Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk 0 6376 3043425 2984742 2026-09-18T17:44:34Z Luftues 190514 /* */ Ndryshova disa gjëra e cilat nuk vertetesohen nga asnji historian ndërkombëtar 3043425 wikitext text/x-wiki {{Grup etnik | group = Çamët | popullsia = 170,000–440,000<ref name = "Vickers">{{Cite book|last=Vickers|first=Miranda|title=The Cham Issue - Where to Now?|url=https://www.files.ethz.ch/isn/38640/2007_Jan.pdf|publisher=Defence Academy of the United Kingdom|language=en|access-date=3 gusht 2017}}</ref> | region1 = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]] | pop1 = 120,000–250,000 | ref1 =<ref name = "Vickers"/> | region2 = {{flagicon|GRE}} [[Greqia]] | pop2 = 44<ref name="Ktistakis9">Ktistakis, 1992: p. 9 (citing Krapsitis V., 1986: Οι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες της Θεσπρωτίας (The Muslim Chams of Thesprotia), Athens, 1986, p. 181.</ref>–40,000<ref name="Vickers"/><ref name = "Banfi"/> | ref2 = | region3 = {{flagicon|TUR}} [[Turqia]] | pop3 = 80,000–100,000 | ref3 = | region4 = {{flagicon|USA}} [[Shtetet e Bashkuara]] | pop4 = 50,000–70,000 | ref4 =<ref name = "Vickers"/> | rels = [[Islami]] (shumica)<br />[[Kisha Ortodokse Lindore]] (pakica) | langs = [[Gjuha shqipe|Shqip]]^a | footnotes = {{center|a. Gjithashtu [[Gjuha greke|greqisht]], [[Gjuha turke|turqisht]], dhe [[Gjuha angleze|anglisht]], në varësi të shtetit të banimit.}} |image=File:Unofficial flag of Cham Albanians.svg}} [[Skeda:Harta e Çamërisë.png|alt=|parapamje|Vendndodhja e Çamërisë mes Shqipërisë dhe Greqisë]] '''Çamët''' ([[Gjuha greke|Greqisht]]: Τσάμηδες, ''Tsámides'') janë [[Shqiptarët|shqiptarë]], banorët vendas të krahinës së [[Çamëria|Çamërisë]], që gjendet mes [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Greqia|Greqisë]]. Çamët kanë një identitet kulturor të veçantë, i cili është një përzierje e ndikimeve shqiptare dhe greke, si dhe shumë elementeve të veçanta çame.<ref name="See Hasluk 1927">See Hasluk, 'Christianity and Islam under the Sultans', London, 1927.</ref> Një sërë çamësh kontribuan në [[Rilindja Kombëtare|identitetin kombëtar shqiptar]] dhe luajtën një rol të rëndësishëm në fillimin e rilindjes së [[Kultura e Shqipërisë|kulturës shqiptare]] në shekullin e 19-të. Çamët flasin [[Dialektet e gjuhës shqipe|dialektin]] e tyre të [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]], [[Dialekti çam|dialektin e shqipes çame]], i cili është një dialekt i [[Toskërishtja|toskërishtes]] jugore dhe një nga dy më konservatorët; tjetri është [[Arbërishtja (Greqi)|dialektin arvanitas]]. Në [[Mesjeta|Mesjetë]], popullsia ishte etnikisht e përzier dhe komplekse, informacioni mbi përbërjen etnike të rajonit gjatë shekujve mungon pothuajse plotësisht, me gjasa të mëdha që nuk u përshtatet standardeve "modele kombëtare", të krijuara nga lëvizjet nacionaliste të [[Shekulli XIX|Shekullit XIX]]. Në [[Regjistrimi|regjistrimet]] greke, vetëm çamët [[Myslimanët|myslimanë]] të rajonit numëroheshin si shqiptarë. Sipas regjistrimit grek të vitit [[1913]], 25.000 çam mysliman jetonin në atë kohë në rajonin e Çamërisë ndërsa çamët e [[Krishterët|krishterë]] llogariteshin me kombësi greke me qëllim asimilimin e tyre, nga një popullsi totale prej rreth 60.000 banorësh, në regjistrimin grek të vitit [[1923]] kishte 20.319 çam mysliman, në regjistrimin grek të vitit [[1928]], ishin 17.008 çam myslimanë. Regjistrimi i vetëm që ka numëruar popullsinë e krishterë shqiptare etnike në rajon ishte regjistrimi fashist italian i vitit [[1941]]. Ky regjistrim zbuloi se në rajon jetonin 54,000 çam , nga të cilët 28,000 çam mysliman dhe 26,000 çam të krishterë dhe 20,000 banor të etnive të tjera. Pas luftës, dhe debimin i shqiptarëve came sipas regjistrimeve greke që përfshinin grupet etniko-gjuhësore, në [[1947]] kishte 113 çam myslimanë dhe 127 çam mysliman në [[1951]]. Në ditët e sotme në Shqipëri llogariten të jenë të paktën 250,000 çam pasardhës të çamëve që u larguan nga Çamëria në [[1944]] për ti shpëtuar debimin grek kundër shqiptarëve në Çamëri. [[Skeda:Fb010.jpg|parapamje|majtas|Veshje tradicionale e [[Filati]]t (1913)]] Sipas nacionalistët grek, pas [[Pushtimi italian i Shqipërisë|pushtimit italian të Shqipërisë]] në vitin 1939, çamët u bënë një mjet i spikatur propagandistik për [[Mbretëria e Italisë|italianët]] dhe elementët [[Shqipëria natyrale|irredentistë]] mes tyre u bënë më të zëshëm. Si rrjedhojë, në prag të [[Lufta Greko-Italiane|Luftës Greko-Italiane]], autoritetet greke deportuan popullsinë e rritur mashkullore çame në kampet e internimit. Pas [[Pushtimi i Greqisë nga Fuqitë e Boshtit|pushtimit të Greqisë]], një pjesë e madhe e popullsisë çame [[Bashkëpunimi i shqiptarëve çamë me Fuqitë e Boshtit|bashkëpunoi]] me forcat italiane dhe [[Gjermania Naziste|gjermane]].<ref>{{cite book|last=Meyer|first=Hermann Frank|title=Blutiges Edelweiß: Die 1. Gebirgs-division im zweiten Weltkrieg [Bloodstained Edelweiss. The 1st Mountain-Division in WWII]|publisher=Ch. Links Verlag|language=de|year=2008|ref=Meyer|isbn=978-3-86153-447-1|url=https://books.google.com/books?id=_Hpr-PK39UkC|page=705|quote=The Albanian minority of the Chams collaborated in large parts with the Italians and the Germans.}}</ref><ref>Russell King, Nicola Mai, Stephanie Schwandner-Sievers, ''[https://books.google.com/books?hl=el&id=yoaOAAAAMAAJ&dq The New Albanian Migration]'', Sussex Academic Press, 2005, {{ISBN|9781903900789}}, p. 67.</ref><ref>M. Mazower (ed.), ''After The War Was Over: Reconstructing the Family, Nation and State in Greece, 1943–1960'', Princeton University Press, 1960, {{ISBN|9780691058412}}, p.&nbsp;25.</ref><ref>{{cite book|author1=Victor Roudometof|author2=Roland Robertson|title=Nationalism, Globalization, and Orthodoxy: The Social Origins of Ethnic Conflict in the Balkans|url=https://books.google.com/books?id=I9p_m7oXQ00C&pg=PA190|year=2001|publisher=Greenwood Publishing Group|location=Westport, Conn. [u.a.]|isbn=978-0-313-31949-5|language=en|pages=190–}} "During World War II, the majority of Chams sided with the Axis forces..."</ref> Kjo ngjalli pakënaqësi tek popullsia vendase greke dhe pas Luftës së Dytë Botërore e gjithë popullsia çame duhej të [[Gjenocid ndaj shqiptarëve të Çamërisë|ikte në Shqipëri]]. Shumica e çamëve u vendosën në Shqipëri, ndërsa të tjerët formuan komunitete ''[[émigré]]'' në [[Turqi]] dhe SHBA, dhe sot pasardhësit e tyre vazhdojnë të jetojnë në këto vende. Që nga [[rënia e komunizmit në Shqipëri]], çamët kanë bërë fushatë për [[E drejta e kthimit|të drejtën e kthimit]] në Greqi dhe rikthimin e pronave të konfiskuara. == Emri == Çamëria në çdo periudhë historike është paraqitur si një regjion gjeografik dhe etnografik unikal, i identifikuar, megjithatë emri i saj gjatë shekujsh nuk ka qenë i qëndrueshëm, por ka ndryshuar nga njëra periudhë historike në tjetrën. Këto ndryshime shprehën procesin historik të zhvillimit të saj. Në ditët tona përdoren paralelisht dy emra për këtë krahinë si dublim i njëri-tjetrit. Çamëri për vendin dhe çamë për banorët dhe Epir për vendin dhe epirotë për banorët e tij. Në të folmen e popullit përdoret emri i parë, ndërsa në literaturë më tepër i dyti. Emri “Epir” dhe “epirotë” ndeshet veçanërisht në literaturën greke, kurse në literaturën shqiptare në përgjithësi përdoret emri popullor Çamëri për vendin dhe çamë për banorët e tij. Këta dy emra i ndeshim jo vetëm në literaturën e kohës së sotme, por edhe në literaturën historike që nga kohët më të lashta. Kuptimi i tyre nuk është i njëjtë në çdo kohë. Herë njëri shtrihej në një territor më të gjerë e tjetri përfshinte një hapësirë më të ngushtë, herë njëri paraqitej si kryenjësi e tjetri si nënnjësi. Luhatja e këtyre dy emrave është e lidhur me prejardhjen (origjinën) historike dhe veçoritë e zhvillimit politiko-shoqëror të krahinës në shekuj. Emri “Epir” ka qenë përdorur në kohën e lashtë nga autorë grekë si emër i përgjithshëm që përcaktonte pozitën kontinentale të krahinës përballë Greqisë ishullore (Epir në greqisht do të thotë stere, tokë). Nga fundi i shek.VI p.e.s.(para Krishtit), ai u shndërrua në një emër të përveçëm gjeografik, ndërsa në gjysmën e dytë të shek. IV para Krishtit ai mori edhe përcaktim politik. Epiri banohej prej 14 fisesh, ndër të cilët kryesorët ishin tesprotët, kaonët e molosët, të cilët ishin etnikisht të një trungu me ilirët. Gjithashtu edhe emri Çamëri ka origjinë (burim) të lashtë historike. Gjejmë sot trajtesat më të hershme lidhur me prejardhjen e emrit Çamëri, që u takojnë studiuesve të huaj të shek.XIX, M.Leake e F. Pouqueville.<ref>{{Cite book|last=Pouqueville|first=François|title=Voyage en Morée, à Constantinople, en Albanie et d'autres parties de l'Empire ottoman, 1798-1801|year=1805|edition=3|location=Paris}}</ref> Vëmendja është drejtuar nga toponimia që ka natyrë konservative dhe ruhet relativisht gjatë edhe kur ka zhvendosje popullsish. Është vërejtur një lidhje e ngushtë e emrit Çamëri me emrin e lumit që përshkon krahinën – Thjam-isit antik. Thjami është identifikuar me Kalaman, lumi që shkon pranë shkallës së Filatit (shkalla e Zorianit). Dijetari i njohur anglez William Leake, në fillim të shek.XIX pa te fjala “çam” një reflektim të emrit të vjetër të Kalamas, të emrit Thjamis, duke e paraqitur në një vazhdimësi jo greke.<ref>{{Cite journal|date=2010-08-26|title=Plate section|url=http://dx.doi.org/10.1017/cbo9780511706073.013|journal=The Topography of Athens|doi=10.1017/cbo9780511706073.013}}</ref> Studiuesi grek, Nikoleos Georgios Nikokles, mbështet tezën se fjala “çam” do të thotë “pisha”, ose vendi i banorëve të pyjeve me bredha. Ky studiues mundohet të argumentojë se ngjashmëria e fjalëve “çam-pisha” është një dëshmi se shqiptarët kanë qenë të ngulitur në Danub dhe, në kohën pas Krishtit, ky emër grek bashkë me popullin kanë kaluar në vendbanimin e ri ilirik (Çamëri). Studiuesi gjerman I.Ph. Fallmerayer e kundërshtoi këtë tezë antishkencore. Ai argumenton se fjala “bredh”-çam (pylli me bredha) është një fjalë e parme turke dhe jo fjalë e parme greke dhe, si shumë fjalë të tjera, ka ardhur te shqiptarët nëpërmjet lëvizjeve migruese dhe marrëdhënieve me turqit e imigrues në Europë. Dhe më tej vijon: – Ndofta emri i provincës bregdetare shqiptare “Çamëri” nuk është i prejardhur as nga greqishtja e as nga turqishtja, por nga emri i stërlashtë i lumit Thiamis.<ref>{{Cite thesis|title=Jakob Philipp Fallmerayer: Publizist und Politiker zwischen Revolution und Reaktion (1835-1861)|publisher=C.H. Beck|date=1996|place=München|isbn=3406106900|first=Thomas|last=Leeb}}</ref><ref>{{Cite book|last=Fallmerayer|first=Jakob Philipp|title=Das albanesische Element in Griechenland|url=https://archive.org/details/bub_gb_f0cOAAAAQAAJ|year=1857|isbn=978-3747772386|language=de}}</ref> Në fillim të shek XIX, studiuesi francez F.Pouqueville, në veprën e tij prej gjashtë vëllimesh “Vyage delle Greece”, përshkrimi i Çamërisë dhe i krahinës së saj, Sulit, zë pesë kapituj. Racën shqiptare ky autor e ndan në katër regjione etno-gjeografikë: në gegë dhe Mirditë, në toskë, në labë, e në çamë. “Katundet e zallit te Thyamis (sot lumi Kalama) janë shqiptarë të krishterë të gjuhës çame” (Vëll II, fq 103)… Çamëve u ka hije lëvdata për trimërinë, bukurinë, pastërtinë e zgjuarsinë.<ref>{{Cite book|last=Pouqueville|first=François|title=Voyage de La Grece|year=1822|location=Paris|language=fr}}</ref> Në hartat etnografike të botuara në shek. XIX nga studiuesit e huaj, F. Pouqueville, G.Lejean, J.Perthes, K.Saks etj, shtrirja e krahinës së Çamërisë deri në gjirin e Prevezës paraqitet me unitet gjuhësor territorial shqiptar. Në hartën e tij etnografike. J.Perthes në 1851-shin e ka të shënuar toponimin Çamëri në shtrirjen gjeografike të tij. Në punimet e prof. Çabejt, vazhdimësia e këtyre dy termave (Thiamis-çam) shpjegohet në bazë të ligjeve të zhvillimit fonetik të shqipes. Autori ynë, duke u mbështetur në këtë fakt, e paraqet emrin Çamëri si një nga emrat tipikë që vërtetojnë autoktoninë e shqiptarëve në vendbanimet e tyre të sotme. Sipas tij, edhe zhvillimi fonetik Arachthos (emri i lashtë i qytetit të Artës) shpjegohet më mirë me anë të shqipes, sesa greqishtes.<ref>{{Cite web|date=2023-12-13|title=“Çamëri, emër tipik i autoktonisë shqiptare”|url=http://www.panorama.com.al/%e2%80%9ccameri-emer-tipik-i-autoktonise-shqiptare%e2%80%9d/|access-date=2023-12-13|language=sq}}</ref> Megjithëse emrat “Çamëri” dhe “Epir” janë toponime të një regjioni, kuptimi i tyre gjatë shekujve mori dimensione hapësinore të ndryshme. Një [[Etimologjia popullore|etimologji popullore]] ia atribuon emrin [[Gjuha turke|turqishtes]] ''cami'' (greqisht ''tzami''), fjalë për fjalë, 'shkuarës i [[Xhamia|xhamisë]], frekuentues i xhamisë' që me sa duket është përdorur nga të krishterët ortodoksë për pasardhësit e të [[Islamizimi i shqiptarëve|konvertuarve]] myslimanë. Megjithatë, kjo nuk ka gjasa pasi kuptimi më i gjerë etnografik dhe dialektor i fjalës përfshin të gjithë popullsinë shqipfolëse të njësive rajonale të [[Thesprotia|Thesprotisë]] dhe [[Qarku i Prevezës|Prevezës]] të [[Epiri]]t grek, si popullsinë myslimane ashtu edhe atë të krishterë.<ref name="Xhufi">{{Cite journal|last=Xhufi|first=Pëllumb|date=shkurt 2006|title=Çamët ortodoks|journal=Studime Historike|language=sq|publisher=Albanian Academy of Sciences|volume=38|issue=2|author-link=Pëllumb Xhufi}}</ref> Çamët përbëjnë pjesën më të madhe të pakicës së dikurshme të konsiderueshme shqiptare në zonën më të gjerë të [[Epiri (rajon administrativ)|rajonit të Epirit]]; jashtë Çamërisë janë vetëm dy fshatra shqipfolëse më në verilindje (afër [[Konica|Konicës]] në [[Janina (njësi rajonale)|njësinë rajonale]] të [[Janina|Janinës]]), banorët e të cilëve i përkasin një nëngrupi tjetër shqiptar, atij të [[Labëria|Labëve]].<ref name="Euromosaic">{{cite web|author=Euromosaic project|year=2006|title=L'arvanite/albanais en Grèce|url=http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html|access-date=16 mars 2009|publisher=[[Komisioni Evropian]]|location=Brussels|language=fr}}</ref> Sot, në kontekstin grek, përdorimi i termit është bërë kryesisht i lidhur me ish pakicën myslimane.<ref name="Euromosaic" />Emri “Epir”, meqenëse shprehte “vendin e pyjeve me bredha”, u shtri në drejtim të veriut, të arealeve të pyjeve me bredha, deri në gjirin e Vlorës, e më tej. Skënderbeu e quante principatën e tij pjesë të Epirit. Në këtë kuptim, Epiri filloi të identifikohej me një krahinë të madhe, që shtrihej nga gjiri i Artës në jug, deri në atë të Vlorës, në veri. Ndërsa emri Çamëri mbeti në shtrirjen historike nga gjiri i Artës në jug, e deri afër atij të Sarandës, në veri. Kështu bashkëjetuan këta dy emra, njëri për të shprehur një krahinë të madhe si kryenjësi dhe tjetri një krahinë më të vogël si nënnjësi. Krahina e Epirit përfshinte atë të Çamërisë si nëndarje të saj. – Këto dy krahina njëra më e madhe dhe tjetra më e vogël pësuan gjatë shekujve edhe nënndarjet e tyre, të cilat shfaqen në aspektin gjeografik dhe në atë etnografik. Këto nënndarje morën edhe emrat e tyre të veçantë. Epiri në aspektin gjeografik ndahej paralelisht në dy pjesë që quhen: Epiri i Veriut apo “Vorio Epiri” siç quhet nga grekët, i cili shtrihet nga gjiri i Sarandës deri në atë të Vlorës dhe “Epiri i Vërtetë” apo Epiri i Jugut që shtrihet nga gjiri i Sarandës, deri në atë të Artës. Epiri i Jugut ose Epiri i vërtetë përputhet me atë krahinë që quhet Çamëri. Po ashtu edhe Çamëria ndahej në dy pjesë, por nënndarja e saj ishte në drejtim meridional: në pjesën lindore më të lartë shtrihej “Malësia e Çamërisë”, kurse pjesa perëndimore që shtrihej në viset më të ulëta quhej “Fusha” apo Çamëria e vërtetë”. Këta emra me luhatjet e tyre njëri pranë tjetrit ose njëri mbi tjetrin kaluan rrjedhën e shekujve deri në ditët tona. Si kudo në hapësirën etno-kulturore shqiptare në Ballkanin Perëndimor, që mbetën jashtë kufijve politikë të përcaktuar nga Konferenca e Ambasadorëve në Londër në 1913-n, toponimet pësuan deformime të theksuara. == Grekizimi politik i Çamët nga Greqia dhe persekutimi i shqiptarëve == [[Skeda:Varrezat Monumentale në Kllogjër.jpg|parapamje|[[Varrezat e çamëve|Memoriali]] i [[Gjenocidi grek kundër Çamërisë |Gjenocodit]] në Kllogjër, Shqipëri]] Pas pushtimit të Çamërisë dhe trojeve të tjera jug-shqiptare, kolonistët greke bënë riorganizimin politiko-administrativ dhe ndryshuan në mënyrë të ndjeshme fjalorin onomastik të trojeve shqiptare. Ndryshimi i toponimeve është bërë në forma të ndryshme, siç është përkthimi në gjuhën greke, përshtatja apo edhe ndryshimi tërësor i tyre. Këtë fat pati edhe toponimi “Çamëri”, i cili qëndron gjallë dhe i fuqishëm më tepër në përdorim të popullit dhe në literaturën shqiptare për këtë krahinë. Emri “Epir” u shua nga përdorimi i popullit dhe mbeti vetëm në literaturën greke. Grekët e përdorin këtë emër për arsye politike. Pasi aneksuan Epirin e Jugut (Çamërinë), ky emër i ngjallte aspirata edhe për aneksimin (pushtimin) e Epirit të Veriut ose Vorio-Epirit. Në shërbim të strategjisë së helenizimit të gjithë Shqipërisë së Jugut, qeveritë greke, jo vetëm kanë hedhur në qarkullim një literaturë të gjerë propagandistike, por kanë përdorur mjete nga më të ndryshmet, ku përfshihen nga asimilimi me dhunë deri te dallimet në trajtimin e emigrantëve dhe çamëve të shtetit amë, duke mos u dhënë leje-kalimi për të vizituar trojet e tyre. Ngjarjet e kohëve të fundit dëshmojnë se edhe në nivele shtetërore, në Greqi janë të pranishme atavizmat e së kaluarës dhe reminishencat nacionaliste dhe raciste për diskriminimin e qytetarëve sipas kombësisë, duke shkelur konventat ndërkombëtare mbi liritë dhe të drejtat e njeriut, të cilat janë firmosur edhe nga shteti grek. == Emërtimet etnike == Përpara vitit 1944, burimet greke shpesh i referoheshin çamëve si ''albanofone'' (greqisht: Αλβανόφωνοι) ose thjesht si ''shqiptarë të Epirit''.<ref name = "Palis">{{Cite journal|last=Pallis|first=A. A.|title=The Greek census of 1928|url=https://archive.org/details/sim_geographical-journal_1929-06_73_6/page/543|date=qershor 1929|journal=The Geographical Journal|volume=73|language=en|issue=6|pages=543–548|doi=10.2307/1785338|jstor=1785338}}</ref> Në Greqi, çamët myslimanë përmendeshin me një sërë emrash nga autorë të ndryshëm. Ata quheshin "Albanoçamë" (Αλβανοτσάμηδες ''Alvanotsamides''), dhe [[Turko-Shqiptarët]] (Τουρκαλβανοί ''Tourkalvanoi'')<ref name = "Babiniotis">{{Cite book|last=Babiniotis|first=George|title=Lexicon of the Modern Greek Language|edition=2nd|year=2002|publisher=Lexicology Centre|location=Athens|language=el|isbn=9789608619012}}</ref> ose "Turkoçamët" (Τουρκοτσάμηδες ''Tourkotsamides''). Megjithatë, nga mesi i shekullit të nëntëmbëdhjetë, termi turk dhe nga fundi i shekullit të nëntëmbëdhjetë e në vazhdim, terma derivatorë si ''Turkalvanoi'' janë përdorur si term, frazë dhe ose shprehje poshtëruese për popullsitë [[Islami në Shqipëri|shqiptare myslimane]] nga popujt [[Islami dhe fetë e tjera|jomyslimanë]] të [[Ballkani]]t. Midis popullatës më të gjerë greqishtfolëse deri në periudhën e ndërmjetme, termi ''Arvanitis'' (shumës: ''[[Arbëreshët në Greqi|Arvanites]]'') përdorej për të përshkruar një shqipfolës pavarësisht nga përkatësitë e tyre fetare. Në Epir sot, termi ''arvanitas'' përdoret ende për një shqipfolës pavarësisht nga shtetësia dhe feja e tyre. Në të njëjtën kohë, popullsia shqipfolëse në Thesproti, e cila shumë rrallë karakterizohet si çamë e krishterë, shpesh përmendet nga grekët si ''arvanitas'' (Αρβανίτες), që i referohet kryesisht grekëve albanofonë të Greqisë së Jugut, por përdoret zakonisht si për të gjithë qytetarët grek shqipfolës. Popullsia vendase greke i quan ata gjithashtu greko-çamë (Ελληνοτσάμηδες ''Elinotsamides''), ndërsa shqiptarët myslimanë ndonjëherë i quajnë ''[[Kaur]]'', që do të thotë "të pafe" dhe i referohet fesë së tyre. Ky term është përdorur nga shqiptarët myslimanë për jomyslimanët gjatë [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]. Çamët ortodoksë përdorin emërtimin "Shqiptarët" për veten e tyre.<ref name="Banfi">{{Cite book|last1=Banfi|first1=Emanuele|title=Minorités linguistiques en Grèce: Langues cachées, idéologie nationale, religion.|publisher=Mercator Program Seminar|place=Paris|page=27|date=6 qershor 1994|language=fr}}</ref> Çamët në Turqi njihen me emrin Arnautë (''Arnavutlar''), që vlen për të gjithë [[Shqiptarët në Turqi|shqiptarët etnikë në Turqi]]. == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Çamë]] r0vr6sk2cuewcvdycwpvkkqs21fcc1c 0 11597 3043600 3041518 2026-09-18T23:29:32Z CommonsDelinker 1198 Materiali multimedial [[c:File:Mughal-Arakanese_battle_on_the_Karnaphuli_river_in_1666.jpg|Mughal-Arakanese_battle_on_the_Karnaphuli_river_in_1666.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Pi.1415926535|Pi.1415926535]] me arsyetimin: pe 3043600 wikitext text/x-wiki [[File:Bangladesh-britannica-.gif|thumb|389px|Hartë e Bangladeshit]] '''Historia e Bangladeshit''' si një komb i qytetëruar shkon më shumë se katër mijëvjeçarë më parë në Epokën Kalkolitike. Historia e hershme e vendit është karakterizuar nga një alternim mbretërish hindu dhe budiste dhe perandori që luftuan për kontrollin e rajonit të Bengalit. [[Islami]] arriti gjatë [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] të e.s. dhe u bë gradualisht mbizotëruese që nga fillimi i [[shekulli XIII]] me pushtimet e prira nga Bakhtijar Khalxhi ashtu dhe aktiviteteve të misionarëve suni në rajon si Shah Xhalali. Më vonë, drejtuesit myslimanë filluan predikimin e islamit duke ndërtuar xhami. Nga [[shekulli XIV]] e në vijim, u sundua nga Sulltanati i Bengalit, i themeluar nga Fakhrudin Mubarak Shahu, që formuloi një monedhë individuale me emrin e tij të gdhendur. Ai pushtoi Çitagongun për herë të parë dhe e bashkoi me Sulltanatin e Bengalit. Ai ndërtoi një rrugë nga Çandpuri në Çitagong për herë të parë.<ref>{{cite book|author=Muhammed Jamal Hossain|year=2022|lang=en|title=Bangladesh Affair|publisher=Confidence Research Work|page=30|quote=Fakhruddin Mubarak Shahu... rruga e tij e ndërtuar nga Çandpuri në Çitagong.}}</ref> Sulltanati i Bengalit u zgjerua nga mbreti Shamsudin Iljas Shahu, duke filluar një periudhë begatie ekonomike të vendit dhe mbizotërimin ushtarak të mbretërive rajonale, që evropianët e përmendin si vendi më i pasur për të bërë tregti.<ref>{{cite book|author=Jatinder Nath Nanda|year=2005|title=Bengal: The Unique State|url=https://books.google.al/books?id=HsV3cYAvGEEC&lpg=PP1&pg=PA10|id=isbn-10 81-8069-149-7, isbn-13 978-81-8069-149-2|lang=en|page=10|publisher=Concept Publishing Company|quote=Bengali [...] ishte i pasur në prodhimin dhe eksportin e grurit, kripës, frutave, lëngjeve dhe verërave, metaleve të çmuara dhe stolive përkrahë prodhimit të endjes me dorë të mëndafshit dhe pambukut. Europa e përmendëte Bengalin si vendin më të pasur për tu tregtuar.}}</ref> Në vijim, rajoni u nënshtrua nga [[Perandoria Mogule]], sipas historianit Bayly, me gjasa provinca e saj më e pasur.<ref>{{cite book|title=Indian Society and the Making of the British Empire|url=https://books.google.com/books?id=fX2zMfWqIzMC&pg=PA51|series=The New Cambridge History of India|author=Christopher A. Bayly|year=1988|publisher=Cambridge University Press|volume=II.1|lang=en|page=51|isbn=978-0-521-38650-0|accessdate=8 shkurt 2023}}</ref> Duke pasuar rënien e Perandorisë Mogule në fillim të viteve 1700, [[Bengali]] u bë një shtet gjysmë i pavarur nën navabët e Bengalit, të drejtuar në fund nga Siraxh ud-Daulah. Më vonë u pushtua nga Kompania Britanike e Indisë Lindore në Betejën e Plasejit në 1757. Bengali kontribuoi drejtpërdrejtë në [[Revolucioni Industrial|Revolucionin Industrial]] në Britani, por gjë që çoi në çindustrializimin e tij.<ref name="tong1">{{cite book|year=2016|author=Junie T. Tong|url=https://books.google.com/books?id=_UQGDAAAQBAJ&pg=PA151|title=Finance and Society in 21st Century China: Chinese Culture Versus Western Markets|isbn=978-1-317-13522-7|lang=en|page=151|publisher=CRC Press}}</ref><ref name="esposito1">{{harvnb|John L. Esposito|2004|p=174}}</ref><ref name="ray1">{{cite book|author=Indrajit Ray|title=Bengal Industries and the British Industrial Revolution (1757-1857)|publisher=Routledge|year=2011|accessdate=20 janar 2019|url=https://books.google.com/books?id=CHOrAgAAQBAJ&pg=PA7|lang=en|isbn=978-1-136-82552-1|pages=7-10}}</ref><ref name="sengupta1"/> Më vonë u krijua [[Presidenca e Bengalit Kolonial]]. Kufijtë e [[Bangladeshi]]t modern u krijuan me ndarjen e Bengalit mes Indisë dhe Pakistanit gjatë Ndarjes së Indisë në gusht [[1947]], kur rajoni u bë [[Pakistani Lindor]] si pjesë e shtetit të sapoformuar të Pakistanit duke pasuar fundin e [[Raxhi Britanik|Sundimit Britanik në rajon]].<ref name="NYT">{{cite news|author=Frank Jacobs|lang=en|title=Peacocks at Sunset|date=6 janar 2013|url=http://opinionator.blogs.nytimes.com/2012/07/03/peacocks-at-sunset/|newspaper=The New York Times|accessdate=15 korrik 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120714183923/http://opinionator.blogs.nytimes.com/2012/07/03/peacocks-at-sunset/|archive-date=14 korrik 2012}}</ref> Shpallja e Pavarësisë së Bangladeshit në mars [[1971]] çoi në Luftën nëntë mujore të Çlirimit të Bangladeshit, që kulminoi me kthimin e Pakistanit Lindor si Republika Popullore e Bangladeshit, që u shpall nga Sheikh Muxhibur Rahman. ==Periudha e Lashtë== ===Bengali Prehistorik=== [[File:Wari-Boteshwar Excavation 053.jpg|thumb|left|396px|Rrënojat e Vari-Bateshvarit në Narsingdi besohet se janë nga [[Eneoliti (Periudha e bakrit)]]. Duke sugjeruar një kulturë të lulëzuar në Bengalin e lashtë]] "The Oxford History of India" pohon kategorikisht se nuk ka informacion përfundimtar rreth Bengalit para [[shekulli III p.e.s.|shekullit të III p.e.s.]]. Besohet se kishte lëvizje të [[Popujt indo-arianë|indo-arianët]], [[popujt dravidianë|dravidianët]] dhe mongoloidët, duke përfshirë një popull të quajtur Vanga, në Bengal. Një pikëpamje pohon se njerëzit hynë në Bengal nga Kina 60 000 vjet më parë. Një tjetër pikëpamje pohon se një kulturë e veçantë rajonale u shfaq 100 000 vjet më parë. Ka pak të dhëna për një prani prehistorike njerëzore në rajon. Të dhënat rreth pranisë njerëzore gjatë periudhave të [[neoliti]]t dhe [[Eneoliti (Periudha e bakrit)|eneolitit]] janë të pakta. Kjo mund të ndodh për shkak të zhvendosjeve të rrjedhave të lumenjve.<ref name="Baxter12">{{cite book|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|publisher=Westview Press|author=Craig Baxter|year=1997|lang=en|isbn=978-0-813-33632-9|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/12 12]}}</ref> Klima dhe gjeografia e Bengalit nuk është e përshtatshme për mbetjet arkeologjike fizike. Për shkak të mungesës së gurëve njerëzit e hershëm në Bengal me gjasa përdorën materiale si druri dhe [[bambuja]] që nuk mund të mbijetonin në atë mjedis. Arkeologët e Azisë së Jugut janë prirur të përqëndrohen në pjesët e tjera të nënkontinentit. Arkeologët e interesuar për Bengalin janë përqëndruar në historinë më të afërt.<ref name="Schendel11">{{cite book|lang=en|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/11 11]}}</ref> Zbulimet arkeologjike janë përqëndruar pothuajse tërësisht te kodrat përreth deltës së Bengalit. Punishte druri fosil që krijonin presa, dalta dhe sëpata janë zbuluar në Lalmai, Sitakund dhe Çaklapunxhi. Këto janë lidhur me gjetje të ngjashme në Burma dhe Bengalin Perëndimor. Gurë të mëdhenj, që mendohet të jenë prehistorikë, janë ndërtuar në Bangladeshin veri-lindor që janë të ngjashëm me ato në kodrat e afërta të Indisë. Bengali Perëndimor ka dëshminë më të hershme të shoqërive të ngulitura bujqësore.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|lang=en|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/13 13]}}</ref> Suksesi bujqësor i hapi udhë në [[shekulli V p.e.s.|shekullin e V p.e.s.]] një kulture të stacionuar dhe shfaqjes së qyteteve, tregtisë ndër-detare dhe politive të para. Arkeologët kanë zbuluar një port në Vari-Bateshvar, që tregtonte me Romën e Lashtë dhe Azinë Juglindore. Ata kanë zbuluar monedha, qeramikë, artifakte hekuri, rrugë me tulla dhe një fortesë në Vari-Bateshvar. Gjetjet sugjerojnë se zona ishte një qendër e rëndësishme administrative, që kishte punishte të shkrirjes së hekurit dhe rruaza të çmuara guri. Siti tregon përdorimin e gjerë të baltës. Balta dhe tullat përdoreshin për të ndërtuar mure.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|isbn=978-0-51199741-9|publisher=Cambridge University Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n42 15]}}</ref> Pllakat më të famshme prej terrakote, të bëra prej balte, janë nga Çandraketurgahu dhe paraqesin hyjni dhe skena natyrore dhe të jetës së përditshme. Monedhat e hershme të zbuluara në Var-Bateshvar dhe Çandraketugarh ([[Bengali Perëndimor]], Indi) paraqesin varka.<ref name="Schendel17-9">{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|lang=en|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/17 17]-9}}</ref> Gërmimet arkeologjike në Bangladesh treguan dëshmi të Kulturës së Qeramikës së të Zezë të Lustruar të Veriut të Nënkontinentit Indian (rr. 700–200&nbsp;p.e.s.), që ishte një kulturë e [[Koha e hekurit|Epokës së Hekurit]] e zhvilluar duke filluar rreth vitit 700&nbsp;p.e.s. dhe kulminuar rr. viteve 500-300&nbsp;p.e.s., duke përkuar me shfaqjen e 16 shteteve të mëdhenj ose [[mahaxhanapadat|mahaxhanapadave]] në Indinë Veriore dhe ngritjen në vijim të [[Perandoria Maurjane|Perandorisë Maurjane]]. [[File:Mahasthangar Museum Bogra Bangladesh (6).JPG|thumb|358px|Një mbishkrim i lashtë nga siti i Mahasthangarhut]] Qytete të begata u shfaqën nga viti 300 p.e.s. si Tamralipti (Tamluku i tanishëm në Bengalin Perëndimor), Mahasthani dhe Mainamati. Në vend të bregut së detit, qytetet kryesore u përhapën buzë lumenjve. Mahasthani përmban copat më të hershme të shkrimit në Bangladesh, një mbishkrim guri. Ai tregon se siti ishte një qytet i rëndësishëm në Perandorinë Maurjane. Mahasthani besohet se ka qenë një qendër provinciale. Mbishkrimi, në gjuhën prakriti, dukshëm përmban një urdhër për të depozituar furnizime në rast urgjence. Mbishkrimi është quajtur Mbishkrimi Mahasthan Brahmi.<ref name="Schendel16-17">{{cite book|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|author=Willem van Schendel|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|lang=en|isbn=9780511997419|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/16 16]-17}}</ref> Bengali ishte kufiri lindor i Perandorisë Maurjane. Bengali Perëndimor me portin e tij të Tamraliptit mori rëndësi gjatë sundimit maurjan.<ref name="Baxter13">{{cite book|author=Craig Baxter|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|year=1997|publisher=Westview Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/13 13]|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Një pikëpamje e rëndësishme e studiuesve është se perandoritë maurjane dhe gupta kishin pushtet mbi pjesën më të madhe të deltës së Bengalit. Dëshmitë e paplota që ekzistojnë sugjerojnë se rajonet perëndimore dhe jo ato lindore të Bengalit ishin pjesë e perandorive më të mëdha.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|lang=en|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/21 21]}}</ref> Zonat e lashta në Bengal ishin baseni Bhagirathi-Hughli, Harikela, Samatata, Vanga dhe Varendra.<ref>{{cite book|title=The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204-1760|url=https://books.google.com/books?id=gKhChF3yAOUC|lang=en|author=Richard M. Eaton|date=31 korrik 1996|publisher=University of California Press|page=3|accessdate=9 janar 2019|isbn=978-0-520-20507-9}}</ref> Vanga besohet se ishte Bengali qendror, Harikela dhe Samitata duket se ishin zonat lindore të Bengalit, ndërsa Varendra ishte Bengali verior. Emrat e siteve tregojnë se shumica e banorëve flisnin gjuhët tibeto-burmane, austro-aziatike dhe dravidiane. Gjuhët indo-europiane bëhen të rëndësishme nga viti 400 p.e.s.<ref name="Schendel17-9"/> Mbretëria Vanga ishte një një shtet i fuqishëm detar i Bengalit të Lashtë. Ajo kishte mardhënie tregtare përtej-deti me [[Xhava|Xhavën]], [[Sumatra]]n dhe Siamin ( [[Tailanda]] e tanishme). Sipas Mahavamsas, princi vanga Vixhaja Singha pushtoi Lankan ( [[Sri Lanka]] e tanishme) në 544&nbsp;p.e.s. duke i dhënë emrin "Sinhala" vendit.<ref>{{cite web|title=Mahavamasa - the Sinhalese epic|lang=en|url=http://mahavamsa.org/mahavamsa/original-version/06-coming-vijaya/|accessdate=30 gusht 2018|url-status=dead|archive-date=30 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151030084837/http://mahavamsa.org/mahavamsa/original-version/06-coming-vijaya/}}</ref> Banorët e Bengalit u shpërngulën në Azinë detare Juglindore dhe Siam (Tailanda moderne), duke krijuar vendbanimet e tyre aty.<ref name="paxgaea.com">{{cite web|title=Bangladesh Pax Gaea World Post Human Rights Report|url=http://www.paxgaea.com/HRBangladesh.html|website=Paxgaea.com|accessdate=12 korrik 2013|lang=en|url-status=dead|archive-date=13 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131213190256/https://themuslimtime.online/bangladesh-resilience-a-journey-of-resilience/https://themuslimtime.online/bangladesh-resilience-a-journey-of-resilience/HRBangladesh.html}}</ref> ===Gangaridai/Perandoria Nanda=== [[File:Asia 323bc.jpg|thumb|left|399px|Azia në [[323 p.e.s.]], Perandoria Nanda dhe Perandoria Gangaridai në lidhje me Perandorinë e Alexandrit dhe fqinjët]] Megjithëse Bengali verior dhe perëndimor ishin pjesë e perandorisë, Bengali jugor lulëzoi dhe u bë i fuqishëm me tregtinë e tij përtej deti. Në [[326 p.e.s.]], me pushtimin e [[Aleksandri i Madh|Aleksandrit]], rajoni u bë prapë i rëndësishëm. Historianët grekë dhe latinë sugjeronin se Aleksandri i Madh u tërhoq nga [[India]] duke i paraprirë kundërsulmit të guximshëm të Perandorisë [[Gangaridai]] që ishte e vendosur në rajonin e Bengalit. Aleksandri, pas takimit me gjeneralin e tij Kenos, ishte i bindur se ishte më mirë të kthehej. [[Diodori]] i Siçilisë e përmend Gangaridain si perandorinë më të fuqishme në Indi. Forcat aleate të [[Perandoria Nanda|Perandorisë Nanda]] / Perandorisë Gangaridai dhe Prasioit (rajon mbrenda Perandorisë Nanda) kishin përgatitur një kundërsulm masiv kundër forcave të Aleksandrit në brigjet e [[Gangu]]t. Gangaridai, sipas rrëfimeve greke, vijoi të lulëzonte të paktën deri në [[shekulli I|shekullin e I të e.s.]]. Përshkrimi i Gangaridait nga burimet greko-romake përputhet me Perandorinë Nanda.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/alexander-and-chandragupta-maurya-a-short-history-of-war-empire-and-greatness-7626667/|title=Alexander and Chandragupta Maurya: A Short History of War, Empire, and Greatness|date=17 nëntor 2021|lang=en|accessdate=15 shkurt 2023|website=The Indian Express|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215033025/https://indianexpress.com/article/explained/alexander-and-chandragupta-maurya-a-short-history-of-war-empire-and-greatness-7626667/|archive-date=15 shkurt 2023}}</ref> ==Mesjeta e hershme== Bengali u la më vete pasi pushteti maurjan ra. Pak dihet për periudhën pas saj megjithëse pjesë të Bengalit me gjasa ishin nën Dinastinë Sunga me bazë në [[Pataliputra]]. Gjatë kësaj kohe Pundra ishte akoma një vendndodhje domethënëse budiste. Sunduesit vendorë e mbajtën pushtetin ndërsa paguanin tribut ndaj Perandorisë Gupta në vitet 300 dhe 400 të e.s.. Delta e Bengalit u bë mbretëria e Samatatas; qendra e saj ndodhej afër Çandpurit të tanishëm. Një mbishkrim gupta tregon se [[Perandoria Gupta]] kishte ndikim në Samatata pa e drejtuar drejtpërdrejtë. Bengali mbeti një zonë kufitare megjithëse lidhjes së tij të rrallë me qendrën indiane. Gjatë disa shekujve në vijim u ndryshuan mjaft dinasti. Ndërsa nuk dihet shumë rreth tyre, pllaka dhe forma të tjera të dëshmive të gjetura në distriktin Komilla tregojnë se Gopaçandra e sundoi zonën në fillim të viteve 500 të e.s.. Në shekullin në vijim Dinastia Kharga u bë sunduese. Ajo u ndoq nga Dinastia Deva, mbretëria Harikela, Çandrat dhe Varmanët. Ata e kanë bazën në site të ndryshme të distrikteve Komilla dhe Dhaka të Vikrampurit.<ref name="Baxter13–4">{{cite book|author=Craig Baxter|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|isbn=978-0-813-33632-9|year=1997|publisher=Westview Press|lang=en|pages=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/13 13]–4}}</ref> Rreth asaj kohe, bengalezët sunduan për herë të parë në Varendra. Gauri sundohej nga Sasanka në fillim të viteve 600. Ai e kishte bazën në Karnasuvarna në distriktin modern të Murshidabadit. Raportimet bashkëkohëse kineze dhe monedhat e përdorura sugjerojnë se ai ishte një [[shaivizmi|shaivit]] i vendosur, që e kundërshtonte rreptësisht [[Budizmi]]n. Kundërshtimi i Budizmit dhe një mbështetje te [[feja historike vedike|Brahminizmi]] në dukje vijoi nën Dinastinë Sura, të themeluar nga Adisura rreth vitit [[700]] i e.s.. Rreth mesit të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]] pushtetin në Bengal e mori një budist i vendosur, Gopala, me gjasa i mbështetur nga prijësit budistë, që ishin kundër besnikërisë ndaj Brahmanizmit të Surave dhe Sasankas.<ref name="Baxter13–4"/> [[File:Atisha.jpg|thumb|Atisha, një nga priftërinjtë budistë më me ndikim në dinastinë Pala në Bengal]] Gjatë kësaj kohe, mbretëritë e Gjirit të Bengalit tregtonin me kombet e afërta të Azisë Jugore dhe Juglindore,<ref>{{cite journal|author=Suchandra Ghosh|journal=Journal of the Indian Ocean Region|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19480881.2019.1640577|access-date=30 maj 2022|title=Crossings and contacts across the Bay of Bengal: a connected history of ports in early South and Southeast Asia|volume=15|issue=3|date=2019|lang=en|pages=281-96|doi=10.1080/19480881.2019.1640577|s2cid=202332142|archive-date=30 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530054939/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19480881.2019.1640577|url-status=live}}</ref> duke e eksportuar kështu [[Budizmi]]n në [[Sri Lanka]] në jug ashtu si dhe [[Hinduizmi]]n dhe Budizmin në [[Indonezia|Indonezi]], [[Tailanda|Tailandë]], [[Malajzia|Malajzi]], [[Singapori|Singapor]] dhe [[Filipinet]] në lindje.<ref>{{harvnb|Himanshu Prabha|1980|pp=1-14}}</ref> === Mbretëria Gauda === [[File:Asia 800ad.jpg|thumb|left|432px|Perandoria Pala dhe mbretëritë fqinje me të, vitet 800]] Nga [[shekulli VI]], [[Perandoria Gupta]], që sundonte mbi veriun e nënkontinentit indian ishte shpërbërë gjerësisht. Bengali Lindor u nda në mbretëritë e Vangas, Samatatas dhe Harikelas, ndërsa mbretërit Gauda u ngritën në perëndim me kryeqytetin e tyre në Karnasuvarna (afër Murshidabadit modern). Shashanka, një vasal i perandorit Gupta shpalli pavarësinë dhe bashkoi principatat më të vogla të Bengalit (Gauri, Vanga, Samatata). Ai u përplas për fuqi rajonale me Harshavardhanan (ose Harsha Vardhana) në Indinë veriore, pasi besohet se vrau tradhëtisht vëllain e madh dhe paraardhësin e Harshas, Raxhjavardhanan.<ref>{{cite book|title=The Harsa-carita of Bana|author=Banabhatta|year=1897|lang=en|page=7|translator1=Edward Byles Cowell|url=https://archive.org/stream/harsacaritaofban00banaiala#page/n7/|translator2=F. W. Thomas|publisher=Royal Asiatic Society}}</ref><ref>{{cite book|title=The Cambridge Shorter History of India|url=https://books.google.com/books?id=9_48AAAAIAAJ|year=1934|editor1=J. Allan|editor2=T. Wolseley Haig|editor3=H. H. Dodwell|lang=en|publisher=Cambridge University Press}}</ref><ref>{{cite book|author=Ramesh Chandra Majumdar|lang=en|orig-year=1952|url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC|year=1977|title=Ancient India|publisher=Motilal Banarsidass|edition=rishtypje|isbn=978-8-12080-436-4}}</ref><ref>{{cite book|title=Philosophers of War: The Evolution of History's Greatest Military Thinkers|author=Kaushik Roy|chapter=Bana|editor1=Daniel Coetzee|publisher=ABC-CLIO|url=https://books.google.com/books?id=DW2jAQAAQBAJ&pg=PA21|editor2=Lee W. Eysturlid|year=2013|lang=en|isbn=978-0-313-07033-4|page=21}}</ref> Por trysnia e vazhdueshme e Harshas çoi në dobësimin gradual të mbretërisë Gauda të themeluar nga Shashanka dhe të përfunduar me vdekjen e tij. Me përmbysjen e Manavas (djali i tij), Bengali u zhyt në një periudhë të shënuar nga përçarja dhe ndërhyrjet e huaja. [[File:সোমপুর মহাবিহারের সৌন্দর্য.jpg|thumb|456px|[[Somapura Mahavihara]] në Bangladesh është [[vihara]] më e madhe budiste në Nënkontinentin Indian, e ndërtuar nga Dharmapala]] ===Dinastia Pala=== {{main|Perandoria Pala}} [[Perandoria Pala]] e sundoi Bengalin deri në mes të [[shekulli XII|shekullit të XII]] duke e shtrirë fuqinë bengeleze deri në skajin më të largët të saj si dhe mbështeti [[Budizmi]]n.<ref name="Baxter14-5">{{cite book|author=Craig Baxter|year=1997|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|isbn=978-0-813-33632-9|publisher=Westview Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/14 14]-5}}</ref> Ishte dinastia e parë e pavarur budiste e Bengalit. Emri ''Pala'' ({{lang-bn|পাল}} ''pal'') do të thotë ''mbrojtës'' dhe përdoret si prapashtesë për emrat e gjithë monarkëve Pala. Palat ishin ndjekës të shkollave budiste [[Mahajana]] dhe [[Vaxhrajana|Tantrike]]. Gopala qe drejtuesi i parë i dinastisë. Ai erdhi në pushtet në [750]] në Gaur, pasi u zgjodh nga një grup prijësish feudalë.<ref name="Nitish2011">{{cite book|author=Nitish K. Sengupta|title=Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib|lang=en|publisher=Penguin Books India|url=https://books.google.com/books?id=kVSh_TyJ0YoC&pg=PA40|date=2011|isbn=978-0-14-341678-4|page=40}}</ref><ref name="Biplab2005">{{cite book|author=Biplab Dasgupta|title=European Trade and Colonial Conquest|date=2005|lang=en|publisher=Anthem Press|url=https://books.google.com/books?id=YRRnRK8lEYEC&pg=PA341|isbn=978-1-84331-029-7|pages=341-}}</ref> Ai mbretëroi nga viti 750 deri në vitin [[770]] dhe e konsolidoi pozicionin e tij duke e shtrirë kontrollin e tij mbi të gjithë Bengalin. Ai u pasua nga Dharmapala. Palat promovuan [[Budizmi]]n dhe kundërshtuan [[feja historike vedike|Brahmanizmin]]. Ata i ofruan mbështetje universiteteve budiste në [[Vikramashila]] dhe [[Nalanda]]. Gjatë sundimit të Dinastisë Pala budizmi [[Vaxhrajana]] u zhvillua në Bengal dhe u fut në [[Tibeti|Tibet]]. Palat patronazhuan shumë artet.<ref name="Baxter14-5"/> [[File:IndianBuddha11.JPG|thumb|left|[[Gautama Buddha]] dhe Bodhisatvat, shek. XI, Perandoria Pala]] Perandoria e arriti kulmin e saj nën mbretërimin e Dharmapalas dhe Devapalas. Dharmapala e shtriu perandorinë në pjesët veriore të Nënkontinentit Indian. Kjo nxiti edhe një herë kontrollin e nënkontinentit. Devapala, pasuesi i Dharmapalas, e zgjeroi perandorinë në mënyrë të konsiderueshme. Mbishkrimet Pala i atribuojnë atij pushtime të gjera në një gjuhë hiperbolike. Mbishkrimi i Kolonës Badal i pasuesit të tij Narajana Pala pohon se ai u bë monark suzeren i Çakravartit të të gjithë pjesës Veriore të Indisë të kufizuar nga Vindhjat dhe [[Himalajet]]. Është pohuar se perandoria e tij shtrihej deri në dy oqeane (me gjasa [[Deti Arabik]] dhe [[Gjiri i Bengalit]]). Ai gjithashtu pohon se Devapala mundi Mbretërinë Utkala ([[Orissa]] e tanishme), Hunat, [[popujt dravidianë|dravidianët]], Kamarupan ([[Assam]]i i tanishëm), Kamboxhat dhe Gurxharat. Historiani B. P. Sinha shkruan se këto pohime rreth fitoreve të Devapalas janë të ekzagjeruara, por nuk mund të mohohen plotësisht. Nga ana tjetër, mbretëritë fqinje Rashtrakuta dhe Gurxhara-Pratihara ishin të dobëta në atë kohë, që mund ta ketë ndihmuar atë ta zgjeronte perandorinë e tij.<ref>{{cite book|title=Dynastic History of Magadha|author=Bindeshwari Prasad Sinha|url=https://books.google.com/books?id=gYO25eaDrqUC&pg=PA185|isbn=978-81-7017-059-4|publisher=Abhinav Publications|date=1977|lang=en|page=185|location=Nju Delhi}}</ref> Devapala besohet edhe se ka drejtuar një ushtri deri në lumin Ind në [[Panxhabi|Panxhab]].<ref name="Sailendra1999">{{cite book|author=Sailendra Nath Sen|url=https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA277|title=Ancient Indian History and Civilization|year=1999|lang=en|publisher=New Age International|pages=277-87|isbn=978-81-224-1198-0}}</ref> Devapala e zhvendosi kryeqytetin nga Monghiri në [[Pataliputra]]. Duke parë dinastia ishte bengaleze, ajo e konsideronte luginën e [[Gangu]]t si qendrën e pushtetit të saj.<ref name="Baxter14-5"/> Pushteti i dinastisë u dobësua pas vdekjes së Devapalas. Gjatë sundimit të Mahipalas I, [[Dinastia Çola]] e Indisë Jugore i sfidoi Palat.<ref name="Baxter14-5"/> Gjatë pjesës së fundit të sundimit Pala, Raxhendra Çola I i [[Dinastia Çola|Perandorisë Çola]] shpesh e pushtoi Bengalin nga viti [[1021]] deri në vitin [[1023]] për të arritur ujërat e [[Gangu]]t dhe në rrugë e sipër, arriti ti poshtëronte sunduesit dhe mori plaçkë të konsiderueshme. Sunduesit e Bengalit që u mundën nga Raxhendra Çola ishin Dharmapala, Ranasuri dhe Govindaçandra i Dinastisë Çandra që mund të ketë qenë feudator nën Mahipalan e Dinastisë Pala.<ref name="2Rivers45">{{cite book|title=Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib|url=https://archive.org/details/nlsiu.954.14.sen.30213|date=2011|author=Nitish K. Sengupta|location=Nju Delhi|isbn=978-0-14-341678-4|publisher=Penguin Books India|lang=en|page=[https://archive.org/details/nlsiu.954.14.sen.30213/page/45 45]}}</ref> Pushtimi nga sunduesi i Indisë së Jugut Vikramaditja VI i Perandorisë Çalukja Perëndimore solli banorë nga [[Karnataka]] në Bengal që shpjegon origjinën jugore të Dinastisë Sena.<ref>{{cite book|author1=John Allan|year=1934|author2=Henry Herbert Dodwell|author3=Thomas Wolseley Haig|title=The Cambridge Shorter History of India|publisher=Cambridge University Press|lang=en|page=10}}</ref><ref>{{cite book|year=1988|title=Ancient Indian History and Civilization|author=Sailendra Nath Sen|lang=en|location=Nju Delhi|publisher=Wiley Eastern|page=281}}</ref> Rreth viteve 1150 Dinastia Sena ja mori pushtetin Palave.<ref name="Baxter14-5"/> ===Dinastia Çandra=== Dinastia Çandra ishte një familje që sundonte mbi mbretërinë e Harikelas në Bengalin lindor (duke përfshirë tokat e lashta të Harikelas, Vangas dhe Samatatas) për rreth një shekull e gjysmë nga fillimi i [[shekulli X|shekullit të X]]. Perandoria e tyre përfshinte gjithashtu Vangan dhe Samatatan, me Sriçandran që e zgjeroi zotërimin e tij duke përfshirë pjesë të Kamarupas. Perandoria e tyre drejtohej nga kryeqyteti i tyre, Vikrampuri (Munshiganxhi modern) dhe ishte e fuqishme mjaftueshëm të përballonte ushtarakisht Perandorinë Pala në veri-perëndim. Sunduesi i fundit i Dinastisë Çandra, Govindaçandra, u mund nga perandori i Indisë Jugore Raxhendra Çola I i Dinastisë Çola në [[shekulli XI|shekullin e XI]].<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of North-East India|author=T. Raatan|year=2004|lang=en|location=Nju Delhi|publisher=Kalpaz Publications|page=143|isbn=978-81-7835068-4}}</ref> ===Dinastia Sena=== Dinastia Sena filloi rreth vitit [[1095]], por vetëm rreth vitit [[1150]] i mundën përfundimisht Palat. Ata duket se janë me origjinë nga [[Karnataka]]. Vixhajasena mori kontrollin e Bengalit verior dhe perëndimor, hoqi Palat nga rajonet e mëparshme dhe e vuri bazën e sundimit të tij në Nadia. Sunduesi më i madh nga kjo dinasti ishte Lakshmanasena. Ai vendosi autoritetin e tij në [[Orissa]] dhe [[Varanasi|Benares]]. Në [[1202]], Ikhtijarrudin Muhamad Bakhtijar Khalxhi e pushtoi Nadian nga Senat, tashmë duke pasur marë [[Bihari]]. Lakshmanasena iku për në Vikrampur në Bengalin juglindor. Djemtë e tij trashëguan dinastinë, që arriti fundin rreth vitit [[1245]] për shkak të revoltave feudale dhe trysnisë myslimane.<ref name="Baxter15-6">{{cite book|author=Craig Baxter|year=1997|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|isbn=978-0-813-33632-9|lang=en|publisher=Westview Press|pages=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/15 15]-6}}</ref> Dinastia ishte kokëfortësisht brahministe dhe ishte përpjekur të restauronte [[feja historike vedike|Brahminizmin]] në Bengal. Ata krijuan gjithashtu sistemin e ''kulinizmit'' në Bengal; nëpërmjet të cilit meshkujt e kastave të larta mund të merrnin nuse të kastave më të ulëta dhe të përmirësonin statusin e fëmijëve të këtyre grave. Disa pretendojnë se shtypja e [[budizmi]]t nga dinastia u bë një shkak për konvertimet në Islam, veçanërisht në Bengalin Lindor.<ref name="Baxter15-6"/> ===Mbretëria Deva=== Mbretëria Deva ishte një dinasti hindu e Bengalit mesjetar që sundoi mbi Bengalin lindor pas rënies së Mbretërisë Sena. Kryeqyteti i kësaj dinastie ishte Bikrampuri në distriktin e tanishëm të Munshiganxhit në Bangladesh. Dëshmitë mbishkrimore tregojnë se kjo mbretëri u shtri deri në rajonin e tanishëm Komilla-Noakhali-Çitagong. Një sundues i mëvonshëm i dinastisë, ''Ariraxha-Danuxha-Madhava'' Dasharathadeva e shtriu mbretërinë e tij mbi një pjesë të madhe të Bengalit Lindor.<ref>{{cite book|author=Niharranjan Ray|publisher=Dey's Publishing|title=Bangalir Itihas: Adiparba|date=1993|lang=bn|location=Kalkuta|pages=408-9|isbn=978-81-7079-270-3}}</ref> ==Periudha e Vonë Mesjetare== Sundimi mysliman në rajon u përurua me marrjen e Nadias në 1202. Fillimisht, Bengali u administrua nga guvernatorët e Sulltanatit të Delhit, pastaj nga sulltanate të pavarura dhe pastaj nën sundimin e Perandorisë Mogule. Ndërsa myslimanët kishin përparuar në Sindh në vitet 700, pushtimi mysliman i Azisë Jugore nisi nga [[Afganistani]], duke filluar me sulmet e Mahmudit të Ghaznit në fillim të [[shekulli XI|shekullit të XI]]. Ghuridët me bazë në Afganistan zëvendësuan Ghaznavidët duke nisur shtrirjen në rajonin e Gangut. Si pjesë e këtij zgjerimi drejt lindjes Ikhtijarudin Muhamad Bakhtiar Khani mundi Palat në Bihar dhe në [[1202]] qe fitues mbi Senat në Nadia. Në [[1206]], u krijua Sulltanati i Delhit. Nuk ishte një dinasti e vërtetë, por sunduesit e tij njiheshin si Mamlukë. Sulltanati vijoi deri në vitin [[1290]]. Pushtimi i Nadias nuk shkaktoi konvertimin e shpejt në islam. Autoriteti i Senave vijoi në Vikrampur deri në vitin [[1245]] dhe një pjesë e madhe e Bangladeshit lindor as ishte pushtuar as ishte konvertuar.<ref name="Baxter17-9">{{cite book|author=Craig Baxter|year=1997|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|publisher=Westview Press|lang=en|isbn=978-0-813-33632-9|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/17 17]-9}}</ref> Dinastinë e skllevërve e pasuan katër dinasti me bazë në [[Delhi]]. Khalxhitë sunduan nga viti 1290 deri në vitin [[1320]]. Sundimi i Dinastisë Tughluk zgjati deri në vitin [[1413]]. Sundimi Sajid zgjati nga viti [[1414]] deri në [[1451]]. Dinastia Lodhi sundoi në periudhën 1451-1526. Por autoriteti i Sulltanatit të Delhit kishte qenë i dobët në rajonet e tij të jashtme, ku Bengali si zona të tjera të ngjashme u kthye në një rajon të pavarur. Shamsudin Iljas Shahu u bë sunduesi i Bengalit të pavarur në [[1342]] dhe dinastia e tij sundoi deri në vitin [[1486]], me një ndërprerje të shkurtër. Ai ishte ngjitur në pushtet pas një revolte bengaleze kundër guvernatorit të Dinastisë Tughluk. Shamsudini u drejtua lartë [[Gangu]]t për të kundërshtuar sundimin Tughluk. Tughlukët, nga ana e tyre e nxorën Iljas Shahun jashtë Panduas në Bengalin lindor. Shamsudini e përvetësoi Panduan dhe vijoi ta sundoi Bengalin. Trashëgimtari i Shamsudinit i zboi inkursionet tughluke dhe si paraardhësi i tij e zgjeroi autoritetin e dinastisë në Bihar.<ref name="Baxter17-9"/> Dinastia ndërtoi godina madhështore në Pandua. Ata ndërtuan xhaminë më të madhe në Indi, Xhaminë Adina. Richard Eaton citon raporte diplomatike rreth madhështisë së ndërtesave të Panduas. Eaton vëzhgon ndikimin si të oborreve islamike ashtu dhe atyre para-islamike perse. Feudalët hindu të tokave zotëronin një sasi të madhe toke madje edhe nën sunduesit myslimanë. Dominimi hindu u kundërshtua nga udhëheqja myslimane, duke u shembullizuar me fushatën e Faraizit dhe udhëheqës si Titu Miri në vitet 1800.<ref name="Baxter17-9"/> Kur sunduesi i tretë i dinastisë vdiq në vitin [[1410]] pati një konflikt për fronin. Raxha Ganeshi, që ishte një feudal hindu, shfrytëzoi konfliktin e trashëgimisë për të marrë kontrollin e Bengalit. Ai zmbrapsi një inkursion mbi Bengal nga Sulltanati i Xhaunpurit në Indinë veriore. Djali i tij, që përqafoi islamin dhe pastaj nipi sunduan pas tij. Në [[1433]], ky i fundit u vra duke bërë që të rikthehej Dinastia Iljas Shahi.<ref name="Baxter17-9"/> Dinastia filloi të importonte skllevër abisinianë. Kjo popullsi u bë aq e rëndësishme sa në [[1486]] një abisinian, Barbak Shahzada, mori pushtetin nga Xhalaludin Fateh Shahu. Sundimi i Barbak Shahzadas qe i shkurtër, duke zgjatur për shtatë vjet. Sunduesi i fundit abisinian, Shamsudin Muzafar Shahu, e humbi pushtetin ndaj kryeministrit arab, Alaudin Husain.<ref name="Baxter17-9"/> Fillimi në [[1493]] i Dinastisë Husain Shahi solli një periudhë që është konsideruar si Periudha e Artë e Bengalit. Qeverisja qe në mënyrë autentike bengaleze<ref name="Baxter17-9"/> dhe ndërsa pronësia e tokës mbeti e përqëndruar në duar hindu, të dy grupet fetare kishin role të rëndësishme në qeverisje. Sulltanati u zgjerua duke marrë Kuç Beharin dhe Kamrupin. Sulltanati mbizotëroi gjithashtu edhe rajonin e [[Orissa]]s, Tripuras dhe Arakanit.<ref name="Baxter20">{{cite book|author=Craig Baxter|year=1997|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|publisher=Westview Press|lang=en|isbn=978-0-813-33632-9|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/20 20]}}</ref> [[Baburi]] i mundi Lodhit në Panipat në vitin [[1526]] dhe mogulët krijuan shtetin më të madh të Indisë që nga koha e Perandorisë Maurjane. Por gjatë rrebelimit të Sheh Shah Surit kundër drejtuesit të dytë mogul, [[Humajuni]]t, ai triumfoi mbi Ghijasudin Mahmud Shahun e Dinastisë Husain Shahi në [[1538]], duke i sjell kështu fundin sundimit të pavarur të Bengalit.<ref name="Baxter20"/> Për një kohë të shkurtër Humajuni sundoi Gaurin.<ref name="Schendel50-2"/> Bengali bashkë me pjesët e tjera të Indisë lindore u sundua nga Sheh Shah Suri. Ai zbatoi shumë reforma si futja e parganave. Kjo ishte mbikëqyrjen e tokës bazuar në njësi të taksave vendore. Ai është i famshëm për dizanjimin e Rrugës Grand Trunk mes Kalkutës dhe Panxhabit. Humajuni e rimori [[Delhi]]n në vitin [[1556]]. Por Surit vijuan ta sundonin Bengalin deri në vitin [[1564]], kur u zëvendësuan nga Dinastia Karrani. Ashtu si Surit, ata nuk ishin vendas në Bengal, por kishin qenë luftëtarë që ushtritë mogule kishin sjell drejt lindjes.<ref name="Baxter20"/> ===Sundimi turko-afgan=== Në [[1204]], sunduesi i parë mysliman, Ikhtijar Udin Muhamad bin Bakhtijar Khilxhi, një turko-afgan,<ref name="books.google.no">{{cite book|title=European Trade and Colonial Conquest|url=https://books.google.com/books?id=YRRnRK8lEYEC&pg=PA327|author=Biplab Dasgupta|publisher=Anthem Press|year=2005|lang=en|page=327|isbn=978-1-84331-029-7|accessdate=4 shtator 2018}}</ref><ref name="ReferenceA">{{cite book|author=James Prinsep|url=https://books.google.com/books?id=LTYGAAAAQAAJ&pg=PA147|title=Useful Tables, Forming an Appendix to the Journal of the Asiatic Society: Part the First, Coins, Weights, and Measures of British India|year=1840|publisher=Bishop's College Press|access-date=4 shtator 2018|lang=en|page=147}}</ref> pushtoi Nadian dhe vendosi sundimin mysliman. Ndikimi politik i [[islami]]t filloi të përhapej përgjatë [[Bengali]]t pas pushtimit të Nadias, kryeqyteti i udhëheqësit Sena, Lakshmana. Pasi pushtoi Nadian, Bakhtijari përparoi drejt Gaudas (Lakhnuti), një tjetër qytet i rëndësishëm i Mbretërisë Sena, e pushtoi atë dhe në 1205 e bëri kryeqytetin e tij. Në vitin në vijim, Bakhtijari zhvilloi një ekspeditë për të pushtuar [[Tibeti]]n, por përpjekja e tij dështoi dhe ai u rikthye në Bengal në gjendje të keqe shëndetësore dhe me një ushtri të pakësuar. Pak më vonë, ai u vra nga një nga komandantët e tij, Ali Mardan Khilxhi.<ref name="cie">{{cite web|accessdate=25 janar 2014|url=http://projects.cie.org.uk/banglao/textbook/historyandculture/premughal/muslimrule|title=Bangladesh Studies O Level (7094)|lang=en|publisher=University of Cambridge Local Examinations Syndicate|url-status=dead|archive-date=25 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130125053321/http://projects.cie.org.uk/banglao/textbook/historyandculture/premughal/muslimrule}}</ref> Ndërkohë, Lakshmana Sena dhe dy bijtë e tij u tërhoqën në Vikramapur (në distriktin e tanishëm Munshiganxh në Bangladesh), ku zotërimet e tyre të pakësuara zgjatën deri në fund të [[shekulli XIII|shekullit të XIII]]. Khilxhit ishin turko-afganë.<ref name="ReferenceA"/><ref>{{cite book|author=Ghulam Sarwar Khan Niazi|year=1992|lang=en|title=The Life and Works of Sultan Alauddin Khalji|url=https://books.google.com/books?id=nbZgnqfXjnQC&pg=PA19|publisher=Atlantic Publishers & Dist|isbn=978-81-7156-362-3|accessdate=4 shtator 2018|pages=19-}}</ref><ref>{{cite book|author=Salma Ahmed Farooqui|title=A Comprehensive History of Medieval India: Twelfth to the Mid-Eighteenth Century|publisher=Pearson Education India|url=https://books.google.com/books?id=sxhAtCflwOMC&pg=PA91|year=2011|pages=91-|lang=en|isbn=978-81-317-3202-1|accessdate=4 shtator 2018}}</ref> Periudha pas vdekjes së Bakhtiar Khilxhit në [[1207]] përfshin luftime të brendshme mes Khilxhive. Kjo ishte tipike e një modeli të luftës për trashëgimin e fronit dhe intrigave të brendshme gjatë regjimeve të fundit turko-afganë.<ref name="books.google.no"/> Në këtë rast, Ghijasudin Ivaxh Khilxhi mbizotëroi dhe e zgjeroi pushtetin e sulltanit në jug në Xhesore dhe e bëri Bangun lindor provincë tributare. Kryeqyteti u vendos në Lakhnauti mbi Gang afër kryeqytetit të vjetër të Bengalit, Gaur. Ai arriti ta bëjë Kamarupan dhe Trihutin ti paguanin tribut atij. Por më vonë ai u mund nga Shams-ud-Din Iltutmishi. === Sulltanati i Sonargaonit === Fakhrudin Mubarak Shahu sundoi një mbretëri të pavarur në zonat që qëndrojnë brenda Bangladeshit të tanishëm lindor dhe jug-lindor nga viti [[1338]] deri në [[1349]]. Ai ishte udhëheqësi i parë mysliman që pushtoi Çitagongun, porti kryesor në rajonin e Bengalit, në [[1340]].<ref>{{cite web|url=http://www.lged.gov.bd/DistrictLGED.aspx?DistrictID=11|url-status=dead|title=About Chittagong: History|accessdate=9 mars 2014|publisher=Departamenti i Inxhinierisë së Qeverisjes Vendore, Bangladesh|lang=en|archive-date=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141103183343/http://www.lged.gov.bd/DistrictLGED.aspx?DistrictID=11}}</ref> Kryeqyteti i Fakhrudinit ishte Sonargaoni,<ref name="BangFMS">{{cite web|author=Muazzam Hussain Khan|year=2012|lang=en|title=Fakhruddin Mubarak Shah|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Fakhruddin_Mubarak_Shah|edition=i 2-të|website=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|accessdate=26 tetor 2015|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|url-status=live|archive-date=2 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702003354/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Fakhruddin_Mubarak_Shah}}</ref> që u shfaq si qyteti kryesor i rajoit dhe si kryeqyteti i një sulltanati të pavarur gjatë mbretërimit të tij.<ref>{{cite news|title=Historic archaeological sites need to be preserved|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-104471|newspaper=The Daily Star|agency=UNB|lang=en|date=5 shtator 2009|accessdate=9 mars 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808154201/http://www.thedailystar.net/news-detail-104471|archive-date=8 gusht 2017}}</ref> [[File:Shat Gombuj Mosque (ষাট গম্বুজ মসজিদ) 002.jpg|thumb|389px|Xhamia me Gjashtëdhjetë Kupola në qytetin e Bagerhatit, ndërtuar në shek. e XV, xhamia më e madhe historike në Bangladesh, Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCOs]] == Sulltanati i Bengalit == ===Dinastia Iljas Shahi=== [[File:মহজমপুর শাহী মসজিদ.jpg|thumb|left|358px|Xhamia Muazampur Shahi në Sonargaon, ndërtuar në mbretërimin e Shamsudin Ahmad Shahut]] Shamsudin Ilijas Shahu themeloi një dinasti të pavarur që zgjati nga viti [[1342]] deri në [[1487]]. Dinastia i zmbrapsi me sukses përpjekjet nga [[Delhi]] për ta pushtuar atë. Ajo vijoi ta shtrinte territorin e saj përgjatë çfarë është Bengali modern, duke arritur në Khulna në jug dhe në Silhet në lindje. Sulltanët zhvilluan institucione civile dhe u bënë përgjegjës dhe "vendas" në pamjen e tyre dhe u bënë gjithmonë e më shumë të pavarur nga ndikimi dhe kontrolli i Delhit. U sendërtuan projekte të konsiderueshme arkitekturore duke përfshirë Xhaminë masive Adina dhe atë Darasbari, që qëndrojnë akoma në Bangladesh afër kufirit me Indinë. Sulltanët e Bengalit ishin patronë të Letërsisë Bengaleze dhe filluan një proces në të cilin kultura dhe identiteti bengalez do të lulëzonin. Gjatë sundimin të kësaj dinastie, Bengali, për herë të parë, arriti një identitet të veçantë. Në të vërtetë, Iljas Shahu e emërtoi këtë provincë 'Bangalah' dhe baskoi pjesë të ndryshme në një territor të vetëm të bashkuar.<ref>{{cite web|year=2012|author=A. B. M. Shamsuddin Ahmed|title=Ilyas Shah|editor1=Sirajul Islam|lang=en|accessdate=26 tetor 2015|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Iliyas_Shah|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|editor2=Ahmed A. Jamal|website=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|edition=i 2-të|url-status=live|archive-date=2 nëntor 2016|archive-url=https://archive.today/20161102075133/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Iliyas_Shah}}</ref> Dinastia Iljas Shahi u ndërpre nga një kryengritje nga hindutë nën udhëheqjen e Raxha Ganeshas. Megjithatë, Dinastia Iljas Shahi u rikthye në pushtet nga Nasirudin Mahmud Shahu. Udhëtari dhe studiuesi maroken, [[Ibn Batuta]], mbërriti në Bengal gjatë mbretërimit të Nasirudin Mahmud Shahut.<ref name="Khan2012">{{cite web|author=Muazzam Hussain Khan|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ibn_Battuta|title=Ibn Battuta|edition=i 2-të|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|year=2012|lang=en|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|website=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|accessdate=26 tetor 2015|url-status=live|archive-date=9 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709150754/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ibn_Battuta}}</ref> Në rrëfimin e tij mbi Bengalin në Rihlan e tij, ai përshkruan një tokë të plotësisë. Bengali ishte një shtet progresiv me lidhje tregtare me Kinën, [[Xhava]]n dhe Cejlonin. Anijet tregtare mbërrinin dhe niseshin nga destinacione të ndryshme. === Dinastia Ganesha === Dinastia Ganesha filloi me Raxha Ganeshan në [[1414]]. Pasi Raxha Ganesha mori kontrollin mbi Bengal, ai u përballë me një kërcënim të afërt pushtimi. Ganesha apeloi te një njeri i shenjtë mysliman, i quajtur Kutb al Alam për ta ndaluar kërcënimin. Shenjti pranoi me kushtin që djali i Raxha Ganeshës, Xhadu, të kthehej në islam dhe të sundonte në vendin e tij. Raxha Ganesha pranoi dhe Xhadu nisi sundimin e Bengalit si Xhalaludin Muhamad Shah në [[1415]]. Kur Kutb al Alami vdiq në [[1416]] Raxha Ganesha guxoi ta rrëzonte djalin e tij nga froni si Danuxhamardana Deva. Xhalaludini u rikthye në hinduizëm nëpërmjet ritualit të ''Lopës së Artë''. Pas vdekjes së babait të tij Xhalaludini u rikthye në islam dhe filloi të sundonte prapë.<ref>{{cite book|author=N. Hanif|year=2000|title=Biographical Encyclopedia of Sufis|location=Nju Delhi|publisher=Sarup & Sons|lang=en|oclc=786166571|page=320}}</ref> Për shkak të rrëmujës dhe anarkisë, djali i Xhalaludinit, Shamsudin Ahmad Shahu sundoi vetëm 3 vite. Dinastia njohet si për politikat e saj liberale, ashtu dhe për përqëndrimin te drejtësia dhe bamirësia. [[File:Sona Masjid rear.jpg|thumb|345px|Sona Masxhidi, ndërtuar gjatë drejtimit të Alaudin Husain Shahut]] ===Dinastia Husain Shahi=== Sundimi Habshi (abisinas) i hapi rrugë Dinastisë Husain Shahi që drejtoi nga viti [[1494]] deri në [[1538]]. Alaudin Husain Shahu konsiderohet një nga sulltanët më të mëdhenj të Bengalit, për inkurajimin e rilindjes kulturore. Ai e zgjeroi sulltanatin në portin e Çitagongut, që pa mbërritjen e tregtarëve të parë portugezë. Nasirudin Nasrat Shahu u dha strehë prijësve afganë gjatë pushtimit të [[Baburi]]t, megjithëse mbeti asnjanës. Më vonë, Nasrat Shahu bëri një traktat me Baburin, që e shpëtoi Bengalin nga një pushtim mogul. Sulltani i fundit i dinastisë, që vijoi të drejtoi nga Gauri, duhej të përballej me veprimtarinë në rritje afgane në kufirin e tij veri-perëndimor. Por afganët depërtuan përmes dhe e plaçkitën kryeqytetin në [[1538]] ku ata ndenjtën për mjaft dekada deri në mbërritjen e mogulëve. ==Periudha Mogule== [[File:MughalEmpire1700.svg|thumb|left|372px|Hartë e Indisë nën Perandorinë Mogule në 1700]] Një fitore e rëndësishme mogule në [[1576]], në të cilën [[Akbari]] mori [[Bengali]]n, u ndoq nga katër dekada përpjekjesh për të eleminuar rrebelët në rajonin Bhati. Fitorja fillestare u shoqërua nga shkatërrimi dhe dhuna e ashpër.<ref name="Schendel50-2">{{cite book|date=12 shkurt 2009|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|lang=en|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/50 50]-2}}</ref> Mogulët u kundërshtuan nga bengalezët. Akbari caktoi një shërbyes hindu si guvernator të Bengalit, Raxha Man Singhun. Singhu e bazoi pushtetin e tij në Raxhmahal, Bihar, duke menduar se mund ta administronte rajonin përtej.<ref name="Baxter20"/> Bara Bhuijanët, ose dymbëdhjetë feudalët e tokave, i rezistuan përpjekjeve mogule për ta aneksuar Bengalin. Pronarët e tokave ishin kryesisht feudalë afganë dhe hindu.<ref name="Schendel50-2"/> Pratapaditja ishte një nga feudalët hindu mes këtyre prijësve. Ata u udhëhoqën nga feudali Isa Khan, që e kishte bazën në Sonargaon. Isa Khani njhihet për rezistencën e tij ndaj sundimit të jashtëm, veçanërisht nga [[Delhi]] dhe ushtarët urdu-folës. Veprimet e tij të ashpra shërbyen si frymëzim për kryengritjen e pavarësisë në [[1971]].<ref name="Baxter21">{{cite book|author=Craig Baxter|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|year=1997|isbn=978-0-813-33632-9|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/21 21]|publisher=Westview Press}}</ref> Feudalët synuan një zgjerim të revoltave. Si mogulët ashtu edhe rrebelët kryen mizori si masakra, përdhunime dhe plaçkitje. Në vitin [[1584]] ata mundën marinën Mogule. Pas kësaj, betejat vijuan në tokë. Në [[1597]], ata e mundën përsëri marinën mogule, megjithatë, Isa Khani vdiq në vitin pasues. Lufta kundër sundimit mogul u dobësua. Man Singhu, duke kuptuar vlerën strategjike të zotërimit të [[Dhaka|Dhakës]] për të administruar Bengalin Lindor, krijoi një bazë ushtarake aty.<ref name="Baxter21"/> Ai kuptoi gjithashtu dobinë e saj në kontrollin e ndikimit aranakez dhe portugez.<ref name="Schendel50-2"/> Kjo bazë u bë shumë e rëndësishme në fund të viteve 1500, kur [[Gangu]] filloi ta ndryshonte rrjedhën e tij. Ndryshimi i rrjedhës së lumit lejoi hapjen dhe kultivimin e më shumë tokeje. Rrugët ujore të Dhakës lejonin lëvizje të lehtë të ushtarëve në pjesë të ndryshme të Bengalit. Në [[1610]], Dhaka u bë kryeqytet provincial. Që atëherë mjaft avlëmende musline të njohura ndërkombëtarisht u zhvendosën nga Sonargaoni në Dhaka. [[Dhaka]] lulëzoi si një qendër si administrative ashtu edhe e endjes në avlëmend.<ref name="Baxter21"/> Rajoni i Bengalit qe historikisht një qendër ndërkombëtare e veprimtarive të ndryshme. Tregtarët, pelgrinët dhe udhëtarë e përshkuan Bengalin për të udhëtuar për në Nepal dhe Tibet. Rrugët ujore të Bengalit ishin një vend, ku ndërvepronin popuj të ndryshëm. Në [[1346]], udhëtari maroken [[Ibn Batuta]] ndoqi rrugën tregtare përmes [[Sri Lanka]]s, kur udhëtoi për në Bengal nga [[Maldivet]] në 1346.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|isbn=978-0-51199741-9|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/39 39]}}</ref> Në vitet 1300 Bengali tregtonte [[orizi]]n e tij të papërpunuar për kauri nga Maldivet. Dëshmi nga vitet 1500 tregojnë se orizi i rritur në Bengal haej deri në Indonezinë lindore dhe [[Goa]]. Bengali eksportonte gjithashtu edhe materiale të tjera dhe prodhime ushqimore në të njëjtën kohë. Tregtarët bengalezë mbizotëronin në tregtinë me Azinë Juglindore. Tregtarët kinezë në vitet 1400 dhe 1500 futën [[ari]]n, [[satini]]n, [[mëndafshi]]n, [[argjendi]]n dhe [[porcelani]]n. Një udhëtar evropian në [[1586]] raportonte se cilësia e tekstileve të pambukut të prodhuar në Sonargaon ishte më e mirë se në pjesët e tijera të nënkontinentit. Këto coha dërgoheshin në tregjet ndërkombëtare.<ref name="Schendel41-2">{{cite book|author=Willem van Schendel|date=12 shkurt 2009|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|lang=en|isbn=978-0-51199741-9|publisher=Cambridge University Press|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/41 41]-2}}</ref> Sipas historianit ekonomik Indrajit Ray, Bengali ishte i shquar globalisht në industri si manifaktura tekstile dhe ndërtimi i anijeve.<ref>{{cite book|author=Indrajit Ray|title=Bengal Industries and the British Industrial Revolution (1757-1857)|year=2011|accessdate=20 janar 2019|url=https://books.google.com/books?id=CHOrAgAAQBAJ&pg=PA57|isbn=978-1-136-82552-1|publisher=Routledge|lang=en|pages=57, 90, 174}}</ref> [[Dhaka]] u riemërtua nga guvernatori i Bengalit Xhahangirnagar sipas [[Xhahangiri]]t, perandorit mogul. Guvernatori arriti ti mundëte dhe ti bënte të pranonin autoritetin mogul prijësit feudalë.<ref name="Schendel50-2"/> Gjatë sundimit mogul, [[Arkitektura e Dhakës]] u pasurua. Në [[1678]], djali i [[Aurangzebi]]t filloi ndërtimin e [[Fortesa e Lalbagut|Fortesës së Lalbagut]], që përfshinte varrin e mbesës së Nur Xhahanit. Ndërtesat e mbijetuar mogule janë [[Bara Katra]], Çhota Katra dhe [[Husaini Dalani]] (një xhami shiite).<ref name="Baxter22-3">{{cite book|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|author=Craig Baxter|publisher=Westview Press|year=1997|lang=en|isbn=978-0-813-33632-9|pages=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/22 22]-3}}</ref> [[File:Renaldis muslin woman.jpg|thumb|left|327px|Grua e veshur në muslinë të rafinuar bengaleze në Dhaka, shek. i XVIII]] Gjatë sundimit mogul në Bengal hynë shumë administratorë civilë dhe ushtarakë. Mjaft nga këta zyrtarë morën toka dhe u ngulitë në vend. Megjithë mbizotërimin hindu të klasës së pronarëve të tokave, [[myslimanët]] formuan një pjesë të rëndësishme duke mbajtur zotërimin e dhurimeve domethënëse të tokave deri në reformat e tokës pas vitit [[1947]].<ref name="Baxter22-3"/> Forma e qeverisjes së Bengalit kishte qenë më pak rixhide sesa në pjesët e tjera të Perandorisë Mogule. Mogulët futën një formë të centralizuar të sundimit në krye të strukturave të ndryshme administrative vendore. Për rrjedhojë, sunduesit vendorë kontrollonin zonat rurale. Këta "zamindarë" ishin një pari shekullare autonome, të diferenciuar nga popullsia e përgjithshme nga autoriteti i tyre.<ref name="Schendel50-2"/> Mbiemrat në [[Bangladeshi]]n modern si Choëdhury, Khan, Sarkar dhe Talukdar e kanë origjinën nga emrat e rangjeve në parinë mogule. Kjo pari funksionoi përkrahë zyrtarëve mogulë. Detyra e këtyre të fundit ishte të mblidhnin taksat. Divani ishte zyrtari më i rëndësishëm i taksave dhe ishte drejtpërdrejtë i zgjedhur nga perandori mogul. Çdo pushtim mogul në Bengal shoqërohej me krijimin e një thana (garnizoni) për të ruajtur paqen. Pas saj territori do të bashkohej në sistemin administrativ të perandorisë. Në sistemin e perandorisë çdo provincë do të përfshinte mjaft rajone, të quajtur "sarkar", që nga ana tjetër përbëheshin nga nënndarje të quajtura pargana. Niveli më i ulët në sistem ishte mouza (fshat i të ardhurave).<ref name="Schendel50-2"/> Kufiri bujqësor gjatë sundimit mogul në vitet 1500 filloi të lëvizte drejt pjesës lindore të Bengalit. Prodhimtaria bujqësore e rajonit u rrit. Për të rritur të ardhurat e tyre, administrata mogule promovoi çpyllëzimin dhe kultivimin e lagësht të [[orizi]]t. Zyrtarët u dhanë toka sipërmarrësve, që dëshironin të jepnin taksa në shkëmbim të të drejtave mbi tokat. Kolonët kërkonin punë dhe kjo isht përfituese për parinë fetare. Shumica e bashkësive në rajon ishin varkëtarë dhe peshkatarë në skajet e shoqërisë, që nominalisht ishin hindu, por në të vërtetë kishin lidhje të dobëta me [[Hinduizmi]]n. Këta ishin punëtorët që kultivonin oriz dhe do të përbënin shumicën e fshatarësisë në Bengalin Lindor.<ref>{{cite web|title=How did Bengalis become Muslims?|date=8 gusht 2012|lang=en|accessdate=17 nëntor 2019|website=Times of India Blog|url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/masala-noodles/how-did-bengalis-become-muslims1/|url-status=live|archive-date=1 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191201135500/https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/masala-noodles/how-did-bengalis-become-muslims1/}}</ref> Dhurimet e tokës do të kërkonin ndërtimin e një faltoreje dhe kolonët do të mblidhnin banorë përreth këtyre faltoreve. Shoqëria organizohej përreth kësaj faltoreje. Bashkësite e reja do të angazhoheshin në çpyllëzim dhe kultivim. Vendasit ose u bashkuan me këto bashkësi ose u larguan ndërsa ruajtën lidhje tregtare me kultivuesit e [[orizi]]t.<ref name="Schendel30">{{cite book|author=Willem van Schendel|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|isbn=9780511997419|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n57 30]}}</ref> Qevria mogule nuk ishte e prirë të inkurajonte [[islami]]n në rajon dhe hindutë përbënin shumë nga këta pionerë që kishin mbështetjen e qeverisë. Por shumica e pionerëve ishin myslimanë. Një numër i madh i tyre ishin pjesë e tarikatit pir. Richard Eaton pohon se islami u kuptua si i lidhur me pranimin e fitimit të tokës nga qeveria Bengalin lindor, që kishte vetëm lidhje të dobëta me [[hinduizmi]]n. Traditat dhe ritualet e Bengalit lindor, xhamitë dhe faltoret u përzien bashkë. Islami u përhap në Bengal për shkak të lokalizmit të tij. Konceptet Islamike u futën në kozmologjinë bashkëkohëse, më pas u lidhën me hyjnitë vendore dhe pastaj konceptet islamike mbizotëruan kulturën vendore.<ref name="Schendel30"/> ===Dy subahdarë të mëdhenj mogulë=== ==== Islam Khani ==== Islam Khani I u caktua subahdar (guvernator) i Bengalit në [[1608]] nga [[Xhahangiri]]. Ai e drejtoi Bengalin nga kryeqyteti i tij, [[Dhaka]], që ai e riemërtoi Jahangir Nagar. Detyra e tij kryesore ishte të nënshtronte rrebelimin e raxhave, bara-bhuijanëve, zamindarëve dhe prijësve afganë. Ai luftoi me Musa Khanin, udhëheqësin e bara-bhuijanëve duke e nënshtruar nga fundi i vitit [[1611]]. Islam Khani mund edhe Pratapaditjan e Xhesores, Ram Çandran e Baklas dhe Ananta Manikjan e Bhuluas. Ai aneksoi mbretërinë e Kamarupit dhe nënshtroi Koç Biharin dhe Kaçharin, duke marrë kështu kontrollin tërësor mbi Bengalin përveç Çitagongut.<ref name="bp-chisti">{{cite web|editor1=Sirajul Islam Chowdhury|year=2012|title=Islam Khan Chisti|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Islam_Khan_Chisti|lang=en|author=Abdul Karim|editor2=Ahmed A. Jamal|edition=i 2-të|website=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|accessdate=26 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150202002132/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Islam_Khan_Chisti|url-status=live|archive-date=2 shkurt 2015}}</ref> [[File:Awesome look of Lalbagh Fort.jpg|thumb|389px|[[Fortesa e Lalbagut]], e zhvilluar nga Shaista Khani]] ====Shaista Khani==== Shaista Khani u caktua subahdar i Bengalit pas vdekjes së Mir Xhumlas II në [[1663]]. Ai qe guvernatori që shërbeu më gjatë i Bengalit. Ai e sundoi provincën nga qendra e tij administrative në [[Dhaka]] për pothuaj 24 vjet, që nga viti [[1664]] deri në [[1688]].<ref name="bdpedia">{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shaista_Khan|title=Shaista Khan|edition=i 2-të|author=Abdul Karim|year=2012|lang=en|editor1=Sirajul Islam|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|editor2=Ahmed A. Jamal|website=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|accessdate=26 tetor 2015|url-status=live|archive-date=1 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141001060230/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shaista_Khan}}</ref> Arritja më e madhe e Shaista Khanit në Bengal qëndron kryesisht në ripushtimin e Çitagongut. Megjithëse Çitagongu u vu nën kontrollin e Bengalit gjatë sulltan Fakhrudin Mubarak Shahut në mes të [[shekulli XIV|shekullit të XIV]], ai në vijim ra në duart e sunduesve arakanezë (shteti Rakhin). Shaista Khani i dha përparësi rimarrjes së Çitagongut dhe qe i aftë ta bënte këtë në janar [[1666]]. Pushtimi solli një lehtësim dhe paqe për popullin e Çitagongut, pasi piratët kishin shkaktuar një trazirë të madhe për popullsinë vendore.<ref name="bdpedia"/> ==Navabët e Bengalit== [[File:Capture of two prisoners at an important battle by Allahvardi Khan Jahangiri..jpg|thumb|left|280px|Alivardi Khani (nënmbreti mogul i Bangali) kap 2 të robër]] Caktimi i agjetëve mogul në Bengal pushoi nga viti [[1713]], pasi perandoria ishte dobësuar. Në [[1715]], kryeqyteti u zhvendos në Murshidabad. Kjo çoi në rënien e Dhakës. Kjo zhvendosje ndodhi kur zyrtari kryesor i taksave të provincës, Murshid Kuli Khani, që e kishte zhvendosur zyrën e tij në Maksudabad (i riemëruar Murshidabad sipas tij) u bë guvernator. Murshidabadi ishte i vendosur në një pozicion më qëndror në Bengal, kufijtë administrativë të të cilit në atë kohë përfshinin edhe [[Bihari]]n me [[Orissa]]n.<ref name="Baxter22-3"/> Përveç ndryshimit të kryeqytetit, Murshid Kuli Khani modifikoi edhe sistemin e mbledhjes së taksave.<ref name="Schendel56">{{cite book|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|lang=en|date=12 shkurt 2009|author=Willem van Schendel|publisher=Cambridge University Press|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n83 56]|isbn=978-0-51199741-9}}</ref> Murshid Kuli Khani donte të krijonte një linjë navabësh si guvernatorët bashkëkohës të Udhit. Ai u pasua nga anëtarët e familjes, megjithatë, Alivardi Khani krijoi një tjetër familje navabe. Ai bashkëpunoi me Xhagat Sethin për të mundur guvernatorin dhe për të siguruar postin e guvernatorit nga sunduesi mogul nëpërmjet rryshfetit. Ai u bë gjithashtu divan i Orisës. Megjithatë, ai u përballë me probleme nga sulmet [[Maratha]] të pranishme në [[Orissa]].<ref name="Baxter22-3"/> [[File:Siraj ud-Daulah.jpg|thumb|280px|Siraxh ud-Daulah, navabi i fundit i pavarur i Bengalit]] Navabi Alivardi Khan i zmbrapsi tre sulmet e para Maratha të Bengalit. Por ata e pushtuan prapë dhe në [[1751]], Alivardi Khani nënshkroi një traktat paqeje me marathat. Ai ia la provincën e Orisës Perandorisë Maratha dhe pranoi të paguante 1 200 000 rupi në vit si ''çauth'' (tribut).<ref name="Gupta1962">{{cite book|year=1962|author=Brijen Kishore Gupta|title=Sirajuddaullah and the East India Company, 1756-1757|lang=en|oclc=310573738|page=23|publisher=E. J. Brill|url=https://books.google.com/books?id=o-MUAAAAIAAJ&pg=PA23|accessdate=10 shkurt 2019}}</ref> Ai shtypi një kryengritje të afganëve në Bihar dhe i bëri britanikët të paguanin 150 000 taka për bllokimin e anijeve tregtare mogule dhe armene. Kur ai vdiq e pasoi në fron nipi i tij nga e bija, Siraxhudaulahu në [[1756]].<ref name="Baxter22-3"/> Siraxhudaulah u përpoq ta ndalonte tregtinë e paliçensuar në Bengal. Për shkak të kësaj ai u përplas me tregtarët britanikë dhe më pas u mund rreth vitit [[1757]] në Polashi. Britanikët e qeverisën Bengalin dhe zona të mëdha në përëndim të tij nga viti [[1764]].<ref name="Schendel56"/> ==Periudha Koloniale== {{main|India Koloniale}} === Europianët në Bengal === {{see also|Bengali Hollandez|Ngulimi porugez në Çitagong|Portugezët në Dhaka}} [[File:Dutch VOC ships in Chittagong or Arakan.jpg|thumb|left|389px|Anije hollandeze duke mbërritur në limanet e Bengalit]] Në [[1517]], portugezët vendosën një ngulim në Çitagong.<ref name="Baxter22-3"/> Një ngulim portugez u krijua edhe në Satgaon. Në [[1579]], me një dhurim toke nga [[Akbari]], portugezët krijuan një tjetër stacion në Hughli. Portugezët tregtuan dhe konvertuan në krishtërim deri në vitin [[1632]], kur u zbuan nga [[Shah Xhahani]], që i lejoi ata të rihynin vitin tjetër. Armiqësia kundrejt tyre ishte pasojë e piraterisë së portugezëve dhe maghëve. Nga viti [[1651]] britanikët morrën kontrollin e Hughlit, duke i dhënë fund pranisë portugeze në rajon.<ref name="Baxter24-5">{{cite book|author=Craig Baxter|year=1997|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|publisher=Westview Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/24 24]-5|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Portugezët kishin tregtuar nëpërmjet qeverisjes, por fuqitë e tjera evropiane tregtonin nëpërmjet kompanive. Një stacion hollandez u vendos në Çinsura, por hollandezët i drejtuan interesat e tyre nga Cejloni dhe [[Azia Juglindore]]. Në [[1825]], ata e shkëmbyen Çinsurën me britanikët për poste në Azinë Juglindore. Në [[1755]], në Serampore u vendos një stacion tregtar danez, që në [[1845]] e blenë britanikët. Kompania Franceze zgjati më shumë. Pozicioni i tyre ishte i dyti pas britanikëve. Këta të fundit i përmbysën francezët. Qendra e parë tregtare britanike u krijua në vitin [[1608]] në Indinë Perëndimore. Shpejt britanikët hynë edhe në Bengal.<ref name="Baxter24-5"/> Britanikët themeluan qendra tregtimi në Balasore, Kosimbazar, [[Dhaka]], Hughli dhe [[Patna]]. Në [[1681]], u krijua një "presidencë". Në [[1690]], Job Charnock themeloi [[Kalkuta|Kalkutën]]. Gjatë kësaj kohe britanikët u grindën me guvernatorët mogulë të Bengalit. Në [[1652]], britanikët ishin përjashtuar nga pagimi i doganës në shkëmbim të dhënies së shumave vjetore navabit. Por navabi vendosi këste për tributet e tyre, që britanikët e kundërshtuan. Britanikët takuan navabin Shaista Khan në Dhaka në [[1652]] duke siguruar prapë përjashtimin.<ref name="Baxter24-5"/> Veprimtaria tregtare britanike u zgjerua gjatë administrimit të Shaista Khanit. Alivardi Khani nuk i pëlqente britanikët dhe francezët planifikuan të siguronin zotërimet e tyre. Alivardi Khani e vuri në dyshim zbatimin e urdhërit të perandorit Fakukhsijar që u lejonte britanikëve privilegje tregëtare të pakufizuar në Perandorinë Mogule, pasi përjashtimi i tyre nga taksat nënkuptonte të ardhura më të ulëta për Alivardi Khanin.<ref name="Baxter24-5"/> Pasuesi i Alivardit, Siraxh ud-Daulahu vendosi ta zhdukte praninë e huaj. Në [[1756]], ai pushtoi Kalkutën dhe e burgosi popullsinë rezidente britanike. Robert Clive dhe trupat e tij e morën Kalkutën prapë në janar [[1757]]. Clive e detyroi Siraxh ud-Daulahun të pranonte një traktat që do të rikthente urdhërin e perandorit Fakukhsijar, duke i lejuar britanikët të tregtonin të pakufizuar. Clive pastaj komplotoi me të afërmin e Siraxh ud-Daulahut, Mir Xhafarin dhe mori mbështetjen e një bankieri të rëndësishëm, Xhagat Sethit. Robert Clive dhe trupat e Siraxhudaulahut u ndeshën me njëra-tjetrën në Plasej në qershor [[1757]]. Mir Xhafari e braktisi navabin gjatë betejës, në të cilën ai u mund dhe u vra.<ref name="Baxter24-5"/> Shumë historianë e shikojnë këtë betejë si fillimin e [[Sundimi i Kompanisë Britanike në Indi|Kolonizimit Britanik i Nënkontinentit]], që do të zgjaste deri në vitin [[1947]].<ref name="Schendel49">{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|lang=en|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n76 49]}}</ref> Pas triumfit të tyre në Plasej britanikët e shndërruan Bengalin në qendrën e Kolonisë së tyre Indiane në rritje.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|publisher=Cambridge University Press|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|isbn=978-0-51199741-9|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n93 66]|date=12 shkurt 2009}}</ref> Britanikët do të merrnin kontrollin e plotë financiar në Bengal nëse divani do ti jepej Kompanisë së Indisë Lindore në vend të navabit. Kur Mir Xhafari vdiq në [[1765]] perandori Shah Alam zbatoi atë transferim. Kjo u garantoi britanikëve autoritenin në provincë, ndërsa me Perandorinë Mogule u mbajt një shoqëri gjysmë-feudale. Divani u përdor me aprovimin e sunduesit mogul.<ref name="Baxter25-6">{{cite book|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|author=Craig Baxter|publisher=Westview Press|year=1997|lang=en|pages=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/25 25]-6|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Ndërsa Kompania Britanike e Indisë Lindore ishte nominalisht divan, ajo praktikisht ishte e pavarur nga mogulët.<ref name="Schendel56"/> Historiorgrafia nacionaliste indiane e përcakton betejën në Plasej si nisjen e një kolonilizmi të huaj shfrytëzues që përfundoi në [[1947]]. Por këndvështrimi bangladeshas është se populli i Bengalit u përdor nga administrata zhvatëse e drejtuar nga të huajt përpara ngritjes së autoritetit britanik. Historianët bangladeshas kundërshtojnë gjithashtu se kolonializmi vijoi gjatë periudhës post-koloniale, kur rajoni u përfshi në Pakistan. Beteja e Plasejit nuk shënoi fundin e sundimit vendas në Bengal, por shënoi fundin e sistemit mogul.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|lang=en|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|pages=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n76 49]-50}}</ref> === Sundimi Britanik === {{See also|Sundimi i Kompanisë Britanike në Indi|Presidenca e Bengalit Kolonial|Raxhi Britanik}} [[File:Robert Clive and Mir Jafar after the Battle of Plassey, 1757 by Francis Hayman.jpg|thumb|389px|Fitorja e Robert Clive në Bengal shënoi fillimin e Dominimit Kolonial Britanik në Azinë Jugore]] Qëllimi i britanikëve ishte të rriste prodhimtarinë e ekonomisë bengaleze. Ata eksperimentuan mbi administrimin dhe ekonominë e Bengalit. Pasojat e disa eksperimenteve nuk ishin gjithmonë të suksesshme. Taksimi i rritur në klimën e paqëndrueshme të Bengalit ishte një fatkeqësi. Taksimi nuk u lehtësua madje edhe gjatë thatësirës dhe përmbytjeve të viteve 1769–1770. Bashkë me shfrytëzimin e pakufizuar kjo shkaktoi një krizë të ashpër urie, në të cilën besohet se vdiqën dhjetë milionë banorë të Bengalit.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n84 57]|isbn=978-0-51199741-9}}</ref> Shteti Mogul u shpërbë duke bërë që guvernatori kryesor i Bengali të bëhej ''de facto'' sundues. Pasi një zëvëndësim kërkohej nga Kompania Britanike e Indisë Lindore, në mes të shekullit të XVIII, kufiri i Kuç Beharit shënonte kufirin më verior të Territorit Britanik. Kuç Behari mbijetoi si një principatë deri në fund të sundimit kolonial, kjo për shkak të sundimin indirekt të ekspeditës britanike në [[1772]], kur ajo e pushtoi territorin: maharaxhai dhe administrata e tij në vijim u vunë nën kontrollin e një agjenti politik britanik.<ref name="ËVS2002">{{harvnb|Willem van Schendel|2002|pp=115-30}}</ref><ref name="SËËH1876">{{cite book|author=William Wilson Hunter|title=A Statistical Account of Bengal|date=1876|lang=en|accessdate=13 shkurt 2019|edition=i 10-të|url=https://books.google.com/books?id=_Zb6vQEACAAJ&q=hunter+1876+A+Statistical+account+of+Bengal+volume+10|pages=414-}}</ref><ref name="RCM1997">{{cite book|access-date=13 shkurt 2019|author=Ramesh Chandra Majumdar|date=1977|lang=en|title=Ancient India|url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC|location=Delhi|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-2080436-4|page=518}}</ref> Kapitali i grumbulluar i Bengalit nga Kompania e Indisë Lindore u investua në industri të ndryshme si manufaktura tekstile në [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës|Britaninë e Madhe]] gjatë fazave fillestare të [[Revolucioni Industrial|Revolucionit Industrial]].<ref name="esposito1"/><ref name="sengupta1">{{cite news|title=Bengals plunder gifted the British Industrial Revolution|author=Shombit Sengupta|newspaper=The Financial Express|url=http://www.financialexpress.com/archive/bengals-plunder-gifted-the-british-industrial-revolution/576476/|location=Noida, India|date=8 shkurt 2010|lang=en|accessdate=2 gusht 2017|url-status=live|archive-date=1 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801120317/http://www.financialexpress.com/archive/bengals-plunder-gifted-the-british-industrial-revolution/576476/}}</ref> Politikat e Kompanisë në Bengal çuan edhe në çindustrializimin e industrisë tekstile të Bengalit gjatë sundimit të saj.<ref name="tong1"/><ref name="ray1"/> Katastrofa e urisë i bëri zyrtarët britanikë të kërkonin metoda të realizueshme për të zhvatur burimet e kolonisë. në [[1790]], britanikët futën "vendbanimin permanent" dhe e bënë atë ligj tre vjet më vonë. Ai ishte një sistem rrjet për taksimin mbi tokën. Sistemi ishte bërthama e formës koloniale të qeverisjes. Ai ishte një marrëveshje mes britanikëve dhe zamindarëve, që efektivisht u ishte dhënë zotërimi i tokave në shkëmbim të pagimit në kohë të taksave. Synimi i Vendbanimit Permanent ishte që zamindarët në vijim do të investonin në zhvillimin e bujqësisë dhe përmirësimin e ekonomisë së Bengalit. Synimi nuk u sendërtua pasi zamindarët nuk kishin mbështetje shtetërore për rritjen bujqësore dhe për shkak të mënyrave të reja të zbuluara për të gjeneruar pasuri. U zhvillua një formë shumë-shtresore e zotërimit të tokave, që përfitoi nga të ardhurat e tokës. Kjo strukturë ishte më e theksuar në zonat jugore të [[Bangladeshi]]t modern. Skema e Vendbanimit Permanent i privoi fshatarët nga ndonjë e drejtë pronësie mbi tokën.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|lang=en|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n85 58]-9}}</ref> Ndërsa myslimanët përfshinin shumicën e klasës së pronarëve të tokave gjatë sundimit mogul, hindutë u bënë mbizotërues gjatë sundimit kolonial. Ndërsa zotëruesit myslimanë të tokave dhe bujqit hindu ekzistonin, Bengali lindor pa një amalgamë të fesë me klasën, me zotëruesit hindu të tokave që kryesonin mbi fshatarët kryesisht myslimanë. Zotëruesit hindu të tokave ishin gjithashtu mbizotërues në Bengalin Perëndimor, por shumica e fshatarëve aty ishin hindu. Ky faktor do të bëhej politikisht i rëndësishëm nga fundi i sundimit kolonial.<ref name="Schendel60-3">{{cite book|lang=en|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n87 60]-3}}</ref> Një tjetër ndryshim gjatë sundimit britanik ishte sistemi i prodhimeve për tu shitur. Gjatë sundimit kolonial të korrat për shitje organizoheshin dhe prodhoheshin për tregjet ndërkombëtare. Ai ishte i rëndësishëm për shkak se krijoi lidhje mes ekonomisë fshatare bengaleze dhe tregjeve në Azi dhe Europë. Për shkak të të korrave për shitje rajoni lindor i Bangladeshit modern u kthye në qendër e kultivimit të jutes. Pjesa perëndimore e Bangladeshit modern prodhonte mëndafsh dhe sheqer. Zonat veriore prodhonin duhan. Të korrat ishin të lidhura me llojet e veçanta të organizimit të tokës. Fshatarësia në zonat lindore ishte e detyruar nga nevojat financiare nga tregu i prodhimit. Paria rurale në zonat perëndimore dhe veriore mbroheshin nga ndikimi i menjëhershëm i faktorëve të tregut, pasi ata mundësonin kredi bujqësore.<ref name="Schendel60-3"/> Britanikët e braktisën gjuhën e mëparshme zyrtare, persishten, në vitet 1830 dhe institucionet arsimore angleze përgatitën një pjesë të vogël të parisë bengaleze për të punuar në nivelet e ulëta dhe të mesme të qeverisë.<ref name="Schendel64-5">{{cite book|date=12 shkurt 2009|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|lang=en|author=Willem van Schendel|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n91 64]-5}}</ref> Myslimanët i përvetësuan përmirësimet britanike më ngadalë dhe ngelën mbrapa hinduve në arsim dhe tregti. Hindutë përfshinin shumicën e studentëve të kolegjeve.<ref name="Baxter29">{{cite book|author=Craig Baxter|year=1997|lang=en|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|publisher=Westview Press|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n46 29]|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Pati ndryshime edhe në shëndetësi. Rritja e popullsisë gjatë sundimit kolonial ndodhi për shkak se populli kishte më shumë njohuri rreth higjenës dhe u rrit aksesi i mjekësisë dhe spitaleve. Transporti u bë më pak i bazuar te lumenjtë me ndërtimin e urave dhe hekurudhave. Përmirësimet në teknologji e ndihmuan komunikimin. Megjithë formën autoritare të qeverisjes, britanikët u përpoqën të vendosnin një sistem të kufizuar demokratik në pjesën e vonë të sundimit të tyre për shkak të shtrëngimeve politike. Një zhvillim jetësor nën sundimin britanik ishte rritja e rëndësisë politike dhe kulturore e Kalkutës. Ajo u bë kryeqyteti kolonial i Indisë. Nga viti [[1757]] deri në [[1931]] Qeveria e Indisë u vendos në qytet. Bengalezët aspirues mërguan në [[Kalkuta]] dhe morën arsim dhe punësim qeveritar. Ata njihen nga historianët si "bhodrolok" dhe kasta e lartë hindu përfshinte shumicën e tyre.<ref name="Schendel64-5"/> Old centers such as Dhaka and Murshidabad declined ëhile the trading class became concentrated in Calcutta.<ref name="Baxter29"/> Regjimi autoritar që funksiononte në aleancë me parinë rurale ishte i ndjeshëm ndaj rezistencës dhe revoltave që ndodhnin shpesh gjatë sundimit britanik. Megjithatë, [[Presidenca e Bengalit Britanik|sundimi britanik në Bengal]] nuk u përballë me kërcënim nga gjysma e dytë e viteve 1800. Bengali nuk mori pjesë në Revoltën e 1857-ës, që pothuaj e përfoundoi administrimin britanik mbi pjesë të mëdha të Indisë. Ndërsa pati një revoltë të trupave në Çitagong ajo u lëkund për shkak të zotëruesve të tokave dhe fshatarët nuk e mbështetën rrebelimin. As ankesa politike as revolta rreth të drejtave të fshatarësisë megjithë komercializimin e bujqësisë. Përpjekja zakonisht u karakterizua nga fshatarët dhe klasa e mesme në kundërshtim me zotëruesit e tokave, sipërmarrësit perëndimorë dhe administrata britanike. Shumë fushata në vijim e përfunduan industrinë e indigos. Këto u drejtuan nga misionarë islamikë të ndikuar nga [[vehabizmi|vehabitët]].<ref name="Schendel77-8">{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|lang=en|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n104 77]-8}}</ref> Në fillim të viteve 1800 u shqua lëvizja reformiste hindu, por jo lëvizja e barasvlefshme myslimane. Një largim nga ky rregull ishte Lëvizja Faraizi, që u nis nga Haxhi Shariatullahu në [[1828]]. Ajo ishte një lëvizje konservatore islamike e bazuar në ideologjinë Vehabiste. Ajo kundërshtonte nderimin e shenjtëve dhe shtypjen nga zotëruesit e tokave dhe tregtarët e indigos. Shariatullahu e konsideronte Indinë si një "dar al-harb" dhe kështu besonte se festivalet dhe lutjet e të premtes duhej të pushonin. Trashëgimtari i tij, Dudu Mia, e zgjeroi lëvizjen dhe pohonte se zotëruesit e tokave nuk kishin të drejta pronësie permanente mbi tokën. Lëvizja Faraizi në vijim përfundoi pas humbjes së tij.<ref>{{cite book|author=Craig Baxter|year=1997|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|publisher=Westview Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n47 30]|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Titu Miri drejtoi një tjetër fushatë Vehabite në të njëjtën kohë me Lëvizjen Faraizi. Kjo lëvizje ishte dhunshme dhe kundërshtonte praninë Britanike. Ai vdiq në [[1831]] gjatë një konfrontimi me britanikët. Dy vjet më vonë ndjekësit e tij mbështetën kultivuesit e indigos në përplasjen kundër tregtarëve evropianë dhe zotëruesve hindu të tokave. Protesta u shua në fund në vitin [[1860]], kur fshatarëve ju dhurua më tepër siguri.<ref>{{cite book|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|author=Craig Baxter|year=1997|publisher=Westview Press|isbn=978-0-813-33632-9|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n48 31]}}</ref> Por jo të gjitha rrebelimet rurale ishin të frymëzuara nga feja. Nga pjesa e dytë e viteve 1800 pjesë të parisë dhe fshatarëve u lidhën politikisht. Kjo lidhje do të bëhej një prototip thelbësor i fushatave të mëvonshme në Bengal. Kjo lëvizje për vetë-vendosje ju bashkua lëvizjeve komuniste dhe nacionaliste, mjaft nga të cilat ishin të lidhura me organizata të të gjithë Indisë.<ref name="Schendel77-8"/> {{Multiple image|total_width = 432 | header = Rilindasit e Bengalit | header_align = center | image_style = border:none; | image_gap = 2 | caption_align = center | image1 = Nazrul.jpg | caption1 = Kazi Nazrul Islam, poeti kombëtar i Bangladeshit | image2 = Rabindranath Tagore in 1909.jpg | caption2 = [[Rabindranath Tagore]] fituesi i parë aziatik i Çmimit Nobel dhe hartuesi i Himnit Kombëtar të Bangladeshit. }} ===Rilindja e Bengalit=== Rilindja e Bengalit i referohet një lëvizje revormuese shoqërore gjatë shekujve të XIX dhe XX në Bengal. Historiani Nitish Sengupta përshkruan se ajo mori udhë nga Raxha Ram Mohan Roj (1775–1833) nëpërmjet [[Rabindranath Tagore]]s (1861–1941).<ref>{{cite book|author=Nitish Sengupta|title=History of the Bengali-speaking People|url=https://archive.org/details/isbn_9798174763555|year=2001|publisher=UBS Publishers' Distributors|page=[https://archive.org/details/isbn_9798174763555/page/210 211]|lang=en|isbn=978-81-7476-355-6|quote=Rilindja e Bengalit mund të thuhet se ka filluar me Raxha Ram Mohan Rojin (1775-1833) dhe përfundoi me Rabindranath Tagoren (1861-1941).}}</ref> Ky lulëzim në Bengal i reformatorëve fetarë dhe shoqërorë, studiuesve dhe shkrimtarëve është përshkruar nga historiani David Kopf si "një nga periudhat më kreative në Historinë Indiane".<ref>{{harvnb|David Kopf|1994|pp=1741–42}}</ref> Populli i [[Bangladeshi]]t është gjithasthu shumë krenar për poetin e tye kombëtar Kazi Nazrul Islam. Ai kujtohet me madhështi për zërin e tij aktiv kundër shtypjes së sunduesve britanikë në shekullin e XX. Ai u burgos për shkrimin e poemës së tij më të famshme, "Bidrohi". ===Ndarja e Bengalit, 1905=== [[File:George Curzon2.jpg|thumb|left|Lord Curzon njeriu mbrapa ndarjes së Bengalit në 1905]] Vendimi për të kryer '''Ndarjen e Bengalit''' u shpall në korrik [[1905]] nga nënmbreti i Indisë, Lord Curzon (George Nathaniel Curzon, markezi i I i Kedlestonit). Ndarja u krye më 16 tetor 1905 dhe ndante zonat lindore kryesisht myslimane nga ato perëndimore kryesisht hindu. Provinca e mëparshme e Bengalit u nda në dy provinca të reja "Bengali" (që përfshinte Bengalin Perëndimor ashtu dhe provincën e Biharit dhe Orisës) dhe Bengali Lindor me [[Assam]]in me [[Dhaka|Dhakën]] kryeqytet.<ref>{{cite book|lang=en|author=David Gilmour|title=Curzon: Imperial Statesman|year=1994|publisher=John Murray|pages=271–3|isbn=978-0-7195-4834-5}}</ref> Ndarja u promovua për arsye administrative: Bengali ishte gjeografikisht i madh sa [[Franca]] dhe kishte një popullsi më të madhe. Curzon-i pohoi se rajoni lindor ishte lënë pas dore dhe nënqeverisur. Duke e ndarë provincën, mund të krijohej një përmirësim i administrimit në lindje, ku në vijim, popullsia do të përfitonte nga shkollat e reja dhe mundësitë e punësimit. Hindutë e Bengalit Perëndimor, që mbizotëronin sipërmarrjen dhe jetën rurale të Bengalit u ankuan se ndarja do ti bënte ata një pakicë në provincën e Biharit dhe Orisës.<ref name="eb-partition-of-Bengal">{{cite web|title=Partition of Bengal|lang=en|website=Encyclopædia Britannica|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/60754/partition-of-Bengal|accessdate=16 shkurt 2014|url-status=live|archive-date=6 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131106093728/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/60754/partition-of-Bengal}}</ref> Indianët u zemëruan mbi atë që ata e konsideronin si një politikë "përça dhe sundo".<ref>{{cite book|author=Bipan Chandra|title=History of Modern India|url=https://archive.org/details/nlsiu.954.cha.32493|date=2009|lang=en|location=Nju Delhi|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-250-3684-5|pages=[https://archive.org/details/nlsiu.954.cha.32493/page/248 248]–49}}</ref> Britanikët i konsideronin myslimanët politikisht aktivë si mbështetësit e tyre dhe ndarja krijoi një provincë të mbizotëruar nga myslimanët. Myslimanët reaguan botërisht në mënyrë pranuese ndaj ndarjes. Hindutë e denoncuan atë.<ref>{{cite book|author=Craig Baxter|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|year=1997|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n56 39]|publisher=Westview Press|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Ndarja e theksoi çarjen e unitetit politik të feve të ndryshme në Bengal. Hindutë dhe myslimanët u bënë grupe të ndara politikisht. Bhodrolok-u kryesisht hindu i drejtuar nga fushata kundër ndarjes, e lidhte atë me rilindjen hindu. Ata e identifikuan atdheun e tyre me [[Kali]]n dhe zgjodhën Bande Mataramin si hymn, që myslimanët e kundërshtuan.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|lang=en|isbn=978-0-51199741-9|pages=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n107 80]–2}}</ref> Britanikët e promovuan fenë si bazë për i identifikimin politik. Kjo ishte e vështirë pasi uniteti mysliman ishte sugjeruar nga dallimet e brendshme në mënyrë domethënëse. Shumica e myslimanëve bengalizë kishin qenë anëtarë të bashkësive të ndryshme myslimane të Bengalit, deri në fund të viteve 1800. Islami që ata praktikonin kishte një themel të ndryshëm kulturor në fshatarësinë bengaleze. Paria myslimane e identifikonte veten si ashrafë (me prejardhje të huaj) dhe kërkonin të kopjonin kulturën Islamike të Indisë Veriore dhe e shihnin veten si mbrojtës të [[islami]]t të vërtetë në Bengal. Për ta, islami i praktikuar nga fshatarët vendorë dhe artizanët ishte i molepsur nga asosacione jo islamike. Ndërsa një numër i madh i myslimanëve të mirë-arsimuar qëndroi hezituese për ti pranuar fshatarët që praktikonin kulturën bengaleze, idea e një bashkësie të vetme myslimane erdhi në jetë vetëm pas ndarjes. Çështjet ekonomike e rritën përplasjen hindu-myslimane në Bengal. Myslimanët punëtorë filluan të kërkonin të drejtat e tyre kundër klasës kryesisht hindu të zotëruesve të tokave dhe fajdexhinjve. Klasa e mesme ishte e paaftë të arrinte qëllimet e saj politike për shkak të sjelljes mospërfillëse të parisë hindu. Hindutë dhe myslimanët u përplasën në Komilla dhe Majmensingh në [[1906]] dhe [[1907]]. Dhuna i theksoi identitetet fetare dhe mbështeti stereotipet. Paria hindu i konsideronte myslimanët fshatarë si agjentë britanikë dhe inferiorë. Për myslimanët hindutë ishin zhvatës mashtrues. Britanikët e anulluan ndarjen në vitin [[1911]] dhe shpallën se ata do ta zhvendosnin kryeqytetin në [[Delhi]]. [[Nju Delhi]] u përurua pas dy dekadave të ndërtimit në [[1931]].<ref name="Schendel82-5">{{cite book|author=Willem van Schendel|lang=en|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n109 82]-5}}</ref> [[File:A k fazlul hoque.jpg|thumb|A. K. Fazlul Huk, kryeministri i Bengalit të Bashkuar që propozoi Rezolutën e Lahores dhe në vijim u bë guvernatori i Pakistanit Lindor]] ==Periudha Pakistaneze== [[Dhaka]] qe skena e një takimi të udhëheqësve myslimanë në fund të 1906-ës. Ata krijuan një parti për myslimanët dhe shpallën besnikërinë e saj ndaj britanikëve, duke besuar se ata do ti mbronin më mirë interesat e myslimanëve.<ref>{{cite book|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|year=1997|author=Craig Baxter|publisher=Westview Press|isbn=978-0-813-33632-9|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n58 41]}}</ref> Fundi i viteve 1800 kishte parë futjen e një sistemi të zgjedhjeve bazuar në të drejtën e kufizuar të votimit. E drejta e votimit u zgjerua më vonë për të rritur numrin e votuesve. Megjithatë, e drejta e përgjithshme e votës nuk u sendërtua kurrë, por udhëheqja myslimane siguroi një sistem të veçuar votimi për myslimanët në [[1909]].<ref name="Schendel86">{{cite book|lang=en|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n113 86]}}</ref> Në paktin e Laknaut të 1916-ës Lidhja Myslimane dhe Kongresi Kombëtar Indian pranuan të dyja zgjedhës të ndarë dhe koefiçentë provincialë për pakicat. Kjo i pakësoi vendet e myslimanëve bengalezë në dyzet përqind në një provincë me shumicë myslimane. Lidhja Myslimane e vajtoi këtë vendim.<ref>{{cite book|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|author=Craig Baxter|year=1997|isbn=978-0-813-33632-9|lang=en|publisher=Westview Press|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n59 42]}}</ref> Deri në [[1920]], zgjedhjet nuk u zhvilluan mbi bazën e partive. Kur u fut kandidatura partiake kandidatët e pavarur e ruajtën rëndësinë e tyre. Ata fituan një të tretën e vendeve në Bengal në zgjedhjet e vitit 1937.<ref name="Schendel86"/> Kongresi ishte kontestuesi kryesor vendet e përgjithshme ndërsa Lidhja Myslimane rivalizonte me Partinë Krishak Praxha të Fazlul Hukut për vendet myslimane. Zgjedhjet e 1937-ës treguan se asnjë parti nuk mund të krijonte një ministri më vete. Partia Krishak Praxha krijoi një ministri me Lidhjen Myslimane. Lidhja nuk mund të fitonte tre provinca të tjera myslimane. Kryeministrat myslimanë që nuk ishin anëtarë të Kongresit pranua ta mbështesnin Lidhjen në rang kombëtar madje edhe pasi ata do të mbanin kontrollin e çështjeve të tyre provinciale. Fazlul Huku ishte anëtar si i Partisë Krishak Praxha ashtu dhe i Lidhjes Myslimane.<ref name="Baxter49-51">{{cite book|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|author=Craig Baxter|year=1997|lang=en|publisher=Westview Press|isbn=978-0-813-33632-9|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n66 49]-51}}</ref> Ministrat e Kongresit dhanë dorëheqjen për të protestuar shpalljen e luftës kundër Gjermanisë nga nënmbreti, Lord Linlithgow, që e kishte bërë pa kërkuar opinionin e qeverive provinciale. Qeverisjet myslimane në Panxhab, Bengal dhe Sindh nuk u dorëhoqën. Por një hendek u shfaq mes Fazlul Hukut dhe Lidhjes kur nënmbreti krijoi një asamble këshillimore, kështu ministria e Hukut ra. Sipas Fazlul Hukut, që dha dorëheqjen nga partia, Lidhja Myslimane përfaqësonte interesat e pakicave myslimane të provincave më shumë se provincat myslimane. Fazlul Huku kishte propozuar Rezolutën e Lahores në [[1940]], përpara se të dorëhiqej. Rezoluta kishte përdorur fjalët "shtetet" që tregonte se kjo rezolutë nuk synonte një Pakistan të bashkuar.<ref name="Baxter49-51"/> Fazlul Huku e rikrijoi qeverinë e tij, këtë herë pa Lidhjen Myslimane, në fund të 1941-it. Anëtarët e Lidhjes Myslimane të drejtuar nga Khavaxha Nazimudini dhe Suhravardi bënë fushatë kundër Fazlul Hukut. Huku dha dorëheqjen në 1943 në trysninë e guvernatorit. Më 24 prill 1943 Nazimudini përuroi ministrinë e vetë me nismën e guvernatorit. Ministria e Nazimudinit nuk u pëlqye si nga nënmbreti, Lord Wavell ashtu dhe guvernatori. Në veçanti, nënmbreti u shqetësua nga përgjigjja e Nazimudinit ndaj urisë.<ref name="Baxter52-3">{{cite book|author=Craig Baxter|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|publisher=Westview Press|year=1997|pages=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n69 52]-3|lang=en|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Bengali përjetoi një krizë të madhe urie gjatë Luftës së II Botërore. Afërsisht 3 milionë gjysëm banorë vdiqën, kryesisht në zonat rurale të Bengalit Lindor.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|lang=en|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n101 74]}}</ref> Zgjedhjet e viteve 1945-1946 rikthyen një qeverisje të përgjegjshme provinciale.<ref name="Baxter52-3"/> Në zgjedhjet e vitit [[1946]] politika u mbizotërua nga dy organizata. Ato ishin Kongresi Kombëtar Indian dhe Lidhja Myslimane. Kongresi nuk ishte i aftë ta fitonte Bengalin.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|publisher=Cambridge University Press|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|lang=en|isbn=978-0-51199741-9|pages=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n113 86]–7}}</ref> Zgjedhjet e 1946-ës u garua kryesisht mbi çështjen e krijimit të një atdheu mysliman: [[Pakistani]]t. Për shumë ai përfaqësonte një plebishit. Lidhja Myslimane e Bengalit i injoroi çështjet vendore në fushatën e saj mbi ndarjen. Partia Krishak Praxha e Fazlul Hukut humbi. Lidhja Myslimane fitoi 110 nga 117 vende për myslimanët. Nga të gjitha provincat myslimane, Bengali ishte mbështetësi më i madh i Lidhjes Myslimane.<ref name="Baxter52-3"/> Shumica e fshatarësisë së Bengalit Lindor e pa Pakistanin si një mënyrë të mirë për të eleminuar sistemin feudal. Më shumë se arësyet fetare, kjo ndodhi për shkak të faktorëve ekonomikë që mbështeste Lidhja Myslimane dhe Pakistanit.<ref name="Schendel93-4">{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|lang=en|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n120 93]}}</ref> Në 1946, Qeveria Britanike dërgoi një mision, që në fund propozoi një skemë për një Indi të bashkuar.<ref name="Baxter55-7">{{cite book|author=Craig Baxter|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|year=1997|publisher=Westview Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n72 55]-57|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Skema kapsulonte një bashkim të lirë. Një pikë kyçe për Bengalin ishte mbajtja e unitetit të tij nën atë skemë. Plani u dakordësua nga Xhinah, por Nehru e refuzoi atë. Lidhja Myslimane deklaroi Ditën e Aksionit të Drejtpërdrejtë më 16 gusht. Kryengritja filloi në [[Kalkuta]], ku vdiqën shumë veta. Bhodrolok-u vendosi që duke ndarë Bengalin do të ishte më mirë sesa të pranonin sundimin e Myslimanëve. Lidhja Myslimane nuk donte që Bengali të ndahej, por donte që ai të përfshihej plotësisht në Pakistan. Megjithatë, Kongresi kërkoi ndarjen e provincës. Pak udhëheqës të Lidhjes Myslimane dhe Kongresit filluan të mbronin një Bengal të Bashkuar të pavarur. Ndërsa disa politikanë si Xhinah dhe Gandhi e mbështetën këtë ide, Kongresi Kombëtar e refuzoi atë në favor të ndarjes. Bengali Lindor u bashkua me [[Pakistani]]n, ndërsa [[Bengali Perëndimor]] do të bashkohej me Indinë.<ref name="Schendel93-4"/> Shumica e distriktit kryesisht mysliman të Silhetit në [[Assam]] zgjodhën Bengalin në një plebishit. Pjesa tjetër u bashkua me Indinë me Asamin.<ref name="Baxter55-7"/> [[File:1952 Bengali Language movement.jpg|thumb|345px|Marrshim proçesion i mbajtur më 21 shkurt 1952 në Dhaka]] ===Lëvizja e Gjuhës Bengaleze=== Në Pakistan u zhvillua një hendek rreth çështjes së gjuhës kombëtare.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|isbn=978-0-51199741-9|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n136 109]}}</ref> Lëvizja e Gjuhës Bengaleze ishte një përpjekje politike në Bangladesh (atëherë i njohur si Pakistani Lindor), që mbronte njohjen e [[gjuha bengale|Gjuhës Bengale]] si një gjuhë zyrtare të [[Pakistani]]t. Një njohje e tillë do ta lejonte bengalishten të përdorej në çështjet qeveritare. U drejtua nga Mufti Nadimul Kuamar Ahmed.<ref>{{cite book|lang=en|author=Willem Van Schendel|url=https://www.bookdepository.com/History-Bangladesh-Willem-Van-Schendel/9780521861748|date=12 shkurt 2009|title=A History of Bangladesh|accessdate=24 nëntor 2017|publisher=Cambridge University Press|page=288|isbn=978-0-521-86174-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201040219/https://www.bookdepository.com/History-Bangladesh-Willem-Van-Schendel/9780521861748|url-status=dead|archive-date=1 dhjetor 2017}}</ref> Kur shteti i [[Pakistani]]t u formua në [[1947]], dy rajonet e tij, [[Pakistani Lindor]] (i quajtur edhe Bengali Lindor) dhe Pakistani Perëndimor, ishin të ndarë në vija kulturore, gjeografike dhe gjuhësore. Më 23 shkurt [[1948]], Qeveria e Pakistanit caktoi [[gjuha urdu|gjuhën urdu]] si gjuhën e vetme kombëtare, duke shkaktuar protesta mes shumicës bengalisht folëse të Pakistanit Lindor. Duke u përballur me tensione sektare dhe pakënaqësinë në masë me ligjin e ri, qeveria i nxori jashtë ligjit takimet publike dhe protestat. Studentët e Universitetit të Dhakës dhe veprimtarë të tjerë politikë e shpërfillën ligjin dhe organizuan një protestë më 21 shkurt [[1952]].<ref>{{cite book|author=Willem Van Schendel|date=12 shkurt 2009|lang=en|publisher=Cambridge University Press|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n316 289]|isbn=978-0-521-86174-8}}</ref> Lëvizja e arriti kulmin e saj kur policia hapi zjarr mbi studentët atë ditë. Vdekjet shkaktuan trazira të gjera qytetare të drejtuara nga Lidhja Myslimane Avami, më vonë e quajtur Lidhja Avami. Pas vitesh konflikti, qeveria qendrore u zbut dhe i lejoi statusin zyrtar bengalishtes në [[1956]]. Më 17 nëntor [[1999]], [[UNESCO]]-ja e shpalli 21 shkurtin Ditën Ndërkombëtare të Gjuhës Nënë.<ref>{{cite book|volume=11|year=2008|lang=en|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|author1=Henry Glassie|author2=Feroz Mahmud|oclc=299379800|series=Cultural Survey of Bangladesh Series|location=Dhaka|page=578|title=Living Traditions|isbn=984300000965}}</ref> ===Politika: 1954–1971=== [[File:1954 east bengal cabinet.jpg|thumb|left|345px|Kabineti i Bengalit Lindor, 1954]] Ngjarjet e vitit 1952 bënë që populli i Pakistanit Lindor ta braktiste Lidhjen Myslimane. Në zgjedhjet provinciale të Pakistanit Lindor në [[1954]], Lidhja mori vetëm 7 nga 390 vende. Zgjedhjet i fitoi Fronti i Bashkuar. Deri në 1956, kur shteti shpalli se si bengalishtja ashtu dhe gjuha urdu do të ishin gjuhë shtetërore, Lëvizja e Gjuhës vijoit.<ref>{{cite book|date=12 shkurt 2009|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|lang=en|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|pages=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n142 115]–16}}</ref> Midis dy krahëve të Pakistanit filluan të zhvilloheshin diferenca të mëdha. Ndërsa perëndimi kishte një pjesë më të vogël popullsie se popullsia e përgjithshme e Pakistanit, ai kishte alokimin më të madh të investimeve, zhvillimit industrial, reformave bujqësore dhe projekteve të zhvillimit civil. Shërbimet ushtarake dhe civile të Pakistanit mbizotëroheshin nga panxhabët.<ref>{{cite book|author=Willem Van Schendel|date=12 shkurt 2009|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n319 292]|lang=en|isbn=978-0-521-86174-8}}</ref> Bengalezët ishin përcaktuar si një rracë "jo-luftëtare" nga britanikët. Pjesëmarrja e bengalezëve në ushtri ishte shumë e ulët. Britanikët parapëlqenin të rekrutonin myslimanë panxhabas. Panxhabasit mbizotëronin në ushtrinë e Pakistanit të trashëguar nga Ushtria e Indisë Britanike. Për shkak se bengalezët nuk kishin një traditë të shërbimit ushtarak në familjet e tyre, ishte e vështirë të rekrutoheshin oficerë bengalezë.<ref>{{cite book|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|author=Craig Baxter|year=1997|lang=en|publisher=Westview Press|isbn=978-0-813-33632-9|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n82 65]}}</ref> [[File:Sheikh Mujibur Rahman in 1950.jpg|thumb|Sheikh Muxhibur Rahman]] Nga mesi i viteve 1960 paria e Pakistanit Lindor arriti në përfundimin se mbrojtja e interesave të tyre qëndronte te autonomia. Abdul Momen Khani, që ishte guvernator në vitet 1962-1968, e përndoqi opozitën dhe e censuroi median. Regjimi u bë më jo popullor gjatë vitit [[1965]], në vitin e luftës mes Indisë dhe Pakistanit. Patriotizmi ishte i lartë në Pakistanin Lindor gjatë luftës kundër Indisë, por ky ishte një nga rastet e fundit të solidaritetit kombëtar. Pakistanezët lindorë ndjenë se nuk ishin mbrojtur nga ushtria nga një pushtim i mundshëm indian.<ref name="Schendel121">{{cite book|lang=en|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n148 121]}}</ref> Në [[1966]], Sheikh Muxhibur Rahmani, udhëheqësi i Lidhjes Avami, shpalli një plan 6-pikësh të titulluar ''Karta e Mbijetesës Sonë'' në një konferencë kombëtare të partive politike opozitare në Lahore, në të cilin kërkonte vetë-qeverisje dhe autonomi të konsiderueshme politike, ekonomike dhe të mbrojtjes për Pakistanin Lindor në një Federatë Pakistaneze me një qeveri të dobët qendrore. Kjo çoi në Lëvizjen historike Gjashtë Pikëshe. Gjashtë pikat për një konfederatë ishin më shumë të skajshme sesa thirrjet e mëparshme për autonomi.<ref name="Schendel121"/> Në fillim të vitit [[1968]], u hartua Çështja e Komplotit Agartala kundër Muxhibit me dëshmi se i akuzuari po komplotonte për ndarjen e Pakistanit Lindor me ndihmën indiane. Qeveria priste që kjo ta dëmtonte popullaritetin e Muxhibit, por demonstratat popullore bënë që qeveria ta braktiste çështjen.<ref name="Schendel293">{{cite book|author=Willem Van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86174-8|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n320 293]}}</ref> Një Lëvizje pakistanezo-perëndimore synonte ta hiqte përhapjen e Ajub Khanit në Pakistanin Lindor ku ai adoptonte konotacione nacionaliste bengaleze. Ajub Khani dha dorëheqjen në mars [[1969]] dhe pozicioni i tij u morr nga gjenerali Jahja Khan. Jahja u përpoq ti pajtonte politikanët. Ai shpalli se zgjedhjet do të mbaheshin në [[1970]] dhe organizimet politike do të lejoheshin.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|publisher=Cambridge University Press|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n150 123]|isbn=978-0-51199741-9}}</ref> Ai deklaroi se pozicioni i tij ishte i përkohshëm dhe se puna ishte të zhvillonte zgjedhjet për një asamble që do të ngarkohej me krijimin e një kushtetute të re. Ai mbështeti Skemën Një Njësi dhe lejoi përfaqësimin popullor, duke i lejuar kështu Pakistanit Lindor 162 nga 300 vendet. Jahja krijoi një Rend të Kornizës Ligjore si një udhërrëfues për asamblenë. Ai nënshkroi parime si federalizmi i shtetit, mbizotërimin e islamit, autonominë provinciale me furnizime të mjaftueshme për qeverinë federale të zhvillonte detyrat e saj dhe të mbronte integritetin e vendit. Pika e fundit përplasej me pikat e Muxhibit. Jahja theksoi se kushtetuta nuk do të pranohej nëse ajo nuk do të përputhej me Rendin e Kornizës Ligjore. Partia e Muxhibit kishte bërë një draft të vetin kushtetues bazuar te gjashtë pikat.<ref name="Baxter78-9">{{cite book|author=Craig Baxter|year=1997|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|publisher=Westview Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n95 78]-9|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> ===Lëvizja e Pavarësisë=== Lidhja Avami fitoi 160 nga 162 vendet e Pakistanit Lindor në zgjedhjet e përgjithshme pakistaneze të 1970-ës. Nurul Amini fitoi një nga vendet e mbetura. Partia e Popullit të Pakistanit, e drejtuar nga [[Zulfikar Ali Bhuto]], fitoi një shumicë vendesh në Pakistanin Perëndimor. Jahja organizoi bisedime mes Bhutos dhe Muxhibit për të arritur në një konsensus mbi formën e ardhshme të kushtetutës. Muxhibi pohoi shumicën e tij dhe synonte ta bazonte kushtetutën mbi gjashtë pikat e tij. Argumenti i Bhutos ishte se ishin dy shumica. Bisedimet dështuan.<ref name="Baxter78-9"/> Muxhibo e refuzoi kërkesën e Bhutos për një pjesë të pushtetit. Bhuto e bojkotoi sesionin e Asamblesë Kombëtare të 3 marsit dhe i intimidoi pjesëmarrjen e politikanëve të tjerë të Pakistanit Perëndimor. Bhuto kërkoi që Jahja ta vononte sesionin e Asamblesë Kombëtare. Më 1 mars kur Jahja e bëri këtë shpërthyen protestat dhe përplasjet.<ref name="Schendel125-6">{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n152 125]-26|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9}}</ref> Të majtët në Pakistanin Lindor e trysnuan Muxhibin të shpallte menjëherë pavarësinë. Qeveria e Pakistanit Perëndimor nxori ushtarët për ta përkeqësuar këtë mundësi. Muxhibi zgjodhi një opsion të mesëm duke nisur një një lëvizje mos-bashkëpunimi. Lëvizja qe e suksesshme, duke e bllokuar makinerinë e qeverisë dhe duke i dhënë efektivisht Muxhibit kontrollin mbi Pakistanin Lindor. Muxhibi shpalli se pakistanezët lindorë do të luftonin për pavarësinë, por njëkohësisht ai u përpoq të arrinte një zgjidhje brenda Pakistanit të bashkuar.<ref name="Schendel125-6"/> Jahja Khani dhe Bhutoja shkuan në [[Dhaka]] në mars si një përpjekje e fundit për të arritur një zgjidhje. Megjithatë, tre palët nuk mundën të arrinin në një marrëveshje mbi transferimin e pushtetit. Më 23 mars Lidhja Avami i tha Jahjas se ajo duhet të shpallte autonominë rajonale brenda 2 ditëve ose Pakistani Lindor do të dilte jashtë ligjit. Ndërsa bisedimet ishin në vazhdim, Jahja zgjodhi një zgjidhje ushtarake për problemin. Në natën e 25 marsit, Jahja, në mënyrë sekrete u kthye në Pakistanin Perëndimor dhe komandoi ushtrinë të sulmonte anëtarët kryesorë të fushatës së autonomisë.<ref name="Schendel129-30">{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|lang=en|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n156 129]-30}}</ref> Më 3 mars, udhëheqësi student Shahxhahan Siraxh lexoi 'Sadhinotar Ishtehar' (Deklaratën e Pavarësisë) në "Paltan Maidan" përballë Muxhibit në grumbullimin publik nën drejtimin e Svadhin Bangla Biplobi Parishad.<ref name="Schendel302">{{cite book|isbn=978-0-521-86174-8|author=Willem Van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n329 302]}}</ref> Më 7 mars, pati një grumbullim publik në Suhravardi Udjan për të dëgjuar të rejat mbi lëvizjen nga Sheikh Muxhibi, udhëheqësi i lëvizjes. Megjithëse e shmangu përmendjen e drejtpërdrejtë të pavarësisë, pasi bisedimet ishin akoma në vijim, ai i paralajmëroi dëgjuesit e tij të përgatiteshin për ndonjë luftë të afërt.<ref name="Schendel302"/> Fjalimi konsiderohet një çast kyç në Luftën për Liri dhe kujtohet për frazën: "''Ebarer Shongram Amader Muktir Shongram, Ebarer Shongram Shadhinotar Shongram....''" ("''Përpjekja jonë këtë herë është një përpjekje për lirinë tonë, përpjekja jonë këtë herë është një përpjekje për pavarësinë tonë....''") [[File:Bangladesh 1971 Liberation.jpg|thumb|upright=1.2|Ilustrim që tregon njësitë ushtarake dhe lëvizjet e trupave gjatë luftës]] ===Deklarata formale e Pavarësisë=== Në orët e para të 26 marsit [[1971]], filloi represioni nga Ushtria e Pakistanit. Bangabandhu Sheikh Muxhibur Rahmani u arrestua dhe udhëheqësit politikë u shpërndanë, kryesisht duke u arratisur në Indinë fqinje ku organizuan një qeveri të përkohëshme. Përpara se të arrestohej nga Ushtria e Pakistanit, Sheikh Muxhibur Rahmani kaloi një shënim të shkruar me dorë, që përmbante Deklaratën e Pavarësisë së Bangladeshit. Ky shënim qarkulloi gjerësisht dhe u transmetua nga transmetuesi radio i "Pushkëve të Pakistanit Lindor" të atëhershëm. Shtypi botëror raportoi nga fundi i marsit 1971 duke siguruar se deklarata e Pavarësisë së Bangladeshit nga Bangabandhu të raportohej gjerësisht nëpër botë. Oficeri i Ushtrisë Bengaleze, major Ziaur Rahmani pushtoi Stacioni e radios Kalurghat<ref name="Posted by Admin">{{cite web|date=20 mars 2011|lang=en|url=http://newsbd71.blogspot.com/2011/03/flames-of-freedom-beginning-of.html|work=Newsbd71.blogspot.com|title=Major Ziaur Rahman's revolt with 8 East Bengal Regiment at Chittagong|accessdate=18 shkurt 2013|archive-date=3 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003062645/http://newsbd71.blogspot.com/2011/03/flames-of-freedom-beginning-of.html|url-status=live}}</ref><ref name="youtube">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=XtAUbEfi58E|title=Zia clarifies his timing of declaration of independence|website=YouTube|lang=en|accessdate=6 janar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20150603013031/https://www.youtube.com/watch?v=XtAUbEfi58E|url-status=live|archive-date=3 qershor 2015}}</ref> në Çitagong dhe lexoi Deklaratën e Pavarësisë së Bangladeshit gjatë orëve të mbrëmjes së 27 marsit.<ref name="bdneës24">{{cite news|url=http://arts.bdnews24.com/?p=2769|title=bengalisht:সংযোজনস্বাধীনতার ঘোষণা: বেলাল মোহাম্মদের সাক্ষাৎকার|newspaper=bdnews24.com|lang=bn|accessdate=6 janar 2017|url-status=dead|archive-date=29 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100329134219/http://arts.bdnews24.com/?p=2769}}</ref> <blockquote>''Kjo është Svadhin Bangla Betar Kendra. Unë, major Ziaur Rahmani, në drejtimin e Bangobondhu Muxhibur Rahmanit, këtu shpallë se është krijuar Republika e pavarur e Popullit të Bangladeshit. Nën drejtimin e tij, kam marrë komandën si Kreu i përkohshëm i Republikës. Në emër të Sheikh Muxhibur Rahmanit, u bëj thirrje të gjithë bengalezëve të ngrihen kundër sulmit nga Ushtria e Pakistanit Perëndimor. Ne do të luftojmë deri në fund për lirinë e mëmëdheut tonë. Fitorja është, me hirin e Allahut, jona. Gëzuar Bangla.''<ref>{{harvnb|Jyota Sen Gupta|1974|pp=325–26}}</ref></blockquote> Qeveria e Përkohshme e Republikës së Popullit të Bangladeshit u formua më 10 prill në Meherpur (më vonë i riemërtuar Muxhibnagar, një qytet afër kufirit indian). Sheikh Muxhibur Rahmani u shpall Kreu i Shtetit. Taxhudin Ahmedi u bë kryeministër, Sajed Nazrul Islami u bë presidenti në detyrë, ndërsa Khondaker Mostak Ahmedi ministri i jashtëm. Plani i luftës u skicua me Forcat e Armatosura të Bangladeshit të krijuara dhe emërtuara "Muktifouxho". Më vonë këto forca u emërtuan "Muktibahini" (luftëtarët e lirisë). M. A. G. Osmani u caktua drejtues i Forcave të Armatosura. Trajnimi dhe shumica e armëve dhe municioneve u siguruan nga Qeveria e Meherpurit, që mbështetej nga [[India]]. Pasi luftimet ndërmjet Ushtrisë së Pakistanit dhe Bengali Mukti Bahinit u rritën, vlerësohet se rreth dhjetë milionë bengalezë, kryesisht hindu, u strehuan në shtetet indiane të [[Assam]]it, [[Tripura]]s dhe [[Bengali Perëndimor|Bengalit Perëndimor]]. Luftëtarët e Lirisë nuk ishin të aftë të fitonin ushtarakisht.<ref name="Schendel129-30"/> Ushtria e Pakistanit krijoi grupe civile dhe paraushtarake për të neutralizuar Luftëtarët e Lirisë.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n194 167]|isbn=978-0-51199741-9}}</ref> Ata rekruituan biharezë dhe bengalezë, që nuk e mbështetnin ndarjen e Pakistanit Lindor.<ref name="Baxter88">{{cite book|author=Craig Baxter|title=Bangladesh: From A Nation to a State|url=https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse|year=1997|publisher=Westview Press|page=[https://archive.org/details/bangladeshfromna0000unse/page/n105 88]|lang=en|isbn=978-0-813-33632-9}}</ref> Kur u bë e qartë se as Ushtria Pakistaneze as Luftëtarët e Lirisë nuk mund të fitonin, [[India]] filloi gradualisht pushtimin e saj. Ajo i shtoi përpjekjet e saj në nivel ndërkombëtar dhe e rriti veprimtarinë ushtarake në Pakistanin Lindor, por nuk shpalli luftë nga frika e pasojave gjeopolitike. India pati mundësinë të shpallte luftë, kur Pakistani sulmoi aeroportet indiane më 3 dhjetor. Ushtria Indiane dhe Mukti Bahini patën përparësinë me armatime më të mira, supremaci të plotë ajrore dhe detare dhe mbështetjen e shumicës së vendasve. Ushtria e Pakistanit vrau dhe dhunoi shumë bengalezë. Milicitë pro-pakistaneze vranë iltelektualë bengalezë afër fundit të luftës. Administrata e Pakistanit u rrëzua dhe ushtria u dorëzua më 16 dhjetor.<ref>{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|lang=en|date=12 shkurt 2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n196 169]-70}}</ref> ===Kapitullimi i Pakistanit dhe pasojat=== [[File:1971 Instrument of Surrender WaPo.jpg|thumb|left|327px|Dorëzimi i Pakistanit më 16 dhjetor 1971 në Pistën e Garave Ramna në Dhaka]] Më 16 dhjetor [[1971]], gjeneral lejtnant A. A. K. Niazi, oficeri komandues i forcave të Ushtrisë së Pakistanit të vendosura në Pakistanin Lindor, nënshkruan marrëveshjen e dorëzimit dhe në ditën në vijim u krijua më në fund shteti i ''Bangla Deshit'' ("Vendi i Bengalit"). Në kohën e dorëzimit vetëm pak vende kishin mundësuar njohje diplomatike të shtetit të ri. Mbi 90 000 trupa pakistaneze u dorëzuan te Forcat Indiane, duke e bërë atë dorëzimin më të madh që nga [[Lufta e Dytë Botërore]].<ref name="dailytimes1912005">{{cite news|title=54 Indian PoWs of 1971 war still in Pakistan|newspaper=DailyTimes|date=19 janar 2005|lang=en|accessdate=11 tetor 2011|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_19-1-2005_pg7_28|archive-url=https://archive.today/20121221143602/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_19-1-2005_pg7_28|url-status=dead|archive-date=21 dhjetor 2012}}</ref><ref name="BBC1971">{{cite news|work=BBC News|accessdate=11 tetor 2011|title=The 1971 War|url=http://news.bbc.co.uk/hi/english/static/in_depth/south_asia/2002/india_pakistan/timeline/1971.stm|lang=en|url-status=live|archive-date=18 nëntor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118005357/http://news.bbc.co.uk/hi/english/static/in_depth/south_asia/2002/india_pakistan/timeline/1971.stm}}</ref> Shteti i ri e ndryshoi emrin e tij në Bangladesh më 11 janar [[1972]] dhe u bë një demokraci parlamentare nën një kushtetutë. Menjëherë më pas më 19 mars [[Bangladeshi]] nënshkroi traktatin e miqësisë me Indinë. Bangladeshi kërkoi pranimin në OKB me shumicën e votave në favor të tij, por [[Kina]] vuri veton pasi Pakistani ishte aleati i saj kyç.<ref>{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/other/bluebook/1972/1972-1-9.htm|lang=en|title=Section 9. Situation in the Indian Subcontinent, 2. Bangladesh's international position|publisher=Ministria e Punëve të Jashtme të Japanisë|archive-date=20 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120420223314/http://www.mofa.go.jp/policy/other/bluebook/1972/1972-1-9.htm}}</ref> [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]], gjithashtu një aleat kyç i Pakistanit, ishte një nga shtetet e fundit që e njohu Bangladeshin. Për të siguruar një kolim të lehtë, në [[1972]] u firmos "Marrëveshja Simla" mes Indisë dhe [[Pakistani]]t. Traktati siguronte se Pakistani e njihte pavarësinë e Bangladeshit në shkëmbim të rikthimit të robërve pakistanezë. [[India]] i trajtoi të gjithë robërit në përputhje me Konventën e Gjenevës, rregulli 1925.<ref>{{cite web|title=Bangladesh: Unfinished Justice for the crimes of 1971 – South Asia Citizens Web|url=http://www.sacw.net/article524.html|publisher=Sacw.net|accessdate=23 qershor 2011|lang=en|url-status=live|archive-date=22 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722041729/http://www.sacw.net/article524.html}}</ref> Ajo liroi më shumë se 93 000 robër pakistanezë në pesë muaj.<ref name="dailytimes1912005"/> Për më tepër, si një gjest i vullnetit të mirë, afërsisht 200 ushtarë të tjerë u kërkuan për krime lufte nga bengalezët u falën nga [[India]].<ref>{{cite web|title=Bangladesh's genocide debate; A conscientious research|publisher=EFSAS|lang=en|url=https://www.efsas.org/publications/study-papers/bangladesh%E2%80%99s-genocide-debate;-a-conscientious-research/|accessdate=3 gusht 2020|url-status=live|archive-date=26 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926032926/https://www.efsas.org/publications/study-papers/bangladesh%E2%80%99s-genocide-debate%3B-a-conscientious-research/}}</ref> Marrëveshja i dha gjithashtu më shumë se {{convert|13000|km²|0|abbr=on}} territor trupave Indiane që kishin zaptuar Pakistanin Perëndimor gjatë luftës, megjithëse India mbajti pak zona strategjike;<ref>{{cite web|url=http://storyofpakistan.com/the-simla-agreement|title=The Simla Agreement|date=1 qershor 2003|website=Story of Pakistan|lang=en|accessdate=23 qershor 2011|url-status=live|archive-date=3 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603081006/http://storyofpakistan.com/the-simla-agreement/}}</ref> shumica në Kargil, që do të bëhej prapë pika qëndrore e një lufte mes dy shteteve në vitin [[1999]]. Numri real i viktimave gjatë luftës është akoma i pasigurt.<ref name="Baxter88"/> ku të vrarët variojnë nga vlerësimet bangladeshase në 3 milionë te ato pakistaneze në 26 000. Sipas një burimi vdiqën 1.7 milionë veta. Një numër i madh grash u përdhuanuan nga pakistanezët, bengalezët dhe biharezët. Qeveria u dha atyre titullin ''birangina'' ("trime heroina"), por ato vuajtën diskriminimin e pastajmë.<ref name="Schendel172-3">{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|lang=en|publisher=Cambridge University Press|date=12 shkurt 2009|isbn=978-0-51199741-9|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n199 172]-73}}</ref> Përveç robërve pakistanezë të luftës kishte akoma bashkëpunëtorë në Bangladesh. Në [[1973]], Qeveria e Bangladeshit shpalli amnistinë për ta në shkëmbim të njohjes së Pakistanit. Kërkesat që ata të trajtoheshin si bashkëpunëtorë u shfaq prapë në vitet 1990. Pati edhe një popullsi të madhe myslimanësh jo bengalezë, që më së shumti mbështetën Pakistanin. Turmat bengaleze, që i identifikuan ata si "biharezë", i vranë ata para luftës dhe biharezët kishin ndihmuar Ushtrinë e Pakistanit gjatë saj. Mijëra vuajtën një kundër gjenocid ku u shpërngulën të paktën një milion veta.<ref name="Schendel172-3"/> == Republika e Popullit të Bangladeshit == ===Kushtetuta, demokracia e hershme dhe socializmi=== ====Qeveria e Përkohshme==== Qeveria e Përkohshme e Bangladeshit ishte qeveria e parë e vendit. Ajo u formua në Muxhibnagar më 17 prill 1971. Ajo shpalli pavarësinë dhe nxori një projekt kushtetutë të përkohëshme, duke shpallur "Barazinë, Dinjitetin Njerëzor dhe Drejtësinë Shoqërore" si parimet e saj themelore. Kryeministri i saj ishte Taxhudin Ahmad, ndërsa Shefi i Shtabit të Ushtrisë ishte M. A. G. Osmani. Anëtarë të tjerë të rëndësishëm të kabinetit përfshinin Sajed Nazrul Islamin dhe Muhamad Mansur Aliun. Ajo përfshiu Shërbimin e sapoformuar Civil të Bangladeshit me anëtarët që dezertuan nga Shërbimi Civil i Pakistanit. Ajo kishte edhe një trupë të shquar diplomatike, të drejtuar nga Abu Sajid Çoudhuri, Humajun Rashid Çoudhuri dhe Rehman Sobhani mes të tjerëve. Forcat e Bangladeshit përfshinin njëmbëdhjetë komandantë sektorësh, mes të cilëve figurat e shquara përfshinin Ziaur Rahmanin, Khaled Mosharrafin dhe K. M. Shafiullahun.<ref name="thedailystar">{{cite news|lang=en|title=Genesis of Bangladesh's Constitution|url=https://www.thedailystar.net/op-ed/genesis-bangladeshs-constitution-1209718|newspaper=The Daily Star|type=Op-ed|accessdate=6 janar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226094413/http://www.thedailystar.net/op-ed/genesis-bangladeshs-constitution-1209718|url-status=live|archive-date=26 dhjetor 2016}}</ref><ref name="banglapediamg">{{cite web|year=2012|website=Banglapedia, National Encyclopedia of Bangladesh|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mujibnagar_Government|accessdate=6 janar 2017|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|lang=en|title=Mujibnagar Government|archive-date=8 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161208122432/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mujibnagar_Government}}</ref> [[India]] fqinje ofroi mbështetje diplomatike, ekonomike dhe ushtarake për Qeverinë e Përkohëshme. Kryeqyteti i qeverisë në ekzil qe [[Kalkuta]]. Ushtria Indiane ndërhyri në dy javët e fundit të luftës në dhjetor 1971, duke siguruar dorëzimin e [[Pakistani]]t. ====Administrata e Sheikh Muxhibit==== Lidhja e krahut të majtë Avami, që kishte fituar zgjedhjet e vitit 1970 në Pakistan, formoi qeverinë e parë pas pavarësisë në Bangladesh. Udhëheqësi i Lidhjes Avami Sheikh Muxhibur Rahmani u bë kryeministri i 2-të i Bangladeshit më 12 janar 1972. Ai konsiderohet gjerësisht si heroi i pavarësisë dhe ati themelues i kombit. Shtet-ndërtimi nën qeverinë e tij u bazua mbi parimet shekullare nacionaliste bengaleze. Kushtetuta fillestare e Bangladeshit, e hartuar nga Kamal Hosaini, vendoste strukturën e një republike parlamentare demokratike liberale me ndikime socialiste në [[1972]]. Në skenën ndërkombëtare, Rahmani dhe kolegia e tij indiane [[Indira Gandhi]] nënshkruan Traktatin 25-vjeçar Indo-Bangladeshas të Miqësisë, Bashkëpunimit dhe Paqes. Bangladeshi ju bashkua [[Organizata e Konferencës Islamike|Organizatës së Konferencës Islamike]], "Komunuelthit të Kombeve" dhe Lëvizjes së Parreshtuar. Rahmani u ftua në Uashington dhe Moskë për bisedime me udhëheqësit amerikanë dhe sovjetikë. Në Marrëveshjen e Delhit të 1974-ës, [[Bangladeshi]], [[India]] dhe [[Pakistani]] kërkuan të punonin për stabilitetin rajonal dhe paqen. Marrëveshja i hapi rrugën rikthimit të zyrtarëve të internuar bengalezë dhe familjet e tyre të braktisura në Pakistan, ashtu dhe vendosjen e marrëdhënieve diplomatike mes Dhakës dhe [[Islamabadi]]t. [[Japonia]] u bë ndihmë-dhënësi kryesor për vendin e ri. Megjithëse [[Izraeli]] ishte një nga vendet e para që e njohu Bangladeshin,<ref>{{cite book|author=Syed Anwar Hussain|year=1990|chapter=Bangladesh and Islamic Countries, 1972-1983|editor1=Elliot L. Tepper|editor2=Glen A. Hayes|title=Bengal and Bangladesh: Politics and Culture on the Golden Delta|lang=en|page=103|publisher=Asian Studies Center, Michigan State University|quote="Në prill 1972, Izraeli bëri gjithashtu njohjen e Bangladeshit".}}</ref> qeveria në [[Dhaka]] mbështeti fuqimisht [[Egjipti]]n gjatë "Luftës Arabo-Izraelite të 1973-it". Në këmbim, Egjipti i dha Ushtrisë së Bangladeshit 44 tanke.<ref name="globalsecurity">{{cite web|author=John Pike|lang=en|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/bangladesh/army-modernization.htm|publisher=globalsecurity.org|accessdate=6 janar 2017|title=Bangladesh Army – Modernization|url-status=live|archive-date=28 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161228181126/http://www.globalsecurity.org/military/world/bangladesh/army-modernization.htm}}</ref> [[Bashkimi Sovietik]] mbështeti mjaft skuadrone aeroplanësh [[MiG-21]].<ref name="globalsecurity2">{{cite web|title=Bangladesh – Air Force Modernization|lang=en|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/bangladesh/air-force-modernization.htm|author=John Pike|publisher=globalsecurity.org|accessdate=6 janar 2017|url-status=live|archive-date=26 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226230031/http://www.globalsecurity.org/military/world/bangladesh/air-force-modernization.htm}}</ref> Në vend, regjimi i Rahmanit u bë gjithmonë e më autoritar. Pati një kryengritje nga socialistët radikalë Xhashod, ashtu dhe trazira nga forcat pro-sipërmarrëse dhe konservatore, që ndjenin se Lidhja Avami ishte e pandershme duke marrë besim ekskluziv për përpjekjen e lirisë. Rahmani imponoi një gjendje tre mujore të jashtëzakonshme në [[1974]] për të pastruar keqmenaxhimin dhe korrupsionin. Ai formoi grupin para-militar Xhatija Rakkhi Bahini, që u akuzua për abuzim të të drejtave të njeriut. Xhatija Rakkhi Bahini ishte i pabesueshëm nga shumë në Ushtrinë e Bangladeshit.<ref>{{cite book|author=Anthony Mascarenhas|title=Bangladesh: A Legacy of Blood|year=1986|lang=en|publisher=Hodder and Stoughton|pages=37, 44–6, 52|isbn=0-340-39420-X}}</ref> Ekonomikisht, Rahmani u bazua te një program i stërmadh shtetëzimi që dështoi të arrinte përfitimet e synuara. Ndihma sovietike dhe Indiane gjithashtu dështoi të materializohej në sasinë e dëshiruar. Kriza e Urisë së Bangladeshit në 1974 dhe kriza humanitare ishte një goditje e rëndë ekonomike.<ref name="Leëis2011">{{harvnb|David Lewis|2011|pp=78–81}}</ref> Në janar [[1975]], Sheikh Muxhibi mori presidencën me fuqi të jashtëzakonshme, shpërbëri sistemin parlamentar dhe krijioi shtetin një partiak. Partitë e ndryshme politike u bashkuan në një parti të vetme kombëtare legale, Lidhja Bangladesh Krishak Sramik Avami, e njohur si akronimi anglisht BAKSAL. Shumica e gazetave të Bangladeshit u ndaluan. Dështimi i politikave ekonomike të Sheikh Muxhibit e tëhuajësoi popullin. Nga viti [[1975]] gazetari Anthony Mascarenhas e përshkroi atë si "njeriun më të urryer në Bangladesh".<ref name="Leëis2011" /> Më 15 gusht 1975, një grup rrebel ushtarakësh të rinj e vrau Sheikh Muxhibin.<ref name="Mascarenhas1986">{{cite book|title=Bangladesh: A Legacy of Blood|author=Anthony Mascarenhas|year=1986|publisher=Hodder and Stoughton|isbn=0-340-39420-X|lang=en}}</ref> [[File:Statiefoto op paleis Soestdijk. V.l.n.r. Beatrix, H.M., van Vollenhoven, Ziaur R, Bestanddeelnr 930-2280.jpg|thumb|345px|Presidenti Ziaur Rahman me mbretëreshën Juliana dhe princesshën Beatrix të Hollandës në 1979]] ===Grushtet ushtarake të shtetit dhe regjimet presidenciale=== ====Ligji i parë ushtarak dhe administrata Zia==== Udhëheqësit e grushtit të shtetit vendosën zëvendës-presidentin Khondaker Mostak Ahmad si pasuesin e menjëhershëm të Sheikh Muxhibit. Një konservator i palëkundur, Ahmadi shpalli ligjin ushtarak dhe burgosi shumë të besuar të Sheikh Muxhibit, duke përfshirë edhe kryeministrin e parë të Bangladeshit Taxhudin Ahmadin. Udhëheqësit e burgosur u ekzekutuan më 3 nëntor [[1975]]. Ahmadi e ndërroi udhëheqjen e Forcave të Armatosura të Bangladeshit, duke i hapur rrugën diktaturës së ardhshme ushtarake të vendit.<ref name="Mascarenhas1986"/> Një grusht shteti tjetër i drejtuar nga gjeneral brigade Khaled Mosharrafi, e përmbysi Ahmadin nga presidenca më 6 nëntor 1975. Kryetari i gjykatës, Abu Sadat Mohamad Sajemi, u vendos si president. Mosharrafi u vra nga trupat renegate socialiste të drejtuara nga Abu Taheri më 7 nëntor 1975. Në [[1976]] shefi i ushtrisë, gjeneral lejtnant Ziaur Rahman, u shfaq si figura më e pushtetshme e vendit.<ref name="Mascarenhas1986"/> Nën situatën e ndryshuar dramatikisht, Bangladeshi i frikësohej një pushtimi nga [[India]] të mbështetur nga [[Bashkimi Sovjetik]], pasi qeveria e re në Dhaka u njoh nga [[Pakistani]], [[Arabia Saudite]] dhe [[Kina]]. Sipas regjistrimeve të deklasifikuara të Shteteve të Bashkuara, Bangladeshi mori siguri nga [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] për mbështetjen perëndimore për sovranitetin dhe integritetin e tij territorial.<ref name="indiandefencerevieë">{{cite magazine|magazine=Indian Defence Review|title=Why Bangladesh feared Indian invasion after 1975 coup|url=http://www.indiandefencereview.com/why-bangladesh-feared-indian-invasion-after-1975-coup/|lang=en|accessdate=6 janar 2017|archive-date=11 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161111092841/http://www.indiandefencerevieë.com/why-bangladesh-feared-indian-invasion-after-1975-coup/|url-status=live}}</ref><ref name="Mascarenhas1986"/> Diskutimi mbi ndarjen e ujërave të [[Gangu]]t, për shkak të ndërtimit nga India të Digës Faraka, e çoi Bangladeshin të kërkonte ndërhyrjen e Kombeve të Bashkuara në 1976. Diskutimi u adresua nëpërmjet një marrëveshjeje dypalëshe në [[1977]].<ref>{{cite book|editor=Ian Preston|title=A Political Chronology of Central, South and East Asia|url=https://books.google.com/books?id=f5ëcH0abSQcC&pg=PA18|year=2005|orig-year=2001|publisher=Europa Publications|lang=en|page=18|isbn=978-1-135-35680-4}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Gjeneral lejtnanti Ziaur Rahman (i njohur gjerësisht si Zia) mori presidencën nga Abu Sadat Mohamad Sajem më 21 prill 1977. Ziai formoi Partinë Nacionaliste të Bangladeshit. Zgjedhjet parlamentare u zhvilluan në [[1979]], në të cilat partia Nacionaliste e Bangladeshit fitoi një shumicë të brishtë, ndërsa Lidhja Avami u bë partia kryesore opozitare. Presidenti Zia riktheu tregun e lirë, ri-përcaktoi socializmin si "drejtësi ekonomike dhe shoqërore" në kushtetutë dhe krijoi një politikë të jashtme që theksonte solidaritetin me vendet me shumicë myslimane dhe bashkëpunimin rajonal në Azinë e Jugur. [[Bangladeshi]] arriti një rritje të shpejtë ekonomike dhe industriale nën presidencën e Ziait. Qeveria ndërtoi zonat e para të procesimit të eksporteve. Ai vuri në jetë një program popullor ushqim për punën, ripërmbysi kolektivizimin e bujqësisë dhe promovoi zhvillimin e sektorit privat. Ziai u përballë me njëzet e një përpjekje për grushte shteti kundër qeverisë së tij, duke përfshirë një nga forcat ajrore. Përpjekja e fundit për grusht shteti rezultoi në vrasjen e tij në [[1981]]: Ziai u vra nga trupat besnike të gjeneral majorit Abul Manzur më 30 maj 1981. Kryngritja më vonë u shtyp nga shefi i ushtrisë, gjeneral lejtnant Husain Muhamad Ershad.<ref name="Mascarenhas1986"/> ====Administrata Satar==== Ziai u pasua nga zëvendës-presidenti Abdus Satar. Presidenti Satar mori në mandat popullor gjatë zgjedhjeve presidenciale të 1981-it. Grushti i shtetit i 1982-it në Bangladesh e rrëzoi presidentin Satar dhe qeverinë e tij civile.<ref>{{cite book|editor=Ian Preston|title=A Political Chronology of Central, South and East Asia|publisher=Europa Publications|year=2005|orig-year=2001|url=https://books.google.com/books?id=f5wcH0abSQcC&pg=PA19|isbn=978-1-135-35680-4|lang=en|pages=19–20}}</ref> [[File:Hussain Muhammad Ershad.jpg|thumb|Presidenti Husain Muhamad Ershad]] ====Ligji i dytë ushtarak dhe administrata Ershad==== Satari u zëvendësua nga kryetari i gjykatës A. F. M. Ahsanudin Çoudhuri. Gjeneral lejtenanti Husain Muhamad Ershad shpalli ligjin ushtarak dhe u bë administratori kryesor i Ligjit Ushtarak. Ai e caktoi veten president të Këshillit të Ministrave dhe shefi i forcave detare dhe ajrore si përfaqësues të administratorëve të ligjit ushtarak. Ershadi e shtyu politikën e jashtme të Bangladeshit më shumë drejt bllokut anti-sovjetik. [[File:Noor Hossain at 10 November 1987 protest for democracy in Dhaka (01).jpg|thumb|left|Noor Hosaini, një demonstrues pro-democracisë, në protestën e 10 nëntorit 1987 në Dhaka, fotografuar nga Dinu Alam pak para vrasjes nga forcat e sigurisë]] Në [[1983]], Ershadi mori presidencën. Shtypja politike nën regjimin e ligjit ushtarak të Ershadit ishte shumë e përhapur. Megjithatë, qeveria zbatoi një seri reformash administrative, veçanërisht në terma zhvillimorë. Tetëmbëdhjetë distriktet e vendit u ndanë në gjashtëdhjetë e katër distrikte, duke krijuar sistemin e upazilave. Mes veprave krysore ishin privatizimi i ekonomisë së zotëruar gjerësisht nga shteti (deri në 70% e industrisë ishte me pronësi shtetërore) dhe inkurajoi investimet private në industrinë e rëndë bashkë me manifakturën e lehtë, materialet e para dhe gazetat. Kompanitë e huaja u ftuan të investonin në industrinë e Bangladeshit po ashtu dhe u vunë në fuqi masa të ngurta proteksioniste për të siguruar manufakturën. Të gjitha partitë politike dhe bashkimet tregtare u ndaluan, me dënimin me vdekje që jepej për korrupsion dhe trazirë politike. Kontrolli i Ershadit u pa gjerësisht si një zhvillim pozitiv, pasi [[Bangladeshi]] ishte një vend në vështirësi serioze ekonomike. Vendi përballej me mungesa domethënëse të ushqimeve. Qeveria u përballë edhe me një defiçit të rëndë buxhetor për tu rregulluar prej 4&nbsp;miliardë takash dhe [[Fondi Monetar Ndërkombëtar|FMN-ja]] deklaroi se ajo nuk do ti jepte më hua deri sa Bangladeshi të paguante disa nga borxhet e tij ekzistuese. Gjatë shumicës së vitit [[1984]], Ershadi kërkoi pjesëmarrjen e partive opozitare në zgjedhjet vendore nën ligjin ushtarak. Opozita kundërshtoi pjesëmarrjen, megjithatë, e detyroi Ershadin ti braktiste këto plane. Ershadi kërkoi mbështetje publike për regjimin e tij në një referendum kombëtar mb udhëheqjen e tij në mars [[1985]]. Ai fitoi në mënyrë mbizotëruese, megjithëse pjesëmarrja ishte e vogël. Dy muaj më vonë, Ershadi zhvilloi zgjedhjet pë drejtuesit e këshillave vendore. Kandidatët pro-qeveritarë fituan shumicën e vendeve, duke vënë në lëvizje ambicien presidenciale të programit të çqendërzimit. Jeta politike u liberalizua më tepër në fillim të vitit [[1986]] dhe u rikthyen të drejta politike shtesë, duke përfshirë të drejtën për tu grumbulluar në tubime të mëdha politike. Në të njëjtën kohë, u krijua Partia Xhatija (Kombëtare), si mjeti politik i Ershadit për kalimin nga ligji ushtarak.<ref name="usbn">{{cite web|title=Background Note: Bangladesh|author=Bureau of South and Central Asian Affairs|url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/3452.htm|date=mars 2008|website=U.S. Department of State|lang=en|accessdate=11 qershor 2008|archive-date=27 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191027173216/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/3452.htm|url-status=live}}</ref> Megjithë bojkotin nga Partia Nacionaliste e Bangladeshit, e drejtuar nga e veja e presidentit Zia, Begum Khaleda Zia, zgjedhjet parlamentare u zhvilluan në maj 1986. Partia Xhatija fitoi një shumicë të lehtë prej 300 vendesh në Asamblenë Kombëtare. Pjesëmarrja e Lidhjes Avami—e drejtuar nga bija e ish-presidentit Muxhib, Sheikh Hasina Vaxhed—u dha zgjedhjeve njëfarë besueshmërie, megjithë akuzat e gjera për parregullsi në votime.<ref name="usbn"/><ref name="Ershadsbid">{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-152587|author=Shakhawat Liton|date=28 gusht 2010|title=Ershad's desperate bids go in vain|lang=en|newspaper=The Daily Star|accessdate=3 janar 2019|url-status=live|archive-date=19 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619213834/https://www.thedailystar.net/news-detail-152587}}</ref> Ershadi dha dorëheqjen si shef i Shtabit të Ushtrisë dhe u tërhoq nga shërbimi ushtarak në përgatitje për zgjedhjet presidenciale të 1986-ës, të caktuara për në tetor. Duke protestuar se ligji ushtarak ishte akoma në fuqi, si Partia Nacionaliste e Bangladeshit ashtu edhe Lidhja Avami refuzuan të vinin kandidatura. Ershadi i tejkaloi lehtësisht kandidatët e mbetur, duke marrë 84% të votave. Megjithëse Qeveria e Ershadit shpalli një pjesëmarrje prej më shumë se 50%, udhëheqësit e opozitës dhe shumë nga shtypi i huaj, vlerësuan një pjesëmarrje shumë më të ulët dhe denoncuan parregullsitë e votimit.<ref name="NYTershad">{{cite news|title=Bangladesh Chief Claims Vote Victory|url=https://www.nytimes.com/1986/10/17/world/bangladesh-chief-claims-vote-victory.html|lang=en|newspaper=The New York Times|date=17 tetor 1986|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227232225/https://www.nytimes.com/1986/10/17/world/bangladesh-chief-claims-vote-victory.html|archive-date=27 dhjetor 2018}}</ref> Në nëntor 1986, qeveria e tij arriti dy të tretat e nevojshme në Asamblenë Kombëtare për të kaluar amendamentin e shtatë kushtetues, duke e mbrojtur Ershadin dhe regjimin e tij nga përndjekja për veprimet e ndërmarra në vitet e sundimit ushtarak.<ref name="Ershadsbid" /> Ligji ushtarak në vijim u shfuqizua më 11 nëntor<ref name="usbn"/><ref>{{cite news|date=11 nëntor 1986|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1986/11/11/martial-law-ends-in-bangladesh/2be0301b-5fc2-4e63-93d8-ff368b939a3b/|lang=en-us|title=Martial Law Ends in Bangladesh|newspaper=Washington Post|accessdate=29 dhjetor 2018|issn=0190-8286|archive-url=https://web.archive.org/web/20181229220705/https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1986/11/11/martial-law-ends-in-bangladesh/2be0301b-5fc2-4e63-93d8-ff368b939a3b/|url-status=live|archive-date=29 dhjetor 2018}}</ref>, ndërsa partitë e opozitës morën vendet e tyre në Asamblenë Kombëtare. Në korrik [[1987]], megjithatë, pasi qeveria kishte miratuar me nxitim një projekt ligjor kontravers për të përfshirë përfaqësimin ushtarak në këshillat e administrativë vendorë, opozita doli nga parlamenti. Kalimi i projektit ndihmoi në nxitjen e një lëvizjeje opozitare që shpejt arriti kulmin, duke bashkuar për herë të parë partitë opozitare të Bangladeshit. Qeveria filloi të arrestonte veprimtarë të opozitës nën Aktin e Fuqive Speciale të 1974-ës. Megjithë këto arreste, partitë opozitare vijuan të organizonin marshime proteste dhe greva në rang kombëtar.<ref name="nvad">{{cite web|lang=en|title=Bangladeshis bring down Ershad regime, 1987-1990|url=https://nvdatabase.swarthmore.edu/content/bangladeshis-bring-down-ershad-regime-1987-1990|date=17 nëntor 2012|website=Global Nonviolent Action Database|accessdate=30 dhjetor 2018|url-status=live|archive-date=7 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107205104/https://nvdatabase.swarthmore.edu/content/bangladeshis-bring-down-ershad-regime-1987-1990}}</ref> Në mënyrë që të parandalonte një grevë të paralajmëruar 72-orëshe për 29 nëntorin, Ershadi shpalli gjendjen e jashtëzakonshme më 27 nëntor.<ref>{{cite news|title=Protest Banned, Curfew Imposed in Bangladesh|newspaper=L. A. Times|url=http://articles.latimes.com/1987-11-28/news/mn-5961_1_bangladesh-curfew-imposed|date=28 nëntor 1987|lang=en|archive-date=18 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818031915/http://articles.latimes.com/1987-11-28/news/mn-5961_1_bangladesh-curfew-imposed}}</ref> Parlamenti u shpërbë më 6 dhjetor,<ref>{{cite web|lang=en|url=http://www.parliament.gov.bd/index.php/en/about-parliament/tenure-of-parliament|title=Tenure of All Parliaments|website=Parliament of Bangladesh|date=30 dhjetor 2012|accessdate=30 dhjetor 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812074443/http://www.parliament.gov.bd/index.php/en/about-parliament/tenure-of-parliament|archive-date=12 gusht 2018}}</ref> dhe planifikoi zgjedhje të reja në mars [[1988]].<ref name="usbn"/> Të tëra partitë kryesore opositare i refuzuan parashikimet e qeverisë për pjesëmarrjen në zgjedhje, duke thënë se qeveria ishte e paaftë për të zhvilluar zgjedhje të lira dhe të ndershme. Megjithë bojkotin e opozitës, zgjedhjet parlamentare vijuan. Partia sunduese Xhatija fitoi 251 nga 300 vende. Parlamenti, ndërsa konsiderohej akoma nga opozita si një trupë ilegjitime, i zhvilloi sesionet e planifikuara dhe kaloi ligje të shumta, duke përfshirë amendamentin e tetë kontraversial të Kushtetutës në qershor 1988, që e bënte [[islami]]n fe shtetërore,<ref name="statereligion">{{cite news|title=After 28 years, Bangladesh revives case to drop Islam as state...|work=Reuters|lang=en|url=https://www.reuters.com/article/bangladesh-islam-state-idUSKCN0W91XJ|date=7 mars 2016|accessdate=29 dhjetor 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622005411/https://www.reuters.com/article/bangladesh-islam-state-idUSKCN0W91XJ|archive-date=22 qershor 2018}}</ref> në kundërshtim me natyrën fillestare shekullare të Kushtetutës. Nga viti [[1989]], zgjedhjet e këshillave vendore u konsideruan përgjithësisht nga vëzhguesit ndërkombëtarë se ishin më pak të dhunshme dhe të më të lira dhe të ndershme sesa ato të mëparshme. Megjithatë, opozita e sundimit të Ershadit filloi rifitonte përparësi, duke u përshkallëzuar në greva të shpeshta të përgjithshme, protesta të shtuara në kampuse, protesta publike dhe një mosbindje të përgjithshme ndaj ligjit dhe rendit nga fundi i vitit [[1990]].<ref name="usbn"/> ===Rikthimi i republikës parlamentare dhe Beteja e Zonjave=== ====Qeveria e parë kujdestare (1990–1991)==== Ershadi u dorëhoq nën trysninë e ushtrisë dhe bashkësisë ndërkombëtare, pasi lëvizja pro-demokracisë e drejtuar nga Khaleda Zia dhe Sheikh Hasina e përfshinë të gjithë vendin, duke tërhequr pjesëmarrjen e klasave të mesme dhe të larta. Kryetari i Gjykatës, Shahabudin Ahmedi, u betua si president në detyrë dhe formoi qeverinë e parë kujdestare të [[Bangladeshi]]t. Ahmedi e vendosi Ershadin nën arrest dhe organizoi zgjedhjet e lira dhe të ndershme të 1991-it. ====Administrata Khaleda (1991–1996)==== Partia e qendrës së djathtë Nacionaliste e Bangladeshit i fitoi zgjedhjet e përgjithshme të 1991-it në Bangladesh me 140 vende, por i mungonte një shumicë e përgjithshme parlamentare. Megjithatë, ajo formoi një qeveri me mbështetjen e Partisë islamike Xhamaat-e-Islami, me Khaleda Zian, të venë e Ziaur Rahmanit, që mori postin e kryeministres. Vetëm katër parti kishin më shumë se 10 anëtarë në parlamentin e vitit 1991: Partia Nacionaliste, e drejtuar nga kryeministrja Begum Khaleda Zia; dhe Lidhja Avami, e drejtuar nga Sheikh Hasina; Xhamaat-I-Islami, e drejtuar nga Ghulam Azami dhe Partia Xhatija, e drejtuar nga kryetari në detyrë Mizanur Rahman Çoudhuri, ndërsa themeluesi i saj, ish-presidenti Ershad, kryente një dënim me burg për korrupsion. Khaleda Zia u bë kryeminstrja e parë femër në historinë e Bangladeshit. Në shtator 1991 u mbajt një referendum kushtetues, që kërkonte transferimin e pushtetit ekzekutiv nga presidenti, që ishte zgjedhur në zyrë që nga viti 1975, te kryeministri – duke i dhënë presidentit një rol kryesisht ceremonial. Votimi ishte në mënyrë mbizotëruese në favor të amendamentit kushtetues dhe Bangladeshi u rikthye në një demokraci parlamentare, sipas kushtetutës themeluese. Në tetor 1991, anëtarët e parlamentit zgjodhën një kryetar të ri shteti, presidentin Abdur Rahman Biswas. Ministri i Financave Saifur Rahman nisi një seri reformash ekonomike liberale, që vendosën një preçedent në Azinë e Jugur dhe u panë si një model në Indi, Pakistan dhe [[Sri Lanka]].<ref name="dhakatribune">{{cite news|lang=en|date=6 shtator 2016|url=http://www.dhakatribune.com/opinion/op-ed/2016/09/06/remembering-budget-wizard/|author=Kazi Liakat Hossain|title=Remembering the Budget Wizard|accessdate=6 janar 2017|newspaper=Dhaka Tribune|type=Op-ed|url-status=live|archive-date=10 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510083610/http://www.dhakatribune.com/opinion/op-ed/2016/09/06/remembering-budget-wizard/}}</ref> Në mars [[1994]], kontroversiteti mbi një zgjedhje të ndërmjetme parlamentare, që opozita pretendonte se qeveria e kishte paracaktuar, çoi në një bojkot pa afat të parlamentit nga e gjithë opozita. Opozita filloi gjithashtu një program të përsëritjes së grevave të avanconte kërkesat e saj për dorëheqjen e Qeverisë së Khaleda Zias dhe krijimin e një qeverie kujdestare që të mbikëqyrte zgjedhjet e përgjithshme. Përpjekjet për të ndërmjetësuar mosmarrëveshjen, nën drejtimin e Sekretariatit të Komunuealthit, dështuan. Pas një përpjekjeje tjetër në një vend të negociuar dështuan ngushtësishtë në fundin e dhjetorit 1994, opozita u dorëhoq në masë nga parlamenti. Ajo në pastaj vijoi një fushatë marshimesh, demonstratash dhe grevash në një përpjekje për ta detyruar qeverinë të dorëhiqej.<ref name="postershad">{{harvnb|Syed Serajul Islam|2001|pp=160–73}}</ref> Të tëra partitë opozitare, duke përfshirë edhe Lidhjen Avami të Sheikh Hasinas, bënë thirrje për bojkotimin e zgjedhjeve kombëtare të planifikuara në 15 shkurt 1996.<ref name="usbn"/> Në shkurt, Khaleda Zia u rizgjodh nga një votim me shumicë të lehtë të bojkotuar dhe denoncuar si të pandershme nga tre partitë kryesore opozitare. Administrata qe jetë-shkurtër, duke zgjatur vetëm 12 days<ref name="parliamentarytenure">{{cite web|lang=en|title=Tenure of All Parliaments|url=http://www.parliament.gov.bd/index.php/en/about-parliament/tenure-of-parliament|date=12 gusht 2018|accessdate=27 dhjetor 2018|archive-date=12 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180812074443/http://www.parliament.gov.bd/index.php/en/about-parliament/tenure-of-parliament|url-status=dead}}</ref> që në mars [[1996]], në vijim të trazirave të përshkallëzuara politike, parlamenti në detyrë miratoi një amendament kushtetues për të lejuar një qeveri kujdestare asnjanëse për të marrë pushtetin dhe të zhvilluar zgjedhje të reja parlamentare në qershor 1996. ====Qeveria e dytë kujdestare (1996)==== Kryetari i gjykatës Muhammad Habibur Rahmani u bë Kryekëshilltari i I-rë i Bangladeshit nën sistemin kushtetues të qeverisë kujdestare. Gjatë kësaj periudhe, presidenti Abdur Rahman Bisvas shkarkoi shefin e ushtrisë gjeneral lejtnantin Abu Saleh Mohammad Nasim mbi akuzat për veprimtari politike, duke shkaktuar që në përgjigje gjeneralit të organizonte një grusht shteti në përgjigje. Trupat e shefit të shkarkuar të ushtrisë në Bogra, Majmensingh dhe Xhesore marshuan drejt Dhakës. Megjithatë, komandanti ushtarak i Savarit mori anën e presidentit dhe nxori tanket në kryeqytet dhe autostradat përreth, si dhe pushoi shërbimet e trageteve, si pjesë e operacioneve për të dobësuar forcat e grushtit të shtetit. Gjeneral lejtnant Nasimi më vonë u arrestuan në Kantonin e Dhakës.<ref>{{cite web|author=United Nations High Commissioner for Refugees|url=https://www.refworld.org/docid/3ae6a84f4.html|title=Refworld {{!}} Political Developments December 1996 - April 1998|website=Refworld|lang=en|accessdate=17 shkurt 2023|archive-date=15 shtator 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230915172713/https://www.refworld.org/docid/3ae6a84f4.html}}</ref> Kryekëshilltari e mbajti me sukses zgjedhje të lira dhe të ndershme më 12 qershor [[1996]]. Lidhja Avami doli partia më e madhe me 146 vende në parlament, e ndjekur nga Partia Nacionaliste me 116 vende dhe Partia Xhatija me 32 vende. ====Administrata Hasina (1996–2001)==== Lidhja Avami e Sheikh Hasinas fitoi 146 nga 300 vende në zgjedhjet e qershorit 1996, për pak vota arrinte shumicën absolute. Megjithatë, me mbështetjen e Partisë Xhatija ajo formoi çfarë ajo e quajti një "Qeveri të Konsensusit Kombëtar" në qershor 1996.<ref name="usbn"/> Vëzhguesit ndërkombëtarë dhe vendas raportuan se zgjedhjet e qershorit 1996 ishin të lira dhe të ndershme. Partia Nacionaliste akuzoi menjëherë se policia dhe veprimtarët e Lidhjes Avami ishin angazhuar në veprimtari në shkallë të gjerë intimidimi dhe burgosjeje të veprimtarëve të opozitës. Në fund të vitit 1996, Partia Nacionaliste inskenoi një largim nga parlamenti për këtë dhe ankesa të tjera, por u rikthye në janar [[1997]], me një marrëveshje prej katër pikash me partinë drejtuese. Partia Nacionaliste pretendoi se kjo marrëveshje nu u zbatua kurrë dhe më vonë inskenoi një tjetër braktisje në gusht 1997. Ajo u rikthye në Parlament nën një tjetër marrëveshje në mars [[1998]].<ref name="usbn"/> Administratës së parë Hasina i atribuohen nisma simbol në mjedis dhe paqësimin ndëretnik. Ajo ishte përgjegjëse për nënshkrimin e Traktatit të Ndarjes së Ujërave të Gangut me Indinë dhe Marrëveshjen e Paqes së Vargut Kodrinor të Çitagongut me kryengritësit etnikë, për të cilën Hasina fitoi Çmimin e Paqes së UNESCO-s. Hasina qe gjithashtu një nga udhëheqëset themeluese të 8 Vendeve në Zhvillim (D 8). Në [[1998]], Hasina bujti një samit ekonomik të papreçedent tre-palësh në [[Dhaka]] me krlyeminstrat Navaz Sharif të [[Pakistani]]t dhe I. K. Guxhral të Indisë. Takimet e saj me presidentin e ShBA-së [[Bill Clinton]] në Dhaka dhe Uashington u përqëndruan në investimet energjetike amerikane për rezervat e gazit natyror të Bangladeshit dhe ekstradimin e vrasësve të babait të saj. Megjithatë, Hasina nuk ishte entuziaste për të lejuar eksportin e gazit natyror të Bangladeshit, megjithë kërkesat nga firmat shumëkombëshe.<ref name="ConcaDabelko2002">{{cite book|year=2002|author1=Ken Conca|author2=Geoffrey D. Dabelko|lang=en|publisher=Woodrow Wilson Center Press|url=https://books.google.com/books?id=Vxl87MVug4sC&pg=PA69|title=Environmental Peacemaking|isbn=978-0-8018-7193-1|page=69}}</ref><ref name="Roy2000">{{cite book|author=Rajkumari Chandra Kalindi Roy|title=Land Rights of the Indigenous Peoples of the Chittagong Hill Tracts, Bangladesh|url=https://books.google.com/books?id=UQShJjSoF-MC&pg=PA164|year=2000|publisher=IWGIA|lang=en|page=164|isbn=978-87-90730-29-1}}</ref><ref name="Initiative2007">{{cite book|year=2007|lang=en|title=Political culture in Bangladesh: perspectives and analysis: selections from the journal of Bangladesh studies|url=https://books.google.com/books?id=520MAQAAMAAJ|publisher=Bangladesh Development Initiative|isbn=978-984-05-1782-4|page=323}}</ref><ref name="BhargavaKhatri1999">{{harvnb|Kant Kishore Bhargava|Sridhar K. Khatri|1999|p=16}}</ref><ref name="latimes">{{cite news|lang=en|author=Edwin Chen|date=21 mars 2000|url=http://articles.latimes.com/2000/mar/21/news/mn-11124|title=Clinton Touts Ties With Bangladesh|newspaper=Los Angeles Times|accessdate=6 janar 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117040246/http://articles.latimes.com/2000/mar/21/news/mn-11124|archive-date=17 nëntor 2016}}</ref> Në qershor [[1999]], Partia Nacionaliste dhe parti të tjera të opozitës filluan prapë të mos e ndjekin parlamentin. Ato organizuan një numër në rritje të grevave kombëtare, duke i rritur nga gjashtë ditë grevë e përgjithsme në [[1997]] në 27 ditë në 1999. Një aleancë prej katër partish opozitare e formuar në fillim të vitit 1999 shpalli se ajo do ti bojkotonte zgjedhjet parlamentare dhe ato të pushtetit vendor, nëse qeveria nuk ndërmerr masat e kërkuara nga opozita për të siguruar ndershmërinë zgjedhore. Qeveria nuk i ndërmorri këto mas dhe opozita për rrjedhojë i bojkotoi të gjitha zgjedhjet.<ref name="usbn"/> Në korrik [[2001]], Qeveria e Lidhjes Avami u tërhoq për të lejuar një qeveri kujdestare për të zhvilluar zgjedhjet parlamentare. Dhuna politike që ishte rritur gjatë mandatit të Qeverisë së Lidhjes Avami vijoi të rritej përgjatë verës që u zhvillua fushata. Në gusht, Khaleda Zia dhe Sheikh Hasina ranë dakord gjatë një vizite të ish-presidentit amerikan [[Jimmy Carter]] për të respektuar rezultatet e zgjedhjeve, si nëse fitonin ashtu edhe kur humbnin, të braktisnin përdorimin e hartalëve (greva të dhunshme) si mjete politike dhe nëse ishin të suksesshme në formimin e një qeverie të lejonin një rol më domethënës të opozitës në parlament. ====Qeveria e tretë kujdestare (2001)==== Qeveria kujdestare, e drejtuar nga kryekëshilltari Latifur Rahman, ishte e suksesshme në përmbajtjen e dhunës, që lejoi që zgjedhjet e përgjithshme parlamentare të mbaheshin në mënyrë të suksesshme më 1 tetor [[2001]]. Zgjedhjet panë një fitore të ngushtë të koalicionit të drejtuar nga Partia Nacionaliste, që përfshiu të djathtën e skajshme Xhamaat-e-Islami dhe Islami Oikja Xhote. Partia Nacionaliste fitoi 193 vende, ndërsa Xhamaati fitoi 17 vende.<ref name="usbn"/> [[File:LulaZia.jpg|thumb|Khaleda Zia, gruaja e parë kryeminstre e Bangladeshit, me presidentin e [[Brazili]]t Lula, gjatë mandatit të saj të dytë]] ====Administrata Khaleda (2001–2006)==== Duke pasuar sulmet e 11 shtatorit, qeveria e kryeminstres Khaleda Zia i lejoi [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] të përdornin aeroportet dhe hapsirën ajrore të Bangladeshit për të zhvilluar operacionet në Afganistan. Bangladeshi qe gjithashtu i shpejt të përgjigjej në përpjekjet për të lehtësuar [[Afganistani]]n pas përmbysjes së talibanëve, duke u bërë agjensia më e madhe zhvilluese me BRAC-un në vendin e shkatërruar nga lufta. Shtetet e Bashkuara e lavdëruan Bangladeshin si një "zë elegant, detyrues dhe shumë të nevojshëm të moderacionit" në [[Bota myslimane|Botën Myslimane]].<ref name="bbc">{{cite news|work=BBC News|title=Powell praises Bangladesh|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3003010.stm|accessdate=6 janar 2017|lang=en|url-status=live|archive-date=26 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170526204526/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3003010.stm}}</ref> Khaleda Zia zhvilloi gjithashtu një partneritet strategjik me Kinën dhe nënshkroi në Marrëveshje Bashkëpunimi në Fushën e Mbrojtjes me [[Pekini]]n.<ref name="southasiaanalysis">{{cite web|title=Bangladesh-China Defence Co-Operation Agreement's Strategic Implications: An Analysis|lang=en|website=South Asia Analysis Group|url=http://www.southasiaanalysis.org/paper582|accessdate=6 janar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20121212053504/http://www.southasiaanalysis.org/paper582|url-status=live|archive-date=12 dhjetor 2012}}</ref> Megjithë premtimin e saj në gusht 2001 dhe gjithë grupet monitoruese të zgjedhjeve që i deklaruan zgjedhjet të lira dhe të ndershme, Sheikh Hasina i dënoi zgjedhjet e fundit, duke refuzuar rezultatet dhe bojkotuar parlamentin. Gjithësesi në 2002, ajo i drejtoi deputetët e saj prapë në parlament, por Lidhja Avami u largua prapë në qershor [[2003]] si protestë ndaj vërejtjeve ofenduese rreth Hasinas nga ministri i shtetit dhe roli i konsideruar i njëanshëm i kryetarit të parlamentit. Në qershor [[2004]], Lidhja Avami u rikthye në parlament pa u plotësuar ndonjë nga kërkesat e saj. Ajo pastaj e ndoqi parlamentin në mënyrë të parregullt para se të shpallte një bojkot për të gjithë sesionin buxhetor të qershorit [[2005]]. Administrata e Khaleda Zias u shënua nga rritja ekonomike e përmirësuar, akuzat për korrupsion dhe hendeku në rritje mes forcave shekullare dhe konservatore të vendit. Një seri vrasjesh të profilit të lartë shënjestruan opozitën e drejtuar nga Lidhja Avami. Ish kryeministrja Sheikh Hasina i shpëtoi për pak një atentati në 2004. Xhamaatul Muxhahadin Bangladesh nisi mjaft sulme terroriste në 2005. Lidhja akuzoi Partinë Nacionaliste dhe Xhamaatin për bashkëpunim në rritjen e militantëve. Marrëdhëniet me Indinë fqinje u përkeqësuan për shkak të akuzave se territori i Bangladeshit ishte përdorur nga kryengritësit e Indisë Verilindore. ==== Regjimi i katërt kujdestar (2006–2008) ==== [[File:Hamid Karzai, Pervez Musharraf, Fakhruddin Ahmed - WEF Annual Meeting Davos 2008.jpg|thumb|left|345px|Kryekëshilltari Fakhrudin Ahmed me presidentët [[Hamid Karzai]] i Afganistanit dhe Pervez Musharraf i Pakistanit, [[Forumi Ekonomik Botëror]]]] Një krizë e rëndë politike shpërtheu pas fundit të mandatit të Partisë Nacionaliste, pas koalicioni i drejtuar nga Lidhja Avami kërkoi një kandidat asnjanës për kryekëshilltar. Javë të tëra grevash, protestash dhe bllokadash e paralizuan vendin. Presidenti Iaxhudin Ahmed mori përgjegjësitë e kryekëshilltarit por dështoi të drejtonte frikërat e opozitës për një zgjedhje të paracaktuar penguese. Shtypi i Bangladeshit e akuzoi presidentin se veproi nën ndikimin e Partisë Nacionaliste. Protestat e dhunshme vijuan bile edhe pasi ushtria u vendos në ndihmë të administratës civile. Më 11 janar [[2007]], u shpall gjendja e jashtëzakonshme nga presidenti Ahmed, që dha dorëheqjen nga zyra e kryekëshilltarit nën trysnin e raportuar gjerësisht nga ushtria, veçanërisht shefi i ushtrisë gjeneral Moin U. Ahmed.<ref name="economist">{{cite magazine|date=18 janar 2007|url=http://www.economist.com/node/8560006|lang=en|title=The coup that dare not speak its name|magazine=The Economist|accessdate=6 janar 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729102240/http://www.economist.com/node/8560006|archive-date=29 korrik 2017}}</ref> Guvernatori i mëparshëm i bankës qëndrore, Fakhrudin Ahmed, u caktua si kryekëshilltar dhe kabineti u riformua me shumë teknokratë. Qeveria kujdestare e mbështetur nga ushtria filloi një fushatë anti-korrupsion, që pa arrestimin e mbi 160 politikanëve, buznesmenëve dhe zyrtarëve, duke përfshirë edhe ish-kryeministret Khaleda Zia dhe Sheikh Hasina, ashtu dhe dy djemtë e Khaledas. Protestat e studentëve në Universitetin e Dhakës kërkonin rikthimin e demokracisë në gusht 2007, por u shtypën pas ndalimit të qarkullit. Khaleda dhe Hasina u liruan në [[2008]]. Gjendja e jashtëzakonshme zgjati për dy vjet. Zgjedhjet e përgjithshme të dhjetorit 2008 panë fitoren e ngushtë të koalicionit të Lidhjes Avami, që përfshinte edhe Partinë Xhatija. [[File:Protesters at Shahbag 2.JPG|thumb|Protestat e Shahbagut 2013 duke kerkuar dënimin me vdekje për kriminelët e luftës të Luftës për Liri të Bangladeshit, 1971]] ====Hasina administration (2009–present)==== Brenda dy muajve nga marrja e detyrës, qeveria e dytë e Sheikh Hasinas u përballë me kryengritjen e BDR-së, që provokoi tensione me seksionet e ushtrisë. Hasina e shmangu me sukses kërcënimin nga kryengritësit dhe elementet e zemëruar të ushtrisë.<ref>{{cite book|author=Willem Van Schendel|date=2009|publisher=Cambridge University Press|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n379 356]|lang=en|isbn=978-0-521-86174-8}}</ref> Ajo formoi Tribunalin Ndërkombëtar të Krimeve për të përndjekur bashkëpunëtorët e mbijetuar bengalezë islamistë të gjenocidit të vitit 1971. Tribunali është kritikuar rreth ndershmërisë dhe paanshmërisë së tij. Një ndërmarrje e dramatike anti-terror i përmirësoi marrëdhëniet me Indinë fqinje. [[Bangladeshi]] dhe [[India]] janë përqëndruar gjithmonë e më shumë te lidhshmëria rajonale dhe tregtia. [[File:Russia-Bangladeshi talks Moscow 2013-01-15 11.jpeg|thumb|left|345px|Sheikh Hasina dhe [[Vladimir Putini]], 2013]] Në [[2010]], Gjykata Supreme e Bangladeshit riafirmoi shekullarizmin si një parim themelor të kushtetutës. Tribunali i Krimeve të Luftës e mobilizoi opinionin publik në favor të shekullarizmit, që u manifestua në protestat e marsit [[2013]] në Shahbag. Në përgjigje, u zhvillua gjithashtu një mobilizim i madh islamist, i drejtuar nga grupi Hefazat-e-Islam në maj 2013.<ref>{{cite news|date=24 qershor 2011|lang=en-in|title=Bangladesh: restoring secular Constitution|issn=0971-751X|url=https://www.thehindu.com/opinion/lead/bangladesh-restoring-secular-constitution/article2132333.ece|work=The Hindu|accessdate=17 shkurt 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230217043535/https://www.thehindu.com/opinion/lead/bangladesh-restoring-secular-constitution/article2132333.ece|url-status=live|archive-date=17 shkurt 2023}}</ref> Grindjet intensive mes Lidhjes dhe Partisë Nacionaliste, që e shoqëruan shpesh Betejën e Begumeve (zonjave), kanë vijuar. Qeveria Hasina shfuqizoi krijimin e qeverisë kujdestare në kushtetutë nëpërmjet Amendamentit kontrovers Pesëmbëdhjetë.<ref name="Schendel358">{{cite book|author=Willem Van Schendel|date=2009|lang=en|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|page=358|isbn=978-0-521-86174-8}}</ref> Lëvizja u pa nga Partia Nacionaliste si një përpjekje për të korruptuar procesin e zgjedhjeve në favor të Lidhjes. Në [[2013]], vija e ashpër, krahu i djathtë, Partia Islamie, Xhamaat-e-Islami u ndaluan nga regjistrimi dhe kështu duke i kontestuar zgjedhjet në Gjykatën e Lartë, duke cituar të drejtat e tyre të dhunuara kushtetuese.<ref>{{cite web|title=Bangladesh court declares Jamaat illegal {{!}}|url=https://www.aljazeera.com/news/asia/2013/08/2013819424198348.html|access-date=28 dhjetor 2018|website=aljazeera.com|lang=en|archive-date=6 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106012128/https://www.aljazeera.com/news/asia/2013/08/2013819424198348.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=EC scraps Jamaat's registration|url=https://www.thedailystar.net/politics/news/ec-scraps-jamaats-registration-1653415|date=30 tetor 2018|website=The Daily Star|lang=en|accessdate=28 dhjetor 2018|url-status=live|archive-date=28 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181228174842/https://www.thedailystar.net/politics/news/ec-scraps-jamaats-registration-1653415}}</ref> Dhuna e rrugës mes Lidhjes, Partisë Nacionaliste dhe Xhamaatit u intensifikua gjatë fushatës së zgjedhjeve. Në [[2014]], zgjedhjet e përgjithshme u bojkotuan nga Partia Nacionaliste. Ato u kritikuan nga Shtetet e Bashkuara, Mbretëria e Bashkuar, [[Bashkimi Evropian]] dhe Kombet e Bashkuara.<ref name="credible">{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/indepth/features/2014/01/violent-bangladesh-poll-not-credible-201417153340105129.html|title=Violent Bangladesh poll 'not credible'|author=Syed Tashfin Chowdhury|website=www.aljazeera.com|accessdate=10 korrik 2020|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200512173317/https://www.aljazeera.com/indepth/features/2014/01/violent-bangladesh-poll-not-credible-201417153340105129.html|url-status=live|archive-date=12 maj 2020}}</ref> Sheikh Hasina u betua për një mandat të tretë si kryeminstre. Në [[2015]] dhe [[2016], Bangladeshi përjetoi shtimin e vrasjeve të shënjestruara të pakicave dhe shekullaristëve. Në sulmin më të keq terrorist në vend gjetën vdekjen 20 veta pas një restorant në treg u rrethua nga njerëz të armatosur në korrik 2016.<ref name="telegraph1">{{cite news|url-status=live|lang=en|title=20 hostages killed in 'Isil' attack on Dhaka restaurant popular with foreigners|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2016/07/01/gunmen-attack-restaurant-in-diplomatic-quarter-of-bangladeshi-ca/|newspaper=The Daily Telegraph|accessdate=2 korrik 2016|archive-date=1 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701220123/http://www.telegraph.co.uk/news/2016/07/01/gunmen-attack-restaurant-in-diplomatic-quarter-of-bangladeshi-ca/}}</ref> Shteti Islamik i Irakut dhe Levantit mori përgjegjësinë për shumë nga sulmet, megjithëse Qeveria Hasina insiston se me gjasa përgjegjës janë grupe terroriste vendase.<ref name="Schendel358"/> Që nga ky sulm, Qeveria ndërmorri masa të ashpra kundër ekstremistëve pasi forcat e sigurisë zhvilluan shumë ndërhyrje ndaj militantëve të fshehur. Masat çuan në pakësimin e sulmeve ekstremiste dhe vdekjeve.<ref>{{cite web|lang=en|author=S.B. Sing|title=Bangladesh: Exemplary Record – Analysis|url=https://www.eurasiareview.com/21012020-bangladesh-exemplary-record-analysis/|publisher=EurasiaReview News&Analysis|date=21 janar 2020|accessdate=21 janar 2020|url-status=live|archive-date=9 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809114830/https://www.eurasiareview.com/21012020-bangladesh-exemplary-record-analysis/}}</ref> [[File:Rohingya displaced Muslims 010.jpg|thumb|327px|Refugjatë rohingja në Bangladesh në tetor 2017]] Në [[2017]], vendi u përballë me sfida të reja nga mbërritja e refugjatëve rohingja. Duke nisur në gusht 2017, forcat e sigurisë së [[Birmania|Mjanmari]]t filluan "operacione spastrimi" kundër shtetit Rakhine verior rohingja – duke vrarë mijëra rohingja, dhe duke dhunuar mijëra të tjerë dhe duke shpërngulur qindra mijëra nga vendi në [[Bangladeshi]]n fqinj. Në katë javët e para të konfliktit, mbi 400 000 refugjatë rohingja (afërsisht 40% e rohingjave të mbetur në Mianmar) u larguan nga vendi (kryesisht për në Bangladesh) duke krijuar një krizë të madhe humanitare. Qeveritë e Mianmarit dhe Bangladeshit nënshkruan një memorandum mirëkuptimi më 23 nëntor 2017 në lidhje me riatdhesimin e refugjatëve rohingja në shtetin Rakhine.<ref>{{cite news|accessdate=24 nëntor 2017|work=News.com.au|lang=en|title=Myanmar, Bangladesh 'sign Rohingya deal'|url=http://www.news.com.au/world/breaking-news/myanmar-bangladesh-sign-rohingya-deal/news-story/b0989c37a2348826393b42c7521522c5|archive-date=24 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171124161409/http://www.news.com.au/world/breaking-news/myanmar-bangladesh-sign-rohingya-deal/news-story/b0989c37a2348826393b42c7521522c5|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, deri në fund të dekadës mbi 740 000 refugjatë mbeten në Bangladesh duke krijuar trysni mbi ekonominë dhe infrastructurën e vendit.<ref>{{cite news|lang=en|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-47412704|work=BBC News|title=Rohingya crisis: Bangladesh will no longer take in Myanmar refugees|date=mars 2019|accessdate=19 janar 2020|archive-date=10 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190910173536/https://www.bbc.com/news/world-asia-47412704|url-status=live}}</ref> Zgjedhjet e përgjithshme të [[2018]]-ës sollën një tjetër fitore të brishtë për Lidhjen Avami të drejtuar nga Sheikh Hasina. Ndërsa opozita ishte tashmë e dobët për shkak se udhëheqësit kyç ose ishin në burg ose në ekzil, zgjedhjet u karakterizuan nga dhuna dhe pretendimet për votë të paracaktuar.<ref name="BBC">{{cite web|lang=en|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-46716605|title=Bangladesh election: Opposition demands new vote|work=BBC News|date=30 dhjetor 2018|archive-date=31 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231045352/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-46716605}}</ref> Megjithatë, kjo i dha Qeverisë së Lidhjes Avami stabilitet dhe mundësinë për të realizuar projekte kyç të infrastrukturës për vendin duke përfshirë Urën Padma<ref>{{cite web|website=VOA|lang=en|url=https://www.voanews.com/a/bangladesh-unveils-padma-river-bridge/6633218.html|title=Bangladesh Unveils Padma River Bridge|accessdate=2 shtator 2022|date=25 qershor 2022|url-status=live|archive-date=1 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220901180314/https://www.voanews.com/a/bangladesh-unveils-padma-river-bridge/6633218.html}}</ref> Dhe Metronë e Dhakës.<ref>{{cite web|url=https://constructionreviewonline.com/biggest-projects/bangladesh-dhaka-metro-rail-project-timeline-and-all-you-need-to-know/|author=Patrick M.|title=Bangladesh: Dhaka Metro Rail Project Updates|date=6 nëntor 2021|website=Construction Review Online|lang=en-us|accessdate=2 shtator 2022|url-status=live|archive-date=2 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220902104014/https://constructionrevieëonline.com/biggest-projects/bangladesh-dhaka-metro-rail-project-timeline-and-all-you-need-to-know/}}</ref> Në janar [[2024]], kryeminstrja Sheikh Hasina siguroi mandatin e katërt në zgjedhjet e përgjithshme kontroverse të 2024-ës nëBangladesh, që u bojkotuan nga opozita kryesore e Partisë Nacionaliste.<ref>{{cite web|title=Bangladesh election: PM Sheikh Hasina wins fourth term in controversial vote|work=BBC News|lang=en-uk|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-67889387|date=7 janar 2024}}</ref> ===Konflikti i Vargut Kodrinor të Çitagongut=== Vargu Kodrinor i Çitagongut ndodhet në kufirin malor jug-lindor të Bangladeshit me [[Birmania|Mjanmari]]n dhe Indinë Verilindore. Zona gëzonte autonomi nën Bengalin Britanik. Statusi i saj autonom u revokua nga Pakistani, që ndërtoi Digën kontraverse Kaptai që zhvendosi banorët vendas të zonës. Kur [[Bangladeshi]] u bë i pavarur, Qeveria e Sheikh Muxhibur Rahmanit adoptoi një kushtetutë bengaleze nacionaliste, që e mohonte njohjen e pakicave etnike të vendit. Manabendra Narajan Larma, një anëtar i parlamentit nga vargu kodrinor, kërkoi njohjen kushtetuese të banorëve vendas të zonës. Ai mbajti një fjalim të shquar në Asamblenë Kushtetuese të Bangladeshit duke kërkuar përdorimin e përcaktimin e kombësisë "bangladeshi" të vendit, në vend të bengali. Gjatë viteve 1970 dhe '80, pati përpjekje nga qeveria për tu kuptuar me popullin bengali. Këto përpjekje u rezistuan nga tributë kodrinore, që, me mbështetjen e fshehtë të Indisë fqinje, formuan një forcë guerrile të quajtur Shanti Bahini. Si pasojë e lëvizjes së rezistencës tribale, qeveritë pasuese e kthyen vargun kodrinor në një zonë të militarizuar.<ref>{{cite book|date=2009|author=Willem Van Schendel|title=A History of Bangladesh|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86174-8|lang=en|page=[https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/page/n371 344]-45}}</ref> Vitet e paqëndrueshme pasuese, Marrëveshja e Paqes së Vargut Kodrinor të Çitagongut u formua mes qeverisë së Bangladeshit dhe udhëheqësve tribalë, që siguruan një nivel të kufizuar autonomie për këshillin e zgjedhur të tre distrikteve kodrinore.<ref>{{harvnb|M. Rashiduzaman|1998|pp=653–70}}</ref> == Shiko edhe == * [[Historia e Bengalit]] * [[Arkitektura e Bangladeshit]] * [[Historia e Dhakës]] * [[Historia e Indisë]] == Referime == {{reflist|30em}} == Bibliografia == * {{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=History|author=Helal Uddin Ahmed|title=History|website=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|edition=i 2-të|year=2012|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|lang=en|publisher=Asiatic Society of Bangladesh}} * {{cite book|author=S. Mahmud Ali|year=2010|title=Understanding Bangladesh|publisher=C. Hurst|url=https://books.google.al/books?id=DIZePgAACAAJ|lang=en|id=isbn-10 1-85065998-2, isbn-13 978-1-85065998-3|location=London}} *{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9_48AAAAIAAJ|title=The Cambridge Shorter History of India|editor1=John Allan|editor2=Thomas Wolseley Haig|editor3=Henry Herbert Dodwell|publisher=Cambridge University Press|year=1934|lang=en}} *{{cite book|author=Banabhatta|year=1897|translator1=Edward Byles Cowell|translator2=F. W. Thomas|url=https://archive.org/stream/harsacaritaofban00banaiala|lang=en|title=The Harsa-carita of Bana|publisher=Royal Asiatic Society}} *{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=520MAQAAMAAJ|title=Political culture in Bangladesh: perspectives and analysis: selections from the journal of Bangladesh studies|year=2007|lang=en|publisher=Bangladesh Development Initiative|journal=Journal of Bangladesh Studies|isbn=978-984-05-1782-4}} * {{cite book|author=Craig Baxter|date=6 shkurt 1997|title=Bangladesh: from a Nation to a State|url=https://www.goodreads.com/book/show/4832813-bangladesh|publisher=Westview Press|lang=en|id=isbn-10 0-813-32854-3, isbn-13 978-0-813-32854-6}} *{{cite book|author=Christopher A. Bayly|year=1988|title=Indian Society and the Making of the British Empire|url=https://books.google.com/books?id=fX2zMfWqIzMC|publisher=Cambridge University Press|series=The New Cambridge History of India|volume=II.1|accessdate=8 shkurt 2023|lang=en|isbn=978-0-521-38650-0}} *{{cite book|title=Working paper for Conference on South Asia 2010: Opportunities and Challenges|url=https://books.google.com/books?id=NcvsAAAAMAAJ|author1=Kant Kishore Bhargava|author2=Sridhar K. Khatri|publisher=Coalition for Actions for South Asian Cooperation|lang=en|location=Kathmandu, Nepal|date=1 dhjetor 1999}} * {{cite book|author=Sarmila Bose|title=Dead Reckoning: Memories of the 1971 Bangladesh War|url=https://books.google.al/books?id=btnotAEACAAJ|publisher=C. Hurst & Co. & Oxford University Press|year=2011|lang=en|id=isbn-10 1-84-904048-6, isbn-13 978-1-84-904048-8}} * {{cite book|year=1992|lang=en|title=Ancient Bangladesh: A Study of the Archaeological Sources|url=https://books.google.al/books?id=Ty9uAAAAMAAJ|author=Dilip Kumar Chakrabarti|publisher=Oxford University Press|location=Delhi|id=isbn-10 0-19-562879-9, isbn-13 978-0-19-562879-1}} *{{cite book|author=Bipan Chandra|date=2009|title=History of Modern India|publisher=Orient Blackswan|url=https://books.google.al/books?id=ELMdPwAACAAJ|id=isbn-10 81-250-3684-9, isbn-13 978-81-250-3684-5|lang=en|location=Nju Delhi}} * {{cite book|author=Joya Chatterji|title=Bengal Divided: Hindu Communalism and Partition, 1932—1947|url=https://books.google.al/books?id=iDNAQcoVqoMC|publisher=Cambridge University Press|date=6 qershor 2002|lang=en|id=isbn-10 0-521-52328-1, isbn-13 978-0-521-52328-8}} * {{cite web|website=CIA World Factbook|date=korrik 2005|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/|title=Bangladesh|lang=en|access-date=18 korrik 2024|archive-date=30 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210730024842/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/|url-status=dead}} *{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Vxl87MVug4sC|isbn=978-0-8018-7193-1|author1=Ken Conca|author2=Geoffrey D. Dabelko|year=2002|title=Environmental Peacemaking|publisher=Woodrow Wilson Center Press|lang=en}} *{{cite book|author=Biplab Dasgupta|year=2005|title=European Trade and Colonial Conquest|url=https://books.google.com/books?id=YRRnRK8lEYEC|publisher=Anthem Press|lang=en|isbn=978-1-84331-029-7|accessdate=4 shtator 2018}} *{{cite book|author=Richard Maxwell Eaton|title=The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204-1760|url=https://books.google.com/books?id=gKhChF3yAOUC|lang=en|date=31 korrik 1996|accessdate=9 janar 2019|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-20507-9}} *{{cite web|lang=en|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/60754/partition-of-Bengal|title=Partition of Bengal|website=Encyclopædia Britannica|accessdate=16 shkurt 2014|url-status=live|archive-date=6 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131106093728/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/60754/partition-of-Bengal}} *{{cite encyclopedia|editor=John L. Esposito|year=2004|encyclopedia=The Islamic World: Past and Present|url=https://books.google.com/books?id=KZcohRpc4OsC&pg=PT174|title=Great Britain|volume=1|publisher=Oxford University Press|lang=en|page=174|isbn=978-0-19-516520-3}} *{{cite book|title=A Comprehensive History of Medieval India: Twelfth to the Mid-Eighteenth Century|url=https://books.google.com/books?id=sxhAtCflwOMC|lang=en|author=Salma Ahmed Farooqui|publisher=Pearson Education India|accessdate=4 shtator 2018|isbn=978-81-317-3202-1|year=2011}} *{{cite book|author=David Gilmour|title=Curzon: Imperial Statesman|year=1994|publisher=John Murray|url=https://books.google.al/books?id=iaSlQgAACAAJ|lang=en|id=isbn-10 0-7195-4834-9, isbn-13 978-0-7195-4834-5}} *{{cite journal|author=Suchandra Ghosh|volume=15|issue=3|date=2019|title=Crossings and contacts across the Bay of Bengal: a connected history of ports in early South and Southeast Asia|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19480881.2019.1640577|journal=Journal of the Indian Ocean Region|lang=en|doi=10.1080/19480881.2019.1640577|accessdate=30 maj 2022|s2cid=202332142|pages=281-96|url-status=live|archive-date=30 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530054939/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19480881.2019.1640577}} *{{cite book|author1=Henry Glassie|author2=Feroz Mahmud|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|year=2008|lang=en|url=https://www.amazon.co.jp/Cultural-Survey-Bangladesh-Living-Traditions/dp/B006LCNG7U|title=Living Traditions|volume=11: Cultural Survey of Bangladesh Series|location=Dhaka}} * {{cite book|editor1=Meghana Guhathakurata|editor2=Willem van Schendel|lang=en|title=The Bangladesh Reader: History, Culture, Politics|publisher=Duke University Press|date=30 prill 2013|url=https://books.google.al/books?id=QES2AgAAQBAJ|id=isbn-10 0-8223-9567-3, isbn-13 978-0-8223-9567-6|location=Durham, Londër}} *{{cite book|author=Brijen Kishore Gupta|title=Sirajuddaullah and the East India Company, 1756-1757|url=https://books.google.com/books?id=o-MUAAAAIAAJ|year=1962|publisher=E. J. Brill|lang=en|accessdate=10 shkurt 2019|oclc=310573738}} *{{cite book|date=1974|title=History of Freedom Movement in Bangladesh, 1943–1973: Some Involvement|url=https://books.google.com/books?id=DedtAAAAMAAJ|author=Jyota Sen Gupta|publisher=Naya Prokash|lang=en|location=Kalkuta|accessdate=15 nëntor 2015}} *{{cite book|author=Noman Hanif|year=2000|lang=en|title=Biographical encyclopedia of Sufis|url=https://books.google.al/books?id=O3GXOqPa67MC|publisher=Sarup & Sons|id=isbn-10 81-7625-087-2, isbn-13 978-81-7625-087-0|volume=3: South Asia|page=320|location=Nju Delhi}} *{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=_Zb6vQEACAAJ|author=William Wilson Hunter|title=A Statistical Account of Bengal|date=1876|lang=en|volume=10|accessdate=13 shkurt 2019|contribution=Hermann Michael Kisch & Sir Herbert Hope Risley|publisher=Trübner & Company}} *{{cite book|author=Syed Anwar Hussain|chapter=Bangladesh and Islamic Countries, 1972-1983|url=https://books.google.al/books?id=S8oyAAAAIAAJ|title=Bengal and Bangladesh: Politics and Culture on the Golden Delta|editor2=Glen Alexander Hayes|editor1=Elliot L. Tepper|year=1990|lang=en|series=South Asia|issue=38|publisher=Asian Studies Center, Michigan State University}} * {{cite book|author=Sheikh Mohamad Ikram|year=1992|title=Indian Muslims and Partition of India|url=https://search.worldcat.org/title/845663413|lang=en|publisher=Atlantic Publisher & Distributors|location=Nju Delhi|id=isbn-10 81-7156374-0, isbn-13 978-81-7156374-6}} *{{cite magazine|lang=en|title=Why Bangladesh feared Indian invasion after 1975 coup|url=http://www.indiandefencereview.com/why-bangladesh-feared-indian-invasion-after-1975-coup/|magazine=Indian Defence Review|accessdate=6 janar 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161111092841/http://www.indiandefencereview.com/why-bangladesh-feared-indian-invasion-after-1975-coup/|archive-date=11 nëntor 2016}} * {{cite book|title=History of Bangladesh, 1704–1971|volume=1: Political History|editor=Sirajul Islam|url=https://search.worldcat.org/title/772546293|contribution=Harun-or-Rashid & Aklam Hussain|edition=i 2-të|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|year=1997|lang=en|id=isbn1 984512337-6, isbn2 978-984512337-2|location=Dhaka}} *{{cite journal|author=Syed Serajul Islam|date=2001|title=Elections and Politics in Post-Ershad Era in Bangladesh|url=https://www.sav.sk/journals/uploads/060412385_Islam.pdf|journal=Asian and African Studies|volume=10|issue=1|lang=en|accessdate=30 dhjetor 2018|pages=160–73|url-status=dead|archive-date=30 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181230181206/https://www.sav.sk/journals/uploads/060412385_Islam.pdf}} * {{cite book|url=https://books.google.al/books?id=-2s9BAAAQBAJ|author=Muhammad Mojlum Khan|title=Muslim Heritage of Bengal: The Lives, Thoughts and Achievements of Great Muslim Scholars, Writers and Reformers of Bangladesh and West Bengal|id=isbn-10 1-84774-062-6, isbn-13 978-1-84774-062-5|publisher=Kube Publishing|location=Leicestershire|date=21 tetor 2013|lang=en}} * {{cite book|url=https://search.worldcat.org/title/10850115|author=Muin-ud-din Ahmad Khan|title=Muslim Struggle for Freedom Bengal from Plassey to Pakistan, A.D. 1757-1947|location=Dhaka|date=1982|publisher=Islamic Foundation Bangladesh|lang=en}} *{{cite journal|author=David Kopf|date=dhjetor 1994|title=Amiya P. Sen. Hindu Revivalism in Bengal 1872|url=https://archive.org/details/sim_american-historical-review_1994-12_99_5/page/1741|type=Book review|volume=99|issue=5|lang=en|jstor=2168519|journal=American Historical Review|doi=10.2307/2168519|pages=1741–42}} *{{cite book|title=Bangladesh: Politics, Economy and Civil Society|date=2011|author=David Lewis|url=https://books.google.com/books?id=5lH40gT7xvYC|publisher=Cambridge University Press|lang=en|isbn=978-1-139-50257-3}} * {{cite web|date=1988|title=A Country Study: Bangladesh|publisher=Library of Congress|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/bdtoc.html|lang=en}} *{{cite book|author=Ramesh Chandra Majumdar|publisher=Motilal Banarsidass|title=Ancient India|url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC|year=1977|lang=en|isbn=978-8-12080-436-4|orig-year=1952|accessdate=13 shkurt 2019|location=Delhi}} *{{cite book|author=Anthony Mascarenhas|lang=en|title=Bangladesh: A Legacy of Blood|url=https://books.google.al/books?id=VoZ0QgAACAAJ|publisher=Hodder and Stoughton|date=1 mars 1986|id=isbn-10 0-340-39420-X, isbn-13 978-0-340-39420-5}} * {{cite book|author=Abul Maal Abul Muhith|year=1992|title=Bangladesh: Emergence of a Nation|url=https://books.google.al/books?id=YzNuAAAAMAAJ|edition=i 2-të i rishikuar|contribution=Shelly Rahman|publisher=The University Press Ltd.|id=isbn-10 984-051-195-5, isbn-13 978-984-051-195-2|lang=en|location=Dhaka}} *{{cite book|author=Jatinder Nath Nanda|year=2005|lang=en|title=Bengal: The Unique State|url=https://books.google.al/books?id=HsV3cYAvGEEC|publisher=Concept Publishing Company|id=isbn-10 81-8069-149-7, isbn-13 978-81-8069-149-2}} *{{cite book|author=Ghulam Sarwar Khan Niazi|title=The Life and Works of Sultan Alauddin Khalji|url=https://books.google.com/books?id=nbZgnqfXjnQC|year=1992|publisher=Atlantic Publishers & Dist|lang=en|isbn=978-81-7156-362-3|accessdate=4 shtator 2018}} *{{cite journal|author=Himanshu Prabha|title=Seafaring in the Bay of Bengal in the Early Centuries AD|journal=Studies in History|date=1980|volume=6|issue=1|accessdate=30 maj 2022|url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/025764309000600101?journalCode=siha|lang=en|doi=10.1177/025764309000600101|s2cid=220673640|pages=1-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530050752/https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/025764309000600101?journalCode=siha|url-status=live|archive-date=30 maj 2022}} *{{cite book|editor=Ian Preston|title=A Political Chronology of Central, South and East Asia|url=https://books.google.com/books?id=f5wcH0abSQcC|year=2005|publisher=Europa Publications|orig-year=2001|isbn=978-1-135-35680-4|lang=en}} *{{cite book|author=James Prinsep|year=1840|title=Useful Tables, Forming an Appendix to the Journal of the Asiatic Society: Part the First, Coins, Weights, and Measures of British India|url=https://books.google.com/books?id=LTYGAAAAQAAJ|publisher=Bishop's College Press|lang=en|accessdate=4 shtator 2018}} *{{cite book|url=https://books.google.al/books?id=EvHwtwAACAAJ|year=2004|author=T. Raatan|title=Encyclopaedia of North-East India: Assam, Meghalaya|publisher=Kalpaz Publications|volume=1|lang=en|id=isbn-10 81-7835273-7, isbn-13 978-81-7835273-2}} * {{cite book|author=Srinath Raghavan|lang=en|title=1971: A Global History of the Creation of Bangladesh|url=https://archive.org/details/1971globalhistor0000ragh/|id=isbn-10 0-674-72864-5, isbn-13 978-0-674-72864-6|publisher=Harvard University Press|date=12 nëntor 2013}} * {{cite book|author=Mahmudur Rahman|title=The Political History of Muslim Bengal: An Unfinished Battle of Faith|location=Newcastle-upon-Tyne|publisher=Cambridge Scholars Publisher|url=https://books.google.al/books?id=0dN1DwAAQBAJ|date=2019|id=isbn-10 1-5275-2061-X, isbn-13 978-1-5275-1935-0|lang=en}} * {{cite book|author1=Syedur Rahman|author2=Craig Baxter|title=Historical Dictionary of Bangladesh|url=https://books.google.al/books?id=bJfcCPUr0OoC|edition=i 4-rt|date=27 prill 2010|location=Plymouth, UK|publisher=Scarecrow Press|lang=en|id=isbn-10 0-8108-7453-9, isbn-13 978-0-8108-7453-4}} * {{cite web|lang=en|url=https://www.scribd.com/doc/87138814/Declaration-of-Independence-of-Bangladesh-Original-Speech-by-Ziaur-Rahman|author=Ziaur Rahman|title=Declaration of Independence of Bangladesh Original Speech by Ziaur Rahman|website=scribd.com|access-date=25 maj 2014}} * {{cite book|author=Harun ar Rashid|title=The Foreshadowing of Bangladesh: Bengal Muslim League and Muslim Politics, 1906–1947|orig-year=1987|year=2015|publisher=The University Press Ltd.|lang=en|url=https://www.goodreads.com/book/show/36122197-the-foreshadowing-of-bangladesh|location=Dhaka|id=isbn-10 984-506-109-5, isbn-13 978-984-506-109-4}} * {{cite book|author=Harun ar Rashid|title=Inside Bengal Politics 1936–1947: Unpublished Correspondence of Partition Leaders|year=2003|lang=en|publisher=The Universtity Press Ltd.|url=https://books.google.al/books?id=n1puAAAAMAAJ|location=Dhaka|id=isbn-10 984-051-668-X, 978-984-051-668-1}} *{{cite journal|author=M. Rashiduzaman|date=1998|title=Bangladesh's Chittagong Hill Tracts Peace Accord: Institutional Features and Strategic Concerns|volume=38|issue=7|journal=Asian Survey|url=https://www.jstor.org/stable/2645754|pages=653–70|doi=10.2307/2645754|access-date=17 shkurt 2023|jstor=2645754|issn=0004-4687|lang=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105001300/https://www.jstor.org/stable/2645754|archive-date=5 nëntor 2022}} *{{cite book|author=Indrajit Ray|title=Bengal Industries and the British Industrial Revolution (1757-1857)|url=https://books.google.com/books?id=CHOrAgAAQBAJ|year=2011|access-date=20 janar 2019|publisher=Routledge|lang=en|isbn=978-1-136-82552-1}} *{{cite book|author=Niharranjan Ray|title=bengalisht:বাঙ্গালীর ইতিহাস: আদি পর্ব|trans-title=Historia e Bengalezëve: Faza e Hershme|script-title=bn:Bāṅgālīra itihāsa: Ādiparba|date=1959|orig-year=1949|lang=bn|url=https://www.amazon.com/Bangaleer-Itihas-Parba-Niharranjan-Roy/dp/8129519771|isbn=978-81-295-1977-1|publisher=Dey's Publishing|accessdate=26 nëntor 2023}} *{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DW2jAQAAQBAJ|title=Philosophers of War: The Evolution of History's Greatest Military Thinkers|chapter=Bana|author=Kaushik Roy|editor1=Daniel Coetzee|editor2=Lee W. Eysturlid|year=2013|lang=en|isbn=978-0-313-07033-4|publisher=ABC-CLIO}} *{{cite book|lang=en|title=Land Rights of the Indigenous Peoples of the Chittagong Hill Tracts, Bangladesh|url=https://books.google.com/books?id=UQShJjSoF-MC|author=Rajkumari Chandra Kalindi Roy|year=2000|isbn=978-87-90730-29-1|publisher=IWGIA}} * {{cite web|publisher=US Department of State|date=gusht 2005|url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/3452.htm|title=Background Note: Bangladesh|lang=en}} *{{cite book|author=Willem van Schendel|title=A History of Bangladesh|date=12 shkurt 2009|url=https://archive.org/details/historyofbanglad0000sche/|lang=en|publisher=Cambridge University Press|id=isbn-10 0-521-67974-5, isbn-13 978-0-521-67974-9}} *{{cite journal|author=Willem van Schendel|title=Stateless in South Asia: The Making of the India-Bangladesh Enclaves|volume=61|issue=1|lang=en|jstor=2700191|journal=The Journal of Asian Studies|url=https://pure.uva.nl/ws/files/3501679/153272_201293.pdf|date=shkurt 2002|doi=10.2307/2700191|s2cid=56506815|pages=115-30|archive-date=9 tetor 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://pure.uva.nl/ws/files/3501679/153272_201293.pdf|url-status=live}} *{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC|author=Sailendra Nath Sen|year=1999|title=Ancient Indian History and Civilization|lang=en|publisher=New Age International|isbn=978-81-224-1198-0}} *{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kVSh_TyJ0YoC|author=Nitish K. Sengupta|title=Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib|lang=en|publisher=Penguin Books India|date=2011|location=Nju Delhi|isbn=978-0-14-341678-4}} *{{cite book|author=Bindeshwari Prasad Sinha|title=Dynastic History of Magadha|location=Nju Delhi|url=https://books.google.com/books?id=gYO25eaDrqUC|date=1977|publisher=Abhinav Publications|lang=en|isbn=978-81-7017-059-4}} * {{cite book|author1=Richard Sisson|author2=Leo E. Rose|title=War and Secession: Pakistan, India, and the Creation of Bangladesh|date=1990|lang=en|publisher=University of California Press|url=https://archive.org/details/warsecessionpaki00siss/|location=Berkeley, Calif.|id=isbn-10 0-520-06280-9, isbn-13 978-0-520-06280-1}} *{{cite book|author=Junie T. Tong|year=2016|title=Finance and Society in 21st Century China: Chinese Culture Versus Western Markets|lang=en|publisher=CRC Press|isbn=978-1-317-13522-7|url=https://books.google.com/books?id=_UQGDAAAQBAJ}} == Lidhje të jashtme== {{commons cat|History of Bangladesh|Historia e Bangladeshit}} * {{cite web|url=http://www.rulers.org/rulb1.html#bangladesh|website=Rulers.org|title=List of rulers for Bangladesh|lang=en}} {{Azia-hist}} [[Kategoria:Historia e Indisë]] [[Kategoria:Bangladesh]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] 1rpt3mhervze9lijr7dxc04etb1d277 0 17521 3043669 3038075 2026-09-19T04:14:21Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043669 wikitext text/x-wiki {{Short description|Lumi i dytë më i gjatë në Evropë}} {{Use dmy dates|date=November 2023}} {{Infobox river | name = Danubi | native_name = {{native name list |tag1=de |name1=Donau |tag2=sk |name2=Dunaj |tag3=hu |name3=Duna |tag4=hr |name4=Dunav |tag5=sr |name5={{lang|sr-Cyrl|Дунав}} / {{lang|sr-Latn|Dunav}} |tag6=bg |name6=Дунав |tag7=ro |name7=Dunărea |tag8=uk |name8=Дунай}} <!-- FOTO & HARTA --> | image = View from Gellért Hill to the Danube, Hungary - Budapest (28493220635).jpg | image_caption = Danubi në [[Budapesti]]n | mapframe = yes | mapframe-wikidata = yes | mapframe-stroke-color = #4287f5 | map_caption = Rrjedha e Danubit <!-- VENDNDODHJA --> | subdivision_type1 = Shtetet | subdivision_name1 = {{hlist|[[Gjermania]]|[[Austria]]|[[Sllovakia]]|[[Hungaria]]|[[Kroacia]]|[[Serbia]]|[[Bullgaria]]|[[Rumania]]|[[Moldavia]]|[[Ukraina]]}} | subdivision_type5 = Qytetet | subdivision_name5 = {{hlist|Ulm|Ingolstadt|Regensburg|Passau|[[Linc|Linz]]|[[Vjena]]|[[Bratisllava|Bratislava]]|Győr|Komárno/Komárom|[[Budapesti]]|Dunaújváros||Mohács|Apatin|[[Vukovar]]||Ilok|Bačka Palanka||[[Novi Sadi|Novi Sad]]||Sremski Karlovci|[[Beogradi]]|Pançevë|[[Smedereva|Smederevo]]|Drobeta-Turnu Severin|Vidin|Calafat|Giurgiu|Ruse|Silistra|Călărași|Brăila|[[Galaci|Galați]]|[[Tulcea]]|Reni|Izmail|Kiliia|Sulina}} <!-- KARAKTERISTIKAT FIZIKE --> | length_km = 2.850 | length_ref =<ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/place/Danube-River|title=Danube River|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|edition=Online|access-date=30 prill 2022|language=en}}</ref> | width_min = Danubi i mesëm (Portat e Hekurit) {{cvt|150|m|abbr=on}}; Danubi i poshtëm (Brăila) {{cvt|400|m|abbr=on}}<ref name="LongTermMorph" /> | width_avg = Danubi i sipërm {{cvt|300|m|abbr=on}}; Danubi i mesëm {{cvt|400-800|m|abbr=on}}; Danubi i poshtëm {{cvt|900-1,000|m|abbr=on}}<ref name="Hydromorphological balance">{{cite web|url=https://www.osce.org/files/f/documents/0/8/32944.pdf|title=Hydromorphological balance of the Danube River Channel on the Sector between Bazias (km 1072.2) and Danube Delta Inlet (km 80.5)|last=Bondar|first=Constantin|publisher=osce.org|access-date=30 prill 2022|language=en}}</ref><ref name="LongTermMorph" /><ref name="ICPDR">{{cite web|url=http://www.icpdr.org|title=ICPDR|language=en}}</ref> | width_max = Danubi i mesëm {{cvt|1,500|m|abbr=on}}; Danubi i poshtëm {{cvt|1,700|m|abbr=on}}<ref name="ICPDR" /><ref name="LongTermMorph">{{cite web|url=https://www.interreg.eu|title=Long-term Morphological Development of the Danube in Relation to the Sediment Balance|language=en}}</ref> | depth_min = {{cvt|1|m|abbr=on}} (Danubi i sipërm)<ref name="ICPDR" /> | depth_avg = Danubi i sipërm {{cvt|8|m|abbr=on}}; Danubi i mesëm {{cvt|6-10|m|abbr=on}}, {{cvt|53|m|abbr=on}} (Portat e Hekurit); Danubi i poshtëm {{cvt|9|m|abbr=on}}<ref name="Hydromorphological balance" /><ref name="LongTermMorph" /><ref name="ICPDR" /><ref name="Republic Hydrometeorological Service of Serbia">{{cite web|url=http://www.hidmet.gov.rs|title=Republic Hydrometeorological Service of Serbia|language=en, sr}}</ref> | depth_max = Danubi i mesëm (Portat e Hekurit) {{cvt|90|m|abbr=on}}; Danubi i poshtëm {{cvt|34|m|abbr=on}}<ref name="LongTermMorph" /> | river_system = Danubi | progression = [[Deti i Zi]] | discharge1_location= Delta e Danubit | discharge1_min = {{convert|1,790|m3/s|cuft/s|abbr=on}}<ref name="hidrogycal">{{citation|chapter-url=https://www.limnology.ro/water2012/Proceedings/001.pdf|chapter=The Danube River in the Pontic Sector – Hidrologycal Regime|last1=Gâştescu|first1=Petre|last2=Țuchiu|first2=Elena|title=Water resources and wetlands: Conference Proceedings|location=Tulcea, Rumani|editor-first1=Petre|editor-last1=Gâştescu|editor-first2=William|editor-last2=Lewis William Jr|editor-first3=Petre|editor-last3=Breţcan|date=2012|isbn=978-606-605-038-8|page=18|language=en}}</ref><ref name="hidrogeog">{{cite web|url=https://www.limnology.ro/wrw2023/proceedings.html|title=THE DANUBE RIVER AND ITS DELTA, HYDROGEOGRAPHYC CHARACTERISTICS-ACTUAL SYNTHESIS|language=en}}</ref> | discharge1_avg = (Periudha: 1931–2020) {{cvt|6,452|m3/s|cuft/s|abbr=on}}<ref name="hidrogeog" /><ref name="auto">{{cite web|url=https://unece.org/DAM/env/documents/2019/ece/Restart/Ukraine_S1/Points_of_view_expressed_by_the_Romanian_authorutues_and_scientific_research_institute.pdf|title=Points of view expressed by the Romanian authorities and scientific research on the Ukraine's document "Annotated Report on Scientific Research – Complex Environmental Monitoring for the Danube – Black Sea Deep Water Navigation Canal operation in 2017–2018. The Sea Approach Canal Zone"|publisher=unece.org|access-date=30 prill 2022|language=en}}</ref> | discharge1_max = {{convert|15,900|m3/s|cuft/s|abbr=on}}<ref name="hidrogycal" /><ref name="hidrogeog" /> | discharge5_location= Passau ([[Bavaria|Bavari]], 30&nbsp;km para qytetit) | discharge5_avg = (Periudha: 1931–2020) {{convert|580|m3/s|cuft/s|abbr=on}}<ref name="hidrogeog" /> | discharge4_location= [[Vjena]] | discharge4_avg = (Periudha: 1931–2020) {{convert|1,920|m3/s|cuft/s|abbr=on}}<ref name="hidrogeog" /> | discharge3_location= [[Budapesti]] | discharge3_avg = (Periudha: 1931–2020) {{convert|2,350|m3/s|cuft/s|abbr=on}}<ref name="hidrogeog" /> | discharge2_location= [[Beogradi]] | discharge2_avg = (Periudha: 1931–2020) {{convert|5,300|m3/s|cuft/s|abbr=on}}<ref name="hidrogeog" /> <!-- TIPARET E PELLGUT --> | source1 = [[Breg (lumë)|Breg]] | source1_location = Furtwangen im Schwarzwald, [[Baden-Vyrtemberg|Baden-Württemberg]], Gjermani | source1_coordinates= {{coord|48|05|44|N|08|09|18|E|display=inline}} | source1_elevation = {{convert|1,078|m|abbr=on}} | source2 = Brigach | source2_location = St. Georgen im Schwarzwald, [[Baden-Vyrtemberg|Baden-Württemberg]], Gjermani | source2_coordinates= {{coord|48|06|24|N|08|16|51|E|display=inline}} | source2_elevation = {{convert|940|m|abbr=on}} | source_confluence_location = Donaueschingen, [[Baden-Vyrtemberg|Baden-Württemberg]], Gjermani | source_confluence_coordinates= {{coord|47|57|03|N|08|31|13|E|display=inline}} | mouth = Delta e Danubit | mouth_location = Rumani | mouth_coordinates = {{coord|45|13|3|N|29|45|41|E|display=inline,title}} | basin_size_km2 = 801.463 | basin_size_ref =<ref name="ICPDR" /> }} '''Danubi''' ({{IPAc-en|ˈ|d|æ|n|.|j|uː|b}} {{respell|DAN|jub}}; shih edhe [[#Emrat dhe etimologjia|emrat e tjerë]]) është një [[Lumi|lumë]] në Evropë, i dyti më i gjati pas [[Lumi i Vollgës|Vollgës]].<ref>{{Cite web|last=Water|first=Connor Brighton|date=2023-02-01|title=10 Longest Rivers In Europe|url=https://www.worldatlas.com/rivers/10-longest-rivers-in-europe.html|access-date=2026-03-30|website=WorldAtlas|language=en}}</ref> Ai rrjedh nëpër Evropën Qendrore dhe Juglindore, nga Shvarcvalldi (Pylli i Zi) i Gjermanisë<ref name=":0">{{Cite news|title=Danube River {{!}} Map, Cities, Countries, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Danube-River|archive-url=https://web.archive.org/web/20251230221834/https://www.britannica.com/place/Danube-River|archive-date=2025-12-30|access-date=2026-03-30|work=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> në jug, përmes {{ill|Deltës së Danubit|en|Danube Delta}} në Rumani, derisa derdhet në [[Deti i Zi|Detin e Zi]].<ref name=":0" /> I madh dhe me rëndësi të thellë historike, Danubi ka qenë dikur kufi i [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]. Në shekullin e 21-të, ai lidh dhjetë vende evropiane, duke kaluar nëpër territoret e tyre ose duke shënuar kufirin mes tyre. Me origjinë në Gjermani, Danubi rrjedh drejt juglindjes për {{convert|2850|km|mi|sp=us|abbr=on}}, duke kaluar nëpër ose duke kufizuar me Austrinë, Sllovakinë, Hungarinë, Kroacinë, Serbinë, Rumaninë, Bullgarinë, Moldavinë dhe Ukrainën.<ref>{{Cite web|last=yakubova@upenn.edu|date=2017-09-01|title=Danube River|url=https://rees.sas.upenn.edu/about/spotlight/danube-river|access-date=2026-03-30|website=Russian and East European Studies|language=en}}</ref> Mes shumë qyteteve në bregun e tij gjenden katër kryeqytete kombëtare: [[Vjena]], [[Bratisllava|Bratislava]],<ref>{{Cite web|title=Danube River in Bratislava {{!}} bratislava-city.sk|url=https://bratislava-city.sk/danube-river/|access-date=2026-03-30|language=cs}}</ref> [[Budapesti]]<ref>{{Cite web|last=Péter|first=László|date=23 mars 2026|title=Budapest|url=https://www.britannica.com/place/Budapest/People|url-status=live|language=en}}</ref> dhe [[Beogradi]]. Pellgu i tij lëndëmbledhës arrin {{Convert|817000|km2|abbr=on}} dhe shtrihet edhe në nëntë vende të tjera. Rrjedha e parë e Danubit, [[Breg (lumë)|Bregu]], buron në Furtwangen im Schwarzwald, ndërsa lumi merr emrin nga pika e bashkimit të burimeve, në parkun e pallatit të Donaueschingen-it. Që nga kohët e lashta, Danubi ka qenë rrugë tregtare tradicionale në Evropë. Sot, {{convert|2415|km|mi|abbr=on}} të gjatësisë së tij totale janë të lundrueshme. Danubi lidhet me [[Deti i Veriut|Detin e Veriut]] përmes {{ill|Kanalit Rajn–Main–Danub|en|Rhine–Main–Danube Canal}}, duke e bashkuar Danubin te Kelheim me [[Lumi i Majnit|Majnin]] te Bamberg. Lumi është gjithashtu burim i rëndësishëm [[hidroenergjia|hidroenergjie]] dhe uji të pijshëm. Pellgu i lumit Danub është vendbanim për lloje peshqish si mizoreshë (''Esox lucius''), sandër (''Sander lucioperca''), hukja (''Hucho hucho''), sominat (''Silurus glanis''), mustak (''Lota lota'') dhe temblat (''Tinca tinca''). Ai është gjithashtu vendbanim i llojeve të shumta të [[blini]]t dhe krapit, si dhe i [[salmoni]]t dhe [[Trofta|troftës]]. Disa lloje peshqish euryhalinë, si levreku evropian i detit, qefulli dhe ngjala evropiane, banojnë në Deltën e Danubit dhe në pjesën e poshtme të lumit. == Emrat dhe etimologjia == Sot lumi e mban emrin e tij nga bashkimi i burimeve në [[Donaueschingen]], Gjermani, e deri te derdhja në [[Deti i Zi|Detin e Zi]] përmes [[Delta e Danubit|Deltës së Danubit]] në Rumani dhe Ukrainë. Në gjuhët e vendeve që përshkon, lumi njihet si {{native name list |tag1=de |name1=Donau |tag2=sk |name2=Dunaj |tag3=hu |name3=Duna |tag4=hr |name4=Dunav |tag5=sr |name5={{lang|sr-Cyrl|Дунав}} / {{lang|sr-Latn|Dunav}} |tag6=bg |name6=Дунав |tag7=ro |name7=Dunărea |tag8=uk |name8=Дунай}}Lumi ishte i njohur për [[Greqia e lashtë|grekët e lashtë]] si ''Istros'' ({{lang|grc|Ἴστρος}})<ref>{{Cite web|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=urn:cts:greekLit:tlg0016.tlg001.perseus-grc1:4.48|title=Herodotus, The Histories, book 4, chapter 48|website=www.perseus.tufts.edu|language=en}}</ref>, nga një rrënjë e cila gjendet ndoshta edhe në emrin e lashtë të Dniestrit (''Danaster'' në latinisht, ''Tiras'' në greqisht) dhe që lidhet me gjuhët iranike (iranishten) ''turos'' "i shpejtë" dhe [[sanskritishtja|sanskritishten]] ''iṣiras'' ({{lang|sa|इषिरस्}}) "i shpejtë", nga rrënja [[Gjuha proto-indo-evropiane|proto-indoevropiane]] ''isro-'', ''sreu'' "të rrjedhësh".<ref name="Felecan">{{cite journal|title=Straturi etimologice reflectate în hidronimia românească|first1=Oliviu|last1=Felecan|first2=Nicolae|last2=Felecan|page=254|journal=Quaderns de Filologia: Estudis Lingüístics|volume=20|year=2015|issue=1|publisher=Universitat de València|doi=10.7203/qfilologia.20.7521|url=http://roderic.uv.es/bitstream/10550/49693/1/5283423.pdf|doi-access=free|language=ro}}</ref> Në Mesjetë, greqishtja ''Tiras'' u huazua në italisht si ''Tyrlo'' dhe në gjuhët turke si ''Tyrla''; kjo e fundit u huazua më tej në rumanisht si rajonalizëm (''Turlă'').<ref name="Felecan" /> Emri trako-[[gjuha frigase|frigas]] ishte ''Matoas''<ref>{{cite journal|title=Matoas, the Thraco-Phrygian name for the Danube, and the IE root *madų|first=Robert|last=Dyer|journal=Glotta|volume=52|year=1974|issue=1/2|pages=91–95|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht (GmbH & Co. KG)|jstor=40266286|language=en}}</ref>, "sjellësi i fatit".<ref name="Sasel2009">{{cite book|first=Marjeta|last=Šašel Kos|language=sl, en|url=http://iza.zrc-sazu.si/pdf/Sasel_Kos_Ukrocena_lepotica.pdf|pages=42–50|chapter=Reka kot božanstvo — Sava v antiki|trans-chapter=Lumi si hyjni — Sava në antikitet|editor-first=Jožef|editor-last=Barachini|title=Ukročena lepotica: Sava in njene zgodbe|trans-title=Bukuroshja e zbutur: Sava dhe historitë e saj|isbn=978-961-92735-0-0|year=2009|place=Sevnica|publisher=Javni zavod za kulturo, šport, turizem in mladinske dejavnosti|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041135/http://iza.zrc-sazu.si/pdf/Sasel_Kos_Ukrocena_lepotica.pdf|archive-date=4 mars 2016}}</ref> Emri [[gjuha mongole e mesme|mongolisht e mesme]] për Danubin u transliterua si ''Tho-na'' në vitin 1829 nga [[Jean-Pierre Abel-Rémusat]].<ref name="Abel-Remusat">{{cite book|last=Abel-Rémusat|first=Jean-Pierre|title=Nouveaus Mélanges Asiatiques|volume=2|location=Paris|publisher=Schubart and Heidelhoff|year=1829|pages=96–97|language=fr}}</ref> Gjuhët moderne të folura në pellgun e Danubit e përdorin të gjitha emra të prejardhur nga emri latin ''Danubius'': {| class="wikitable sortable" style="border-collapse: collapse;" !style="text-align:left"|Gjuha !style="text-align:left"|Emri !style="text-align:left"|Shqiptimi ([[Alfabeti fonetik ndërkombëtar|IPA]]) !style="text-align:left" data-sort-type=text|Rendi i rrjedhjes{{efn|Rendi i rrjedhjes nga bashkimi i burimeve në [[Gjermania|Gjermani]] deri te derdhja përfundimtare në [[Deti i Zi|Detin e Zi]] përmes [[Delta e Danubit|Deltës së Danubit]] në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]].<br />Shih edhe seksionin [[#Gjeografia|Gjeografia]].}} |- |[[Gjuha latine|Latinisht]] |Danubius, Dānuvius | |N/A |- |[[Gjuha gjermane|Gjermanisht]] |Donau |{{IPA|de|ˈdoːnaʊ}} | 1 [[Gjermania]]<br /> 2 [[Austria]] |- |[[Gjuha bavareze|Bavarezisht]] |Doana | |N/A |- |[[Gjuha silesiane|Silesianisht]] |Dōnaj | |N/A |- |[[Sorbishtja e sipërme]] |Dunaj |{{IPA|hsb|ˈdunaj}} |N/A |- |[[Gjuha çeke|Çekisht]] |Dunaj |{{IPA|cs|ˈdunaj}} |N/A |- |[[Gjuha sllovake|Sllovakisht]] |Dunaj |{{IPA|sk|ˈdunaj}} | 3 [[Sllovakia]] |- |[[Gjuha polake|Polonisht]] |Dunaj |{{IPA|pl|ˈdunaj}} |N/A |- |[[Gjuha hungareze|Hungarisht]] |Duna |{{IPA|hu|ˈdunɒ}} | 4 [[Hungaria]] |- |[[Gjuha sllovene|Sllovenisht]] |Donava |{{IPA|sl|ˈdóːnaʋa}} |N/A |- |[[Gjuha serbokroate|Serbokroatisht]] |Dunav / Дунав |{{IPA|sh|dǔna(ː)v}} | 5 [[Kroacia]]<br />6 [[Serbia]] |- |[[Gjuha maqedonase|Maqedonisht]] |Дунав |{{IPA|mk|ˈdunaf}} |N/A |- |[[Gjuha rumune|Rumanisht]] |Dunăre,<br />forma e shquar Dunărea |{{IPA|ro|ˈdunəre}}, {{IPA|ro|ˈdunəre̯a|label=forma e shquar}}<ref name="Vekony">{{Cite book|last=Vékony|first=Gábor|year=2000|title=Dacians, Romans, Romanians|publisher=Matthias Corvinus Publishing|isbn=978-1-882785-13-1|page=210|url-access=registration|url=https://archive.org/details/daciansromansrom0000veko/page/210|language=en}}</ref> |7 [[Rumania]]<br />9 [[Moldavia]] |- |[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]] |Дунав (Dúnav) |{{IPA|bg|ˈdunɐf}} | 8 [[Bullgaria]] |- |[[Gjuha ukrainase|Ukrainisht]] |Дунай (Dunáy) |{{IPA|uk|dʊˈnɑj}} |10 [[Ukraina]] |- |[[Gjuha greke|Greqisht]] |Δούναβης (Doúnavis) |{{IPA|el|ˈðunavis}} |N/A |- |[[Gjuha frënge|Frëngjisht]] |Danube |{{IPA|fr|danyb}} |N/A |- |[[Gjuha italiane|Italisht]] |Danubio |{{IPA|it|daˈnuːbjo}} |N/A |- |[[Gjuha portugeze|Portugalisht]] |Danúbio |{{IPA|pt-PT|dɐˈnuβju}} |N/A |- |[[Gjuha spanjolle|Spanjisht]] |Danubio |{{IPA|es|daˈnuβjo}} |N/A |- |[[Gjuha ruse|Rusisht]] |Дунай (Dunáy) |{{IPA|ru|dʊˈnaj}} |N/A |- |[[Gjuha turke|Turqisht]] |Tuna |{{IPA|tr|tuˈna}} |N/A |- |[[Gjuha retoromane|Retoromanisht]] |Danubi | |N/A |- |[[Gjuha shqipe|Shqip]] |Danub,<br />forma e shquar: Danubi<ref>{{citation|page=624|publisher=Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë, Instituti i Kulturës Popullore, Sektori i Prozës dhe Poezisë|editor1=Kozma Vasili|editor2=Arsen Mustaqi|title=Lirika popullore|trans-title=Folk lyrics|series=Folklor Shqiptar|volume=4|language=sq|issue=3 – Kenge per nizamet dhe kurbetin|year=1981|location=Tirana|quote=Tunë-a lumi i Danubit}}</ref> | |N/A |} === Etimologjia === ''Danube'' është një emër lumi [[Hidronimia e Evropës së vjetër|i Evropës së vjetër]] i prejardhur nga [[gjuhët keltike|keltishtja]] ''Danu'' ose ''Don''<ref name="Bromwich">Triad 35. Bromwich, ''Trioedd Ynys Prydein'', f. 280–285.</ref> (të dyja hyjni [[hyjnitë keltike|keltike]]), e cila vetë rrjedh nga [[Gjuha proto-indo-evropiane|proto-indo-evropianishtja]] ''*deh₂nu''. Emra të tjerë lumenjsh evropianë nga e njëjta rrënjë përfshijnë Dunajec-in, Dzvina/Daugava-n, Donin, Donetsin, [[Dniepri]]n, [[Lumi Dniestri|Dniestrin]], Dysna-n dhe Tana/Deatnu-në. Në sanskritishten [[Rigveda|rigvedike]], ''Danu'' (दनु) do të thotë "lëng, pikë vese" (edhe emër i një perëndeshe [[Feja vedike historike|vedike]]) dhe ''Danuja'' (दनुज) do të thotë "i lindur nga Danu" ose "i lindur nga pikat e vesës". Në [[gjuha avestane|avestanisht]], fjala ''Dānu'' do të thotë "lumë". Fjala [[gjuha finlandeze|finlandeze]] për Danubin është ''Tonava'', e cila me shumë gjasë vjen nga emri i lumit në gjermanisht, ''Donau''. Emri i tij [[gjuhët samike|sami]], ''Deatnu'', do të thotë "Lumi i Madh". Është e mundur që ''Dānu'' në [[gjuha skitase|skitisht]] të ketë qenë, si në avestanisht, një fjalë e përgjithshme për "lumë": ''Dnieper'' dhe ''Dniestr'', nga ''Danapris'' dhe ''Danastius'', supozohet të vazhdojnë skitishten ''*dānu apara'' "lumi i largët" dhe ''*dānu nazdya-'' "lumi i afërt", përkatësisht.<ref name="Mallory">{{cite book|author-link1=J. P. Mallory|last1=Mallory|first1=J.P|author-link2=Victor H. Mair|first2=Victor H.|last2=Mair|title=The Tarim Mummies: Ancient China and the Mystery of the Earliest Peoples from the West|url=https://archive.org/details/tarimmummiesanci00mall|url-access=registration|location=London|publisher=Thames and Hudson|year=2000|page=106|isbn=978-0-500-05101-6|language=en}}. {{cite book|url=http://i.ironau.ru/pdf/osjazfolk1949.pdf|script-title=ru:Осетинский язык и фольклор|trans-title=Ossetian language and folklore|author=V. I. Abaev|location=Moscow|publisher=Publishing house of Soviet Academy of Sciences|year=1949|page=236|language=ru}}</ref> Në latinisht, Danubi njihej ndryshe si ''Danubius'', ''Danuvius'', ''Ister''<ref>{{cite book|title=Ancient Languages of the Balkans, Part One|location=Paris|publisher=Mouton|year=1976|page=144|language=en}}</ref> ose ''Hister''. Emri latin është mashkullor, ashtu siç janë të gjithë emrat e tij [[gjuhët sllave|sllave]], me përjashtim të sllovenishtes (edhe emri i [[Lumi i Rinit|Rinit]] (Rajnit) është mashkullor në latinisht, në shumicën e gjuhëve sllave, si dhe në gjermanisht). Gjermanishtja ''Donau'' (gjermanishtja e hershme moderne ''Donaw'', ''Tonaw''<ref>''Tonaw'' te {{cite book|author=Sebastian Franck|title=Weltbuch|year=1542|url=https://books.google.com/books?id=dk9QLBxWmxcC&q=tonach&pg=PT167|page=81|language=de}} ''Donaw'' p.sh. te {{cite book|author=Leonhard Thurneisser zum Thurn|title=Pison|year=1572|url=https://books.google.com/books?id=PWhWAAAAcAAJ&pg=PR186|page=186|language=de}} Drejtshkrimi ''Donau'' që nga shekulli 17.</ref>, gjermanishtja e lartë e mesme ''Tuonowe'')<ref>{{cite book|author=Grimm|title=Deutsche Grammatik|page=407|title-link=Deutsche Grammatik|language=de}}</ref> është femërore, pasi është ripërdorur si duke përmbajtur prapashtesën ''-ouwe'' "moçal, tokë e lagësht". [[Gjuha rumune|Rumanishtja]] dallon nga gjuhët e tjera përreth në caktimin e lumit me një term femëror, ''Dunărea'' ({{IPA|ro|ˈdunəre̯a}}).<ref name="Felecan" /> Kjo formë nuk u trashëgua nga latinishtja, megjithëse rumanishtja është gjuhë romane.<ref name="Vekony" /> Për të shpjeguar humbjen e emrit latin, studiuesit që supozojnë se rumanishtja u zhvillua pranë lumit të madh propozojnë<ref name="Vekony" /> që emri rumun rrjedh nga një trakishte e hipotetizuar ''*Donaris''. Rrënja proto-indo-evropiane e këtij emri të supozuar lidhet me fjalën iranike "don-"/"dan-", ndërsa prapashtesa e supozuar ''-aris'' gjendet në emrin e lashtë të lumit Ialomița, ''Naparis'', dhe në lumin e paidentifikuar ''Miliare'' të përmendur nga Jordanes në ''Getica''-n e tij.<ref name="Felecan" /> Gábor Vékony thotë se kjo hipotezë nuk është e besueshme, sepse grekët e huazuan formën ''Istros'' nga [[Trakët]] vendas.<ref name="Vekony" /> Ai propozon që emri rumun është huazim nga një [[gjuhët turke|gjuhë turke]] ([[gjuha kumane|kumanishtja]] ose [[gjuha peçenege|peçenegishtja]]).<ref name="Vekony" /> == Gjeografia == [[Skeda:Bregquelle 01.jpg|thumb|Burimi hidrogjeografik i Danubit te Kisha e Shën Martinit në Furtwangen im Schwarzwald, Gjermani: ''Bregquelle'', burimi i rrjedhës më të gjatë të Danubit, [[Breg (lumë)|Breg]], ku Danubi simbolizohet nga alegoria romake e lumit, ''Danuvius''.]] [[Skeda:Donauquelle Donaueschingen im Sommer.jpg|thumb|Burimi simbolik i Danubit në [[Donaueschingen]]: burimi i ''Donaubach''-ut (''Përroi i Danubit''), i cili derdhet në Brigach.]] I klasifikuar si [[rrugë ndërkombëtare ujore]], ai buron në qytetin e [[Donaueschingen]], në [[Pylli i Zi|Pyllin e Zi]] të Gjermanisë, te bashkimi i lumenjve Brigach dhe [[Breg (lumë)|Breg]]. Danubi më pas rrjedh drejt juglindjes për rreth {{cvt|2730|km}}, duke kaluar nëpër katër kryeqytete ([[Vjena]], [[Bratislava]], [[Budapesti]] dhe [[Beogradi]]) para se të derdhet në [[Deti i Zi|Detin e Zi]] përmes [[Delta e Danubit|Deltës së Danubit]] në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]. === Statusi ndërkombëtar === Dikur kufi i qëndrueshëm i [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]], lumi kalon nëpër ose prek kufijtë e 10 vendeve. [[Pellgu lëndëmbledhës|Pellgu]] i tij shtrihet edhe në dhjetë vende të tjera.<ref name="icpdr">{{cite web|url=http://www.icpdr.org/icpdr-pages/countries.htm|title=Countries of the Danube River Basin|publisher=International Commission for the protection of the Danube River|access-date=13 nëntor 2010|language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="border-collapse: collapse;" !style="text-align:left"|Nr.<br />rendor !style="text-align:left"|Shteti !style="text-align:left"|Pjesa e<br />pellgut<ref name="icpdr" /> !style="text-align:left"|Emri<br />vendas !style="text-align:left"|Pika interesi |- |style="text-align:center"|1 |[[Gjermania]] |style="text-align:right"|7% | rowspan="2" |Donau |[[Donaueschingen]] – burimi |- |style="text-align:center"|2 |[[Austria]] |style="text-align:right"|10% |[[Vjena]] – kryeqyteti |- |style="text-align:center"|3 |[[Sllovakia]] |style="text-align:right"|5,9% |Dunaj |[[Bratislava]] – kryeqyteti |- |style="text-align:center"|4 |[[Hungaria]] |style="text-align:right"|11,6% |Duna |[[Budapesti]] – kryeqyteti |- |style="text-align:center"|5 |[[Kroacia]] |style="text-align:right"|4,4% | rowspan="2" |Dunav | |- |style="text-align:center"|6 |[[Serbia]] |style="text-align:right"|10,2% |[[Beogradi]] – kryeqyteti |- |style="text-align:center"|7 |[[Rumania]] |style="text-align:right"|29% |Dunărea |[[Delta e Danubit]] – [[Deti i Zi]] |- |style="text-align:center"|8 |[[Bullgaria]]{{efn|name="sequence_8"|Qyteti-port [[Vidin]] në Bullgari ndodhet poshtë rrjedhës në raport me qytetin [[Moldova Nouă]] në Rumani.}} |style="text-align:right"|5,9% |Дунав | |- |style="text-align:center"|9 |[[Moldavia]] |style="text-align:right"|1,6% |Dunărea | |- |style="text-align:center"|10 |[[Ukraina]] |style="text-align:right"|3,8% |Дунай |[[Delta e Danubit]] – [[Deti i Zi]] |} === Pellgu lëndëmbledhës === Përveç shteteve kufitare (shih më lart), [[pellgu lëndëmbledhës]] përfshin pjesë të nëntë vendeve të tjera: [[Bosnja dhe Hercegovina]] (4,6% e sipërfaqes së pellgut), [[Republika Çeke]] (2,9%), [[Sllovenia]] (2,0%), [[Mali i Zi]] (0,9%), [[Zvicra]] (0,2%), [[Italia]] (<0,15%), [[Polonia]] (<0,1%), [[Maqedonia e Veriut]] (<0,1%) dhe [[Shqipëria]] (<0,1%).<ref name="icpdr" /> Pellgu total lëndëmbledhës ka sipërfaqe {{convert|801463|km2|abbr=on}} dhe është vendbanim për 83 milionë njerëz.<ref name="ICPDR-Basin" /> Pika më e lartë e pellgut lëndëmbledhës është maja e ''[[Piz Bernina]]'' në kufirin [[Itali]]–[[Zvicër]], me {{convert|4049|m|sp=us|abbr=on}}.<ref>{{cite book|url=http://www.unece.org/fileadmin//DAM/env/water/publications/pub76.htm|title=Our Waters: Joining Hands Across Borders. First Assessment of Transboundary Rivers, Lakes and Groundwaters|year=2007|chapter=Drainage basin of the Black Sea|chapter-url=http://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/water/blanks/assessment/black.pdf|publisher=United Nations Economic Commission for Europe|language=en}}</ref> Pellgu i lumit Danub ndahet në tre pjesë kryesore, të ndara nga "portat" ku lumi detyrohet të presë përmes seksioneve malore:<ref name="ICPDR-Basin">{{Cite web|url=https://www.icpdr.org/main/danube-basin/river-basin|title=River Basin — ICPDR – International Commission for the Protection of the Danube River|website=www.icpdr.org|language=en}}</ref> * '''Pellgu i sipërm''', nga burimet deri te [[Porta e Devinit]]. * '''Pellgu i mesëm''', zakonisht i quajtur [[Pellgu Panonik]] ose Pellgu Karpatik, mes [[Porta e Devinit|Portës së Devinit]] dhe [[Portat e Hekurit|Portave të Hekurit]]. Përfshin fushat hungareze [[Kisalföld]] dhe [[Alföld]]. * '''Pellgu i poshtëm''', nga [[Portat e Hekurit]] deri te [[grykëderdhja]], duke përfshirë [[Delta e Danubit|Deltën e Danubit]]. == Rrjedha == {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align:center;" |+{{nowrap|Rrjedha mesatare vjetore në stacionet hidrologjike (periudha 2000–2025)}} ! rowspan="2" |Viti ! colspan="7" |Rrjedha mesatare vjetore në m³/s (cu ft/s) |- !Reni<br />Isaccea !Silistra !Pristol !Batina<br />Bezdan !Nagymaros<br />Szob !Bratislava<br />Wolfsthal !Untergriesbach |- |2000 |{{convert|6,580.6|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|6,198.1|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,585.9|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,669.4|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,627.2|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,337.9|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,667.2|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2001 |{{convert|6,304.3|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,919.4|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,421.8|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,432.5|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,382.3|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,231.3|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,627.6|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2002 |{{convert|6,837.1|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|6,100.1|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,392|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,824.9|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,855.6|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,683|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,803.9|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2003 |{{convert|5,021|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,571|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|3,825|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,786|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,722|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,647|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,153|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2004 |{{convert|6,524|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|6,088|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,233|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,025|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,013|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,852|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,213|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2005 |{{convert|8,711|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|7,659|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|6,396|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,420|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,329|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,115|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,359|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2006 |{{convert|8,428|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|7,370|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|6,616|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,110|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,503|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,186|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,396|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2007 |{{convert|5,626|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,195|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,512|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,182|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,136|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,916|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,287|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2008 |{{convert|5,909|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,358|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,736|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,163|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,079|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,876|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,339|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2009 |{{convert|6,492|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,990|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,412|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,607|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,441|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,186|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,433|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2010 |{{convert|9,598|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|8,515|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|7,424|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,879|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,615|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,130|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,420|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2011 |{{convert|5,303|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,827|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,182|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,000|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,882|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,700|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,218|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2012 |{{convert|5,053|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,665|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,321|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,240|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,216|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,120|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,517|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2013 |{{convert|7,164|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|6,558|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,946|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,863|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,684|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,417|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,671|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2014 |{{convert|7,446|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|6,901|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,756|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,198|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,036|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,788|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,237|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2015 |{{convert|6,138|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,722|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,971|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,030|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,903|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,629|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,240|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2016 |{{convert|6,465|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,993|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,339|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,261|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,196|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,944|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,412|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2017 |{{convert|5,202|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,813|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,270|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,143|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,041|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,844|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,307|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2018 |{{convert|6,487.8|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,875.5|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,891|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,906.3|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,808.1|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,644.1|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,227.8|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2019 |{{convert|5,579|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,168|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,593|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,253|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,114|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,962|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,446|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2020 |{{convert|4,893.5|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,659|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,095|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,215|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,026|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,841|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,285|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2021 |{{convert|5,998|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,505|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,696|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,178|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,028|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,838|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,304|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2022 |{{convert|4,373|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|4,107|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|3,633|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,180|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,751|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,557|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,134|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2023 |{{convert|6,665|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|6,267|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|5,534|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,240|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|2,264|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,968|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |{{convert|1,443|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} |- |2024 |{{convert|5,776.4|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} | | |{{convert|2,690|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} | | | |- |2025 |{{convert|4,091.4|m3/s|cuft/s|sortable=on|abbr=values}} | | | | | | |- | colspan="8" |Burimi:<ref name="ICPDR" /><ref name="RHZSrb">{{cite web|url=https://www.hidmet.gov.rs|title=Republički hidrometeorološki zavod|language=sr}}</ref><ref name="ICPDR-pub">{{cite web|url=https://www.icpdr.org/library/publications?f%5B0%5D=category%3A233|title=ICPDR-International Commission for the Protection of the Danube River|language=en}}</ref><ref name="hidroRo">{{cite web|url=https://www.hidro.ro/bulletin_type/diagnoza-si-prognoza-pentru-dunare|title=DIAGNOZA ŞI PROGNOZA PENTRU DUNĂRE|language=ro}}</ref><ref name="TNMN">{{cite report|url=https://www.icpdr.org/library/publications/tnmn-yearbooks|title=TNMN Yearbooks|docket=Water Quality in the Danube River Basin|last=Igor|first=Liska|publisher=International Commission for the Protection of the Danube River (ICPDR)|location=Vjenë (Austri)|website=www.icpdr.org|language=en}}</ref> |} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align:center;" |+{{nowrap|Rrjedha mesatare, minimale dhe maksimale shumëvjeçare (periudha ujore 1876–2010)}} ! rowspan="2" |Stacioni ! colspan="3" |Rrjedha (m³/s) ! colspan="3" |Rrjedha (cu ft/s) |- !Min. !Mes. !Maks. !Min. !Mes. !Maks. |- |Ceatal Izmail |1.889 |6.489 |14.673 |{{convert|1,889|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|6,489|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|14,673|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Reni, Isaccea |1.805 |6.564 |14.820 |{{convert|1,805|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|6,564|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|14,820|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Zimnicea, Svishtov |1.411 |6.018 |14.510 |{{convert|1,411|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|6,018|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|14,510|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Orșova |1.672 |5.572 |13.324 |{{convert|1,672|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|5,572|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|13,324|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Veliko Gradište |1.461 |5.550 |14.152 |{{convert|1,461|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|5,550|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|14,152|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Pančevo |1.454 |5.310 |13.080 |{{convert|1,454|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|5,310|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|13,080|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Bogojevo |959 |2.889 |8.153 |{{convert|959|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|2,889|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|8,153|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Bezdan, Batina |749 |2.353 |7.043 |{{convert|749|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|2,353|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|7,043|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Mohács |667 |2.336 |7.227 |{{convert|667|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|2,336|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|7,227|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Nagymaros, Szob |628 |2.333 |7.057 |{{convert|628|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|2,333|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|7,057|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |[[Bratislava]] |633 |2.059 |7.324 |{{convert|633|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|2,059|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|7,324|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |[[Vjena]] |506 |1.917 |6.062 |{{convert|506|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|1,917|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|6,062|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Krems an der Donau |596 |1.845 |5.986 |{{convert|596|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|1,845|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|5,986|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Linz |468 |1.451 |4.783 |{{convert|468|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|1,451|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|4,783|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Hofkirchen |211 |638 |1.943 |{{convert|211|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|638|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|1,943|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Regensburg |128 |444 |1.330 |{{convert|128|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|444|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|1,330|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Ingolstadt |83 |312 |965 |{{convert|83|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|312|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|965|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- |Ulm |6 |38 |153 |{{convert|6|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|38|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |{{convert|153|m3/s|cuft/s|sortable=on|disp=number}} |- | colspan="7" |Burimi:<ref name="Pekarova">{{cite book|title=Flood Regime of Rivers in the Danube River Basin|year=2019|doi=10.31577/2019.9788089139460|last1=Pekárová|first1=Pavla|last2=Miklánek|first2=Pavol|isbn=978-80-89139-46-0|s2cid=131234947|language=en}}</ref><ref name="auto" /> |} {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align:center;" |+{{nowrap|Rezultate të simuluara të ujit dhe ngarkesës së sedimenteve pezull nga një studim dekadal me bazë klimatike (me devijim standard nëpër dekadën përkatëse)}} !rowspan=2|Periudha ([[Era jonë|EJ]]) !rowspan=2|Skenari !colspan=2|P !colspan=2|T !colspan=2|Rr !colspan=2|S |- !mm !in !°C !°F !m³/s !cu ft/s !ton metrik<br />(milionë) !ton amerikan<br />(milionë) |- | colspan="10" |'''[[Epoka e Vogël e Akullit]]''' |- |1530–1540 |I ftohtë/i thatë |{{convert|794|mm|in|disp=table|sortable=on}} |{{convert|9.0|C|F|disp=table|sortable=on}} |{{convert|6,207|m3/s|cuft/s|disp=table|sortable=on}} |{{convert|72.9|t|ST|disp=table|sortable=on}} |- |1650–1660 |I ftohtë/i lagësht |{{convert|885|mm|in|disp=table|sortable=on}} |{{convert|8.4|C|F|disp=table|sortable=on}} |{{convert|7,929|m3/s|cuft/s|disp=table|sortable=on}} |{{convert|67.3|t|ST|disp=table|sortable=on}} |- |1709–1719 |I ngrohtë/i lagësht |{{convert|861|mm|in|disp=table|sortable=on}} |{{convert|8.3|C|F|disp=table|sortable=on}} |{{convert|7,616|m3/s|cuft/s|disp=table|sortable=on}} |{{convert|52.9|t|ST|disp=table|sortable=on}} |- |1770–1780 |I ngrohtë/i thatë |{{convert|865|mm|in|disp=table|sortable=on}} |{{convert|8.9|C|F|disp=table|sortable=on}} |{{convert|7,728|m3/s|cuft/s|disp=table|sortable=on}} |{{convert|74.1|t|ST|disp=table|sortable=on}} |- | colspan="10" |'''Epoka moderne''' |- |1940–1950 |I ftohtë/i thatë |{{convert|778|mm|in|disp=table|sortable=on}} |{{convert|8.9|C|F|disp=table|sortable=on}} |{{convert|7,209|m3/s|cuft/s|disp=table|sortable=on}} |{{convert|55.0|t|ST|disp=table|sortable=on}} |- |1960–1970 |I ftohtë/i lagësht |{{convert|850|mm|in|disp=table|sortable=on}} |{{convert|8.8|C|F|disp=table|sortable=on}} |{{convert|7,399|m3/s|cuft/s|disp=table|sortable=on}} |{{convert|73.0|t|ST|disp=table|sortable=on}} |- |1975–1985 |I ngrohtë/i lagësht |{{convert|818|mm|in|disp=table|sortable=on}} |{{convert|9.0|C|F|disp=table|sortable=on}} |{{convert|7,186|m3/s|cuft/s|disp=table|sortable=on}} |{{convert|77.8|t|ST|disp=table|sortable=on}} |- |1990–2000 |I ngrohtë/i thatë |{{convert|790|mm|in|disp=table|sortable=on}} |{{convert|9.5|C|F|disp=table|sortable=on}} |{{convert|5,068|m3/s|cuft/s|disp=table|sortable=on}} |{{convert|73.8|t|ST|disp=table|sortable=on}} |- | colspan="10" |'''P''' – Reshjet mesatare të simuluara në pellgun e Danubit; '''T''' – Temperatura mesatare e simuluar në pellgun e Danubit; '''Rr''' – Rrjedha mesatare e simuluar e lumit Danub te delta; '''S''' – Ngarkesa e sedimenteve e simuluar e lumit Danub te [[Delta e Danubit|delta]]; |- | colspan="10" |Burimi:<ref>{{cite journal|title=Simulating fluvial fluxes in the Danube watershed: The "Little Ice Age" versus modern day|date=2021|doi=10.1177/0959683611409778|last1=McCarney-Castle|first1=K.|last2=Voulgaris|first2=G.|last3=Kettner|first3=A.J.|last4=Giosan|first4=L.|journal=The Holocene|volume=22|pages=91–105|s2cid=129864432|language=en}}</ref> |} <!-- SHËNIM PËR REDAKTORËT: Në artikullin origjinal anglisht ekziston edhe një tabelë shumë e madhe ("Discharge chronology") me të dhëna rrjedhe vjetore të rindërtuara/matura nga viti 1742 deri më 2025 (rreth 280 vlera vjetore, ~700 rreshta wikitext) për stacionin Ceatal Izmail. Për shkak të gjatësisë së saj ekstreme dhe vlerës informative shtesë të kufizuar përtej tabelave më sipër, kjo tabelë NUK është përfshirë në këtë përkthim. Shih en:Danube#Discharge_chronology. --> == Degët == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Lista e degëve të Danubit|en|List of tributaries of the Danube}}}} [[Skeda:Szeged-tisza3.jpg|thumb|[[Lumi Tisa|Tisa]] është dega më e gjatë e Danubit.]]Toka e ujëmbledhur nga Danubi shtrihet edhe në shumë vende të tjera. Shumë nga degët e Danubit janë lumenj të rëndësishëm në vetvete, të lundrueshëm nga barka dhe anije të tjera me zhytje të vogël. Nga burimi i tij deri te derdhja në Detin e Zi, degët kryesore janë (sipas rendit të hyrjes): {{Div col|colwidth=20em}} # Iller (hyn te Ulm) # Lech (lumë) # Altmühl (hyn te Kelheim) # Naab (hyn te Regensburg) # Regen (lumë) (hyn te Regensburg) # Isar # Inn (lumë) (hyn te Passau) # Ilz (hyn te Passau) # Enns (hyn te qyteti Enns) # Morava (lumë) (hyn afër Kështjellës së Devinit) # Rába (hyn te Győr) # Váh (hyn te Komárno) # Hron (hyn te Štúrovo) # Ipeľ # Sió # Drava (hyn afër Osijekut) # Vuka (lumë) (hyn te Vukovar) # [[Lumi Tisa|Tisa]] (hyn afër Titelit) # [[Lumi i Savës|Sava]] (hyn te Beogradi) # Timiș (lumë) (hyn te Pançevë) # Morava e Madhe (hyn afër Smederevës) # Mlava (hyn afër Kostolacit) # Karaš (hyn afër Banatska Palankës) # Jiu (lumë) (hyn te Bechet) # Iskar (lumë) (hyn afër Gigenit) # Olt (lumë) (hyn te Turnu Măgurele) # Osam (hyn afër Nikopolit të Bullgarisë) # Yantra (lumë) (hyn afër Svishtovit) # Argeș (lumë) (hyn te Oltenița) # Ialomița # Siret (lumë) (hyn afër Galacit) # Prut (hyn afër Galacit) {{Div col end}} == Galeria == <gallery> Skeda:Donaueschingen Donauzusammenfluss 20080714.jpg|Bashkimi i burimeve të Danubit në [[Donaueschingen]]: ''Donauzusammenfluss'', bashkimi i Breg-ut dhe Brigach-ut. Skeda:Háros-Szigetcsúcs.ogg|Danubi në Budapest – maja e Ishullit Háros në Budafok Skeda:Дунайський біосферний заповідник 2.JPG|0&nbsp;km, Delta e Danubit, Ukraina Skeda:Danube Delta ESA23450088.jpeg|Ku Danubi takon Detin e Zi (foto satelitore [[Sentinel-2]] e [[Agjencia Kozmike Evropiane|Agjencisë Kozmike Evropiane]]) Skeda:The Danube Spills into the Black Sea.jpg|Danubi derdhet në Detin e Zi (trupi i sipërm i ujit në foto). </gallery> == Qytetet dhe qytezat == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Lista e qyteteve në lumin Danub|en|List of cities and towns on the river Danube}}}} [[Skeda:Aerial image of Passau.jpg|thumb|Bashkimi trengjyrësh (nga e majta në të djathtë) i lumenjve Inn, Danub dhe Ilz në Passau]] Danubi kalon nëpër shumë qytete, përfshirë katër kryeqytete kombëtare (të shënuar me shkronja të trasha më poshtë), më shumë se çdo lumë tjetër në botë. Sipas rendit nga burimi te grykëderdhja, ato janë: *Gjermania **[[Donaueschingen]] në landin [[Baden-Vyrtemberg|Baden-Württemberg]] – lumenjtë Brigach dhe [[Breg (lumë)|Breg]] bashkohen për të formuar Danubin **Möhringen an der Donau në Baden-Württemberg **Tuttlingen në Baden-Württemberg **Sigmaringen në Baden-Württemberg **Riedlingen në Baden-Württemberg **Munderkingen në Baden-Württemberg **Ehingen në Baden-Württemberg **Erbach në Baden-Württemberg **Ulm në Baden-Württemberg **Neu-Ulm në [[Bavaria|Bavari]] **Günzburg në Bavari **Dillingen an der Donau në Bavari **Donauwörth në Bavari **Neuburg an der Donau në Bavari **Ingolstadt në Bavari **Kelheim në Bavari **Regensburg në Bavari **Straubing në Bavari **Deggendorf në Bavari **Passau në Bavari [[Skeda:Linz Ars electronica center lila DL.jpg|thumb|Danubi në Linz, Austri]] *Austria **Linz, kryeqyteti i Austrisë së Sipërme **Krems an der Donau, në Austrinë e Poshtme **Tulln an der Donau, në Austrinë e Poshtme **'''[[Vjena]]'''&nbsp;– kryeqyteti i [[Austria|Austrisë]] dhe qyteti më i populluar në bregun e Danubit, ku fusha përmbytëse e lumit njihet si ''Lobau'', ndonëse ''Innere Stadt'' (qendra historike) sot ndodhet larg rrjedhës kryesore të Danubit (megjithatë kufizohet ende nga ''Donaukanal'' – "kanali i Danubit"). [[Skeda:Danube Bratislava 6.jpg|thumb|Danubi në Bratislavë, Sllovaki]] *Sllovakia **'''[[Bratisllava|Bratislava]]'''&nbsp;– kryeqyteti i [[Sllovakia|Sllovakisë]] **Komárno **Štúrovo [[Skeda:Várhegy2.JPG|thumb|Bazilika e Esztergomit, Hungari]] *Hungaria **Mosonmagyaróvár **Győr **Komárom **Esztergom **Visegrád&nbsp;– kjo pjesë e lumit njihet edhe si ''Ana e Danubit'' (Danube Bend). **Vác **Szentendre **Göd **Dunakeszi **'''[[Budapesti]]'''&nbsp;– kryeqyteti i [[Hungaria|Hungarisë]], qyteti dhe aglomerimi më i madh në Danub (rreth 3.300.000 banorë). **Szigetszentmiklós **Százhalombatta **Ráckeve **Adony **Dunaújváros **Dunaföldvár **Paks **Kalocsa **Baja **Mohács *Kroacia **Vukovar **Ilok [[Skeda:Petrovaradinska tvrđava, 12.jpg|thumb|Kalaja e Petrovaradinit mbi Danub dhe Novi Sadin, kryeqytetin rajonal të Vojvodinës në Serbi]] [[Skeda:Kalemegdanska terasa Apr 2011.jpg|thumb|Bashkimi i lumit Sava me Danubin nën kalanë e Beogradit, kryeqytetin e Serbisë]] *Serbia **Apatin **Bačka Palanka **Čerević **Futog **Veternik **[[Novi Sadi|Novi Sad]]&nbsp;– kryeqyteti rajonal i Vojvodinës **Sremski Karlovci **Zemun **'''[[Beogradi]]'''&nbsp;– kryeqyteti i [[Serbia|Serbisë]] **Pançevë **[[Smedereva|Smederevo]] **Kovin **Veliko Gradište **Golubac **Donji Milanovac **Kladovo [[Skeda:Nikopol-danube.jpg|thumb|Danubi te Nikopoli i Bullgarisë, në dimër]] *Bullgaria **Vidin **Lom **Kozloduy **Oryahovo **Nikopol **Belene **Svishtov **Ruse **Tutrakan **Silistra [[Skeda:Cazaresulinaoras2.jpg|thumb|Danubi në Sulina, Rumani]] *Rumania **Moldova Nouă **Orșova **Drobeta-Turnu Severin **Calafat **Bechet **Dăbuleni **Corabia **Turnu Măgurele **Zimnicea **Giurgiu **Oltenița **Călărași **Fetești **Cernavodă **Hârșova **Brăila&nbsp;– kufiri i sektorit detar të Danubit **[[Galaci|Galați]]&nbsp;– porti më i madh në Danub **Isaccea **Tulcea **Sulina *Moldavia **Giurgiulești *Ukraina **Reni **Izmail **Kiliia **Vylkove {{wide image|Panorama of Danube in Vienna.jpg|1000px|Panoramë e Danubit në Vjenë}} {{wide image|DonauknieVisegrad 2.jpg|1000px|Ana e Danubit (Danube Bend) është një kthesë e Danubit në Hungari, pranë qytetit Visegrád. Malet Transdanubiane ndodhen në bregun e djathtë (ana e majtë e fotos), ndërsa Malet e Hungarisë Veriore në bregun e majtë (ana e djathtë e fotos).}} {{wide image|Budapest view with Parliament.jpg|1000px|Panoramë e Danubit në Budapest, me Parlamentin Hungarez (majtas)}} {{wide image|Budapest from Gellert Hill MC.jpg|1000px|Budapesti natën}} {{wide image|Novi Sad - Gigapixelna panorama2.jpg|1000px|Panoramë e Danubit në Novi Sad, nga Kalaja e Petrovaradinit, Serbi}} {{wide image|The confluence of the Sava into the Danube at Belgrade.jpg|900px|Bashkimi i Savës me Danubin te Beogradi, fotografuar nga Kalaja e Beogradit, Serbi}} {{Wide image|Belgrade Panorama.jpg|1000px|Panoramë e lumenjve Danub dhe Sava, nga Kalemegdani, Beograd, Serbi}} {{wide image|Pano-Donau-Danube.jpg|1000px|Danubi duke hyrë te Portat e Hekurit, në Malet Karpate. Rumania në të majtë, Kalaja e Golubacit dhe Serbia në të djathtë.}} == Ishujt == {{Hatnote|Shih edhe: {{ill|Lista e ishujve në Danub|en|List of islands in the Danube}}}} [[Skeda:Budapest by air.jpg|thumb|Pamje ajrore e Ishullit Margaret, Budapest, Hungari. Në Budapest ka 15 ura mbi Danub.]] [[Skeda:Belgrade Aerial K1.jpg|thumb|Ishulli i Madh i Luftës (Great War Island) në Beograd, Serbi. Ndodhet te bashkimi i Savës me Danubin.]] [[Skeda:Ada Kaleh.jpg|thumb|Ishulli Ada Kaleh, sot në Rumani, u harrua gjatë bisedimeve për paqe në Kongresin e Berlinit më 1878. U përmbyt gjatë ndërtimit të hidrocentralit të Portave të Hekurit më 1970.]] * Ada Kaleh * Ostrovul Mare, Gogoșu * Balta Ialomiței * Belene Island * Ishulli Csepel * Čakljanac Island * Donauinsel * Forkontumac Island * Great Brăila Island * Ishulli i Madh i Luftës (Great War Island) * Ishulli i Mohaçit * Koh Chang Island, Sremski Karlovci * Kozloduy Island * Ishulli Margaret * Ostrovo (Kostolac) * Ostrovul Ciocănești * Ostrovul Mare, Islaz * Paradajz Island * {{ill|Ribarsko Ostrvo|sr|Споменик природе Рибарско острво}}, Novi Sad * Ishulli i Šarengradit * Szigetköz * Ishulli i Szentendres * Vardim Island * Ishulli i Vukovarit * Žitný ostrov == Ndarja në seksione == * Seksioni i sipërm: Nga burimi deri te Porta e Devinit, në kufirin e Austrisë me Sllovakinë. Danubi mbetet lumë malor karakteristik deri te Passau, me pjerrësi mesatare të shtratit 0,12% (1200 ppm); nga Passau deri te Porta e Devinit pjerrësia zbutet në 0,06% (600 ppm). * Seksioni i mesëm: Nga Porta e Devinit deri te Portat e Hekurit, në kufirin e Serbisë me Rumaninë. Shtrati i lumit zgjerohet dhe pjerrësia mesatare e shtratit bëhet vetëm 0,006% (60 ppm). * Seksioni i poshtëm: Nga Portat e Hekurit deri te Pătlăgeanca, me pjerrësi mesatare vetëm 0,003% (30 ppm). * Delta: Nga Pătlăgeanca deri te Sulina, ku Danubi takon Detin e Zi. Lumi ndahet në tre degë kryesore.<ref>{{Cite journal|last1=Strat|first1=Daniela|last2=Gheorghe|first2=Iuliana|date=2023-04-17|title=Conservation Status and Effectiveness of the National and International Policies for the Protection and Conservation of Sturgeons in the Danube River and Black Sea Basin|journal=Diversity|volume=15|issue=4|pages=568|doi=10.3390/d15040568|doi-access=free|bibcode=2023Diver..15..568S|issn=1424-2818|language=en}}</ref> == Lundrimi modern == [[Skeda:Parliament Budapest Hungary.jpg|thumb|Danubi në Budapest]] [[Skeda:DanubedeltaSulinaarm2.jpg|thumb|Peshkatar në Deltën e Danubit]] [[Skeda:Freight-ship-danube-320x240.ogg|thumb|Anije transporti (barkë) e shtyrë në Danub, pranë Vjenës]] Danubi është i lundrueshëm nga anije detare, nga Deti i Zi deri te Brăila në Rumani (sektori detar i lumit), dhe më tej nga anije lumore deri te Kelheim, Bavari, Gjermani; mjete më të vogla mund të lundrojnë edhe më lart, deri te Ulm, Vyrtemberg, Gjermani. Rreth 60 nga degët e tij janë gjithashtu të lundrueshme. Që nga përfundimi i {{ill|Kanalit Rajn–Main–Danub|en|Rhine–Main–Danube Canal}} gjerman më 1992, lumi është pjesë e një rruge ujore trans-evropiane nga Roterdami në Detin e Veriut deri te Sulina në Detin e Zi, në një distancë prej {{convert|3500|km|sp=us|abbr=on}}. Më 1994, Danubi u shpall një nga dhjetë [[Korridori Pan-Evropian|korridoret pan-evropiane]], rrugë në Evropën Qendrore dhe Lindore që kërkonin investime të mëdha gjatë dhjetë deri pesëmbëdhjetë viteve në vijim. Sasia e mallrave të transportuara në Danub u rrit në rreth 100 milionë tonë më 1987. Më 1999, transporti në lumë u vështirësua nga bombardimi i NATO-s i tri urave në Serbi gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Pastrimi i rrënojave përfundoi më 2002, kurse një urë ponton e përkohshme që pengonte lundrimin u hoq më 2005. Te {{ill|Portat e Hekurit|en|Iron Gate (Danube)}}, Danubi kalon nëpër një gryk që formon pjesë të kufirit mes Serbisë dhe Rumanisë; aty ndodhet {{ill|Hidrocentrali Portat e Hekurit I|en|Iron Gate I Hydroelectric Power Station}}, i pasuar rreth {{convert|60|km|sp=us|abbr=on}} më poshtë rrjedhës (jashtë gryke) nga {{ill|Hidrocentrali Portat e Hekurit II|en|Iron Gate II Hydroelectric Power Station}}. Më 13 prill 2006, u regjistrua një rrjedhje maksimale rekord te Diga e Portave të Hekurit, që arriti {{convert|15400|m3/s|sp=us|abbr=on}}. Ekzistojnë tri kanale artificiale të ndërtuara në Danub: Kanali Danub-Tisa-Danub (DTD) në rajonet e Banatit dhe Bačkës (Vojvodinë, provincë veriore e Serbisë); Kanali Danub–Deti i Zi, i gjatë {{convert|64|km|sp=us|abbr=on}}, mes Cernavodës dhe Konstancës (Rumani), i përfunduar më 1984, i cili shkurton distancën deri në Detin e Zi me {{convert|400|km|sp=us|abbr=on}}; dhe Kanali Rajn–Main–Danub, rreth {{convert|171|km|sp=us|abbr=on}}, i përfunduar më 1992, që lidh Detin e Veriut me Detin e Zi.<ref>{{Cite web|url=http://ines-danube.info/goto.php?target=file_1442_download&client_id=viailias4|title=Danube navigation at a glance|website=INeS Danube|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226160839/http://ines-danube.info/goto.php?target=file_1442_download&client_id=viailias4|archive-date=26 shkurt 2021|language=en}}</ref> Është propozuar edhe një kanal Danub-Egje.<ref>{{Cite web|last=Tzimas|first=Stavros|title=Chinese interests could make plan to link Danube and Aegean a reality|url=https://www.ekathimerini.com/economy/221159/chinese-interests-could-make-plan-to-link-danube-and-aegean-a-reality/|access-date=11 korrik 2022|website=eKathimerini.com|date=28 gusht 2017|language=en}}</ref> Kryqëzimi (river cruising) në Danub është aktivitet popullor turistik, sidomos mes Passaut, Gjermani, dhe Budapestit, Hungari.<ref>{{Cite web|last=Sarna|first=Heidi|date=15 gusht 2019|title=10 Best River Cruises|url=https://www.frommers.com/slideshows/818945-10-best-river-cruises|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921093944/https://www.frommers.com/slideshows/818945-10-best-river-cruises|archive-date=21 shtator 2023|website=Frommer's|language=en}}</ref> == Piratëria == Në periudhën 2010–2012, kompani anijesh, sidomos nga Ukraina, pretenduan se anijet e tyre pësonin "sulme të rregullta pirate" në sektorët serbë dhe rumunë të Danubit.<ref>{{cite web|url=http://www.jutarnji.hr/rijecni-gusari-u-srbiji-pljackaju-hrvatske-brodove--zadnja-zrtva-brod--quot-sloga-quot--sisackog--quot-dunavskog-lloyda-quot-/980402/|title=Riječni gusari u Srbiji pljačkaju hrvatske brodove|first=Mate|last=Piškor|date=12 tetor 2011|website=Jutarnji list|archive-url=https://web.archive.org/web/20200301213528/https://www.jutarnji.hr/vijesti/crna-kronika/rijecni-gusari-u-srbiji-pljackaju-hrvatske-brodove-sa-sloge-ukrali-opremu-vrijednu-60-tisuca-eura/1724961/|archive-date=1 mars 2020|language=hr}}</ref><ref>{{cite web|url=http://un.ua/eng/article/369989.html|title=Ukrainian Danube Shipping Company Says Its Ships Are Being Attacked Frequently in Romanian Part Of River Danube|publisher=Ukrainian News|date=13 janar 2012|access-date=11 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114032713/http://un.ua/eng/article/369989.html|archive-date=14 janar 2012|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://gazeta.ua/articles/np/_ukrajinski-korabli-vse-chastishe-stayut-zhertvami-rumunskih-pirativ/419063|title=Українські кораблі все частіше стають жертвами румунських піратів|trans-title=Romanian Pirates Attack Ukrainian Ships More Frequently|website=Gazeta.ua|date=20 janar 2012|first=Олена|last=Гордієва|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405202115/https://gazeta.ua/articles/np/_ukrayinski-korabli-vse-chastishe-stayut-zhertvami-rumunskih-pirativ/419063|archive-date=5 prill 2023|language=uk}}</ref> Megjithatë, shkeljet mund të mos konsiderohen akte piraterie, siç përcaktohen sipas Konventës së Kombeve të Bashkuara mbi të Drejtën e Detit, por më tepër raste "vjedhjeje lumore".<ref>{{cite web|url=http://www.rivercruiseinfo.com/content/pirates-lower-danube|title=Pirates on the lower Danube|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214175158/http://www.rivercruiseinfo.com/content/pirates-lower-danube|archive-date=14 dhjetor 2013|website=rivercruiseinfo|author=Ingo_Eigen|date=27 shkurt 2012|language=en}}</ref> Raportime mediatike sugjerojnë se ekuipazhet e transportit shpesh përvetësojnë ngarkesën, duke e shitur atë për përfitim personal e duke ia atribuar humbjet sulmeve pirate. Këto incidente shpesh nuk karakterizohen si piraterie, por si vjedhje oportuniste dhe kontrabandë përgjatë lumit.<ref>{{Cite news|last=Tomiuc|first=Eugen|date=2012-02-05|title=Reports Of 'Pirates Of The Danube' Get The Old Heave-Ho|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|url=https://www.rferl.org/a/romania_danube_river_pirates_ukraine/24474067.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230909064917/https://www.rferl.org/a/romania_danube_river_pirates_ukraine/24474067.html|archive-date=9 shtator 2023|language=en}}</ref> == Delta e Danubit == {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Delta e Danubit|en|Danube Delta}}}} [[Skeda:Вилково, Дунайские плавни 1962 г.JPG|thumb|Lipovanë rusishtfolës në Deltën e Danubit]] {{ill|Delta e Danubit|en|Danube Delta}} ({{lang|ro|Delta Dunării}}; ukrainisht: Дельта Дунаю, ''Del'ta Dunayu'') është delta lumore më e madhe në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]]. Pjesa më e madhe e Deltës së Danubit ndodhet në Rumani (rrethi i Tulcesë), ndërsa pjesa veriore e saj, në bregun e majtë të degës Kilia, ndodhet në Ukrainë (Oblasti i Odesës). Sipërfaqja e përafërt është {{convert|4152|km2|sp=us|abbr=on}}, prej të cilave {{convert|3446|km2|sp=us|abbr=on}} ndodhen në Rumani. Nëse përfshihen edhe lagunat e Razim-Sinoesë ({{convert|1015|km2|sp=us|abbr=on}}, prej të cilave {{convert|865|km2|sp=us|abbr=on}} sipërfaqe uji), të cilat ndodhen në jug të deltës së mirëfilltë, por lidhen me të gjeologjikisht dhe ekologjikisht (territori i tyre i bashkuar është pjesë e Vendit të Trashëgimisë Botërore), sipërfaqja totale e Deltës së Danubit arrin {{convert|5165|km2|sp=us|abbr=on}}. Delta e Danubit është gjithashtu delta lumore më e mirëruajtur në Evropë, [[Vende të trashëgimisë botërore|Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s]] (që nga 1991) dhe [[Konventa Ramsar|Vend Ramsar]]. Liqenet dhe kënetat e saj mbështesin 45 lloje peshqish të ujërave të ëmbla. Zonat e saj të lagëta mbështesin tufa të mëdha shpendësh migrues nga mbi 300 lloje, përfshirë kormoranin xhuxh (''Microcarbo pygmaeus'') të rrezikuar. Këto kërcënohen nga skemat rivale të kanalizimit dhe kullimit, si Kanali Bystroye.<ref>{{cite book|url=https://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/eia/documents/inquiry/Rom.1.pdf|title=Documentation on the likely significant transboundary impact of the Ukrainian deep-water navigation canal Danube-black sea in the context of Espoo Convention, 1991|year=2005|author=Staras, Mircea|publisher=Danube Delta National Institute|publication-date=shkurt 2005|location=Tulcea, Rumani|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803080734/https://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/eia/documents/inquiry/Rom.1.pdf|access-date=20 shtator 2020|url-status=live|language=en}}</ref> == Bashkëpunimi ndërkombëtar == === Ekologjia dhe mjedisi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Komisioni Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Lumit Danub|en|International Commission for the Protection of the Danube River}}}} [[Skeda:Pelicani din Delta Dunarii.PNG|thumb|right|Pelikanë në Deltën e Danubit, Rumani]] Komisioni Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Lumit Danub (ICPDR) është një organizatë e përbërë nga 14 shtete anëtare (Gjermania, Austria, Republika Çeke, Sllovakia, Sllovenia, Hungaria, Kroacia, Bosnja dhe Hercegovina, Serbia, Bullgaria, Rumania, Moldavia, Mali i Zi dhe Ukraina) dhe Bashkimi Evropian. Komisioni, i themeluar më 1998, merret me të gjithë pellgun e lumit Danub, i cili përfshin degët dhe burimet e ujërave nëntokësore. Qëllimi i tij është zbatimi i Konventës për Mbrojtjen e Lumit Danub, duke promovuar dhe koordinuar menaxhimin e qëndrueshëm dhe të drejtë të ujërave, përfshirë ruajtjen, përmirësimin dhe përdorimin racional të ujërave, si dhe zbatimin e Direktivës Kuadër të BE-së për Ujërat dhe Strategjisë së Danubit. === Lundrimi === {{Hatnote|Artikulli kryesor: {{ill|Komisioni i Danubit|en|Danube Commission}}}} Komisioni i Danubit merret me mirëmbajtjen dhe përmirësimin e kushteve të lundrimit në lumë. U themelua më 1948 nga shtatë shtete kufitare me lumin. Anëtarët përfshijnë përfaqësues nga Austria, Bullgaria, Kroacia, Gjermania, Hungaria, Moldavia, Sllovakia, Rumania, Rusia, Ukraina dhe Serbia; mblidhet rregullisht dy herë në vit. Gjithashtu thërret grupe ekspertësh për të shqyrtuar çështje të parapara në planet e punës së komisionit. Komisioni daton nga Konferencat e Parisit të viteve 1856 dhe 1921, të cilat vendosën për herë të parë një regjim ndërkombëtar për të garantuar lundrimin e lirë në Danub. Sot Komisioni përfshin shtete bregdetare (riparian) dhe joriparian. == Gjeologjia == [[Skeda:Evening at Danube gorge.jpg|thumb|right|Portat e Hekurit, kufiri Serbi-Rumani]] [[Skeda:Dam Serbia Djerdap 2.jpg|thumb|right|Hidrocentrali Portat e Hekurit II, Rumani-Serbi]] Megjithëse burimet e sotme të Danubit janë relativisht të vogla, gjeologjikisht Danubi është shumë më i vjetër se [[Lumi i Rinit|Rajni]], me të cilin pellgu i tij ujëmbledhës konkurron sot në Gjermaninë jugore. Kjo sjell disa ndërlikime gjeologjike interesante. Meqë Rajni rrjedh drejt veriut, drejt Detit të Veriut, një ndarje kontinentale që fillon te Piz Lunghin ndan pjesë të mëdha të Gjermanisë jugore, e cila ndonjëherë quhet Ndarja Evropiane e Ujërave. [[Skeda:Danube Iron Gorge La Cazane.JPG|thumb|Portat e Hekurit, në kufirin serbo-rumun (Parku Natyror Portat e Hekurit dhe Parku Kombëtar Đerdap)]] Para akullnajës së fundit në Pleistocen, Rajni fillonte në skajin juglindor të Pyllit të Zi, ndërsa ujërat nga Alpet që sot ushqejnë Rajnin bartéshin nga i ashtuquajturi ''Urdonau'' (Danubi i lashtë). Pjesë të shtratit të këtij lumi të lashtë, i cili ishte shumë më i madh se Danubi i sotëm, mund të shihen ende në kanione (sot pa ujë) në peizazhin e sotëm të Alb-it Shvabian. Erozioni i luginës së Rajnit të Sipërm shpuri në "kapjen e rrjedhës" (stream capture); ujërat nga Alpet e ndryshuan drejtimin dhe filluan të ushqenin Rajnin. Danubi i sipërm i sotëm është kështu një rrjedhë e nën-përshtatur (underfit stream). Meqë Alb-i Shvabian është kryesisht i formuar nga gëlqeror poroz, dhe meqë niveli i Rajnit është shumë më i ulët se ai i Danubit, sot lumenj nëntokësorë bartin shumë ujë nga Danubi drejt Rajnit. Në shumë ditë vere, kur Danubi bart pak ujë, ai fundoset plotësisht në këto kanale nëntokësore në dy vende në Alb-in Shvabian, të njohura si ''Donauversickerung'' (Fundosja e Danubit). Shumica e këtij uji del sërish në sipërfaqe vetëm {{convert|12|km|mi|sp=us|abbr=on}} në jug, te Aachtopf, burimi me rrjedhjen më të lartë në Gjermani, me mesatare {{convert|8500|L/s|cuft/s|sp=us|abbr=on}}, në veri të Liqenit të Bodenit — duke ushqyer kështu Rajnin. Ndarja Evropiane e Ujërave vlen vetëm për ato ujëra që kalojnë përtej kësaj pike, gjë që ndodh vetëm në ditët e vitit kur Danubi bart ujë të mjaftueshëm për t'i mbijetuar gropave në Donauversickerung. Meqë sasi kaq të mëdha uji nëntokësor gërryejnë shumë nga gëlqerori përreth, parashikohet se rrjedha e sipërme e Danubit do të zhduket një ditë tërësisht në favor të Rajnit, ngjarje e quajtur "kapje e rrjedhës". Parametrat hidrologjikë të Danubit monitorohen rregullisht në Kroaci te Batina, Dalj, Vukovar dhe Ilok.<ref>{{cite web|url=http://hidro.hr/hidro_e.php?id=hidro&param=Podaci_e|title=Daily hydrological report|publisher=State Hydrometeorological Bureau of the Republic of Croatia|access-date=9 shtator 2010|archive-date=30 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100530062812/http://hidro.hr/hidro_e.php?id=hidro&param=Podaci_e|language=en}}</ref> == Historia == [[Skeda:Guerre d'orient, combat sur le Danube.jpg|thumb|Betejë mes forcave ruse dhe osmane në Danub më 1854, gjatë [[Lufta e Krimesë|Luftës së Krimesë]] (1853–1856)]] Pellgu i Danubit ishte vendngjarja e disa prej kulturave më të hershme njerëzore. Kulturat Neolitike Danubiane përfshijnë kulturat e Qeramikës Vijëzuese (Linear Pottery) të pellgut të mesëm të Danubit. Shumë vendbanime të Kulturës së Vinçës (Vinça, Serbi), të mijëvjeçarit të gjashtë deri të tretë p.e.s., ndodhen përgjatë Danubit. {{ill|Kultura e Vučedolit|en|Vučedol culture}} e mijëvjeçarit të tretë p.e.s. (nga vendbanimi i Vučedolit pranë Vukovarit, Kroaci) njihet për qeramikën e saj. [[Dari i Madh]], mbreti i Persisë, e kaloi lumin në fund të shekullit të 6-të p.e.s. për të pushtuar Skitinë Evropiane dhe për t'i nënshtruar [[Skithët]]. [[Aleksandri i Madh]] i mundi mbretin triball Sirmus dhe fiset e veriut trake e ilire, duke përparuar nga Maqedonia deri te Danubi, më 336 p.e.s. Nën romakët, Danubi formoi kufirin e Perandorisë me fiset në veri, pothuajse nga burimi deri te grykëderdhja. Njëkohësisht, ishte rrugë për transportin e trupave dhe furnizimin e vendbanimeve poshtë rrjedhës. Nga viti 37 e.s. deri në kohën e perandorit [[Valentiniani I]] (364–375), Limesi Danubian ishte kufiri verilindor i Perandorisë, me ndërprerje të rastësishme, siç ishte rënia e Limesit Danubian më 259. Kalimi i Danubit drejt Dakisë nga ''Imperium Romanum'' u arrit fillimisht në dy beteja më 102 dhe pastaj më 106, pas ndërtimit të një ure më 101 pranë qytetit garnizon të Drobetës, te Portat e Hekurit. Kjo fitore mbi Dakinë e [[Decebali]]t mundësoi krijimin e Provincës së Dakisë, e cila megjithatë u braktis nga perandori [[Aureliani]] më 271. Avarët e përdorën lumin si kufirin e tyre juglindor në shekullin e 6-të. <gallery widths="200px" heights="160px"> Skeda:Trajan's Bridge Across the Danube, Modern Reconstruction.jpg|Ilustrim i Urës së Trajanit, hapësira e parë e Danubit të Poshtëm (mes Serbisë dhe Rumanisë së sotme). E ndërtuar nga Apollodori i Damaskut mes viteve 103–105 e.s., u shkatërrua më 270 e.s. Skeda:Mária Valéria´s bridge.jpg|Te Esztergomi dhe Štúrovo, Danubi ndan Hungarinë nga Sllovakia. Skeda:Vena 06.jpg|Danubi në Vjenë Skeda:Danube at belene.jpg|Danubi mes Belenes dhe Ishullit Belene, Bullgari Skeda:Frozen Danube Reichsbrücke.JPG|Pamje nga rrjedha e sipërme, nga Donauinsel-i në Vjenë, Austri, gjatë një dimri jashtëzakonisht të ftohtë (shkurt 2006), pasi lumi ngrin rrallë atje<ref name="ORFDonau2006">{{cite news|date=2 shkurt 2006|title=Eis auf der Donau nicht betreten|url=https://wiev1.orf.at/stories/87132|work=wien.ORF.at|publisher=ORF|access-date=31 maj 2026|language=de}}</ref> Skeda:Bratislavaminorflood.jpg|Bratislava zakonisht nuk pëson përmbytje të mëdha, por Danubi ndonjëherë del nga bregu i djathtë. </gallery> === Perspektiva kulturore të lashta mbi Danubin e poshtëm === Pjesa e lumenjve Danubius apo Istros njihej gjithashtu (së bashku me Detin e Zi) si ''Okeanos'' në kohët e lashta, e quajtur ''Okeanos Potamos'' (Lumi Okeanos). Danubi i poshtëm quhej edhe ''Keras Okeanoio'' (Gjiri ose Briri i Okeanos-it) në ''Argonautikën'' e Apolonit të Rodosit (Argon. IV. 282). Në fund të ''Okeanos Potamos'', ndodhet ishulli i shenjtë i Albës (Leuke, Pytho Nisi, Ishulli i Gjarpërinjve), i shenjtë për Apollonin pellazgjik (e më vonë, grek), duke përshëndetur diellin që ngrihet në lindje. Hekateu Abderiti i referohet ishullit të Apollonit nga rajoni i Hiperboreanëve, në Okeanos. Sipas njërës version të legjendës, ishte në Leuke ku u varros heroi Akili (deri më sot, njëra nga grykëderdhjet e Danubit quhet Kilia). Këngë të vjetra popullore rumune tregojnë për një manastir të bardhë në një ishull të bardhë me nëntë priftërinj.<ref name="Densusianu">[http://www.pelasgians.org/ Dacia Preistorica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080707015920/http://www.pelasgians.org/|date=7 korrik 2008}}, Nicolae Densusianu (1913).</ref> === Rivaliteti dhe tregtia përgjatë Danubit === [[Skeda:Reprise Buda 1686.jpg|thumb|Liga e Shenjtë (1684) e mori Budën osmane pas një rrethimi të gjatë më 1686.]] Mes fundit të shekullit 14 dhe fundit të shekullit 19, Perandoria Osmane u përball fillimisht me Mbretërinë e Serbisë, Perandorinë e Dytë Bullgare, Mbretërinë e Hungarisë, Principatën e Vllahisë, Principatën e Moldavisë, e më vonë me monarkinë Habsburge, Bashkësinë Polako-Lituaneze dhe Perandorinë Ruse, për kontrollin e Danubit (طونه, ''Tuna'' në turqisht), i cili u bë kufi verior i Perandorisë Osmane për shekuj me radhë. Shumë nga Luftërat Osmano-Hungareze (1366–1526) dhe Luftërat Osmano-Habsburge (1526–1791) u zhvilluan përgjatë lumit. Ndër luftërat më të rëndësishme të Perandorisë Osmane përgjatë Danubit përfshihen Beteja e Nikopojës (1396), Rrethimi i Beogradit (1456), Beteja e Mohaçit (1526), rrethimi i parë turk i Vjenës (1529), Rrethimi i Esztergomit (1543), Lufta e Gjatë (1591–1606), Beteja e Vjenës (1683), Lufta e Madhe Turke (1683–1699), Lufta e Krimesë (1853–1856) dhe Lufta Ruso-Turke (1877–1878). Në shekullin e 19-të, kastori u gjuajt deri në zhdukje përgjatë Danubit në Bavari.<ref>{{Cite web|url=https://www.economist.com/1843/2015/09/17/dam-it|title=Dam it!|author1=Isabella Tree|date=17 shtator 2015|publisher=The Economist|language=en}}</ref> Popullata e blinit beluga gjithashtu u shemb; blinjtë e Danubit ishin shfrytëzuar tregtarisht për mish dhe havjar që nga shekulli i 5-të p.e.s. Skemat e rregullimit të lumit filluan në shekullin e 19-të dhe vazhduan në shekullin e 20-të. Lumi Danub ka gjithsej 18 diga kryesore, përfshirë Melkun dhe Freudenau-në në Vjenë.<ref>{{Cite book|title=Rivers of Europe|editor1=Klement Tockner|editor2=Urs Uehlinger|editor3=Christopher T. Robinson|date=2009|publisher=Academic Press|isbn=978-0-08-091908-9|language=en}}</ref> === Lufta e Dytë Botërore === Gjatë rinovimit të vitit 2011 të Urës Margaret, Budapest, u zbuluan mbetje njerëzore. Mbetjet, kryesisht hebreje, ishin viktima të Partisë së Kryqit të Shigjetave, e djathta ekstreme, e cila qeverisi shkurtimisht Hungarinë që nga viti 1944.<ref>{{cite news|agency=The Associated Press|title=Hungary buries remains of Holocaust victims executed by Nazis on banks of the Danube River|url=https://nationalpost.com/news/world/hungary-buries-remains-of-holocaust-victims-executed-by-nazis-on-banks-of-the-danube-river|website=National Post|access-date=16 shkurt 2022|date=15 prill 2016|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Nivelet rekord të ulëta dhe zbulimi i mbetjeve === Në korrik dhe gusht 2026, një valë e zgjatur nxehtësie dhe thatësire në Evropë shkaktoi rënien e niveleve të ujit përgjatë Danubit dhe lumenjve të tjerë të mëdhenj, përfshirë Rajnin, në nivele rekord të ulëta në disa zona. Pranë Ryahovos, në veri të Bullgarisë, tërheqja e ujit zbuloi mbetjet e një mamuthi, përfshirë nofullën, dy fildisha dhe eshtra brinjësh, që besohet t'i kenë përkitur një individi të ri. Zyrtarë vendorë thanë se zona konsiderohej prej kohësh një moçal ku mamuthët kishin ngordhur mijëra vjet më parë.<ref>{{Cite web|date=2026-08-01|title=Danube dries in heat: skeleton of giant mammoth uncovered in Bulgaria|url=https://www.euronews.com/2026/08/01/danube-dries-in-heat-skeleton-of-giant-mammoth-uncovered-in-bulgaria|access-date=2026-08-03|website=euronews|language=en}}</ref> Pranë Prahovos, Serbi, u zbuluan mbi 20 anije gjermane të fundosura, të cilat ishin fundosur qëllimisht më 1944 gjatë tërheqjes gjermane në Luftën e Dytë Botërore.<ref>{{cite web|last=Drobnjakovic|first=Marko|url=https://apnews.com/article/serbia-danube-river-drought-ships-7f938261b92ebbc88330d5f1b892fb2e|title=The Danube River's water is dropping so low that World War II ships are emerging|publisher=AP News|date=7 gusht 2026|language=en}}</ref> Pranë Gigenit, Bullgari, uji i ulët zbuloi pjesë të themeleve të Urës së Konstantinit, një urë romake mbi Danub.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/business/environment/low-danube-water-levels-bulgaria-expose-roman-era-bridge-2026-08-06/|title=Low Danube water levels in Bulgaria expose Roman-era bridge|publisher=Reuters|date=6 gusht 2026|language=en}}</ref> Pranë Virtit, Sllovaki, doli në sipërfaqe edhe një bombë tjetër e madhe britanike e Luftës së Dytë Botërore, e shkatërruar më pas në një shpërthim të kontrolluar; ajo lidhej ndoshta me fushatën e minimit lumor të Forcave Ajrore Mbretërore Britanike (RAF) të vitit 1944, {{ill|Operacioni Gardening|de|Gardening (RAF-Deckname)}}.<ref>{{cite web|last=Dawson|first=Neve|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/slovakia-bomb-detonated-danube-river-water-levels-b3029446.html|title=Gigantic WW2 bomb detonated in Slovakia after surfacing in Danube River|publisher=The Independent|date=7 gusht 2026|language=en}}</ref> Në Budapest, pjesë të ish-Urës Franz Joseph, të shkatërruar më 1945, gjithashtu u bënë të dukshme nën Urën e Lirisë.<ref name="hungarytoday" /> Pranë Budapestit, shtrati i zbuluar i lumit nxori në pah një motoçikletë gjermane {{ill|DKW NZ 350-1|de|DKW NZ 250/350}}, mbetjet e dy ushtarëve të ''Wehrmachtit'', dhe disa lëndë plasëse të Luftës së Dytë Botërore, përfshirë mina kundërtank.<ref>{{cite web|last=Müller|first=Franziska|url=https://www.euronews.com/my-europe/2026/08/07/danube-wehrmacht-soldiers-and-wwii-motorbike-recovered-after-80-years|title=Danube: Wehrmacht soldiers and WWII motorbike recovered after 80 years|publisher=Euronews|date=7 gusht 2026|language=en}}</ref> Pranë Kisoroszit, Hungari, u zbulua një minë detare britanike e Luftës së Dytë Botërore prej 460 kilogramësh, e cila u hoq në mënyrë të sigurt nga ekspertë të çminimit.<ref name="hungarytoday">{{cite web|url=https://hungarytoday.hu/low-danube-reveals-460-kilogram-wwii-naval-mine/|title=Receding Danube Reveals 460-Kilogram WWII Naval Mine|publisher=Hungary Today|date=9 gusht 2026|language=en}}</ref> Përveç kësaj, mbetje anijesh luftarake të Luftës së Dytë Botërore u zbuluan pranë Mohaçit dhe Bajës.<ref>{{cite web|url=https://www.euronews.com/my-europe/2026/08/10/historic-drought-rivers-reveal-hunger-stones-warships-and-mammoth-remains|title=Historic drought: rivers reveal hunger stones, warships and mammoth remains|publisher=Euronews|date=10 gusht 2026|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.reutersconnect.com/item/remains-of-an-old-world-war-ii-era-ship-in-hungary/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX01UMUFOQURMMDAwRkhOT1JG|title=Remains of an old World War II-era ship in Hungary|publisher=Reuters Connect|date=8 gusht 2026|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Centrali Bërthamor i Paksit, centrali bërthamor më i madh i Hungarisë, ka qenë duke ulur prodhimin, pasi nivelet rekord të ulëta të Danubit reduktuan disponueshmërinë e ujit ftohës, i cili normalisht furnizon gati gjysmën e energjisë elektrike të vendit.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/environment/2026/aug/01/eastern-europe-dried-up-rivers-tourism-energy-mammoth|title=Lost income, energy fears and a woolly mammoth: what Europe's dried-up rivers have yielded|publisher=The Guardian|date=1 gusht 2026|language=en}}</ref> Autoritetet hungareze planifikuan të ndërtonin një prag shkëmbor pranë Paksit për të ngritur nivelin e Danubit deri në {{convert|1|m}}, me dy pontonë që potencialisht mund të shtonin edhe {{convert|20|cm}} te pompat ftohëse të centralit.<ref>{{cite web|last=Spike|first=Justin|url=https://apnews.com/article/hungary-nuclear-plant-danube-low-water-levels-b77673cd90df9cd7435726fc9c5f2c9e|title=Hungary's government plans interventions on Danube River to keep nuclear plant running|publisher=AP News|date=12 gusht 2026|language=en}}</ref> Në Rumani, u prek nga thatësira edhe Centrali Bërthamor i Cernavodës. Forcat detare rumune përdorën 180&nbsp;kg lëndë plasëse në një shpërthim të kontrolluar për të zhvendosur një gur të madh që kufizonte rrjedhën e ujit të Danubit drejt sistemit ftohës të centralit.<ref>{{cite web|last=Tondo|first=Lorenzo|url=https://www.theguardian.com/world/2026/aug/03/romania-blasts-divert-danube-water-nuclear-reactor-energy-crisis-hungary|title=Romania blasts rock to divert water from drought-hit Danube to nuclear reactor|publisher=The Guardian|date=3 gusht 2026|language=en}}</ref> Edhe Serbia vuajti nga thatësira e rëndë dhe nivelet e ulëta të ujit të Danubit. Me rreth 65% të energjisë elektrike të prodhuar nga qymyri dhe 25% nga hidroenergjia, periudhat e zgjatura të thatësirës paraqitën një sfidë madhore. Hidrocentralet e Portave të Hekurit I dhe II prodhonin shumë nën mesataren, ndërsa centralet me qymyr Kostolac A dhe B duhej të ulnin prodhimin për shkak të ujit të kufizuar ftohës.<ref>{{cite web|last=Verseck|first=Keno|url=https://www.dw.com/en/drought-europe-electricity-supplies-danube/a-78269916|title=How drought threatens Europe's electricity supplies|publisher=DW|date=6 gusht 2026|language=en}}</ref> == Ekonomia == === Uji i pijshëm === Përgjatë rrjedhës së tij, Danubi është burim uji të pijshëm për rreth 20 milionë njerëz.<ref>{{Cite web|title=About Us|url=https://www.icpdr.org/main/icpdr/about-us|access-date=5 shkurt 2021|website=International Commission for the Protection of the Danube River|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Blue River|url=https://wwf.panda.org/discover/knowledge_hub/where_we_work/black_sea_basin/danube_carpathian/our_solutions/freshwater/danube_river_basin/?|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412152545/https://wwf.panda.org/discover/knowledge_hub/where_we_work/black_sea_basin/danube_carpathian/our_solutions/freshwater/danube_river_basin/?|archive-date=12 prill 2021|access-date=5 shkurt 2021|website=wwf.panda.org|language=en}}</ref> Në Baden-Württemberg, Gjermani, pothuajse 30 përqind (të dhëna 2004) e ujit për zonën mes Shtutgartit, Bad Mergentheimit, Aalenit dhe rrethit Alb-Donau vjen nga uji i pastruar i Danubit. Qytete të tjera si Ulm dhe Passau gjithashtu përdorin ujë nga Danubi. Në Austri dhe Hungari, shumica e ujit merret nga burime nëntokësore dhe malore, dhe vetëm rrallë përdoret ujë nga Danubi. Shumica e shteteve e konsiderojnë gjithashtu shumë të vështirë pastrimin e ujit për shkak të ndotjes së madhe; vetëm pjesë të Rumanisë, ku uji është më i pastër, vazhdojnë të marrin rregullisht ujë të pijshëm nga Danubi.<ref>{{cite web|url=http://www.iawd.at/cms/pages/en/the-danube.php|title=The Danube|publisher=International Association of Water Supply Companies in the Danube River Catchment Area|access-date=28 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120519200631/http://www.iawd.at/cms/pages/en/the-danube.php|archive-date=19 maj 2012|language=en}}</ref> === Lundrimi dhe transporti === [[Skeda:Fischerzille LüA 10 m Donau bei Greifenstein Niederösterreich.jpg|thumb|right|Peshkim nga një ''Zille'' në Danub, në Austrinë e Poshtme, 1982]] Në shekullin e 19-të, Danubi ishte një rrugë ujore e rëndësishme, por, siç e shprehu ''The Times'' i Londrës, "çdo vit fshihej nga akulli që mund të ngrinte një anije të madhe jashtë ujit ose ta priste më dysh sikur të ishte karotë."<ref>{{Cite web|url=https://www.thetimes.com/|title=The Times & The Sunday Times|website=The Times|language=en}}</ref> Sot, si "Korridori VII" i Bashkimit Evropian, Danubi është një rrugë e rëndësishme transporti. Që nga hapja e {{ill|Kanalit Rajn–Main–Danub|en|Rhine–Main–Danube Canal}}, lumi lidh Portin e Roterdamit dhe qendrat industriale të Evropës Perëndimore me Detin e Zi, si dhe, përmes Kanalit Danub–Deti i Zi, me Portin e Konstancës. Rruga ujore është projektuar për anije të mëdha lumore (110&nbsp;× 11,45&nbsp;m), por mund të bartë anije shumë më të mëdha në pjesën më të madhe të rrjedhës së saj. Danubi është kanalizuar pjesërisht në Gjermani (5 gjirize) dhe Austri (10 gjirize). Propozimet për ndërtimin e disa gjirizeve të reja për të përmirësuar lundrimin nuk kanë përparuar, pjesërisht për shkak të shqetësimeve mjedisore. Poshtë rrjedhës nga gjirizet e Freudenau-së në Vjenë, kanalizimi i Danubit u kufizua te diga dhe gjirizet e Gabčíkovës pranë Bratislavës, si dhe te dy gjirizet e dyfishta të Portave të Hekurit, në sektorin kufitar të Danubit mes Serbisë dhe Rumanisë. Këto gjiriza kanë dimensione më të mëdha. Poshtë Portave të Hekurit, lumi rrjedh lirshëm deri në Detin e Zi, në një distancë prej mbi {{convert|860|km|mi}}. Danubi lidhet me Kanalin Rajn–Main–Danub te Kelheim, me ''Donaukanal''-in në Vjenë, dhe me Kanalin Danub–Deti i Zi te Cernavodë. Përveç disa degëve dytësore të lundrueshme, lumenjtë e vetëm të mëdhenj të lundrueshëm të lidhur me Danubin janë Drava, [[Lumi i Savës|Sava]] dhe [[Lumi Tisa|Tisa]]. Në Serbi, një rrjet kanalesh lidhet gjithashtu me lumin; rrjeti, i njohur si Kanalet Danub–Tisa–Danub, lidh seksione poshtë rrjedhës. Në seksionet austriake dhe gjermane të Danubit, u zhvillua një lloj i veçantë barke me fund të sheshtë, i quajtur ''Zille'', për përdorim përgjatë lumit. ''Zillen'' përdoren ende sot për peshkim, transport pasagjerësh dhe mallrash në këtë zonë. === Peshkimi === Rëndësia e peshkimit në Danub, i cili ishte thelbësor në Mesjetë, ka rënë ndjeshëm. Disa peshkatarë janë ende aktivë në pika të caktuara të lumit, dhe Delta e Danubit ka ende një industri të rëndësishme. Megjithatë, disa nga burimet e lumit janë menaxhuar në mënyrë të paqëndrueshme mjedisore në të kaluarën, duke çuar në dëmtime nga ndotja, ndryshimet e shtratit dhe zhvillimi i infrastrukturës së madhe, përfshirë digat e mëdha hidroenergjetike.<ref>{{cite book|last=Holcik|first=Juraj|date=1989|title=The freshwater fishes of Europe Vol.I Part II General introduction to fishes|location=Wiesbaden|publisher=Aula Verlag|language=en}}</ref> Popullatat e blinit të lidhura me pellgun e lumit Danub kanë formuar, gjatë shekujve, bazën e një peshkimi tregtar të madh dhe të rëndësishëm, të njohur në mbarë botën. Ndërtimi i digave, përveç mbipeshkimit dhe ndotjes së lumit, ka luajtur rol të rëndësishëm në rënien e popullatës së blinit, sepse krijon pengesë për llojet migratore të peshqve që zakonisht shumohen në pjesët e sipërme të lumit.<ref>{{cite book|last1=Hensel|first1=K|last2=Holcik|first2=J|date=1997|title=Past and current status of sturgeons in the upper and middle Danube River.|url=https://www.researchgate.net/publication/226596320|language=en}}</ref> Zonat e shumimit të llojeve migratore të peshqve janë reduktuar ndjeshëm nga ndërtimi i sistemeve hidroenergjetike dhe lundrimore te Portat e Hekurit I (1974) dhe Portat e Hekurit II (1984).<ref>{{cite web|author=Corda|date=1988|title=Iron gates II design and performance of dams- geotechnical considerations|url=https://scholarsmine.mst.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1503&context=icchge|publisher=International Conference on Case Histories in Geotechnical Engineering|language=en}}</ref> Projektimi fillestar i këtyre digave nuk ka përfshirë asnjë kalim për peshqit.<ref>{{cite conference|url=https://www.danube-iad.eu/docs/IAD39_Proceeding_Book_lores.pdf|title=Have sturgeons a future in the Danube River?|author=Suciu Radu, Guti Gabor|year=2012|conference=39th IAD Conference: Living Danube|location=Szentendre, Hungari|language=en|access-date=31 gusht 2026|archive-date=14 shkurt 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260214155740/https://www.danube-iad.eu/docs/IAD39_Proceeding_Book_lores.pdf|url-status=dead}}</ref> Mundësia e ndërtimit të një kalimi artificial peshqish që mundëson migrimin për llojet e peshqve, përfshirë blinin, është aktualisht në shqyrtim nga projekte të tilla si We Pass.<ref>{{cite AV media|date=11 nëntor 2019|title=We Pass – Facilitating Fish Migration and Conservation at the Iron Gates|language=en|url=https://www.youtube.com/watch?v=81i25THmBws|archive-url=https://web.archive.org/web/20260304100710/https://www.youtube.com/watch?feature=applinks&v=81i25THmBws|archive-date=4 mars 2026|url-status=dead|publisher=ICPDR|access-date=31 gusht 2026}}</ref> Ekoregjioni i Danubit të Sipërm ka vetëm rreth 60 lloje peshqish, ndërsa ekoregjioni i Danubit të Poshtëm–Dniestrit ka afërsisht dyfishin.<ref name="FEW">Hales, J. (2013). [http://www.feow.org/ecoregions/details/417 Upper Danube]. Freshwater Ecoregions of the World. Marrë më 25 shkurt 2013.</ref> Mes tyre gjendet një larmi jashtëzakonisht e lartë blinjsh, gjithsej gjashtë lloje (blini beluga, blini rus, blini bastard, sterleti, blini me yje dhe blini evropian i detit), por të gjithë këto janë të kërcënuar dhe kanë kryesisht — ose tërësisht, në rastin e blinit evropian të detit — zhdukur nga lumi.<ref name="FEW" /> Hukja, një nga llojet më të mëdha të salmonit, është endemike në pellgun e Danubit, por është përhapur edhe në vende të tjera nga njeriu.<ref>{{cite web|title=Hucho hucho|publisher=FishBase|date=shkurt 2013|language=en}}</ref> === Turizmi === [[Skeda:Ruine Aggstein 03.JPG|thumb|right|Rrënojat e Kalasë Aggstein mbi Danub]] [[Skeda:Wachau (3).JPG|thumb|Lugina e {{ill|Wachau|en|Wachau}}, pranë Spitz, Austri]] Vende të rëndësishme turistike dhe natyrore përgjatë Danubit përfshijnë luginën e {{ill|Wachau|en|Wachau}}, Parkun Kombëtar Donau-Auen në Austri, Gemenc në Hungari, Naturpark Obere Donau në Gjermani, Kopački rit në Kroaci, Portat e Hekurit në Serbi dhe Rumani, Deltën e Danubit në Rumani, dhe Rezervatin Natyror Srebarna në Bullgari. Gjithashtu, kryqëzimet e argëtimit dhe udhëtimit në lumë kanë rëndësi të konsiderueshme. Përveç rrugës shpesh të ndjekur mes Vjenës dhe Budapestit, disa anije shkojnë madje nga Passau, Gjermani, deri te Delta e Danubit, e mbrapsht. Gjatë sezonit të lartë, mbi 70 anije kryqëzimi përdoren në lumë, ndërsa pjesët e sipërme, pa trafik, mund të eksplorohen vetëm me kanoe apo barka. Në vetëm Austri, ka mbi 14 milionë netë qëndrimi dhe rreth 6,5 milionë mbërritje në vit.<ref name="kaiserundkoenige">{{cite web|url=http://www.strassederkaiserundkoenige.at/fileadmin/user_upload/Brosch%C3%BCren/ARGE_Donau_%C3%96sterreich2013.pdf|title=Press release of the "ARGE Donau Österreich"|access-date=1 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140313154833/http://www.strassederkaiserundkoenige.at/fileadmin/user_upload/Brosch%C3%BCren/ARGE_Donau_%C3%96sterreich2013.pdf|archive-date=13 mars 2014|language=de}}</ref> Bregdeti i Danubit në Budapest është pjesë e vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, dhe mund të shihen nga disa kryqëzime turistike të ofruara në qytet. Ana e Danubit (Danube Bend) është gjithashtu një destinacion turistik popullor. ==== Shtegu me biçikletë i Danubit ==== [[Skeda:Donauradweg Schloegener Schlinge - Aschach.jpg|thumb|Shtegu me biçikletë i Danubit përgjatë ''Schlögener Schlinge'', një gryk lumor në Masivin Boheman]] [[Skeda:LinzDonaulaende.jpg|thumb|Shtegu me biçikletë i Danubit që kalon nëpër qytetin e Linzit]] ''Donauradweg'' (Shtegu ose Rruga me Biçikletë e Danubit) është një shteg biçiklete përgjatë lumit. Sidomos pjesët nëpër Gjermani dhe Austri janë shumë të popullarizuara, gjë që e bën një nga 10 shtigjet më të njohura me biçikletë në Gjermani.<ref>{{cite web|title=''Die ADFC-Radreiseanalyse 2013'' – Zahlen, Daten und Fakten|url=http://www.adfc.de/radreiseanalyse/die-adfc-radreiseanalyse-2013|access-date=12 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618233337/http://www.adfc.de/radreiseanalyse/die-adfc-radreiseanalyse-2013|archive-date=18 qershor 2017|language=de}}</ref> Shtegu me biçikletë i Danubit fillon te burimi i Danubit dhe përfundon aty ku lumi derdhet në Detin e Zi. Ndahet në katër seksione: # Donaueschingen–Passau ({{Convert|559|km|mi|abbr=on|disp=or}}) # Passau–Vjenë ({{Convert|340|km|mi|abbr=on|disp=or}}) # Vjenë–Budapest ({{Convert|306|km|mi|abbr=on|disp=or}}) # Budapest–Deti i Zi ({{Convert|1670|km|mi|abbr=on|disp=or}}) ==== Shtegu i Sulltanëve ==== {{ill|Shtegu i Sulltanëve|en|Sultans Trail}} është një shteg këmbësor që përshkon lumin mes Vjenës dhe Smederevës në Serbi. Që andej, shtegu largohet nga Danubi, duke përfunduar në Stamboll. Seksionet përgjatë lumit janë si më poshtë. # Vjenë–Budapest ({{Convert|323|km|mi|abbr=on|disp=or}}) # Budapest–Smederevë ({{Convert|595|km|mi|abbr=on|disp=or}}) ==== Donausteig ==== [[Skeda:Donausteig Rastplatz.jpg|thumb|Zonë pushimi përgjatë shtegut këmbësor ''Donausteig'', pranë Bad Kreuzen]] Më 2010, u hap ''Donausteig''-u, një shteg këmbësor nga Passau deri te Grein. Është i gjatë {{convert|450|km|mi|sp=us|abbr=on}} dhe ndahet në 23 etapa. Rruga kalon nëpër pesë komuna bavareze dhe 40 austriake. Peizazhi dhe pikat panoramike përgjatë lumit janë pikat kryesore të ''Donausteig''-ut.<ref>{{cite web|title=Donausteig|url=http://www.traildino.com/trace/continents-Europe/countries-Austria/trails-Donausteig|website=Traildino.com|access-date=1 prill 2014|archive-date=7 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407064821/http://www.traildino.com/trace/continents-Europe/countries-Austria/trails-Donausteig|url-status=dead|language=en}}</ref> ==== Rruga e Perandorëve dhe Mbretërve ==== Rruga e Perandorëve dhe Mbretërve është një rrugë ndërkombëtare turistike që shkon nga Regensburg deri në Budapest, duke kaluar nëpër Passau, Linz dhe Vjenë.<ref>{{Cite web|url=https://www.routeofemperorsandkings.com/|title=Welcome|website=Straße der Kaiser und Könige|language=de}}</ref> Konsorciumi ndërkombëtar ''ARGE Die Donau-Straße der Kaiser und Könige'', i përbërë nga dhjetë organizata turistike, kompani lundrimi dhe qytete, punon për ruajtjen dhe zhvillimin turistik të rajonit të Danubit.<ref name="kaiserundkoenige" /> Në Regensburgun mesjetar, me qendrën e tij të vjetër të ruajtur, urën prej guri dhe katedralen, fillon Rruga e Perandorëve dhe Mbretërve. Vazhdon deri te Engelhartszell, me manastirin e vetëm trapist në Austri. Ndalesa të tjera të rëndësishme përgjatë Danubit përfshijnë "Schlögener Schlinge"-n, qytetin e Linzit, i cili ishte Kryeqyteti Evropian i Kulturës më 2009 me pasurinë e tij të artit bashkëkohor, Manastirin e Melkut, qytetin universitar të Krems-it, dhe qytetin kozmopolit të Vjenës. Para se Rruga e Perandorëve dhe Mbretërve të përfundojë, kalohet nëpër Bratislavë dhe Budapest, ky i fundit i konsideruar dikur si qyteti binjak i Vjenës gjatë kohës së Perandorisë Austro-Hungareze. Që nga koha e Romës së lashtë, perandorë të famshëm dhe suita e tyre udhëtuan në dhe përgjatë Danubit, duke e përdorur lumin për udhëtim dhe transport. Ndërsa udhëtimi tokësor ishte mjaft lodhës, shumica e njerëzve preferonin të udhëtonin me anije në Danub. Kështu, Rruga e Perandorëve dhe Mbretërve ishte skena e shumë ngjarjeve historike të rëndësishme, që e karakterizojnë Danubin deri më sot. Rruga e mori emrin nga Perandori i Shenjtë Romak Frederiku I Barbarossa dhe kryqtarët, si dhe nga Riçardi I i Anglisë, i cili ishte burgosur në Kështjellën e Dürnsteinit, e vendosur mbi Danub. Udhëtimet më madhështore perandorake ndër shekuj ishin ato të familjes Habsburge. Pasi kurorëzoheshin në Frankfurt, perandorët sundonin nga Vjena dhe mbanin gjithashtu në Regensburg Dietën e Përhershme të Regensburgut. Shumë kështjella, pallate, rezidenca dhe manastire shtetërore u ndërtuan nga Habsburgët përgjatë lumit. Sot, ato ende u kujtojnë njerëzve që jetojnë pranë Danubit arkitekturën e guximshme të "Donaubarock"-ut. Sot, njerëzit mund të udhëtojnë në Danub jo vetëm me anije, por edhe me tren, me biçikletë përgjatë Shtegut me Biçikletë të Danubit, ose në këmbë përgjatë "Donausteig"-ut, dhe të vizitojnë qytetet e Vendit të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s: Regensburg, {{ill|Wachau|en|Wachau}} dhe Vjenën.<ref>{{cite web|title=The Route of Emperors and Kings|url=https://www.bavaria.by/the-route-of-emperors-and-kings|access-date=29 mars 2014|website=bavaria.by|language=en}}</ref> == Parqe kombëtare të rëndësishme == * Naturpark Obere Donau (Gjermani) * Donauauen zwischen Neuburg und Ingolstadt (Gjermani) – [https://web.archive.org/web/20111023161527/http://danubemap.eu/donauauwald hartë] * Zona e mbrojtjes së natyrës Donauleiten (Gjermani) * Parku Kombëtar Donau-Auen (Austri) – [https://web.archive.org/web/20111023161522/http://danubemap.eu/donauauen hartë] * Chránená krajinná oblasť Dunajské luhy (Sllovaki) – [https://web.archive.org/web/20111021055315/http://danubemap.eu/dunajskeluhy hartë] * Parku Kombëtar Danub-Ipoly (Hungari) – [https://web.archive.org/web/20111021055252/http://danubemap.eu/dunaipoly hartë] * Parku Kombëtar Danub-Drava (Hungari) – [https://web.archive.org/web/20111023101801/http://danubemap.eu/dunadrava hartë] * Parku Natyror Kopački Rit (Kroaci) – [https://web.archive.org/web/20111023110151/http://danubemap.eu/kopackirit hartë] * Rezervati Natyror Gornje Podunavlje (Serbi) – [https://web.archive.org/web/20111024011005/http://danubemap.eu/podunavlje hartë] * Parku Kombëtar Fruška Gora (Serbi) * Rezervati Natyror Koviljsko-petrovaradinski rit (Serbi) * Rezervati Natyror i Ishullit të Madh të Luftës (Serbi) * Parku Kombëtar Đerdap (Serbi) * Parku Natyror Portat e Hekurit (Rumani) * Parku Natyror Persina (Bullgari) – [https://web.archive.org/web/20111023161537/http://danubemap.eu/persina hartë] * Vendi i Mbrojtur Kalimok-Brushlen (Bullgari) – [https://web.archive.org/web/20111023110144/http://danubemap.eu/kalimok hartë] * Rezervati Natyror Srebarna (Bullgari) – [https://web.archive.org/web/20111024012109/http://danubemap.eu/srebarna hartë] * Parku Natyror Malet Măcin (Rumani) * Parku Natyror Balta Mică a Brăilei (Rumani) * Rezervati i Biosferës Delta e Danubit (Rumani) – [https://web.archive.org/web/20111023101756/http://danubemap.eu/delta hartë] * Rezervati i Biosferës së Danubit në Ukrainë <gallery widths="200px" heights="160px"> Skeda:Gornje Podunavlje.jpg|Rezervati Special Natyror Gornje Podunavlje, në Serbi Skeda:Golubac Fortress (град Голубац).jpg|Kalaja e Golubacit, në Parkun Kombëtar Đerdap, Serbi </gallery> == Në folklor dhe letërsi == [[Skeda:Albrecht Altdorfer 007.jpg|thumb|right|Peizazh i shekullit të 16-të i Danubit, pranë Regensburgut, nga Albrecht Altdorfer – anëtar i shkollës së Danubit]] * Danubi përmendet në titullin e një valsi të famshëm nga kompozitori austriak {{ill|Johann Strauss II|en|Johann Strauss II}}, ''Valsi i Bukur Danubi Blu'' (''Mbi Danubin e Bukur Blu''). Ky vepër njihet mirë në mbarë botën dhe përdoret gjerësisht edhe si ninullë. ''Valët e Danubit'' ({{lang|ro|Valurile Dunării}}) është një vals nga kompozitori rumun Iosif Ivanovici (1845–1902); si "Anniversary Song", është interpretuar nga shumë këngëtarë, si Al Jolson, Rosemary Clooney, Vera Lynn, Tom Jones, dhe shumë të tjerë. Njihet më së shumti si "Anniversary Waltz", megjithëse ai është në fakt një këngë dhe melodi tjetër. Joe Zawinul shkroi një simfoni për Danubin, të quajtur ''Stories of the Danube''. U interpretua për herë të parë në festivalin Bruckner të vitit 1993, në Linz. * Danubi zë vend të rëndësishëm në himnin kombëtar bullgar (''Mila Rodino''), si përfaqësim simbolik i bukurisë natyrore të vendit. Në këngët popullore lituaneze, shfaqja e Danubit (Dunojus, Dunojėlis) është më e zakonshme se shfaqja e lumit më të gjatë lituanez, Neman. * Tradita gjermane dhe austriake e pikturës së peizazhit, {{ill|Shkolla e Danubit|en|Danube school}}, u zhvillua në shekullin e 16-të në luginën e Danubit, nga artistë që punonin në mënyrë autonome.<ref>{{cite web|title=Danube School|url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110810104721532|access-date=2025-06-07|publisher=Oxford Reference|language=en}}</ref> * Njëri nga kryeveprat e Claudio Magrisit quhet ''Danubio'' ({{ISBN|1-86046-823-3}}). Libri, i botuar më 1986, është një ese e madhe kulturore-historike, në të cilën Magris udhëton përgjatë Danubit nga burimet e para deri te delta, duke ndjekur trashëgiminë etnike dhe kulturore evropiane, historinë letrare dhe ideologjike. * ''The Great Danube Adventure'' u botua më 1838 si ditar udhëtimi epik. * ''Piloti i Danubit'' (1908) (''Le Pilote du Danube'') i Jules Verne-it përshkruan aventurat e peshkatarit Serge Ladko ndërsa udhëton përgjatë lumit. * Tregimi i shkurtër "The Willows" i Algernon Blackwood-it zhvillohet kryesisht në lumë. == Shih edhe == * {{ill|Përmbytjet evropiane të vitit 2006|en|2006 European floods}} * {{ill|Pellgu lëndëmbledhës i Detit të Zi|en|Black Sea drainage basin}} * {{ill|Between the Woods and the Water|en|Between the Woods and the Water}}, libër udhëtimi që tregon për një udhëtim danubian më 1934 * [[Monarkia Habsburge|Monarkia Danubiane]] * {{ill|Principatat Danubiane|en|Danubian Principalities}} * {{ill|Agjencia Ekzekutive për Eksplorimin dhe Mirëmbajtjen e Lumit Danub|en|Executive Agency for Exploration and Maintenance of the Danube River}} * {{ill|The Ister|en|The Ister (film)}}, film i vitit 2004 * {{ill|Lista e qyteteve në lumin Danub|en|List of cities and towns on the river Danube}} * {{ill|Lista e kalimeve të Danubit|en|List of crossings of the Danube}} == Lexime shtesë == * Lóczy, Dénes. The Danube: Morphology, Evolution, and Environmental Issues. Në Avijit Gupta, red., Large Rivers: Geomorphology and Management. Botimi i dytë. Hoboken, N.J.: Wiley-Blackwell, 2022, f.&nbsp;335–367. ISBN 978-1-119-41260-1 * Sommerwerk, Nike, Jurg Bloesch, Christian Baumgartner, Thomas Bittl, Dubravka Cerba, Bela Csanyi, Grigore Davideanu, Martin Dokulil, Georg Frank, Iulia Grecu, Thomas Hein, Vladimir Kovac, Ilulian Nichersu, Tibor Mikuska, Karin Pall, Momir Paunovic, Carmen Postolache, Maja Rakovic, Cristina Sandu, Martin Schneider-Jacoby, Katharina Stefke, Klement Tockner, Ion Toderas, dhe Laurentia Ungureanu. The Danube River Basin. Në Klement Tockner, Christiane Zarfl, dhe Christopher T. Robinson (red.), Rivers of Europe, botimi i dytë. Cambridge, MA: Elsevier, 2022, f.&nbsp;83–181. ISBN 978-0-08-102612-0 == Referime == {{Reflist}} === Shënime === {{notelist}} === Referime === *{{cite web|last1=James|first1=Alan G.|year=2020|title=The Brittonic Language in the Old North, A Guide to the Place-Name Evidence, Volume 2|url=https://spns.org.uk/wp-content/uploads/2020/05/Alan_James_Brittonic_Language_in_the_Old_North_BLITON_Volume_II_Dictionary_2020_Edition.pdf|publisher=Scottish Place-Name Society|access-date=3 mars 2024|language=en|archive-date=14 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614190739/https://spns.org.uk/wp-content/uploads/2020/05/Alan_James_Brittonic_Language_in_the_Old_North_BLITON_Volume_II_Dictionary_2020_Edition.pdf|url-status=dead}} *{{cite book|last1=MacKillop|first1=James|year=2004|title=Oxford Dictionary of Celtic Mythology|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-860967-4|language=en}} *{{cite book|last1=Noble|first1=Gordon|last2=Evans|first2=Nicholas|year=2022|title=The Picts: Scourge of Rome, Rulers of the North|publisher=Birlinn|isbn=978-1-78027-778-3|language=en}} *{{cite book|last1=Roberts|first1=Alice|year=2015|title=The Celts: Search for a Civilisation|url=https://archive.org/details/celtssearchforci0000robe|publisher=Heron Books|isbn=978-1-78429-332-1|language=en}} == Lexime shtesë == * Mevissen, Robert Shields. ''The Danube Empire: An Environmental History of Habsburg State Building and Civic Engagement'' (2025) == Lidhje të jashtme == {{Commons}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/89652 Danubi] në OpenStreetMap (relacioni 89652) * [http://pdf.wri.org/watersheds_2000/watersheds_europe_p2_38.pdf Harta dhe informacione mbi pellgun e Danubit, nga World Resources Institute] * [http://danubepanorama.net/en/ Danube Panorama Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723073711/http://danubepanorama.net/en/|date=23 korrik 2011}} * [http://danube.at.ua/ сайт о Дунае] ({{in lang|ru}}) * [https://www.flickr.com/groups/danube_river/pool/ Koleksion fotografish të Danubit, në Flickr] * [http://www.danube-river.org/ Danube Tourist Commission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220206024032/http://www.danube-river.org/|date=6 shkurt 2022}} ({{in lang|de}}) * [https://www.icpdr.org/ Komisioni Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Lumit Danub (ICPDR)] * [http://www.bridgesofbudapest.com/ Urat e Budapestit mbi lumin Danub] * [https://merhav.nli.org.il/primo-explore/search?query=any,contains,danube%20river&tab=default_tab&search_scope=Local&sortby=lso01&vid=NLI&mfacet=rtype,include,Maps,1&mfacet=tlevel,include,online_resources,1&mfacet=topic,include,Danube%20River,2&lang=en_US Harta të vjetra të Danubit], Koleksioni Kartografik Eran Laor, Biblioteka Kombëtare e Izraelit {{Authority control}} [[Kategoria:Pellgu i Detit të Zi]] [[Kategoria:Lumenj ndërkombëtarë në Evropë]] [[Kategoria:Lumenj në Gjermani]] [[Kategoria:Lumenj në Austri]] [[Kategoria:Lumenj në Sllovaki]] [[Kategoria:Lumenj në Hungari]] [[Kategoria:Lumenj në Kroaci]] [[Kategoria:Lumenj në Serbi]] [[Kategoria:Lumenj në Bullgari]] [[Kategoria:Lumenj në Rumani]] [[Kategoria:Lumenj në Ukrainë]] 6joqwidbigyql6c4mcu85isbi6o5pqp 0 34460 3043714 3003152 2026-09-19T05:08:30Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043714 wikitext text/x-wiki {{coord|42.0851|N|21.1757|E|source:wikidata|display=title}} {{Joref|data=janar 2025}}{{Infobox settlement | name = '''Han i Elezit''' | native_name = Elez Han | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = Elez Han iz vazduha.jpg | image_caption = Kalimi kufitar në Han i Elezit <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Ferizajt|Ferizaj]] |Komuna = [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]] |Kryetari i Komunës = Rufki Suma |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = 83 |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = 121 <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 516 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = [http://kk.rks-gov.net/hanielezit KK Hani i Elezit] |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=8 | gjer_s=60 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=17 | gjat_s=48 | gjat_dr = E |leader_name=Mehmet Ballazhi<ref>{{cite news|url=https://gazetablic.com/zyrtare-pzap-mehmet-ballazhi-i-pdk-se-kryetar-i-ri-i-hanit-te-elezit-dokument/|publisher=Gazeta Blic|language=sq|title=Zyrtare – PZAP: Mehmet Ballazhi i PDK-së kryetar i ri i Hanit të Elezit ( DOKUMENT )|date=27 tetor 2021|last=K.|first=M.}}</ref>|leader_title=Kryetari|leader_party=[[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]]}} '''Hani i Elezit''' ose '''Gjeneral Jankoviqi''' ([[Gjuha serbe|serbisht]] ''Đeneral Janković'', zyrtarisht ''Elez Han'') është një vendbanim dhe njësi administrative në komunën e [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit të Elezit]], [[Kosovë]]. == Gjeografia == Hani i Elezit shtrihet në pjesën jugore të Kosovës, afër kufirit me [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë]]. Ky vendbanim është ngritur në të dy anët e lumit Lepenc në dalje të [[Gryka e Kaçankut|Grykës së Kaçanikut]] dhe ka një sipërfaqe prej 8294 ha, 18 ari, 92 m. === Toponimet === Mikrotoponimet më karakteristike të Hanit të Elezit: Te [[Xhamia e Hanit të Elezit|Xhamia]], Te Llapori, Te Vilët, Ura e Fejzës, N'rrafshe, Ura e Seçishtës, Te Shkolla e Vjetër, Guri i Peshkit, Uji i Thartë, Dheu i Bardhë, Lagja Curri etj. == Historia dhe Demografia == Mikrotoponimet më karakteristike të Hanit të Elezit: Te Xhamia, Te Llapori, Te Vilët, Ura e Fejzës, N'rrafshe, Ura e Seqishtës, Te Shkolla e Vjetër, Guri i Peshkit, Uji i Thartë, Dheu i Bardhë etj. Gryka e Kaqanikut, si në hyrje, ashtu edhe në dalje prej saj, ka qenë e banuar qysh në kohën e "Sundimit Romak". Në këtë lokalitet është gjetur mbishkrimi latin i kohës romake, e cila perandori i kishte pushtuar viset "Iliro-Dardane", Si: Imp(eratori) Ceasari/divi Traiani Parthici f(ilio)/divi Nervae nepoti / Traiano Hadriano / Aug(usto) pr (o)pr (aetore) col (onia)Scupin (orum) m (ilia) p (assuum) VIII; (Ae)lia (ose ngjashëm diqka) / Clau-/dia/ coniu-gi (bene) m (erenti) p (osuit). Aty ka ekzistuar edhe një fortifikatë Romako-Bizantine. Në Fushëgropen e Hanit të Elezit të sotëm, vendbanimet ilire kanë qenë të ndërtuara në afërsi të grykës, aty ku kanë qenë edhe rrugët e lashta, të cilat lidhnin Kosovën me Shkupin. Praninë e vendbanimit "Iliro-Dardanë" në trevën e Hanit të Elezit e bëjnë të qartë dhe bindëse materialet e gjetura arkeologjike të kohës antike. Përveq gërmadhave të një öcastelaö (kështjellë-fortifikatë) në këtë trevë janë zbuluar edhe materiale të rëndësishme kulturore arkeologjike, që flasin për praninë e popullatës "Iliro-Dardane" në këtë anë. Nuk ka të dhëna të shkruara se qfarë emërtimi ka pasur ky vendbanim në kohën e sundimit romak. Emërtimi i parë i këtij vendbanimi daton nga shek. XVI. Të dhënat e shkruara historike dëshmojnë se:Ane rrëzë të malit Sharr, në hartat e vjetra, deri vonë figuron vendbanimi me emŰrtimin SHARR i cili ka të bëjë me Hanin e Elezit të sotëm, për qka ka edhe dëshmi të tjera historike. (Sharr) si vendbanim përmendet në shek. XVI, në vitet: 1564, 1589, 1689, 1690, 1730, 1775, 1788, 1812, 1822 etj. Mirëpo, më vonë ky vendbanim nuk përmendet më emërtimin (Sharr), por me një emërtim tjetër "Hani i Elezit". Si dhe më parë, edhe në kohë (shekulli XIX), komunikacioni transportues i mallrave me karvane kuajsh e qeresh. Ngaqë nëpër Grykën e Kaqanikut udhëtimi natën ka qenë i vështirë dhe i pa sigurt, [[karvan]]et qerreve dhe udhëtarët ndaleshin pa hyrë në grykë për ta kaluar natën. Meqë ishte nevoja e kohës sipas gojëdhënave dhe atyre të shkruara historike, në gjysmën e parë të shekullit XIX në këtë vendbanim ndërtohet një Han (HOTEL ose NGJAJSHEM Diqka) ekziston edhe sot. Hanin, që sipas disa të dhënave ka qenë viti i parë e ndërtuar në këtë vend, e ndërtoi një fshatar i quajtur ELEZ nga fshati "DIMCE". Sipas pronarit të Hanit të Elezit, dhe vendi filloi të quhet Hani i Elezit. Pasi qe skishte asnje njeri qe banonte brenda në Han Te ELEZIT, Pas këtij Hani, edhe Bajram Daci nga Pusat e Nikës, gjatë kohës së Sundimit Osman e hap një Han ose (HOTEL). Duhet theksuar se tokat e këtij vendbanimi ishin prona të fshatrave përreth Paldonica, Burimit (Seqishtës), Dëmjakut, Dimcës etj. Në gjysmën e dytë të shekullit XIX me ndërtimin e hekurudhës (1873) afër Hanit, ndërtohet stacioni Hekurudhor i cili ekziston ashtu edhe ne ditet e sotit. Pas pushtimit të kësaj treve nga pushteti [[Serbia|Serb]], ata me qëllim të caktuar për ndërrimin e toponimeve shqipe, këtë vendbanim, që nga viti 1912 filluan që ata në administartën shtetërore, por jo edhe në popull ta quajnë Gjeneral Jankoviq, sipas gjeneralit famëkeq [[Serbët|serb]] i cili me ushtrinë e vetë e pushtoi dhe bëri vrasje mbikëtëtrevë. Njashtu interesant të përmendet se në administartën shtetërore, në vitin 1914, Hani i Elezit nuk ishte regjistruar si vendbanim dhe nuk ishte regjistruar asnjë banor i tij. Shkaku merret se Hani i Elezit ishte vetŰm një vendushqimi i karvaneve që shkonin në drejtim veri-jug dhe anasjelltas dhe azgjë tjetër. Këtë e dëshmon e dhëna se në vitin 1920 në Han të Elezit kishte vetëm dy kafene dhe një bakallhane, që furnizonte popullatën e kësaj treve përmes qendrës tregtare të Shkupit. Që nga viti 1920 filluan të vendosen familjet shqiptare të fshatrave përreth. Këtu u vendosën familja Topojani dhe Vila nga fshati Demiraj (Neshaci), Imishtët nga Kaqaniku, Dacët, Bushët nga Pusat e Nikës, Vilat nga Paldoniku dhe pastaj shumë të tjerë, pothuaj nga të gjitha fshatrat përreth kësaj treve, si nga Dimca, Burimi (Seqishta), Paldoniku, Pusat e NikŰs, Goranca, Rezhana e shumë të tjerë. Në këtë kohë, ndoshta më parë ishin vendosur edhe disa familie Rome. Si udhëheqës në fabrikë dhe në institucionet shtetërore si nëpunës vijnë e punësohen dhe jetojnë sebet. Fillojnë të hapen edhe disa shitore tregtare, punëtori zejtare etj. Fabrika e Qimentos e vitit 1936 ishte një mundësi e mirë për zhvillimin dhe punësimin e punëtorëve të kësaj ane. Mirëpo, rritje të posaqme, fshati përjetoi pas ndërtimit të fabrikŰs së Qimentos në vitin 1956. Nga ky vendbanim (familje që ishin vendosur këtu nga fshatrat e afërta) dhe nga fshatrat përreth, shumë familie janë shpërngulur në Turqi, disa kanë mbetur në Maqedoni, Nga fshatrat Përreth. Ky vendbanim që nga viti 1913 e kishte statusin e komunës deri në vitin 1961, kur bëhet ndarja e re administartive, suprimohen rrethet dhe formohen komunat më të mëdha, siq ishte ajo e Kaqanikut, në kuadër të së cilës hyn edhe territori i komunës së Hanit të Elezit. Në vitin 1944 Brigada XVI Maqedonase iu vërsul jugut të Kosovës, duke bërë masakra të shumta, kështu vetëm në fshatin e afërt të kësaj treve, në Bllacë u masakruan 128 Bllacjanë Ku ju dalin ne ndihme qytetaret e Hanit Te Elezit të Kaqanikut dhe nga e mbar Kosova. Këta i varrosën në pjesën veriore të Hanit të Elezit, Te Uji i Thartë, afër lumit Lepenc. Sot ky vendbanim është rritur dhe zgjeruar në masë të madhe, është formuar edhe lagjja e e re te Uji i ThartŰ, Lagjja e Re. Lagjja Meliq-Bravë, Kashan etj. Sot, Hani i Elezit ka dy ndërrmarje shoqërore, disa ndërrmarje private dhe shumë dyqane zejtare, ku janë të punësuar me mijra punëtorë. Sot në Han Të Elezit ekzistojne shum shtepi afer 11.000 (Njëmbëdhjetë mij) Banorë, Shkolla Fillore, Shkolla e Mesme, Fabrika e Cementos, Fabrika e Okiporit, Terminali Ose Sharr-Salloniti, Fusha e Futbollit sapo e Ndertuar Njashtu ka vënd edhe per rininë si p.sh: Kafiteri, internet, lojra, shum shum gjëra te tjera. === Shënimet statistikore === * Në vitin 1948 kishte 86 shtëpi me 154 banorë, kryesisht shqiptarë dhe disa rom. * Në vitin 1953-121 shtëpi me 369 banorë, në vitin 1961-181 shtëpi me 724 banorë (354 shqiptarë, 260 [[Serbët në Kosovë|serb]], 18 [[Malazezët në Kosovë|malazez]], 92 të tjerë). * Në vitin 1971-233 shtëpi me 1.324 banorë (1.195 shqiptarë, 88 serb, 5 [[Malazezët|malazez]], 66 të tjerë). * Në vitin 1981-299 shtëpi me 2.047 banorë (1.849 shqiptarë, 42 serb, 2 malazez, 6 [[Turqit në Kosovë|turq]], 20 [[Myslimanët (kombësi)|myslimanë]], 128 të tjerë.) * Sipas shënimeve të Sektorit për Emigrim dhe Refugjatë të LDK-së, në Han të Elezit në vitin 1998-1999 kishte 350 familie me 2.675 banorë. * Në vendin "Uji i Thartë" kishte 82 shtŰpi me 621 banorë. * Në "Lagje të Re" kishte 115 shtëpi me 1.018 banorë; Në lagjen "Meliq-Bravë" kishte 46 shtëpi me 415 banorë. * Nga agresori i pushtetit serb janë shkatërruar 5 shtëpi te lokaliteti Uji i Thartë si dhe në Lagjen e Re 2 shtëpi. Në luftë me armikun serb në vitin 1999 janë vrarë 4 pjesëtarë të UQK-së dhe nga pasojat e sajë 1 fëmijë dhe 1 i moshuar, kurse 1 person është zhdukur. * Më 28 mars 1999 në mënyrë ultimative u dëbua popullata civile vendore, edhe pse aty për qdo ditë silleshin me trena dhe autobusë nga viset e tjera të Kosovës me mijra shqiptarë të dëbuar nga shtëpit e tyre. Gjatë luftës Qlirimtare të UQK-së, nga Hani i Elezit me rrethinë, në fronte të ndryshme të luftës u vranë 22 Persona, prej tyre 13 "Dëshmorë" të lirisë, u plagosën 25 Persona, prej tyre 10 mbetën invalidë. * U plaqkitën të gjitha ndërrmarjet shoqërore dhe punëtorit zejtare private, shtëpit e banimit dhe institucione tjera, që shprehur në valutë kapin shumë në afro 10 milion Euro. Nga ofensivat e armikut në rrethinën e Hanit të Elezit u dogjën mbi 60 shtëpi banimi, sidomos në zonat e luftimeve në Pusat e Nikës Lagjja e Bushëve, Dacëve, Bravëve, në fshatin Laq, Rrezanë, Gruanë, Kryenik etj. == Ekonomia == Me Qarkoren Buxhetore të parë 2012/01 dhe ku për Komunën tonë paraqiten udhëzimet e para, kalendarikohor , kufijtë e granteve qeveritare të financimit për përgatitjen e Buxhetit Komunal për vitet 2012-2014. Financimi komunal agregat për vitet 2012-2014 do të jetë nga : {|border="4" cellspacing="0" cellpadding="3" rules="all" width="65%" style="clear:all; margin:3px 0 0em 0em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:100%; empty-cells:show" |- |colspan="14" align=center style="background:#778899; color:white"|'''Ethnic Composition, Including IDPs''' |- bgcolor="#FFEBCD" |Nr|| Transferet Qeveritare|| 2012|| 2013|| 2014|| |- bgcolor="#fffaf0" |1|| Granti i përgjithshëm|| 641,402|| 662,250 || 675,557|| |- bgcolor="#f5f5f5" |2||Granti specifik i arsimit|| 613.304||613,304 || 613,304 || |- bgcolor="#fffaf0" |3||Granti specifik i shëndetsisë|| 182,021|| 182,021|| 182,021 || |- bgcolor="#f5f5f5" |4|| Të hyrat vetanake|| 153,000|| 159,000|| 163,300|| |- bgcolor="#f5f5f5" | || Totali|| 1,589,727|| 1,616,575|| 1,643,182|| |}<ref name="esk">{{Cite web|url=http://esk.rks-gov.net/rekos2011/?cid=1,92|title=Final Results of the 2011 Kosovo census|url-status=dead|access-date=4 mars 2013|archive-date=25 nëntor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131125230339/http://esk.rks-gov.net/rekos2011/?cid=1,92}}</ref> Parashikimi i të hyrave buxhetore komunale Me projeksionet e dhëna vlerësuese për vitet 2012-2014,të hyrat e gjithmbarshme buxhetore komunale, parashikohen të jenë në vitin 2012 në shumë prej 153,000 €, në vitin 2013 prej 159,000 € dhe në vitin 2014 , në shumë prej163,300 €. Sipas këtyre të dhënave indikative, buxheti i komunës për tri vitet e ardhshme ka trende rritëse. Buxheti i vlerësuar për vitin 2012 , është në shumë totale prej 1,589,727 € ( sipas strukturës burimore: nga granti qeveritar 1,436,727€ dhe nga të Hyrat Vetanake në shumën prej 153,000 € ). Analizuar në vlerësimet e hershme buxhetore për periudhën afatmesme 2012-2014,buxheti i projektuar në vitin 2012 ,është (1,589.727) kundrejtme atë të vitit 2013, (1,616,575) paraqet një rritje prej 4.02 %,kurse buxheti ivlerësuarpër vitin2014 ,është(1,634,182), në raport ndaj vitit 2012, parashikohet të ketë një rritje prej 7.34%,kurse ndaj vitit 2013, një rritje vetëm prej afër 3.46%. Sipas këtyre projeksioneve fillestare, mund të konstatohet se, trendet buxhetore për vitet 2012-2014, prej vitit në vit parashikohet që të shënojnë rrjedha të rritjes së matur (të përmbajtur ), pikërisht nga fakti se ende nuk kemi ndonjë politikë fiskale f avorizuese nga niveli qendror dhe as që kemi arritur deri më tani në një zhvillim dhe ekonomi të qëndrueshme, si në nivelin komunal, ashtu edhe në atë të vendit.Bazuar në kufijtë fillestar nga Komisioni i Granteve të publikuara në Qarkoren e brendshmebuxhetore të MF -së 2012/01-për Komunat, financimi qeveritar për vitet 2012-2014, gati do të ketë strukturë të njëjtë dhe pa ndryshime strukturale ( 90.38% deri në 9.62,% )në favor të grantit, vërejmë se edhe në tri vitet vijuese nuk do të kemi ndryshime të mëdha të këtyre raporteve, sespse me politikën aktuale fiskale dhe projeksioneve vijues e, të hyrat vetjake komunale do të ndryshojnë një pjesëmarrje te 4 vogël strukturale në krijimin e buxhetit të komunës. Granti qeveritar apo ai nga Fondi i posaçëm i Buxhetit të Komunave në nivel të Buxhetit të Konsoliduar të Republikës së Kosovës ( BKRK-së), në praninë e kësaj politike fiskale të centralizuar, me ndryshimet e reja ligjore, e sidomos me miratimin e Ligjit për Financat Lokale, përpos disa ndryshimeve në format dhe kriteret e ndarjeve buxhetore, nuk kemi të bëjmë me ndonjë mbështetje më të madhe financiare, e sidomos këtu mendohet për komunat e vogla të cilat janë të evidentuar me më pak se 50,000 banorë. <!-- == Kultura == --> == Historia == Gryka e Kaçanikut, si në hyrje, ashtu edhe në dalje prej saj, ka qenë e banuar qysh në kohën e "Sundimit Romak". Në këtë lokalitet është gjetur mbishkrimi latin i kohës romake, e cila perandori i kishte pushtuar viset "Iliro-Dardane", Si : Imp(eratori) Ceasari/divi Traiani Parthici f(ilio)/divi Nervae nepoti / Traiano Hadriano / Aug(usto) pr (o)pr (aetore) col (onia)Scupin (orum) m (ilia) p (assuum) VIII; (Ae)lia (ose ngjashëm diqka) / Clau-/dia/ coniu-gi (bene) m (erenti) p (osuit). Aty ka ekzistuar edhe një fortifikatë Romako-Bizantine. Në Fushëgropen e Hanit të Elezit të sotëm, vendbanimet ilire kanë qenë të ndërtuara në afërsi të grykës, aty ku kanë qenë edhe rrugët e lashta, të cilat lidhnin Kosovën me Shkupin. Praninë e vendbanimit "Iliro-Dardanë" në trevën e Hanit të Elezit e bëjnë të qartë dhe bindëse materialet e gjetura arkeologjike të kohës antike. Përveq gërmadhave të një öcastelaö (kështjellë-fortifikatë) në këtë trevë janë zbuluar edhe materiale të rëndësishme kulturore arkeologjike, që flasin për praninë e popullatës "Iliro-Dardane" në këtë anë. Nuk ka të dhëna të shkruara se qfarë emërtimi ka pasur ky vendbanim në kohën e sundimit romak. Emërtimi i parë i këtij vendbanimi daton nga shek. XVI. Të dhënat e shkruara historike dëshmojnë se: Ane rrëzë të malit Sharr, në hartat e vjetra, deri vonë figuron vendbanimi me emërtimin SHARR i cili ka të bëjë me Hanin e Elezit të sotëm, për qka ka edhe dëshmi të tjera historike. (Sharr) si vendbanim përmendet në shek. XVI, në vitet: 1564, 1589, 1689, 1690, 1730, 1775, 1788, 1812, 1822 etj. Mirëpo, më vonë ky vendbanim nuk përmendet më emërtimin (Sharr), por me një emërtim tjetër "Hani i Elezit". Si dhe më parë, edhe në kohë (shekulli XIX), komunikacioni transportues i mallrave me karvane kuajsh e qeresh. Ngaqë nëpër Grykën e Kaqanikut udhëtimi natën ka qenë i vështirë dhe i pa sigurt, karvanet qerreve dhe udhëtarët ndaleshin pa hyrë në grykë për ta kaluar natën. Meqë ishte nevoja e kohës sipas gojëdhënave dhe atyre të shkruara historike, në gjysmën e parë të shekullit XIX në këtë vendbanim ndërtohet një Han (HOTEL ose NGJAJSHEM Diqka) e cila nuk ekziston më . Hanin, që sipas disa të dhënave ka qenë viti i parë e ndërtuar në këtë vend, e ndërtoi një fshatar i quajtur ELEZ DUHANI nga fshati "BEGRACË" . Sipas pronarit të Hanit të Elezit, dhe vendi filloi të quhet Hani i Elezit. Elez Duhani ishte i vendosur me Familje nga [[Begraca]] në Shkup , Ai kishte 2 djem , Abdinë dhe Kemalin , pasi Elezi ndërroi jetë në shkup sistemi komunist i asaj kohe detyroi djemt e tij me kusht , ose të ndërrojn mbiemrin ose të lëshojn [[Shkupi]]n. Komunizmi e bëri me qëllim që të ndaj familjen e Biznismenit Shqiptar Elez Duhanit. Vëllezërit Duhani Abdija e Kemali mendian gjatë kohë dhe vendosën që njëri të shpërngulet në Turqi e njëri Të jetoj në Shkup me mbiemër tjetër . Abdija vëllau i madh vendosi të lëshon vendin dhe të shkon në [[Bursa|Bursë]] të Turqisë, familja e tij sot e kësaj dite ende jetojnë në Bursë në një lagje të pasur e përplot shqiptar familja ende e mbajn mbiemrin Duhani. Abdia djali i madh i Elez Duhanit ndërroi jetë në Bursë të [[Turqia|Turqisë]]. Ndërsa vëllau i vogël Kemali vendosi të jetoj në Shkup , ai nga malli për vëllanë meqë ishte i detyruar të ndërroj mbiemrin duhani , vendosi që familja e tij ta merr mbiemrin Abdi , emrin e vëllaut të tij , ai jetoi një jetë të pasur dhe për shumë vite ishte edhe Kryetar i Një firme të njohur me Emrin " MOST " e cila gjendeshte në [[Çarshia e Shkupit|Çarshinë e vjetër të Shkupit]], familja e tij ende jetojnë në Shkup , në shtëpinë ku Kemali lindi , në një lagje të vjetër të Shkupit me emrin "SEROVË" , Kemali djali i vogël i Elez Duhanit vdiq në [[Shkup]], aty edhe ku lindi aty edhe vdiq me emër dhe mbiemër Kemal Abdi . Në gjysmën e dytë të shekullit XIX me ndërtimin e hekurudhës (1873) afër Hanit, ndërtohet stacioni Hekurudhor i cili ekziston ashtu edhe ne ditet e sotit. Pas pushtimit të kësaj treve nga pushteti Serb, ata me qëllim të caktuar për ndërrimin e toponimeve shqipe, këtë vendbanim, që nga viti 1912 filluan që ata në administartën shtetërore, por jo edhe në popull ta quajnë Gjeneral Jankoviq, sipas gjeneralit famëkeq serb i cili me ushtrinë e vetë e pushtoi dhe bëri vrasje mbi këtë trevë. Gjithashtu vlen të përmendet se në administartën shtetërore, në vitin 1914, Hani i Elezit nuk ishte regjistruar si vendbanim dhe nuk ishte regjistruar asnjë banor i tij. Shkaku merret se Hani i Elezit ishte vetëm një vendushqim i karvaneve që shkonin në drejtim veri-jug dhe anasjelltas dhe azgjë tjetër. Këtë e dëshmon e dhëna se në vitin 1920 në Han të Elezit kishte vetëm dy kafene dhe një bakallhane, që furnizonte popullatën e kësaj treve përmes qendrës tregtare të Shkupit. Që nga viti 1920 filluan të vendosen familjet shqiptare të fshatrave përreth. Këtu u vendosën familja Topojani dhe Vila nga fshati Demiraj (Neshaci), Imishtët nga Kaqaniku, Dacët, Bushët nga Pusat e Nikës, Vilat nga Paldoniku dhe pastaj shumë të tjerë, pothuaj nga të gjitha fshatrat përreth kësaj treve, si nga Dimca, Burimi (Seqishta), Paldoniku, Pusat e Nikës, Goranca, Rezhanca e shumë të tjerë. Në këtë kohë, ndoshta më parë ishin vendosur edhe disa familie Rome. Si udhëheqës në fabrikë dhe në institucionet shtetërore si nëpunës vijnë e punësohen dhe jetojnë sebet. Fillojnë të hapen edhe disa shitore tregtare, punëtori zejtare etj. Fabrika e Qimentos e vitit 1936 ishte një mundësi e mirë për zhvillimin dhe punësimin e punëtorëve të kësaj ane. Mirëpo, rritje të posaqme, fshati përjetoi pas ndërtimit të fabrikës së Qimentos në vitin 1956. Nga ky vendbanim (familje që ishin vendosur këtu nga fshatrat e afërta) dhe nga fshatrat përreth, shumë familie janë shpërngulur në Turqi, disa kanë mbetur në Maqedoni, Nga fshatrat Përreth. Ky vendbanim që nga viti 1913 e kishte statusin e komunës deri në vitin 1961, kur bëhet ndarja e re administartive, suprimohen rrethet dhe formohen komunat më të mëdha, siq ishte ajo e Kaqanikut, në kuadër të së cilës hyn edhe territori i komunës së Hanit të Elezit. Në vitin 1944 Brigada XVI Maqedonase iu vërsul jugut të Kosovës, duke bërë masakra të shumta, kështu vetëm në fshatin e afërt të kësaj treve, në Bllacë u masakruan 128 Bllacjanë Ku ju dalin ne ndihme qytetaret e Hanit Te Elezit të Kaqanikut dhe nga e mbar Kosova. Këta i varrosën në pjesën veriore të Hanit të Elezit, Te Uji i Thartë, afër lumit Lepenc. Sot ky vendbanim është rritur dhe zgjeruar në masë të madhe, është formuar edhe lagjja e e re te Uji i ThartŰ, Lagjja e Re. Lagjja Meliq-Bravë, Kashan etj. Sot, Hani i Elezit ka dy ndërrmarje shoqërore, disa ndërrmarje private dhe shumë dyqane zejtare, ku janë të punësuar me mijra punëtore, Sot në Han Të Elezit ekzistojne shum shtepi afer 11.000 (Njëmbëdhjetë mij) Banorë, Shkolla Fillore, Shkolla e Mesme, Fabrika e Cementos, Fabrika e Okiporit, Terminali Ose Sharr-Salloniti, Fusha e Futbollit sapo e Ndertuar Njashtu ka vënd edhe per rininë si p.sh: Kafiteri, internet, lojra, shum shum gjëra te tjera. Shënimet statistikore: Në vitin 1948 kishte 86 shtëpi me 154 banorë, kryesisht shqiptarë dhe disa romë, në vitin 1953-121 shtëpi me 369 banorë, në vitin 1961-181 shtëpi me 724 banorë (354 shqiptarë, 260 serb, 18 malazez, 92 të tjerë), Në vitin 1971-233 shtëpi me 1.324 banorë (1.195 shqiptarë, 88 serb, 5 malazez, 66 të tjerë.) Në vitin 1981-299 shtëpi me 2.047 banorë (1.849 shqiptarë, 42 serb, 2 malazez, 6 turq, 20 myslimanë, 128 të tjerë). Sipas shënimeve të Sektorit për Emigrim dhe Refugjatë të LDK-së, në Han të Elezit në vitin 1998-1999 kishte 350 familie me 2.675 banorë. Në vendin "Uji i Thartë" kishte 82 shtŰpi me 621 banorë. Në "Lagje të Re" kishte 115 shtëpi me 1.018 banorë; Në lagjen "Meliq-Bravë" kishte 46 shtëpi me 415 banorë. Nga agresori i pushtetit serb janë shkatërruar 5 shtëpi te lokaliteti Uji i Thartë si dhe në Lagjen e Re 2 shtëpi. Në luftë me armikun serb në vitin 1999 janë vrarë 4 pjesëtarë të UQK-së dhe nga pasojat e sajë 1 fëmijë dhe 1 i moshuar, kurse 1 person është zhdukur. Më 28 mars 1999 në mënyrë ultimative u dëbua popullata civile vendore, edhe pse aty për qdo ditë silleshin me trena dhe autobusë nga viset e tjera të Kosovës me mijra shqiptarë të dëbuar nga shtëpit e tyre. Gjatë luftës Qlirimtare të UQK-së, nga Hani i Elezit me rrethinë, në fronte të ndryshme të luftës u vranë 22 Persona, prej tyre 13 "Dëshmorë" të lirisë, u plagosën 25 Persona, prej tyre 10 mbetën invalidë. U plaqkitën të gjitha ndërrmarjet shoqërore dhe punëtorit zejtare private, shtëpit e banimit dhe institucione tjera, që shprehur në valutë kapin shumë në afro 10 milion Euro. Nga ofensivat e armikut në rrethinën e Hanit të Elezit u dogjën mbi 60 shtëpi banimi, sidomos në zonat e luftimeve në Pusat e Nikës Lagjja e Bushëve, Dacëve, Bravëve, në fshatin Laq, Rrezanë, Gruanë, Kryenik etj. == Shih edhe == * [[Komuna e Hanit të Elezit]] == Lidhje të jashtme == * [http://www.fallingrain.com/world/KV/32/Deneral_Jankovic.html vendndodhja] * [https://web.archive.org/web/20120415122035/http://kk.rks-gov.net/hanielezit/ KK Hani i Elezit] == Referime == {{reflist}} {{Komuna e Hanit të Elezit}} {{SistemishtetrorKSH|Shërbimet}} [[Kategoria:Qyteza në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Hanit të Elezit]] [[Kategoria:Han i Elezit]] [[Kategoria:Vendkalime kufitare Kosovë-Maqedoni e Veriut]] {{KO-gjeo-cung}} 7yc9brob6m36gbkddh21pxpc1k2tqvw 0 34470 3043705 2991662 2026-09-19T04:58:34Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043705 wikitext text/x-wiki {{coord|42.2407|N|21.2601|E|source:wikidata|display=title}} {{Infobox settlement | name = Partesh | native_name = Parteš | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Parteshit|Partesh]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = 30 |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = 59.56 <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 508 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=24 | gjer_s=7 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=26 | gjat_s=1 | gjat_dr = E }} '''Partesh''' ([[Gjuha serbe|serbisht]]: ''Parteš'') është një vendbanim në [[Komuna e Parteshit|komunën e Parteshit]], [[Kosovë]]. <!-- == Gjeografia == --> == Demografia == Komuna e Parteshit sipas rezultateve preliminare te regjistrimit të popullsisë së vitit 2011 ka 629 banesa (shtëpi), 418 ekonomi familjare dhe 1787 banorë. <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih dhe këtë == --> == Lidhje të jashtme == * [http://www.fallingrain.com/world/KV/36/Partesh.html vendndodhja] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} {{Komuna e Parteshit}} {{SistemishtetrorKSH|Shërbimet}} [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Parteshit]] [[Kategoria:Partesh]] {{KO-gjeo-cung}} 0dkg1frjxm14ecklaxomv2eljoftq3t 0 37661 3043496 3028316 2026-09-18T20:00:50Z DieliAlla 149013 3043496 wikitext text/x-wiki {{Artikull i mirë}}{{infobox person | name = Mirush Kabashi | native_name = | native_name_lang = | image = Image Mirush Kabashi.png | image_upright = 0.8 | alt = | caption = Mirush Kabashi në rolin e Sokratit | birth_name = <!--only use if different from name--> | birth_date = {{birth date|1948|04|17|df=yes}}<ref>{{cite web|url=http://shqiptarja.com/lajm/mirush-kabashi-sot-70-vjec-ja-pse-krenohemi-me-te|title=Mirush Kabashi sot 70 vjeç, ja pse krenohemi me të|publisher=Shqiptarja.com|language=sq|date=17 prill 2018|accessdate=24 korrik 2018}}</ref> | birth_place = [[Shkodër]], [[Republika Popullore e Shqipërisë]] | death_date = {{death date and age|2023|12|05|1948|04|17|df=yes}} | alma_mater = | occupation = Aktor | years_active = 1975–2014 | spouse = | children = 2 | parents = | family = [[Kabashi]] | awards = [[File:Titulli "Artist i Popullit".png|17px]] [[Artist i Popullit të Shqipërisë|Artist i Popullit]] }} '''Mirush Kabashi''' (17 prill 1948 - 5 dhjetor 2023) ishte një [[Aktori|aktor]] shqiptar. Ai ka interpretuar rreth 100 [[Roli|role]], në [[Teatri në Shqipëri|teatër]] dhe në kinema. Shpesh ka qenë edhe prezantues i aktiviteteve të shumta artistike. Roli i tij më i rëndësishëm është ai i [[Sokrati|Sokratit]] në veprën teatrore "Apologjia e vërtetë e Sokratit". Gjithashtu, Kabashi është cilësuar si një nga interpretuesit më të mëdhenj të [[Poezia|poezisë]] në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Ai ka dhënë një kontribut të madh në [[Kinematografia në Shqipëri|kinematografinë shqiptare]]. Familja e tij është pjesë e fisit [[Kabashi]]. ==Jeta== Mirush Kabashi lindi më 17 prill 1948 në [[Shkodra|Shkodër]] dhe është rritur në [[Durrësi|Durrës]]. E ka origjinën nga [[Gjakova]]. Në vitin 1970 u diplomua për [[Aktrimi|aktrim]] në [[Akademia e Arteve|Akademinë e Arteve]] në [[Tirana|Tiranë]] dhe filloi punë në [[Teatri Aleksandër Moisiu|teatrin "Aleksandër Moisiu"]] të Durrësit.<ref name=":0">{{Cite web|title=Mirush Kabashi sot 70 vjeç, ja pse krenohemi me të - Shqiptarja.com|url=https://shqiptarja.com/lajm/mirush-kabashi-sot-70-vjec-ja-pse-krenohemi-me-te|access-date=2025-03-16|website=shqiptarja.com|language=sq}}</ref> Aty vazhdoi deri në vitin 1994, duke pasur edhe rolin e drejtorit në vitet 1991-1993. Më pas punoi në [[Radio Televizioni Shqiptar|Radio Televizionin Shqiptar]], në departamentin e Programeve Artistike si ideator dhe prezantues, kurse nga viti 2002 e në vijim në [[Teatri Kombëtar i Shqipërisë|Teatrin Kombëtar]]. Nga viti 1985, me periudha të ndërprera, është aktivizuar si [[Pedagogu|pedagog]] i "Mjeshtërisë së Aktorit" pranë Akademisë së Arteve. Pasioni për aktrimin u shfaq që në fëmijëri tek artisti. "Mbaj mend që në fëmijëri i kam pasur shumë qejf jo vetëm shfaqjet teatrore por edhe [[Filmi|filmat]]. Tani, i kujtoj pak me buzëqeshje kur mendoj që një film, p.sh. [[Hamleti|'Hamletin']], e kam parë mbi 15 herë me lloj-lloj pozicionesh, në kinemanë verore apo atë dimërore. Gjithmonë kam pasur dëshirë të shihja filma, të admiroja dhe të diskutoja për [[Artisti|artistët]] pjesëmarrës. Pastaj afrimi me aktrimin qe një okazion."- shprehet aktori në një intervistë të dhënë për mediat. Në dhjetor të vitit 1946, daja i Kabashit, Skënder Çela, bashkë me mikun e tij Mark Toçi, u pushkatuan pa gjyq nga oficerë të [[Drejtoria e Sigurimit të Shtetit (Shqipëri)|Sigurimit të Shtetit]]. Këta të rinj durrsakë ranë ndesh me interesat e [[Republika Popullore e Shqipërisë|regjimit komunist]].<ref>{{Cite web|title=Instagram|url=https://www.instagram.com/p/C0eUlFmN8Ee/?img_index=1|access-date=2025-05-13|website=www.instagram.com|language=en}}</ref> Në 2010 Kabashi dhe një grup i udhëhequr prej tij nisën gërmimet në Qafë-Plloçë të [[Pogradeci|Pogradecit]], për gjetjen e eshtrave të dy të rinjve. Pas shumë takimesh dhe kërkimesh, ai kishte siguruar të dhëna dhe dokumente që vërtetonin se ata qenë ekzekutuar buzë [[Liqeni i Ohrit|liqenit të Pogradecit]], nga oficerë të Sigurimit të Shtetit dhe më pas, trupat e tyre u lanë në kodrat e Qafë-Plloçës.<ref>{{Cite web|date=2020-01-25|title=“Si i ekzekutuam dhe i groposëm Skënder Çelën dhe Mark Toçin…” / Dëshmia rrëqethëse e gjeneralit të njohur, për|url=https://memorie.al/si-i-ekzekutuam-dhe-i-groposem-skender-celen-dhe-mark-tocin-deshmia-rrenqethse-e-gjeneralit-te-njohur-per-dajen-e-mirush-kabashit/|access-date=2025-05-13|website=Memorie.al|language=sq-AL}}</ref> Ndonëse gërmimet zgjatën në kohë, Kabashi nuk mundi t’i gjente eshtrat e dajës. Kabashi ndërroi jetë më 5 dhjetor 2023 në moshën 75 vjeçare, pasi vuante prej disa kohësh nga një sëmundje.<ref>{{Cite web|title=Arti në zi! Shuhet ‘Sokrati’, ndërron jetë në moshën 75-vjeçare aktori i njohur Mirush Kabashi|url=https://www.balkanweb.com/lajm-i-fundit-arti-ne-zi-nderron-jete-aktori-i-njohur-mirush-kabashi/|access-date=2025-03-16|website=www.balkanweb.com|language=sq}}</ref> Kishte dy fëmijë. == Vepra == Interpretimi dhe ngjyrimi emocional i roleve e veçojnë Mirush Kabashin. Personazhet e mishëruara nga Kabashi bien në sy për origjinalitet, për elegancë, duke frymuar karaktere me ndryshime të ndjeshme nga njëri-tjetri, të përzgjedhur me mençuri dhe intuitë. Ka spikatur në rolet [[Satira|satirike]] dhe [[Komedia|komike]].<ref name=":0" /> U dallua fillimisht me krijimin e figurës qesharake të Telit në komedinë "Kartela e verdhë" e Haxhi Ramës (1976), ku luajti me lirshmëri edhe tifozin e apasionuar që ndjek skuadrën dhe lojtarin e tij të zemrës ndeshje pas ndeshjeje e hall pas halli duke përdorur një sërë detajesh shprehëse, si në plastikë ashtu edhe në mënyrën e të folurit. Ky rol u pasua më tutje me personazhe të tilla komike, si: Diafarusi në komedinë "I sëmuri imagjinar" të [[Molieri|Molierit]] (1982), me të cilin luajti mjaft bukur me elegancën plastike të tij, me përpunimin e gjestit, që i ka dhënë Kabashit hirin, sharmin, ngjyrimin dhe stilin klasicist. "Në teatër mësova se ç’ishte aktori, pata peripeci si gjithë të tjerët, pastaj kam marrë pjesë nëpër filma, shfaqje. Të vetmen gjë që mund t’jua them me bindje: nuk i jam trembur e nuk i jam shmangur kurrë punës në çfarëdolloj kushtesh. Kur është fjala për të provuar, për të pasur mundësinë e kontaktit me spektatorin, unë nuk kam refuzuar, por përkundrazi kam provuar me guxim. Njëra prej këtyre fushave është edhe ajo e recitimit që tregova sot para jush."- shpreh Kabashi. Një pjesë të jetës së tij ia ka kushtuar edhe teatrit me rolet e tij të larmishme, ku ndër to më i veçanti ka mbetur ai i Sokratit tek "Apologjia e vërtetë e Sokratit". Kjo vepër u shfaq për herë të parë më 22 qershor 1997 në Teatrin Kombëtar, dhe bazohet te versioni i "Apologjisë" i shkruar nga shkrimtari grek Kosta Varnali. Roli i Sokratit është ndoshta kulmi i tij artistik, ku fuqia interpretuese mbërrin në caqe vërtet të lavdërueshme dhe realisht konkurruese në rrafsh ndërkombëtar. Kabashi pësoi një transformim të plotë psikofizik, plastika e tij u paraqit tejet e përpunuar, e folura gjithashtu, dhe me temperamentin dhe energjinë që ka ndërkallur në fjalën pasionante e ironike të Sokratit realizoi një akuzë të fortë ndaj tiranisë, padrejtësisë, korrupsionit, në suazën e një sarkazme të pamëshirshme, duke i dhënë krejt lojës një qasje të dukshme bashkëkohore. Ndërsa në kinematografi, një ndër rolet e tij më të njohur është ai i Apostol Sakos në komedinë [[Edhe ashtu edhe kështu|"Edhe ashtu edhe kështu"]] (1989). ==Çmimet dhe nderimet== Çmimet më të rëndësishme që Kabashi ka fituar janë titujt [[Artist i popullit|"Artist i Popullit"]], [[Artist i merituar|"Artist i Merituar"]], [[Titulli "Mjeshtër i madh"|"Mjeshtër i Madh i Punës"]] dhe [[Dekorata "Nderi i kombit"|"Nderi i Kombit"]].<ref>{{Cite web|date=2023-12-05|title=Ndërron jetë aktori i madh Mirush Kabashi|url=https://www.gazetatema.net/kulture/nderron-jete-aktori-i-njohur-mirush-kabashi-i417919|access-date=2025-03-16|website=Gazeta Tema|language=sq}}</ref> Titullin "Artist i Merituar" ai e fitoi në vitin 1983 për interpretimin e tij në filmin [[Koncert në vitin 1936|"Koncert në vitin 1936"]]. [[Enver Hoxha]] dhe [[Byroja politike e Partisë së Punës së Shqipërisë|Byroja Politike e PPSh-së]] e vlerësuan shumë aftësinë e Kabashit për të interpretuar një [[Belbëzimi|gagaç]], aq sa ia dhanë këtë titull edhe pse kishte një biografi familjare jo të mirë në sytë e regjimit.<ref name=":1">{{Cite web|title=Rrëfimi i jetës/ Mirush Kabashi: Si u bëra "artist i merituar" në diktaturë {{!}} Arteka.al|url=https://arteka.al/rrefimi-i-jetes-mirush-kabashi-si-u-bera-artist-i-merituar-ne-diktature/|access-date=2025-05-17|website=arteka.al|language=sq}}</ref> Titullin "Mjeshtër i Madh i Punës" e fitoi në vitin 1998 për interpretimin e Sokratit në "Apologjinë e vërtetë të Sokratit", dhe titullin "Nderi i Kombit" e fitoi në vitin 2016.<ref name=":1" /> Në Festivalin Kombëtar të Teatrove Profesionistë të vitit 1989 u shpall "Aktori më i mirë" me rolin e Sadush Nezirit te komedia "Hija e tjetrit" e [[Ruzhdi Pulaha|Ruzhdi Pulahës]]. Po me këtë rol, në Festivalin Teatror Ballkanik të zhvilluar në [[Korinti|Korint]] të [[Greqia|Greqisë]], u vlerësua si një ndër aktorët më të mirë. Në vitin 2002 fitoi çmimin e "Aktorit më të mirë protagonist" në Festivalin e Aktrimit "Apollon 2002" me rolin e Nokës në komedinë "Sa mirë bëri që vdiq" të [[Ilir Bezhani|Ilir Bezhanit]]. Më 1997, në edicionin e nëntë të Festivalit Eksperimental të Teatrit të organizuar në [[Kajro]] të [[Egjipti|Egjiptit]], Mirush Kabashi u vlerësua me "Sfinksin e artë" si interpretuesi më i suksesshëm mes njëmijë aktorëve pjesëmarrës nga dyzetegjashtë vende të botës, për interpretimin e tij në shqip të "Apologjisë së vërtetë të Sokratit". Më 2020, Kabashi u nderua me çmimin "[[Diploma e nderit|Honoris Causa]]" nga universiteti "[[Fadil Sylejmani|Fadil Suljemani]]" në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Pas vdekjes, më prill 2024, Kabashi u shpall "Qytetar Nderi" i Durrësit. == Filmografia == {| class="wikitable sortable" !Viti !Titulli !Roli |- |1976 |[[Emblema e dikurshme (film)|"Emblema e dikurshme"]] |Veniamin Papa |- |1976 |[[Zani partizani|"Zani partizani"]] |Partizani, vëllai i Zanit |- |1978 |[[Koncert në vitin 1936|"Koncert në vitin 1936"]] |Toger Shazivari |- |1979 |[[Radiostacioni (film)|"Radiostacioni"]] |Punonjës i radios |- |1980 |[[Gëzhoja e vjetër|"Gëzhoja e vjetër"]] |Bakja |- |1980 |[[Një ndodhi në port|"Një ndodhi në port"]] |Çaloja |- |1980 |[[Shoqja nga fshati|"Shoqja nga fshati"]] |Dajë Nasi |- |1983 |[[Dora e ngrohtë|"Dora e ngrohtë"]] |Brahushi |- |1983 |[[Kohë e largët|"Kohë e largët"]] |Asketi Lithan |- |1984 |[[Nxënësit e klasës sime|"Nxënësit e klasës sime"]] |Mësues Nardi |- |1987 |[[Zëvendësi i grave|"Zëvendësi i grave"]] |Lisimak Voci |- |1987 |[[Telefoni i një mëngjesi|"Telefoni i një mëngjesi"]] |Kujtimi |- |1987 |[[Binarët (film)|"Binarët"]] |Dyrri |- |1989 |[[Edhe ashtu edhe kështu|"Edhe ashtu edhe kështu"]] |Apostol Sako |- |1998 |[[Nata (film)|"Nata"]] | |- |2008 |[[Ne dhe Lenini|"Ne dhe Lenini"]] | |- |2009 |[[Lutjet e dashurisë|"Lutjet e dashurisë"]] ose "Kronikë provinciale" | |} == Shih edhe == * [[Lista e aktorëve shqiptarë]] * [[Kinematografia në Shqipëri]] * [[Teatri]] * [[Teatri në Shqipëri]] * [[Akademia e Arteve]] * [[Kabashi]] * [[Sokrati]] == Referime == [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Vdekje 2023]] [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Artist i merituar]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] <references /> == Lidhje të jashtme == [[imdbname:1040424|Mirush Kabashi]] në [[Internet Movie Database|IMDb]] {{Artikull i mirë|dita=10|muaji=10|viti=2025}} ktla448koujsl0r1n23dbuommy3c9f0 0 40740 3043703 2991804 2026-09-19T04:55:29Z Ideal Hoti 158891 /* Historia */ 3043703 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Gjocaj''' | native_name = | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Pejës|Pejë]] |Komuna = [[Komuna e Junikut|Junik]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=29 | gjer_s=8 | gjer_dr = N | gjat_g=20 | gjat_m=15 | gjat_s=0 | gjat_dr = E }} '''Gjocaj''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Junikut|Junik]], [[Kosovë]]. == Gjeografia == Gjocaj është një Fshat malor në veri-përendim të Kosovës. Shtrihet rrëz Alpeve shqiptare ku lidhet me Malësin e Gjakovës dhe Tropojen. <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> == Historia == Banorët e këtij fshati janë shumë të lashtë. Origjina e fshatit Gjocaj te Junikut vjen nga Palçi i Merturit. Vete emri Gjocaj vjen nga mesjeta, deshmi për këtë japin varrezat e hershme qe i perkisnin komunitetit katolik. Shumica e banoreve te fshatit Gjocaj jan te besimit Katolik. Tregohet edhe për Kishen katolike e cila tashmë dihet përafërisht se ku ka qenë qe u djeg nga osmanlit. Nga fshati Gjocaj shprenguljet kan vazhduar gjatë gjithë shekullit të kaluar nga fillimi e deri në fund dhe duke krijuar vendbanime te reja në Rashiq, Baballoq, Gjakovë, Pejë dhe Istog. Gjocajt, gjatë gjithë kohës, kan qenë faktor i rëndësishëm duke filluar që në kuvendet e Odës së Junikut duke dhën Pleqnar me nam, si për shembull Abaz Zenun Gjocaj, por edhe në gjysmen e dytë të shekullit të kaluar, kur shkollimi u pa si me i arsyeshem, Gjocajt, ky fshat malor, dha njërëz të letërsisë. Nderë ta mund te ceken Din Mehmeti dhe Zenun Gjocaj. Gjocajt kan qenë çdo herë aktiv ne luftat çlirimtare. Këtë traditë nuk e kan lënë as të tjerët qe u shpërngulen, sidomos në Baballoq, ku në luften e fundit treguan përkushtim të lart. Duke rikujtuar historin dhe fjalën e bacës Din se "Nuk dij se për cilin trim të shkruaj më parë, meqë çdo kohë po nxjerr djem trima dhe të përkushtuar për çeshtje kombëtare nga fshati im". Gjocajt kan dhën luftetar duke filluar nga lufta për mbrojtjen e Hotit dhe Grudës duke ju bashkangjitur malsorve. Gjocajt dhan edhe shumë djem për mbrojtjen e Plavës-Gucisë për t'u lidhur me burrat e Jakup Ferrit si Zenun Abaz Gjocaj babai i Abaz Zenun Gjocaj i cili e la Abazin 10 vjetçar jetim duke dhënë jetën në betejën e Moraçës nga vitet 1876-1877. Ne luften e dytë, Gjocajt duke dhën për Ballin Kombëtar shumë djem për të kundershtuar robërin Sllavo-Komuniste si Haxhi Zenun Gjocaj stërnipi i Zenun Abaz Gjocaj që bën betimin në Pejë në moshën 18 vjeçare dhe duke perfunduar në luften e fundit 1998-99, ku ishin bastion i Ushtrisë Çlirimtare, s'bashku me fshatin Jasiq, ku mund te citojm edhe fjalët e Heroit te Kombit Agim Ramadanit: "Një djal nga këto dy fshatra sa njëzet të tjerë"! Po ashtu, vlen te cekët furnizimi i terë Ushtrisë Çlirimtare me armë dhe armatim, pastaj strehimi dhe sistemimi me çdo gjë te mundshme i çdo luftetari të lirisë qe kaloj për gjatë këtyre maleve në drejtim të Shqipërisë, apo duke hyrë nga Shqipëria. <!-- == Shih dhe këtë == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/33/Docaj.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Junikut]] {{Komuna e Junikut}} {{KO-gjeo-cung}} cty1iwmdpmwk1oqze8sv2ok83wbjg7n 0 43833 3043585 1717459 2026-09-18T23:19:22Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Organizata]]; added [[Category:Organizata Botërore e Tregtisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043585 wikitext text/x-wiki [[Skeda:WTO map 2005de.png|thumb|320px|Harta e vendeve anëtare të Organizatës Botërore të Tregtisë (dhjetor 2005)]] '''Organizata Botërore e Tregtisë''' ([[lista e shkurtesave|shk.]] '''OBT''' / [[gjuha angleze|anglisht]]: '''World Trade Organization'''; [[lista e shkurtesave|shk.]] [[Gjuha angleze|angl.]] '''WTO''') është një [[Organizata|organizatë ndërkombëtare]] me qendër në [[Gjeneva|Gjenevë]] të [[Zvicra|Zvicrës]], e cila merret me nxitjen dhe vënien në zbatim të ligjeve dhe rregulloreve tregtare ndërkombëtare. OBT ka autoritetin të administrojë dhe mbikëqyrë marrëveshjet e tregtisë së lirë dhe praktikat tregtare botërore, si dhe të shqyrtojë dhe rregullojë mosmarrëveshjet tregtare midis vendeve anëtare. OBT u themelua në vitin 1994 kur vendet anëtare të [[GATT]]-it firmosën një pakt të ri tregtar. OBT u krijua për të zëvendësuar GATT-in. OBT filloi punë më [[1 janar]] [[1995]]. GATT-i dhe OBT-ja bashkëjetuan deri në [[dhjetori|dhjetor]] [[1995]] kur vendet antare të GATT-it u mblodhën për herë të fundit. Edhe pse OBT zëvendësoi GATT-in, marrëveshjet tregtare të arritura në kuadër të tij deri në [[1994]] janë pjesë e Marrëveshjes së OBT. Kjo e fundit ka një kuadër shumë më të gjerë se GATT-i, i cili përpiqej të rregullonte vetëm tregtinë e mallrave. OBT e zgjeroi kuadrin e GATT-t duke përfshirë edhe tregtinë e shërbimeve dhe mbrojtjen e pronës së intelektuale. OBT është gjithashtu një organizatë e strukturuar në mënyrë formale rregullat e të cilës janë të detyrueshme për zbatim nga vendet anëtare. Organizata përfaqëson edhe një trupë gjykuese në tregtinë ndërkombëtare. Vendet anëtare mund ti referojnë mosmarrëveshjet e tyre para një paneli arbitrazhi të përbërë nga zyrtare të OBT. Më tej ekziston edhe një trupë apelimi ku vendet anëtare mund të apelojnë vendimet e arbitrazhit. Vendimet e apelit janë të formës së prerë. Të gjitha mosmarrëveshjet duhet të zgjidhen brenda afateve të caktuara në rregulloret e funksionimit të OBT. == Lidhje të jashtme == * {{en}} [http://www.wto.org Faqja zyrtare] [[Kategoria:Organizata ndërkombëtare]] [[Kategoria:Organizata Botërore e Tregtisë]] [[Kategoria:Organizata me bazë në Gjenevë|T]] [[Kategoria:Agjenci të specializuara të Kombeve të Bashkuara|T]] qrysulzhlyblg0vxved1a30bakkzp83 0 53977 3043573 2775458 2026-09-18T23:09:43Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Austri]]; added [[Category:Ekonomia e Austrisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043573 wikitext text/x-wiki Edhe pse [[Austria]] ka kushte më të mira natyrore e ekonomia e sajë nuk ka shënuar rritje deri vonë. Territori i sotëm i [[Austrisë]] një kohë të gjatë ka qenë në kuadër të shtetit të dikurshëm të Austru-Hungarisë, i cili në radhë të parë, ka pasur funksionin administrativ e jo edhe ekonomik. derisa shtete e Evropës Perëndimore i përfshinë një transformim i shpejt dhe procesi i revolucioni industrial. Austria mbetet ndër vendet më të prapambetura. Mungesa e qymyrit, e mineralit të hekurit dhe shkalla esnafore e zhvillimit kanë kontribuar në stagnimin e ekonomisë. Me shkatërrimin e shtetit të Austro-Hungarisë,pas Luftës së Dytë Botërore pozita ekonomike e Austrisë rrënjësisht ndërrohet. Me zvogëlimin e territorit, zvogëlohen edhe lëndët e para, pakësohet furnizimi me prodhimet bujqësore, humb edhe tregun në të cilin nuk ka pasur konkurrencë. Me shfaqjen e inflacionit në dekadat e para pas luftës së dytë botërore e përshkon kriza ekonominë e Austrisë,ndërsa kapitali i kufizuar nuk pamundur të sigurojë rikëmbjen e saj. Rrethanat e tilla knë mundësuar të depërtojë kapitali i huaj në ekonominë e saj. Gjermania naciste në vitin 1938 e bëri aneksimin e Austrisë pa ndonjë rezistencë ushtarake. Pas luftës së Dytë Botërore , në vitin 1948, filloi një proces i ri i zhvillimit ekonomik. Itensifikimet në shfrytëzimin e energjisë së ujit, në metalurgji, investimet në industrinë kimike, kanë qenë bazë e mirë për zhvillimin e industrisë. Në adaptimin e kërkesave të tregut filloi ndërrimi i strukturës industriale, duke e vënë në plan të parë industrinë mekanike dhe atë kimike. Territorializimi i saj gjithënjë e më shumë depërton në pjesën perëndimore të shtetit. Edhe pse me këtë tendencë të përhapjes së industrisë, ajo sot ende nuk është e barabartë, përkatësisht nuk është shtrirë, në tërë shtetin. Në përgjithësi, mund të thuhet se është përqendruar në rajonin e Murës, në afërsi të Vjenës, te lokaliteti Linc dhe në jug të lumit In. == Industria == == Deget me te zhvilluara te industrise austriake jane jo vetem ato tradicionale ,por edhe ato te krijuara ne vitet e fundit ,si p.sh industria kimike dhe elektronike.Mjaft te perhapura jane edhe ndermarrjet e prodhimit artizanale. == == Bujqësia == Ne ultesiren danubiane dhe ne rajonet lindore kultivohet misri, gruri , thekra,elbi, patatja,panxhari i sheqerit etj.Ne rajonet alpine është zhvilluar blegtoria ,si dhe shfrytezimi i planifikuar i burimeve pyjore. == Transporti == [[Skeda:Cityrunner.jpg|thumb|300px| Transporti modern i udhëtarëve]] Në transport dhe komunikime janë të punësuar 6.6% e popullsisë. == Tregëtia == == Turizmi == {{AT-gjeo-cung}} {{Evropa-ekonomia}} [[Kategoria:Ekonomi të Evropës sipas vendit|Austri]] [[Kategoria:Ekonomia e Austrisë]] tog8xln1af7ky0y02stidacsc0d4ynq 3043577 3043573 2026-09-18T23:13:34Z Leutrim.P 113691 3043577 wikitext text/x-wiki Edhe pse [[Austria]] ka kushte më të mira natyrore e ekonomia e sajë nuk ka shënuar rritje deri vonë. Territori i sotëm i [[Austrisë]] një kohë të gjatë ka qenë në kuadër të shtetit të dikurshëm të Austru-Hungarisë, i cili në radhë të parë, ka pasur funksionin administrativ e jo edhe ekonomik. derisa shtete e Evropës Perëndimore i përfshinë një transformim i shpejt dhe procesi i revolucioni industrial. Austria mbetet ndër vendet më të prapambetura. Mungesa e qymyrit, e mineralit të hekurit dhe shkalla esnafore e zhvillimit kanë kontribuar në stagnimin e ekonomisë. Me shkatërrimin e shtetit të Austro-Hungarisë,pas Luftës së Dytë Botërore pozita ekonomike e Austrisë rrënjësisht ndërrohet. Me zvogëlimin e territorit, zvogëlohen edhe lëndët e para, pakësohet furnizimi me prodhimet bujqësore, humb edhe tregun në të cilin nuk ka pasur konkurrencë. Me shfaqjen e inflacionit në dekadat e para pas luftës së dytë botërore e përshkon kriza ekonominë e Austrisë,ndërsa kapitali i kufizuar nuk pamundur të sigurojë rikëmbjen e saj. Rrethanat e tilla knë mundësuar të depërtojë kapitali i huaj në ekonominë e saj. Gjermania naciste në vitin 1938 e bëri aneksimin e Austrisë pa ndonjë rezistencë ushtarake. Pas luftës së Dytë Botërore , në vitin 1948, filloi një proces i ri i zhvillimit ekonomik. Itensifikimet në shfrytëzimin e energjisë së ujit, në metalurgji, investimet në industrinë kimike, kanë qenë bazë e mirë për zhvillimin e industrisë. Në adaptimin e kërkesave të tregut filloi ndërrimi i strukturës industriale, duke e vënë në plan të parë industrinë mekanike dhe atë kimike. Territorializimi i saj gjithënjë e më shumë depërton në pjesën perëndimore të shtetit. Edhe pse me këtë tendencë të përhapjes së industrisë, ajo sot ende nuk është e barabartë, përkatësisht nuk është shtrirë, në tërë shtetin. Në përgjithësi, mund të thuhet se është përqendruar në rajonin e Murës, në afërsi të Vjenës, te lokaliteti Linc dhe në jug të lumit In. == Industria == Deget me te zhvilluara te industrise austriake jane jo vetem ato tradicionale ,por edhe ato te krijuara ne vitet e fundit ,si p.sh industria kimike dhe elektronike.Mjaft te perhapura jane edhe ndermarrjet e prodhimit artizanale. == Bujqësia == Ne ultesiren danubiane dhe ne rajonet lindore kultivohet misri, gruri , thekra,elbi, patatja,panxhari i sheqerit etj.Ne rajonet alpine është zhvilluar blegtoria ,si dhe shfrytezimi i planifikuar i burimeve pyjore. == Transporti == [[Skeda:Cityrunner.jpg|thumb|300px| Transporti modern i udhëtarëve]] Në transport dhe komunikime janë të punësuar 6.6% e popullsisë. == Tregëtia == == Turizmi == {{AT-gjeo-cung}} {{Evropa-ekonomia}} [[Kategoria:Ekonomi të Evropës sipas vendit|Austri]] [[Kategoria:Ekonomia e Austrisë]] mmr7hv0txlr6scykce0nmg6upt9v79d 0 57418 3043709 3029286 2026-09-19T05:01:53Z ~2026-50536-18 193110 /* */ 3043709 wikitext text/x-wiki '''Ali Demi''' ([[Filati|Filat]], [[28 janar]] [[1918]] - [[Vlora|Vlorë]], [[20 Dhjetor|20 dhjetor]] [[1943]]) ka qenë veprimtar i [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|Lëvizjes Nacional-Çlirimtare]] gjatë [[Rezistenca shqiptare në Luftën e Dytë Botërore|rezistencës shqiptare]] dhe anëtar i njësitit gueril të [[Tirana|Tiranës]]. U shpall nga regjimi komunist "Hero i Popullit", një lagje në Tiranë u emërtua në nder të tij. == Biografia == Ai ka lindur në Filat të [[Çamëria|Çamërisë]]. Ndoqi shkollën në [[Gjirokastra|Gjirokastër]] dhe në Tiranë.<ref>{{Cite book|title=A Biographical Dictionary of Albanian History|last=Elsie|first=Robert|publisher=I.B.Tauris|language=en|year=2013|isbn=9781780764313|pages=101}}</ref> Më vonë Ali Demi studioi në ''[[Gjimnazi "Qemal Stafa"|Lyceum]]'', në [[Tiranë]], [[Shqipëri]] dhe në vitin 1939 mori pjesë në demonstratat antifashiste. Ai ishte gjithashtu një nga themeluesit e Partisë Komuniste të Shqipërisë. Ai u dënua me vdekje nga forcat italiane, por arriti të arratisej dhe u bashkua me forcat partizane. Në vitin 1943 vritet në një betejë kundër forcave gjermane në fshatin [[Kaninë]], afër [[Vlorë]]s.<ref>{{Cite web|last=Zane|first=Hyqmet|title=Ali Demi, i vetmi Hero i Popullit i Çamërisë|url=https://sot.com.al/opinion-editorial/ali-demi-i-vetmi-hero-i-popullit-i-%C3%A7am%C3%ABris%C3%AB|access-date=2022-01-21|website=sot.com.al|language=sq|archive-date=24 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230624075932/https://sot.com.al/opinion-editorial/ali-demi-i-vetmi-hero-i-popullit-i-%C3%A7am%C3%ABris%C3%AB|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Rama|first=Luan|title=Ali Demi, muajt e fundit të jetës së një heroi (FOTO)|url=https://www.gazeta-shqip.com/2018/12/19/ali-demi-muajt-e-fundit-te-jetes-se-nje-heroi-foto/|access-date=2022-01-21|website=www.gazeta-shqip.com|language=sq|archive-date=21 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121131747/https://www.gazeta-shqip.com//2018/12/19/ali-demi-muajt-e-fundit-te-jetes-se-nje-heroi-foto/|url-status=dead}}</ref> Në maj të vitit 1944, [[ELAS|Ushtria Popullore Çlirimtare Greke]] formoi dhe emëroi për nder të tij një njësi të përzier greke dhe [[Çamët|çame]], [[Batallioni IV "Ali Demi"]] i regjimentit të 15-të.<ref>"...në maj të vitit 1944, një batalion i përzier i minoritetit çam që u formua në kuadër të njësive luftarake të ELAS-it nën komandën e regjimentit të 15-të në fshatin Kastanjë, u quajt “Ali Demi” dhe përbëhej në kohën e formimit të tij 460 vetë. .." Kretsi, Georgia: Verfolgung und Gedächtnis in Albanien: Eine Analyse postsozialistischer Erinnerungsstrategien, {{ISBN|3-447-05544-8}}</ref> [[Rruga Ali Demi]] dhe [[Ali Demi (Lagje)|Ali Demi (lagje)]] në Tiranë, janë emëruar me emrin e tij. == Referime == <references /> {{Hero i Popullit|state=collapsed}} [[Kategoria:Lindje 1918]] [[Kategoria:Vdekje 1943]] [[Kategoria:Çamë]] [[Kategoria:Hero i Popullit]] hjxehw8468vslb34iw6bsc1dwucq5nr 3043710 3043709 2026-09-19T05:01:56Z Automoderatori 187516 U kthye redaktimi nga [[Special:Contributions/~2026-50536-18|~2026-50536-18]] ([[User talk:~2026-50536-18|diskuto]]) në versionin e fundit nga [[User:Kj1595|Kj1595]] 3029286 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ali Demi | image = Ali Demi (1943).jpg | birth_name = Ali Ahmet Demi | birth_date = 18 janar 1918 | birth_place = [[Filati|Filat]], [[Greqi]] | death_date = 19 dhjetor 1943 (25 vjet) | death_place = [[Kaninë]], [[Vlorë]], [[Shqipëri]] | death_cause = U vra nga [[Balli Kombëtar]] | resting_place = [[Varrezat e Dëshmorëve të Kombit]] | party = [[Partia e Punës e Shqipërisë|PKSH]] | opponents = [[Partia Fashiste Shqiptare|PFSH]], [[Balli Kombëtar]] | family = [[Familja Demi]] | awards = [[Skeda:Titulli "Hero i Popullit".png|17px]] [[Titulli "Hero i Popullit" në Shqipëri|Hero i Popullit]] {{Infobox military person |embed = yes |embed_title = Karriera ushtarake |allegiance = [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|LANÇ]] |branch = Çermenika Battalion |serviceyears = 1943 |rank = Komisar }} }} '''Ali Demi''' ([[Filati|Filat]], [[28 janar]] [[1918]] - [[Vlora|Vlorë]], [[20 Dhjetor|20 dhjetor]] [[1943]]) ka qenë veprimtar i [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|Lëvizjes Nacional-Çlirimtare]] gjatë [[Rezistenca shqiptare në Luftën e Dytë Botërore|rezistencës shqiptare]] dhe anëtar i njësitit gueril të [[Tirana|Tiranës]]. U shpall nga regjimi komunist "Hero i Popullit", një lagje në Tiranë u emërtua në nder të tij. == Biografia == Ai ka lindur në Filat të [[Çamëria|Çamërisë]]. Ndoqi shkollën në [[Gjirokastra|Gjirokastër]] dhe në Tiranë.<ref>{{Cite book|title=A Biographical Dictionary of Albanian History|last=Elsie|first=Robert|publisher=I.B.Tauris|language=en|year=2013|isbn=9781780764313|pages=101}}</ref> Më vonë Ali Demi studioi në ''[[Gjimnazi "Qemal Stafa"|Lyceum]]'', në [[Tiranë]], [[Shqipëri]] dhe në vitin 1939 mori pjesë në demonstratat antifashiste. Ai ishte gjithashtu një nga themeluesit e Partisë Komuniste të Shqipërisë. Ai u dënua me vdekje nga forcat italiane, por arriti të arratisej dhe u bashkua me forcat partizane. Në vitin 1943 vritet në një betejë kundër forcave gjermane në fshatin [[Kaninë]], afër [[Vlorë]]s.<ref>{{Cite web|last=Zane|first=Hyqmet|title=Ali Demi, i vetmi Hero i Popullit i Çamërisë|url=https://sot.com.al/opinion-editorial/ali-demi-i-vetmi-hero-i-popullit-i-%C3%A7am%C3%ABris%C3%AB|access-date=2022-01-21|website=sot.com.al|language=sq|archive-date=24 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230624075932/https://sot.com.al/opinion-editorial/ali-demi-i-vetmi-hero-i-popullit-i-%C3%A7am%C3%ABris%C3%AB|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Rama|first=Luan|title=Ali Demi, muajt e fundit të jetës së një heroi (FOTO)|url=https://www.gazeta-shqip.com/2018/12/19/ali-demi-muajt-e-fundit-te-jetes-se-nje-heroi-foto/|access-date=2022-01-21|website=www.gazeta-shqip.com|language=sq|archive-date=21 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121131747/https://www.gazeta-shqip.com//2018/12/19/ali-demi-muajt-e-fundit-te-jetes-se-nje-heroi-foto/|url-status=dead}}</ref> Në maj të vitit 1944, [[ELAS|Ushtria Popullore Çlirimtare Greke]] formoi dhe emëroi për nder të tij një njësi të përzier greke dhe [[Çamët|çame]], [[Batallioni IV "Ali Demi"]] i regjimentit të 15-të.<ref>"...në maj të vitit 1944, një batalion i përzier i minoritetit çam që u formua në kuadër të njësive luftarake të ELAS-it nën komandën e regjimentit të 15-të në fshatin Kastanjë, u quajt “Ali Demi” dhe përbëhej në kohën e formimit të tij 460 vetë. .." Kretsi, Georgia: Verfolgung und Gedächtnis in Albanien: Eine Analyse postsozialistischer Erinnerungsstrategien, {{ISBN|3-447-05544-8}}</ref> [[Rruga Ali Demi]] dhe [[Ali Demi (Lagje)|Ali Demi (lagje)]] në Tiranë, janë emëruar me emrin e tij. == Referime == <references /> {{Hero i Popullit|state=collapsed}} [[Kategoria:Lindje 1918]] [[Kategoria:Vdekje 1943]] [[Kategoria:Çamë]] [[Kategoria:Hero i Popullit]] 66v5qol1qajgpz0h9e7bqvafr6xl70f 1 57704 3043603 2633390 2026-09-18T23:30:37Z Leutrim.P 113691 3043603 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Evropa/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Diskutim == Harta e plasuar [[:Figura:Europe countries map sq.png]] nuk i plotson kriterejet e informimit të drejt. Bie në kundërshtim me rregullen e bërë nga komutiteti për çështje të ngjajshme (fetare, komerciale dhe politike) të diskutueshme. Në këto raste për bazë merren "gjuha e librit shqip" e botuar në Shqipëri dhe Kosovë (ku gjua shqipe është zyrtare). Për këtë me keqardhje më duhet të tërheq harten pasi që artikulli bënë fjalë për Evropën (2008) dhe nuk ka të bëjë me historie Evropës.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 3 Prill 2008 23:24 (UTC) b71wq5h49ggs81rrg41b2l5zkvue8je 0 64865 3043614 2943159 2026-09-18T23:50:17Z Sadsadas 51943 /* */ 3043614 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | image = [[Skeda:Gerard Piqué Euro 2012 vs France 01.jpg|225px]] | fullname = Gerard Piqué Bernabeu | birth_date= {{birth date and age|2|2|1987}} | birth_place = [[Barcelona]], [[Spanjë]] | height = 1.94 m<ref name="FCBprofile"/> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Qëndër-mbrojtës]] | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 1997–2004 |youthclubs1 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | youthyears2 = 2004–2005 |youthclubs2 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | years1 = 2004–2008 | clubs1 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | caps1 = 12 | goals1 = 0 | years2 = 2006–2007 | clubs2 = → [[Real Zaragoza]] (huazim) | caps2 = 22 | goals2 = 2 | years3 = 2008–2022 | clubs3 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps3 = 397 | goals3 = 29 | totalcaps = 431 | totalgoals = 31 | nationalyears1 = 2002–2003 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-16 e futbollit|Spanja U16]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2004 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-17 e futbollit|Spanja U17]] | nationalcaps2 = 8 | nationalgoals2 = 3 | nationalyears3 = 2006 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 3 | nationalyears4 = 2007 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps4 = 5 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2006–2008 | nationalteam5 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 1 | nationalyears6 = 2009–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps6 = 102 | nationalgoals6 = 5 | nationalyears7 = 2008– | nationalteam7 = [[Kombëtarja katalane e futbollit|Katalonia]] | nationalcaps7 = 10 | nationalgoals7 = 0 }} '''Gerard Piqué Bernabeu''' (lindur më 2 shkurt 1987) është një ish-[[futbolli]]st profesionist [[Spanja|spanjoll]] i cili luajti si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]]. Ai konsiderohet si një nga mbrojtësit më të mirë të gjeneratës së tij.<ref>{{Cite web|date=29 janar 2021|title=Ranked! The 10 best centre-backs in the world|trans-title=Të renditur! 10 qëndër-mbrojtësit më mirë në botë|url=https://www.fourfourtwo.com/features/best-centre-backs-defenders-in-the-world|access-date=9 maj 2021|publisher=FourFourTwo|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 dhjetor 2019|title=7 Best Centre-Backs of the Decade|trans-title=7 qëndër-mbrojtësit më të mirë të dekadës|url=https://www.hitc.com/en-gb/2019/12/26/7-best-centre-backs-of-the-decade/|access-date=9 maj 2021|website=HITC|language=en|author=Alfie Potts Harmer}}</ref><ref>{{Cite web|date=4 shkurt 2020|title=Top 10 defenders of last decade (2010-2019)|trans-title=10 mbrojtësit më të mirë të dekadës (2010–2019)|url=https://www.sportskeeda.com/football/top-10-defenders-of-last-decade-2010-2019|access-date=9 maj 2021|website=sportskeeda.com|publisher=Sport Skeeda|language=en|author=Vishal Subramanian}}</ref> Piqué ishte një talentët më premtues të akademisë së famshme [[La Masia]]. Pavarësisht kësaj, ai u bë pjesë e [[Manchester United F.C.|Manchester United]] në vitin 2004. Ai u rikthye te Barcelona katër vite më pas nën drejtimin e [[Josep Guardiola|Pep Guardiolës]] dhe ndihmoi klubin të fitonte ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonet 2008–09 dhe 2014–15. Ai është një nga katër lojtarët që kanë fituar [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në dy sezone rresht me dy ekipe të ndryshme; lojtarët e tjerë janë [[Marcel Desailly]], [[Paulo Sousa]] dhe [[Samuel Eto'o]]. Piqué luajti 102 ndeshje për [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] nga viti 2009 e deri në vitin 2018. Ai ishte një lojtar i rendësishëm në ekipet që fituan [[2010 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2010]] dhe [[UEFA Euro 2012]]. Ai njoftoi tërheqjen nga ekipi kombëtar pas përfundimit të [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2018]]. ==Karriera me klube== ===Vitet e para=== Piqué lindi në [[Barcelona|Barcelonë]] të [[Katalonja|Katalunjës]]<ref name="FCBprofile">{{cite web|title=Gerard Piqué profile|trans-title=Profili i Gerard Piqué|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/2737/gerard-pique|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=10 shtator 2019}}</ref> dhe e nisi karrierën e tij në akademinë e Barcelonës fillimisht duke luajtur si [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]]. Megjithatë, para se të firmoste kontratën e tij të parë si profesionist, ai u transferua në Angli te Manchester United. Anglezët nuk paguan asnjë shumë për kartonin e tij pasi ishte shumë i ri të firmoste një kontratë profesionisti.<ref name="Made in La Masia">{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/1717/editorial/2011/07/01/2555035/made-in-la-masia-from-lionel-messi-to-cesc-fabregas-the|title=Made in La Masia: From Lionel Messi to Cesc Fabregas, the extraordinary array of talent to emerge from Barcelona's fabled farmhouse|trans-title=Të bërë nga La Masia: Nga Lionel Messi te Cesc Fabregas: vargu i jashtëzakonshëm i talentëve që kanë dalë nga akademia e Barcelonës|publisher=Goal.com|language=en|author=Ben Hayward|date=1 korrik 2011|access-date=16 maj 2020}}</ref> ===Manchester United=== Piqué bëri debutimin e tij zyrtar me Manchester United më 26 tetor 2004 në suksesin 3–0 kundër [[Crewe Alexandra F.C.|Crewe Alexandra]] në Kupën e Ligës, duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 67të në vend të [[John O'Shea]].<ref>{{cite news|title=Crewe 0–3 Man Utd|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/3947037.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 tetor 2004|access-date=27 maj 2008}}</ref> Debutimi i tij si titullar erdhi në janar 2005 në barazimin pa gola kundër [[Exeter City F.C.|Exeter City]] në Kupën FA. Piqué luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]], sërisht duke zëvëndësuar O'Shean, në një fitore 3–1 kundër [[Sunderland F.C.|Sunderland]]. Ndeshja e tij e parë si titullar në kampionat erdhi më 29 mars 2005 kundër [[West Ham United F.C.|West Ham United]] në [[Old Trafford]], duke luajtur si mbrojtes i djathtë, pasi [[Gary Neville]] mungonte për shkak të një dëmtimi.<ref>{{cite news|title=Man Utd 1–0 West Ham|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4842340.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 mars 2006|access-date=16 janar 2015}}</ref> Performancat pozitive të Piqué, sidomos me ekipin rezervë, bënë që në shkurt 2005 të firmoste një kontratë të re katër-vjeçare. Pavarësisht kësaj, më 4 gusht 2006 ai u huazua në [[La Liga]] te [[Real Zaragoza]]. Një nga kushtet e formulës së huazimit ishte që Piqué të luante të paktën 20 ndeshje për klubin aragonez.<ref>{{cite web|url=http://www.ontheminute.com/news/news.php?news=2521|title=Zaragoza's Piqué: My future is with Man Utd|trans-title=Piqué i Zaragozës: E ardhmja ime është me Man Utd|website=OnTheMinute.com|language=en|access-date=30 janar 2007|archive-date=6 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071006121254/http://www.ontheminute.com/news/news.php?news=2521|url-status=dead}}</ref> Ai pati një periudhë të suksesshme te Zaragoza, duke luajtur 22 ndeshje në mbrojtje me kolegun argjentinas [[Gabriel Milito]]; në disa raste ai u aktivizua edhe si mesfushor mbrojtës. Më 5 maj 2007, u njoftua se Piqué do të rikthehej në [[Old Trafford]] për sezonin e ardhshëm. [[Alex Ferguson|Sir Alex Ferguson]] kishte synuar të vlerësonte formën e Piqué në [[La Romareda]] më 6 maj, përpara një takimi ku të dy palët do të diskutonin perspektivat e ardhshme të Piqué me klubin. Megjithatë, Ferguson nuk ishte në gjendje të merrte pjesë për shkak të vështirësive të linjës ajrore.<ref>{{cite web|title=Piqué set for OT return|trans-title=Piqué gati për rikthimin në Old Trafford|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2007/May/Pique-set-for-OT-return.aspx|website=ManUtd.com|publisher=Manchester United F.C.|language=en|author=Ben Hibbs|date=4 maj 2007|access-date=16 janar 2015}}</ref> Piqué luajti vetëm nëntë ndeshje gjatë sezonit 2007–08. Ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] në një ndeshje të fazës së grupeve të [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]] më 7 nëntor 2007.<ref>{{cite news|title=Man Utd 4–0 Dynamo Kiev|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7076590.stm|publisher=BBC Sport|language=en|author=Phil McNulty|date=7 nëntor 2007|access-date=3 maj 2010}}</ref> Ai u bë lojtari i 450të që shënon të paktën një gol me klubin.<ref>{{cite web|url=http://www.stretfordend.co.uk/goalscorers/overall.html|title=All Goalscorers in all Competitive Matches|trans-title=Të gjithë golashënuesit në të gjitha ndeshjet zyrtare|access-date=8 nëntor 2007|date=nëntor 2007|publisher=The Website of Dreams|website=StretfordEnd.co.uk|language=en|page=5}}</ref> Goli i tij i dytë gjithashtu erdhi në Ligën e Kampioneve, në një ndeshje në transfertë kundër [[A.S. Roma|Romës]] më 12 dhjetor 2007.<ref>{{cite news|title=Roma 1 Manchester United 1: Piqué's joy on pitch marred by violence off it|trans-title=Roma 1 Manchester United 1: Kënaqësia e Piqué në fushë prishet nga dhuna jashtë saj|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/roma-1-manchester-united-1-piques-joy-on-pitch-marred-by-violence-off-it-764878.html|newspaper=The Independent|language=en|author=Ian Herbert|date=13 dhjetor 2007|access-date=25 qershor 2010}}</ref> ===Rikthimi te Barcelona=== [[Skeda:Gerard Pique.jpg|parapamje|djathtas|Piqué duke luajtur në ndeshjen e Trofeut Joan Gamper 2008.]] Më 27 maj 2008, Piqué u rikthye te [[FC Barcelona|Barcelona]] në një marrëveshje katër-vjeçare, duke pasur njê klauzolë lirimi 5 milion €.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080527104344.html|title=Piqué comes back home|trans-title=Piqué rikthehet në shtëpi|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=25 qershor 2010|url-status=dead|archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20100627200942/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080527104344.html|archive-date=27 qershor 2010}}</ref> Barcelona pagoi 5 milion € për transferimin e tij.<ref>{{cite news|title=Gerard Piqué is back at Camp Nou, the man with Barcelona in his DNA|trans-title=Gerard Piqué rikthehet në Camp Nou, njeriu me Barcelonën në ADN-në e tij|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/24/gerard-pique-barcelona-champions-league|newspaper=The Guardian|language=en|author=Sid Lowe|date=25 maj 2009|access-date=30 nëntor 2010}}</ref> Piqué shprehu kënaqësinë e tij për rikthimin te Barcelona, por shtoi se ai e shijoi qëndrimin e tij te Manchester United: {{cquote|Jam shumë i lumtur që jam kthyer. Nuk mendoja se do të kthehesha prap por kjo është shumë e mirë për mua. Manchester United është një klub i madh dhe më pëlqeu që fitova gjëra. Më ka ndihmuar të luaj me lojtarë të klasit botëror dhe dua ta vazhdoj këtë gjë te Barça.}} Piqué shënoi golin e tij të parë me Barcelonën më 26 nëntor 2008 në fitoren 5–2 kundër [[Sporting CP]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|url=http://espnfc.com/uk/en/gamecast/254714/gamecast.html?soccernet=true&cc=5739|title=Sporting Lisbon 2 – 5 Barcelona|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 nëntor 2008|access-date=12 mars 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/champions-league/3528746/Jose-Mourinhos-Inter-Milan-progress-despite-defeat-to-Panathinaikos-Football.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/champions-league/3528746/Jose-Mourinhos-Inter-Milan-progress-despite-defeat-to-Panathinaikos-Football.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Jose Mourinho's Inter Milan progress despite defeat to Panathinaikos|trans-title=Interi i Jose Mourinhos përparon pavarësisht disfatës ndaj Panathinaikosit|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=26 nëntor 2008|access-date=12 mars 2013}}{{cbignore}}</ref> Më 29 janar 2009, Piqué shënoi kundër ekipit rival [[RCD Espanyol|Espanyol]] në Kupën e Mbretit; goli, i cili u shënua me kokë pas ekzekutimit të një goditje këndi në minutën e 57të, i dha fitoren Barcelonës me rezultatin 3–2.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=261375&cc=5901|title=Barcelona 3 – 2 Espanyol|access-date=2 korrik 2009|date=29 janar 2009|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=1 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201120611/http://soccernet.espn.go.com/match?id=261375&cc=5901|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/4391354/Barcelona-into-Copa-del-Rey-semis.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/4391354/Barcelona-into-Copa-del-Rey-semis.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Barcelona into Copa del Rey semis|trans-title=Barcelona në gjysëm-finale të Kupës së Mbretit|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=29 janar 2009|access-date=12 mars 2013}}{{cbignore}}</ref> Më 2 maj 2009, Piqué shënoi golin e gjashtë të Barcelonës në fitoren historike 6–2 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ''[[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabéu]]'', duke festuar golin në një mënyre pasionante.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/04/24/58fe5ed8ca47413f548b461c.html|title=Real Madrid-Barcelona: Celebrations in enemy territory|trans-title=Real Madrid-Barcelona: Festimet në territor armik|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=en|date=24 prill 2017|access-date=16 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/card/real-madrid-fc-barcelona-2-6|title=REAL MADRID – FC BARCELONA 2–6|date=2 maj 2009|access-date=10 gusht 2013|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228091954/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/card/real-madrid-fc-barcelona-2-6|archive-date=28 shkurt 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Më 13 maj 2009, Piqué fitoi trofeun e tij të parë me Barcelonën, Kupën e Mbretit, duke luajtur 90 minuta të plota në [[Finalja e Copa del Rey 2009|finalen]] e fituar 4–1 kundër [[Athletic Bilbao]].<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5321324/Barcelona-defeat-Athletic-Bilbao-to-win-Copa-del-Rey.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5321324/Barcelona-defeat-Athletic-Bilbao-to-win-Copa-del-Rey.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Barcelona defeat Athletic Bilbao to win Copa del Rey|trans-title=Barcelona mposht Athletic Bilbao dhe fiton Kupën e Mbretit|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=14 maj 2009|access-date=12 mars 2013}}{{cbignore}}</ref> Tre ditë më pas, Barcelona fitoi edhe kampionatin që javën e 36të pas humbjes së Real Madridit 3–2 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]].<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5336603/Real-Madrid-loss-hands-La-Liga-title-to-Barcelona.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5336603/Real-Madrid-loss-hands-La-Liga-title-to-Barcelona.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Real Madrid loss hands La Liga title to Barcelona|trans-title=Real Madridi e humbet titullin e La Ligas ndaj Barcelonës|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=16 maj 2009|access-date=12 mars 2013}}{{cbignore}}</ref> Më 27 maj, Piqué luajti në finalen e Ligës së Kampioneve kundër ish klubit të tij Manchester United, të cilën Barcelona e fitoi 2–0 në [[Romë]];<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8060878.stm|title=Barcelona 2–0 Man Utd|publisher=BBC Sport|language=en|date=27 maj 2009|access-date=12 mars 2013}}</ref> me këtë sukses, Barcelona kompletoi një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]]'' historike, duke u bërë klubi i parë spanjoll që e arrin këtë gjë.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2009/matches/round=15280/match=302813/postmatch/quotes/index.html|title=Guardiola salutes his treble winners|trans-title=Guardiola përshëndet fituesit e tii të tripletës|publisher=UEFA|language=en|date=28 maj 2009|access-date=12 mars 2013}}</ref> Më 19 dhjetor 2009, Piqué ishte pjesë e ekipit që mposhti klubin argjentinas [[Estudiantes de La Plata|Estudiantes]] 2–1 në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2009|finalen e FIFA Kupës së Botës për Klube 2009]] në [[Abu Dhabi]]; ai asistoi golin e barazimit të shënuar nga [[Pedro Rodríguez Ledesma|Pedro]] në minutën e 89të që e dërgoi ndeshjen në kohën shtesë. Barcelona u bë ekipi i parë në histori që fiton gjashtë trofe në një vit.<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/12/19/football.barcelona.estudiantes.messi/index.html|title=Barcelona add world title to trophy haul|trans-title=Barcelona shton titullin botëror në listën e trofeve të tyre|date=19 dhjetor 2009|access-date=10 gusht 2013|publisher=CNN|language=en}}</ref> Më 26 shkurt 2010, Piqué firmosi një kontratë të re me Barcelonën deri në vitin 2015.<ref>{{cite news|title=Piqué signs new Barcelona deal|trans-title=Piqué firmos marrëveshje të re me Barcelonën|url=http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Pique-signs-new-Barca-deal-article336557.html|work=MirrorFootball|publisher=Mirror Group Newspapers|language=en|date=26 shkurt 2010|access-date=12 mars 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=Piqué extends Barcelona contract|trans-title=Piqué zgjat kontratën e tij me Barcelonën|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1455997.html|publisher=UEFA|language=en|date=26 shkurt 2010|access-date=12 mars 2013}}</ref> Dy muaj më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitores 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në [[Camp Nou]] në ndeshjen e kthimit të gjysëm-finales së Ligës së Kampioneve; pavarësisht kësaj fitoreje, Barcelona u eliminua me rezultatin e përgjithshëm 3–2.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=290736&league=UEFA.CHAMPIONS&cc=4716|title=Barcelona 1 – 0 Internazionale|publisher=ESPN FC|language=en|date=28 prill 2010|access-date=28 prill 2010|archive-date=2 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100502023452/http://soccernet.espn.go.com/match?id=290736&league=UEFA.CHAMPIONS&cc=4716|url-status=dead}}</ref> Piqué luajti ndeshjen e tij të parë si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] më 7 dhjetor 2010 në fitoren 5–0 kundër rusëve të [[FC Rubin Kazan|Rubin Kazan]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve, në mungesë të kapitenit [[Carles Puyol]] dhe zëvëndës-kapitenit [[Xavi]].<ref>{{cite web|title=Barca end Rubin hoodoo|trans-title=Barca i jep fund tersit të Rubin|url=https://www.skysports.com/football/barcelona-vs-rubin/227545|author=Razwan Mirza|publisher=Sky Sports|language=en|date=8 dhjetor 2010|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> Më 28 maj 2011, Piqué luajti në finalen e tij të dytë të Ligës së Kampioneve. Barcelona mposhti 3–1 Manchester United në [[Wembley Stadium]] për të ngritur trofeun për herë të dytë në tre sezone.<ref>{{cite web|title=No answer to Barca genius|trans-title=Ska përgjigje për gjenialitetin e Barçës|url=https://www.skysports.com/football/barcelona-vs-man-utd/report/234950|publisher=Sky Sports|language=en|author=Alex Dunn|date=28 maj 2011|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> [[Skeda:2012 2013 - 03 Gerard Piqué.jpg|parapamje|majtas|210px|Piqué gjatë sezonit 2012–13.]] Më 18 dhjetor 2011, Piqué fitoi një tjetër trofe, [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]; ai luajti si titullar në finalen e fituar kundër klubit brazilian [[Santos FC|Santos]] në [[Yokohama]].<ref>{{cite web|title=Club World Cup final: Santos 0-4 Barcelona – as it happened|trans-title=Finalja e Kupës së Botës për Klube: Santos 0-4 Barcelona: ashtu si ndodhi|url=https://www.theguardian.com/football/2011/dec/18/world-club-cup-santos-barcelona|publisher=The Guardian|language=en|author=Alan Gardener|date=18 dhjetor 2011|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> Më 1 maj 2013, ai shënoi një autogol në ndeshjen e kthimit të gjysëm-finales së Ligës së Kampioneve kundër [[FC Bayern München|Bayern München]]; Barcelona e humbi ndeshjen 3–0 në shtëpi dhe u eliminua nga kompeticioni me rezultatin e përgjithshëm 7–0.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/news/story/_/id/1431988/gerard-pique-worst-moment-my-barcelona-career?cc=4716|title=Piqué: Worst moment of my Barcelona career|trans-title=Piqué: Momenti më i keq i karrierës time te Barcelona|publisher=ESPN FC|language=en|date=1 maj 2013|access-date=1 maj 2013}}</ref> Piqué firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me Barcelonën në maj 2014.<ref>{{cite web|title=Gerard Piqué signs on till 2019|trans-title=Gerard Piqué firmos deri në vitin 2019|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/gerard-pique-signs-on-till-2019|publisher=FC Barcelona|language=en|date=20 maj 2014|access-date=22 maj 2014}}</ref> Më 6 maj 2015, ai luajti si titullar në [[Finalja e UEFA Liga e Kampioneve 2015|finalen e Ligës së Kampioneve]] kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]] në [[Berlin]];<ref>{{cite web|title=Barcelona see off Juventus to claim fifth title|trans-title=Barcelona mposht Juventusin dhe fiton titullin e pestë|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000552/match=2015227/postmatch/report/index.html|publisher=UEFA|language=en|author=Andrew Haslam|date=6 qershor 2015|access-date=7 qershor 2015}}</ref> Barcelona fitoi ndeshjen 3–1 dhe u bë ekipi i parë në histori që kompleton ''tripletën'' në sezone të ndryshme.<ref name="triple">{{cite web|title=Barça make history with second treble!|trans-title=Barça bën historinë me tripletën e dytë!|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/barca-make-history-with-second-treble|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|date=6 qershor 2015|access-date=7 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607120500/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/barca-make-history-with-second-treble|archive-date=7 qershor 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Piqué, Xavi, [[Lionel Messi]], [[Andrés Iniesta]], [[Sergio Busquets]], [[Dani Alves]] dhe Pedro janë të vetmit lojtarë që kanë qënë e të dyja ekipeve që fituan tripletën.<ref name="triple"/> Më 20 dhjetor 2015, Piqué fitoi trofeun e tij të 21të me katalanasit pasi Barcelona mposhti pastër 3–0 argjentinasit e [[Club Atlético River Plate|River Plate]] për të fituar një tjetër trofe të FIFA Kupës së Botës për Klube.<ref>{{cite web|title=Barcelona vs. River Plate: Score, Reaction for 2015 FIFA Club World Cup Final|trans-title=Barcelona vs. River Plate: Rezultati, reagimet për finalen e FIFA Kupës së Botës për Klube 2015|url=https://bleacherreport.com/articles/2600901-barcelona-vs-river-plate-score-reaction-for-2015-fifa-club-world-cup-final|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Matt Jones|date=20 dhjetor 2015|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> Në janar 2018, ai firmosi një kontratë të re deri në qershor 2022.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/gerard-pique-renews-with-fc-barcelona-through-to-2022|title=Gerard Piqué and FC Barcelona renew contract through to 2022|trans-title=Gerard Piqué dhe FC Barcelona rinovojnë kontratën deri në vitin 2022|date=18 janar 2018|access-date=18 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001142512/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/gerard-pique-renews-with-fc-barcelona-through-to-2022|archive-date=1 tetor 2018|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> Piqué luajti ndeshjen e tij të 500të për Barcelonën në suksesin e lehtë 5–2 kundër [[Real Betis]] në kampionat më 25 gusht 2019, duke u aktivizuar 90 minuta të plota.<ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1320074/gerard-pique-reaches-500-games-for-fc-barcelona|title=Gerard Piqué reaches 500 games for FC Barcelona|trans-title=Gerard Piqué arrin 500 ndeshje për FC Barcelonën|date=25 gusht 2019|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=26 gusht 2019}}</ref> Më 20 tetor 2020, Piqué nënshkroi një kontratë të re me klubin deri në qershor 2024; klauzola e tij e lirimit u vendos në shumën 500 milion €.<ref>{{cite web|title=Agreement for contract extensions for Piqué, Ter Stegen, De Jong and Lenglet|trans-title=Marrëveshje për rinovimet e kontratave të Piqué, Ter Stegen, De Jong dhe Lenglet|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/1870105/agreement-for-contract-extensions-for-pique-ter-stegen-de-jong-and-lenglet|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|date=21 tetor 2020|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> Më 3 mars 2021, ai shënoi një gol me kokë në minutën e fundit të ndeshjes së kthimit gjysëm-finale të Kupës së Mbretit kundër Seviljes, duke barazuar rezultatin e përgjithshëm çka bëri që ndeshja të shkonte në kohën shtesë. Barcelona fitoi 3–0 në kohën shtesë dhe përparoi në finale,<ref>{{Cite web|title=Barcelona vs. Sevilla score: Barca reach Copa del Rey final as Pique, Braithwaite rescue trophy chance|trans-title=Barcelona vs. Sevilla: Barca arrin finalen e Kupës së Mbretit. Pique dhe Braithwaite shpëtojnë mundësinē për trofe|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/barcelona-vs-sevilla-score-barca-reach-copa-del-rey-final-as-pique-braithwaite-rescue-trophy-chance/live/|access-date=4 mars 2021|website=CBSSports.com|language=en}}</ref> të cilën e fitoi kundër Athletic Bilbaos.<ref>{{Cite news|title=Barca thrash Athletic to win Copa del Rey|trans-title=Barça shkatërron Athletic Bilbaon dhe fiton Kupën e Mbretit|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56779320|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=26 shtator 2021}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===Te rinjtë=== Piqué ishte pjesë e [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|ekipit nën-19]] që fitoi [[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit 2006|UEFA Kampionatin Evropian nën-19 2006]] në Poloni.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/under19/news/newsid=439848.html|title=Meléndez's mind focused on final|trans-title=Mëndja e Meléndez e përqëndruar te finalja|publisher=UEFA|language=en|date=27 korrik 2006|access-date=27 korrik 2006}}</ref> Në finalen e fituar 2–1 kundër [[Kombëtarja skoceze nën-19 e futbollit|Skocisë]], Piqué zhvilloi një paraqitje pozitive në mbrojtje si dhe dha kontributin e tij në sulm, fillimisht duke goditur traversën me një gjuajtje me kokë dhe më pas duke asistuar golin e dytë të Spanjës të shënuar nga sulmuesi [[Alberto Bueno]].<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/under19/news/newsid=440340.html|title=This defeat feels like a victory|trans-title=Kjo humbje nga duket si fitore|publisher=UEFA|language=en|date=30 korrik 2006|access-date=30 korrik 2006}}</ref> Pas kësaj, ai mori pjesë në Kupën e Botës 2007 me [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]], duke luajtur si titullar në të gjashta ndeshjet e ekipit në turnament. Ai gjithashtu shënoi një gol në fitoren 4–2 me përmbysje kundër [[Kombëtarja braziliane nën-20 e futbollit|Brazilit]] në raundin e 16-tave.<ref>{{cite web|title=Spain-Brazil Match Report|trans-title=Raporti i ndeshjes Spanjë-Brazil|url=https://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=249409/match=58880/report.html|publisher=FIFA|language=en|access-date=2 prill 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080214043749/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round%3D249409/match%3D58880/report.html|archive-date=14 shkurt 2008|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, në ndeshjen çerek-finale kundër [[Kombëtarja çeke nën-20 e futbollit|Republikës Çeke]], Piqué humbi penalltinë vendimtare të ekipit të tij çka solli edhe eliminimin nga turnamenti.<ref>{{cite web|title=Spain – Czech Republic Match Report|trans-title=Raporti i ndeshjes Spanjë - Republika Çeke|url=https://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=249410/match=58889/report.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070718100105/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=249410/match=58889/report.html|url-status=dead|archive-date=18 korrik 2007|publisher=FIFA|language=en|date=14 korrik 2007|access-date=22 qershor 2013}}</ref> ===Ekipi i parë=== Piqué u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 6 shkurt 2009 pēr ndeshjen miqësore ndaj [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]].<ref>{{cite news|title=Lista de convocados para el amistoso ante Inglaterra|trans-title=Lista e të thirrurve për ndeshjen miqësore ndaj Anglisë|url=http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=39&ID=1120|publisher=Real Federación Española de Fútbol|date=6 shkurt 2009|access-date=6 shkurt 2009|language=es|archive-date=10 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090210071244/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=39&ID=1120|url-status=dead}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota me Spanjën që fitoi 2–0 në [[Sevilja|Sevilje]].<ref>{{cite news|title=International Friendly: Spain completely outclass England|trans-title=Ndeshje miqësore ndërkombëtare: Spanja ja kalon tërësisht Anglisë|url=http://www.sofiaecho.com/2009/02/12/673859_international-friendly-spain-completely-outclass-england|newspaper=The Sofia Echo|language=en|author=Nick Iliev|date=12 shkurt 2009|access-date=25 qershor 2010|archive-date=26 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100326015103/http://www.sofiaecho.com/2009/02/12/673859_international-friendly-spain-completely-outclass-england|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë me Spanjën në ndeshjen e tij të dytë mē 28 mars 2009, kur ai u aktivizua si zëvëndësues në vënd të të dëmtuarit Carles Puyol dhe shënoi golin e vetëm të fitores kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqisë]] në Stadiumin Santiago Bernabéu në [[Madrid]], e vlefshme për kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2010.<ref>{{cite web|title=Del Bosque Analyses Spain's Turkey Win|trans-title=Del Bosque analizon fitoren e Spanjës kundër Turqisë|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/03/29/1180402/del-bosque-analyses-spains-turkey-win|publisher=Goal.com|language=en|date=29 mars 2009|access-date=25 qershor 2010}}</ref> Katër ditë më vonë, ai luajti si titullar në fitoren 2–1 kundër të njëtit kundërshtar, këtë herë në [[Stamboll]].<ref>{{cite web|title=Turkey 1–2 Spain: Riera earns comeback victory|trans-title=Turqia 1–2 Spanja: Reira siguron fitoren me përmbysje|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=236469&cc=5739|publisher=ESPN FC|language=en|date=1 prill 2009|access-date=25 qershor 2010|archive-date=22 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622092142/http://soccernet.espn.go.com/report?id=236469&cc=5739|url-status=dead}}</ref> Piqué luajti në turnamentin e tij të parë madhor në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|FIFA Kupën e Konfederatave 2009]]. Ai luajti në katër nga pesë ndeshjet e Spanjës e cila e mbylli turnamentin në vendin e tretë. Piqué ishte titullar i Spanjës gjatë [[2010 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2010]] Në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]], duke luajtur në qëndër të mbrojtjes sëbashku me kolegun e tij te Barcelona Carles Puyol. Ai luajti në të shtata ndeshjet si titullar, me Spanjën që u shpall kampione bote pasi mposhti [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandën]] 1–0 në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës 2010|finale]].<ref>{{cite news|title=World Cup 2010 final: Andrés Iniesta finds key for Spain to beat Holland|trans-title=Finalja e Kupës së Botës 2010: Andres Iniesta gjen çelsin për Spanjën për të mposhtur Holandën|url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/11/world-cup-final-holland-spain1|publisher=The Guardian|language=en|author=Kevin McCarra|date=11 korrik 2010|access-date=12 mars 2013}}</ref> Gjatë turnamentit, Piqué formoi një dyshe të suksesshme në mbrojtje me Puyol; me ata në mbrojtje, Spanja pësoi vetëm dy gola në shtatë ndeshje, duke e mbajtur portën e praprekur në pesë ndeshje. Në ndeshjen hapëse të Spanjës kundër [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrës]] në fazën e grupeve, disa momente para se [[Gelson Fernandes]] të shënonte golin e vetëm të takimit, sulmuesi kundërshtar [[Eren Derdiyok]] u rrëzua mbi portierin [[Iker Casillas]] i cili goditi aksidentalisht në fytyre Piquén, duke e hedhur në tokë dhe duke i shkaktuar një të çarë ngjitur me syrin e djathë.<ref>{{cite news|title=Spain 0–1 Switzerland|trans-title=Spanja 0–1 Zvicra|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2010/matches/match_16|publisher=BBC Sport|language=en|author=Sam Sheringham|date=16 qershor 2010|access-date=16 janar 2015}}</ref> Piqué luajti çdo minutë me Spanjën në fushatën e tyre të suksesshme në [[UEFA Euro 2012]], duke u aktivizuar në qëndër të mbrojtjes me [[Sergio Ramos]]in. Në ndeshjen gjysëm-finale kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]], ai shënoi penalltinë e tretë të ekipit të tij, duke ndihmuar Spanjën të shkonte në finale. Në [[Finalja e UEFA Euro 2012|finale]], Spanja e mbajti portën e paprekur për të pestën ndeshje rresht dhe fitoi me rezultatin bindës 4–0 kundër [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]].<ref name="Spain 4-0 Italy">{{cite news|title=Spain 4–0 Italy|trans-title=Spanja 4–0 Italia|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18355496|publisher=BBC Sport|language=en|author=Phil McNulty|date=1 korrik 2012|access-date=11 korrik 2012}}</ref> Piqué ishte një nga tre mbrojtësit spanjoll që u përfshi në [[UEFA Euro 2012#Ekipi i Turnamentit|Ekipin e Turnamentit]] nga [[UEFA]]; ''La Roja'' pësoi vetëm një gol në gjashtë ndeshje gjatë turnamentit.<ref>{{cite news|title=Ten Spain players in Team of the Tournament|trans-title=Dhjetë lojtarë spanjollë në Ekipin e Turnamentit|url=https://www.uefa.com/news/newsid=1838279.html|publisher=UEFA|language=en|date=2 korrik 2012|access-date=2 korrik 2012}}</ref> Në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2013|FIFA Kupën e Konfederatave 2013]], Piqué shënoi një nga penalltitë e Spanjës në fitoren e tyre ndaj [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]] në gjysëm-finale. Në [[Finalja e FIFA Kupës së Konfederatave 2013|finalen]] kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]], ai u përjashtua me karton të kuq në minutën e 68të për një ndërhyrje të ashpër ndaj [[Neymar]]. Spanja u mposht me rezultatin 3–0, duke i dhënë fund ecurisë pozitive me 29 ndeshje pa humbje, e cila në atë kohë ishte një rekord.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-07-01/brazil-caps-confederations-cup-marked-by-protests-with-title.html|title=Brazil Caps Confederations Cup Marked by Protests With Title|trans-title=Brazili e mbyll Kupën e Konfederatave me protesta për titullin|date=1 korrik 2013|access-date=10 gusht 2013|publisher=Bloomberg|language=en}}</ref> Më 13 qershor 2016, Piqué shënoi golin e tij të pestë për Spanjën në fitoren 1–0 kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] në fazën e grupeve të [[UEFA Euro 2016]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017883/postmatch/report/index.html|title=Piqué pounces for late Spain win|trans-title=Piqué i jep fitoren Spanjës në fund|date=13 qershor 2016|access-date=14 qershor 2016|publisher=UEFA|language=en|author=Paul Saffer}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të 100të me Spanjën më 20 qershor 2018 në fitoren minimale 1–0 kundër [[Kombëtarja iraniane e futbollit|Iranit]] në fazën e grupeve të [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2018]].<ref>{{cite web|url=http://www.beinsports.com/us/fifa-world-cup/news/diego-costa-guides-spain-past-impressive-iran/907824|title=Diego Costa Guides Spain Past Impressive Iran|trans-title=Diego Costa udhëheq Spanjën të kalojë Iranin mbreslënës|publisher=Bein Sports|language=en|date=20 qershor 2018|access-date=23 qershor 2018}}</ref> Dy muaj pas përfundimit të turnamentit, Piqué njoftoi tërheqjen nga futbolli ndërkombëtar.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/pique-confirms-retirement-from-spain-national-team-to-focus-on-barcelona/46dph2aj26ax1m4u21tzp0d1c|title=Pique confirms retirement from Spain national team to focus on Barcelona|trans-title=Pique konfirmon tërheqjen nga Spanja me qëllim për t'u përqëndruar te Barcelona|publisher=Goal.com|language=en|date=11 gusht 2018|access-date=27 shtator 2022}}</ref> Më 25 mars 2019, Piqué luajti ndeshjen e tij të 10të me [[Kombëtarja katalanase e futbollit|Katalonjën]] në fitoren 2–1 kundër [[Kombëtarja venezueliane e futbollit|Venezuelës]], disa muaj pasi ishte tërhequr nga kombëtarja spanjolle.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47699030|title=Gerard Pique plays for Catalonia in friendly against Venezuela|trans-title=Gerard Piqué luan pēr Katalonjën në një ndeshje miqësore kundër Venezuelës|date=25 mars 2019|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=29 gusht 2019}}</ref> ==Profili i lojtarit== ===Stili i lojës=== Piqué është një mbrojtës modern dhe komandues në fushë, i cili kombinon forcën dhe ndërhyrjet e sakta me teknikën dhe pasimin. Falë gjatësisë dhe fizikut, ai është një lojtar i fuqishëm në duelet ajërore. Piqué është një lojtar efektiv në mbajtjen e topit si dhe është i aftë të lexojë lojën; këto veçori bënë që ai të formonte një dyshe të suksesshme në mbrojtje me [[Carles Puyol]] te Barcelona dhe te Spanja.<ref name="Defending the caveman">{{cite news|url=https://www.timeslive.co.za/sport/soccer/2010-07-11-defending-the-caveman/|title=Defending the caveman|trans-title=Duke mbrojtur shpellarin|publisher=The Times|language=en|author=Ian Hawkey|date=11 korrik 2010|access-date=17 maj 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/1719927-ranking-the-20-best-defenders-in-world-football|title=Ranking the 20 Best Defenders in World Football|trans-title=Duke renditur 20 mbrojtësit më të mirë të botës së futbollit|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Christopher Atkins|date=30 korrik 2013|access-date=17 maj 2020}}</ref> Pavarësisht se në rininë e tij konsiderohej një talent premtues, Piqué fillimisht u kritikua nga media si një lojtar që bën gafa në mbrojtje,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/club/barcelona/83/blog/post/2433390/pep-guardiola-barcelona-vs-pep-guardiola-bayern|title=The differences between Guardiola's Barcelona vs. Guardiola's Bayern|trans-title=Diferenca midis Barcelonës së Gardiolës dhe Bayernit ë Guardiolës|publisher=ESPN FC|language=en|author=Michael Cox|date=5 maj 2015|access-date=16 maj 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.beinsports.com/us/soccer/news/world-class-defenders-are-lacking-in-number-a/255116|title=World Class Defenders Are Lacking In Number At The Top Level|trans-title=Mbrojtësit e klasit botëror po mungojnë në numër në nivelin elitar|publisher=Bein Sports|language=en|date=9 maj 2016|access-date=6 korrik 2020}}</ref> kurse në vazhdim të karrierës, ai u kritikua për mungesën e vazhdimësisë dhe shpejtësisë.<ref>{{cite web|url=https://www.sportsnet.ca/soccer/la-liga-gerard-pique-spain-barcelona-champions-league/|title=Unlocking the mystery that is Gerard Pique|trans-title=Duke zhbllokiuar misterin që është Gerard Pique|publisher=Sportsnet|language=en|author=Jerrad Peters|date=6 tetor 2014|access-date=16 maj 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://theworldgame.sbs.com.au/how-the-socceroos-world-cup-opponents-fared|title=How the Socceroos' World Cup opponents fared|trans-title=Si arrtën kundërshtarët e Kupës së Botës të Socceroos|publisher=The World Game|language=en|author=Vitor Sobral|date=14 maj 2014|access-date=17 maj 2020}}</ref> Pavarësisht kësaj, ai sërisht konsiderohet një nga mbrojtësit më të mirë në botë.<ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/us/features/6-best-centre-backs-world|title=The 6 best centre-backs in the world|trans-title=6 qëndër-mbrojtësit më të mirë në botë|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Gregor MacGregor|date=3 janar 2017|access-date=17 maj 2020}}</ref> Në vitin 2018, kur u pyet në lidhje me Piqué, shoku i tij i skuadrës Puyol e përshkroi atë si "qëndër-mbrojtësin më të mirë të botës" falë zhvillimit si lojtar nē aspektin e inteligjencës, lidershipit, pozicionimit, qetësisë dhe parashikimit.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/barcelona/story/3445040/barcelona-gerard-pique-the-best-defender-in-the-world-carles-puyol|title=Barcelona's Gerard Pique the best defender in the world - Carles Puyol|trans-title=Gerard Pique i Barcelonës është mbrojtësi më i mirë në botë|publisher=ESPN FC|language=en|author=Sam Marsden|date=6 prill 2018|access-date=16 maj 2020}}</ref> ===Pozicioni=== Pozicioni i tij natyral është [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], por Piqué mund të luaj edhe si [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]], një pozicion të cilën e mbuloi në rininë e tij. Në disa raste ai ka luajtur në rolin e një mbrojtësi të lirë, një pozicion që njihet me emrin "Sweeper". Në këtë pozicion ai shfaqi ngjashmëri me mbrojtësin legjendar [[Franz Beckenbauer]], duke fituar pseudonimin "Piquénbauer".<ref name="Made in La Masia"/><ref>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/2650330-gerard-pique-has-piquenbauer-beer-named-after-him-in-barcelona-tribute|title=Gerard Pique Has 'Piquenbauer' Beer Named After Him in Barcelona Tribute|trans-title=Një birrë emërohet 'Piquenbauer' në Barcelonë në nder të Gerard Piqué|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Christopher Simpson|date=6 korrik 2016|access-date=30 prill 2017}}</ref><ref name="A closer look at Spain’s Euro 2012 squad">{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/a-closer-look-at-spains-euro-2012-squad/article4235828/|title=A closer look at Spain's Euro 2012 squad|trans-title=Një vështrim më i afërt i ekipit të Spanjës për Euro 2012|publisher=The Globe and Mail|language=en|date=6 qershor 2012|access-date=17 maj 2020}}</ref> Piqué gjithashtu ka luajtur në rolin e një [[Sulmuesi (futboll)|qëndër-sulmuesi]], kjo falë gjatësisë së tij, në raste kur ekipi i tij ka qënë në disavanzh në minutat e fundit të ndeshjes.<ref name="A closer look at Spain’s Euro 2012 squad"/><ref>{{cite web|url=http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/pique.html|title=Gerard Piqué Bernabeu|website=arxiu.fcbarcelona.cat|language=es|access-date=2 shkurt 2015|archive-date=1 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701005313/http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/pique.html|url-status=dead}}</ref> ==Jashtë futbollit== ===Jeta personale=== Piqué u rrit në një familje katalanase. Babai i tij, Joan, është një biznesmen kurse mamaja e tij, Montserrat, është drejtoreshë e një spitali të lëndimeve kurrizore në Barcelonë. Ai ka një vëlla më të vogël, Marc.<ref>{{cite news|url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/noticia.asp?pkid=265037|title=Familia sólo hay una|trans-title=Ka vetëm një familje|newspaper=El Periódico de Aragón|access-date=15 mars 2011|date=5 gusht 2006|language=es|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110710184337/http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/noticia.asp?pkid=265037|archive-date=10 korrik 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/world-cup/player/bio/_/id/45931/gerard-piqu%C3%A9%26cc%3D5901?ver=us|title=Gerard Piqué – World Cup 2010|trans-title=Gerard Piqué – Kupa e Botës 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=15 mars 2011|archive-date=11 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111185615/http://soccernet.espn.go.com/world-cup/player/bio/_/id/45931/gerard-piqu%C3%A9%26cc%3D5901?ver=us|url-status=dead}}</ref> Gjyshi i tij, Amador Bernabeu, është një ish-zëvendës president i Barcelonës.<ref>{{cite news|title=Gerard Piqué is back at Camp Nou, the man with Barcelona in his DNA|trans-title=Gerard Piqué kthehet në Camp Nou, njeriu që ka Barcelonën në ADN-në e tij|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/24/gerard-pique-barcelona-champions-league|publisher=The Guardian|language=en|author=Sid Lowe|date=25 maj 2009|access-date=31 maj 2009}}</ref> Gjatë [[Referendumi për pavarësinë e Katalonjës, 2017|referendumit të pavarësisë së Katalonjës 2017]], ai u pa nga shumë njerëz si një nga fytyrat publike të argumentit pro-pavarësisë, duke votuar dhe duke postuar në [[Twitter]] mbështetjen e referendumit në katalanisht.<ref name="bbc-news-1">{{cite news|title=Catalan referendum: How FC Barcelona found themselves at centre of issue|trans-title=Referendumi katalanas: Si u bë problem Barcelona|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/41461197|access-date=2 tetor 2017|publisher=BBC Sport|language=en|author=Andy West|date=1 tetor 2017}}</ref> Ai më pas u përball me reagimin e ashpër të disa tifozëve spanjollë për mbështetjen e tij për referendumin e pavarësisë katalanase.<ref name="bbc-news-2">{{cite news|title=Spain fans boo Barcelona's Pique at football training|trans-title=Tifozët e Spanjës vërshëllejnë Piquén e Barcelonës në seancën stërvitore|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-41482859/spain-fans-boo-barcelona-s-pique-at-football-training|access-date=3 tetor 2017|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 tetor 2017}}</ref> Nga viti 2011 deri në vitin 2022, Pique ishte në një lidhje me këngëtaren kolumbiane [[Shakira]].<ref>{{cite web|title=Piqué confirms Shakira relationship on request from Barcelona coach Guardiola|trans-title=Piqué konfirmon marrëdhënjen me Shakirën me kërkesë të trajnerit të Barcelonës Guardiola|url=http://www.tribalfootball.com/articles/pique-confirms-shakira-relationship-request-barcelona-coach-guardiola-1434891|publisher=Tribal Football|language=en|access-date=7 shkurt 2011|archive-date=9 shkurt 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110209080716/http://www.tribalfootball.com/articles/pique-confirms-shakira-relationship-request-barcelona-coach-guardiola-1434891|url-status=dead}}</ref> Ata u njohën kur ai u shfaq në videoklipin e saj "Waka Waka (This Time for Africa)", kënga zyrtare e FIFA Kupës së Botës 2010.<ref>{{cite news|title=Antonio de la Rúa, Shakira's Ex-Boyfriend, Sues Star For $250 Million|trans-title=Antonio de la Rúa, ish i dashuri i Shakirës, padit yllin për 250 milion $|url=https://www.huffingtonpost.com/2012/09/06/antonio-de-la-rua-sues-shakira_n_1859324.html|newspaper=The Huffington Post|language=en|date=6 shtator 2012|access-date=24 janar 2013}}</ref> Pique dhe Shakira ndajnë të njëjtën ditëlindje, me dhjetë vjet diferencë. Ata së bashku kanë dy fëmijë.<ref>{{cite news|url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/shakira-and-gerard-piques-baby-milan-1586433|newspaper=Daily Mirror|language=en|title=First picture: Shakira and Gerard Piqué's two-week-old baby Milan|trans-title=Fotoja e parë: Bebi dy javësh Milan i Shakirës dhe Gerard Piqués|date=4 shkurt 2013|access-date=12 mars 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hellomagazine.com/healthandbeauty/mother-and-baby/2015013023150/shakira-gives-birth-to-second-baby-boy-with-gerard-pique-name-revealed/|title=Shakira baby: The name of the little boy revealed|trans-title=Fëmija i Shakirës: Zbulohet emri i djalit të vogël|date=30 janar 2015|publisher=Hello Magazine|language=en}}</ref> Në qershor 2022, çifti konfirmoi në një deklaratë të përbashkët se ata do ndaheshin.<ref>{{Cite web|title=Shakira and footballer Gerard Piqué announce split|trans-title=Shakira dhe futbollisti Gerard Piqué njoftojnë ndarjen|url=https://www.cnn.com/2022/06/04/celebrities/shakira-gerard-pique-split-intl-scli/index.html|publisher=CNN|language=en|author1=Claudia Rebaza|author2=Zoe Sottile|date=4 qershor 2022|access-date=4 qershor 2022}}</ref> Pique ishte fytyra e linjës së meshkujve të Mangos ''HE'' për katër sezone radhazi midis 2011 dhe 2012.<ref>{{cite web|url=http://thefashionisto.com/gerard-pique-for-h-e-by-mango-spring-2011-campaign/|title=Gerard Piqué for H.E. by Mango Spring 2011 Campaign|trans-title=Gerard Piqué për H.E. nga fusha pranverë 2011 e Mango|date=24 shkurt 2011|publisher=The Fashionisto|language=en|access-date=29 mars 2011}}</ref><ref>{{cite web|title=Gerard Pique Launches He by Mango Spring/Summer 2011 Collection Pictures|trans-title=Gerard Piqué lançon He nga Mango Pranverë/Verë 2011 Fotot e Koleksionit|url=http://www.monstersandcritics.com/people/features/article_1626314.php/Gerard-Pique-Launches-He-by-Mango-Spring-Summer-2011-Collection-Pictures|publisher=Monsters and Critics|language=en|author=Michelle Wray|date=15 mars 2011|access-date=29 mars 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110324152257/http://www.monstersandcritics.com/people/features/article_1626314.php/Gerard-Pique-Launches-He-by-Mango-Spring-Summer-2011-Collection-Pictures|archive-date=24 mars 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Gerard Pique, Mango image for the fourth time|trans-title=Gerard Piqué, imazhi i Mangos për herë të katërt|url=http://www.lavanguardia.com/se-lleva/20120723/54328540951/pique-imagen-mango.html|newspaper=La Vanguardia|language=en|date=23 korrik 2012|access-date=2 gusht 2012}}</ref> Në vitin 2012, ai ia dha zërin versionit katalan të ''[[The Pirates! In an Adventure with Scientists!]]'' si Mbreti i Piratëve.<ref>{{cite web|title=TV3 TN migdia 6_8_2012 Piqué doblatge Pirates|url=https://www.youtube.com/watch?v=IZf-COPsRi0|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/IZf-COPsRi0|archive-date=12 dhjetor 2021|url-status=live|publisher=YouTube|language=ca|access-date=10 gusht 2014}}{{cbignore}}</ref> ===Media dhe aktiviteti në biznes=== Pique është themeluesi dhe presidenti i Kosmos Holding, një grup investimesh sportive dhe mediatike që ai e filloi me [[Hiroshi Mikitani]] (themelues dhe kryetar i firmës japoneze të tregtisë elektronike [[Rakuten, Inc.]]), Edmund Chu, Nullah Sarker dhe Mike Evans.<ref>{{cite news|title=Owner of Rakuten supports Gerard Pique in Players Tribune expansion|trans-title=Pronari i Rakuten mbështet Gerard Pique në zgjerimin e Players Tribune|url=https://www.palco23.com/entorno/el-dueno-de-rakuten-entra-en-una-de-las-empresas-del-holding-de-pique.html|newspaper=Palco 23|language=es|date=17 prill 2018|access-date=8 gusht 2018}}</ref> Kosmos ka krijuar një partneritet 25 vjeçar me [[Federata Ndërkombëtare e Tenisit|Federatën Ndërkombëtare të Tenisit]] me vlerë 3 miliardë $, i cili do t'a transformojë Kupën Davis dhe do të gjenerojë të ardhura të konsiderueshme për zhvillimin global të tenisit.<ref>{{cite news|title=ITF announces plans for transformation of Davis Cup|trans-title=FNT njofton planet për transformimin e Kupës Davies|url=https://www.daviscup.com/news/281842.aspx|newspaper=ITF Tennis|language=en|date=26 shkurt 2018|access-date=8 gusht 2018|archive-date=10 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230910184817/https://www.daviscup.com/news/281842.aspx|url-status=dead}}</ref> Në gusht 2018, miliarderi amerikan [[Larry Ellison]] publikoi një letër ku thuhej se ai po i bashkohet grupit Kosmos.<ref>{{cite news|title=American billionaire Larry Ellison backs Indian Wells to host revamped Davis Cup|trans-title=Miliarderi amerikan Larry Ellison mbësht Indian Wells si organizator i Kupës Davis të rinovuar|url=http://www.skysports.com/tennis/news/12110/11464553/american-billionaire-larry-ellison-backs-indian-wells-to-host-revamped-davis-cup|newspaper=Reuters|language=en|date=7 gusht 2018|access-date=8 gusht 2018}}</ref> Në dhjetor 2018, përmes firmës së tij Kosmos Holding, Pique bleu klubin spanjoll të futbollit [[FC Andorra]]. Më 21 maj 2022, skuadra u ngjit në [[Segunda División]] pasi mposhti UCAM Murcian, tashmë të rënë nga kategoria, me rezultatin 1–0 në shtëpi, duke u ngjitur kështu në nivelin e dytë për herë të parë në historinë e tyre. Në korrik 2019, Pique mori shumicën e aksioneve në një tjetër klub futbolli spanjoll – Gimnàstic Manresa. Marrja u përfundua gjithashtu duke përdorur firmën e tij Kosmos Holding.<ref>{{cite web|url=https://football-espana.net/79471/barcelona-defender-gerard-pique-buys-another-football-club|title=Barcelona defender Gerard Pique buys another football club|trans-title=Mbrojtësi i Barcelonës Gerard Pique blen një tjetër klub futbolli|publisher=Football España|language=en|access-date=28 korrik 2018}}</ref> Në dhjetor 2020, Piqué investoi në lojën e futbollit ''[[Sorare]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/henryflynn/2020/12/18/gerard-pique-joins-sorare-to-help-reinvent-fantasy-soccer-worldwide/?sh=279ae378308f|title=Gerard Pique Joins Sorare To Help Reinvent Fantasy Soccer Worldwide|trans-title=Gerard Pique i bashkohet Sorare për të rikrijuar futbollin fantazi në mbarë bottën|publisher=Forbes|language=en|access-date=7 shkurt 2021|access-date=22 shkurt 2021}}</ref> Kosmos bleu të drejtat e transmetimit spanjoll për [[Copa América 2021]] nën një partneritet me transmetuesin [[Ibai Llanos]],<ref>{{Cite web|title=Kosmos turns to Twitch for Copa America broadcasts in Spain|trans-title=Kosmos i kthehet Twichit për transmetimin e Copa Américas në Spanjë|url=https://www.sportspromedia.com/news/kosmos-copa-america-rights-spain-twitch-streaming-ibai-llanos|date=21 qershor 2021|website=SportsPro|language=en|author=Ed Dixon|access-date=21 qershor 2021}}</ref> kurse në vitin 2021, ai dhe Ibai themeluan dhe u bënë bashkëpronarë të ekipit të esports KOI.<ref>{{Cite web|date=20 mars 2020|title=¿Quién es Ibai Llanos? Conoce al reconocido streamer de G2 Esports|url=https://esports.as.com/bonus/influencers/ibai/Ibai-Llanos-Conoce-G2-Esports_0_1338466150.html|access-date=25 janar 2021|website=Movistar eSports|language=es}}</ref> ===Bamirësia=== Në vitin 2020, në përgjigje të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë COVID-19]], Piqué së bashku me shokët e skuadrës, përfshirë Lionel Messin, u angazhuan për një ulje të pagave prej 70% gjatë krizës. Më tej ata u angazhuan për të dhuruar për pagat e të gjithë punonjësve në klub gjatë gjendjes së jashtëzakonshme.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2020/03/30/lionel-messis-coronavirus-wage-cut-could-cost-him-50-million/|title=Lionel Messi’s Coronavirus Wage Cut Could Cost Him $50 Million|trans-title=Shkurtimi i rrogës së Lionel Messit gjatë Koronavirusit mund t'i kushtoj atij 50 milion $|date=30 mars 2020|access-date=30 mars 2020|website=Forbes|language=en|author=Christina Settimi}}</ref> ===Mashtrimi i taksave=== Më 10 korrik 2019, Piqué u urdhërua nga një gjykatë spanjolle t'i paguante 2.1 milion € autoriteteve tatimore pas dënimit të tij për mashtrim të të drejtave të imazhit. Mbrojtësi pretendoi t'i dorëzonte të drejtat e tij të imazhit kompanisë së tij Kerad Project në mënyrë që të paguante më pak taksa nga viti 2008 në 2010.<ref>{{cite web|title=Gerard Pique handed €2.1 million tax bill|trans-title=Gerard Piqués i jepet tarifa 2.1 milion € e taksave|url=https://www.france24.com/en/20190710-gerard-pique-handed-21-million-tax-bill|publisher=France 24|language=en|date=10 korrik 2019|access-date=10 korrik 2019}}</ref> ===Loja e pokerit=== Më 27 gusht 2019, Piqué mori pjesë në EPT Barcelona 25,000 € Single-Day High Roller Event. Ai përfundoi në vendin e dytë dhe fitoi një çmim prej 352,950 €.<ref>{{cite web|url=https://www.pokernews.com/news/2019/08/fc-barcelona-gerard-pique-ept-barcelona-arturo-vidal-poker-35229.htm|title=FC Barcelona Star Gerard Piqué Wins €352,950 at EPT Barcelona, Arturo Vidal Cashes €134,460|trans-title=Ylli i FC Barcelonës Gerard Piqué fiton 352,950 € në EPT Barcelona, Arturo Vidal fiton 134,460 €|access-date=27 gusht 2019|website=pokernews.com|language=en}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|10 shtator 2022}}<ref name="SW">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/gerard-pique-bernabeu/10605/|title=Gerard Piqué|website=Soccerway|language=en|access-date=14 mars 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan=2|Klubi !rowspan=2|Sezoni !colspan=3|Liga !colspan=2|Kupa !colspan=2|Kupa e Ligës !colspan=2|Evropa !colspan=2|Tjetër !colspan=2|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=5|[[Manchester United F.C.|Manchester United]] |[[2004–05 Manchester United F.C. season|2004–05]] |rowspan=4|[[Premier League]] |0||0||1||0||1||0||1{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]}}||0||0||0||3||0 |- |[[2005–06 Manchester United F.C. season|2005–06]] |3||0||2||0||2||0||0||0||colspan=2|—||7||0 |- |[[2006–07 Manchester United F.C. season|2006–07]] |0||0||0||0||0||0||0||0||colspan=2|—||0||0 |- |[[2007–08 Manchester United F.C. season|2007–08]] |9||0||0||0||1||0||3{{efn|name=UCL}}||2||0||0||13||2 |- !colspan=2|Gjithsej !12!!0!!3!!0!!4!!0!!4!!2!!0!!0!!23!!2 |- |[[Real Zaragoza]] (huazim) |[[2006–07 La Liga|2006–07]] |[[La Liga]] |22||2||6||1||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||28||3 |- |rowspan=16|[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2008–09 FC Barcelona season|2008–09]] |rowspan=15|La Liga |25||1||6||1||colspan=2|—||14<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||0||0||45||3 |- |[[2009–10 FC Barcelona season|2009–10]] |32||2||1||0||colspan=2|—||12{{efn|Një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], njëmbëdhjetë ndeshje dhe dy gola në UEFA Ligën e Kampioneve}}||2||4{{efn|Dy ndeshje në [[Supercopa de España]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||49||4 |- |[[2010–11 FC Barcelona season|2010–11]] |31||3||7||0||colspan=2|—||12{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=SDE|Të gjitha ndeshjet në Supercopa de España}}||0||51||4 |- |[[2011–12 FC Barcelona season|2011–12]] |22||2||8||0||colspan=2|—||5{{efn|name=UCL}}||0||3{{efn|Dy ndeshje në Supercopa de España, një ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}|||0||38||2 |- |[[2012–13 FC Barcelona season|2012–13]] |28||2||4||1||colspan=2|—||10{{efn|name=UCL}}||0||2{{efn|name=SDE}}||0||44||3 |- |[[2013–14 FC Barcelona season|2013–14]] |26||2||2||0||colspan=2|—||9{{efn|name=UCL}}||2||2{{efn|name=SDE}}||0||39||4 |- |[[2014–15 FC Barcelona season|2014–15]] |27||5||6||1||colspan=2|—||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan=2|—||44||7 |- |[[2015–16 FC Barcelona season|2015–16]] |30||2||5||2||colspan=2|—||8{{efn|Një ndeshje në UEFA Super Kupë, shtatë ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Kampioneve}}||1|||3{{efn|Një ndeshje në Supercopa de España, dy ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||46||5 |- |[[2016–17 FC Barcelona season|2016–17]] |25||2||7||0||colspan=2|—||8{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=SDE}}||0||41||3 |- |[[2017–18 FC Barcelona season|2017–18]] |30||2||8||1||colspan=2|—||9{{efn|name=UCL}}||1||2{{efn|name=SDE}}||0||49||4 |- |[[2018–19 FC Barcelona season|2018–19]] |35||4||5||0||colspan=2|—||11{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|name=SDE}}||1||52||7 |- |[[2019–20 FC Barcelona season|2019–20]] |35||1||2||0||colspan=2|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=SDE}}||0||45||1 |- |[[2020–21 FC Barcelona season|2020–21]] |18||0||2||1||colspan=2|—||3{{efn|name=UCL}}||2||0||0||23||3 |- |[[2021–22 FC Barcelona season|2021–22]] |27||1||2||0||colspan=2|—||10{{efn|Pesë ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Kampioneve, pesë ndeshje dhe një gol në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||2||1{{efn|name=SDE}}||0||40||3 |- |[[2022–23 FC Barcelona season|2022–23]] |1||0||0||0||colspan=2|—||1{{efn|name=UCL}}||0||0||0||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej !392!!29!!65!!7!!colspan=2|—!!130!!15!!21!!1!!608!!52 |- !colspan=3|Gjithsej karriera !426!!31!!74!!8!!4!!0!!134!!17!!21!!1!!659!!57 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="EU">{{cite news|url=http://eu-football.info/_player.php?id=25667|title=Gerard Piqué – national football team player|website=EU-Football.info|language=en|date=11 tetor 2015|access-date=11 tetor 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/29786/Gerard_Pique.html|title=Gerard Piqué|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=30 shtator 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=10|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2009||13||4 |- |2010||16||0 |- |2011||8||0 |- |2012||11||0 |- |2013||11||0 |- |2014||6||0 |- |2015||8||0 |- |2016||12||1 |- |2017||9||0 |- |2018||8||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!102!!5 |} ====Golat me kombëtaren==== Burimi:<ref name="EU"/> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Lista e golave ndërkombëtarë të shënuar nga Gerard Piqué |- !scope=col|Nr. !scope=col|Data !scope=col|Vendi !scope=col|Ndsh !scope=col|Kundërshtari !scope=col|Goli !scope=col|Rezultati !scope=col|Kompeticioni |- !scope=row style="text-align: center;"|1 | 28 mars 2009 || [[Stadiumi Santiago Bernabéu]], [[Madrid]], Spanjë || align=center | 2 || {{flamuri|Turqia}} [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] || align=center | 1–0 || align=center | 1–0 || [[Kualifikueset e Kupës së Botës 2010|Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2010]] |- !scope=row style="text-align: center;"|2 | 12 gusht 2009 || [[Philip II Arena]], [[Shkup]], Maqedoni || align=center | 8 || {{flamuri|Maqedonia}} [[Kombëtarja maqedonase e futbollit|Maqedonia]] || align=center | 2–2 || align=center | 3–2 || Ndeshje miqësore |- !scope=row style="text-align: center;"|3 | 5 shtator 2009 || [[Estadio Riazor]], [[A Coruña]], Spanjë || align=center | 9 || {{flamuri|Belgjika}} [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjika]] || align=center | 3–0 || align=center | 5–0 ||Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2010 |- !scope=row style="text-align: center;"|4 | 14 tetor 2009 || [[Bilino Polje]], [[Zenica]], Bosnja dhe Hercegovina || align=center | 12 || {{flamuri|Bosnja dhe Hercegovina}} [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnja dhe Hercegovina]] || align=center | 1–0 || align=center | 5–2 |Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2010 |- !scope=row style="text-align: center;"|5 | 13 qershor 2016 || [[Stadium Municipal]], [[Toulouse]], Francë || align=center | 78 || {{flamuri|Republika Çeke}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republika Çeke]] || align=center | 1–0 || align=center | 1–0 || [[UEFA Euro 2016]] |} ==Trofe== ===Klube=== ;Manchester United *[[Premier League]]: [[2007–08 Premier League|2007–08]]<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/2737/Gerard-Piqu%C3%A9/overview|title=Gerard Piqué: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=17 prill 2018|archive-date=17 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180417212934/https://www.premierleague.com/players/2737/Gerard-Piqu%C3%A9/overview|url-status=dead}}</ref> *[[FA Community Shield]]: [[FA Community Shield 2007|2007]]<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6929113.stm|title=Chelsea 1–1 Man Utd|publisher=BBC Sport|language=en|author=Caroline Cheese|date=5 gusht 2007|access-date=17 prill 2018}}</ref> *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2007–08 UEFA Liga e Kampioneve|2007–08]]<ref>{{cite web|title=How brilliant is Barcelona defender Gerard Piqué?|trans-title=Sa gjenial është mbrojtësi i Barcelonës Gerard Piqué?|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2432740.html|publisher=UEFA|language=en|date=3 tetor 2018|access-date=15 mars 2019}}</ref> ;Barcelona<ref name="FCBprofile"/> *[[La Liga]]: [[2008–09 La Liga|2008–09]], [[2009–10 La Liga|2009–10]], [[2010–11 La Liga|2010–11]], [[2012–13 La Liga|2012–13]], [[2014–15 La Liga|2014–15]], [[2015–16 La Liga|2015–16]], [[2017–18 La Liga|2017–18]], [[2018–19 La Liga|2018–19]] *[[Copa del Rey]]: [[2008–09 Copa del Rey|2008–09]], [[2011–12 Copa del Rey|2011–12]], [[2014–15 Copa del Rey|2014–15]], [[2015–16 Copa del Rey|2015–16]], [[2016–17 Copa del Rey|2016–17]], [[2017–18 Copa del Rey|2017–18]], [[2020–21 Copa del Rey|2020–21]] *[[Supercopa de España]]: [[Supercopa de España 2009|2009]], [[Supercopa de España 2010|2010]], [[Supercopa de España 2011|2011]], [[Supercopa de España 2013|2013]], [[Supercopa de España 2016|2016]], [[Supercopa de España 2018|2018]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2008–09 UEFA Champions League|2008–09]], [[2010–11 UEFA Champions League|2010–11]], [[2014–15 UEFA Champions League|2014–15]] *[[UEFA Super Kupa]]: [[UEFA Super Kupa 2009|2009]], [[UEFA Super Kupa 2011|2011]], [[UEFA Super Kupa 2015|2015]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2009|2009]], [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2011|2011]], [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2015|2015]] ===Kombëtarja=== ;Spanja<ref name="FCBprofile"/> *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit]]: [[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit 2006|2006]] ===Personale=== ;Çmime *[[Don Balón Award|Zbulimi i Vitit i La Ligas]]: 2008–09 *[[Çmimet e La Ligas|Mbrojtësi më i mirë i La Ligas]]: [[LFP Awards#Winners|2009–10]] *[[Çmimet e La Ligas#Ekipi i sezonit|Ekipi i Sezonit i La Ligas]]: [[2014–15 La Liga|2014–15]], [[2015–16 La Liga|2015–16]]<ref>{{cite web|title=The 2014/15 Liga BBVA Ideal XI|trans-title=XI ideale e La Ligës 2015/16|url=http://www.laliga.es/en/news/the-201415-liga-bbva-ideal-xi|publisher=LFP|language=en|date=15 qershor 2015|access-date=17 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915085526/http://www.laliga.es/en/news/the-201415-liga-bbva-ideal-xi|archive-date=15 shtator 2018|url-status=dead}}</ref> *Ekipi i Sezonit i [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]]: [[UEFA Liga e Kampioneve 2014–15|2014–15]]<ref>{{cite web|title=UEFA Champions League squad of the season|trans-title=Skuadra e sezonit e UEFA Ligës së Kampioneve|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2255077.html#uefa+champions+league+squad+season|publisher=UEFA|language=en|date=9 qershor 2015|access-date=9 qershor 2015}}</ref> *Ekipi i Sezonit i La Ligas nga [[UEFA]]: 2016–17<ref>{{cite web|url=http://futbol.as.com/futbol/2017/05/22/primera/1495474276_384251.html|title=Once ideal de LaLiga para UEFA: 4 del Madrid, 3 del Barça...|website=AS.com|language=es|date=22 maj 2017|access-date=22 maj 2017}}</ref> *[[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|Ekipi i Turnamentit i UEFA Kampionatit Evropian]]: [[UEFA Euro 2012#Çmimet|2012]]<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/0253-0d815dd5e3a6-a39ed29456ec-1000--euro-2012-team-of-the-tournament/|title=EURO 2012 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=1 janar 2022|access-date=12 prill 2024}}</ref> *[[UEFA Ekipi i Vitit]]: [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2010|2010]], [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2011|2011]], [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2012|2012]], [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2015|2015]], [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2016|2016]] *[[FIFPro|FIFA FIFPro World11]]: [[2010 FIFA Ballon d'Or#FIFA/FIFPro World XI|2010]], [[2011 FIFA Ballon d'Or#FIFA/FIFPro World XI|2011]], [[2012 FIFA Ballon d'Or#FIFA/FIFPro World XI|2012]], [[The Best FIFA Football Awards 2016#FIFA FIFPro World11|2016]]<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/y=2017/m=1/news=the-best-named-at-fifa-football-awards-2862916.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109225806/http://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/y=2017/m=1/news=the-best-named-at-fifa-football-awards-2862916.html|url-status=dead|archive-date=9 janar 2017|title=The Best named at FIFA Football Awards|trans-title=Emërohen më të mirë në Çmimet e Futbollit të FIFAs|date=9 janar 2017|publisher=FIFA|language=en|access-date=12 janar 2017}}</ref> *[[FIFPro|FIFA FIFPro World11]] ekipi i 2të: 2013, 2015, 2017<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/fifpro-announces-reserve-teams-of-the-year-but-luis-suarez-and-arjen-robben-wont-be-laughing-while-9062047.html#gallery|title=FifPro announces reserve Teams of the Year – but Luis Suarez and Arjen Robben won't be laughing while Iker Casillas is somehow named the second best goalkeeper of 2013|trans-title=FifPro publikon Ekipet e Vitit të rezervave – por Luis Suárez dhe Arjen Robben nuk po qeshin ndërkohë Iker Casillas çuditërisht emërohet poetieri i dytë më i mirë i vitit 2013|newspaper=The Independent|language=en|date=15 janar 2014|access-date=1 tetor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/2015-world-xi-the-reserve-teams-2/en/|title=2015 World XI: the Reserve Teams – FIFPro World Players' Union|trans-title=XI e Botës 2015: Ekipet Rezervë – FIFPro World Players' Union|publisher=FIFPro.org|language=en|date=11 janar 2016|access-date=1 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190409090125/https://fifpro.org/news/2015-world-xi-the-reserve-teams-2/en/|archive-date=9 prill 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/2016-2017-world-11-the-reserve-teams/en/|title=2016–2017 World 11: the Reserve Teams – FIFPro World Players' Union|trans-title=11 e Botës 2016–2017: Ekipet Rezervë – FIFPro World Players' Union|publisher=FIFPro.org|language=en|date=23 tetor 2017|access-date=23 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190406020741/https://fifpro.org/news/2016-2017-world-11-the-reserve-teams/en/|archive-date=6 prill 2019|url-status=dead}}</ref> *[[FIFPro|FIFA FIFPro World11]] ekipi i 3të: 2014, 2018<ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/|title=FIFA FIFPro World XI: the reserve teams – FIFPro World Players' Union|trans-title=FIFA FIFPro World XI: ekipet rezervë – FIFPro World Players' Union|publisher=FIFPro.org|language=en|date=15 janar 2015|access-date=1 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414193942/https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/|archive-date=14 prill 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/world-11-the-reserve-teams-for-2017-18/en/|title=World 11: The Reserve Team for 2017–18|trans-title=11 e Botës: Ekipi Rezervë për 2017–18|publisher=FIFPro.org|language=en|date=24 shtator 2018|access-date=25 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220246/https://fifpro.org/news/world-11-the-reserve-teams-for-2017-18/en/|archive-date=26 qershor 2019|url-status=dead}}</ref> *I nominuar për [[FIFPro|FIFA FIFPro World11]]: 2019 (Mbrojtësi i 9të)<ref>{{cite web|url=https://fifpro.org/news/rankings-how-all-55-male-players-finished/en/|title=Rankings: How All 55 Male Players Finished|trans-title=Renditja: Si u renditën të 55 lojtarët meshkuj|website=FIFPro World Players' Union|language=en|date=23 shtator 2019|access-date=5 tetor 2022|archive-date=9 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409080741/https://fifpro.org/news/rankings-how-all-55-male-players-finished/en/|url-status=dead}}</ref> *Futbollisti i Vitit në Katalonjë: 2019<ref>{{Cite news|date=3 dhjetor 2019|title=Pique: My priorities are football, football, football|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/12/03/5de6d4efca4741ba6b8b45c2.html|newspaper=Marca|language=en|location=Madrid|access-date=5 dhjetor 2019|archive-date=10 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230910185333/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/12/03/5de6d4efca4741ba6b8b45c2.html|url-status=live}}</ref> ;Dekorime *Medalja e Artë e Urdhrit Mbretëror të Meritës Sportive: 2011<ref>{{Cite news|date=5 tetor 2011|title=Las campeones del mundo de fútbol ya tienen la Real Orden del Mérito Deportivo|language=es|publisher=Mundo Deportivo|url=http://www.mundodeportivo.com/20111005/futbol/seleccion-espanola/las-campeones-del-mundo-de-futbol-ya-tienen-la-real-orden-del-merito-deportivo_54226408413.html|url-status=live|access-date=28 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023113326/https://www.mundodeportivo.com/20111005/futbol/seleccion-espanola/las-campeones-del-mundo-de-futbol-ya-tienen-la-real-orden-del-merito-deportivo_54226408413.html|archive-date=23 tetor 2020}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Barcelona]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona B]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Zaragoza]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në 2010 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në 2014 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] 5nweqk2ygrx027qzhbh5r88k6hkzmov 3043615 3043614 2026-09-18T23:50:55Z Sadsadas 51943 /* Lidhje të jashtme */ 3043615 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | image = [[Skeda:Gerard Piqué Euro 2012 vs France 01.jpg|225px]] | fullname = Gerard Piqué Bernabeu | birth_date= {{birth date and age|2|2|1987}} | birth_place = [[Barcelona]], [[Spanjë]] | height = 1.94 m<ref name="FCBprofile"/> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Qëndër-mbrojtës]] | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 1997–2004 |youthclubs1 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | youthyears2 = 2004–2005 |youthclubs2 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | years1 = 2004–2008 | clubs1 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | caps1 = 12 | goals1 = 0 | years2 = 2006–2007 | clubs2 = → [[Real Zaragoza]] (huazim) | caps2 = 22 | goals2 = 2 | years3 = 2008–2022 | clubs3 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps3 = 397 | goals3 = 29 | totalcaps = 431 | totalgoals = 31 | nationalyears1 = 2002–2003 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-16 e futbollit|Spanja U16]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2004 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-17 e futbollit|Spanja U17]] | nationalcaps2 = 8 | nationalgoals2 = 3 | nationalyears3 = 2006 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 3 | nationalyears4 = 2007 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps4 = 5 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2006–2008 | nationalteam5 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps5 = 12 | nationalgoals5 = 1 | nationalyears6 = 2009–2018 | nationalteam6 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps6 = 102 | nationalgoals6 = 5 | nationalyears7 = 2008– | nationalteam7 = [[Kombëtarja katalane e futbollit|Katalonia]] | nationalcaps7 = 10 | nationalgoals7 = 0 }} '''Gerard Piqué Bernabeu''' (lindur më 2 shkurt 1987) është një ish-[[futbolli]]st profesionist [[Spanja|spanjoll]] i cili luajti si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]]. Ai konsiderohet si një nga mbrojtësit më të mirë të gjeneratës së tij.<ref>{{Cite web|date=29 janar 2021|title=Ranked! The 10 best centre-backs in the world|trans-title=Të renditur! 10 qëndër-mbrojtësit më mirë në botë|url=https://www.fourfourtwo.com/features/best-centre-backs-defenders-in-the-world|access-date=9 maj 2021|publisher=FourFourTwo|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 dhjetor 2019|title=7 Best Centre-Backs of the Decade|trans-title=7 qëndër-mbrojtësit më të mirë të dekadës|url=https://www.hitc.com/en-gb/2019/12/26/7-best-centre-backs-of-the-decade/|access-date=9 maj 2021|website=HITC|language=en|author=Alfie Potts Harmer}}</ref><ref>{{Cite web|date=4 shkurt 2020|title=Top 10 defenders of last decade (2010-2019)|trans-title=10 mbrojtësit më të mirë të dekadës (2010–2019)|url=https://www.sportskeeda.com/football/top-10-defenders-of-last-decade-2010-2019|access-date=9 maj 2021|website=sportskeeda.com|publisher=Sport Skeeda|language=en|author=Vishal Subramanian}}</ref> Piqué ishte një talentët më premtues të akademisë së famshme [[La Masia]]. Pavarësisht kësaj, ai u bë pjesë e [[Manchester United F.C.|Manchester United]] në vitin 2004. Ai u rikthye te Barcelona katër vite më pas nën drejtimin e [[Josep Guardiola|Pep Guardiolës]] dhe ndihmoi klubin të fitonte ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonet 2008–09 dhe 2014–15. Ai është një nga katër lojtarët që kanë fituar [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në dy sezone rresht me dy ekipe të ndryshme; lojtarët e tjerë janë [[Marcel Desailly]], [[Paulo Sousa]] dhe [[Samuel Eto'o]]. Piqué luajti 102 ndeshje për [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] nga viti 2009 e deri në vitin 2018. Ai ishte një lojtar i rendësishëm në ekipet që fituan [[2010 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2010]] dhe [[UEFA Euro 2012]]. Ai njoftoi tërheqjen nga ekipi kombëtar pas përfundimit të [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2018]]. ==Karriera me klube== ===Vitet e para=== Piqué lindi në [[Barcelona|Barcelonë]] të [[Katalonja|Katalunjës]]<ref name="FCBprofile">{{cite web|title=Gerard Piqué profile|trans-title=Profili i Gerard Piqué|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/2737/gerard-pique|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=10 shtator 2019}}</ref> dhe e nisi karrierën e tij në akademinë e Barcelonës fillimisht duke luajtur si [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]]. Megjithatë, para se të firmoste kontratën e tij të parë si profesionist, ai u transferua në Angli te Manchester United. Anglezët nuk paguan asnjë shumë për kartonin e tij pasi ishte shumë i ri të firmoste një kontratë profesionisti.<ref name="Made in La Masia">{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/1717/editorial/2011/07/01/2555035/made-in-la-masia-from-lionel-messi-to-cesc-fabregas-the|title=Made in La Masia: From Lionel Messi to Cesc Fabregas, the extraordinary array of talent to emerge from Barcelona's fabled farmhouse|trans-title=Të bërë nga La Masia: Nga Lionel Messi te Cesc Fabregas: vargu i jashtëzakonshëm i talentëve që kanë dalë nga akademia e Barcelonës|publisher=Goal.com|language=en|author=Ben Hayward|date=1 korrik 2011|access-date=16 maj 2020}}</ref> ===Manchester United=== Piqué bëri debutimin e tij zyrtar me Manchester United më 26 tetor 2004 në suksesin 3–0 kundër [[Crewe Alexandra F.C.|Crewe Alexandra]] në Kupën e Ligës, duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 67të në vend të [[John O'Shea]].<ref>{{cite news|title=Crewe 0–3 Man Utd|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/3947037.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 tetor 2004|access-date=27 maj 2008}}</ref> Debutimi i tij si titullar erdhi në janar 2005 në barazimin pa gola kundër [[Exeter City F.C.|Exeter City]] në Kupën FA. Piqué luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]], sërisht duke zëvëndësuar O'Shean, në një fitore 3–1 kundër [[Sunderland F.C.|Sunderland]]. Ndeshja e tij e parë si titullar në kampionat erdhi më 29 mars 2005 kundër [[West Ham United F.C.|West Ham United]] në [[Old Trafford]], duke luajtur si mbrojtes i djathtë, pasi [[Gary Neville]] mungonte për shkak të një dëmtimi.<ref>{{cite news|title=Man Utd 1–0 West Ham|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4842340.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 mars 2006|access-date=16 janar 2015}}</ref> Performancat pozitive të Piqué, sidomos me ekipin rezervë, bënë që në shkurt 2005 të firmoste një kontratë të re katër-vjeçare. Pavarësisht kësaj, më 4 gusht 2006 ai u huazua në [[La Liga]] te [[Real Zaragoza]]. Një nga kushtet e formulës së huazimit ishte që Piqué të luante të paktën 20 ndeshje për klubin aragonez.<ref>{{cite web|url=http://www.ontheminute.com/news/news.php?news=2521|title=Zaragoza's Piqué: My future is with Man Utd|trans-title=Piqué i Zaragozës: E ardhmja ime është me Man Utd|website=OnTheMinute.com|language=en|access-date=30 janar 2007|archive-date=6 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071006121254/http://www.ontheminute.com/news/news.php?news=2521|url-status=dead}}</ref> Ai pati një periudhë të suksesshme te Zaragoza, duke luajtur 22 ndeshje në mbrojtje me kolegun argjentinas [[Gabriel Milito]]; në disa raste ai u aktivizua edhe si mesfushor mbrojtës. Më 5 maj 2007, u njoftua se Piqué do të rikthehej në [[Old Trafford]] për sezonin e ardhshëm. [[Alex Ferguson|Sir Alex Ferguson]] kishte synuar të vlerësonte formën e Piqué në [[La Romareda]] më 6 maj, përpara një takimi ku të dy palët do të diskutonin perspektivat e ardhshme të Piqué me klubin. Megjithatë, Ferguson nuk ishte në gjendje të merrte pjesë për shkak të vështirësive të linjës ajrore.<ref>{{cite web|title=Piqué set for OT return|trans-title=Piqué gati për rikthimin në Old Trafford|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2007/May/Pique-set-for-OT-return.aspx|website=ManUtd.com|publisher=Manchester United F.C.|language=en|author=Ben Hibbs|date=4 maj 2007|access-date=16 janar 2015}}</ref> Piqué luajti vetëm nëntë ndeshje gjatë sezonit 2007–08. Ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] në një ndeshje të fazës së grupeve të [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]] më 7 nëntor 2007.<ref>{{cite news|title=Man Utd 4–0 Dynamo Kiev|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7076590.stm|publisher=BBC Sport|language=en|author=Phil McNulty|date=7 nëntor 2007|access-date=3 maj 2010}}</ref> Ai u bë lojtari i 450të që shënon të paktën një gol me klubin.<ref>{{cite web|url=http://www.stretfordend.co.uk/goalscorers/overall.html|title=All Goalscorers in all Competitive Matches|trans-title=Të gjithë golashënuesit në të gjitha ndeshjet zyrtare|access-date=8 nëntor 2007|date=nëntor 2007|publisher=The Website of Dreams|website=StretfordEnd.co.uk|language=en|page=5}}</ref> Goli i tij i dytë gjithashtu erdhi në Ligën e Kampioneve, në një ndeshje në transfertë kundër [[A.S. Roma|Romës]] më 12 dhjetor 2007.<ref>{{cite news|title=Roma 1 Manchester United 1: Piqué's joy on pitch marred by violence off it|trans-title=Roma 1 Manchester United 1: Kënaqësia e Piqué në fushë prishet nga dhuna jashtë saj|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/roma-1-manchester-united-1-piques-joy-on-pitch-marred-by-violence-off-it-764878.html|newspaper=The Independent|language=en|author=Ian Herbert|date=13 dhjetor 2007|access-date=25 qershor 2010}}</ref> ===Rikthimi te Barcelona=== [[Skeda:Gerard Pique.jpg|parapamje|djathtas|Piqué duke luajtur në ndeshjen e Trofeut Joan Gamper 2008.]] Më 27 maj 2008, Piqué u rikthye te [[FC Barcelona|Barcelona]] në një marrëveshje katër-vjeçare, duke pasur njê klauzolë lirimi 5 milion €.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080527104344.html|title=Piqué comes back home|trans-title=Piqué rikthehet në shtëpi|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=25 qershor 2010|url-status=dead|archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20100627200942/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/05/n080527104344.html|archive-date=27 qershor 2010}}</ref> Barcelona pagoi 5 milion € për transferimin e tij.<ref>{{cite news|title=Gerard Piqué is back at Camp Nou, the man with Barcelona in his DNA|trans-title=Gerard Piqué rikthehet në Camp Nou, njeriu me Barcelonën në ADN-në e tij|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/24/gerard-pique-barcelona-champions-league|newspaper=The Guardian|language=en|author=Sid Lowe|date=25 maj 2009|access-date=30 nëntor 2010}}</ref> Piqué shprehu kënaqësinë e tij për rikthimin te Barcelona, por shtoi se ai e shijoi qëndrimin e tij te Manchester United: {{cquote|Jam shumë i lumtur që jam kthyer. Nuk mendoja se do të kthehesha prap por kjo është shumë e mirë për mua. Manchester United është një klub i madh dhe më pëlqeu që fitova gjëra. Më ka ndihmuar të luaj me lojtarë të klasit botëror dhe dua ta vazhdoj këtë gjë te Barça.}} Piqué shënoi golin e tij të parë me Barcelonën më 26 nëntor 2008 në fitoren 5–2 kundër [[Sporting CP]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite news|url=http://espnfc.com/uk/en/gamecast/254714/gamecast.html?soccernet=true&cc=5739|title=Sporting Lisbon 2 – 5 Barcelona|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 nëntor 2008|access-date=12 mars 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/champions-league/3528746/Jose-Mourinhos-Inter-Milan-progress-despite-defeat-to-Panathinaikos-Football.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/champions-league/3528746/Jose-Mourinhos-Inter-Milan-progress-despite-defeat-to-Panathinaikos-Football.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Jose Mourinho's Inter Milan progress despite defeat to Panathinaikos|trans-title=Interi i Jose Mourinhos përparon pavarësisht disfatës ndaj Panathinaikosit|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=26 nëntor 2008|access-date=12 mars 2013}}{{cbignore}}</ref> Më 29 janar 2009, Piqué shënoi kundër ekipit rival [[RCD Espanyol|Espanyol]] në Kupën e Mbretit; goli, i cili u shënua me kokë pas ekzekutimit të një goditje këndi në minutën e 57të, i dha fitoren Barcelonës me rezultatin 3–2.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=261375&cc=5901|title=Barcelona 3 – 2 Espanyol|access-date=2 korrik 2009|date=29 janar 2009|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=1 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201120611/http://soccernet.espn.go.com/match?id=261375&cc=5901|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/4391354/Barcelona-into-Copa-del-Rey-semis.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/4391354/Barcelona-into-Copa-del-Rey-semis.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Barcelona into Copa del Rey semis|trans-title=Barcelona në gjysëm-finale të Kupës së Mbretit|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=29 janar 2009|access-date=12 mars 2013}}{{cbignore}}</ref> Më 2 maj 2009, Piqué shënoi golin e gjashtë të Barcelonës në fitoren historike 6–2 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ''[[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabéu]]'', duke festuar golin në një mënyre pasionante.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/en/football/barcelona/2017/04/24/58fe5ed8ca47413f548b461c.html|title=Real Madrid-Barcelona: Celebrations in enemy territory|trans-title=Real Madrid-Barcelona: Festimet në territor armik|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=en|date=24 prill 2017|access-date=16 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/card/real-madrid-fc-barcelona-2-6|title=REAL MADRID – FC BARCELONA 2–6|date=2 maj 2009|access-date=10 gusht 2013|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228091954/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/card/real-madrid-fc-barcelona-2-6|archive-date=28 shkurt 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Më 13 maj 2009, Piqué fitoi trofeun e tij të parë me Barcelonën, Kupën e Mbretit, duke luajtur 90 minuta të plota në [[Finalja e Copa del Rey 2009|finalen]] e fituar 4–1 kundër [[Athletic Bilbao]].<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5321324/Barcelona-defeat-Athletic-Bilbao-to-win-Copa-del-Rey.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5321324/Barcelona-defeat-Athletic-Bilbao-to-win-Copa-del-Rey.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Barcelona defeat Athletic Bilbao to win Copa del Rey|trans-title=Barcelona mposht Athletic Bilbao dhe fiton Kupën e Mbretit|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=14 maj 2009|access-date=12 mars 2013}}{{cbignore}}</ref> Tre ditë më pas, Barcelona fitoi edhe kampionatin që javën e 36të pas humbjes së Real Madridit 3–2 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]].<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5336603/Real-Madrid-loss-hands-La-Liga-title-to-Barcelona.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5336603/Real-Madrid-loss-hands-La-Liga-title-to-Barcelona.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Real Madrid loss hands La Liga title to Barcelona|trans-title=Real Madridi e humbet titullin e La Ligas ndaj Barcelonës|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=16 maj 2009|access-date=12 mars 2013}}{{cbignore}}</ref> Më 27 maj, Piqué luajti në finalen e Ligës së Kampioneve kundër ish klubit të tij Manchester United, të cilën Barcelona e fitoi 2–0 në [[Romë]];<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8060878.stm|title=Barcelona 2–0 Man Utd|publisher=BBC Sport|language=en|date=27 maj 2009|access-date=12 mars 2013}}</ref> me këtë sukses, Barcelona kompletoi një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]]'' historike, duke u bërë klubi i parë spanjoll që e arrin këtë gjë.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2009/matches/round=15280/match=302813/postmatch/quotes/index.html|title=Guardiola salutes his treble winners|trans-title=Guardiola përshëndet fituesit e tii të tripletës|publisher=UEFA|language=en|date=28 maj 2009|access-date=12 mars 2013}}</ref> Më 19 dhjetor 2009, Piqué ishte pjesë e ekipit që mposhti klubin argjentinas [[Estudiantes de La Plata|Estudiantes]] 2–1 në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2009|finalen e FIFA Kupës së Botës për Klube 2009]] në [[Abu Dhabi]]; ai asistoi golin e barazimit të shënuar nga [[Pedro Rodríguez Ledesma|Pedro]] në minutën e 89të që e dërgoi ndeshjen në kohën shtesë. Barcelona u bë ekipi i parë në histori që fiton gjashtë trofe në një vit.<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/12/19/football.barcelona.estudiantes.messi/index.html|title=Barcelona add world title to trophy haul|trans-title=Barcelona shton titullin botëror në listën e trofeve të tyre|date=19 dhjetor 2009|access-date=10 gusht 2013|publisher=CNN|language=en}}</ref> Më 26 shkurt 2010, Piqué firmosi një kontratë të re me Barcelonën deri në vitin 2015.<ref>{{cite news|title=Piqué signs new Barcelona deal|trans-title=Piqué firmos marrëveshje të re me Barcelonën|url=http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Pique-signs-new-Barca-deal-article336557.html|work=MirrorFootball|publisher=Mirror Group Newspapers|language=en|date=26 shkurt 2010|access-date=12 mars 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=Piqué extends Barcelona contract|trans-title=Piqué zgjat kontratën e tij me Barcelonën|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1455997.html|publisher=UEFA|language=en|date=26 shkurt 2010|access-date=12 mars 2013}}</ref> Dy muaj më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitores 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në [[Camp Nou]] në ndeshjen e kthimit të gjysëm-finales së Ligës së Kampioneve; pavarësisht kësaj fitoreje, Barcelona u eliminua me rezultatin e përgjithshëm 3–2.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/match?id=290736&league=UEFA.CHAMPIONS&cc=4716|title=Barcelona 1 – 0 Internazionale|publisher=ESPN FC|language=en|date=28 prill 2010|access-date=28 prill 2010|archive-date=2 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100502023452/http://soccernet.espn.go.com/match?id=290736&league=UEFA.CHAMPIONS&cc=4716|url-status=dead}}</ref> Piqué luajti ndeshjen e tij të parë si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] më 7 dhjetor 2010 në fitoren 5–0 kundër rusëve të [[FC Rubin Kazan|Rubin Kazan]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve, në mungesë të kapitenit [[Carles Puyol]] dhe zëvëndës-kapitenit [[Xavi]].<ref>{{cite web|title=Barca end Rubin hoodoo|trans-title=Barca i jep fund tersit të Rubin|url=https://www.skysports.com/football/barcelona-vs-rubin/227545|author=Razwan Mirza|publisher=Sky Sports|language=en|date=8 dhjetor 2010|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> Më 28 maj 2011, Piqué luajti në finalen e tij të dytë të Ligës së Kampioneve. Barcelona mposhti 3–1 Manchester United në [[Wembley Stadium]] për të ngritur trofeun për herë të dytë në tre sezone.<ref>{{cite web|title=No answer to Barca genius|trans-title=Ska përgjigje për gjenialitetin e Barçës|url=https://www.skysports.com/football/barcelona-vs-man-utd/report/234950|publisher=Sky Sports|language=en|author=Alex Dunn|date=28 maj 2011|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> [[Skeda:2012 2013 - 03 Gerard Piqué.jpg|parapamje|majtas|210px|Piqué gjatë sezonit 2012–13.]] Më 18 dhjetor 2011, Piqué fitoi një tjetër trofe, [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]; ai luajti si titullar në finalen e fituar kundër klubit brazilian [[Santos FC|Santos]] në [[Yokohama]].<ref>{{cite web|title=Club World Cup final: Santos 0-4 Barcelona – as it happened|trans-title=Finalja e Kupës së Botës për Klube: Santos 0-4 Barcelona: ashtu si ndodhi|url=https://www.theguardian.com/football/2011/dec/18/world-club-cup-santos-barcelona|publisher=The Guardian|language=en|author=Alan Gardener|date=18 dhjetor 2011|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> Më 1 maj 2013, ai shënoi një autogol në ndeshjen e kthimit të gjysëm-finales së Ligës së Kampioneve kundër [[FC Bayern München|Bayern München]]; Barcelona e humbi ndeshjen 3–0 në shtëpi dhe u eliminua nga kompeticioni me rezultatin e përgjithshëm 7–0.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/news/story/_/id/1431988/gerard-pique-worst-moment-my-barcelona-career?cc=4716|title=Piqué: Worst moment of my Barcelona career|trans-title=Piqué: Momenti më i keq i karrierës time te Barcelona|publisher=ESPN FC|language=en|date=1 maj 2013|access-date=1 maj 2013}}</ref> Piqué firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me Barcelonën në maj 2014.<ref>{{cite web|title=Gerard Piqué signs on till 2019|trans-title=Gerard Piqué firmos deri në vitin 2019|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/gerard-pique-signs-on-till-2019|publisher=FC Barcelona|language=en|date=20 maj 2014|access-date=22 maj 2014}}</ref> Më 6 maj 2015, ai luajti si titullar në [[Finalja e UEFA Liga e Kampioneve 2015|finalen e Ligës së Kampioneve]] kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]] në [[Berlin]];<ref>{{cite web|title=Barcelona see off Juventus to claim fifth title|trans-title=Barcelona mposht Juventusin dhe fiton titullin e pestë|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000552/match=2015227/postmatch/report/index.html|publisher=UEFA|language=en|author=Andrew Haslam|date=6 qershor 2015|access-date=7 qershor 2015}}</ref> Barcelona fitoi ndeshjen 3–1 dhe u bë ekipi i parë në histori që kompleton ''tripletën'' në sezone të ndryshme.<ref name="triple">{{cite web|title=Barça make history with second treble!|trans-title=Barça bën historinë me tripletën e dytë!|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/barca-make-history-with-second-treble|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|date=6 qershor 2015|access-date=7 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607120500/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/barca-make-history-with-second-treble|archive-date=7 qershor 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Piqué, Xavi, [[Lionel Messi]], [[Andrés Iniesta]], [[Sergio Busquets]], [[Dani Alves]] dhe Pedro janë të vetmit lojtarë që kanë qënë e të dyja ekipeve që fituan tripletën.<ref name="triple"/> Më 20 dhjetor 2015, Piqué fitoi trofeun e tij të 21të me katalanasit pasi Barcelona mposhti pastër 3–0 argjentinasit e [[Club Atlético River Plate|River Plate]] për të fituar një tjetër trofe të FIFA Kupës së Botës për Klube.<ref>{{cite web|title=Barcelona vs. River Plate: Score, Reaction for 2015 FIFA Club World Cup Final|trans-title=Barcelona vs. River Plate: Rezultati, reagimet për finalen e FIFA Kupës së Botës për Klube 2015|url=https://bleacherreport.com/articles/2600901-barcelona-vs-river-plate-score-reaction-for-2015-fifa-club-world-cup-final|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Matt Jones|date=20 dhjetor 2015|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> Në janar 2018, ai firmosi një kontratë të re deri në qershor 2022.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/gerard-pique-renews-with-fc-barcelona-through-to-2022|title=Gerard Piqué and FC Barcelona renew contract through to 2022|trans-title=Gerard Piqué dhe FC Barcelona rinovojnë kontratën deri në vitin 2022|date=18 janar 2018|access-date=18 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001142512/https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2017-2018/gerard-pique-renews-with-fc-barcelona-through-to-2022|archive-date=1 tetor 2018|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> Piqué luajti ndeshjen e tij të 500të për Barcelonën në suksesin e lehtë 5–2 kundër [[Real Betis]] në kampionat më 25 gusht 2019, duke u aktivizuar 90 minuta të plota.<ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1320074/gerard-pique-reaches-500-games-for-fc-barcelona|title=Gerard Piqué reaches 500 games for FC Barcelona|trans-title=Gerard Piqué arrin 500 ndeshje për FC Barcelonën|date=25 gusht 2019|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|access-date=26 gusht 2019}}</ref> Më 20 tetor 2020, Piqué nënshkroi një kontratë të re me klubin deri në qershor 2024; klauzola e tij e lirimit u vendos në shumën 500 milion €.<ref>{{cite web|title=Agreement for contract extensions for Piqué, Ter Stegen, De Jong and Lenglet|trans-title=Marrëveshje për rinovimet e kontratave të Piqué, Ter Stegen, De Jong dhe Lenglet|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/1870105/agreement-for-contract-extensions-for-pique-ter-stegen-de-jong-and-lenglet|website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona|language=en|date=21 tetor 2020|access-date=10 dhjetor 2020}}</ref> Më 3 mars 2021, ai shënoi një gol me kokë në minutën e fundit të ndeshjes së kthimit gjysëm-finale të Kupës së Mbretit kundër Seviljes, duke barazuar rezultatin e përgjithshëm çka bëri që ndeshja të shkonte në kohën shtesë. Barcelona fitoi 3–0 në kohën shtesë dhe përparoi në finale,<ref>{{Cite web|title=Barcelona vs. Sevilla score: Barca reach Copa del Rey final as Pique, Braithwaite rescue trophy chance|trans-title=Barcelona vs. Sevilla: Barca arrin finalen e Kupës së Mbretit. Pique dhe Braithwaite shpëtojnë mundësinē për trofe|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/barcelona-vs-sevilla-score-barca-reach-copa-del-rey-final-as-pique-braithwaite-rescue-trophy-chance/live/|access-date=4 mars 2021|website=CBSSports.com|language=en}}</ref> të cilën e fitoi kundër Athletic Bilbaos.<ref>{{Cite news|title=Barca thrash Athletic to win Copa del Rey|trans-title=Barça shkatërron Athletic Bilbaon dhe fiton Kupën e Mbretit|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56779320|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=26 shtator 2021}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===Te rinjtë=== Piqué ishte pjesë e [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|ekipit nën-19]] që fitoi [[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit 2006|UEFA Kampionatin Evropian nën-19 2006]] në Poloni.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/under19/news/newsid=439848.html|title=Meléndez's mind focused on final|trans-title=Mëndja e Meléndez e përqëndruar te finalja|publisher=UEFA|language=en|date=27 korrik 2006|access-date=27 korrik 2006}}</ref> Në finalen e fituar 2–1 kundër [[Kombëtarja skoceze nën-19 e futbollit|Skocisë]], Piqué zhvilloi një paraqitje pozitive në mbrojtje si dhe dha kontributin e tij në sulm, fillimisht duke goditur traversën me një gjuajtje me kokë dhe më pas duke asistuar golin e dytë të Spanjës të shënuar nga sulmuesi [[Alberto Bueno]].<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/under19/news/newsid=440340.html|title=This defeat feels like a victory|trans-title=Kjo humbje nga duket si fitore|publisher=UEFA|language=en|date=30 korrik 2006|access-date=30 korrik 2006}}</ref> Pas kësaj, ai mori pjesë në Kupën e Botës 2007 me [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]], duke luajtur si titullar në të gjashta ndeshjet e ekipit në turnament. Ai gjithashtu shënoi një gol në fitoren 4–2 me përmbysje kundër [[Kombëtarja braziliane nën-20 e futbollit|Brazilit]] në raundin e 16-tave.<ref>{{cite web|title=Spain-Brazil Match Report|trans-title=Raporti i ndeshjes Spanjë-Brazil|url=https://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=249409/match=58880/report.html|publisher=FIFA|language=en|access-date=2 prill 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080214043749/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round%3D249409/match%3D58880/report.html|archive-date=14 shkurt 2008|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, në ndeshjen çerek-finale kundër [[Kombëtarja çeke nën-20 e futbollit|Republikës Çeke]], Piqué humbi penalltinë vendimtare të ekipit të tij çka solli edhe eliminimin nga turnamenti.<ref>{{cite web|title=Spain – Czech Republic Match Report|trans-title=Raporti i ndeshjes Spanjë - Republika Çeke|url=https://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=249410/match=58889/report.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070718100105/http://www.fifa.com/u20worldcup/matches/round=249410/match=58889/report.html|url-status=dead|archive-date=18 korrik 2007|publisher=FIFA|language=en|date=14 korrik 2007|access-date=22 qershor 2013}}</ref> ===Ekipi i parë=== Piqué u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 6 shkurt 2009 pēr ndeshjen miqësore ndaj [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]].<ref>{{cite news|title=Lista de convocados para el amistoso ante Inglaterra|trans-title=Lista e të thirrurve për ndeshjen miqësore ndaj Anglisë|url=http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=39&ID=1120|publisher=Real Federación Española de Fútbol|date=6 shkurt 2009|access-date=6 shkurt 2009|language=es|archive-date=10 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090210071244/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=39&ID=1120|url-status=dead}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota me Spanjën që fitoi 2–0 në [[Sevilja|Sevilje]].<ref>{{cite news|title=International Friendly: Spain completely outclass England|trans-title=Ndeshje miqësore ndërkombëtare: Spanja ja kalon tërësisht Anglisë|url=http://www.sofiaecho.com/2009/02/12/673859_international-friendly-spain-completely-outclass-england|newspaper=The Sofia Echo|language=en|author=Nick Iliev|date=12 shkurt 2009|access-date=25 qershor 2010|archive-date=26 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100326015103/http://www.sofiaecho.com/2009/02/12/673859_international-friendly-spain-completely-outclass-england|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë me Spanjën në ndeshjen e tij të dytë mē 28 mars 2009, kur ai u aktivizua si zëvëndësues në vënd të të dëmtuarit Carles Puyol dhe shënoi golin e vetëm të fitores kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqisë]] në Stadiumin Santiago Bernabéu në [[Madrid]], e vlefshme për kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2010.<ref>{{cite web|title=Del Bosque Analyses Spain's Turkey Win|trans-title=Del Bosque analizon fitoren e Spanjës kundër Turqisë|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/03/29/1180402/del-bosque-analyses-spains-turkey-win|publisher=Goal.com|language=en|date=29 mars 2009|access-date=25 qershor 2010}}</ref> Katër ditë më vonë, ai luajti si titullar në fitoren 2–1 kundër të njëtit kundërshtar, këtë herë në [[Stamboll]].<ref>{{cite web|title=Turkey 1–2 Spain: Riera earns comeback victory|trans-title=Turqia 1–2 Spanja: Reira siguron fitoren me përmbysje|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=236469&cc=5739|publisher=ESPN FC|language=en|date=1 prill 2009|access-date=25 qershor 2010|archive-date=22 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622092142/http://soccernet.espn.go.com/report?id=236469&cc=5739|url-status=dead}}</ref> Piqué luajti në turnamentin e tij të parë madhor në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|FIFA Kupën e Konfederatave 2009]]. Ai luajti në katër nga pesë ndeshjet e Spanjës e cila e mbylli turnamentin në vendin e tretë. Piqué ishte titullar i Spanjës gjatë [[2010 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2010]] Në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]], duke luajtur në qëndër të mbrojtjes sëbashku me kolegun e tij te Barcelona Carles Puyol. Ai luajti në të shtata ndeshjet si titullar, me Spanjën që u shpall kampione bote pasi mposhti [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandën]] 1–0 në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës 2010|finale]].<ref>{{cite news|title=World Cup 2010 final: Andrés Iniesta finds key for Spain to beat Holland|trans-title=Finalja e Kupës së Botës 2010: Andres Iniesta gjen çelsin për Spanjën për të mposhtur Holandën|url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/11/world-cup-final-holland-spain1|publisher=The Guardian|language=en|author=Kevin McCarra|date=11 korrik 2010|access-date=12 mars 2013}}</ref> Gjatë turnamentit, Piqué formoi një dyshe të suksesshme në mbrojtje me Puyol; me ata në mbrojtje, Spanja pësoi vetëm dy gola në shtatë ndeshje, duke e mbajtur portën e praprekur në pesë ndeshje. Në ndeshjen hapëse të Spanjës kundër [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrës]] në fazën e grupeve, disa momente para se [[Gelson Fernandes]] të shënonte golin e vetëm të takimit, sulmuesi kundërshtar [[Eren Derdiyok]] u rrëzua mbi portierin [[Iker Casillas]] i cili goditi aksidentalisht në fytyre Piquén, duke e hedhur në tokë dhe duke i shkaktuar një të çarë ngjitur me syrin e djathë.<ref>{{cite news|title=Spain 0–1 Switzerland|trans-title=Spanja 0–1 Zvicra|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2010/matches/match_16|publisher=BBC Sport|language=en|author=Sam Sheringham|date=16 qershor 2010|access-date=16 janar 2015}}</ref> Piqué luajti çdo minutë me Spanjën në fushatën e tyre të suksesshme në [[UEFA Euro 2012]], duke u aktivizuar në qëndër të mbrojtjes me [[Sergio Ramos]]in. Në ndeshjen gjysëm-finale kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]], ai shënoi penalltinë e tretë të ekipit të tij, duke ndihmuar Spanjën të shkonte në finale. Në [[Finalja e UEFA Euro 2012|finale]], Spanja e mbajti portën e paprekur për të pestën ndeshje rresht dhe fitoi me rezultatin bindës 4–0 kundër [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]].<ref name="Spain 4-0 Italy">{{cite news|title=Spain 4–0 Italy|trans-title=Spanja 4–0 Italia|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18355496|publisher=BBC Sport|language=en|author=Phil McNulty|date=1 korrik 2012|access-date=11 korrik 2012}}</ref> Piqué ishte një nga tre mbrojtësit spanjoll që u përfshi në [[UEFA Euro 2012#Ekipi i Turnamentit|Ekipin e Turnamentit]] nga [[UEFA]]; ''La Roja'' pësoi vetëm një gol në gjashtë ndeshje gjatë turnamentit.<ref>{{cite news|title=Ten Spain players in Team of the Tournament|trans-title=Dhjetë lojtarë spanjollë në Ekipin e Turnamentit|url=https://www.uefa.com/news/newsid=1838279.html|publisher=UEFA|language=en|date=2 korrik 2012|access-date=2 korrik 2012}}</ref> Në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2013|FIFA Kupën e Konfederatave 2013]], Piqué shënoi një nga penalltitë e Spanjës në fitoren e tyre ndaj [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]] në gjysëm-finale. Në [[Finalja e FIFA Kupës së Konfederatave 2013|finalen]] kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]], ai u përjashtua me karton të kuq në minutën e 68të për një ndërhyrje të ashpër ndaj [[Neymar]]. Spanja u mposht me rezultatin 3–0, duke i dhënë fund ecurisë pozitive me 29 ndeshje pa humbje, e cila në atë kohë ishte një rekord.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-07-01/brazil-caps-confederations-cup-marked-by-protests-with-title.html|title=Brazil Caps Confederations Cup Marked by Protests With Title|trans-title=Brazili e mbyll Kupën e Konfederatave me protesta për titullin|date=1 korrik 2013|access-date=10 gusht 2013|publisher=Bloomberg|language=en}}</ref> Më 13 qershor 2016, Piqué shënoi golin e tij të pestë për Spanjën në fitoren 1–0 kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] në fazën e grupeve të [[UEFA Euro 2016]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017883/postmatch/report/index.html|title=Piqué pounces for late Spain win|trans-title=Piqué i jep fitoren Spanjës në fund|date=13 qershor 2016|access-date=14 qershor 2016|publisher=UEFA|language=en|author=Paul Saffer}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të 100të me Spanjën më 20 qershor 2018 në fitoren minimale 1–0 kundër [[Kombëtarja iraniane e futbollit|Iranit]] në fazën e grupeve të [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2018]].<ref>{{cite web|url=http://www.beinsports.com/us/fifa-world-cup/news/diego-costa-guides-spain-past-impressive-iran/907824|title=Diego Costa Guides Spain Past Impressive Iran|trans-title=Diego Costa udhëheq Spanjën të kalojë Iranin mbreslënës|publisher=Bein Sports|language=en|date=20 qershor 2018|access-date=23 qershor 2018}}</ref> Dy muaj pas përfundimit të turnamentit, Piqué njoftoi tërheqjen nga futbolli ndërkombëtar.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/pique-confirms-retirement-from-spain-national-team-to-focus-on-barcelona/46dph2aj26ax1m4u21tzp0d1c|title=Pique confirms retirement from Spain national team to focus on Barcelona|trans-title=Pique konfirmon tërheqjen nga Spanja me qëllim për t'u përqëndruar te Barcelona|publisher=Goal.com|language=en|date=11 gusht 2018|access-date=27 shtator 2022}}</ref> Më 25 mars 2019, Piqué luajti ndeshjen e tij të 10të me [[Kombëtarja katalanase e futbollit|Katalonjën]] në fitoren 2–1 kundër [[Kombëtarja venezueliane e futbollit|Venezuelës]], disa muaj pasi ishte tërhequr nga kombëtarja spanjolle.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47699030|title=Gerard Pique plays for Catalonia in friendly against Venezuela|trans-title=Gerard Piqué luan pēr Katalonjën në një ndeshje miqësore kundër Venezuelës|date=25 mars 2019|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=29 gusht 2019}}</ref> ==Profili i lojtarit== ===Stili i lojës=== Piqué është një mbrojtës modern dhe komandues në fushë, i cili kombinon forcën dhe ndërhyrjet e sakta me teknikën dhe pasimin. Falë gjatësisë dhe fizikut, ai është një lojtar i fuqishëm në duelet ajërore. Piqué është një lojtar efektiv në mbajtjen e topit si dhe është i aftë të lexojë lojën; këto veçori bënë që ai të formonte një dyshe të suksesshme në mbrojtje me [[Carles Puyol]] te Barcelona dhe te Spanja.<ref name="Defending the caveman">{{cite news|url=https://www.timeslive.co.za/sport/soccer/2010-07-11-defending-the-caveman/|title=Defending the caveman|trans-title=Duke mbrojtur shpellarin|publisher=The Times|language=en|author=Ian Hawkey|date=11 korrik 2010|access-date=17 maj 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/1719927-ranking-the-20-best-defenders-in-world-football|title=Ranking the 20 Best Defenders in World Football|trans-title=Duke renditur 20 mbrojtësit më të mirë të botës së futbollit|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Christopher Atkins|date=30 korrik 2013|access-date=17 maj 2020}}</ref> Pavarësisht se në rininë e tij konsiderohej një talent premtues, Piqué fillimisht u kritikua nga media si një lojtar që bën gafa në mbrojtje,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/club/barcelona/83/blog/post/2433390/pep-guardiola-barcelona-vs-pep-guardiola-bayern|title=The differences between Guardiola's Barcelona vs. Guardiola's Bayern|trans-title=Diferenca midis Barcelonës së Gardiolës dhe Bayernit ë Guardiolës|publisher=ESPN FC|language=en|author=Michael Cox|date=5 maj 2015|access-date=16 maj 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.beinsports.com/us/soccer/news/world-class-defenders-are-lacking-in-number-a/255116|title=World Class Defenders Are Lacking In Number At The Top Level|trans-title=Mbrojtësit e klasit botëror po mungojnë në numër në nivelin elitar|publisher=Bein Sports|language=en|date=9 maj 2016|access-date=6 korrik 2020}}</ref> kurse në vazhdim të karrierës, ai u kritikua për mungesën e vazhdimësisë dhe shpejtësisë.<ref>{{cite web|url=https://www.sportsnet.ca/soccer/la-liga-gerard-pique-spain-barcelona-champions-league/|title=Unlocking the mystery that is Gerard Pique|trans-title=Duke zhbllokiuar misterin që është Gerard Pique|publisher=Sportsnet|language=en|author=Jerrad Peters|date=6 tetor 2014|access-date=16 maj 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://theworldgame.sbs.com.au/how-the-socceroos-world-cup-opponents-fared|title=How the Socceroos' World Cup opponents fared|trans-title=Si arrtën kundërshtarët e Kupës së Botës të Socceroos|publisher=The World Game|language=en|author=Vitor Sobral|date=14 maj 2014|access-date=17 maj 2020}}</ref> Pavarësisht kësaj, ai sërisht konsiderohet një nga mbrojtësit më të mirë në botë.<ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/us/features/6-best-centre-backs-world|title=The 6 best centre-backs in the world|trans-title=6 qëndër-mbrojtësit më të mirë në botë|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Gregor MacGregor|date=3 janar 2017|access-date=17 maj 2020}}</ref> Në vitin 2018, kur u pyet në lidhje me Piqué, shoku i tij i skuadrës Puyol e përshkroi atë si "qëndër-mbrojtësin më të mirë të botës" falë zhvillimit si lojtar nē aspektin e inteligjencës, lidershipit, pozicionimit, qetësisë dhe parashikimit.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/barcelona/story/3445040/barcelona-gerard-pique-the-best-defender-in-the-world-carles-puyol|title=Barcelona's Gerard Pique the best defender in the world - Carles Puyol|trans-title=Gerard Pique i Barcelonës është mbrojtësi më i mirë në botë|publisher=ESPN FC|language=en|author=Sam Marsden|date=6 prill 2018|access-date=16 maj 2020}}</ref> ===Pozicioni=== Pozicioni i tij natyral është [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], por Piqué mund të luaj edhe si [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]], një pozicion të cilën e mbuloi në rininë e tij. Në disa raste ai ka luajtur në rolin e një mbrojtësi të lirë, një pozicion që njihet me emrin "Sweeper". Në këtë pozicion ai shfaqi ngjashmëri me mbrojtësin legjendar [[Franz Beckenbauer]], duke fituar pseudonimin "Piquénbauer".<ref name="Made in La Masia"/><ref>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/2650330-gerard-pique-has-piquenbauer-beer-named-after-him-in-barcelona-tribute|title=Gerard Pique Has 'Piquenbauer' Beer Named After Him in Barcelona Tribute|trans-title=Një birrë emërohet 'Piquenbauer' në Barcelonë në nder të Gerard Piqué|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Christopher Simpson|date=6 korrik 2016|access-date=30 prill 2017}}</ref><ref name="A closer look at Spain’s Euro 2012 squad">{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/a-closer-look-at-spains-euro-2012-squad/article4235828/|title=A closer look at Spain's Euro 2012 squad|trans-title=Një vështrim më i afërt i ekipit të Spanjës për Euro 2012|publisher=The Globe and Mail|language=en|date=6 qershor 2012|access-date=17 maj 2020}}</ref> Piqué gjithashtu ka luajtur në rolin e një [[Sulmuesi (futboll)|qëndër-sulmuesi]], kjo falë gjatësisë së tij, në raste kur ekipi i tij ka qënë në disavanzh në minutat e fundit të ndeshjes.<ref name="A closer look at Spain’s Euro 2012 squad"/><ref>{{cite web|url=http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/pique.html|title=Gerard Piqué Bernabeu|website=arxiu.fcbarcelona.cat|language=es|access-date=2 shkurt 2015|archive-date=1 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701005313/http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/pique.html|url-status=dead}}</ref> ==Jashtë futbollit== ===Jeta personale=== Piqué u rrit në një familje katalanase. Babai i tij, Joan, është një biznesmen kurse mamaja e tij, Montserrat, është drejtoreshë e një spitali të lëndimeve kurrizore në Barcelonë. Ai ka një vëlla më të vogël, Marc.<ref>{{cite news|url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/noticia.asp?pkid=265037|title=Familia sólo hay una|trans-title=Ka vetëm një familje|newspaper=El Periódico de Aragón|access-date=15 mars 2011|date=5 gusht 2006|language=es|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110710184337/http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/noticia.asp?pkid=265037|archive-date=10 korrik 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/world-cup/player/bio/_/id/45931/gerard-piqu%C3%A9%26cc%3D5901?ver=us|title=Gerard Piqué – World Cup 2010|trans-title=Gerard Piqué – Kupa e Botës 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=15 mars 2011|archive-date=11 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111185615/http://soccernet.espn.go.com/world-cup/player/bio/_/id/45931/gerard-piqu%C3%A9%26cc%3D5901?ver=us|url-status=dead}}</ref> Gjyshi i tij, Amador Bernabeu, është një ish-zëvendës president i Barcelonës.<ref>{{cite news|title=Gerard Piqué is back at Camp Nou, the man with Barcelona in his DNA|trans-title=Gerard Piqué kthehet në Camp Nou, njeriu që ka Barcelonën në ADN-në e tij|url=https://www.theguardian.com/football/2009/may/24/gerard-pique-barcelona-champions-league|publisher=The Guardian|language=en|author=Sid Lowe|date=25 maj 2009|access-date=31 maj 2009}}</ref> Gjatë [[Referendumi për pavarësinë e Katalonjës, 2017|referendumit të pavarësisë së Katalonjës 2017]], ai u pa nga shumë njerëz si një nga fytyrat publike të argumentit pro-pavarësisë, duke votuar dhe duke postuar në [[Twitter]] mbështetjen e referendumit në katalanisht.<ref name="bbc-news-1">{{cite news|title=Catalan referendum: How FC Barcelona found themselves at centre of issue|trans-title=Referendumi katalanas: Si u bë problem Barcelona|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/41461197|access-date=2 tetor 2017|publisher=BBC Sport|language=en|author=Andy West|date=1 tetor 2017}}</ref> Ai më pas u përball me reagimin e ashpër të disa tifozëve spanjollë për mbështetjen e tij për referendumin e pavarësisë katalanase.<ref name="bbc-news-2">{{cite news|title=Spain fans boo Barcelona's Pique at football training|trans-title=Tifozët e Spanjës vërshëllejnë Piquén e Barcelonës në seancën stërvitore|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-41482859/spain-fans-boo-barcelona-s-pique-at-football-training|access-date=3 tetor 2017|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 tetor 2017}}</ref> Nga viti 2011 deri në vitin 2022, Pique ishte në një lidhje me këngëtaren kolumbiane [[Shakira]].<ref>{{cite web|title=Piqué confirms Shakira relationship on request from Barcelona coach Guardiola|trans-title=Piqué konfirmon marrëdhënjen me Shakirën me kërkesë të trajnerit të Barcelonës Guardiola|url=http://www.tribalfootball.com/articles/pique-confirms-shakira-relationship-request-barcelona-coach-guardiola-1434891|publisher=Tribal Football|language=en|access-date=7 shkurt 2011|archive-date=9 shkurt 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110209080716/http://www.tribalfootball.com/articles/pique-confirms-shakira-relationship-request-barcelona-coach-guardiola-1434891|url-status=dead}}</ref> Ata u njohën kur ai u shfaq në videoklipin e saj "Waka Waka (This Time for Africa)", kënga zyrtare e FIFA Kupës së Botës 2010.<ref>{{cite news|title=Antonio de la Rúa, Shakira's Ex-Boyfriend, Sues Star For $250 Million|trans-title=Antonio de la Rúa, ish i dashuri i Shakirës, padit yllin për 250 milion $|url=https://www.huffingtonpost.com/2012/09/06/antonio-de-la-rua-sues-shakira_n_1859324.html|newspaper=The Huffington Post|language=en|date=6 shtator 2012|access-date=24 janar 2013}}</ref> Pique dhe Shakira ndajnë të njëjtën ditëlindje, me dhjetë vjet diferencë. Ata së bashku kanë dy fëmijë.<ref>{{cite news|url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/shakira-and-gerard-piques-baby-milan-1586433|newspaper=Daily Mirror|language=en|title=First picture: Shakira and Gerard Piqué's two-week-old baby Milan|trans-title=Fotoja e parë: Bebi dy javësh Milan i Shakirës dhe Gerard Piqués|date=4 shkurt 2013|access-date=12 mars 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hellomagazine.com/healthandbeauty/mother-and-baby/2015013023150/shakira-gives-birth-to-second-baby-boy-with-gerard-pique-name-revealed/|title=Shakira baby: The name of the little boy revealed|trans-title=Fëmija i Shakirës: Zbulohet emri i djalit të vogël|date=30 janar 2015|publisher=Hello Magazine|language=en}}</ref> Në qershor 2022, çifti konfirmoi në një deklaratë të përbashkët se ata do ndaheshin.<ref>{{Cite web|title=Shakira and footballer Gerard Piqué announce split|trans-title=Shakira dhe futbollisti Gerard Piqué njoftojnë ndarjen|url=https://www.cnn.com/2022/06/04/celebrities/shakira-gerard-pique-split-intl-scli/index.html|publisher=CNN|language=en|author1=Claudia Rebaza|author2=Zoe Sottile|date=4 qershor 2022|access-date=4 qershor 2022}}</ref> Pique ishte fytyra e linjës së meshkujve të Mangos ''HE'' për katër sezone radhazi midis 2011 dhe 2012.<ref>{{cite web|url=http://thefashionisto.com/gerard-pique-for-h-e-by-mango-spring-2011-campaign/|title=Gerard Piqué for H.E. by Mango Spring 2011 Campaign|trans-title=Gerard Piqué për H.E. nga fusha pranverë 2011 e Mango|date=24 shkurt 2011|publisher=The Fashionisto|language=en|access-date=29 mars 2011}}</ref><ref>{{cite web|title=Gerard Pique Launches He by Mango Spring/Summer 2011 Collection Pictures|trans-title=Gerard Piqué lançon He nga Mango Pranverë/Verë 2011 Fotot e Koleksionit|url=http://www.monstersandcritics.com/people/features/article_1626314.php/Gerard-Pique-Launches-He-by-Mango-Spring-Summer-2011-Collection-Pictures|publisher=Monsters and Critics|language=en|author=Michelle Wray|date=15 mars 2011|access-date=29 mars 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110324152257/http://www.monstersandcritics.com/people/features/article_1626314.php/Gerard-Pique-Launches-He-by-Mango-Spring-Summer-2011-Collection-Pictures|archive-date=24 mars 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Gerard Pique, Mango image for the fourth time|trans-title=Gerard Piqué, imazhi i Mangos për herë të katërt|url=http://www.lavanguardia.com/se-lleva/20120723/54328540951/pique-imagen-mango.html|newspaper=La Vanguardia|language=en|date=23 korrik 2012|access-date=2 gusht 2012}}</ref> Në vitin 2012, ai ia dha zërin versionit katalan të ''[[The Pirates! In an Adventure with Scientists!]]'' si Mbreti i Piratëve.<ref>{{cite web|title=TV3 TN migdia 6_8_2012 Piqué doblatge Pirates|url=https://www.youtube.com/watch?v=IZf-COPsRi0|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/IZf-COPsRi0|archive-date=12 dhjetor 2021|url-status=live|publisher=YouTube|language=ca|access-date=10 gusht 2014}}{{cbignore}}</ref> ===Media dhe aktiviteti në biznes=== Pique është themeluesi dhe presidenti i Kosmos Holding, një grup investimesh sportive dhe mediatike që ai e filloi me [[Hiroshi Mikitani]] (themelues dhe kryetar i firmës japoneze të tregtisë elektronike [[Rakuten, Inc.]]), Edmund Chu, Nullah Sarker dhe Mike Evans.<ref>{{cite news|title=Owner of Rakuten supports Gerard Pique in Players Tribune expansion|trans-title=Pronari i Rakuten mbështet Gerard Pique në zgjerimin e Players Tribune|url=https://www.palco23.com/entorno/el-dueno-de-rakuten-entra-en-una-de-las-empresas-del-holding-de-pique.html|newspaper=Palco 23|language=es|date=17 prill 2018|access-date=8 gusht 2018}}</ref> Kosmos ka krijuar një partneritet 25 vjeçar me [[Federata Ndërkombëtare e Tenisit|Federatën Ndërkombëtare të Tenisit]] me vlerë 3 miliardë $, i cili do t'a transformojë Kupën Davis dhe do të gjenerojë të ardhura të konsiderueshme për zhvillimin global të tenisit.<ref>{{cite news|title=ITF announces plans for transformation of Davis Cup|trans-title=FNT njofton planet për transformimin e Kupës Davies|url=https://www.daviscup.com/news/281842.aspx|newspaper=ITF Tennis|language=en|date=26 shkurt 2018|access-date=8 gusht 2018|archive-date=10 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230910184817/https://www.daviscup.com/news/281842.aspx|url-status=dead}}</ref> Në gusht 2018, miliarderi amerikan [[Larry Ellison]] publikoi një letër ku thuhej se ai po i bashkohet grupit Kosmos.<ref>{{cite news|title=American billionaire Larry Ellison backs Indian Wells to host revamped Davis Cup|trans-title=Miliarderi amerikan Larry Ellison mbësht Indian Wells si organizator i Kupës Davis të rinovuar|url=http://www.skysports.com/tennis/news/12110/11464553/american-billionaire-larry-ellison-backs-indian-wells-to-host-revamped-davis-cup|newspaper=Reuters|language=en|date=7 gusht 2018|access-date=8 gusht 2018}}</ref> Në dhjetor 2018, përmes firmës së tij Kosmos Holding, Pique bleu klubin spanjoll të futbollit [[FC Andorra]]. Më 21 maj 2022, skuadra u ngjit në [[Segunda División]] pasi mposhti UCAM Murcian, tashmë të rënë nga kategoria, me rezultatin 1–0 në shtëpi, duke u ngjitur kështu në nivelin e dytë për herë të parë në historinë e tyre. Në korrik 2019, Pique mori shumicën e aksioneve në një tjetër klub futbolli spanjoll – Gimnàstic Manresa. Marrja u përfundua gjithashtu duke përdorur firmën e tij Kosmos Holding.<ref>{{cite web|url=https://football-espana.net/79471/barcelona-defender-gerard-pique-buys-another-football-club|title=Barcelona defender Gerard Pique buys another football club|trans-title=Mbrojtësi i Barcelonës Gerard Pique blen një tjetër klub futbolli|publisher=Football España|language=en|access-date=28 korrik 2018}}</ref> Në dhjetor 2020, Piqué investoi në lojën e futbollit ''[[Sorare]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/henryflynn/2020/12/18/gerard-pique-joins-sorare-to-help-reinvent-fantasy-soccer-worldwide/?sh=279ae378308f|title=Gerard Pique Joins Sorare To Help Reinvent Fantasy Soccer Worldwide|trans-title=Gerard Pique i bashkohet Sorare për të rikrijuar futbollin fantazi në mbarë bottën|publisher=Forbes|language=en|access-date=7 shkurt 2021|access-date=22 shkurt 2021}}</ref> Kosmos bleu të drejtat e transmetimit spanjoll për [[Copa América 2021]] nën një partneritet me transmetuesin [[Ibai Llanos]],<ref>{{Cite web|title=Kosmos turns to Twitch for Copa America broadcasts in Spain|trans-title=Kosmos i kthehet Twichit për transmetimin e Copa Américas në Spanjë|url=https://www.sportspromedia.com/news/kosmos-copa-america-rights-spain-twitch-streaming-ibai-llanos|date=21 qershor 2021|website=SportsPro|language=en|author=Ed Dixon|access-date=21 qershor 2021}}</ref> kurse në vitin 2021, ai dhe Ibai themeluan dhe u bënë bashkëpronarë të ekipit të esports KOI.<ref>{{Cite web|date=20 mars 2020|title=¿Quién es Ibai Llanos? Conoce al reconocido streamer de G2 Esports|url=https://esports.as.com/bonus/influencers/ibai/Ibai-Llanos-Conoce-G2-Esports_0_1338466150.html|access-date=25 janar 2021|website=Movistar eSports|language=es}}</ref> ===Bamirësia=== Në vitin 2020, në përgjigje të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë COVID-19]], Piqué së bashku me shokët e skuadrës, përfshirë Lionel Messin, u angazhuan për një ulje të pagave prej 70% gjatë krizës. Më tej ata u angazhuan për të dhuruar për pagat e të gjithë punonjësve në klub gjatë gjendjes së jashtëzakonshme.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2020/03/30/lionel-messis-coronavirus-wage-cut-could-cost-him-50-million/|title=Lionel Messi’s Coronavirus Wage Cut Could Cost Him $50 Million|trans-title=Shkurtimi i rrogës së Lionel Messit gjatë Koronavirusit mund t'i kushtoj atij 50 milion $|date=30 mars 2020|access-date=30 mars 2020|website=Forbes|language=en|author=Christina Settimi}}</ref> ===Mashtrimi i taksave=== Më 10 korrik 2019, Piqué u urdhërua nga një gjykatë spanjolle t'i paguante 2.1 milion € autoriteteve tatimore pas dënimit të tij për mashtrim të të drejtave të imazhit. Mbrojtësi pretendoi t'i dorëzonte të drejtat e tij të imazhit kompanisë së tij Kerad Project në mënyrë që të paguante më pak taksa nga viti 2008 në 2010.<ref>{{cite web|title=Gerard Pique handed €2.1 million tax bill|trans-title=Gerard Piqués i jepet tarifa 2.1 milion € e taksave|url=https://www.france24.com/en/20190710-gerard-pique-handed-21-million-tax-bill|publisher=France 24|language=en|date=10 korrik 2019|access-date=10 korrik 2019}}</ref> ===Loja e pokerit=== Më 27 gusht 2019, Piqué mori pjesë në EPT Barcelona 25,000 € Single-Day High Roller Event. Ai përfundoi në vendin e dytë dhe fitoi një çmim prej 352,950 €.<ref>{{cite web|url=https://www.pokernews.com/news/2019/08/fc-barcelona-gerard-pique-ept-barcelona-arturo-vidal-poker-35229.htm|title=FC Barcelona Star Gerard Piqué Wins €352,950 at EPT Barcelona, Arturo Vidal Cashes €134,460|trans-title=Ylli i FC Barcelonës Gerard Piqué fiton 352,950 € në EPT Barcelona, Arturo Vidal fiton 134,460 €|access-date=27 gusht 2019|website=pokernews.com|language=en}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|10 shtator 2022}}<ref name="SW">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/gerard-pique-bernabeu/10605/|title=Gerard Piqué|website=Soccerway|language=en|access-date=14 mars 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan=2|Klubi !rowspan=2|Sezoni !colspan=3|Liga !colspan=2|Kupa !colspan=2|Kupa e Ligës !colspan=2|Evropa !colspan=2|Tjetër !colspan=2|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=5|[[Manchester United F.C.|Manchester United]] |[[2004–05 Manchester United F.C. season|2004–05]] |rowspan=4|[[Premier League]] |0||0||1||0||1||0||1{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]}}||0||0||0||3||0 |- |[[2005–06 Manchester United F.C. season|2005–06]] |3||0||2||0||2||0||0||0||colspan=2|—||7||0 |- |[[2006–07 Manchester United F.C. season|2006–07]] |0||0||0||0||0||0||0||0||colspan=2|—||0||0 |- |[[2007–08 Manchester United F.C. season|2007–08]] |9||0||0||0||1||0||3{{efn|name=UCL}}||2||0||0||13||2 |- !colspan=2|Gjithsej !12!!0!!3!!0!!4!!0!!4!!2!!0!!0!!23!!2 |- |[[Real Zaragoza]] (huazim) |[[2006–07 La Liga|2006–07]] |[[La Liga]] |22||2||6||1||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||28||3 |- |rowspan=16|[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2008–09 FC Barcelona season|2008–09]] |rowspan=15|La Liga |25||1||6||1||colspan=2|—||14<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||0||0||45||3 |- |[[2009–10 FC Barcelona season|2009–10]] |32||2||1||0||colspan=2|—||12{{efn|Një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], njëmbëdhjetë ndeshje dhe dy gola në UEFA Ligën e Kampioneve}}||2||4{{efn|Dy ndeshje në [[Supercopa de España]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||49||4 |- |[[2010–11 FC Barcelona season|2010–11]] |31||3||7||0||colspan=2|—||12{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=SDE|Të gjitha ndeshjet në Supercopa de España}}||0||51||4 |- |[[2011–12 FC Barcelona season|2011–12]] |22||2||8||0||colspan=2|—||5{{efn|name=UCL}}||0||3{{efn|Dy ndeshje në Supercopa de España, një ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}|||0||38||2 |- |[[2012–13 FC Barcelona season|2012–13]] |28||2||4||1||colspan=2|—||10{{efn|name=UCL}}||0||2{{efn|name=SDE}}||0||44||3 |- |[[2013–14 FC Barcelona season|2013–14]] |26||2||2||0||colspan=2|—||9{{efn|name=UCL}}||2||2{{efn|name=SDE}}||0||39||4 |- |[[2014–15 FC Barcelona season|2014–15]] |27||5||6||1||colspan=2|—||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan=2|—||44||7 |- |[[2015–16 FC Barcelona season|2015–16]] |30||2||5||2||colspan=2|—||8{{efn|Një ndeshje në UEFA Super Kupë, shtatë ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Kampioneve}}||1|||3{{efn|Një ndeshje në Supercopa de España, dy ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||46||5 |- |[[2016–17 FC Barcelona season|2016–17]] |25||2||7||0||colspan=2|—||8{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|name=SDE}}||0||41||3 |- |[[2017–18 FC Barcelona season|2017–18]] |30||2||8||1||colspan=2|—||9{{efn|name=UCL}}||1||2{{efn|name=SDE}}||0||49||4 |- |[[2018–19 FC Barcelona season|2018–19]] |35||4||5||0||colspan=2|—||11{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|name=SDE}}||1||52||7 |- |[[2019–20 FC Barcelona season|2019–20]] |35||1||2||0||colspan=2|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=SDE}}||0||45||1 |- |[[2020–21 FC Barcelona season|2020–21]] |18||0||2||1||colspan=2|—||3{{efn|name=UCL}}||2||0||0||23||3 |- |[[2021–22 FC Barcelona season|2021–22]] |27||1||2||0||colspan=2|—||10{{efn|Pesë ndeshje dhe një gol në UEFA Ligën e Kampioneve, pesë ndeshje dhe një gol në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||2||1{{efn|name=SDE}}||0||40||3 |- |[[2022–23 FC Barcelona season|2022–23]] |1||0||0||0||colspan=2|—||1{{efn|name=UCL}}||0||0||0||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej !392!!29!!65!!7!!colspan=2|—!!130!!15!!21!!1!!608!!52 |- !colspan=3|Gjithsej karriera !426!!31!!74!!8!!4!!0!!134!!17!!21!!1!!659!!57 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="EU">{{cite news|url=http://eu-football.info/_player.php?id=25667|title=Gerard Piqué – national football team player|website=EU-Football.info|language=en|date=11 tetor 2015|access-date=11 tetor 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/29786/Gerard_Pique.html|title=Gerard Piqué|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=30 shtator 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=10|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2009||13||4 |- |2010||16||0 |- |2011||8||0 |- |2012||11||0 |- |2013||11||0 |- |2014||6||0 |- |2015||8||0 |- |2016||12||1 |- |2017||9||0 |- |2018||8||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!102!!5 |} ====Golat me kombëtaren==== Burimi:<ref name="EU"/> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Lista e golave ndërkombëtarë të shënuar nga Gerard Piqué |- !scope=col|Nr. !scope=col|Data !scope=col|Vendi !scope=col|Ndsh !scope=col|Kundërshtari !scope=col|Goli !scope=col|Rezultati !scope=col|Kompeticioni |- !scope=row style="text-align: center;"|1 | 28 mars 2009 || [[Stadiumi Santiago Bernabéu]], [[Madrid]], Spanjë || align=center | 2 || {{flamuri|Turqia}} [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] || align=center | 1–0 || align=center | 1–0 || [[Kualifikueset e Kupës së Botës 2010|Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2010]] |- !scope=row style="text-align: center;"|2 | 12 gusht 2009 || [[Philip II Arena]], [[Shkup]], Maqedoni || align=center | 8 || {{flamuri|Maqedonia}} [[Kombëtarja maqedonase e futbollit|Maqedonia]] || align=center | 2–2 || align=center | 3–2 || Ndeshje miqësore |- !scope=row style="text-align: center;"|3 | 5 shtator 2009 || [[Estadio Riazor]], [[A Coruña]], Spanjë || align=center | 9 || {{flamuri|Belgjika}} [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjika]] || align=center | 3–0 || align=center | 5–0 ||Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2010 |- !scope=row style="text-align: center;"|4 | 14 tetor 2009 || [[Bilino Polje]], [[Zenica]], Bosnja dhe Hercegovina || align=center | 12 || {{flamuri|Bosnja dhe Hercegovina}} [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnja dhe Hercegovina]] || align=center | 1–0 || align=center | 5–2 |Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2010 |- !scope=row style="text-align: center;"|5 | 13 qershor 2016 || [[Stadium Municipal]], [[Toulouse]], Francë || align=center | 78 || {{flamuri|Republika Çeke}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republika Çeke]] || align=center | 1–0 || align=center | 1–0 || [[UEFA Euro 2016]] |} ==Trofe== ===Klube=== ;Manchester United *[[Premier League]]: [[2007–08 Premier League|2007–08]]<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/2737/Gerard-Piqu%C3%A9/overview|title=Gerard Piqué: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=17 prill 2018|archive-date=17 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180417212934/https://www.premierleague.com/players/2737/Gerard-Piqu%C3%A9/overview|url-status=dead}}</ref> *[[FA Community Shield]]: [[FA Community Shield 2007|2007]]<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6929113.stm|title=Chelsea 1–1 Man Utd|publisher=BBC Sport|language=en|author=Caroline Cheese|date=5 gusht 2007|access-date=17 prill 2018}}</ref> *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2007–08 UEFA Liga e Kampioneve|2007–08]]<ref>{{cite web|title=How brilliant is Barcelona defender Gerard Piqué?|trans-title=Sa gjenial është mbrojtësi i Barcelonës Gerard Piqué?|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2432740.html|publisher=UEFA|language=en|date=3 tetor 2018|access-date=15 mars 2019}}</ref> ;Barcelona<ref name="FCBprofile"/> *[[La Liga]]: [[2008–09 La Liga|2008–09]], [[2009–10 La Liga|2009–10]], [[2010–11 La Liga|2010–11]], [[2012–13 La Liga|2012–13]], [[2014–15 La Liga|2014–15]], [[2015–16 La Liga|2015–16]], [[2017–18 La Liga|2017–18]], [[2018–19 La Liga|2018–19]] *[[Copa del Rey]]: [[2008–09 Copa del Rey|2008–09]], [[2011–12 Copa del Rey|2011–12]], [[2014–15 Copa del Rey|2014–15]], [[2015–16 Copa del Rey|2015–16]], [[2016–17 Copa del Rey|2016–17]], [[2017–18 Copa del Rey|2017–18]], [[2020–21 Copa del Rey|2020–21]] *[[Supercopa de España]]: [[Supercopa de España 2009|2009]], [[Supercopa de España 2010|2010]], [[Supercopa de España 2011|2011]], [[Supercopa de España 2013|2013]], [[Supercopa de España 2016|2016]], [[Supercopa de España 2018|2018]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2008–09 UEFA Champions League|2008–09]], [[2010–11 UEFA Champions League|2010–11]], [[2014–15 UEFA Champions League|2014–15]] *[[UEFA Super Kupa]]: [[UEFA Super Kupa 2009|2009]], [[UEFA Super Kupa 2011|2011]], [[UEFA Super Kupa 2015|2015]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2009|2009]], [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2011|2011]], [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2015|2015]] ===Kombëtarja=== ;Spanja<ref name="FCBprofile"/> *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit]]: [[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit 2006|2006]] ===Personale=== ;Çmime *[[Don Balón Award|Zbulimi i Vitit i La Ligas]]: 2008–09 *[[Çmimet e La Ligas|Mbrojtësi më i mirë i La Ligas]]: [[LFP Awards#Winners|2009–10]] *[[Çmimet e La Ligas#Ekipi i sezonit|Ekipi i Sezonit i La Ligas]]: [[2014–15 La Liga|2014–15]], [[2015–16 La Liga|2015–16]]<ref>{{cite web|title=The 2014/15 Liga BBVA Ideal XI|trans-title=XI ideale e La Ligës 2015/16|url=http://www.laliga.es/en/news/the-201415-liga-bbva-ideal-xi|publisher=LFP|language=en|date=15 qershor 2015|access-date=17 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915085526/http://www.laliga.es/en/news/the-201415-liga-bbva-ideal-xi|archive-date=15 shtator 2018|url-status=dead}}</ref> *Ekipi i Sezonit i [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]]: [[UEFA Liga e Kampioneve 2014–15|2014–15]]<ref>{{cite web|title=UEFA Champions League squad of the season|trans-title=Skuadra e sezonit e UEFA Ligës së Kampioneve|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2255077.html#uefa+champions+league+squad+season|publisher=UEFA|language=en|date=9 qershor 2015|access-date=9 qershor 2015}}</ref> *Ekipi i Sezonit i La Ligas nga [[UEFA]]: 2016–17<ref>{{cite web|url=http://futbol.as.com/futbol/2017/05/22/primera/1495474276_384251.html|title=Once ideal de LaLiga para UEFA: 4 del Madrid, 3 del Barça...|website=AS.com|language=es|date=22 maj 2017|access-date=22 maj 2017}}</ref> *[[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|Ekipi i Turnamentit i UEFA Kampionatit Evropian]]: [[UEFA Euro 2012#Çmimet|2012]]<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/0253-0d815dd5e3a6-a39ed29456ec-1000--euro-2012-team-of-the-tournament/|title=EURO 2012 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=1 janar 2022|access-date=12 prill 2024}}</ref> *[[UEFA Ekipi i Vitit]]: [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2010|2010]], [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2011|2011]], [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2012|2012]], [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2015|2015]], [[UEFA Ekipi i Vitit#Ekipi i Vitit 2016|2016]] *[[FIFPro|FIFA FIFPro World11]]: [[2010 FIFA Ballon d'Or#FIFA/FIFPro World XI|2010]], [[2011 FIFA Ballon d'Or#FIFA/FIFPro World XI|2011]], [[2012 FIFA Ballon d'Or#FIFA/FIFPro World XI|2012]], [[The Best FIFA Football Awards 2016#FIFA FIFPro World11|2016]]<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/y=2017/m=1/news=the-best-named-at-fifa-football-awards-2862916.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109225806/http://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/y=2017/m=1/news=the-best-named-at-fifa-football-awards-2862916.html|url-status=dead|archive-date=9 janar 2017|title=The Best named at FIFA Football Awards|trans-title=Emërohen më të mirë në Çmimet e Futbollit të FIFAs|date=9 janar 2017|publisher=FIFA|language=en|access-date=12 janar 2017}}</ref> *[[FIFPro|FIFA FIFPro World11]] ekipi i 2të: 2013, 2015, 2017<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/fifpro-announces-reserve-teams-of-the-year-but-luis-suarez-and-arjen-robben-wont-be-laughing-while-9062047.html#gallery|title=FifPro announces reserve Teams of the Year – but Luis Suarez and Arjen Robben won't be laughing while Iker Casillas is somehow named the second best goalkeeper of 2013|trans-title=FifPro publikon Ekipet e Vitit të rezervave – por Luis Suárez dhe Arjen Robben nuk po qeshin ndërkohë Iker Casillas çuditërisht emërohet poetieri i dytë më i mirë i vitit 2013|newspaper=The Independent|language=en|date=15 janar 2014|access-date=1 tetor 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/2015-world-xi-the-reserve-teams-2/en/|title=2015 World XI: the Reserve Teams – FIFPro World Players' Union|trans-title=XI e Botës 2015: Ekipet Rezervë – FIFPro World Players' Union|publisher=FIFPro.org|language=en|date=11 janar 2016|access-date=1 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190409090125/https://fifpro.org/news/2015-world-xi-the-reserve-teams-2/en/|archive-date=9 prill 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/2016-2017-world-11-the-reserve-teams/en/|title=2016–2017 World 11: the Reserve Teams – FIFPro World Players' Union|trans-title=11 e Botës 2016–2017: Ekipet Rezervë – FIFPro World Players' Union|publisher=FIFPro.org|language=en|date=23 tetor 2017|access-date=23 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190406020741/https://fifpro.org/news/2016-2017-world-11-the-reserve-teams/en/|archive-date=6 prill 2019|url-status=dead}}</ref> *[[FIFPro|FIFA FIFPro World11]] ekipi i 3të: 2014, 2018<ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/|title=FIFA FIFPro World XI: the reserve teams – FIFPro World Players' Union|trans-title=FIFA FIFPro World XI: ekipet rezervë – FIFPro World Players' Union|publisher=FIFPro.org|language=en|date=15 janar 2015|access-date=1 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414193942/https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/|archive-date=14 prill 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifpro.org/news/world-11-the-reserve-teams-for-2017-18/en/|title=World 11: The Reserve Team for 2017–18|trans-title=11 e Botës: Ekipi Rezervë për 2017–18|publisher=FIFPro.org|language=en|date=24 shtator 2018|access-date=25 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220246/https://fifpro.org/news/world-11-the-reserve-teams-for-2017-18/en/|archive-date=26 qershor 2019|url-status=dead}}</ref> *I nominuar për [[FIFPro|FIFA FIFPro World11]]: 2019 (Mbrojtësi i 9të)<ref>{{cite web|url=https://fifpro.org/news/rankings-how-all-55-male-players-finished/en/|title=Rankings: How All 55 Male Players Finished|trans-title=Renditja: Si u renditën të 55 lojtarët meshkuj|website=FIFPro World Players' Union|language=en|date=23 shtator 2019|access-date=5 tetor 2022|archive-date=9 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409080741/https://fifpro.org/news/rankings-how-all-55-male-players-finished/en/|url-status=dead}}</ref> *Futbollisti i Vitit në Katalonjë: 2019<ref>{{Cite news|date=3 dhjetor 2019|title=Pique: My priorities are football, football, football|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/12/03/5de6d4efca4741ba6b8b45c2.html|newspaper=Marca|language=en|location=Madrid|access-date=5 dhjetor 2019|archive-date=10 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230910185333/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/12/03/5de6d4efca4741ba6b8b45c2.html|url-status=live}}</ref> ;Dekorime *Medalja e Artë e Urdhrit Mbretëror të Meritës Sportive: 2011<ref>{{Cite news|date=5 tetor 2011|title=Las campeones del mundo de fútbol ya tienen la Real Orden del Mérito Deportivo|language=es|publisher=Mundo Deportivo|url=http://www.mundodeportivo.com/20111005/futbol/seleccion-espanola/las-campeones-del-mundo-de-futbol-ya-tienen-la-real-orden-del-merito-deportivo_54226408413.html|url-status=live|access-date=28 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023113326/https://www.mundodeportivo.com/20111005/futbol/seleccion-espanola/las-campeones-del-mundo-de-futbol-ya-tienen-la-real-orden-del-merito-deportivo_54226408413.html|archive-date=23 tetor 2020}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Barcelona]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona B]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Zaragoza]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Barcelona]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] o8o011rn9nigkq469298r951mjw8p0b 0 77935 3043402 3038659 2026-09-18T12:01:50Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043402 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Javier Zanetti | image = Javier Zanetti FC Internazionale 3.jpg | image_size = 250px | caption = Zanetti në një konferencë për shtyp. | fullname = Javier Adelmar Zanetti | height = {{convert|1.78|m|ftin|abbr=on}} | birth_date = {{birth date and age|10|8|1973|df=y}} | birth_place = [[Buenos Aires]], [[Argentina|Argjentinë]] | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] / [[Mesfushori (futboll)|Mesfushor]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = 1982–1989 | youthclubs1 = [[Club Atlético Independiente|Independiente]] | youthyears2 = 1991–1992 | youthclubs2 = [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]] | years1 = 1991–1992 | clubs1 = [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]] | caps1 = 33 | goals1 = 1 | years2 = 1992–1995 | clubs2 = [[Club Atlético Banfield|Banfield]] | caps2 = 66 | goals2 = 4 | years3 = 1995–2014 | clubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps3 = 615 | goals3 = 12 | totalcaps = 714 | totalgoals = 17 | nationalyears1 = 1996 | nationalteam1 = [[Kombëtarja argjentinase nën-23 e futbollit|Argjentina U23]] | nationalcaps1 = 12 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1994–2011 | nationalteam2 = [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] | nationalcaps2 = 143 | nationalgoals2 = 4 | pcupdate = | ntupdate = }} '''Javier Adelmar Zanetti''' (lindur më [[10 gusht]] [[1973]]) është një ish [[futbolli]]st profesionist [[Argjentina|argjentinas]] i cili ka luajtur si [[Mesfushori (futboll)|mesfushor]] dhe [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]]. Zanetti e nisi karrierën e tij si profesionist në Argjentinë, fillimisht duke luajtur me [[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]] dhe më pas me [[Club Atlético Banfield|Banfield]]. Në verën e vitit 1995, Zanetti u transferua në Itali te [[F.C. Internazionale Milano|Interi]], klub ku do të qëndronte për 19 sezonet e ardhshme. Ai u tërhoq nga futbolli në maj 2014 në përfundim të sezonit 2013–14.<ref name="Zanetti tërhiqet"/> Me 1,114 ndeshje zyrtare të luajtura, Zanetti është lojtari i shtatë në renditjen e të gjitha kohërave për ndeshjet e luajtura. Ai është lojtari i huaj me më shumë ndeshje në [[Serie A]] (615), si dhe i katërti i të gjitha kohërave, pas [[Paolo Maldini]]t, [[Gianluigi Buffon]]it dhe [[Francesco Totti]]t. Ai është lojtari që ka luajtura në historinë e Interit (858), dhe ka fituar 16 trofe; pesë ''[[Scudetto]]'', katër [[Coppa Italia|Kupa Italiane]], katër [[Supercoppa Italiana|Superkupa Italie]], një [[UEFA Liga e Evropës|Kupë UEFA]], një [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligë Kampionesh]] dhe një [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupë Bote për Klube]].<ref name="Trofe"/> Në Ligën e Kampioneve, ai është lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] (82).<ref name="Rekordet"/> Zanetti luajti 143 ndeshje me [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|kombëtaren argjentinase]],<ref name="Ndeshjet ndërkombëtare"/> një shifër që e bënë atë lojtarin e dytë me më shumë ndeshje në historinë e kombëtares. Në periudhën 2007–2018, ai ishte lojtari i cili mbante rekordin e më shumë ndeshjeve. Ai ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] ([[1998 FIFA Kupa e Botës|1998]] & [[2002 FIFA Kupa e Botës|2002]]), pesë edicione të [[Copa América]]s ([[Copa América 1995|1995]], [[Copa América 1999|1999]], [[Copa América 2004|2004]], [[Copa América 2007|2007]] & [[Copa América 2011|2011]]), dhe një edicion të [[FIFA Kupa e Konfederatave|FIFA Kupës së Konfederatave]] ([[2005 FIFA Kupa e Konfederatave|2005]]). Ai arriti finalen e Copa Américas në vitet 2004 dhe 2007 dhe Kupës së Konfederatave në vitin 2005, duke qënë në anën e ekipit humbës në të tre rastet. I njohur për shkathtësinë e tij, Zanetti luante pa problem në të dyja krahët, si në mbrojtje ashtu edhe në mesfushë. Pas tërheqjes nga futbolli, klubi tërhoqi fanellën e tij me numrin 4, dhe e emëroi atë zëvëndës-president.<ref>{{cite web|url=http://infoalbania.al/interi-terheq-fanellen-e-zanettit/|title=Interi terheq fanellen e Zanettit|publisher=Info Albania|language=sq|date=26 prill 2015|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231213157/http://infoalbania.al/interi-terheq-fanellen-e-zanettit/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-interi-pensionon-numrin-e-zanettit/|title=Zyrtare: Interi pensionon numrin e Zanettit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=30 prill 2015|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref><ref name="Zëvëndës-president"/> Ai u emërua ambasador i organizatës joqeveritare [[SOS Fshatrat e fëmijëve]] në projektin e saj në Argjentinë nga [[FIFA]], kurse në vitin 2005, ai u nderua me çmimin ''Ambrogino d'Oro'' nga qyteti i [[Milano]]s për iniciativat e tij sociale. Zanetti është gjithashtu ambasdor global i [[Lojërat olimpike verore|Lojërave olimpike]].<ref name="Havier Zaneti">{{cite web|url=http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/|title=Nga stërvitjet 2 orë përpara dasmës te refuzimi i Realit|publisher=Gazeta e Sportit|language=sq|date=3 mars 2015|accessdate=3 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150305115051/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/|archive-date=5 mars 2015|url-status=dead}}</ref> ==Jeta e hershme== Javier Adelmar Zanetti lindi në [[Buenos Aires]] të [[Argjentina|Argjentinës]] nga prindër me origjinë [[Italia|italiane]]. Ai u rrit në zonën e portit në rrethin Dock Sud, një nga zonat më famëkeqe të qytetit. Babai i tij Rodolfo Zanetti ishte murator kurse mamaja e tij Violeta Bonnazola ishte pastruese. Ai nisi të luajë futboll në një bga fushat e qytetit të tij, të cilën e mirëmbante në kohën e tij të lirë. Kur Zanetti ishte adoleshent, ai shkoi në provë te akademia e të rinjëve e klubit lokal të qytetit [[Club Atlético Independiente|Independiente]], por ai u refuzua dhe j'u tha se i mungonte fiziku për të luajtur futboll. Pas kësaj, ai u përqëndrua te shkolla, ndihmonte babain në punën e tij si murator dhe kryente punë të ndryshme si shpërndarës qumështi ose ndihmës në dyqanin e një të afërmi të tij.<ref name="Bandini">{{cite web|url=http://www.theguardian.com/football/blog/2014/may/07/javier-zanetti-internazionale-argentina-retires|title=Not a hair out of place as Javier Zanetti hangs up his boots at Internazionale|trans-title=As një fije floku jashtë vendit me Javier Zanettin që var këpucët te Interi|publisher=The Guardian|language=en|author=Paolo Bandini|date=7 maj 2014|accessdate=20 maj 2014}}</ref> ==Karriera me klube== ===Tallares RE=== Zanetti e filloi karreirën e tij si profesionist më 22 gusht 1992 me skuadrën e Tallares gjatë ndeshjes së javës së tretë së divizionit të dytë kundër [[Atlético Central Córdoba]], ku ai hyri në minuten e 80të duke zëvëndësuar [[Migel Angel Fretes]] në fitoren 2–1.<ref>{{cite web|url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/10-veces-zanetti-nid1372337|title=1000 veces Zanetti|trans-title=1000 herë Zanetti|publisher=Lanacion|language=es|date=11 maj 2011|accessdate=1 janar 2020}}</ref> Ai debutoi si titullar me 12 shtator në barazimin e Tallares 0–0 kundër [[Ituzaingó]] në fushën e kësaj të fundit. Ai shënoi golin e tij të parë me Tallares më 20 mars 1993 në ndeshjen kundër [[Arsenal de Sarandí]] që përfundoi 1–1. Në sezonin e vetëm që Zanetti luajti me Tallares numëronte gjithsej 33 paraqitje. Pas kësaj, ai u transferua te skuadra e divizionit të parë [[Club Atlético Banfield|Banfield]]. ===Banfield=== Në verën e 1993, Zanetti u transferua në ligën më të lartë në [[Argjentina|Argjentinë]] te skuadra e [[Club Atlético Banfield|Banfield]] për 160,000 [[Dollari|$]]. Të dy trajnerët [[Oscar Lopez]] dhe [[Oscar Cavallero]] i vendosën atij fanellën me numrin 4. Ai filloi karrierën e tij me skuadrën e re kundër [[River Plate]] më 12 shtator 1993, ndeshja përfundoi 0–0. Zanetti e mbylli sezonin e tij të parë me Banfield duke luajtur 37 ndeshje ku shënoi edhe një gol. Golin e tij, Zanetti e shënoi më 29 shtator në barazimin 1–1 të Banfield kundër [[Newell's Old Boys]]. Ai u thirr nga [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] pas paraqitjeve të mira me fanellën e Banfield. Zanetti pati një sezon të dytë impresionues duke luajtur 29 ndeshje dhe shënuar tre gola. Goli i parë erdhi më 23 tetor 1994 në fitoren 3–0 të Banfield kundër Independiente, goli i dytë erdhi më 29 nëntor në barazimin 1–1 midis Banfield dhe [[Deportivo Textil Mandiyú]] dhe goli i tretë erdhi më 2 prill 1995 në fitoren 4–1 të Banfield kundër [[Argentinos Juniors]]. ===Internazionale=== [[Skeda:Javier Zanetti - Inter Mailand (1).jpg|thumb|right|170px|Zanetti gjatë një seance stërvitore në 2009.]] Si pjesë e klubit për 19 vite me 858 paraqitje në të gjitha kompeticionet, ai është aktualisht lojtari që ka qëndruar më gjatë në klub si dhe lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit – duke kaluar italianin [[Giuseppe Bergomi]] (758). Gjatë qëndrimit të tij te Interi, ai fitoi 16 trofe, ku 15 prej tyre si kapiten: [[UEFA Liga e Europës|Kupën UEFA]] në [[1997–98 UEFA Cup|1998]], [[Coppa Italia|Kupën e Italisë]] në 2005, 2006, 2010 dhe 2011, [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]]n në 2005, 2006, 2008 dhe 2010, ''[[Scudetto]]n'' në [[2005–06 Serie A|2005–06]], [[2006–07 Serie A|2006–07]], [[2007–08 Serie A|2007–08]], [[2008–09 Serie A|2008–09]] dhe [[2009–10 Serie A|2009–10]] dhe [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve 2009–10]].<ref name="Trofe">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/javier-zanetti/erfolge/spieler/1161|title=Javier Zanetti|publisher=Transfermarkt|language=en|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref> Zanetti qëndroi plot 12 vite pa u përjashtuar me karton të kuq nga një ndeshje. Hera e parë që ai doli jashtë me karton të kuq ishte më 17 shkurt 1999 në një ndeshje të Kupës së Italisë kundër [[Parma F.C.|Parmës]], por ai e prishi rekordin e tij në një ndeshje të [[Serie A]] kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] më 3 dhjetor 2011.<ref name="Karton i kuq">{{cite web|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/dtotd-javier-zanetti-first-red-card-548-serie-163203343.html|title=Javier Zanetti’s first red card in 548 Serie A matches|trans-title=Kartoni i kuq i parë i Javier Zanettit në 548 ndeshje të Serie A|publisher=Yahoo.com|language=en|date=5 dhjetor 2011|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226173609/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/dtotd-javier-zanetti-first-red-card-548-serie-163203343.html|url-status=dead}}</ref> Këto kanë qënë të dy rastet e vetme kur ai ka marrë karton të kuq gjatë gjithë karrierës së tij te Inter. Te Interi, Zanetti ka pasur 19 trajnerë të ndryshëm ([[Lista e trajnerëve të F.C. Internazionale Milano|lista]]), duke u bërë lojtari i parë që ka luajtur nën udhëheqjen më shumë trajnerëve. Ai gjithmon ka deklaruar se e ardhmja e tij është te ''Zikaltrit'', duke shprehur dëshirën për t'u tërhequr nga futbolli si lojtar i Interit. Ai gjithashtu shfaqi dëshirën për të pasur një rol drejtuesi te Interi pas tërheqjes. "Interi do të thotë shumë për mua", ka thënë Zanetti. {{cquote|Ishte skuadra e parë që më hapi dyert e futbollit evropian. Isha shumë i ri kur erdha këtu dhe nuk e mendoja se klubi do të kishte kaq shumë besim te një djal 20 vjeç. Unë gjithmonë do të jem mirënjohës për këtë. Për disa arsye unë jam ndjerë gjithmonë si në shtëpi dhe kjo është arsyeja pse unë nuk kam menduar për të lënë Interin.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/magazine/news/kind=4/newsid=479017.html|title=No place like home|trans-title=Asnjë vend si shtëpia|publisher=UEFA|language=en|date=17 nëntor 2006|accessdate=13 mars 2014}}</ref>}} ====1995–1998: Debutimi dhe trofeu i parë==== Zanetti mbërriti në [[Milano]] me kërkesën e presidentit [[Massimo Moratti]],<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2014/05/12/4812070/javier-zanetti-the-model-professional|title=Javier Zanetti: The model professional|trans-title=Javier Zanetti: Profesionisti model|publisher=Goal.com|language=en|author=Brendon Netto|date=12 maj 2014|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231214548/https://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2014/05/12/4812070/javier-zanetti-the-model-professional|url-status=dead}}</ref> i cili sëbashku me djalin e tij e kishte parë atë në një video kasetë duke luajtur për [[Kombëtarja argjentinase nën-23 e futbollit|Argjentinën]] në Lojërat olimpike.<ref>{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2008/03/08/da-angelillo-ibra-cento-anni-dell-inter.html|title=Da Angelillo a Ibra i cento anni dell'Inter|trans-title=Nga Angelillo te Ibra 100 vitet e Interit|publisher=la Repubblica|language=it|author=Gianni Mura|date=8 mars 2008|pp=1-13}}</ref> Qëllimi fillestar i presidentit ishte Ariel Ortega, për të cilin kishte dërguar vëzhguesin [[Antonio Angelillo]] për t'a parë në Kupën Mandela me Argjentinën, ku edhe Zanetti po merrte pjesë, por lojtari e zhgenjeu atë, duke bërë që ai të kthente syte te Zanetti.<ref name="Transfermimi">{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/1869119-the-other-javier-zanetti-the-forgotten-story-of-sebastian-rambert|title=The Other Javier Zanetti: The Forgotten Story of Sebastian Rambert|trans-title=Javier Zanetti tjetër: Historia e harruar e Sebastian Rambert|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Alex Dimond|date=29 nëntor 2013|accessdate=2 janar 2020}}</ref> Transferimi i tij u zyrtarizua më 28 korrik 1995, duke bërë që patrioti i tij [[Diego Maradona]] t'a quante "blerjen e vitit". Ai u prezantua sëbashku me argjentinasin tjetër [[Sebastián Rambert]], i cili ndryshe nga Zanetti pati një karrierë të shkurtër te ''Zikaltrit''.<ref name="Transfermimi"/> Ai debutoi më 27 gusht 1995 në fitoren minimale 1–0 ndaj [[Vicenza Calcio|Vicenzas]] në [[Serie A]] falë golit të debutuesit tjetër [[Roberto Carlos da Silva|Roberto Carlos]].<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-inter-vicenza-calcio/|title=Inter 1:0 Vicenza Calcio|publisher=World Football|language=en|date=27 gusht 1995|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref> Më 12 shtator, Zanetti bëri debutimin e tij në kompeticionet evropiane, duke luajtur kundër [[FC Lugano|Luganos]] në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]].<ref>{{cite web|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,0675_01_1995_0248_0025_16235865/|title=Carlos c'è sempre, ma l'Inter no|trans-title=Carlos është përherë, por Interi jo|publisher=La Stampa|language=it|author=Franco Badolato|date=13 shtator 1995|pp=25|access-date=26 dhjetor 2019|archive-date=2 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191202201747/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,0675_01_1995_0248_0025_16235865/|url-status=dead}}</ref> Goli i tij i parë erdhi më 3 dhjetor në një tjetër fitore në shtëpi, kësaj here kundër [[U.S. Cremonese|Cremoneses]].<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-inter-us-cremonese/|title=Inter 2:0 US Cremonese|publisher=World Football|language=en|date=3 dhjetor 1995|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref> Zanetti i shënoi këtij ekipi edhe në ndeshjen e kthimit, ku Inter fitoi 4–2 më 6 prill 1996.<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1995-1996-us-cremonese-inter/|title=US Cremonese 2:4 Inter|publisher=World Football|language=en|date=6 prill 1996|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref> Në përfundim të sezonit të tij të parë, Zanetti u nderua nga klubi me çmimi Pirata d'Oro, i cili i jepej lojtarit më të mirë të sezonit.<ref name="Pirata d'Oro">{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2012/04/23/inter-club-a-lucio-il-pirata-doro.html|title=Inter Club: a Lucio il "Pirata d'Oro"|trans-title=Inter Club: te Lucio "Pirata d'Oro"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=23 prill 2012|accessdate=2 dhjetor 2019|archive-date=20 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320190641/https://www.inter.it/it/news/57683|url-status=dead}}</ref> Zanetti fitoi vendin e titullarit plotësisht në sezonin e ardhshëm, duke ndihmuar Interin të arrinte vendin e tretë në kampionat. Ekipi gjithashtu arriti në [[Finalja e Kupës UEFA 1997|finalen e Kupës UEFA]], por u mposht me penallti nga [[FC Schalke 04|Schalke 04]];<ref>{{cite web|url=http://bundesligafanatic.com/20130313/schalke-beat-inter-milan-in-the-1997-uefa-cup-final/|title=Schalke Beat Inter Milan in the 1997 UEFA Cup Final|trans-title=Schalke mposht Interin në finalen e Kupës UEFA 1997|publisher=Bundesliga Fanatic|language=en|author=Cristian Nyari|date=13 mars 2013|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref> në ndeshjen e kthimit në [[San Siro]], ai u zëvëndësua dy minuta para përfundimit të ndeshjes nga trajneri [[Roy Hodgson]]. I acaruar nga vendimi i trajnerit, argjentinasi debatoi me trajnerin dhe të dy u ndanë nga pjesa tjetër e ekipit para se debati të kalonte në përballje fizike.<ref>{{cite web|url=https://calcio.fanpage.it/video-inter-schalke-04-1997-quando-zanetti-si-arrabbio-con-hodgson/|title=Video: Inter-Schalke 04, 1997: quando Zanetti si arrabbiò con Hodgson|trans-title=Video: Inter-Schalke 04, 1997: kur Zanetti u acarua me Hodgsonin|website=calcio.fanpage.it|language=it|author=Alessio Pediglieri|date=20 mars 2011|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref> Në fund, kjo mosmarrëveshje u zgjidh.<ref name="Goli ndaj Anglisë"/> Në sezonin e ardhshëm, me mbërritjen e [[Luigi Simoni]]t në stol dhe [[Luis Nazário de Lima|Ronaldos]] në fushë,<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1997/dicembre/20/Zanetti_manda_baci_Friuli_ga_0_9712206996.shtml|title=Zanetti manda baci al Friuli|trans-title=Zanetti i dërgon puthje Friulit|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 dhjetor 1997|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref> Inter garoi me [[Juventus F.C.|Juventusin]] për kampionatin. Dueli, që u karakterizua me shumë debate dhe polemika, u fitua nga Juventusi mes polemikave.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/the-gentleman-ultra/2017/feb/05/juventus-inter-penalty-ronaldo-del-piero|title=Juventus v Inter: how two penalty calls in one minute inflamed a rivalry|trans-title=Juventus - Inter: si dy penallti në një minutë ndezi një rivalitet|publisher=The Guardian|language=en|author=Mark Neale|date=5 shkurt 2017|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://inbedwithmaradona.com/journal/2016/5/19/the-great-and-the-controversial-serie-a-1997-1998|title=The great and the controversial: Serie a 1997-1998|trans-title=E madhja dhe polemizuesja: Serie A 1997-1998|publisher=In bed with Maradona|language=en|author=Emmet Gates|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226182052/http://inbedwithmaradona.com/journal/2016/5/19/the-great-and-the-controversial-serie-a-1997-1998|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht vendit të dytë në kampionat, Interi arriti sukses në Evropë, duke fituar [[1997–98 Kupa UEFA|Kupën UEFA]]; në finale ata mposhtën [[S.S. Lazio|Lazion]] 3–0, me Zanettin i cili shënoi golin e dytë të ndeshjes me një gjuajtje nga gjashtë zone.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=391723.html|title=1997/98: Zamorano leads Inter success|trans-title=1997/98: Zamorano udhëheq suksesin e Interit|publisher=[[UEFA]]|language=en|date=1 qershor 1998|accessdate=2 qershor 2014}}</ref> ====1998–2001: Tre vite të vështira==== Në sezonin 1998–99, Inter u konsiderua një nga pretendentët për titull, kjo edhe falë përforcimit të ekipit.<ref>{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1998/08/31/bergomi-sveglia-inter.html|title=Bergomi sveglia l' Inter|trans-title=Bergomi zgjon Interin|publisher=La Reppublica|language=it|date=31 gusht 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref> Pavarësisht mbështjetjes së Zanettit – i cili më 28 tetor 1998 u bë [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] për herë të parë në një ndeshje të kupës ndaj [[A.S.D. Castel di Sangro Calcio|Castel di Sangro]]<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/coppa-italia-1998-1999-achtelfinale-inter-castel-di-sangro/|title=Inter 1:0 Castel di Sangro|publisher=World Football|language=en|date=28 tetor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref> – ''Zikaltrit'' zhvilluan një sezon anonim, duke mos arritur objektivat, gjë që solli edhe largimin e Simonit.<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it//1998/novembre/26/faccia_bella_dell_Inter_ga_0_9811269529.shtml|title=La faccia bella dell' Inter|trans-title=Fytyra e bukur e Interit|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=26 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref> Trajneri i shkarkua pas një fitore ndaj [[U.S. Salernitana 1919|Salernitanës]], ku Zanetti kontriboi me një gol një minutat shtesë.<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1998/novembre/30/Inter_non_fischia_mai_fine_ga_0_9811309869.shtml|title=L' Inter non fischia mai la fine|trans-title=Interi kurr nuk fërshëllen fundin|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref> Paraqitjet e ekipit bënë që Interi të rrezikonte dhe rënjen nga kategoria; përveç rezultateve negative në kampionat, ekipi u eliminua nga Kupa e Italisë nga [[Parma F.C.|Parma]] (Zanetti u përjashtua me karton të kuq në ndeshjen e parë) dhe nga Liga e Kampioneve nga [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1998/matches/round=1212/match=56075/|title=Manchester United 2–0 Internazionale|publisher=UEFA|language=en|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1998/matches/round=1212/match=56076/index.html|title=Internazionale 1–1 Manchester United|publisher=UEFA|language=en|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref> Interi e mbylli kampionatin në vendin e tetë, duke humbur mundësinë të kualifikohej në kompeticionet evropiane; një mundësi e fundit ishte ndeshja play-off ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]] për t'u kualifikuar në Kupën UEFA, por ekipi u mposht. Gjatë këtij sezoni, Zanetti arriti të luajë ndeshjen e tij të 100të në Serie A, në distafën 3–2 në shtëpi ndaj [[A.S. Bari|Barit]].<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-1998-1999-inter-as-bari/|title=Inter 2:3 AS Bari|publisher=World Football|language=en|date=1 nëntor 1998|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref> Nga viti 1999 e deri në 2001, ekipi u drejtua nga [[Marcello Lippi]] dhe më pas nga [[Marco Tardelli]], por rezultatet nuk u përmirsuan. Interi arriti respektivisht vendin e katërt dhe të pestë në kampionat, kurse në maj 2000, humbi finalen e kupës ndaj [[S.S. Lazio|Lazios]]. Sezoni 2000–01 shënoi edhe distafën më të rëndë të Interit në [[Derby della Madonnina]], duke u mposhtur 6–0 nga [[A.C. Milan|Milani]].<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2001/05/11/ac-milan-hammered-inter-6-0.html|title=AC Milan hammered Inter: 6-0|trans-title=AC Milan shkatërroi Interin: 6-0|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=11 maj 2001|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=27 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227161135/https://www.inter.it/en/news/2001/05/11/ac-milan-hammered-inter-6-0.html|url-status=dead}}</ref> Gjatë kësaj kohe, Zanetti shërbeu si kapiten i ekipit, duke marrë shiritin nga Ronaldo, i cili gjatë kësaj kohe ishte jashtë fushave për shkak të një dëmtimi të rëndë.<ref name="Kapiten">{{cite web|url=http://www.inter.it/it/news/5173|title=Ronaldo e la fascia da capitano: "Giusto che la porti Zanetti" e in serata il sì di Cuper|trans-title=Ronaldo dhe shiriti i kapitenit: "Vetëm sill Zanettin" dhe në mbrëmje po-ja e Cuperit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=3 nëntor 2001|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=20 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720074822/https://www.inter.it/it/news/5173|url-status=dead}}</ref> ====2001–2004: Shiriti i kapitenit==== Vera e vitit 2001 pa vendosjen e trajnerit [[Héctor Cúper]] në krye të ekipit, me presidentin Moratti i cili kërkonte të rikthente ekipin te suksesi.<ref>{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/07/23/cuper-lasciate-stare-herrera-punto-sul-gruppo.html|title=Cuper, lasciate stare Herrera Punto sul gruppo e Ronaldo|trans-title=Cuper, lëre Herreriën vetëm, mbi grupin dhe Ronaldon|publisher=la Repubblica|language=it|date=23 korrik 2001|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref> Gjatë kësaj kohe, Zanetti u bë zyrtarisht kapiten i ekipit, pasi kishte mbajtur shiritin për rreth dy vite për shkak të dëmtimit të Ronaldos.<ref name="Kapiten"/> Në sezonin 2001–02, ''Zikaltrit'' ishin kryesues për pjesën më të madhe të kampionatit, kurse në Kupën UEFA u eliminuan në gjysëm-finale nga [[Feyenoord]]i. ''[[Scudetto]]'', edhe pse ishte vetëm një formalitet, u humb në ditën e fundit të sezonit, kur ekipi u mposht 4–2 nga Lazio në [[Stadio Olimpico]], duke bërë që të parakaloheshin nga [[Juventus F.C.|Juventusi]] dhe [[A.S. Roma|Roma]].<ref>{{cite web|url=https://thesefootballtimes.co/2019/10/10/the-great-serie-a-title-race-of-2001-02/|title=The drama and emotion of the epic 2001/02 Serie A title race|trans-title=Drama dhe emocioni i garës epike për titullin në Serie A 2001/02|publisher=These Football Times|language=en|author=Colin Millar|date=10 tetor 2019|accessdate=27 dhjetor 2019|archive-date=29 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129014536/https://thesefootballtimes.co/2019/10/10/the-great-serie-a-title-race-of-2001-02/|url-status=dead}}</ref> Në atë sezon, Zanetti u nderua me çmimin [[Pallone d'Argento]], i dhuruar nga Bashkimi i Shtypit Sportiv Italian për "lojtarin më të drejtë dhe për talentin e futbollit, korrektësinë sportive, moralin e mirë dhe bujarinë ndaj të dobëtit".<ref name="Pallone d'Argento">{{cite web|url=http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2002/04/23/Sport/Calcio/CALCIO-J-ZANETTI-IL-PIU-SPORTIVO-A-LUI-PALLONE-DARGENTO_134400.php|title=Calcio: J. Zanetti il più sportivo, a lui il pallone d'argento|trans-title=Futboll: J. Zanetti më sportivi, topi i argjendë është i tiji|publisher=Adnkronos.com|language=it|date=23 prill 2002|accessdate=2 shkurt 2014|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115133405/http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2002/04/23/Sport/Calcio/CALCIO-J-ZANETTI-IL-PIU-SPORTIVO-A-LUI-PALLONE-DARGENTO_134400.php|url-status=dead}}</ref> Ai zhvilloi ndeshjen e tij të 200të në Serie A më 21 tetor 2001 në humbjen 4–2 në [[San Siro]] ndaj Milanit.<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-2001-2002-inter-ac-milan/|title=Inter 2:4 AC Milan|publisher=World Football|language=en|date=21 tetor 2001|accessdate=27 dhjetor 2019}}</ref> Në gusht 2003, Zanetti rinovoi kontratën e tij me klubin deri në qershor 2007.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/9865/inter-captain-javier-zanetti-turns-30|title=Inter captain Javier Zanetti turns 30|trans-title=Kapiteni i Interit Javier Zanetti mbush 30 vjeç|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 gusht 2003|accessdate=8 mars 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220417/https://www.inter.it/en/news/2003/08/9/inter-captain-javier-zanetti-turns-30.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/9806/j-zanetti-ive-renewed-my-contract-with-inter-until-2007|title=J. Zanetti: "I've renewed my contract with Inter until 2007."|trans-title=J. Zanetti: "Kam rinovuar kontratën time me Interin deri në vitin 2007."|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=6 gusht 2003|accessdate=8 mars 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220424/https://www.inter.it/en/news/2003/08/6/jzanetti-ive-renewed-my-contract-with-inter-until-2007.html|url-status=dead}}</ref> Sezoni 2003–04 ishte një tjetër zhgënjim për Interin, që arriti vetëm një vend të katërt në kampionat, kurse në kompeticionet evropiane zhvilloi paraqitje zhgënjyese.<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2004/d/sezioni/sport/calcio/uefa/intermars/intermars/intermars.html|title=Anche l'Inter fuori dall'Europa A San Siro vince il Marsiglia|trans-title=Edhe Interi jashtë Evrope Në San Siro fiton Marseja|publisher=la Repubblica|language=it|location=Milano|date=14 prill 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Në verën e vitit 2004, [[Roberto Mancini]] – shpesh një kundërshtar i Zanettit gjatë kohës së tij si futbollist te Lazio – zëvëndësoi [[Alberto Zaccheroni]]n si trajner;<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2004/07/7/mancini-is-new-inter-coach.html|title=Mancini is new Inter coach|trans-title=Mancini është trajneri i ri Interit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=7 korrik 2004|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=2 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002020455/https://www.inter.it/en/news/2004/07/7/mancini-is-new-inter-coach.html|url-status=dead}}</ref> ky i fundit, kishte zëvëndësuar Cúperin në tetor 2003.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/primi_piani/calcio/2004/pp_1.0.464530507.shtml|title=Zanetti, iniezione di fiducia|trans-title=Zanetti, injektim besimi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|location=Milano|date=7 gusht 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> ====2004–2008: Dominimi në Itali dhe lëvizja në mesfushë==== [[Skeda:Inter Coppa Italia cropped.jpg|parapamje|majtas|250px|Zanetti duke ngritur trofeun e Kupës së Italisë në sezonin 2005–06.]] Sezoni 2004–05 shënoi rikthimin e Interit te suksesi, duke triumfuar në [[Finalja e Coppa Italia 2005|Kupën e Italisë]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Squadra/Inter/primo%20piano/2005/06-giugno/15inter-roma.shtml|title=L'Inter vince la coppa Italia|trans-title=Interi fiton Kupën e Italisë|publisher=La Gazetta dello Sport|language=it|location=Milano|date=15 qershor 2005|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Për argjentinasin ky ishte trofeu i dytë me klubin, pas Kupës UEFA 1998, si dhe i pari si kapiten i ekipit. Më 10 nëntor 2004, Zanetti luajti ndeshjen e tij të 300të në Serie A në barazimin 2–2 të Interit në shtëpi ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2004/11/9/javier-zanetti-verso-la-300a-in-serie-a.html|title=Javier Zanetti verso la 300/A in Serie A|trans-title=Javier Zanetti drejtë ndeshjes së 300të në Serie A|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2004|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228011619/https://www.inter.it/it/news/2004/11/9/javier-zanetti-verso-la-300a-in-serie-a.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/report/serie-a-2004-2005-inter-bologna-fc/|title=Inter 2:2 Bologna|publisher=World Football|language=en|date=10 nëntor 2004|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Në gusht 2005, ata fituan [[Supercoppa Italiana 2005|Superkupën e Italisë]] ndaj ekipit rival Juventus,<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Juventus/Primo_Piano/2005/08_Agosto/20/supercoppajuvint.shtml|title=Supercoppa, trionfo Inter|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=20 gusht 2005|access-date=23 prill 2018}}</ref> një sukses i cili u ndoq në fund të sezonit me fitimin e një tjetër kupe. Pas skandalit të ''[[Seria A skandali i vitit 2006|Calciopolit]]'', Interit j'u dhurua edhe ''Scudetto'', kurse Juventusi u rrëzua nga kategoria.<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/calciopoli-2006-match-fixing-scandal-juventus-relegated|title=Calciopoli 2006: The match-fixing scandal that got Juventus relegated|trans-title=Calciopoli 2006: Skandali i trukimit të ndeshjeve që rrëzoi Juventusin|publisher=Sport Skeeda|language=en|author=Rangan Basu|date=30 tetor 2015|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Pas mbërritjes së brazilianit [[Maicon Sisenando|Maicon]] para fillimit të sezonit 2006–07, Zanetti u zhvendos nga mbrojtës në krahun e djathtë në mesfushë.<ref>{{cite web|url=https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=632651.html|title=Zanetti: Inter's heart and soul|trans-title=Zanetti: Zemra dhe shpirti i Interit|publisher=UEFA|language=en|author=Roy Nemer|date=10 dhjetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228012414/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D632651.html|url-status=dead}}</ref> Më 27 shtator 2006, në ndeshjen e fazës së grupeve ndaj [[FC Bayern München|Bayern München]], Zanetti regjistroi paraqitjen e tij të 500të me Interin.<ref>{{cite web|url=https://mundoalbiceleste.com/2006/09/27/zanetti-playing-his-500th-match-for-inter/|title=ZANETTI playing his 500th match for Inter|trans-title=Zanetti luan ndeshjen e tij të 500të për Interin|publisher=Mundo Albiceleste|language=en|author=Roy Nemer|date=27 shtator 2006|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Në nëntor, ai i dha fund zbrastisë pesë-vjeçare pa gol duke shënuar në fitoren 2–0 në shtëpi ndaj [[Ascoli Calcio 1898 F.C.|Ascolit]],<ref>{{cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2006-11-06/inter-and-palermo-march-on/1302858|title=Inter and Palermo march on|publisher=Australian Broadcasting Corporation|language=en|date=5 nëntor 2006|access-date=8 mars 2024}}</ref> si dhe luajti ndeshjen e 100të në kompeticionet e [[UEFA]]-s, kundër [[Sporting CP]]. Interi dominoi në kampionatin e atij sezoni, duke siguruar titullin pesë javë para përfundimit me 97 pikë në renditje.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html|title=Inter's historic 2006/07 Serie A season|trans-title=Sezoni historik 2006/07 i Interit në Serie A|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=28 maj 2007|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=18 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018210442/https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html|url-status=dead}}</ref> Ata lanë në vendin e dytë Romën 22 pikë mbrapa; ekipi i kryeqytetit do të ishte rivalja kryesore për titull edhe në sezonin e ardhshëm. Inter fitoi edhe kampionatin e sezonit 2007–08, duke lënë sërisht mbrapa Romën.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2008/may/19/internazionale.europeanfootball|title=Inter's blushes spared as Ibrahimovic earns his redemption|publisher=The Guardian|language=en|author=Nicky Bandini|date=19 maj 2008|access-date=18 maj 2014|archive-date=18 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518174411/http://www.theguardian.com/football/2008/may/19/internazionale.europeanfootball|url-status=live}}</ref> Pavarësisht suksesit në Itali, Interi vazhdoi të dhuronte performanca negative në kompeticionet evropiane, që kulmoi me eliminimin nga Liga e Kampioneve nga ekipi anglez [[Liverpool F.C.|Liverpool]];<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=655043.html|title=Torres strikes as Liverpool see off Inter|trans-title=Torres shënon, Liverpool fshin Interin|publisher=UEFA|language=en|date=11 mars 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> kjo gjë që solli edhe shkarkimin e Mancinit si trajneri i ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/uk-soccer-italy-mancini/inter-milan-sack-coach-mancini-idUKL2986290420080529|title=Inter Milan sack coach Mancini|trans-title=Interi shkarkon trajnerin Mancini|publisher=Reuters|language=en|author=Mark Meadows|date=29 maj 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> ====2008–2011: Vitet e arta me Mourinhon, ''Tripleta'' dhe Kupa e Botës për Klube==== [[Skeda:Club América v Inter Milan - 2009 - Javier Zanetti (cropped).jpg|parapamje|majtas|200px|Zanetti gjatë një ndeshje para-sezonale në vitin 2009.]] Mancini u zëvëndësua në stol nga portugezi [[José Mourinho]],<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2008/06/2/jose-mourinho-joins-inter.html|title=José Mourinho joins Inter|trans-title=José Mourinho i bashkohet Interit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=2 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=19 shkurt 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130219224720/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=29399&L=en|url-status=dead}}</ref> i cili që në ndeshjen e parë të tij si trajner fitoi trofe, [[Supercoppa Italiana 2008|Superkupën e Italisë 2008]] ndaj Romës. Zanetti luajti rol të rëndësishëm në këtë ndeshje, duke shënuar penalltinë e fundit të ekipit të tij në fitoren me penallti në San Siro; koha e rregullt dhe shtesa ishin mbyllur në barazim pa gola.<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2008/08/sezioni/sport/calcio/supercoppa-2008/inter-roma-supercoppa/inter-roma-supercoppa.html|title=Totti sbaglia, Zanetti fa centro la Supercoppa va ai nerazzurri|trans-title=Totti shpërdoron Zanetti shënon dhe Superkupa shkon te zikaltrit|publisher=la Repubblica|language=it|date=24 gusht 2008|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Më 24 shtator 2008, Zanetti festoi një tjetër arritje, ku në fitoren 1–0 ndaj ekipit të sapongjitur [[U.S. Lecce|Lecce]], ai regjistroi ndeshjen e 600të për Interin në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2008/09/24/inter-and-zanetti-600-times-together.html|title=Inter and Zanetti: 600 times together|trans-title=Inter dhe Zanetti: 600 herë sëbashku|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=24 shtator 2008|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228000232/https://www.inter.it/en/news/2008/09/24/inter-and-zanetti-600-times-together.html|url-status=dead}}</ref> Më 15 mars 2009, Zanetti u bë lojtari i dytë me më shumë ndeshje për Interin, duke barazuar 634 ndeshjet e [[Giacinto Facchetti]]t në fitoren ndaj Fiorentinës,<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/03/8/9-march-2010-happy-birthday-inter.html|title=9 March 2010: Happy Birthday Inter|trans-title=9 mars 2010: Gëzuar ditëlindjen Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=8 mars 2010|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228233523/https://www.inter.it/en/news/2010/03/8/9-march-2010-happy-birthday-inter.html|url-status=dead}}</ref> e më pas duke e kaluar një javë më vonë në fitoren 3–0 ndaj Regginës. Ai e shpenzoi sezonin 2008–09 duke luajtur mes mbrojtjes dhe mesfushës, me Interin që fitoi kampionatin e katërt rresht.<ref>{{cite web|url=https://www.ilcalcio.net/serie-A-2008-09.php|title=Ancora Inter: 17° scudetto per i nerazzurri|trans-title=Sërisht Interi: Scudetto e 17të për zikaltrit|publisher=Il Calcio|language=it|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=6 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706155957/https://www.ilcalcio.net/serie-A-2008-09.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ilpallonaro.com/linter-vince-il-17-scudetto/|title=L’Inter vince il 17 scudetto|trans-title=Inter fiton Scudetton e 17të|publisher=Il Pallonaro|language=it|date=17 maj 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Megjithatë, në Ligën e Kampioneve ''Zikaltrit'' vazhduan të zhgënjenin, duke u eliminuar sërisht në raundin e 16-tave, këtë herë nga Manchester United.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2020/matches/round=15277/match=302796/postmatch/report/|title=Holders United head through to quarter-finals|trans-title=Manchester United shkon drejtë çerek-finaleve|publisher=UEFA|language=en|author=Simon Hart|date=11 mars 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> [[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2010 - 1.png|parapamje|djathtas|Zanetti luajti çdo ndeshje nga 90 minuta të plota në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|sezonin 2009–10 Të UEFA Ligës së Kampioneve]] (këtu duke luajtur në ndeshjen e dytë të raundit të 16-tave ndaj [[PFC CSKA Moska|CSKA Moskës]] më 6 prill 2010).]] Sezoni 2009–10 nisi në mënyrë të mrekullueshme për Interin dhe Zanettin, veçanërisht pas fitores 4–0 ndaj Milanit në ''Derby della Madonnina''.<ref>{{cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/2009/08/29/milan_inter_commento_derby_seconda_giornata.html|title=Milan, che batosta: l'Inter vince 4-0 il derby|trans-title=Milan, çfarë mposhtje: Inter fiton derbin 4–0|publisher=Sky Sport Italia|language=it|date=29 gusht 2009|accessdate=2 prill 2010|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228172602/https://sport.sky.it/calcio/2009/08/29/milan_inter_commento_derby_seconda_giornata.html|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen ndaj Genoas më 17 tetor, ai nisi aksionin e kundërsulmit që solli golin e dytë të Interit pasi i mori topin një lojtari kundërshtar; ndeshja përfundoi me fitoren e ekipit 5–0 në transfertë.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2009/10/17/serie-a-five-star-inter-stun-genoa.html|title=Serie A: Five-star Inter stun Genoa|trans-title=Serie A: Interi me pesë yje shtang Genoan|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=17 tetor 2009|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228173739/https://www.inter.it/en/news/2009/10/17/serie-a-five-star-inter-stun-genoa.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=903973.html|title=Time is right for Mourinho's Inter|trans-title=Koha e duhur për Interin e Mourinhos|publisher=UEFA|language=en|date=20 tetor 2009|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Vetëm një javë më pas, ai barazoi rekordin e Giacinto Facchettit për numrin e ndeshjeve në Serie A nga një lojtar i Interit, duke zhvilluar ndeshjen e tij të 476 në fitoren 2–1 ndaj [[Calcio Catania|Catanias]].<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2009/10/24/1581969/inter-2-1-catania-nerazzurri-go-top-after-comfortable|title=Inter 2-1 Catania: Nerazzurri Go Top After Comfortable Victory|trans-title=Inter 2-1 Catania: Zikaltrit shkojnë në krye pas fitores komode|publisher=Goal.com|language=en|author=Danilo Pochini|date=24 tetor 2009|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=910835.html|title=Zanetti hits second in Inter annals|trans-title=Zanetti arrin i dyti në rekordet e Interit|publisher=UEFA|language=en|author=Roberta Radaelli|date=26 tetor 2009|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Ai e theu këtë rekord më 29 tetor në triumfin 5–3 në shtëpi ndaj [[U.S. Città di Palermo|Palermos]].<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2009/10/29/serie-a-inter-5-3-palermo.html|title=Serie A: Inter 5–3 Palermo|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=29 tetor 2009|accessdate=19 dhjetor 2019|archive-date=19 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219191304/https://www.inter.it/en/news/2009/10/29/serie-a-inter-5-3-palermo.html|url-status=dead}}</ref> Më 7 mars 2010, në humbjen 2–1 në transfertë ndaj Romës,<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/03/27/serie-a-roma-2-1-inter.html|title=Serie A: Roma 2–1 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=27 mars 2010|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228202357/https://www.inter.it/en/news/2010/03/27/serie-a-roma-2-1-inter.html|url-status=dead}}</ref> Zanetti u ndëshkua me karton të verdhë, i katërti sezonal, duke bërë që të humbiste ndeshjen e rradhës ndaj Bolonjës më 3 prill; kjo gjë i dha fund rekordit të tij me 137 ndeshje rresht në luajtura në Serie A dhe 167 ndeshje të luajtura në të gjitha kompeticionet, rekord i cili nisi në tetor 2006.<ref>{{cite web|url=https://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1487401.html|title=Dream comes true for stalwart Zanetti|trans-title=Ëndërrat bëhen realitet për Zanettin besnik|publisher=UEFA|language=en|author=Paolo Menicucci|date=17 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://steemit.com/actifit/@dexpartacus/actifit-dexpartacus-20190924t173707058z|title=Football Genius: Javier Zanetti|trans-title=Gjeniu i futbollit: Javier Zanetti|publisher=Steemit.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Më 5 maj, Interi mposhti Romën në finalen e Kupës së Italisë, kurse [[2009–10 Serie A|''Scudetto'']] u fitua më 16 maj pas fitores 1–0 në transfertë ndaj [[A.C. Siena|Sienës]]; goli i vetëm i ndeshjes u shënua nga [[Diego Milito]], i cili u asistua nga Zanetti pas një inkursioni personal nga kapiteni.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2010/05/16/serie-a-siena-0-1-inter-campioni-ditalia.html|title=Serie A: Siena 0-1 Inter, campioni d'Italia!!!!!|trans-title=Serie A: Siena 0–1 Inter, kampionë të Italisë!!!!!|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=16 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228201040/https://www.inter.it/en/news/2010/05/16/serie-a-siena-0-1-inter-campioni-ditalia.html|url-status=dead}}</ref> Inter u bë ekipi i dytë në historinë e futbollit italian që fiton [[Serie A]] pesë herë rresht.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/may/16/inter-milan-win-serie-a|title=Internazionale take fifth successive Serie A title with win at Siena|trans-title=Internazionale merr titullin e pestë rresht të Serie A në Siena|publisher=The Guardian|language=en|date=16 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Më 22 maj, Interi arriti suksesin e shumëpritur Evropian duke fituar [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] për herë të parë pas 45 vitesh. Në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|finale]], ekipi mposhti Bayern München me rezultatin 2–0, me Zanettin i cili luajti ndeshjen e tij të 700të për klubin në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|url=https://www.timeslive.co.za/sport/soccer/2010-05-21-zanetti-to-play-700th-match-for-inter/|title=Zanetti to play 700th match for Inter|trans-title=Zanetti do të luajë ndeshjen e 700të për Interin|publisher=Sunday Times|language=en|date=21 maj 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Me suksesin në të tre frontet, Interi arriti një ''[[Tripleta (futboll)|Tripletë]]'' historike, duke u bërë klubi i parë italian që e arrin këtë gjë, kurse Zanetti kapiteni i parë i një klubi italian.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1490968.html|title=Inter join exclusive treble club|trans-title=Interi i bashkohet klubit eksluziv të tripletës|publisher=UEFA|language=en|date=22 maj 2010|accessdate=7 qershor 2017}}</ref> Pas mbylljes së sezonit historik 2009–10, José Mourinho u largua nga drejtimi i skuadrës, duke u zëvëndësuar nga spanjolli [[Rafael Benítez]].<ref>{{cite news|url=http://www.inter.it/aas/news/reader?N=34021&L=en|title=Rafael Benitez, welcome to Inter!|date=10 qershor 2010|access-date=13 qershor 2010|website=inter.it|publisher=FC Internazionale Milano|language=en|archive-date=13 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613000540/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=34021&L=en|url-status=dead}}</ref> Zanetti firmosi një kontratë të re dy-vjeçare para fillimit të sezonit 2010–11.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1511744.html|title=Zanetti and Milito sign new Inter contracts|trans-title=Zanetti dhe Milito firmosin kontrata të reja me Interin|publisher=UEFA|language=en|date=9 gusht 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Në gusht, ''Zikaltrit'' fituan Superkupën e Italisë për herë të pestë në histori, duke mposhtur Romën në San Siro,<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=ita/news/newsid=1516658.html|title=Two-goal Eto'o fires Inter to more glory|trans-title=Eto'o me dy gola e dërgon Interin për më shumë lavi|publisher=UEFA|language=en|date=21 gusht 2010|accessdate=1 maj 2018}}</ref> por humbën mundësinë të fitonin [[UEFA Super Kupa 2010|Superkupën Evropiane]], duke pësuar disfatë nga [[Atlético Madrid]] në [[Monako]]. Më 20 tetor, në ndeshjen e fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], Zanetti shënoi golin e parë të ekipit të tij në një fitore 4–3 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/9102192.stm|title=Inter Milan 4–3 Tottenham|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=20 tetor 2010|accessdate=2 janar 2020}}</ref> Në moshën 37 vjeç dhe 72 ditë, ai u bë golashënuesi më i vjetër i kompeticionit; që nga ajo ditë, rekordi i tij është kaluar nga [[Filippo Inzaghi]], [[Ryan Giggs]] dhe [[Francesco Totti]].<ref name="UEFA">{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2156729.html|title=Totti proud to be oldest Champions League scorer|trans-title=Totti krenar që është golashënuesi më i vjetër i Ligës së Kampioneve|publisher=UEFA|language=en|date=1 tetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Në dhjetor, Interi fitoi edhe [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2010|Kupën e Botës për Klube]], duke mposhtur në [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2010|finale]] [[TP Mazembe]]n me rezultatin 3–0;<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2010/12/19/sports/soccer/19soccer.html|title=Seventh Best in Italy, Inter Is World’s No. 1|trans-title=E shtata më e mira në Itali, Interi është numri 1 i botës|publisher=The New York Times|language=en|date=18 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Zanetti kontriboi me një gol në fitoren 3–0 në gjysëm-finale ndaj [[Seongnam Ilhwa Chunma]], duke shënuar me të majtën pas një kombinimi në hyrje të zonës me Militon.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/dec/15/seongnam-ilhwa-internazionale-club-world-cup|title=Internazionale ease past Seongnam Ilhwa to reach Club World Cup final|trans-title=Inter kalon me lehtësi Seongnam Ilhwa për të arritur finalen e Kupës së Botës për Klube|publisher=The Guardian|language=en|date=16 dhjetor 2010|accessdate=30 mars 2020}}</ref> Interi e mbylli vitin 2010 me pesë trofe, duke realizuar ''The Quintuple''. Pavarësisht fitimit të Superkupës dhe Kupës së Botës për Klube, Interi nuk pati vazhdimësi në kampionat, duke qënë disa pikë larg Milanit të vendit të parë. Kjo gjë solli edhe shkarkimin e trajnerit më 23 dhjetor, vetëm pesë ditë pas triumfit në Kupën e Botës për Klube.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/9302348.stm|title=Inter Milan sack manager Rafael Benitez|trans-title=Inter shkarkon trajnerin Rafael Benitez|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> Ai u zëvëndësua nga [[Leonardo Araújo|Leonardo]],<ref>{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/sport/leonardo-is-the-new-inter-coach/cid/456424|title=Leonardo is the new Inter coach|trans-title=Leonardo është trajneri i ri i Interit|publisher=Telegraph India|language=en|date=25 dhjetor 2010|accessdate=28 dhjetor 2019}}</ref> i cili në ndeshjen e parë në stol udhëhoqi Interin në fitoren 4–1 ndaj Bolonjës më 15 janar;<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/inter-v-bologna-4-1-from-stankovic-to-etoo.html|title=Inter v Bologna: 4-1, from Stankovic to Eto'o|trans-title=Inter v Bologna: 4-1, nga Stankovic te Eto'o|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213001/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/inter-v-bologna-4-1-from-stankovic-to-etoo.html|url-status=dead}}</ref> në këtë ndeshje, Zanetti zhvilloi ndeshjen e 519 në Serie A, duke barazuar [[Giuseppe Bergomi]]n si lojtari i Interit me më shumë ndeshje në Serie A.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/zanetti-i-love-this-black-and-blue-jersey.html|title=Zanetti: "I love this black-and-blue jersey"|trans-title=Zanetti: "E dua këtë fanellë zikaltër"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228212958/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/zanetti-i-love-this-black-and-blue-jersey.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/moratti-zanetti-is-a-great-athlete-and-human-being.html|title=Moratti: "Zanetti is a great athlete and human being"|trans-title=Moratti: "Zanetti është një atlet dhe një qënje njerëzore i mirë"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=15 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213003/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/moratti-zanetti-is-a-great-athlete-and-human-being.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/cordoba-zanetti-the-pride-of-inter.html|title=Cordoba: "Zanetti, the pride of Inter"|trans-title=Cordoba: "Zanetti, krenaria e Interit"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=16 janar 2011|accessdate=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228213000/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/cordoba-zanetti-the-pride-of-inter.html|url-status=dead}}</ref> Ai e theu rekordin vetëm katër ditë më vonë në fitoren 3–2 ndaj [[A.C. Cesena|Cesenës]] në shtëpi.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/inter-vs-cesena/228876|title=Inter edge five-goal thriller|trans-title=Interi fiton ngushtë ndeshjen horror me pesë gola|publisher=Sky Sports|language=en|date=19 janar 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html|title=Inter 3-2 Cesena: Eto'o, Milito, Chivu|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=19 janar 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228231041/https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html|url-status=dead}}</ref> Në maj 2011, Zanetti arriti një tjetër rekord, duke zhvilluar ndeshjen e tij të 1,100 si futbollist profesionist në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Kupës së Italisë kundër Romës. Kjo gjë e bëri atë futbollistin e katërt profesionist në histori që e arrin këtë shifër. Inter arriti të fitonte Kupën e Italisë, duke mposhtur në finale Palermon 3–1; ky ishte trofeu i fundit i Zanettit si lojtar i Interit.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/05/29/coppa-italia-final-inter-3-1-palermo.html|title=Coppa Italia final: Inter 3-1 Palermo|trans-title=Finalja e Kupës së Italisë: Inter 3-1 Palermo|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=29 maj 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228231557/https://www.inter.it/en/news/2011/05/29/coppa-italia-final-inter-3-1-palermo.html|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, në kampionat, Inter dorëzoi titullin e Serie A për herë të parë pas gjashtë vitesh.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Milan/07-05-2011/milan-voglia-festa-801104652615.shtml|title=MILAN CAMPIONE D'ITALIA A Roma vince il 18° scudetto|trans-title=Milani kampione e Italisë Në Romë fiton Scudetton e 18të|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|location=Romë|date=7 maj 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> ====2011–2014: Vitet e fundit dhe tërheqja==== [[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2011 - 2.png|parapamje|majtas|Zanetti para një ndeshje të Ligës së Kampioneve ndaj [[PFC CSKA Moscka|CSKA Moskës]] në vitin 2011.]] Në sezonin 2011–12, Interi pësoi një rënje masive. [[Gian Piero Gasperini]] u vendos trajneri i ri i ekipit, por ai pati një nisje negative duke humbur [[Supercoppa Italiana 2011|Superkupën e Italisë]] ndaj Milanit.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/08/06/italian.super.cup.milan/|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025093715/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/08/06/italian.super.cup.milan/|url-status=dead|archive-date=25 tetor 2012|title=Milan edge out Inter in Italian Super Cup|date=6 gusht 2011|publisher=CNN|language=en|access-date=8 gusht 2011}}</ref> Më 17 shtator 2011, në barazimin pa gola në San Siro ndaj Romës, Zanetti luajti ndeshjen e tij të 756të me ''Zikaltrit'', duke barazuar Bergomin si lojtari me më shumë ndeshje në historinë e klubit.<ref>{{cite web|url=https://football-italia.net/zanetti-inter-deserved-victory/|title=Zanetti: ‘Inter deserved victory’|publisher=Football Italia|language=en|date=18 shtator 2011|access-date=4 qershor 2025}}</ref> Vetëm pesë ditë më pas, Gasperini u shkarkua pas humbjes 3–1 ndaj ekipit të sapongjitur [[Novara Calcio|Novara]].<ref name="Gasperini">{{cite web|url=https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1683537.html|title=Struggling Inter let Gasperini go|trans-title=Interi në vështirësi lejon Gasperinin që të iki|publisher=UEFA|language=en|date=21 shtator 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230041355/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1683537.html|url-status=dead}}</ref> Në këtë ndeshje, Zanetti zhvilloi paraqitjen e tij të 757të me Interin, duke u bërë lojtari me më shumë ndeshje i klubit.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/09/20/novara-3-1-inter-cambiasso-not-enough.html|title=Novara 3-1 Inter: Cambiasso not enough|trans-title=Novara 3-1 Inter: Cambiasso nuk mjafton|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=20 shtator 2011|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229003316/https://www.inter.it/en/news/2011/09/20/novara-3-1-inter-cambiasso-not-enough.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2011/09/28/photos-zanetti-757-numbers-records-and-trophies.html|title=Photos: Zanetti 757, numbers, records and trophies|trans-title=Foto: Zanetti 757, numrat, rekordet deh trofetë|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229003907/https://www.inter.it/en/news/2011/09/28/photos-zanetti-757-numbers-records-and-trophies.html|url-status=dead}}</ref> Në tre javët e para të kampionatit, Inter kishte marrë vetëm një pikë, duke regjistruar nisjen më të keqe në 28 vitet e fundit.<ref name="Gasperini"/> Gasperini u zëvëndësua nga [[Claudio Ranieri]],<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2011/sep/22/claudio-ranieri-two-year-internazionale|title=Claudio Ranieri confirmed as new Internazionale coach|trans-title=Claudio Ranieri konfirmohet si trajneri i ri i Interit|publisher=The Guardian|language=en|date=22 shtator 2011|accessdate=22 shtator 2011}}</ref> i cili fitoi ndeshjen e tij debutuese ndaj Bolonjës 3–1 si dhe mposhti CSKA Moskën 3–2 në ndeshjen e dytë të fazës së grupeve së Ligës së Kampioneve; kjo ishte ndeshja e 78të e Zanettit si kapiten në Ligën e Kampioneve, duke kaluar rekordin e [[Paolo Maldini]]t (77). Në ndeshjen e rradhës në Ligën e Kampioneve, Zanetti arriti ndeshjen e tij të 100të në këtë kompeticion (përfshirë edhe ndeshjet kualifikuese) me Interin që mposhti [[Lille OSC|Lille]] në [[Francë]].<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2011/ottobre/18/Inter_Zanetti_fanno_100_Champions_ga_10_1110186630.shtml|title=L' Inter e Zanetti fanno 100 in Champions|trans-title=Inter dhe Zanetti bëjnë 100 në Ligën e Kampioneve|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Matteo Dalla Vite|date=18 tetor 2011|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Më 3 dhjetor, në humbjen 1–0 ndaj [[Udinese Calcio|Udineses]] në shtëpi, Zanetti mori kartonin e kuq të dytë dhe të fundit në karrierë me Interin; kartonin e kuq të parë e kishte marrë në shkurt 1999.<ref name="Karton i kuq"/> Interi vazhoi me performancat negative edhe në pjesën e dytë të sezonit, duke e mbyllur kampionatin në vendin e gjashtë. Ky pozicion do të thoshte se Interi nuk do të luante në Ligën e Kampioneve për herë të parë që nga sezoni 2001–02. Ata u eliminuan në Kupën e Italisë nga [[S.S.C. Napoli|Napoli]] dhe në Ligën e Kampioneve nga Marseja me rregullin e golit jashtë fushe.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2012/03/13/2965377/inter-2-1-marseille-agg-2-2-brandao-stuns-san-siro-in-injury|title=Inter 2-1 Marseille (Agg 2-2): Brandao stuns San Siro in injury time to send French side through to last eight in dramatic fashion|trans-title=Inter 2-1 Marseille (rp 2-2): Brandao shtang San Siron në kohën shtesë për të dërguar në mënyrë dramatike ekipin francez në tetë më të mirat|publisher=Goal.com|language=en|author=Robin Bairner|date=13 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Duke qënë se nuk u kualifikuan dot në Ligën e Kampioneve, Interi e nisi sezonin 2012–13 në raundet kualifikuese të Ligës së Evropës. Në këtë fazë eliminatore, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 800të me ''Zikaltrit'' në të gjitha kompeticionet në fitoren në transfertë ndaj [[FC Vaslui|Vaslui]]t më 23 gusht; në këto 800 ndeshje, ai kishte luajtur 570 në Serie A, 66 në Kupën e Italisë, 151 në kompeticionet evropiane dhe 13 në kompedicione të tjera.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2012/12/26/2012-special-zanetti-800-games-and-counting.html|title=2012 Special: Zanetti, 800 games and counting|trans-title=2012 Speciale: Zanetti, 800 ndeshje dhe vazhdon|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=26 dhjetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229191441/https://www.inter.it/en/news/2012/12/26/2012-special-zanetti-800-games-and-counting.html|url-status=dead}}</ref> Përpara fillimit të ndeshjes, ish shoku i skuadrës [[Iván Córdoba]], i cili ishte tërhequr nga futbolli në përfundim të sezonit të kaluar, i dhuroi atij një fanellë me numrin 800, kurse gjatë ndeshjes, Zanetti mbajti shirtin e kapitenit që lexonte "Inter-Javier Zanetti, 800 histori dashurie sëbashku".<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2012/08/23/vaslui-v-inter-800-games-for-captain-zanetti.html|title=Vaslui v Inter: 800 games for Captain Zanetti|trans-title=Vaslui v Inter: 800 ndeshje për kapiten Zanettin|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=23 gusht 2012|accessdate=12 qershor 2014|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145631/https://www.inter.it/en/news/2012/08/23/vaslui-v-inter-800-games-for-captain-zanetti.html|url-status=dead}}</ref> Interi arriti me sukses të kualifikohej për në fazën e grupeve, kurse në kampionat ishte në vendin e dytë deri në nëntor, duke fituar shtatë ndeshje rresht, përfshirë edhe [[Derby della Madonnina|derbet]] ndaj [[A.C. Milan|Milanit]] dhe [[Juventus F.C.|Juventust]];<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/19849106|title=Serie A: AC Milan 0-1 Inter Milan|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=7 tetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> në të parën, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 45të, duke parakaluar Bergomin si lojtari Interit me më shumë ndeshje në derbi.<ref name="45 derbi">{{cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/2012/10/05/i_numeri_del_derby_di_milano.html|title=Milan-Inter: è sempre un derby dai grandi numeri|trans-title=Milan-Inter: është gjithnjë një derbi me numra të mëdhenjë|publisher=Zonal Marking|language=en|date=4 nëntor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145942/https://sport.sky.it/calcio/2012/10/05/i_numeri_del_derby_di_milano.html|url-status=dead}}</ref> ai gjithashtu bë lojtari i dytë me më shumë ndeshje në derbi, duke u renditur mbrapa Paolo Maldinit me 57 ndeshje.<ref name="45 derbi"/><ref>{{cite web|url=https://www.fcinter1908.it/in-evidenza/derby-samuel-10-su-10-zanetti/|title=Derby: Samuel, 10 su 10. Zanetti…|trans-title=Derbi: Samuel, 10 nga 10. Zanetti…|website=fcinter1908.it|language=it|date=8 tetor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Në të dytën, Interi fitoi 3–1 ndaj Juventusit në [[Torino F.C.|Torino]], ku Zanetti ishte një nga më të mirët e ekipit të tij.<ref>{{cite web|url=http://www.zonalmarking.net/2012/11/04/juventus-1-3-inter-unbeaten-run-ends-at-49/|title=Juventus 1-3 Inter: unbeaten run ends at 49|trans-title=Juventus 1-3 Inter: ecuria pa humbje ndalet në 49|publisher=Zonal Marking|language=en|date=4 nëntor 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229145637/http://www.zonalmarking.net/2012/11/04/juventus-1-3-inter-unbeaten-run-ends-at-49/|url-status=dead}}</ref> Interi i shkaktoi Juventusit humbjen e parë në shtëpi pas 49 ndeshjesh dhe të parën në stadiumin e ri, kurse Zanetti luajti derbin e tij të 38të. [[Skeda:Zanetti 2012.jpg|parapamje|djathtas|Zanetti duke luajtur në ndeshjen miqësore para-sezonale ndaj Koper më 15 korrik 2012.]] Me vazhdimin e sezonit, Interi pësoi një rënje drasktike dhe e mbylli kampionatin në vendin e nëntë me vetëm 54 pikë, duke humbur mundësinë për të luajtur në kompeticionet evropiane sezonin e ardhshëm.<ref>{{cite web|url=https://www.sbnation.com/soccer/2013/5/30/4376716/serie-a-2012-13-season-review-inter-milan|title=Serie A 2012-13 season review: Injury crisis destroyed Inter Milan's season|trans-title=Rishikimi i sezonit 2012-13 të Serie A: Si krriza e dëmtimeve shkatërroi sezonin e Interit|publisher=Goal.com|language=en|author=Robin Bairner|date=13 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Ky ishte edhe rezultati më negativ i klubit që nga sezoni 1993–94. Ekipi u godit edhe nga dëmtimet e shumta gjatë sezonit, përfshirë edhe ato afatgjate të [[Diego Milito]]s dhe Zanettit;<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=1920508.html|title=Milito out for the season after Inter injury|trans-title=Milito mbyll sezonin pas dëmtimit me Interin|publisher=UEFA|language=en|date=15 shkurt 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/10/italian-football/2013/04/28/3938591/inter-rocked-by-serious-zanetti-injury?noBetaRedirect=1|title=Inter rocked by serious Zanetti injury|trans-title=Interi tronditet nga dëmtimi serioz i Zanettit|publisher=Goal.com|language=en|author=Mark Doyle|date=28 prill 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> kapiteni pësoi një dëmtim të rëndë në thembrën e akilit në transfertën ndaj Palermos më 28 prill 2013; dëmtimi që pësoi kërkonte operacion. Përpara se të pësonte dëmtimin, ai arriti të vendoste disa rekorde, duke nisur me ndeshjen ndaj [[A.C. Siena|Sienës]] më 3 shkurt, ku ai luajti ndeshjen e tij të 592të në Serie A dhe barazoi rekordin e portierit [[Gianluca Pagliuca]], të cilën më pas e theu në fitoren 3–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievos]]. Më 10 mars, në humbjen 1–0 në shtëpi ndaj Bolonjës, ai u bë lojtari i dytë në histori që arrin 600 ndeshje në Serie A, pas Paolo Maldinit.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/31700/zanetti-my-600th-inter-game|title=Zanetti: 'My 600th Inter game'|trans-title=Zanetti: 'Ndeshja ime e 600të me Interin'|publisher=Football Italia|language=en|date=10 mars 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Në muajin e ardhshëm, Zanetti zhvilloi ndeshjen e tij të 1,100 si profesionist në fitoren 1–0 ndaj [[Parma F.C.|Parmës]].<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/it/news/2/serie-a/2013/04/22/3922659/infinito-javier-zanetti-per-capitan-inter-sono-1100-le|title=Infinito Javier Zanetti, per capitan Inter sono 1100 le presenze ufficiali in carriera: "Ieri vittoria fondamentale"|trans-title=Javier Zanetti i pafund, për kapitenin e Interit janë 1100 paraqitje zyrtare në karrierën e tij: "Dje fitorja ishte themelore"|publisher=Goal.com|language=it|date=22 prill 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Rezultatet negative të Interit gjatë këtij sezoni sollën e shkarkimin e trajnerit [[Andrea Stramaccioni]],<ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/vendimi-interi-shkarkon-strama%C3%A7ionin|title=Vendimi/ Interi shkarkon Stramaçionin|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=25 maj 2013|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200829220430/https://sot.com.al/sport/vendimi-interi-shkarkon-strama%C3%A7ionin|url-status=dead}}</ref> i cili u zëvëndësua nga [[Walter Mazzarri]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/22663597|title=Walter Mazzarri: Inter Milan appoint former Napoli coach|trans-title=Walter Mazzarri: Inter punëson ish trajnerin e Napolit|publisher=BBC Sport|language=en|date=24 maj 2013|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Më 12 qershor 2013, presidenti i klubit [[Massimo Moratti]] konfirmoi se klubi kishte rinovuar kontratën me Zanettin edhe për një sezon.<ref>{{cite web|url=http://english.astroawani.com/sports-news/javier-zanetti-extends-contracts-inter-16258|title=Javier Zanetti extends contracts with Inter|trans-title=Javier Zanetti rinovon kontratën me Interin|publisher=Astro Awani|language=en|date=13 qershor 2013|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229185422/http://english.astroawani.com/sports-news/javier-zanetti-extends-contracts-inter-16258|url-status=dead}}</ref> Zanetti i shpenzoi muajt e verës në Argjentinë duke u rikuperuar nga dëmtimi i pësuar, duke bërë që për herë të parë pas 19 vitesh, ekipi të niste stërvitjen e parë të sezonit pa prezencën e tij. Ai humbi edhe turin në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], por njoftoi se do të rikthej në ekipin e parë në nëntor 2014. Ai ishte në stol në ndeshjen ndaj [[Udinese Calcio|Udineses]] më 3 nëntor,<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html|title=Serie A, Udinese v Inter line ups|trans-title=Serie A, Udinese v Inter formacionet|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=3 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230155216/https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html|url-status=dead}}</ref> ku Inter fitoi 3–0 në [[Stadio Friuli]].<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-0-3-inter.html|title=Serie A, Udinese 0-3 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=3 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230155215/https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-0-3-inter.html|url-status=dead}}</ref> Gjashtë ditë më pas, në fitoren 2–0 në shtëpi ndaj [[A.S. Livorno Calcio|Livornos]],<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/serie-a-inter-2-0-livorno.html|title=Serie A, Inter 2-0 Livorno|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163011/https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/serie-a-inter-2-0-livorno.html|url-status=dead}}</ref> Zanetti luajti ndeshjen e tij të parë pas rreth shtatë muajsh, duke u aktivizuar në minutat e fundit të takimit;<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/zanetti-dedicated-to-massimo-moratti.html|title=Zanetti: "Dedicated to Massimo Moratti"|trans-title=Zanetti: "I dedikuar ndaj Massimo Morattit"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163008/https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/zanetti-dedicated-to-massimo-moratti.html|url-status=dead}}</ref> në minutën e 90të, ai nisi aksionin e golit të dytë të Interit të shënuar nga mbrojtësi [[Yuto Nagatomo]], i cili e festoi golin e tij duke kryer përshëndetjen tradicionale japoneze me Zanettin, një festim të cilën e ka kryer edhe herë të tjera me kapitenin.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2013/11/10/nagatomo-dedicates-goal-to-zanetti-and-cordoba.html|title=Nagatomo dedicates goal to Zanetti and Cordoba|trans-title=Nagatomo i dedikon golin Zanettit dhe Cordobës|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 nëntor 2013|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230163307/https://www.inter.it/en/news/2013/11/10/nagatomo-dedicates-goal-to-zanetti-and-cordoba.html|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht rikthimit, Zanetti nuk u pa si titullar nga trajneri Mazzarri, i cili preferonte në krah brazilianin [[Jonathan Moreira|Jonathan]]. Më 29 prill 2014, presidenti i ri [[Erick Thohir]] njoftoi se Zanetti do të tërhiqej nga futbolli në përfundim të sezonit 2013–14 dhe se do të merrte një rol drejtuesi në klub.<ref name="Zanetti tërhiqet">{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2055608-javier-zanetti-retires-as-a-winner-and-a-gentleman-with-inter-milan|title=Javier Zanetti Retires as a Winner and a Gentleman with Inter Milan|trans-title=Javier Zanetti tërhiqet si fitues dhe zotëri me Interin|publisher=Bleacher Report|language=en|date=8 maj 2014|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/blog/name/93/post/1852177/headline|title=Retirement finally comes for ageless Zanetti|trans-title=Vjen më në fund tërheqja për gjithmonë të riun Zanetti|publisher=ESPN FC|language=en|author=David Wilson|date=29 prill 2014|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref><ref name="Zëvëndës-president">{{cite web|url=https://www.gazetaexpress.com/sport-zanetti-do-te-jete-zvpresident-i-interit-12946/|title=Zanetti do të jetë zv/president i Interit|publisher=Gazeta Express|language=sq|date=11 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229192142/https://www.gazetaexpress.com/sport-zanetti-do-te-jete-zvpresident-i-interit-12946/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/48518/zanetti-join-inter-management|title=Zanetti to join 'Inter management'|trans-title=Zanetti do t'i bashkohet "Menaxhimit të Interit"|publisher=Football Italia|language=en|date=29 prill 2014|accessdate=29 dhjetor 2019}}</ref> Më 6 maj, ishte vetë Zanetti që lajmëroi se do të tërhiqej nga futbolli në fund të sezonit.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/zaneti-erdhi-koha-ti-var-kepucet/|title=Zaneti: Koha erdhi që unë t’i “var këpucët”|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=8 maj 2014|accessdate=9 maj 2014}}</ref> Ndeshja e tij e fundit në [[San Siro]] ishte fitorja 4–1 kundër [[S.S. Lazio|Lazios]] më 10 maj, një fitore që konfirmoi rikthimin e ''Zikaltërve'' në kompeticionet evropiane pas një sezoni.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/zanetti-an-emotional-evening-but-were-focused-on-lazio.html|title=Zanetti: "An emotional evening but we're focused on Lazio"|trans-title=Zanetti: "Një mbrëmje emocionuese por jemi të përqëndruar te Lazio"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227061551/https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/zanetti-an-emotional-evening-but-were-focused-on-lazio.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/serie-a-inter-4-1-lazio.html|title=Serie A, Inter 4-1 Lazio|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229190725/https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/serie-a-inter-4-1-lazio.html|url-status=dead}}</ref> Ai hyri në fushë në minutën e 52të në vend të Jonathan dhe majti një shirit të veçantë në krahë ku ishin shkruajtur të gjitha emrat e lojtarëve më të cilët ai kishte luajtur gjatë karrierës së tij te Interi. Ai u tërhoq pas ndeshjes së fundit të sezonit, të cilën e nisi si titullar në qëndër të mbrojtjes në humbjen 2–1 në transfertë ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievos]] më 18 maj.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/18/serie-a-chievo-2-1-inter.html|title=Serie A, Chievo 2-1 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=18 maj 2012|accessdate=29 dhjetor 2019|archive-date=29 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229192338/https://www.inter.it/en/news/2014/05/18/serie-a-chievo-2-1-inter.html|url-status=dead}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===1994–1998: Debutimi dhe Kupa e Botës 1998=== [[Skeda:Javier Zanetti - Argentina.jpg|parapamje|majtas|Zanetti duke luajtur me Argjentinën.]] Pas dështimit në [[FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës]] që u zhvillua në [[1994 FIFA Kupa e Botës|1994]] në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shba]], [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] duhej rindertuar plotësisht. Shumë lojtarë të vjetër u larguan dhe shumë të rinjë u thirrën për herë të parë, ku mes tyre ishte edhe Zanetti, i cili në nëntor 1994, pas disa paraqitjeve te mira me Banfield, u thirr për herë të parë në moshën 21 vjeç nga trajneri i asajkohe [[Daniel Passarella]].<ref>{{cite web|url=https://thesefootballtimes.co/2018/12/12/javier-zanetti-il-capitano/|title=The life and legacy of Inter and Argentina legend Javier Zanetti, a footballer like no other|trans-title=Jeta dhe trashëgimia e legjendës së Interit dhe Argjentinës Javier Zanetti, një futbollist si asnjë tjetër|publisher=These Football Times|language=en|date=12 dhjetor 2018|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Zanetti luajti ndeshjen e parë me kombëtaren në fitoren 3–0 në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]]; ai e nisi ndeshjen si titullar në mesfushë dhe luajti 90 minuta të plota.<ref>{{cite web|url=https://www.11v11.com/matches/chile-v-argentina-16-november-1994-245391/|title=Chile v Argentina, 16 November 1994|trans-title=Kili v Argjentina, 16 nëntor 1994|website=11v11.com|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Në janar 1995, ai ishte një nga 20 lojtarët e thirrur nga Passarella për [[Kupa e Mbretit Fahd 1995|Kupën e Mbretit Fahd 1995]] (turnamenti, emri i së cilit ishte në nder të mbretit të Arabisë Saudite Fahd, u riemërua më pas si [[FIFA Kupa e Konfederatave]] nga [[FIFA]]).<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/confederations-cup-1995-in-saudi-arabien/2/|title=Argentina » Squad Confederations Cup 1995 Saudi Arabia|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Konfederatave Arabia Saudite 1995|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Ai luajti në dy ndeshje në fazën e grupeve si dhe në finale, ku Argjentina u mposht nga [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarka]].<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html|title=Saudi Arabia 1995: Denmark come in from the cold|trans-title=Arabia Saudite 1995: Danimarka vjen nga i ftohti|publisher=FIFA|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230150928/https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html|url-status=dead}}</ref> Më 22 qershor 1995, Zanetti shënoi golin e parë me kombëtaren në miqësoren ndaj [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakisë]] e cila u mbyll me fitoren e Argjentinës 6–0.<ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1043529-argentine-slovaquie|title=Argentine 6–0 Slovakia|trans-title=Argjentina 6–0 Sllovakia|publisher=Football Database|language=en|date=22 qershor 1995|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/1995/06/22/world/friendlies/argentina/slovakia/634519/|title=Argentine vs. Slovakia 6 – 0|trans-title=Argjentina vs. Sllovakia 6 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=22 qershor 1995|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Kjo ndeshje më pas u hoq nga lista e ndeshjeve zyrtare nga [[Federata Argjentinase e Futbollit]].<ref name="Ndeshjet ndërkombëtare"/> Vetëm dy javë më pas, Zanetti mori pjesë edhe në turnamentin [[Copa América 1995]] të zhvilluar në Uruguaji.<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/copa-america-1995-in-uruguay/2/|title=Argentina » Squad Copa América 1995 Uruguay|trans-title=Argjentina » Ekipi i Copa Américas Uruguaji 1995|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 8 korrik në fitoren 2–1 ndaj [[Kombëtarja boliviane e futbollit|Bolivisë]], kurse tre ditë më pas luajti në fitoren 4–0 ndaj Kilit. Zanetti u la pushim në ndeshjen e tretë ndaj [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shteteve të Bashkuara]], të cilët mposhtën Argjentinën në mënyrë surprizë 3–0, duke fituar edhe grupin.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2016/may/27/copa-america-usa-argentina-1995|title=The day USA beat Argentina in Copa América: 'Simeone threatened to kill us'|trans-title=Dita kur Shba-ja mposhti Argjentinën në Copa América: 'Simeone na kërcënoi se do të na vriste'|publisher=The Guardian|language=en|author=Kristan Heneage|date=27 maj 2016|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Argjentina u eliminua në çerek-finale nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] me penallti; Zanetti luajti në të gjithë ndeshjen.<ref>{{cite web|url=https://www.11v11.com/matches/brazil-v-argentina-17-july-1995-245928/|title=Brazil v Argentina, 16 November 1994|trans-title=Brazili v Argjentina, 17 korrik 1995|website=11v11.com|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Pas kësaj, Zanetti luajti rregullisht në mesfushë gjatë fushatës kualifikuese të Kupës së Botës 1998. Argjentina siguroi kualifikimin duke fituar grupin me 30 pikë nga 16 ndeshje.<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/intldetails/1996sa.html|title=1996 matches|trans-title=Ndeshjet e vitit 1996|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/intldetails/1997sa.html|title=1997 matches|trans-title=Ndeshjet e vitit 1997|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Në maj 1998, në moshën 24 vjeç, ai u thirr nga trajneri Passarella në Kupën e Botës 1998, e cila ishte edicioni i tij i parë në karrierë.<ref>{{cite web|url=http://www.thesoccerworldcups.com/rosters/1998_argentina_players.php|title=Argentina Players in the 1998 Soccer World Cup|trans-title=Lojtarët e Argjentinës në Kupën e Botës 1998|publisher=The Soccer World Cups|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Më 14 qershor, Zanetti luajti ndeshjen e tij të parë në Kupën e Botës në fitoren minimale 1–0 ndaj [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonisë]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1037274-argentine-japon|title=Argentina 1-0 Japan|trans-title=Argjentina 1-0 Japonia|publisher=Football Database|language=en|date=14 qershor 1998|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Argjentina i fitoi të tre ndeshjet e grupit pa pësuar gol dhe u kualifikua në fazën me eliminim direkt si fituese e grupit. Në ndeshjen e raundit të 16-tave, ekipi u përball kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]], në një ndeshje ku Zanetti shënoi golin e tij të parë në një Kupë Bote; goli i Zanettit erdhi në minutën e parë shtesë të pjesës së parë si pjesë e një skeme të një goditje të lirë afër zonës kundërshtare, ku ekzekutuesi [[Juan Sebastián Verón]] me pasimin e tij e nxorri Zanettin në një pozicion të lirë, me mesfushorin i cili shënoi me një të majtë të fuqishme.<ref>{{cite web|url=https://colgadosporelfutbol.com/en/the-goal-that-saved-a-life/|title=Zanetti's goal that saved a life|trans-title=Goli i Zanettit që shpëtoi një jetë|publisher=Colgadosporel Futbol|language=en|author=Alberto Llopis|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=21 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221080923/http://colgadosporelfutbol.com/en/the-goal-that-saved-a-life/|url-status=dead}}</ref><ref name="Goli ndaj Anglisë1"/><ref>{{cite web|url=http://www.whoateallthepies.tv/videos/189917/the-great-world-cup-goals-8-javier-zanetti-argentina-vs-england-1998-video.html|title=The Great World Cup Goals, #8: Javier Zanetti (Argentina) vs England 1998 (Video)|trans-title=Golat e mëdhenjë të Kupës së Botës, 8#: Javier Zanetti (Argjentina) vs Anglia (Video)|publisher=Who Ate All The Pies|language=en|author=Chris Wright|date=13 maj 2014|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref> Në një intervistë për FourFourTwo në korrik 2017, i pyetur rreth këtij goli, Zanetti deklaroi se ekipi e kishte praktikuar këtë skemë për katër vite rresht dhe se ai fillimisht nuk ishte lojtari i përzgjedhur për të gjuajtur, por [[Ariel Ortega]].<ref name="Goli ndaj Anglisë">{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/javier-zanetti-one-one-free-kick-against-england-wed-practised-it-four-years|title=The big interview: Javier Zanetti – "The free-kick against England? We'd practised it for four years!"|trans-title=Intervista e madhe: Javier Zanetti – "Goditja e lirë ndaj Anglisë? E praktikuam për katër vite!"|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Martin Mazur|date=12 korrik 2017|accessdate=26 dhjetor 2019}}</ref><ref name="Goli ndaj Anglisë1">{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/news/zanetti-free-kick-against-england-i-wasnt-originally-supposed-shoot|title=Zanetti: That free-kick against England? I wasn’t originally supposed to shoot!|trans-title=Zanetti: Ajo goditje e lirë ndaj Anglisë? Unë nuk supozohej të gjuaja!|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Chris Wright|date=1 qershor 2014|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 2–2, duke bërë që ndeshja të kalonte në gjuajtjet e penalltive, ku Argjentina fitoi 4–3 dhe u kualifikua në çerek-finale.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9939779/World-Cup-1998-Argentina-2-England-2-Argentina-win-4-3-on-pens-match-report.html|title=World Cup 1998; Argentina 2 England 2, Argentina win 4-3 on pens: match report|trans-title=Kupa e Botës 1998: Argjentina 2 Anglia 2, Argjentina fiton 4-3 me penallti: raporti i ndeshjes|publisher=The Teleraph|language=en|author=Henry Winter|date=1 korrik 1998|accessdate=26 dhjetor 2019|archive-date=19 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019123538/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9939779/World-Cup-1998-Argentina-2-England-2-Argentina-win-4-3-on-pens-match-report.html|url-status=dead}}</ref> Argjentina më pas u eliminua në çerek-finale nga [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holanda]] me rezultatin 2–1.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1025/match=8784/index.html|title=Netherlands 2-1 Argentina|trans-title=Holanda 2-1 Argjentina|publisher=FIFA|language=en|date=4 korrik 1998|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=26 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226061738/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round%3D1025/match%3D8784/index.html|url-status=dead}}</ref> ===1999–2002: Copa América 1999 dhe Kupa e Botës 2002=== [[Skeda:Roberto Ayala y Javier Zanetti - 07FEB2007 - Francia - presidencia-govar.jpg|parapamje|djathtas|Zanetti (djathtas) dhe [[Roberto Ayala]] më 7 shkurt 2007; Zanetti u bë kapiten i ekipit pas tërheqjes së Ayalës nga futbolli ndërkombëtar në korrik 2007.]] Në verën e vitit 1999, Zanetti luajti në [[Copa América 1999]], duke marrë një ftesë nga [[Marcelo Bielsa]].<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/copa-america-1999-in-paraguay/2/|title=Argentina » Squad Copa América 1999 Paraguay|trans-title=Argjentina » Ekipi i Copa Américas Paraguaji 1999|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Në këtë turnamenti, ai mori kartonin e kuq të parë dhe të fundit në karrierën e tij ndërkombëtare; ajo erdhi më 4 korrik në ndeshjen e dytë të fazës së grupeve, ku Argjentina pësoi disfatë 3–0 nga [[Kombëtarja kolumbiane e futbollit|Kolumbia]]. Kjo ndeshje është e famshme edhe për dhënjen e pesë penalltive nga gjyqtari Wilson de Souza, ku katër u humbën, përfshirë tre nga shoku i skuadrës së Zanettit, [[Martín Palermo]].<ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/features/martin-palermo-three-missed-penalties-argentina-colombia-1999-copa-america|title=The imperfect hat-trick: Martin Palermo’s three missed penalties – and so much more – 20 years on|trans-title=Hat-tricku joperfekt: Tre penalltitë e humbura të Martin Palermos – shumë më tepër – 20 vite më pas|publisher=FourFourTwo|language=en|author=Ewan Flynn|date=4 korrik 2019|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Ai humbi ndeshjen e fundit të fazës së grupeve dhe u rikthye për ndeshjen çerek-finale, ku Argjentina sërisht u përball me Brazilin; ashtu si katër vite më parë, ''La Albiceleste'' u mposhtën 2–1 dhe u eliminuan nga turnamenti,<ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/match/summary/1037233-bresil-argentine|title=Brazil 2-1 Argentina|trans-title=Brazili 2-1 Argjentina|publisher=Football Database|language=en|date=11 korrik 1999|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1999/07/13/tornato-il-vero-ronaldo-una-notte.html?ref=search|title=E' tornato il vero Ronaldo Una notte meravigliosa|trans-title=Është rikthyer Ronaldo i vërtet Një mbrëmje magjike|publisher=la Repubblica|language=it|date=13 korrik 1999|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> me Brazilin që në fund u shpall kampion.<ref>{{cite web|url=https://www.calciosudamericano.it/copa-america-storia-di-un-mito-paraguay-1999/|title=Copa América, storia di un mito – Paraguay 1999|trans-title=Copa América, historia e një miti – Paraguaji 1999|publisher=Calcio Sudamericano|language=it|date=7 qershor 2011|accessdate=30 dhjetor 2019|archive-date=30 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230213002/https://www.calciosudamericano.it/copa-america-storia-di-un-mito-paraguay-1999/|url-status=dead}}</ref> Nga viti 2000 e deri në 2001, Zanetti luajti rregullisht në kualifikueset e [[2002 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2002]].<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tables/2002wcq-sam.html|title=World Cup 2002 Qualifying - South America|trans-title=Kualifikueset e Kupës së Botës 2002 - Amerika e Jugut|publisher=RSSSF|language=en|author=Frank Ballesteros|date=22 korrik 2001|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Megjithatë, ai humbi katër ndeshje në periudhën gusht-nëntor 2000 për shkak të një dëmtimi në muskulin e majtë aduktor. Në maj 2002, ai ishte në listën e të grumbulluarve të trajnerit Bielsa për turnamentin që do të zhvillohej në Japoni dhe Korenë e Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2002/05/24/official-world-cup-squad-for-zanettis-argentina-side.html|title=Official World Cup squad for Zanetti's Argentina side|trans-title=Ekipi zyrtar i Argjentinës në Kupën e Botës për Zanettin|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=24 maj 2002|accessdate=2 janar 2020|archive-date=2 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102205232/https://www.inter.it/en/news/2002/05/24/official-world-cup-squad-for-zanettis-argentina-side.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/wm-2002-in-japan-suedkorea/2/|title=Argentina » Squad World Cup 2002 Japan/South Korea|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Botës Japoni/Kpre e Jugut 2002|publisher=World Football|language=en|accessdate=30 dhjetor 2019}}</ref> Zanetti luajti si titullar në të tre ndeshjet e grupit. Argjentina, edhe pse e fitoi ndeshjen hapëse, u eliminua nga turnamenti pasi dështoi të fitonte dy të tjerat.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2002/jun/13/worldcupfootball2002.sport19|title=Svensson cuts off escape route|trans-title=Svensson prish rrugën e arratisjes|publisher=The Guardian|language=en|author=Tim Collings|date=13 qershor 2002|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref> ===2003–2006: Ndeshja e 100të dhe e para si kapiten=== Më 8 qershor 2003, gjatë ndeshjes miqësore ndaj Japonisë për [[Kupa Kirin|Kupën Kirin]], Zanetti veshi shiritin e kapitenit për herë të parë si lojtar i Argjentinës. Ekipi fitoi ndeshjen me rezultatin 4–1, me Zanettin i cili shënoi golin e dytë në minutën e 45të.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2003/06/8/javier-zanetti-festeggia-con-un-gol-la-prima-partita-da-capitano-della-nazionale-argentina.html|title=Javier Zanetti festeggia con un gol la prima partita da capitano della nazionale Argentina|trans-title=Javier Zanetti feston me një gol ndeshjen si kapiten me kombëtaren argjentinase|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=8 qershor 2003|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231022512/https://www.inter.it/it/news/2003/06/8/javier-zanetti-festeggia-con-un-gol-la-prima-partita-da-capitano-della-nazionale-argentina.html|url-status=dead}}</ref> Në vitin e ardhshëm, ai luajti në [[Copa América 2004]] që u mbajt në [[Peruja|Peru]]. Ekipi, i cili përbëheshe nga shumë lojtarë me përvojë, arriti deri në finale ku u mposht nga Brazili 4–2 me penallti.<ref>{{cite web|url=https://ronaldo.com/football-news/on-this-day-brazil-defeated-argentina-in-the-2004-copa-america-final/|title=On this day: Brazil defeated Argentina in the 2004 Copa America Final|trans-title=Në këtë ditë: Brazili mposhti Argjentinën në finalen e Copa Americas 2004|publisher=Ronaldo|language=en|date=25 korrik 2019|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231022516/https://ronaldo.com/football-news/on-this-day-brazil-defeated-argentina-in-the-2004-copa-america-final/|url-status=dead}}</ref> Pas mbarimit të turnamentit [[José Pékerman]] u bë trajneri i ekipit. Me të nën drejtim, Zanetti luajti vetëm shtatë ndeshje në kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]], por arriti të shënojë në fitoren 4–2 ndaj [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguajit]] në tetor 2004. Në qershor 2005, ai ishte një nga 23 lojtarët që luajtën në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2005|Kupën e Konfederatave 2005]].<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/teams/argentinien-team/confederations-cup-2005-in-deutschland/2/|title=Argentina » Squad Confederations Cup 2005 Germany|trans-title=Argjentina » Ekipi i Kupës së Konfederatave Gjermani 2005|publisher=World Football|language=en|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref> Në ndeshjen gjysëm-finale ndaj [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]] më 26 qershor, Zanetti zhvilloi paraqitjen e tij të 100të me kombëtaren, duke u zgjedhur lojtari më i mirë,<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2005/m=6/news=centurion-zanetti-celebrates-style-27258.html|title=Centurion Zanetti celebrates in style|trans-title=Centurioni Zanetti feston me stil|publisher=FIFA|language=en|date=26 qershor 2005|accessdate=7 qershor 2014|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231030618/https://www.fifa.com/confederationscup/news/y%3D2005/m%3D6/news%3Dcenturion-zanetti-celebrates-style-27258.html|url-status=dead}}</ref> me Argjentinën që fitoi 4–3 dhe avancoi në finale. Në finale, ekipi u mposht 4–1 sërisht nga Brazili, duke humbur një tjetër finale.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/4630169.stm|title=Brazil trounce Argentina in final|trans-title=Brazili zhdëp Argjentinën në finale|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 qershor 2005|accessdate=7 qershor 2014}}</ref> Në maj 2006, Zanetti u la jashtë listës përfundimtare të Kupës së Botës 2006 nga trajneri Pékerman, i cili në vënd të tij preferoi [[Lionel Scaloni]]n, i cili morri një ftesë surprizë, duke shkaktuar polemika të shumta në Argjentinë.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11860/2376719/world-cup-snub-for-zanetti|title=World Cup snub for Zanetti|trans-title=Snobim në Kupën e Botës për Zanettin|publisher=Sky Sports|language=en|date=15 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/worldcup/2006/argentina-drop-zanetti_sto885996/story.shtml|title=Argentina drop Zanetti|trans-title=Argjentina heq Zanettin|publisher=Eurosport|work=Reuters|language=en|date=15 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/sports/2006/may/16fwlead01.htm|title=Argentina leave out Zanetti|trans-title=Argjentina lë jashtë Zanettit|publisher=Rediff|work=Reuters|language=en|date=16 maj 2006|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref> ===2007–2011: Lojtari me më shumë ndeshje i Argjentinës=== [[Skeda:Javier Zanetti – Portugal vs. Argentina, 9th February 2011 (1).jpg|parapamje|majtas|Zanetti duke luajtur në një ndeshje miqësore ndaj [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]] më 9 shkurt 2011.]] Me trajnerin e ri [[Alfio Basile]], Zanetti u thirr për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]] më 7 shkurt 2007. Ai zhvilloi një paraqitje pozitive duke asistuar golin vetëm të ndeshjes të shënuar nga sulmuesi [[Javier Saviola]] që i dha Argjentinës fitoren e parë nën drejtimin e Basiles.<ref>{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/int-friendlies/2006-2007/saviola-sinks-les-bleus_sto1079917/story.shtml|title=Saviola sinks Les Bleus|trans-title=Saviola zhyt blutë|publisher=Yahoo|language=en|date=7 shkurt 2007|accessdate=6 qershor 2014}}</ref> Në të njëjtin vit, Zanetti ishte zëvëndës-kapiteni i skuadrës së Argjentinës në [[Copa América 2007]], ku ai do të luante në edicionin e katërt të tij pas edicioneve [[Copa América 1995|1995]], [[Copa América 1999|1999]] dhe [[Copa América 2004|2004]]. Në 2007, Zanetti u nderua me çmimin ''National Giuseppe Prisco''.<ref>{{cite web|url=http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&task=view&id=6364&Itemid=251|title="Premio Prisco: i vincitori della V edizione"|trans-title=Çmimi Prisco: fituesit e edicionit të 5të|publisher=Tutto Abrizzp|language=en|accessdate=7 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018152004/http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&task=view&id=6364&Itemid=251|archive-date=18 tetor 2013|url-status=dead}}</ref> Pas tërheqjes së mbrojtësit [[Roberto Ayala]], Zanetti u bë kapiteni i ri i ekipit. Në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës më 17 nëntor 2007, ai u bë lojtari me më shumë ndeshje në historinë e kombëtares argjentinase.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=622052.html|title=No stopping record-breaker Zanetti|trans-title=Ska ndalesë për rekord thyesin Zanetti|publisher=UEFA|language=en|date=19 nëntor 2007|accessdate=7 qershor 2014}}</ref> Zanetti vazhdoi titullar nën drejtimin e trajnerit të ri [[Diego Maradona]], edhe pse mefsushori [[Javier Mascherano]] mori shiritin e kapitenit pas kërkesës së Maradonës.<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/79989-javier-mascherano-to-captain-argentina-diego-maradonas-inaugural-mistake|title=Javier Mascherano to Captain Argentina: Diego Maradona's Inaugural Mistake?|trans-title=Javier Mascherano do të jetë kapiten i Argjentinës: Gabimi përurues i Diego Maradonës|publisher=Bleacher Report|language=en|author=Amin Malik|date=10 nëntor 2008|accessdate=7 qershor 2014}}</ref> Pavarësisht se fitoi Tripletën me Interin në sezonin 2009–10, Zanetti dhe shoku i tij [[Esteban Cambiasso]] nuk u përfshinë nga Maradona për të luajtur në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/world-cup-2010-argentina-squad-maradona-announces-final-23/blt17380b6c52e709d9|title=World Cup 2010: Argentina Squad - Maradona Announces Final 23-Man Roster|publisher=Goal.com|author=Rupert Fryer|language=en|date=19 maj 2010|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Kjo zgjedhje u kritikua ashpër nga ekspertët e futbollit si nga Amerika e Jugut dhe Evropa. Në vend të tij u thirr 30 vjeçari [[Ariel Garcé]], i cili ishte thirrur vetëm dy herë kombëtare në pesë vitet e fundit,<ref>{{cite web|url=http://www.football-lineups.com/footballer/5011/|title=Ariel Garce matches|trans-title=Ndeshjet e Ariel Graces|publisher=FootballLineups.com|language=en|accessdate=7 qershor 2014}}</ref> duke sjellur një përzgjidhje shokuese; megjithatë, Grace nuk luajti asnjë ndeshje gjatë Kupës së Botës. Vendi i Zanettit në formacionin titullar u mor nga [[Jonás Gutiérrez]], i cili e kishte kaluar sezonin e shkuar duke luajtur si anësor te [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] në divizionin e dytë anglez.<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/1863/world-cup-2010/2010/06/14/1976105/world-cup-2010-jonas-gutierrez-i-feel-comfortable-at-right|title=Jonás Gutiérrez: I feel comfortable at right|trans-title=Jonás Gutiérrez: Ndihem komod në të djathtë|publisher=Goal.com|language=en|date=14 qershor 2010|accessdate=7 qershor 2014}}</ref> Më 20 gusht 2010, trajneri i ri i kombëtares [[Sergio Batista]] e rithirri Zanettin për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që u luajt më 7 shtator 2010 në Stadiumin Monumental të River Plates, ku ai dhe legjenda tjetër [[Gabriel Batistuta]] u nderuan nga Federata Argjentinase e Futbollit për kontributin e tyre në ekipin kombëtar mes të 48,000 tifozëve që i dhanë atyre një duartrokitje në këmbë.<ref>{{cite web|url=http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html|title=Argentina: Batistuta and Zanetti, winning at home for their respective records|trans-title=Argjentina: Batistuta dhe Zanetti, duke fituar në shtëpi për rekordet e tyre respektive|publisher=Goaledor.com|language=en|accessdate=7 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711102809/http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html|archive-date=11 korrik 2011|url-status=dead}}</ref> Ai u thirr sërisht në kombëtare për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonisë]] në tetor 2010 por u tërhoq në minutën e fundit për shkak të një dëmtimi të lehtë.<ref>{{cite web|url=http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pupi-Milito_0_343765689.html|title=Pupi no, ¿y Milito?|trans-title=Pupi jo, dhe Milito?|publisher=Ole.com|language=es|accessdate=7 qershor 2014|archive-date=23 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140923191015/http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pupi-Milito_0_343765689.html|url-status=dead}}</ref> Ai ishte një pjestar i skuadrës së Argjentinës në [[Copa América 2011]],<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/copa-america-argentina-squad-preview-2299050.html|title=Copa America: Argentina squad preview|trans-title=Copa America: Shikimi i skuadrës së Argjentinës|publisher=The Independent|language=en|author1=Tim Sturtridge|author2=Alejandro Pérez|date=19 qershor 2011|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-date=27 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427194623/https://www.independent.co.uk/sport/football/international/copa-america-argentina-squad-preview-2299050.html|url-status=dead}}</ref> duke luajtur si titullar në të katërta ndeshjet e skuadrës, që u eliminua në çerek-finale nga Uruguaji me penallti.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-gb/news/3710/copa-america/2011/07/17/2578644/javier-zanetti-argentina-played-better-than-uruguay-in-copa|title=Javier Zanetti: Argentina played better than Uruguay in Copa America defeat|trans-title=Javier Zanetti: Argjentina luajti më mirë se Uruguaji në humbjen në Copa America|publisher=Goal.com|language=en|author=Salvatore Landolina|date=17 korrik 2011|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref> ==Profili i lojtarit== [[Skeda:Zanetti vs Russia 2009 - 1.png|parapamje|Zanetti duke kryer një ndërhyrje në një ndeshje miqësore ndërkombëtare kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] në vitin 2009.]] {{Quote box|width=33%|align=left|quote=U përballa me Zanettin për herë të parë në çerek-finalet e Ligës së Kampioneve në vitin 1999, ai ishte mbrojtës i djathtë kurse unë isha në të majtë. Ai la mbresa me cilësitë e tij, shpejtësinë, fuqinë, inteligjencën dhe ekspertizën. Luajta kundër tij edhe dy herë të tjera dhe ai ishte kundërshtari im më i vështirë, një lojtar i plotësuar.|source=— [[Ryan Giggs]].<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/11667/7629866/giggs-zanetti-the-toughest|title=Giggs – Zanetti the toughest|trans-title=Giggs – Zanetti më i forti|publisher=Sky Sports|language=en|author=Simone Bargellini|date=27 mars 2012|accessdate=21 prill 2016}}</ref>}} Zanetti fitoi pseudonimin ''El Tractor'' për rezistencën dhe vrapimet energjitike lartë dhe poshtë si ndihmë të mbrojtjes ashtu edhe të sulmit. Ai ishte i njohur në mesin e shokëve të tij të skuadrës për vazhdimësimë dhe regjimin e stërvitjes, të cilat ai i ka dhënë meritat si faktorët kryesorë të karrierës së tij të gjatë.<ref name="Bandini"/><ref name="Profiles">{{cite web|url=http://www.espnfc.com/story/257739/inter-milan-squad-profiles|title=Inter Milan – Squad Profiles|trans-title=Inter – Profilet e Skuadrës|publisher=ESPN FC|language=en|date=11 shkurt 2003|accessdate=2 shkurt 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2616842/Javier-Zanetti-calls-time-iconic-20-year-Inter-career-Panini-stickers-aged-day.html|title=Javier Zanetti calls time on iconic 20-year Inter career... but as these Panini stickers show, he hasn't aged a day!|trans-title=Javier Zanetti i jep fund karrierën ikonike 20-vjeçare me Interin... por këto ngjitëse të Paninit tregojnë, se ai nuk është plakur asnjë ditë!|publisher=Daily Mail|language=en|date=30 prill 2014|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref> Gjatë sezoneve të tij të fundit, ai luajti si titullar në mbi 30 ndeshje pavarësisht se ishte në fund të të 30-tave. Si kapiten për klubin e tij dhe kombëtaren, ai ishte shumë i respektuar nga tifozët e tij dhe ata kundërshtarë për lidershipin e tij, qetësinë dhe sjelljen brënda dhe jashtë fushe; në karrierën e tij 22-vjeçare, ai mori vetëm tre kartonë të kuq.<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3276/serie-a/2014/05/06/4799424/the-legend-with-no-enemies-is-javier-zanetti-the-most|title=The legend with no enemies: Is Javier Zanetti the most respected footballer ever|trans-title=Legjenda pa armiq: A është Javier Zanetti lojtari më i respektuar ndonjëher|publisher=Goal.com|language=en|author=Carlo Garganese|date=6 maj 2014|accessdate=10 maj 2014}}</ref> Zanetti ishte një lojtar i shpejtë, i fuqishëm dhe në formë në kulmin e tij, me aftësi fizike të jashtëzakonshme, kontroll topi të shkëlqyer, driblim, aftësi teknike dhe nxitim.<ref name="tuttomercatoweb.com">{{cite web|url=http://www.tuttomercatoweb.com/altre-notizie/inter-normal-man-elogio-a-capitan-zanetti-192426|title=Inter: Normal-man, elogio a capitan Zanetti|trans-title=Interi: Njeriu-normal, përgëzime për kapiten Zanettin|publisher=TuttoMercatoWeb.com|language=it|accessdate=21 tetor 2014}}</ref> Në aspektin mbrojtës, ai shkëlqente në leximin e lojës, rikuperimin e topit dhe markimin e kundërshtarit, por ishte edhe i aftë në shpërndarjen e topit te shokët e ekipit, kjo falë rrezes së pasimit dhe vizionit.<ref name="archiviostorico.corriere.it">{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/1996/novembre/04/Javier_raggio_laser_che_scardina_co_0_9611048907.shtml|title=Javier, un raggio laser che scardina le difese|trans-title=Javier, një rreze lazer që shkatërron mbrojtjet|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|date=4 nëntor 1996|accessdate=21 tetor 2014}}</ref> Një lojtar që luante me të dyja këmbët, ai ishte i aftë për të përparuar në pozicione më të avancuara për të krosuar për shokët e ekipit. Ai gjithashtu zotëronte një gjuajte të saktë nga distanca. Gjatë viteve të fundit te Interi, ai formoi një partneritet të fuqishëm me brazilianin Maicon, gjithashtu mbrojtës, duke ndihmuar klubin të fitojë disa tituj.<ref name="tuttomercatoweb.com"/> Zanetti e nisi karrierën si [[Mbrojtësi (futboll)|anësor ofensiv i djathtë]],<ref name="archiviostorico.corriere.it"/> por më pas u zhvendos në mesfushë, ku ai u bë një lojtar taktikisht inteligjent dhe i shkathtët, i cili ishte i aftë të mbulonte shumë pozicione në mesfushë dhe mbrojtje. Ai përdoreshe kryesisht si mesfushor i gjerë ose si mbrojtës në të dyja krahët, por ndonjëherë edhe në qëndër.<ref name="Pozicionet e Zanettit">{{cite web|url=https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/|title=Gentleman First, Then Champion – A Memoir To Javier Zanetti|trans-title=Zotëri së pari, pastaj Kampion - Një Kujtim për Javier Zanettin|publisher=EADF|language=en|author=Sushruta Nandy|date=14 tetor 2019|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101010618/https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/|url-status=dead}}</ref> Ai gjithashtu ka luajtur si mesfushor mbrojtës ose qëndor,<ref name="Pozicionet e Zanettit"/> dhe në disa raste ka pasur edhe rol të lirë në fushë, e njohur ndryshe si ''sweeper''.<ref name="Pozicionet e Zanettit"/> Në raste të rralla, Zanetti ka luajtur në pozicione më të avancuara.<ref name="Pozicionet e Zanettit"/><ref name="Profiles"/><ref name="tuttomercatoweb.com"/> Zanetti është vlerësuar për vendosmërinë, vazhdimësinë, intensitetin e punës, disiplinën, cilësi të cilat ai j'a atribuoi angazhimit të tij në seancat stërvitore.<ref>{{cite web|url=http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/javier-zanetti-il-mio-segreto-la-costanza-16587|title=Javier Zanetti: "Il mio segreto? La costanza"|trans-title=Javier Zanetti: "Sekreti im? Qëndrueshmëria|publisher=F.C. Inter 1908|language=it|accessdate=21 tetor 2014|archive-date=21 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021082102/http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/javier-zanetti-il-mio-segreto-la-costanza-16587|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fcinternews.it/news/cassano-su-zanetti-in-campo-fino-a-60-anni-lui-95126|title=Cassano su Zanetti: "In campo fino a 60 anni! Lui..."|trans-title=Cassano për Zanettin: "Në fushë deri 60 vjeç! Ai...|publisher=F.C. Inter News|language=it|accessdate=21 tetor 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sportpaper.it/calcio/inter/paula-zanetti-javier-ha-ancora-voglia-di-giocare-linter-e-la-nostra-famiglia/|title=Paula Zanetti: "Javier ha ancora voglia di giocare. L'Inter è la nostra famiglia"|trans-title=Paula Zanetti: "Javier ka ende dëshirë për të luajtur. Interi është familja jonë"|publisher=sportpapaer.it|language=it|accessdate=21 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140225220002/http://www.sportpaper.it/calcio/inter/paula-zanetti-javier-ha-ancora-voglia-di-giocare-linter-e-la-nostra-famiglia/|archive-date=25 shkurt 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ==Karriera pas tërheqjes== Në qershor 2014, presidenti i Interit Erick Thohir e vendosi Zanettin në pozicionin e zëvëndës-presidentit në një periudhë dy-vjeçare.<ref name="president">{{cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3276/serie-a/2014/06/30/4925562/inter-make-zanetti-vice-president-retire-no4-jersey|title=Inter make Zanetti vice-president & retire No.4 jersey|trans-title=Interi bën Zanettin zëvëndës-president dhe tërheq fanellën me numrin 4|publisher=Goal.com|language=en|author=Peter McVitie|date=30 qershor 2014|accessdate=27 korrik 2014}}</ref> Megjithatë, ai nuk ishte pjesë e bordit drejtues. Më 4 maj 2015, gjatë një ndeshje bamirësie në San Siro të organizuar nga vetë Zanetti për festimet e hapjes së [[Expo 2015]] në Milano, Interi zyrtarisht tërhoqi fanellën me numrin 4 të Zanettit.<ref name="jersey-retired">{{cite news|url=http://www.inter.it/en/news/48223|title=#MATCHFOREXPO, 4 IS FOREVER|language=en|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|accessdate=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101200940/https://www.inter.it/en/news/48223|archive-date=1 janar 2020|url-status=dead}}</ref> ==Jeta personale== Më 23 dhjetor 1999, Zanetti dhe Paula De la Fuente u martuan në [[Argjentina|Argjentinë]] pasi kishin shtatë vjet në një marrëdhënje. Ata u lidhën për herë të parë ku Zanetti ishte 19 vjeç dhe Paula 14 vjeç. Ata tashmë jetojnë në [[Como]] dhe kanë në pronësi një restorant të quajtur "El Gaucho" që ndodhet në [[Milano]]. Më 11 qershor 2005, gruaja e Zanettit lindi një vajzë që quhet Sol Zanetti. Pas lindjes së fëmijes Zanetti tha: "Unë jam shumë i lumtur për këtë vajzë, e cila ka ardhur në jetën time. Kjo ishte një përvojë e bukur me gruan time. Vajza ime do të ketë të gjithë lumturinë ajo e meriton." Zanetti gjithashtu ka edhe dy djem Ignacio dhe Tomas. Ignacio ka lindur në vitin 2008 kurse Tomas ka lindur më 9 maj 2009. Mamaja e tij, Violeta Bonazzola, vdiq pas një sulmi në zemër vetëm disa orë pas triumfit të Interit në [[Finalja e Coppa Italia 2011|finalen e Kupës së Italisë 2011]].<ref>{{cite web|url=http://www.veriu.info/ish-futbollisti-i-interit-rrefen-historine-prekese-smunda-ti-ktheja-mesazhin-nenes-ajo-kishte-shkuar-ne-boten-tjeter/|title=Ish-futbollisti i Interit rrëfen historinë prekëse: S’munda t’i ktheja mesazhin nënës, ajo kishte shkuar në botën tjetër|publisher=Veriu.info|language=sq|date=23 tetor 2019|accessdate=3 janar 2020|archive-date=3 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103210151/http://www.veriu.info/ish-futbollisti-i-interit-rrefen-historine-prekese-smunda-ti-ktheja-mesazhin-nenes-ajo-kishte-shkuar-ne-boten-tjeter/|url-status=dead}}</ref> Ai ka publikuar dy autobiografi: ''Capitano e gentiluomo'' në vitin 2010 dhe ''Giocare da uomo'' në vitin 2013.<ref>{{cite web|url=https://www.amazon.it/Capitano-gentiluomo-Javier-Zanetti/dp/8817044563|title=Capitano e gentiluomo|publisher=Amazon.it|language=it|accessdate=13 mars 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.amazon.it/Giocare-uomo-raccontata-Gianni-Riotta/dp/8804633514|title=Giocare da uomo. La mia vita raccontata a Gianni Riotta|publisher=Amazon.it|language=it|accessdate=13 mars 2019}}</ref> Zanetti është një katolik i devotshëm. Pas zgjedhjes së [[Papa Françesku]]t, një argjentinas, në krye të Kishës Katolike, Zanetti u ftua në [[Vatikan]] për t'a takuar atë.<ref>{{cite web|url=http://blogs.reuters.com/faithworld/2013/08/13/pope-francis-has-divided-loyalties-in-italy-argentina-soccer-match/|title=Pope Francis has divided loyalties in Italy-Argentina soccer match|trans-title=Papa Françesku ka ndarë besnikëritë në ndeshjen e futbollit Itali-Argjentinë|publisher=Reuters|language=en|date=13 gusht 2013|accessdate=3 janar 2020|archive-date=26 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826114437/http://blogs.reuters.com/faithworld/2013/08/13/pope-francis-has-divided-loyalties-in-italy-argentina-soccer-match/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2013/apr/29/javier-zanetti-inter-serie-a|title=After 18 years and 847 games, is it the end for Inter's Javier Zanetti?|trans-title=Pas 18 vitesh dhe 847 ndeshjesh, a është fundi për Javier Zanettin e Interit?|publisher=The Guardian|language=en|date=29 prill 2013|accessdate=3 janar 2020}}</ref> {{cquote|"Duhet të pranoj se ajo që ndjej në këtë moment është veçanërisht një emocion për të gjithë ne argjentinasit. Unë nuk e njoh atë personalisht, por është një Papë që ka jetuar në Buenos Aires, shumë i përulur dhe gjithmonë i afërt me njerëzit tanë. Besimi është kaq i rëndësishëm në botë dhe ne të gjithë jemi afër. Pata fatin e mirë të takoja Papën Ratzinger dhe tani pres që të kem mundësinë për të përmbushur Papën e ri kombëtar, do të ishte një emocion i shkëlqyeshëm për mua dhe tërë familjen time. I uroj të gjitha të mirat dhe përsëri, për të gjithë ne si njerëz të Argjentinës është një ndjenjë e shkëlqyeshme."<ref>{{cite web|url=http://www.inter.it/it/news/61819|title=L'Inter felice prega insieme a Papa Francesco|trans-title=Inter lutet gëzueshëm sëbashku me Papa Françeskun|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=13 mars 2013|accessdate=13 mars 2013|archive-date=17 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317004615/http://www.inter.it/it/news/61819|url-status=dead}}</ref>}} Zanetti është është shok i ngusht i [[Holanda|holandezit]] [[Wesley Sneijder]], me të cilin ka qënë shok skuadre në periudhën 2009–2013. Ishte ai që e bindi Sneijderin që të kthehet në katolik.<ref>{{cite news|url=http://www.catholicnewsagency.com/news/dutch-soccer-player-who-scored-winning-goal-against-brazil-is-catholic-convert/|title=Dutch soccer player who scored winning goal against Brazil is Catholic convert|trans-title=Lojtari i futbollit holandez që shënoi golin e fitores ndaj Brazilit është i kthyer në katolik|publisher=Catholic News Agency|language=en|date=26 gusht 2012|accessdate=2 shkurt 2014|archive-date=20 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130920064511/http://www.catholicnewsagency.com/news/dutch-soccer-player-who-scored-winning-goal-against-brazil-is-catholic-convert/|url-status=dead}}</ref> Zanetti ka dhe një vëlla më të madh që quhet [[Sergio Zanetti]] që gjithashtu ka qënë futbollist dhe ka luajtur si mbrojtës.<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/|title=FOTO/ Cilët janë 9 vëllezërit dështakë të yjeve të futbollit|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=7 janar 2016|accessdate=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231204223/http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/|archive-date=31 dhjetor 2019|url-status=dead}}</ref> Ai nuk ka lidhje me [[Cristiano Zanetti]]n, një futbollist italian i cili luajti me të për pesë vite te Interi.<ref>{{cite web|url=https://www.fcinternews.it/news/javier-vs-cristiano-riecco-la-sfida-fra-gli-zanetti-11032|title=Javier vs Cristiano, riecco la sfida fra gli Zanetti|trans-title=Javier vs Cristiano, sërisht dueli midis Zanettëve|publisher=fcinternews.it|language=it|author=Fabrizio Romano|date=29 nëntor 2009|accessdate=8 mars 2019}}</ref> Në vitin 2007, Zanetti bashkpunoi me këngëtaren italiane [[Mina (këngëtare italiane)|Mina]] për pjesën spanjolle të këngës "[[Parole parole]]", e gjetur në albumin ''[[Todavía (album)|Todavía]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.amazon.com/Parole-parole-feat-Javier-Zanetti/dp/B07FL2LJ18|title=Parole parole (feat. Javier Zanetti)|publisher=Amazon|language=en|date=20 korrik 2007|accessdate=3 janar 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://genius.com/Mina-and-javier-zanetti-parole-parole-lyrics|title=Parole parole Mina & javier zanetti|publisher=Genius.com|language=es|accessdate=3 janar 2020}}</ref> ===Puna bamirësie=== ====Fundación PUPI==== Zanetti ka treguar gjithashtu ndërgjegje sociale në përgjigje të krizës ekonomike të Argjentinës të vitit 2001, e cila hodhi në varfëri miliona njerëz. Zanetti, me gruan e tij Paula, krijuan [[Fundación PUPI]] në Argjentinë për integrimin shoqëror të fëmijëve të varfër.<ref>{{cite web|url=https://www.copa90.com/en/all/2015/4/story-of-a-legend-javier-zanetti|title=Story of a Legend: Javier Zanetti|trans-title=Historia e një Legjende: Javier Zanetti|publisher=Copa90.com|language=en|date=28 prill 2015|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101010002/https://www.copa90.com/en/all/2015/4/story-of-a-legend-javier-zanetti|url-status=dead}}</ref> Qëllimi i organizatës është të ndihmojë fëmijët që kanë mbetur të varfëruar nga kriza ekonomike e vendit duke u dhënë atyre mundësi arsimore, si dhe të kujdeset për kërkesat e tyre ushqimore.<ref>{{cite web|url=http://www.ambienteeuropa.com/index.php?option=com_content&view=article&id=421:la-fondazione-pupi-compie-10-anni&catid=77:appuntamenti&Itemid=84|title=La Fondazione P.U.P.I compie 10 anni|trans-title=Fondacioni P.U.P.I mbush 10 vjeç|publisher=Ambiente Europa|language=it|accessdate=31 dhjetor 2019}}</ref> Ai shpjegoi: {{cquote|"Kur kujtojë fëmijërinë time, shumë skena konkrete më vijnë në mendje, të mira dhe të këqija. Kam pasur një fëmijëri të vështirë, dhe megjithëse nuk jetoj në vendin tim aktualisht, jam i vetëdijshëm për atë që po ndodh atje dhe efektin shkatërrues që ka ajo tek fëmijët tanë më të varfër. Unë gjithmonë kam besuar se veprimet tona publike duhet të marrin parasysh përgjegjësinë tonë sociale."}} ====Leoni di Potrero==== Zanetti, së bashku me bashkatdhetarin e tij [[Esteban Cambiasso]], themeluan këtë shoqatë bamirësie për të ndihmuar trajnimin e fëmijëve të vegjël me probleme të izolimit social dhe vështirësi të koordinimit motorik.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/10/9/leoni-di-potrero-project-update.html|title=Leoni di Potrero project update|trans-title=Përditsimi i projektit Leoni di Potrero|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 tetor 2007|accessdate=1 janar 2020|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101170055/https://www.inter.it/en/news/2007/10/9/leoni-di-potrero-project-update.html|url-status=dead}}</ref> Zanetti tha se "kjo frymë qëndron në themel të të gjitha nismave të Interit për të rinjtë:"<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2007/09/14/cambiasso-zanetti-only-inter-counts.html|title=Cambiasso, Zanetti: "Only Inter counts"|trans-title=Cambiasso, Zanetti: "Vetëm Interi ka rëndësi"|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=14 shtator 2007|accessdate=10 tetor 2007|archive-date=31 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231204222/https://www.inter.it/en/news/2007/09/14/cambiasso-zanetti-only-inter-counts.html|url-status=dead}}</ref> {{cquote|"Gjithmonë duhet të ketë vlera në zemër të sportit, dhe kjo është ajo që duhet t'i mësojmë fëmijëve."}} ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/javier-zanetti/3975/|title=Javier Zanetti|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=9 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/javier-zanetti/|title=Javier Zanetti|publisher=World Football|language=en|accessdate=25 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/1569-javier-zanetti|title=Javier Zanetti|publisher=Football Database|language=en|accessdate=25 dhjetor 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !rowspan=2|Klubi !rowspan=2|Sezoni !colspan=3|Liga !colspan=2|Kupa !colspan=2|Kontinenti !colspan=2|Tjetër !colspan=2|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=2|[[Talleres de Remedios de Escalada|Talleres]] |[[1992–93 në futbollin argjentinas|1992–93]] |[[Primera División Argjentinase|Primera División]] |33||1||colspan=6|—||33||1 |- !colspan=2|Gjithsej !33!!1!!colspan=6|—!!33!!1 |- |rowspan=3|[[Club Atlético Banfield|Banfield]] |[[1993–94 Primera División Argjentinase|1993–94]] |rowspan=2|Primera División |37||1||colspan=6|—||37||1 |- |[[1994–95 Primera División Argjentinase|1994–95]] |29||3||colspan=6|—||29||3 |- !colspan=2|Gjithsej !66!!4!!colspan=6|—!!66!!4 |- |rowspan=20|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[1995–96 Serie A|1995–96]] |rowspan=19|[[Serie A]] |32||2||5||0||2<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan=2|—||39||2 |- ||[[1996–97 Serie A|1996–97]] |33||3||5||1||12<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan=2|—||50||4 |- |[[1997–98 Serie A|1997–98]] |28||0||4||0||9<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||2||colspan=2|—||41||2 |- |[[1998–99 Serie A|1998–99]] |34||3||5||0||9<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]</ref>||1||2||0||50||4 |- |[[1999–2000 Serie A|1999–00]] |34||1||8||1||colspan=2|—||1||0||43||2 |- |[[2000–01 Serie A|2000–01]] |29||0||1||0||4<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan=2|—||34||0 |- |[[2001–02 Serie A|2001–02]] |33||0||1||1||10<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||1||colspan=2|—||44||2 |- |[[2002–03 Serie A|2002–03]] ||34||1||1||0||18<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan=2|—||53||1 |- ||[[2003–04 Serie A|2003–04]] ||34||0||5||0||12<ref group="lower-alpha">Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan=2|—||51||0 |- |[[2004–05 Serie A|2004–05]] |35||0||3||0||11<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan=2|—||49||0 |- |[[2005–06 Serie A|2005–06]] |25||0||5||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]]</ref>||0||39||0 |- |[[2006–07 Serie A|2006–07]] ||37||1||4||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||50||1 |- |[[2007–08 Serie A|2007–08]] ||38||1||4||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||51||1 |- |[[2008–09 Serie A|2008–09]] |38||0||4||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||51||0 |- |[[2009–10 Serie A|2009–10]] |37||0||4||0||13<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||55||0 |- |[[2010–11 Serie A|2010–11]] |35||0||5||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||4<ref group="lower-alpha">Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]] një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], dy ndeshje dhe një gol në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]</ref>||1||52||2 |- |[[2011–12 Serie A|2011–12]] |34||0||2||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||45||0 |- |[[2012–13 Serie A|2012–13]] |33||0||4||0||11<ref group="lower-alpha" name="UEL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan=2|—||48||0 |- |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |12||0||1||0||colspan=2|—||colspan=2|—||13||0 |- !colspan=2|Gjithsej !615!!12!!71!!3!!159!!5!!13!!1!!858!!21 |- !colspan=3|Gjithsej karriera !714!!17!!71!!3!!159!!5!!13!!1!!957!!26 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="NFT player">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/307/Javier_Zanetti.html|title=Javier Zanetti|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=25 dhjetor 2019}}</ref><ref name="Ndeshjet ndërkombëtare">{{cite news|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/zanetti-intl.html|title=Javier Adelmar Zanetti – International Appearances|trans-title=Javier Adelmar Zanetti – Paraqitjet ndërkombëtare|publisher=RSSF.com|language=en|author=Roberto Mamrud|accessdate=9 qershor 2016}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=19|[[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] |- |1994||3||0 |- |1995||14||0 |- |1996||5||0 |- |1997||4||0 |- |1998||9||2 |- |1999||11||0 |- |2000||7||0 |- |2001||9||0 |- |2002||6||0 |- |2003||8||1 |- |2004||14||1 |- |2005||10||0 |- |2006||0||0 |- |2007||15||0 |- |2008||11||0 |- |2009||8||0 |- |2010||2||0 |- |2011||7||0 |- !colspan=2|Gjithsej||143<ref group="lower-alpha" name="A">Ndeshjet e luajtura kundër [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakisë]] më 22 qershor 1995 dhe [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonisë]] më 20 qershor 1996 u konsideruan fillimisht si ndeshje zyrtare nga Federata Agjentinase e futbollit, por më pas u hoqën nga lista e ndeshjeve zyrtare.</ref>||4 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ====Golat me kombëtaren==== :''Rezultatet e Argjentinës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Zanetti.''<ref name="Ndeshjet ndërkombëtare"/> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+ Golat me kombëtaren sipas datës, vendit, ndeshjes, kundërshtarit, rezultatit dhe kompeticionit |- !Nr.!!Data!!Vendi!!Ndsh!!Kundërshtari!!Goli!!Rezultati!!Kompeticioni |- !scope=row|— | 22 qershor 1995 || [[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza, Argjentinë]] || — || {{flamuri|Sllovakia}} [[Kombëtarja sllovake e futbollit|Sllovakia]] || align=center | 2–0 || align=center | 6–0 || rowspan="2"|Ndeshje miqësore |- !scope=row|1 | 14 maj 1998 || [[Estadio Mario Alberto Kempes]], [[Córdoba Province, Argentina|Córdoba]], Argjentinë || 28 || {{flamuri|Bosnja dhe Hercegovina}} [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnja dhe Hercegovina]] || align=center | 3–0 || align=center | 5–0 |- !scope=row|2 | 30 qershor 1998 || [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]], Francë || 34 || {{flamuri|Anglia}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] || align=center | 2–2 || align=center | 2–2 || [[1998 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupa e Botës 1998]] |- !scope=row|3 | 8 qershor 2003 || [[Stadiumi Nagai]], [[Osaka]], Japoni || 70 || {{flamuri|Japonia}} [[Kombëtarja japoneze e futbollit|Japonia]] || align=center | 2–1 || align=center | 4–1 || [[Kupa Krirn]] 2003 |- !scope=row|4 | 9 tetor 2004 || [[Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti|El Monumental]], [[Buenos Aires]], Arjentinë || 88 || {{flamuri|Uruguaji}} [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguaji]] || align=center | 3–0 || align=center | 4–2 || Kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2006]] |} ==Trofe== [[Skeda:Javier Zanetti - Inter Mailand (4).jpg|parapamje|djathtas|Zanetti duke luajtur në një ndeshje miqësore në gusht 2009.]] ;Internazionale<ref name="Trofe"/> *[[Serie A]]: [[2005–06 Serie A|2005–06]], [[2006–07 Serie A|2006–07]], [[2007–08 Serie A|2007–08]], [[2008–09 Serie A|2008–09]], [[2009–10 Serie A|2009–10]] *[[Coppa Italia]]: [[2004–05 Coppa Italia|2004–05]], [[2005–06 Coppa Italia|2005–06]], [[2009–10 Coppa Italia|2009–10]], [[2010–11 Coppa Italia|2010–11]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[Supercoppa Italiana 2005|2005]], [[Supercoppa Italiana 2006|2006]], [[Supercoppa Italiana 2008|2008]], [[Supercoppa Italiana 2010|2010]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|2009–10]] *[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[1997–98 UEFA Cup|1997–98]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2010|2010]] ;Argjentina *[[Lojërat Pan-Amerikane]]: [[Lojërat Pan-Amerikane 1995|1995]]<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesp/panam95.html|title=Panamerican Games 1995|trans-title=Lojërat Pan-Amerikane 1995|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=1 janar 2020}}</ref> ;Çmime personale *Pirata d'Oro (Lojtari i Vitit i Interit): 1996<ref name="Pirata d'Oro"/> *[[Pallone d'Argento]]: 2002<ref name="Pallone d'Argento"/> *[[FIFA 100]]<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2004/mar/04/newsstory.sport15|title=The FIFA 100|publisher=The Guardian|language=en|date=4 mars 2004|accessdate=28 qershor 2019}}</ref> *[[UEFA Ekipi i Vitit]] (i nominuar): 2003, 2007, 2008, 2009, 2010<ref>{{cite web|url=http://it.uefa.com/teamsandplayers/players/player=29332/profile/index.html|title=Javier Zanetti|publisher=UEFA|language=it|accessdate=25 prill 2016}}</ref> *[[FIFA FIFPro World XI]] (i nominuar): 2005, 2008, 2010 *[[Premio Nazionale Carriera Esemplare "Gaetano Scirea"]]: 2010<ref>{{cite web|url=http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043|title=Premio Nazionale Carriera Esemplare Gaetano Scirea|trans-title=Çmimi kombëtar i karrierës shëmbullore Gaetano Scirea|website=comune.cinisello-balsamo.mi.it|language=it|accessdate=27 korrik 2016|archive-date=5 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605034048/http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0%2C%2C10268~862299%2C00.html|url-status=dead}}</ref> *[[Golden Foot]]: 2011, si [[Çmimi i Legjendave të Golden Foot|legjendë futbolli]]<ref>{{cite web|url=http://www.goldenfoot.com/en/legends/item/306-javier-zanetti.html|title=Golden Foot – Javier Zanetti|publisher=Golden Foot|language=en|accessdate=1 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209071925/http://goldenfoot.com/en/legends/item/306-javier-zanetti.html|archive-date=9 shkurt 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> *[[Premio internazionale Giacinto Facchetti]]: 2012<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Inter/10-11-2012/a-zanetti-premio-facchetti-bello-calcio-capitano-913172226064.shtml|title=Zanetti nel nome di Facchetti Il bello del calcio è il Capitano|trans-title=Zanetti në emër të Facchettit Bukuria e futbollit është Kapiteni|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=10 nëntor 2012|accessdate=21 janar 2015}}</ref> *[[Gran Galà del Calcio AIC|Gran Galà del Calcio AIC Çmimi i Besnikërisë]]: 2012<ref>{{cite web|url=http://www.corriere.it/sport/13_gennaio_28/pirlo-miglior-giocatore-oscar-calcio_2ee79a92-68ed-11e2-b978-d7c19854ae83.shtml|title=Oscar del calcio, Pirlo giocatore dell'anno|trans-title=Oscar del calcio, Pirlo lojtari i vitit|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|date=28 janar 2013|accessdate=25 prill 2016}}</ref> *Premio Gentleman Platinum: 2014<ref>{{cite web|url=http://www.premiogentleman.it/premio-gentleman-story/javier-zanetti-story/|title=Javier Zanetti Story|trans-title=Historia e Javier Zanettit|publisher=Premio Gentleman|language=it|accessdate=25 prill 2016}}</ref> *[[Federata Argjentinase e Futbollit|FAF Ekipi i të gjitha kohërave]] (i publikuar në vitin 2015)<ref>{{cite web|url=http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos|title=La Selección de Todos los Tiempos|trans-title=Ekipi i të gjitha kohërave|publisher=Federata Argjentinase e Futbollit|language=es|date=4 janar 2016|accessdate=29 janar 2018|archive-date=14 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814210638/http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos|url-status=dead}}</ref> *[[Çmimet e Globe Soccer|Çmimi i Karrierës i Globe Soccer]]: [[Çmimet e Globe Soccer#2016|2016]]<ref>{{cite web|url=https://www.globesoccer.com/awards/walloffame/#filter=.winners-2016|title=Wall of Fame|trans-title=Muri i Famës|publisher=Globe Soccer|language=en|accessdate=1 janar 2020}}</ref> *[[Inter Holli i Famës]]: 2018<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2018/03/9/hall-of-fame-the-first-editions-4-winners.html|title=Hall of Fame: The first edition's 4 winners|trans-title=Holli i Famës: Katër fituesit e edicionit të parë|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=9 mars 2018|accessdate=30 maj 2018|archive-date=1 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101171633/https://www.inter.it/en/news/2018/03/9/hall-of-fame-the-first-editions-4-winners.html|url-status=dead}}</ref> *[[Holli i Famës i Futbollit Italian]]: 2018<ref name="2018-SerieAHoF">{{cite web|url=https://www.figc.it/it/formazione-ed-eventi/news/totti-zanetti-e-allegri-tra-i-premiati-dell-8-edizione-della-hall-of-fame-del-calcio-italiano/|title=Totti, Zanetti e Allegri tra i premiati dell’8ª edizione della ‘Hall of Fame del calcio italiano’|trans-title=Totti, Zanetti dhe Allegri midis fituesve të edicionit të 8-të të 'Hollit të Famës së Futbollit Italian'|publisher=FIGC.it|language=it|date=19 shkurt 2019|accessdate=20 maj 2019|archive-date=16 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116220807/https://www.figc.it/it/formazione-ed-eventi/news/totti-zanetti-e-allegri-tra-i-premiati-dell-8-edizione-della-hall-of-fame-del-calcio-italiano/|url-status=dead}}</ref> ===Rekorde=== * Lojtari i huaj me më shumë ndeshje në [[Serie A]]: 615 * Lojtari i katërt me më shumë ndeshje në [[Serie A]]: 615 * Lojtari i pestë me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160 * Lojtari jo-europian me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160 * Lojtari me më shumë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] si [[Kapiten (futboll)|kapiten]]: 82 * Lojtari me më shumë ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën Italiane]]: 7 * Lojtari i shtatë me më shumë ndeshje zyrtare në të gjitha kohërat: 1,114 * Golashënuesi i katërt më i vjetër në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 37 vjeç e 71 ditë<ref name="UEFA"/> * Golashënuesi më i vjetër në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]: 37 vjeç e 127 ditë ====Internazionale==== [[Skeda:Zanetti vs CSKA Mosca 2011 - 1.png|parapamje|djathtas|Zanetti është lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje si kapiten në Ligën e Kampioneve (82).]] * Lojtari me më shumë ndeshje në të gjitha kompeticionet: 858 * Lojtari me më shumë minuta të luajtura: 73,284 * Lojtari me më shumë paraqitje në [[Serie A]]: 615 * Lojtari me më shumë ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën Italiane]]: 7 * Lojtari jo-evropian me më shumë paraqitje në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]: 160 * Lojtari me më shumë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 105<ref name="Rekordet">{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2014/05/9/zanetti-the-record-man.html|title=Zanetti the record man|trans-title=Zanetti njeriu i rekordeve|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=10 maj 2014|accessdate=2 janar 2020|archive-date=2 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102215804/https://www.inter.it/en/news/2014/05/9/zanetti-the-record-man.html|url-status=dead}}</ref> * Lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje rresht në [[Serie A]]: 137<ref name="Rekordet"/> * Lojtari që ka luajtur më shumë ndeshje rresht në të gjitha kompeticionet: 162<ref name="Rekordet"/> * Lojtari me më shumë ndeshje në [[Derby della Madonnina]]: 47<ref name="Rekordet"/> * Golashënuesi më i vjetër në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]: 37 vjeç e 71 ditë * Golashënuesi më i vjetër në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]: 37 vjeç e 127 ditë<ref name="Rekordet"/> * Lojtari që ka fituar më shumë trofe: 16<ref name="Rekordet"/> * Lojtari që ka fituar më shumë trofe si kapiten: 15<ref name="Rekordet"/> * Lojtari më jetëgjatë në klub: 19 sezone ====Argjentina==== * Lojtari i dytë me më shumë ndeshje: 143 * Lojtari me më shumë ndeshje në [[Copa América]]: 22 * Lojtari me më shumë paraqitje në [[FIFA Kupa e Konfederatave|FIFA Kupën e Konfederatave]]: 8 == Referime == {{Reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{commons}} *[https://web.archive.org/web/20130608025923/http://javierzanetti.com/ Uebfaqja zyrtare] *[https://web.archive.org/web/20200103005537/https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0683/javier-zanetti Profili zyrtar] te inter.it *[https://web.archive.org/web/20190526172000/https://www.national-football-teams.com/player/307/Javier_Zanetti.html Javier Zanetti] te National-Football-Teams.com *[https://www.bdfutbol.com/en/j/j96061.html Javier Zanetti] te BDFutbol {{Pirata d'Oro}} {{FIFA 100}} {{Argjentina - 2011 Copa América}} {{Artikull i përkryer|dita=27|muaj=8|viti=2020}} [[Kategoria:Lindje 1973]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë argjentinas]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren argjentinase]] [[Kategoria:Futbollistë në Talleres RE]] [[Kategoria:Futbollistë në Club Atlético Banfield]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1998]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2002]] [[Kategoria:FIFA 100]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të Kupës UEFA]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] 01zxvfuz2wmvgfef4t5clamrmk2yhhp 0 79733 3043505 2854299 2026-09-18T21:10:54Z RealtalkALKS 193095 shtova permbajtje 3043505 wikitext text/x-wiki {{Infobox personbox | image = HydajetHyseni.129x169.jpg | caption = Hydajet Hyseni |Emri = Hydajet |EmriDytë = |EmriTretë = |Mbiemri = Hyseni |Shqiptimi = |KomentEmri = |Seksi =M | birth_place = [[Përlepnica]], [[Gjilan]] |DitaMuajiLindjes = [[10 mars]] |VitiLindjes = [[1954]] | death_place = |DitaMuajiVdekjes = |VitiVdekjes = |Aktiviteti = politikan |Aktiviteti2 = shkrimtarë shqiptarë |Aktiviteti3 = |AktivitetiTjetër = | citizenship ={{flagicon|Kosovo}}[[Kosova|Kosova Gjilan]] | website =[http://www.assembly-kosova.org/?cid=1,102,446|Hydajet Hyseni] }} '''Hydajet Hyseni''' i lindur më lindur më [[10 mars]] [[1954]] në fshatin [[Përlepnica]] të [[Gjilani]]t. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në [[Gjilan]],Fakulteti i Gazetarisë – Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Gjuhë dhe Letërsi Frënge (i papërfunduar).Punoi si gazetar në "Rilindja" gjer me burgosjen nga ana e regjimit serbo-jugosllav.<ref>[http://www.assembly-kosova.org/?cid=1,102,446 Republika e Kosovës - Kuvendi - Deputetët<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->]</ref> Ka studiuar Gazetari dhe Diplomaci në Universitetin e Prishtinës dhe ka punuar gazetar i gazetës "Rilindja". Në rininë e tij, ishte aktiv në Lëvizjen e fshehtë çlirimtare dhe shtypin ilegal, duke kontribuar si në Kosovë ashtu edhe në mërgatë. Për aktivitetin e tij politik, kalon në ilegalitet rreth katër vite dhe më pas i kalon dhjetë vite si i burgosur politik. Pas lirimit, vazhdoi si veprimtar politik i Alternativës së kohës, duke mbajtur një mandat si nënkryetar i LDK-së, ndërkohë që mbeti i lidhur me LPK-në dhe organizata të tjera të ngjashme. Gjithashtu, ishte anëtar dhe nënkryetar i KMDLNJ-së dhe shërben gazetar, redaktor dhe kryeredaktor i gazetës "Bujku". Pas ndarjes në LDK, ishte një nga themeluesit e Lëvizjes së Bashkuar Demokratike, pjesëmarrës në delegacionin e Kosovës në Konferencen e Rambujesë dhe pastaj angazhohet në PDK, shërben si anëtar i Qeverisë së Përkohshme dhe bashkëdrejtues në Departamentin për Çështjet Jorezidente në Strukturat e Përbashkëta Administrative. Si deputet shumëvjeçar në Kuvendin e Kosovës, ka qenë anetar i Kryesisë dhe përfaqësues i Kuvendit në Këshillin Gjyqësor të Kosovës dhe në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës. Nga viti 1995, ka shërbyer si kryetar i Shoqatës së Ish të Burgosurve Politikë dhe ka qenë anëtar i Kryesisë së Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Është nismëtar i Këshillit të Paqes në Kosovë, bashkëkoordinues i Këshillit Shqiptar për Paqe dhe anëtar i Këshillit Global të Federatës për Paqe Universale. Lëvizjes Vetëvendosje iu bashkua nga viti 2014 dhe ishte dy herë kryesues i Këshillit të Përgjithshëm të Lëvizjes Vetëvendosje, është autor dhe bashkautor i disa veprave letrare dhe publicistike. Po ashtu, ka kontribuar me skenare, ilustrime dhe karikatura në shtypin zyrtar dhe të ndaluar. Është baba i katër fëmijëve dhe gjysh i tetë nipërve dhe mbesave. == Veprimatria == Më 1973 Hydajet Hyseni u takon radhëve të organizuara të "Grupit revolucionar". Ishte në një celulë të formuar nga [[Rexhep Mala]], [[Hilmi Ramadani]]n dhe [[Kadri Zeka]], që ishte shoku i tij i pandashëm. ''Në fakt ky katërsh ka funksionuar, poashtu fshehtë në ilegalitet, si një bërthamë gjysmë e organizuar, edhe gjatë viteve të mëparshme ('71, 72) deri më 1979, kur tre të parët burgosen, kurse Hydajet Hyseni vazhdon jetën në ilegalitet të thellë deri me b''urgosjen e tij më 1981, i cili konsiderohet si një organizator kryesor të pranverës së '81-ishes. Ishte njëri prej veprimtarëve të dalluar të Lëvizjes Ilegale, një nga ideatoret e pranverës së '81-it, dikur, dhe njëri prej udhëheqësve të skenës politike kosovare në vitet e ’90-ta. ==Funksionet publike== * Si njëri prej anëtarëve të Kryesisë së Partisë Demokratike të Kosovës dhe deputet i Parlamentit të Kosovë sot. * Anëtar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, kryetar i Shoqatës së Burgosurëve Politik të Kosovës. * Komisioni për Çështje Gjyqësore, Legjislacion dhe Kornizë Kushtetuese, Barazi Gjinore, Peticione dhe Kërkesa Publike , Kryetar Komisioni për Rregulloren e Punës së Kuvendit, Anëtar Grupi Parlamentar i PDK-së, * Kandidat nga [[Lëvizja Vetvendosja]] në zgjedhjet e 8 qershorit 2014. * Aktivitete dhe funksione, të tanishme apo paraprake * Gazetar, * Redaktor dhe kryeredaktor i gazetës “Rilindja”, pas viteve të '90-ta/ * Nënkryetar i KMDLNJ-së * Nënkryetar i LDK-së * Nënkryetar i LBD-së ==Vepra== "Pushka amanet”, është një poemë ku përshkruhet artistikisht njëra prej periudhave më të tmerrshme të pas Luftës së Dytë Botërore që e kishte përjetuar populli shqiptar - kohën e aksionit të armëve. Gjatë viteve ‘80-ta, nuk kishte demonstratë shqiptare e diasporës ku para, pas ose gjatë manifestimit që të mos dëgjoje vargjet: “Mbi Kosovën time/ ... * '''Paraverë-Në katër pamje'''"( Përmbledhje e krijimtarisë letrare), Botoi [[Brezi '81|Brezi'81]], Prishtinë ==Burimi i të dhënave== {{ref}} {{Portal|Gjilani}} {{DEFAULTSORT:Hyseni, Hydajet}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] [[Kategoria:Lindje 1954]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] oi16w0k3vhe331lsofyyiiyab17qp5f 0 83833 3043473 2943985 2026-09-18T19:07:15Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043473 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} '''Klara Buda''' është shkrimtare, eseiste dhe gazetare shqiptare. Ajo është ish-drejtuese e Departamentit Shqiptar të Radio France Internationale, të cilin e la në vitin 2010. Buda ka punuar edhe për UNESCO-n dhe BBC-në. Buda njihet per shkrimet e saj në prozë, poezi, trillime dhe shfaqe televizive. == Biografia == Klara Buda është lindur në Elbasan.<ref>{{Cite news|url=http://www.courrierinternational.com/article/2010/06/10/sous-anesthesie|title=Une génération perdue. Sous anesthésie|last=Matoshi|first=Halil|date=6 shtator 2010|work=Courier International|access-date=26 prill 2016|language=fr}}</ref> Pas studimeve universitare për letërsi moderne dhe të krahasuar në Sorbonë, Paris IV, ajo ndryshon drejtimin fillestar – atë të mjekësisë veterinare. Më pas pranohet në [[École pratique des hautes études|École Pratique des Hautes Études]], në degën metoda të historisë, arkeologjisë dhe histori arti. Në vitin 1996, nën drejtimin e albanologut Christian GUT, mbrojti Diplôme d’Étude Approfondi në histori arti, duke u bërë kështu e para shqiptare e diplomuar nga ky universitet prestigjioz. Paralelisht me studimet universitare, punon në Paris, në sektorin e komunikimit të UNESCO-s, si gazetare për BBC-në<ref>{{Cite news|url=http://www.lajme.al/parcela-e-lirise-se-klara-budes/|title=Parcela e lirisë së Klara Budës|date=21 janar 2016|work=Lajme.Al|access-date=26 prill 2016|archive-date=14 maj 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514020742/http://www.lajme.al/parcela-e-lirise-se-klara-budes/|url-status=dead}}</ref> dhe në Radio France Internacionale.<ref>{{Cite news|url=http://www.francetvinfo.fr/economie/emploi/plans-sociaux/plans-sociaux-4-5-des-formations-sans-lendemain_152791.html|title=Plans sociaux (4/5). Des formations sans lendemain ?|last=Thompson|first=Yann|date=11 janar 2012|work=France TV Info|access-date=26 prill 2016|language=fr}}</ref> Duke filluar nga viti 1999 është gazetare e specializuar në RFI dhe në vitin 2005 bëhet shefe e edicionit të lajmeve. Ne vitin 2006 emërohet shefe e redaksise shqipe të rfi të cilën e drejtoi deri në vitin 2010. Romani i saj [http://www.shtepiaelibrit.com/store/sq/leximet-e-veres-2010/948-kloroform-klara-buda.html Kloroform] është pritur shumë mirë nga kritika. Në ketë roman, Klara Buda përshkruan gjithë absurditetin e një sistemi lirivrasës. Por ishuj lirie - diku më të shtrirë e diku më të plotë - ruajnë shpirtrat nga shkatërrimi dhe i ndihmojnë individët të mbijetojnë, edhe pse nën diktaturë. Përmes një rrëfimi mjeshtëror, Klara Buda pohon kështu pamundësinë e çdo sistemi, sado i tmerrshëm qoftë ai, për ta shkatërruar tërësisht idealin e lirisë. == Bibliografia == * '''Buda, Klara''' (2009), [https://bukinist.al/sq/drame/4359-kloroform.html Kloroform novel]. Botimet "Dudaj". [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]][[:en:Special:BookSources/978-99943-0-139-3|978-99943-0-139-3]] * '''Buda, Klara (2017),''' [https://bukinist.al/sq/sage-histori/6346-peshperime-gruaje.html Woman Whispering] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220317161817/https://bukinist.al/sq/sage-histori/6346-peshperime-gruaje.html |date=17 mars 2022 }} '''-''' Novel, UET Mapo Publishing, Tirana, [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]][[:en:Special:BookSources/978-9928-213-13-6|978-9928-213-13-6]] * '''Buda, Klara (2017),''' [https://www.shtepiaelibrit.com/store/sq/studime-letrare/5728-rrefenja-kuteliane-klara-buda.html Kuteli, Short Story - Essay]''', Ombra GVG Publishing''', Tirana, ISBN 978-9928-06-185-0 * '''Buda, Klara (2016), ''Kosova Mon Amour'' - a Collection of essays on Kosova War and Totalitarian Regime in Albania.''' Publishing Pema, Pristine, March 2017 [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-9951-721-42-4|978-9951-721-42-4]] ** '''Buda, Klara (2016),''They like to drink Raki in my village'' –''' '''Novel''' nga Mitrush Kuteli, përkthyer nga Ship në Frengjisht [http://www.fauves-editions.fr/index.asp?navig=catalogue&obj=livre&no=44 Éditions Fauves], Paris, 2016. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/979-10-302-0046-1|979-10-302-0046-1]] * '''Buda, Klara (1997), University work -''' [http://www.sudoc.abes.fr/xslt/DB=2.1//SRCH?IKT=12&TRM=095149252 Mitrush Kuteli, Literary Biography] në Frengjisht.   == Referime == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Buda, Klara}} [[Kategoria:Lindje 1964]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 3r0eq1bs2dqbv61mp8g6k5z2se05am8 0 85289 3043562 2944056 2026-09-18T22:53:44Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043562 wikitext text/x-wiki {{coord|40.53|N|19.43|E|source:wikidata|display=title}} [[File:Laguna e Nartes.jpg|thumb|right|450px|Laguna e Nartës]] '''Laguna e Nartës''' përfaqëson një nga lagunat më të mëdha e më të rëndësishme të Shqipërisë. Ajo ndodhet në skajin jugor të Ultësirës bregdetare,në afërsi të qytetit te Vlorës.Ka një sipërfaqe te përgjithshme 41.8km2,rreth 1/3 e së cilës dhe kryesisht zona e saj veriore,përdoret per kriporen e Skoefotinës.Kjo lagunë shtrihet në zonën JL të Gjirit detar të Vlorës dhe ndahet nga deti Adriatik nga një rrip i ngushtë litoral,që përbëhet nga duna aluvionale me gjatësi të përgjithshme rreth 8km dhe gjërësi 100 deri 1400m.Ai është formuar nga akumulimi i pandërprërë i prurjeve të ngurta të lumit Vjosa.<ref>N.Pano, Pasuritë ujore të Shqipërisë. Tiranë 2005, ISBN 987-99956-1087-6.</ref> == Përmbledhje == Laguna e Nartës dhe Zvërneci gjenden pak kilometra larg qytetit të Vlorës, në pjesën veriperëndimore të tij. Pamja e parë mbi to mund tëmerret madje që në kodrat nga Kriporja deri sa mbërrihet në qytetin e Vlorës përgjatë rrugës që vjen nga Fieri. Zvërneci, me ishullin e vogël të tij, ndodhen 14 km larg nga Vlora, aty ku mbaron pylli i Sodës dhe fillon laguna e Nartës. I tërë peisazhi krijon një ansambël shumë të bukur natyror, me plot kontraste dhe ku gjenden në harmoni bukuria me qetësinë e këtij vendi. Përveç bukurisë natyrore, interes të veçantë paraqet për vizitorët Manastiri i Shën Mërisë, i cili ndodhet në ishullin e Zvërnecit dhe ku mund të shkohet me një urë të ngushtë këmbësorësh prej druri. Manastiri është një ndërtim tipik bizantin i ndërtuar në shek. X-të pas Krishtit. Ai kishte një bibliotekë kishtare shumë të pasur. Murgu i fundit nga manastiri është larguar në vitin 1967, kur në Shqipëri u mbyllën objektet fetare. Për shumë kohë manastiri qëndroi i mbyllur, u plackit dhe u dogj. Gjatë kohës së komunizmit, ishulli i Zvërnecit shërbeu si vend internimi për kundërshtarët e sistemit të dhe manastiri si strehëz e tyre. Pas vitit 1990, manastiri iu rikthye përsëri funksionit të tij fetar. Sot ai gjendet i rikonstruktuar dhe shumë interesant për tu vizituar. Veçanërisht ditën e 15 gushtit, e cila përkon me ditëlindjen e Shën Mërisë, manastiri dhe gjithë ishulli është i mbushur me besimtarë dhe vizitorë të shumtë, të cilët kalojnë gjithë natën në ishull, duke ndezuar zjarre dhe pjekur në hell mishin e bagëtive të asaj zone që shijon shumë. Por jo vetëm këtë ditë. Gjatë gjithë stinës së verës manastiri nuk mbetet bosh. Kisha ortodokse ngre aty kampingje për fëmijët që vijnë nga i gjithë vendi. Jo vetëm Zvërneci me ishullin dhe manastirin e tij, por e gjithë zona me lagunën dhe detin, përbëjnë një ekosistem shumë interesant dhe tërheqës për turistët. Me një sipërfaqe prej 41,8 km², laguna e Nartës zë gjithë pjesën veri-perëndimore të gjirit të Vlorës dhe ndahet nga deti Adriatik me një rrip të ngushtë toke, i cili përbëhët nga duna aluvionale me gjatësi të përgjithëshme 8 km dhe gjërësi 100 – 1400 m. Nga që laguna komunikon nëpërmjet dy kanaleve me detin, uji i saj është i kripur. Kjo ka krijuar mundësinë që rreth 1/3 e lagunës të shfrytëzohet për nxjerrjen e kripës.<ref name="gov">{{cite web|url=https://www.infrastruktura.gov.al/wp-content/uploads/2019/12/AL-PEISAZH-I-MBROJTUR-VJOSE-NARTE.pdf|title=Peisazhi i mbrojtur „Vjosë-Nartë“|work=infrastruktura.gov.al|access-date=19 prill 2020|format=PDF|language=sq}}</ref> Me interes të vecantë për tu vizituar janë edhe dunat e Nartës. Ato gjenden në perëndim të lagunës së Nartës, në brezin rënor që ndan lagunën me detin. Përfaqëson një grup dunash rënore, të formuara nga veprimi i erës. Gjatësia e brezit me duna arrin disa km, deri në Poro. Kanë lartësi deri në 5 – 6 m e gjerësi deri 20 – 30 m. Mbi to ka bimësi barishtore, por edhe shkurre kripëdashëse të vogla. Në një pjesë të tyre rreth 30 vjet më parë janë mbjellë bimë drurore si pishë dhe akacje. Rritja e tyre dhe gjëndja është e mirë. Dunat kanë vlera shkencore (gjeomorfologjike), estetike, turistike dhe ekonomike, pasi mbrojnë tokat arë në lindje të mbulohen me rërën që sjell era nga plazhi etj. Vizitohen duke ndjekur intinerarin qyteti i Vlorës – Kriporja – bregdeti i Nartës – Hidrovori. <ref>{{Cite web |url=https://www.gaiagps.com/hike/poi/albania/vlor%C3%AB/peisazh-i-mbrojtur-vjos%C3%AB-nart%C3%AB/laguna-e-nart%C3%ABs/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=14 korrik 2024 |archive-date=14 korrik 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714080932/https://www.gaiagps.com/hike/poi/albania/vlor%C3%AB/peisazh-i-mbrojtur-vjos%C3%AB-nart%C3%AB/laguna-e-nart%C3%ABs/ |url-status=dead }}</ref> == Shih edhe == * [[Nartë|Narta]] * [[Vlora]] * [[Ishulli i Zvërnecit]] * [[Riviera shqiptare]] * [[Peizazhi i Mbrojtur Vjosa-Narta]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Laguna në Shqipëri]] [[Kategoria:Shqipëri]] rvx57r1yuakbu1mkumykljfgum4kuj2 1 92654 3043602 1989350 2026-09-18T23:30:04Z Leutrim.P 113691 3043602 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Azia/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Diskutim == Tek stampa perdoret fjala regjionet ??. Fjala shqipe qe perdoret ne gjeografi eshte rajonet. (L.F nxenes Tirane) -- (<small>10 Shtator 2010 16:27 nga [[Përdoruesi:128.100.89.181|128.100.89.18]]</small>) == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Azia]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1989349 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070928011240/https://salempress.com/store/samples/world_conflicts_asia/world_conflicts_asia.htm te https://salempress.com/store/samples/world_conflicts_asia/world_conflicts_asia.htm Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 16:48 (CEST) 2dx2nhx1fwake6fa4bmz05y1z320mio 3043672 3043602 2026-09-19T04:16:49Z MajavahBot 122738 U arkivuan 2 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Azia/Arkivi 1]] 3043672 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Azia/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 76uns2qwmercvil7k6fxiab2r73dv9t 0 96913 3043610 1201421 2026-09-18T23:42:39Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Dispozicion]] te [[Dispozicioni (ligj)]] 1201421 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} '''Dispozicioni''' paraqet pjesën qendrore të normës juridike, brendia e saj përmban urdhërim që i drejtohet subjektit për një sjellje të caktuar. Urdhri i shprehur në dispozicion ka karakter kushtezues relativ, dmth i mundëson subjektit të zgjedh mes dy alternativave : të respektoj dispozicionin e ti shmanget sanksionit apo të shkel dispozicionin e të përballet me sanksionin. Mvarsisht nga ajo se urdhri në dispozicion na paraqitet në forme urdhërese, ndalese apo autorizimi dallojmë dispozicion urdhërues, ndalues dhe autorizues. 1. Dispozicion urdhërues - Janë dispozicione të atilla me të cilat subjektit i urdhërohet ndonjë sjellje apo veprim pozitiv psh : prindërit janë të obliguar t'i edukojnë fëmijët, të gjithë duhet ti përmbahemi kushtetutës dhe ligjit etj. 2. Dispozicioni Ndalues - Janë dispozicione të atilla me të cilat subjekti i ndalohet ndonjë sjellje a veprim negativ psh : Ndalohet vrasja, gënjeshtra etj. 3. Dispozicioni Autorizues - Janë dispozicione të atilla në të cilat subjektet as nuk i urdhërohen e as nuk i ndalohen ndonej veprim qofte ai pozitiv apo negativ por udhëzohet në ndonjë të drejte psh : të gjithë kanë të drejt në mbrojtje shëndetësore, në besim, në arsim, mbrojte sociale etj. [[Kategoria:Drejtësi]] [[Kategoria:Ligje]] m4sb11csok2xioyqvdobpfrvytku1a4 0 97843 3043502 2944580 2026-09-18T20:23:22Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043502 wikitext text/x-wiki Si '''konkubinat''' ([[Gjuha latine|latinisht]] ''concubitus'', bashkim seksual) cilësohet forma e marrëdhënieve seksuale të vazhdueshme dhe jo të fshehta ndërmjet mashkullit dhe femrës, disa meshkujve ose disa femrave, e cila nuk përcaktohet nëpërmjet [[E drejta martesore|të drejtës martesore]]. Partneri femër i marrëdhënies së konkubinatit quhet ''konkubinë'' ndërsa forma mashkullore e kësaj fjale nuk ekziston. == Vështrim i përgjithshëm == Sipas kontekstit historik dhe kulturor, është e mundur që [[Fëmija|fëmijët]] që lindin nga marrëdhëniet në konkubinat, nuk kanë të drejtë [[Trashëgimia|trashëgimie]] kundrejt të atit, çka paraqet një nga dallimet kryesore ndërmjet konkubinatit, [[Martesa|martesës]] dhe [[Poligamia|poligamisë]] („martesës së shumëfishtë“). Konkubinati është në këtë mënyrë shpesh i nxitur nga prirja për të mos ndarë pretendimet për pushtet, sundim dhe pronë. Në këtë mënyre forma e konkubinatit kufizohej edhe në shumicën e rasteve brenda [[Shtresa shoqërore|shtresave]] të pasura dhe me pushtet socialo-politik por duke u shfaqur aty në të gjitha kulturat, nga [[mesjeta]] e krishterë evropiane deri në [[Perandoria e Kinës|Perandorinë e Kinës]], [[Perandoria Japoneze|Perandorinë Japoneze]] dhe shoqëritë koloniale të [[India Hollandeze|Indisë Hollandeze]]. Meqenëse përkufizimi i konkubinatit tradicional i referohet gjithnjë martesës [[Heteroseksualiteti|heteroseksuale]], dalin këtu vështirësi në përdorimin e termit në mënyrë globale ''(të përgjithshme)''. Këtu bëjnë pjesë dallimi nga [[polikoitia]] (bashkimi i përzier seksual), [[poligamia]], marrëdhëniet jashtë-martesore dhe [[prostitucioni]]. Ky term është i përdorshëm vetëm në mënyrë të kufizuar për marrëdhëniet [[Homoseksualiteti|homoseksuale]] dhe vetëm atëherë kur për to bëhet fjalë për marrëdhënie partneriteti ''(bashkëjetese)'' jo të formës së [[Lidhja civile|bashkëjetesës së njohur ligjërisht]] ose të atyre [[Martesa|martesore]]. == Konkubinati në Romën e lashtë == Në [[Perandoria Romake|Romën e lashtë]] konkubinati ka qenë marrëdhënia ndërmjet dy njerëzve të lirë ''(jo skllevër)'', të cilët nuk mund ose nuk donin të martoheshin ligjërisht, si psh. sundimtari i një [[Provinca romake|province]] dhe një grua vendase nga kjo provincë, me të cilën ai nuk martohej dot për shkak të pozitës që kishte. Si kusht për konkubinatin ishin mosha madhore dhe pëlqimi i të dy palëve. Paja nuk ishte e nevojshme. Fëmijët e lindur nga kjo marrëdhënie nuk i nënshtroheshin autoritetit atëror (''[[patria potestas]]''), merrnin mbiemrin e nënës dhe vlenin si ilegjitim ''(të paligjshëm)''. [[Ushtari|Ushtarët]] e [[Legjioni romak|ushtrisë romake]] lejohej deri në fund të shekullit të dytë para Krishtit të martoheshin vetëm pasi të kishin kryer 25 vjet shërbim ushtarak, gjë për të cilën u premtohej si shpërblim [[shtetësia romake]] ([[diploma ushtarake romake]]). Për t'iu shmangur kësaj pengese jetonin edhe ata shpesh në konkubinat. == Konkubinati në zonën e kulturës kristiane == Sipas të [[E drejta kishtare|drejtës kishtare]] [[Kisha Katolike Romake|katolike]] celebrimet që bëheshin brenda zonës së vlefshmërisë së [[Koncili i Trentos|Koncilit të Trentos]] dhe të të drejtës martesore të lidhur me të, jo në prani të priftit katolik të autorizuar, vlenin deri në shekullin e 20-të si konkubinat. Kjo vlente për martesat ndërmjet anëtarëve të kishave të tjera (psh. të asaj [[Protestantizmi|protestante]]) të celebruara në prani të priftit protestant po ashtu si dhe për thjesht [[Martesa civile|martesat civile]]. Por për zona të caktuara ndikimi i dekretit të Trentos për këto martesa u pezullua, për herë të parë nëpërmjet konstitucionit ''(përmbledhjes ligjore)'' të papës [[Papa Benedikti XIV|Benedikti XIV]] të 4 nëntorit 1741 (''Benedictina''), si pasojë e të cilit martesa protestante nuk konsiderohej më si konkubinat. Sot ky term përdoret në pratikën gjuhësore të zakonshme më tepër për të theksuar dallimin nga bashkëjetesa martesore. == Konkubinati në fenë islame == Konkubinati në kontekstin islamik ka kuptimin e një marrëdhënieje seksuale formale por jo detyrimisht afatgjate ndërmjet [[burri]]t dhe [[Skllavëria|skllaves]] (shih [[Skllavëria dhe feja islame]]). Për konkubinën ka në [[Gjuha arabe|arabisht]] disa emra. Kështu psh. përdoreshin për të cilësuar konkubinën emra si ''surrīya'' (nga surūr = gëzim, kënaqësi), ''hazīra'' (e dashur; rrethim) dhe emra të tjerë. Konkubinati, i cili në [[Shoqëria (sociologji)|shoqëri]] të tjera ka qenë i ndaluar ose e pakta nuk shihej me sy të mirë, njihet në [[Feja islame|fenë islame]] nga ligji dhe ka qenë pjesë përbërëse e skllavërizmit islamik. Sipas [[Jurisprudenca islamike|jurisprudencës myslimane]] çdo marrëdhënie seksuale jashtë-martesore është zakonisht e ndaluar. Por megjithatë këtu është bërë një përjashtim: marrëdhënia seksuale e një mashkulli mysliman me skllaven e tij sipas këtij koncepti ligjor lejohej, vetëm se ai duhej ta kishte skllaven nën zotërimin e vet. Marrëdhënia seksuale me skllaven e një të zoti tjetër ka qenë përndryshe e ndaluar. Gjithashtu duhej që konkubina të ishte nga ana ligjore skllave, por veç jo çdo skllave shërbente edhe si konkubinë. Konkubina ishte në një farë mënyre një skllave e specializuar kryesisht për [[Shërbimi|shërbime]] seksuale, ku specializimi dhe [[ndarja e punës]] mes skllaveve vareshin natyrisht nga madhësia e [[haremi]]t. Kështu psh. një skllave në një harem fare të vogël, ose kur ajo i shërbente si e vetme të zotit, duhej të ketë pasur për detyrë të përmbushte vazhimisht edhe detyrime seksuale. Marrëdhëniet seksuale nuk praktikoheshin vetëm për të kënaqur epshin por i shërbenin shpesh qëllimit për t'i siguruar të zotit [[Pasardhësi|pasardhës]]. Fëmijët që bëheshin nga i zoti i skllaves ishin të lirë dhe kishin të njëjtin status ligjor si dhe fëmijët e një nga grave të tij të tjera (psh. si trashëgimtarë). Duke [[Lindja|lindur]] një fëmijë të lirë konkubina merrte statusin e një ''umm valad'' (أمّّ ولد). [[Liria]] e fëmijëve të një skllaveje varej natyrisht nga ajo nëse i zoti i saj e pranonte [[Atësia|atësinë]] e tij. Por mosnjohja e atësisë ishte praktikisht pothuaj e parealizueshme pasi i zoti duhej të dëshmonte në këtë rast me prova shkeljen si pasojë e [[Kontakti seksual|kontaktit seksual]] të ndaluar të skllaves së tij me një mashkull tjetër. Statusi ligjor i fëmijëve të një ''umm valad''-i ishte i pazakontë pasi në [[kultura]] të tjera liria e fëmijëve të një skllaveje zakonisht nuk ka qenë e garantuar ([[jurisprudenca]] romake). Të qënit nënë e një fëmije të lirë sillte gjithësesi rritjen e statusit të skllaves. Një ngritje e tillë në rëndësi pasqyrohej edhe në ngritjen e statusit ligjor të skllaves pasi, pas lindjes së një fëmije të lirë, sipas konceptimit të përhapur juridik, ajo nuk lejohej më të shitej ose të jepej hua dhe pas vdekjes së të zotit ajo ishte e lirë. Ky rregull, sipas mendimit të orientologut Joseph Schacht (EI – umm walad), është përhapur jo që në kohën kur ishte gjallë Muhamedi por vetëm nën [[kalifi]]n Umar dhe është vërtetuar nga ana e drejtimeve juridike të lindura më vonë. Duhet pasur parasysh se edhe ''ummahat valad'', përderisa ato nuk lihen të lira përpara se të vdesë i zoti, vazhdonin të ishin skllave që nuk kishin kurrëfarë [[Kujdestaria|të drejte kujdestarie]] ndaj fëmijëve të tyre dhe për të cilët i zoti kishte të drejtë të dispononte gjithnjë në mënyrë të pakufizuar. Se ç'status gëzonte si përfundim një ''umm valad'', kjo varej natyrisht në radhë të parë nga opinioni dhe pranimi nga ana shoqërore. Nën sundimin e hershëm [[Abbasidët|abbasid]] ky ishte i konsiderueshëm. Disa konkubina gëzonin në atë kohë madje më shumë liri se gratë e lira duke u bërë deri në një farë mase të njohura, shumë të respektuara dhe duke ndjekur një jetë luksoze në sarajet dhe dhomat me skllevërit e vet. Edhe pse konkubinat gëzonin në përgjithësi shumë respekt, ato nuk lejohej t'i refuzonin të zotit të tyre shërbimet, qoftë edhe ato me karakter seksual. Ato duhej t'i bindeshin në mënyrë të pakufizuar të zotit të tyre ashtu si çdo skllav tjetër. Pronari i skllevërve nuk njihte pothuajse kurrfarë kufizimi ligjor. Ai lejohej të zotëronte një numër të pakufizur konkubinash dhe t'i përdorte ato sipas dëshirës. Megjithatë ka pasur kushte të veçanta, të cilat i ndalonin pronarit të kryente marrëdhënie seksuale me një skllave. Këtu bënin pjesë: # pronari dhe skllavja ishin të afërm nga gjaku. # skllavja ishte e martuar me një mashkull tjetër. Jurisprudenca islamike e ndalonte kështu disponimin seksual (edhe pse ky vlente për pronarin në përgjithësi pa kufizim) vetëm atëherë kur duhej penguar kontakti me një të afërm nga gjaku ose kur një i tretë mund të nxirrte pretendime seksuale ndaj skllaves. Skllavet femra nevojiteshin kryesisht si konkubina ose shërbëtore. Të zotit mysliman i jepte ligji të drejtën e shfrytëzimit seksual të skllaveve të tij. Ndërsa një femre të lirë që kishte vetë në zotërim skllevër meshkuj nuk i jepej një e drejtë e tillë.<ref>Lewis, Bernard ''Race and Slavery in the Middle East''. New York: Oxford University Press. 1990. ISBN 0-19-505326-5. F. 14</ref> Sipas të drejtës islamike marrja dhe mbajtja e skllaveve femra për qëllime seksuale ka qenë e ligjshme dhe ky ka qenë edhe motivi kryesor për marrjen e skllaveve gjatë historisë islamike.<ref>R. Brunschvig në: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Leiden 1971, f. 13.</ref> Prona e një skllavi i përkiste të zotit të tij vetëm në rast se ky kusht ishte përfshirë në kontratën e lirimit duke i lejuar skllavit të fitonte të ardhurat e veta në mënyrë që të arrinte të paguante lirimin e vet ose edhe çmimin e nuses. Feja islame lejon marrëdhëniet seksuale jashtë-martesore ndërmjet të zotit dhe skllaves. Kjo gjë bazohet në [[Kurani|kuran]], kur aty bëhet fjalë për ''ma malakat ajmanukum'' ose "atë që keni në dorën e djathtë".<ref>Shih: Tahfeem ul Qur'an [http://www.englishtafsir.com/] të [[Saxhid Abul Ala Maududi]]-t, vëll. 2 prej f. 112-113 shënimi 44; shih edhe komentet e vargjeve (Kuran 23:1)[http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/quran/023.qmt.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110107025028/http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/quran/023.qmt.html |date=7 janar 2011 }}: vëll. 3, shënimi 7-1, f. 241; 2000, Islamic Publications</ref><ref>(تفسير ابن كثير) [[Tafsir ibn Kathir]] 4:24 [http://www.qtafsir.com/index.php?option=com_content&task=view&id=685&Itemid=59#1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101118073328/http://www.qtafsir.com/index.php?option=com_content&task=view&id=685&Itemid=59#1 |date=18 nëntor 2010 }}</ref> Në [[Feja islame|fenë islame]], „meshkujt janë të detyruar të martohen në radhë të parë me gra të lira por, në rast se ata nuk arrijnë dot të paguajnë [[Çmimi i nuses|çmimin e nuses]], atyre u thuhet të martohen me gra skllave se sa të bëjnë veprime të ndaluara.“<ref>Tucker, Judith E.; Nashat, Guity. Women in the Middle East and North Africa. Indiana University Press. 1999. ISBN 0-253-21264-2. f. 42</ref> Një nga argumentet ''(arsyet)'' e paraqitura nga feja islame për të përligjur konkubinatin është se ai „kënaq dëshirat seksuale të skllaveve femra duke parandaluar në këtë mënyrë përhapjen e imoralitetit në radhët e [[Ummeti|bashkësisë myslimane]].“<ref>Sikainga (1996), f. 22</ref> Disa drejtime juridike e kufizojnë konkubinatin në nivelin e marrëdhënieve [[Monogamia|monogame]] ndërmjet skllaves dhe të zotit të saj.<ref name="Bloom1">Bloom and Blair (2002), f. 48</ref> Sipas Sikaingas, "skllavet femra kanë qenë në shumë shoqëri myslimane si plaçkë lufte për pjesëtarët e fisit të të zotit, fqinjët e tij ose miqtë vizitorë."<ref>Sikainga (1996) f.22</ref> Në jurisprudencën [[Shiitët|shiite]] është për të zotin e një sklaveje e paligjshme t'i lejojë një të treti të shfrytëzojë atë për marrëdhënie seksuale. Teologu shiit Shajkh al-Tusi thotë: ولا يجوز إعارتها للاستمتاع بها لأن البضع لا يستباح بالإعارة „Nuk lejohet të jepet hua (skllavja) për të kënaqur të tjerët pasi marrëdhëniet seksuale nuk mund të legjitimohen nëpërmjet dhënies hua“<ref> Shaykh al-Tusi tek Al-Mabsut, vëllimi 3, faqe 57</ref> dhe teologët shiitë al-Muhakik al-Kurki, Allamah al-Hilli dhe Ali Asghar Mervarid nxjerrin këtë rregull: ولا تجوز استعارة الجواري للاستمتاع "Nuk lejohet të jepet hua skllavja për arsye marrëdhëniesh seksuale"<ref>al-Muhaqiq al-Kurki në Jame'a al-Maqasid, vëllimi 6, faqe 62, Allamah al-Hilli në Al-Tadkira, vëllimi 2, faqe 210 dhe Ali Asghar Merwarid në Al-Yanabi al-Fiqhya, vëllimi 17, faqe 187</ref> == Literaturë == * Raimund Friedl: ''Der Konkubinat im kaiserzeitlichen Rom. Von Augustus bis Septimius Severus'', Stuttgart 1996 * Elka Hartmann: ''Heirat, Hetärentum und Konkubinat im klassischen Athen'', Frankfurt am Main 2002 * Paul Martin Meyer: ''Der römische Konkubinat nach den Rechtsquellen und den Inschriften'', Leipzig 1895, Neudruck Aalen 1966 * Joseph Schacht: ''An Introduction to Islamic Law''. f.128-129. Oxford 1964 * {{cite book|author=Sikainga, Ahmad A.|title=Slaves Into Workers: Emancipation and Labor in Colonial Sudan|url=https://archive.org/details/slavesintoworker0000sika|publisher=University of Texas Press|year=1996|isbn=0-292-77694-2}} * {{cite book|author=Bloom, Jonathan; Blair, Sheila|title=Islam: A Thousand Years of Faith and Power|url=https://archive.org/details/isbn_9780300094220|publisher=Yale University Press|year=2002|isbn=0-300-09422-1}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.univie.ac.at/Voelkerkunde/cometh/glossar/heirat/bed.htm Institut für Völkerkunde, Wien: Konkubinat] * [http://www.konkubinat.ch Informationen zum Konkubinat in der Schweiz] == Referime == <references/> [[Kategoria:Martesë]] [[Kategoria:Marrëdhënie intime]] kwgh63dzvrmwhymo018wjavdqk1uspc 0 99160 3043695 2992787 2026-09-19T04:29:04Z Ideal Hoti 158891 /* Gjeografia */ 3043695 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Godancë e Poshtme''' | native_name = Godon i Poshtëm | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Shtimes|Shtime]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 544 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=27 | gjer_s=29 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=2 | gjat_s=51 | gjat_dr = E }} '''Godancë e Poshtme''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Shtimes|Shtimes]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Godon i Poshtëm'''. == Gjeografia == Fshati Godanc e Poshtëm është në veri të Shtimes. Territori është kryesisht i rrafshët, pak ka pjesë kodrinore malor. Përafersisht i ka 500 hektarë tokë bujqësore dhe te kualitetit të lartë.{{Citim i duhur}} Fshati shtrihet në një pjesë të rrafshët 3.5 kilometra nga qendra e Shtimes. Fshati Godanc i Poshtëm kufizohet me fshatrat: [[Gjurkoci|Gjurkoc]], [[Godanca e Epërme|Godanc i Epërm]], [[Davidoci|Davidoc]], [[Petroviqi|Lagje e Pajtimit]] (ish-Petroviq), [[Belinca|Belincë]] dhe [[Zborca|Zborc]]. == Demografia == Ka mbi 2000 banorë. == Ekonomia == Banorët e fshatit kryesisht mirren me bujqësi dhe pak blegëtori dhe pëmtari. == Kultura == Fshati ka shkollë fillore quajtur ''Hasan Prishtina''. Xhamia fillim të fshatit. Ka qendra e mjekësore familjare. <!-- == Historia == --> == Shih dhe këtë == * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Godanc_i_Poshtem.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} 8mxxqroc2w63srdv3v8mr8byj0xpadf 3043721 3043695 2026-09-19T05:28:12Z Ideal Hoti 158891 /* Kultura */ 3043721 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Godancë e Poshtme''' | native_name = Godon i Poshtëm | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Shtimes|Shtime]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 544 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=27 | gjer_s=29 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=2 | gjat_s=51 | gjat_dr = E }} '''Godancë e Poshtme''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Shtimes|Shtimes]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Godon i Poshtëm'''. == Gjeografia == Fshati Godanc e Poshtëm është në veri të Shtimes. Territori është kryesisht i rrafshët, pak ka pjesë kodrinore malor. Përafersisht i ka 500 hektarë tokë bujqësore dhe te kualitetit të lartë.{{Citim i duhur}} Fshati shtrihet në një pjesë të rrafshët 3.5 kilometra nga qendra e Shtimes. Fshati Godanc i Poshtëm kufizohet me fshatrat: [[Gjurkoci|Gjurkoc]], [[Godanca e Epërme|Godanc i Epërm]], [[Davidoci|Davidoc]], [[Petroviqi|Lagje e Pajtimit]] (ish-Petroviq), [[Belinca|Belincë]] dhe [[Zborca|Zborc]]. == Demografia == Ka mbi 2000 banorë. == Ekonomia == Banorët e fshatit kryesisht mirren me bujqësi dhe pak blegëtori dhe pëmtari. == Kultura == Fshati ka shkollë fillore quajtur ''Hasan Prishtina''. Xhamia është ne fillim të fshatit. Ka qendra mjekësore familjare. <!-- == Historia == --> == Shih dhe këtë == * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Godanc_i_Poshtem.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} qgptnyrhpbou7iy1kgdtpvbbxc5szm4 3043722 3043721 2026-09-19T05:29:03Z Ideal Hoti 158891 /* Gjeografia */ 3043722 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Godancë e Poshtme''' | native_name = Godon i Poshtëm | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Shtimes|Shtime]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 544 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=27 | gjer_s=29 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=2 | gjat_s=51 | gjat_dr = E }} '''Godancë e Poshtme''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Shtimes|Shtimes]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Godon i Poshtëm'''. == Gjeografia == Fshati Godancë i Poshtëm është në veri të Shtimes. Territori është kryesisht i rrafshët, pak ka pjesë kodrinore malor. Përafersisht i ka 500 hektarë tokë bujqësore dhe te kualitetit të lartë.{{Citim i duhur}} Fshati shtrihet në një pjesë të rrafshët 3.5 kilometra nga qendra e Shtimes. Fshati Godancë i Poshtëm kufizohet me fshatrat: [[Gjurkoci|Gjurkoc]], [[Godanca e Epërme|Godanc i Epërm]], [[Davidoci|Davidoc]], [[Petroviqi|Lagje e Pajtimit]] (ish-Petroviq), [[Belinca|Belincë]] dhe [[Zborca|Zborc]]. == Demografia == Ka mbi 2000 banorë. == Ekonomia == Banorët e fshatit kryesisht mirren me bujqësi dhe pak blegëtori dhe pëmtari. == Kultura == Fshati ka shkollë fillore quajtur ''Hasan Prishtina''. Xhamia është ne fillim të fshatit. Ka qendra mjekësore familjare. <!-- == Historia == --> == Shih dhe këtë == * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Godanc_i_Poshtem.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} gj1puxd9dlp99oycgotuqkqnp8x3u7g 0 99162 3043725 2992792 2026-09-19T05:34:34Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043725 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Petroviqi''' | native_name = Pajtimi | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Shtimes|Shtime]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 548 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=26 | gjer_s=58 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=2 | gjat_s=26 | gjat_dr = E }} '''Petroviq''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Shtimes|Shtimes]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati njihet edhe me emrin '''Lagja Pajtimit'''.<ref>https://kk.rks-gov.net/shtime/qyteti/emrat-e-rrugeve/</ref> <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> == Shih dhe këtë == * [[Shtimja]] * [[Komuna e Shtimes]] * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] == Burimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Petrovic.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} czswu73udyqz1kykl5wotjvs7p0s6wr 0 99163 3043699 2992790 2026-09-19T04:34:37Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043699 wikitext text/x-wiki Muzeqina është fshat rrafshinor, i cili ka lartësinë mesatare mbidetare 542 metra. Shtrihet buzë lumit Shtimjanja përgjatë rrugës Gjurkoc-Muzeqinë-Koshare rreth 7 kilometra në veri-lindje të Shtimes. Është vendbanim i tipit të grumbulluar. Në lagje nuk është i ndarë. Fshati Muzeqinë kufizohet me fshatrat: Gjurkoc, Topliqan, Davidovc, Vojnoc, Rashincë, Gllavicë, Tërrn dhe Koshare. Sipërfaqja e Zonës Kadastrale të Muzeqinës është 603.89.96 metra katrorë. Në dokumentet e shkruara për të parën herë Muzeqina përmendet në defterin e Vilajetit Vëllk të vitit 1455 me emrin Muziqina, sipas të cilit kishte 6 shtëpi të besimit të krishterë. Muzeqina ka edhe një histori të begatë arkeologjike, ngase posedon vendbanimin e hapur mesjetar. Gjurmët e këtij vendbanimi ndodhen në mes të këtij fshati dhe Vojnocit, në vendin e njohur me toponimin “Starasella”. Gjurmimet në sipërfaqe nga arkeologët në vitin 2004, kanë treguar për një densitet gjetjesh të fragmenteve të qeramikës e cila është shumë e pasur me forma enësh të përdorimit të përditshëm si vorba, tasa dhe enët me glazurë. Dheu në të gjithë shtrirjen e vendbanimit është i përzier me gëlqere, njëkohësisht gërmimet e rastit të kryera nga vendësit, kanë zbuluar edhe puse uji me sa duket të përdorura nga ky fshat mesjetar i braktisur. Në afërsi të “Starasellës” ndodhen edhe gjurmët e një varreze të njohur me emrin “Vorret e moçme” Në perëndim të fshatit, gjegjësisht në afërsi të lumit Shtimjanja ndodhet vendi i njohur me toponimin “Qeramidnica”. Mbi sipërfaqe ka gjurmë fragmentesh qeramike ndër të cilat mund të veçojmë tulla e tjegulla të tipit kalipter. Në këtë masë vërehen edhe fragmente qeramike me glazurë të periudhës mesjetare (Harta Arkeologjike e Kosovës – Vëllimi II). Banorët e sotëm, të cilët jetojnë në fshatin Muzeqinë janë: Vëllazëria Shahini e fisit Krasniq, të cilët janë banorë të vjetër të Muzeqinës, por nuk kanë të dhëna për periardhjen e tyre. I pari i tyre është Hajra, i cili ka pasur një djalë, Asllanin, ndërkaq Asllani ka pasur trashëgimtar Sylën, kurse Syla, ka pasur Shahinin dhe kështu vjen degëzimi i kësaj familje. Një pjesë e këtij trungu familjar, me mbiemër Arifi janë shpërngulur në kohë të hershme në Gllogoc të Lipjanit dhe deri vonë janë endur ndërmjet vete. Familja Shahini në kohën e Mbretërisë së SKS-së ka pasur mbiemrin Sylo-viq (Sylovitë), ku administrata serbe edhe përmes mbiemrave ka tentuar të asimilion familjet shqiptare, mirëpo pas Luftës së Dytë Botërore e kanë ndërruar dhe tashti kanë mbiemrin Shahini. Në Lagjen e Shahinëve jeton edhe një familje me mbiemrin Sahiti, të fisit Krasniq, të cilët janë kusherinjë me vëllazërinë Shahini. I pari i familjes Sahiti, është Sejdiu, i cili ka pasur një djalë, Ramadanin, ndërsa Ramadani ka pasur djalë, Sahitin, ndërkaq Sahiti ka pasur dy djem: Sejdiun dhe Latën. Vëllezëria Hyseni e fisit Gash nga Muzeqina, nuk kemi të dhëna për prejardhjen e tyre. I pari i tyre është Bajrami, i cili ka pasur një djalë, Hysenin, mandej Hyseni ka pasur Halitin, ndërsa Haliti ka lënë pas vete Ferizin. Pas Ferizit vjen Idrizi e Idrizi ka pasur djalë, Izetin, ndërkaq Izeti ka pasur një djalë me emër të ripërtrirë Hysen. Kusherinjë të vëllazërisë Hyseni janë edhe familjet me mbiemrin Sejdiu. Vëllazëria Sylejmani dhe Ismaili nga fisi Elshan, të njohur në fshat si “Gërqoll” janë ardhur në Muzeqinë, në fillim të shekullit të 19-të nga fshati Sllapuzhan i Suharekës. Në të njëjtën kohë me Gërqollët kanë ardhur edhe Ngucatët nga fisi Gash, të cilët kanë mbemrat: Avdiu, Halimi dhe Ibrahimi. Kjo vëllazëri kanë ardhur në Muzeqinë nga fashti Ngucat i Malishevës. Pak më vonë nga i njëjti fshat, kanë ardhur edhe vëllazëria Krasniqi, e cila i takon fisit Krasniq. Familja Fazliu e fisit Gash kanë ardhur nga fshati Budakovë (Suharekë) dhe janë vendosur në Muzeqinë. Në gjysmë të dimrit, dikund në muajin janar të vitit 1878 nga fshati Bukoloram i Prokuples (Toplicë) ka ardhur familja Zeqiri në Godanc të Poshtëm. Mandej janë shpërngulur në Turqi dhe pas qëndrimit të shkurtër atje për shkak të kushteve të këqija janë rikthyer përsëri në Kosovë, përkatësisht në fshatin Muzeqinë. I pari i tyre, Sadiku i Mehmet Ramës, fisi Kryezi ka ardhur në Muzeqinë me katër djem: Sejdiun, Avdylin, Zeqirin dhe Tahirin. Sejdiu ka pasur një djalë, Hasanin, gjithashtu edhe Avdyli ka pasur vetëm një djalë: Rushitin. Vëllau i tretë, Zeqiri ka pasur dy djem: Dautin dhe Salihun, ndërkaq vëllau i katër, Tahiri, ka pasur tre djem: Asllanin, Rifatin dhe Jupën, i cili ky i fundit ka emigruar në Turqi. Kjo vëllazëri pas degëzimit kanë marrë mbiemrat: Zeqiri, Tahiri, Avdyli dhe Rushiti. Vëllazëria me mbiemrat: Fetahu, Salihu dhe Fazliu, fisi Thaç, janë me prejardhje nga Dragusha e Madhe (Toplicë). Fillimisht, të parët e këtyre familjeve janë vendosur në vitin 1878 në Gllavicë, mandej në Reçak, Godanc, Breg të Zi, Sllatinë të Madhe, Talinovc dhe dy familje vijnë në Muzeqinë. i pari i tyre ka qenë Mustafa, i cili ka pasur pesë djem: Hajrizin, Sylën, Fetahun, Nezirin dhe Sinanin. Pasardhësit e Hajrizit dhe Sylës jetojnë në Breg të Zi, ndërkaq, familjarët e Sinanit në Sllatinë të Madhe, të Nezirit në Godanc të Poshtëm, ndërkaq familja e Fetahut janë ngulitur në Muzeqinë. Fetahu ka pasur dy djem: Fazliun dhe Bajramin. Familja nga fshati Shillovë (Jabllanicë) me mbiemër Avdyli dhe Avdullahu, fisi Sopë që nga viti 1878 jeton në Muzeqinë. Gjithashtu nga fshati Zhinipotok (Toplicë) ka ardhur familja Rrustemi, fisi Thaç dhe është vendosur në Muzeqinë. I pari i familjes Rrustemi ka qenë Syla, i cili ka ardhur në Kosovë së bashku me fëmijët: Shabanin, Zymryten, Akqen dhe një vajzë tjetër, e cila është shpërngulur në Turqi. Ndërkaq, Shabani ka lënë pas vetes: Izetin, Shefkiun, Sylejmanin, Mehdiun dhe Eminen. Familja Ivaja nga fisi Krasniq, janë ardhur në Muzeqinë në vitin 1878 nga Ivaja (Jabllanicë). Kanë mbiemrin Osmani dhe në vitin 1975 janë shpërngulur në Talinovc të Ferizajit, Vragoli (Fushë-Kosovë) dhe Prishtinë. Familja e Bajrë Miftarit së bashku me djemtë: Xhema, Dauti, Hajra dhe Sherifi, të fisit Bytyç janë shpërngulur nga Nishori i Suharekës dhe vendosur në vitin 1936 në fshatin Muzeqinë. Trollin e kanë blerë nga dhëndri i tyre, Ibrahim Krasniqi me prejardhje nga Ngucati. Kjo vëllazëri kanë mbiemrin Bajrami. Familja e parë Bibaj e fisit Gash nga Jezerci kanë ardhur në vitin 1964 në Muzeqinë, ku i pari i tyre që është vendosur në këtë fshat është Tahir Shaban Bibaj. Mandej, kanë ardhur disa nga djemtë e Sherif Shaban Bibajt. Pas përfundimit të luftës, vendosen në Muzeqinë edhe pjesa tjetër e familjes së Sherifit, meqë në fshatin Jezerc forcat serbe kishin shkatërruar çdo gjë. Familja e Shaban Qerim Hoxhës nga Bellanica e Malishevës, fisi Thaç janë shpërngulur në Muzeqinë në vitin 1972, ndërsa në vitin 1986 kësaj vëllazërie i janë bashkuar edhe familja e Rrahim Brahim Hoxhës. Familja e Ramadan Rrahman Ramës nga Topilla, fisi Sopë është shpërngulur në Muzeqinë në vitin 1970. Familja e Rifat Bafti Sukës, fisi Thaç nga Bllaca e Suharekës ka ardhur në Muzeqinë, në vitin 1971. Familja e Sylë Ramë Bislimit nga Topilla, fisi Sopë është shpërngulur në vitin 1979 në Muzeqinë. Vëllezërit Osman dhe Ali Mehmet Ndrecaj, fisi Krasniq nga Maqiteva e Suharekës janë shpërngulur në vitin 1981 në Muzeqinë. Familja e Isuf Kolgecit nga Vraniqi i Suharekës, fisi Krasniq, kanë ardhur në Muzeqinë në vitet e ’80-ta. Familja e Kurtish Ali Kurtishit, fisi Sopë kanë ardhur në vitin 1983 nga Ranca në Muzeqinë. Pas Kurtishit në ndërkohë kanë ardhur edhe vëllezërit e tij, Nuhiu, Zeqiri, Mustafa dhe Beqiri. Më vonë kanë ardhur familja e Xhemajl Adem Kurtishit dhe vëllezërit e tij, Ahmeti dhe Zeneli. Familja e fundit e kësaj vëllazërie që është vendosur në këtë fshat është ajo e Ferat Hafir Kurtishit. Familja e Metush Brahim Hysenit me djemtë: Ahmetin, Xhevdetin dhe Mehmetin, fisi Gash janë shpërngulur në vitin 1992 nga Vojnovci dhe vendosur në Muzeqinë. Kjo familje tashti ka mbiemrin Brahimi. Paraardhësit e kësaj familje janë nga Belinci. Në fshatin Muzeqinë kanë jetuar edhe familjet serbe: Popoviq, Stoloviq, Jovoviq e Qurkoviq, për të cilat nuk kemi të dhëna për prejardhjen e tyre. Po ashtu, në Muzeqinë ka jetuar edhe familja Bugaroviq, e ardhur në fillim të shekullit të 19-të nga rrethina e Prizrenit dhe një familje serbe tjetër e ardhur në vitin 1919 nga Viça e Shtërpcës. Gjatë vitit 1999, të gjitha familjet serbe janë shpërngulur nga Muzeqina për shkak të dhunës dhe terrorit shtetëror të ushtruar nga Serbia ndaj popullsisë shqiptare. Nga komuniteti ashkali kanë jetuar në Muzeqinë, familja Nuredini e ardhur rreth vitit 1880 nga fshati Gilancë i Suharekës, familja Rrahmani e ardhur rreth vitit 1905 nga Rashinca, familja Rexhepi, e ardhur rreth vitit 1905 nga Vojnoci, familja Ramadani e ardhur në vitin 1913 nga Lloshkobarja e Ferizajt dhe familja Ibishi e ardhur në vitin 1919 nga fshati Makoc (Prishtinë). Gjatë viteve, të gjitha këto familje janë shpërngulur në vende të ndryshme. Autor ( Lulzim Sahiti )<!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> == Shih dhe këtë == * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Muzeqine.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} pnfjsxnqmgj2sptf5t6hxfnla5xo2ss 0 99183 3043708 2992194 2026-09-19T05:01:53Z Ideal Hoti 158891 /* Gjeografia */ 3043708 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Gorancë''' | native_name = Guranë | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=8 | gjer_s=29 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=13 | gjat_s=60 | gjat_dr = E }} '''Gorancë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrat '''Gurian''' dhe '''Guranë'''. == Gjeografia == Fshati shtrihet në një rrafshnaltë, në perëndim të Hanit të Elezit. Është vendbanim i tipit të grumbulluar. Sipërfaqja:2.080 ha,22 ari,60 m. Fshati përbëhet prej këtyre lagjeve kryesore: Lusnjani, Musallari, Berisha, Kodraliu, Kaloshi, Dernjani, Vila, etj. Mikrotoponimet më karakteristike: Te Dy Dardhat, Te Hurdha, Te Vathi, Në Zhden, Te Kepi Shqipes, Te Arat në Vi, Te Kepi Keq, Te Gura, Kepi i Gjugës, Te Kisha, Kodra e Bulorit, Kapra, Çeshmeja e Hajdukut, Ara e Ukës, Kozarniku, Pojatishta, Kodra e Bardhë, Livadhi i Selmanit, etj. == Demografia == Sipas shënimeve të mësuesit bullgar A.Stojanov,të botuar në gazetën e Stambollit "Novinii" në vitin 1891-1892 ky vendbanim kishte 30 shtëpi shqiptare dhe 10 maqedonase.Banorët janë marrë me përpunimin e qymyrit. Shënime statistikore: -rreth vitit 1900 kishte 32 shtëpi muslimane (shqiptare vër. e J.O.) dhe 10 ortodokse, -në vitin 1905-30 shtëpi, -në vitin 1913-58 shtëpi me 369 banorë, -në vitin 1940-62 shtëpi, -në vitin 1948-71 shtëpi me 539 banorë, -në vitin 1953-77 shtëpi me 583 banorë, -në vitin 1961-81 shtëpi me 567 banorë (490 shqiptarë,69 serb,8 të tjerë), -në vitin 1971-85 shtëpi me 584 banorë (579 shqiptarë,3 serb,1 malazez,1 mysliman) Ky vendbanim në vitin 1991 kishte 795 banorë. Në vitin 1999 fshati kishte rreth 123 shtëpi me 1.040 banorë shqiptarë.Në këtë vit u dogj 1 shtëpi dhe dy plevica.Popullata më 26 shkurt 1999 u dëbua në Maqedoni. <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> == Historia == Është vendbanim mjaft i vjetër.Kjo dëshmohet me ekzistimin e disa kishave,manastireve në këtë lokalitet,si në vendin Llëka (rrafshinë),te në mes të fshatit etj.Këto manastire janë të vjetra të popullatës vendëse autoktone shqiptare,por disa janë përvetësuar nga popullata sllave.Sipas një burimi,thuhet se në afërsi të këtij fshati gjenden rrënoja të kishave të vjetra,ku njëra prej tyre mban emrin e "Shën Ilisë".Banorët shqiptarë në ditë të caktuara në muret e kësaj kishe therrin kurbanë dhe festojnë. Flitet se ky vendbanim ishte i madh dhe i kishte "treqind alltarë",shumë shtëpi,vreshta,barinj etj. Në dokumentet e shkruara,në kartën e perandorit Dushan të vitit 1348 përmendet me emrin Goriani,i cili i dhurohet Hilandarit.Sipas të gjithë gjasave ka të bëjë me fshatin e sotëm Gorancë.Në regjistrin e parë turk të vitit 1452 ishin të regjistruara 74 shtëpi krishtere dhe 17 beqarë.Ndërsa në regjistrin turk të krahinës së mëkëmbësit të Shkupit Isa-beg Is'hakut në vitin 1455 janë të regjistruar në të më tepër se 84 shtëpi e 17 beqarë.Në defterin e vitit 1468 kishte 81 shtëpi dhe 4 të veja.Në regjistrin e vitit 1544-78 familie,ndërsa në atë të vitit 1568 kishte 72 familie. Ky vendbanim është i regjistruar në sallnamet e Vilajetit të Kosovës të vitit 1893,1896 dhe në vitin 1900 (1311 h,1314 h,1318 h) me emrin Gurançe. Në këtë vendbanim ka jetuar popullata serbe e cila është shpërngulur deri në vitin 1968,dhe tani jeton vetëm popullata shqiptare. Shumë familie nga ky vendbanim janë shpërngulur në Turqi,Maqedoni (Tetovë e Shkup),sidomos në periudhën ndërmjet dy luftërave botërore dhe në vitet 1950-1960. Banorët sllavë nga ky vendbanim filluan të shpërngulen posaçësrisht në Gjorgje Petrovë,Tetovë të Maqedonisë,Gërmovë të Vitisë,Ferizaj etj. Në lokalitetin e këtij venbanimi në vendin Kafeoxhak dhe Rrafshinat e Gorancës deri në vitin 1970 ka ekzistuar Miniera e Kromit.Xeheja bartej me teleferik në minierën e Radushës.Kjo Miniere Udhëheqej nga nje njeri me pake shkolle ose (aspakë )shkolle pore Që shquhej per intelegjencen qekishte.Ai Ishte Shefki Imer Vila.interpretuar nga Djali i Tije Tashme i ndjeri Haxhi Nefail Shefki Vila.Per Te Cilin e Kane Konfirmuar dhe shume Banore te Fshatit me rethinë .<ref>https://www.facebook.com/notes/fsh-goranc%C3%AB/historia-e-fsh-goranc%C3%AB/617276678288228</ref> <!-- == Shih edhe == --> == Burimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/32/Gorance.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Hanit të Elezit]] {{Komuna e Hanit të Elezit}} {{KO-gjeo-cung}} gkfzvpalqj4gg4ddxfnotl90dkhkxcb 3043712 3043708 2026-09-19T05:03:21Z Ideal Hoti 158891 /* Demografia */ 3043712 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Gorancë''' | native_name = Guranë | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=8 | gjer_s=29 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=13 | gjat_s=60 | gjat_dr = E }} '''Gorancë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrat '''Gurian''' dhe '''Guranë'''. == Gjeografia == Fshati shtrihet në një rrafshnaltë, në perëndim të Hanit të Elezit. Është vendbanim i tipit të grumbulluar. Sipërfaqja:2.080 ha,22 ari,60 m. Fshati përbëhet prej këtyre lagjeve kryesore: Lusnjani, Musallari, Berisha, Kodraliu, Kaloshi, Dernjani, Vila, etj. Mikrotoponimet më karakteristike: Te Dy Dardhat, Te Hurdha, Te Vathi, Në Zhden, Te Kepi Shqipes, Te Arat në Vi, Te Kepi Keq, Te Gura, Kepi i Gjugës, Te Kisha, Kodra e Bulorit, Kapra, Çeshmeja e Hajdukut, Ara e Ukës, Kozarniku, Pojatishta, Kodra e Bardhë, Livadhi i Selmanit, etj. == Demografia == Sipas shënimeve të mësuesit bullgar A.Stojanov, të botuar në gazetën e Stambollit "Novinii" në vitin 1891-1892, ky vendbanim kishte 30 shtëpi shqiptare dhe 10 maqedonase. Banorët janë marrë me përpunimin e qymyrit. Shënime statistikore: -rreth vitit 1900 kishte 32 shtëpi muslimane (shqiptare vër. e J.O.) dhe 10 ortodokse, -në vitin 1905-30 shtëpi, -në vitin 1913-58 shtëpi me 369 banorë, -në vitin 1940-62 shtëpi, -në vitin 1948-71 shtëpi me 539 banorë, -në vitin 1953-77 shtëpi me 583 banorë, -në vitin 1961-81 shtëpi me 567 banorë (490 shqiptarë, 69 serb, 8 të tjerë) -në vitin 1971-85 shtëpi me 584 banorë (579 shqiptarë, 3 serb, 1 malazez, 1 mysliman) Ky vendbanim në vitin 1991 kishte 795 banorë. Në vitin 1999 fshati kishte rreth 123 shtëpi me 1.040 banorë shqiptarë. Në këtë vit u dogj 1 shtëpi dhe dy plevica. Popullata më 26 shkurt 1999 u dëbua në Maqedoni. <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> == Historia == Është vendbanim mjaft i vjetër.Kjo dëshmohet me ekzistimin e disa kishave,manastireve në këtë lokalitet,si në vendin Llëka (rrafshinë),te në mes të fshatit etj.Këto manastire janë të vjetra të popullatës vendëse autoktone shqiptare,por disa janë përvetësuar nga popullata sllave.Sipas një burimi,thuhet se në afërsi të këtij fshati gjenden rrënoja të kishave të vjetra,ku njëra prej tyre mban emrin e "Shën Ilisë".Banorët shqiptarë në ditë të caktuara në muret e kësaj kishe therrin kurbanë dhe festojnë. Flitet se ky vendbanim ishte i madh dhe i kishte "treqind alltarë",shumë shtëpi,vreshta,barinj etj. Në dokumentet e shkruara,në kartën e perandorit Dushan të vitit 1348 përmendet me emrin Goriani,i cili i dhurohet Hilandarit.Sipas të gjithë gjasave ka të bëjë me fshatin e sotëm Gorancë.Në regjistrin e parë turk të vitit 1452 ishin të regjistruara 74 shtëpi krishtere dhe 17 beqarë.Ndërsa në regjistrin turk të krahinës së mëkëmbësit të Shkupit Isa-beg Is'hakut në vitin 1455 janë të regjistruar në të më tepër se 84 shtëpi e 17 beqarë.Në defterin e vitit 1468 kishte 81 shtëpi dhe 4 të veja.Në regjistrin e vitit 1544-78 familie,ndërsa në atë të vitit 1568 kishte 72 familie. Ky vendbanim është i regjistruar në sallnamet e Vilajetit të Kosovës të vitit 1893,1896 dhe në vitin 1900 (1311 h,1314 h,1318 h) me emrin Gurançe. Në këtë vendbanim ka jetuar popullata serbe e cila është shpërngulur deri në vitin 1968,dhe tani jeton vetëm popullata shqiptare. Shumë familie nga ky vendbanim janë shpërngulur në Turqi,Maqedoni (Tetovë e Shkup),sidomos në periudhën ndërmjet dy luftërave botërore dhe në vitet 1950-1960. Banorët sllavë nga ky vendbanim filluan të shpërngulen posaçësrisht në Gjorgje Petrovë,Tetovë të Maqedonisë,Gërmovë të Vitisë,Ferizaj etj. Në lokalitetin e këtij venbanimi në vendin Kafeoxhak dhe Rrafshinat e Gorancës deri në vitin 1970 ka ekzistuar Miniera e Kromit.Xeheja bartej me teleferik në minierën e Radushës.Kjo Miniere Udhëheqej nga nje njeri me pake shkolle ose (aspakë )shkolle pore Që shquhej per intelegjencen qekishte.Ai Ishte Shefki Imer Vila.interpretuar nga Djali i Tije Tashme i ndjeri Haxhi Nefail Shefki Vila.Per Te Cilin e Kane Konfirmuar dhe shume Banore te Fshatit me rethinë .<ref>https://www.facebook.com/notes/fsh-goranc%C3%AB/historia-e-fsh-goranc%C3%AB/617276678288228</ref> <!-- == Shih edhe == --> == Burimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/32/Gorance.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Hanit të Elezit]] {{Komuna e Hanit të Elezit}} {{KO-gjeo-cung}} m8mziyx42ctxpgxu5daokf4udlbaoz5 3043713 3043712 2026-09-19T05:06:54Z Ideal Hoti 158891 /* Historia */ 3043713 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Gorancë''' | native_name = Guranë | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=8 | gjer_s=29 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=13 | gjat_s=60 | gjat_dr = E }} '''Gorancë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrat '''Gurian''' dhe '''Guranë'''. == Gjeografia == Fshati shtrihet në një rrafshnaltë, në perëndim të Hanit të Elezit. Është vendbanim i tipit të grumbulluar. Sipërfaqja:2.080 ha,22 ari,60 m. Fshati përbëhet prej këtyre lagjeve kryesore: Lusnjani, Musallari, Berisha, Kodraliu, Kaloshi, Dernjani, Vila, etj. Mikrotoponimet më karakteristike: Te Dy Dardhat, Te Hurdha, Te Vathi, Në Zhden, Te Kepi Shqipes, Te Arat në Vi, Te Kepi Keq, Te Gura, Kepi i Gjugës, Te Kisha, Kodra e Bulorit, Kapra, Çeshmeja e Hajdukut, Ara e Ukës, Kozarniku, Pojatishta, Kodra e Bardhë, Livadhi i Selmanit, etj. == Demografia == Sipas shënimeve të mësuesit bullgar A.Stojanov, të botuar në gazetën e Stambollit "Novinii" në vitin 1891-1892, ky vendbanim kishte 30 shtëpi shqiptare dhe 10 maqedonase. Banorët janë marrë me përpunimin e qymyrit. Shënime statistikore: -rreth vitit 1900 kishte 32 shtëpi muslimane (shqiptare vër. e J.O.) dhe 10 ortodokse, -në vitin 1905-30 shtëpi, -në vitin 1913-58 shtëpi me 369 banorë, -në vitin 1940-62 shtëpi, -në vitin 1948-71 shtëpi me 539 banorë, -në vitin 1953-77 shtëpi me 583 banorë, -në vitin 1961-81 shtëpi me 567 banorë (490 shqiptarë, 69 serb, 8 të tjerë) -në vitin 1971-85 shtëpi me 584 banorë (579 shqiptarë, 3 serb, 1 malazez, 1 mysliman) Ky vendbanim në vitin 1991 kishte 795 banorë. Në vitin 1999 fshati kishte rreth 123 shtëpi me 1.040 banorë shqiptarë. Në këtë vit u dogj 1 shtëpi dhe dy plevica. Popullata më 26 shkurt 1999 u dëbua në Maqedoni. <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> == Historia == Është vendbanim mjaft i vjetër. Kjo dëshmohet me ekzistimin e disa kishave, manastireve në këtë lokalitet, si në vendin Llëka (rrafshinë), te në mes të fshatit etj. Këto manastire janë të vjetra të popullatës vendëse autoktone shqiptare, por disa janë përvetësuar nga popullata sllave. Sipas një burimi, thuhet se në afërsi të këtij fshati gjenden rrënoja të kishave të vjetra, ku njëra prej tyre mban emrin e "Shën Ilisë". Banorët shqiptarë në ditë të caktuara në muret e kësaj kishe therrin kurban dhe festojnë. Flitet se ky vendbanim ishte i madh dhe i kishte "treqind alltarë", shumë shtëpi, vreshta, barinj, etj. Në dokumentet e shkruara, në kartën e perandorit Dushan të vitit 1348 përmendet me emrin Goriani, i cili i dhurohet Hilandarit. Sipas të gjithë gjasave ka të bëjë me fshatin e sotëm Gorancë. Në regjistrin e parë turk të vitit 1452 ishin të regjistruara 74 shtëpi krishtere dhe 17 beqarë. Ndërsa në regjistrin turk të krahinës së mëkëmbësit të Shkupit Isa-beg Is'hakut në vitin 1455 janë të regjistruar në të më tepër se 84 shtëpi e 17 beqarë. Në defterin e vitit 1468 kishte 81 shtëpi dhe 4 të veja. Në regjistrin e vitit 1544-78 familie, ndërsa në atë të vitit 1568 kishte 72 familie. Ky vendbanim është i regjistruar në sallnamet e Vilajetit të Kosovës të vitit 1893, 1896 dhe në vitin 1900 (1311 h, 1314 h, 1318 h) me emrin Gurançe. Në këtë vendbanim ka jetuar popullata serbe e cila është shpërngulur deri në vitin 1968,dhe tani jeton vetëm popullata shqiptare. Shumë familie nga ky vendbanim janë shpërngulur në Turqi, Maqedoni (Tetovë e Shkup), sidomos në periudhën ndërmjet dy luftërave botërore dhe në vitet 1950-1960. Banorët sllavë nga ky vendbanim filluan të shpërngulen posaçësrisht në Gjorgje Petrovë, Tetovë të Maqedonisë, Gërmovë të Vitisë, Ferizaj, etj. Në lokalitetin e këtij venbanimi në vendin Kafeoxhak dhe Rrafshinat e Gorancës deri në vitin 1970 ka ekzistuar Miniera e Kromit. Xeheja bartej me teleferik në minierën e Radushës. Kjo Miniere Udhëheqej nga nje njeri me pake shkolle ose aspakë shkolle pore që shquhej per intelegjencen qekishte. Ai Ishte Shefki Imer Vila. Interpretuar nga Djali i Tije Tashme i ndjeri Haxhi Nefail Shefki Vila. Per Te Cilin e Kane Konfirmuar dhe shume Banore te Fshatit me rethinë .<ref>https://www.facebook.com/notes/fsh-goranc%C3%AB/historia-e-fsh-goranc%C3%AB/617276678288228</ref> <!-- == Shih edhe == --> == Burimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/32/Gorance.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Hanit të Elezit]] {{Komuna e Hanit të Elezit}} {{KO-gjeo-cung}} k373fftuotwrqt9j9j8mljzgd4q1cxq 0 101862 3043498 2944886 2026-09-18T20:06:07Z Sadsadas 51943 /* Lidhje të jashtme */ 3043498 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Thomas Müller | image = 2019147201815 2019-05-27 Fussball 1.FC Kaiserslautern vs FC Bayern München - Sven - 1D X MK II - 2718 - B70I1018 (cropped).jpg | caption = Müller në stërvitje me [[FC Bayern München|Bayern München]] në 2019 | fullname = Thomas Müller | birth_date = {{birth date and age|13|09|1989|df=y}} | birth_place = [[Weilheim në Oberbayern|Weilheim]], [[Gjermania|Gjermani]] | height = 1.85 m<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/thomas-muller/profil/spieler/58358|title=Thomas Müller|publisher=Transfermarkt|language=de|accessdate=16 prill 2012}}</ref> | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = [[Vancouver Whitecaps FC]] | clubnumber = 13 | youthyears1 = 1993–2000 | youthclubs1 = TSV Pähl | youthyears2 = 2000–2008 | youthclubs2 = [[Ekipi i të rinjëve i FC Bayern München|Bayern München]] | years1 = 2008–2009 | clubs1 = [[FC Bayern München II|Bayern München II]] | caps1 = 35 | goals1 = 16 | years2 = 2008– | clubs2 = [[FC Bayern München|Bayern München]] | caps2 = 503 | goals2 = 150 | years3 = 2025– | clubs3 = [[Vancouver Whitecaps FC]] | caps3 = 7 | goals3 = 7 | nationalyears1 = 2004–2005 | nationalteam1 = [[Kombëtarja gjermane nën-16 e futbollit|Gjermania U16]] | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 4 | nationalyears2 = 2007 | nationalteam2 = [[Kombëtarja gjermane nën-19 e futbollit|Gjermania U19]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2008 | nationalteam3 = [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermania U20]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 1 | nationalyears4 = 2009–2010 | nationalteam4 = [[Kombëtarja gjermane nën-21 e futbollit|Gjermania U21]] | nationalcaps4 = 6 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2010–2024 | nationalteam5 = [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] | nationalcaps5 = 131 | nationalgoals5 = 45 | club-update = 19 tetor 2025 }} '''Thomas Müller''' (lindur më [[13 shtator]] [[1989]]) është një [[futbolli]]st profesionist gjerman i cili luan me klubin amerikan [[Vancouver Whitecaps FC]]. Ai mund të luaj në [[Mesfushori|mesfushë]] dhe në [[Sulmuesi (futboll)|sulm]], dhe mund të aktivizohet në një shumllojshmëri pozicionesh sulmuese – si [[Mesfushori|mesfushor-sulmues]], si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues i dytë]] dhe si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues anësor]]. Përgjatë karrierës së tij, Müller është dalluar për teknikën, finalizimin, krijueshmërinë dhe jetëgjatësinë, duke u konsideruar një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij si dhe një nga lojtarët gjerman më të mirë të të gjitha kohërave. Një produkt i [[FC Bayern München II|akademisë së Bayernit]], ai u bashkua me skuadrën e parë në sezonin 2009–10 pasi [[Louis van Gaal]] u emërua si trajneri i ri i skuadrës. Ai në atë sezon luajti pothuajse çdo ndeshje ku Bayerni fitoi Bundesligën dhe kupën duke arritur gjithashtu deri në finalen e [[Finalja e UEFA Liga e Kampioneve 2010|Ligës së Kampioneve]]. Müller shënoi 23 gola në sezonin 2012–13 me Bayernin që fitoi një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]]'' historike: ligën, kupën dhe [[Finalja e UEFA Liga e Kampioneve 2013|Ligën e Kampioneve]]. Müller u thirr në [[Kombëtarja gjermane e futbollit|kombëtaren gjermane]] në vitin 2010. Në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës të atij viti]] ai shënoi pesë gola në gjashtë ndeshje me Gjermaninë që e mbylli turnamentin në vendin e tretë. Ai u emërua si [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|lojtari i ri më i mirë]] dhe fitoi edhe [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|Këpucën e Artë]] si golashënuesi më i mirë me pesë gola dhe tre asiste. Në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]] ai luajti një rol kryesor duke ndihmuar skuadrën të fitonte trofeun, duke shënuar pesë gola duke marrë çmimin [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|Këpuca e Argjendë]] si golashënuesi i dytë më i mirë i turnamentit, dhe gjithashtu ishte në [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|formacionin e turnamentit]]. ==Karriera me klube== ===Bayern München=== I lindur në [[Weilheim në Oberbayern|Weilheim]], Müller filloi duke luajtur futboll që në moshë të vogël me TSV Pähl,<ref name="Muller claims he turned down 'astronomical' Man United offer">{{cite web|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/transfer-news/muller-claims-turned-down-astronomical-7642557|title=Muller claims he turned down 'astronomical' Man United offer|trans-title=Muller prentendon se refuzoi ofertën 'astronomike' të Man United|publisher=[[Manchester Evening News]]|language=en|author=David Lynch|date=20 gusht 2014|accessdate=20 gusht 2014}}</ref> kurse në moshën 10 vjeç kryente 50 kilometra për të luajtur me skuadrën e moshave të Bayernit, me të cilën u bashkua në vitin 2008.<ref name="FCBprofile">{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/teams/profis/19899.php|title=Thomas Müller|publisher=FC Bayern München|language=en|accessdate=28 janar 2010}}</ref> Ai vazhdoi rrugën me skuadrën e të rinjëve dhe ishte pjesë e ekipit nën-19 të cilët u renditën të dytët në Bundesligën nën-19. Ai bëri debutimin e tij me skuadrën e rezervave në mars 2008, ku zëvëndësoi [[Stephan Fürstner]] në një ndeshje të Regionalliga kundër [[SpVgg Unterhaching]]; në këtë ndeshje Müller gjeti edhe rrugën e golit.<ref>{{cite news|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2008/|title=Spiele von Thomas Müller in 2007/2008|trans-title=Paraqitjet nga Thomas Müller në sezonin 2007–2008|website=fussballdaten.de|language=de|accessdate=28 janar 2010}}</ref> Ai luajti edhe në dy ndeshje të tjera në Regionalliga gjatë sezonit 2007–08, ku ai vazhdoi të luaj për skuadrën nën-19. Në sezonin tjetër, Bayerni i rezervave vendosi një rekord duke u kualifikuar në [[3.Liga]], me sulmuesin gjerman i cili ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm, duke regjistruar 32 ndeshje dhe 15 gola.<ref name="fussballdaten0809">{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2009/|title=Spiele von Thomas Müller in 2008/2009|trans-title=Paraqitjet nga Thomas Müller në sezonin 2008–2009|website=fussballdaten.de|language=de|accessdate=28 janar 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/dritteliga/2009/statistik/#Tore|trans-title=Golashënuesit më të mirë të 3rd Liga 2008–2009|title=Torjäger der 3. Liga 2008/2009|website=fussballdaten.de|language=de|accessdate=28 janar 2010}}</ref> Ai gjithashtu u përfshi në skuadrën e parë nga trajneri [[Jürgen Klinsmann]]; ai luajti në ndeshjet parasezonale të sezonit, dhe më 15 gusht 2008, ai bëri debutimin e tij zyrtar me skuadrën e parë duke zëvëndësuar [[Miroslav Klose]]n në 10 minutat e fundit të ndeshjes kundër [[Hamburger SV]], e vlefshme për [[Bundesliga|Bundesligën]].<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/matchreport/2008/17116.php|title=Polished Bayern send out signal to rivals|trans-title=Bayerni i lëmuar i dërgon sinjal rivalëve|publisher=FC Bayern München|language=en|date=31 korrik 2008|accessdate=28 janar 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/matchreport/2008/17167.php|title=Below-strength FCB undone by wily Italians|publisher=FC Bayern München|language=en|date=5 gusht 2008|accessdate=28 janar 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2008-09/1/863397/spielanalyse_bayern-muenchen-14_hamburger-sv-12.html|title=Trochowski belohnt Hamburger Moral|trans-title=Trochowski shpërblen shpirtin e ekipit të Hamburg|website=kicker.de|language=de|date=15 gusht 2008|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> Përkundër ndjesisë së tij se ndeshja e tij nuk do të shkonte mirë, Müller luajti edhe tre ndeshje të tjera në Bundesligë në atë sezon dhe gjithashtu debutoi dhe në [[2008–09 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] më 10 mars 2009, ku zëvëndësoi në minutën e 72të mesfushorin [[Bastian Schweinsteiger]] në fitoren tenistike 7–1 kundër [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]]. Ai shënoi golin e fundit të Bayernit, e cila u kualifikua për në raundin tjetër me rezultatin e përgjithshëm 12–1.<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2009/mar/10/championsleague-bayernmunich?INTCMP=SRCH|title=Bayern's deadly dozen piles on humiliation for Sporting Lisbon|publisher=The Guardian|language=en|date=10 mars 2009|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> ====Sezoni 2009–10==== Në shkurt 2009, Müller firmosi kontratën e tij të parë si profesionist, duke nënshkruar për du vite sëbashku me shokun e ekipit të të rinjëve [[Holger Badstuber]].<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/de/aktuell/news/2009/18613.php|title=Badstuber und Müller unterschreiben|trans-title=Badstuber dhe Müller firmosin|publisher=Bayern München|language=de|date=16 shkurt 2009|accessdate=31 janar 2010}}</ref> Ai ishte i përgatitur për tu huazuar ose transferuar te ndonjë klub tjetër, por kur [[Louis van Gaal]] u emërua trajneri i ri, të dy lojtarët u bënë titullar në pothuajse të gjitha ndeshjet e sezonit.<ref name="WF0910">{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/thomas-mueller/bundesliga-2009-2010/bayern-muenchen/3/|title=Thomas Müller » Bundesliga 2009/2010|publisher=World Football|language=en|accessdate=31 janar 2010}}</ref> Në ndeshjet e para të sezonit, Müller ishte një zëvëndësues i rregullt, dhe më 12 shtator 2009, ai hyri në ndeshjen kundër [[Borussia Dortmund]] dhe shënoi dy gola në fitoren 5–1.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2009-10/5/938068/spielanalyse_borussia-dortmund-17_bayern-muenchen-14.html|title=Ribery dankt es van Gaal|trans-title=Ribery i është mirënjohës Van Gaal-it|website=kicker.de|language=de|date=23 qershor 2011|accessdate=31 janar 2010}}</ref> Tre ditë më vonë, Müller shënoi një tjetër dygolësh në fitoren 3–0 kundër [[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]] në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2009/sep/16/champions-league-round-up-juventus-milan-bayern|title=Filippo Inzaghi double gives Milan the edge over Marseille|trans-title=Dopieta e Filippo Inzaghit i jep Milanit avantazhin ndaj Maseille|publisher=The Guardian|language=en|date=15 shtator 2009|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> Ai e mbylli muajin shtator duke u emëruar si lojtari më i mirë në [[Bundesliga|Bundesligë]],<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/fussball/bundesliga/startseite/artikel/307466/|title=Ein kleiner Trost: Mit dem 3. Titel ans Kap|trans-title=Një ngushëllim i vogël: Për në Kep me një titull të tretë|website=kicker.de|language=de|accessdate=7 shtator 2011|date=27 maj 2010}}</ref> duke fituar edhe lëvdata nga legjenda e Bayernit dhe [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]], [[Gerd Müller]].<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid=1109280/index.html|title=Muller slams Germany forwards|trans-title=Muller kritikon sulmuesit e Gjermanisë|publisher=FIFA|language=en|date=29 shtator 2009|accessdate=31 janar 2010|archive-date=26 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726033813/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid=1109280/index.html|url-status=dead}}</ref> Pas ndeshjes me Maccabin, Müller ishte në formacionin titlluar pothuajse në çdo ndeshje,<ref name="soccernet">{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/123465/thomas-muller?cc=5739|title=Thomas Müller|publisher=ESPN FC|language=en|accessdate=7 shtator 2011|archive-date=11 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011091917/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/123465/thomas-muller?cc=5739|url-status=dead}}</ref> duke humbur vetëm në ndeshje kundër [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] në Ligën e Kampioneve për shkak se ishte i pezulluar se kishte plotësuar numrin e kartonave.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/chleague/spielrunde/champions-league/2009-10/4/988041/spielanalyse_bayern-muenchen-14_girondins-bordeaux-974.html|title=Gourcuff bringt die Bayern an den Abgrund|trans-title=Gourcuff sjell Bayern-in drejt gremines|website=kicker.de|language=de|date=3 nëntor 2009|accessdate=23 qershor 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/chleague/spielrunde/champions-league/2009-10/3/988036/spielanalyse_girondins-bordeaux-974_bayern-muenchen-14.html|title=Bayern unterliegen im Kuriositätenkabinett|trans-title=Bayern humb në ndeshjen kurjoze|website=kicker.de|language=de|date=21 tetor 2009|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> Në shkurt 2010, Müller firmosi një kontratë të re deri në vitin 2013.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1445430.html|title=Van Buyten commits future to Bayern|trans-title=Van Buyten dedikon të ardhmen te Bayerni|publisher=UEFA|language=en|date=5 shkurt 2010|accessdate=11 shkurt 2010}}</ref> Gjatë pjesës së dytë të sezonit, Müller vazhdoi të ishte lojtar titullar, duke luajtur në çdo ndeshje; zakonisht aktivizohej në qëndër të sulmit i mbështur nga [[Franck Ribéry]] dhe [[Arjen Robben]] në krah. Në prill 2010, ai shënoi golin e dytë në fitoren 2–1 kundër rivalëve për titull të [[FC Schalke 04|Schalke 04]];<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/blog/2010/apr/05/bayern-munich-schalke|title=Self-congratulatory Bayern Munich reclaim top spot|trans-title=Bayern Mynihu vetë-përgëzues rifiton vendin e parë|publisher=The Guardian|language=en|author=Raphael Honigstein|date=3 prill 2010|accessdate=24 qershor 2011}}</ref> në ndeshjen e parafundit të kampionatit, ai shënoi tregolëshin e tij të parë në karrierë në fitoren 3–1 kundër [[VfL Bochum|Bochumit]], duke ndihmuar ekipin të siguronte titullin e [[2009–10 Bundesliga|Bundesligës]].<ref>{{cite news|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/23303.php|title=Bayern 3-0 Bochum|publisher=Bayern München|language=en|date=2 maj 2010|accessdate=4 maj 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/blog/2010/may/03/schalke-bundesliga-runners-up|title=Schalke find something beautiful in being second best|publisher=The Guardian|language=en|author=Raphael Honigstein|date=1 maj 2010|accessdate=24 qershor 2011}}</ref> Në kampionat, Müller regjistroi 34 paraqitje, 29 prej të cilave si titullar, duke shëniar 13 gola dhe 11 asiste.<ref name="WF0910"/> Müller dhe Bayerni u rikthyen në [[Berlini|Berlin]] një javë më vonë, për t'u përballur me [[Werder Bremen]] në finalen e [[DFB-Pokal]]. Müller e nisi ndeshjen si titullar me Bayernin që fitoi 4–0 për të kompletuar dopietën e trofeve vendor.<ref name="2010cupfinal">{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2009-10/6/1000000/spielanalyse_werder-bremen-4_bayern-muenchen-14.html|title=Erneute Bayern-Party in Berlin|trans-title=Një tjetër festë për Bayern-in në Berlin|website=kicker.de|language=de|date=15 maj 2010|accessdate=24 qershor 2011}}</ref> Müller shënoi 4 gola dhe dhuroi 2 asiste gjatë kompedicionit, duke u shpallur dhe golashënuesi më i mirë i sezonit.<ref>{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/dfb/2010/statistik/#Tore|title=Torjäger des DFB-Pokals 2009/2010|trans-title=Golshënuesit e Kupës Gjermane 2009–10|website=fussballdaten.de|language=de|date=15 maj 2010|accessdate=15 maj 2010}}</ref> Sezoni i Bayernit u mbyll në tentativë për të kompletuar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' e parë në histori, në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|finalen]] e [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligës së Kampioneve]] kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabeu]] në [[Madridi|Madrid]]. Kjo gjë nuk u realizua, pasi ata humbën 2–0, me të dy golat që u shënuan nga [[Diego Milito]]. Müller ishte në formacionin titullar dhe pati një rast vendimtar në fillim të pjesës së dytë, ku Bayerni po humbiste 1–0, por gjuajtja e tij u prit nga portieri [[Júlio César Soares Espíndola|Júlio César]].<ref name="CLfinal2010">{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2010/may/22/inter-champions-league-final-bayern|title=Inter win Champions League final as Diego Milito downs Bayern Munich|trans-title=Interi fiton finalen e Ligën e Kampioneve, Diego Milito ul Bayern Mynihun|publisher=The Guardian|language=en|date=22 maj 2010|accessdate=24 qershor 2011}}</ref> Müller u ndje veçanërisht i zgënjyer nga kjo humbje, por ai ishte lojtari me më shume ndeshje i Bayernit këtë sezon,<ref name="champions1210" /> por ai e mbylli sezonin e parë si profesionist me 52 paraqitje duke shënuar 19 gola në të gjitha kompedicionet. Në një votim të kryer nga revista sportive [[Kicker (revistë sportive)|''kicker'']], ai u votua nga kolegët e tij si talenti më i mirë i sezonit 2009–10,<ref name="newcomer">{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/de/aktuell/news/2010/23660.php|title=Müller ist 'Aufsteiger der Saison'|trans-title=Müller është "Talenti i sezonit 2009-10"|publisher=FC Bayern München|language=de|date=31 maj 2010|accessdate=1 qershor 2010}}</ref> dhe gjithashtu ishte në formacionin e sezonit të Bundesligës.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/24064.php|title=Bayern players rule Bundesliga team of the season|trans-title=Lojtarët e Bayern-it udhëheqin formacionin e sezonit të Bundesligës|publisher=FC Bayern München|language=en|date=13 korrik 2010|accessdate=16 korrik 2010}}</ref> Müller ja dedikoi suksesin e arritur trajnerit Van Gaal i cili kishte pjesën më më të madhe për lojën e tij dhe për suksesin e tij – trajneri mbërriti te Bayerni me reputacionin për promovimin e lojtarë të rinj, veçanërisht tek [[AFC Ajax|Ajaxi]], dhe vazhdimisht i dha mundësinë Müllerit për të luajtur në skuadrën e parë, madje shkoi aq larg duke thënë ''"Müller spielt bei mir immer"'' (Me mua, Müller gjithmonë do të luaj).<ref name="immer">{{cite web|url=http://www.abendzeitung-muenchen.de/inhalt.fc-bayern-mueller-spielt-immer-nimmer.36bf05b5-9f65-4592-a123-8f1090078a85.html|title=„Müller spielt immer“? Nimmer!|trans-title="Müller gjithmon luan?" Kurrë!|publisher=Abendzeitung München|language=en|date=7 nëntor 2010|accessdate=24 gusht 2011}}</ref> Müller pasi u kthye, e përshkroi trajnerin Van Gaal si një "gjeni taktik", i cili i bën lojtarët "që të përmirsohen në çdo kohë."<ref name="champions1210" /> ====Sezoni 2010–11==== [[Skeda:Thomas Müller in Saint-Peterburg, 18 May 2011.png|parapamje|majtas|220px|Thomas Müller, 18 maj 2011.]] Müller u rikthye nga pushimet pas paraqitjet në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]] për të rinovuar sërisht kontratën, këtë duke e zgjeruar qëndrimin e tij te Bayerni deri në vitin 2015.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/24549.php|title=Müller renews his contract until 2015|trans-title=Müller rinovon kontratën e tij deri në vitin 2015|publisher=FC Bayern München|language=en|date=6 gusht 2010|accessdate=7 gusht 2010}}</ref> Sëbashku me të gjithë shokët e tij të skuadrës që luantën në Kupën e Botës, ai humbi shumicën e fazës përgatitore,<ref>{{cite news|title=First pre-season session for World Cup stars|trans-title=Seanca e parë stërvite para-sezonale për yjet e Kupës së Botës|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/24471.php|publisher=FC Bayern München|language=en|date=2 gusht 2010|accessdate=7 gusht 2010}}</ref> dhe ndeshja e parë e sezonit për të ishte kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]] për [[Superkupa e Gjermanisë 2010|Superkupën e Gjermanisë 2010]] më 7 shkurt.<ref name="WM-Helden Müller und Klose treffen">{{cite news|title=WM-Helden Müller und Klose treffen|url=http://www.kicker.de/d-supercup-fb-1/2010/1/1003714/spielbericht_bayern-muenchen-14_fc-schalke-04-2.html|accessdate=21 shkurt 2014|website=kicker.de|language=de|date=7 gusht 2010}}</ref> Ai ishte emëruar në formacionin titullar, dhe shënoi golin e parë në një fitore 2–0.<ref>{{cite web|url=http://www.bundesliga.de/de/liga/news/2009/index.php?f=0000159886.php|title=Bayern holen den ersten Titel|publisher=Bundesliga|language=de|date=7 gusht 2010|accessdate=29 korrik 2011|trans-title=Bayern merr titullin e parë|archive-date=14 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714085616/http://www.bundesliga.de/de/liga/news/2009/index.php?f=0000159886.php|url-status=dead}}</ref> Dy javë më vonë ai shënoi golin e parë të Bayernit në Bundesligë për sezonin 2010–11 në fitoren 2–1 në shtëpi kundër [[VfL Wolfsburg]].<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/1/1013222/spielbericht_bayern-muenchen-14_vfl-wolfsburg-24.html|title=Schweinsteiger der Matchwinner zum Auftakt|trans-title=Schweinsteiger "match-winner" nga fillimi|website=kicker.de|language=de|date=20 gusht 2010|accessdate=20 gusht 2010}}</ref> Müller luajti në çdo ndeshje në pjesën e parë të sezonit, zakonisht si titullar,<ref name="fussballdaten1011">{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2011/|title=Spiele von Thomas Müller in 2010/2011|website=fussballdaten.de|language=en|accessdate=1 nëntor 2014}}</ref> por skuadra luftoi për rezultate, Müller nuk ishte në gjëndje të kishte formën e shënimit si në sezonin e kaluar,<ref name="fussballdaten1011"/> duke bërë që të vendosej në stol<ref name="immer" /> për shkak se humbi një mundësi të lehtë në humbjen 2–0 kundër [[1. FC Kaiserslautern]] në gusht.<ref name="champions1210" /><ref>{{cite web|title=1. FC Kaiserslautern – Bayern München 2:0, 1. Bundesliga, Saison 2010/11, 2.Spieltag – Spielanalyse|trans-title=1. FC Kaiserslautern 2–0 Bayern München|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/2/1013255/spielanalyse_1-fc-kaiserslautern-37_bayern-muenchen-14.html|website=kicker.de|language=de|date=27 gusht 2010|accessdate=1 janar 2011}}</ref> Müller humbi shumë nga forma e tij duke qëndruar tetë ndeshje pa shënuar gol,<ref name="2010review">{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/27350.php|title=Müller’s marvellous year|trans-title=Viti i mrekullueshëm i Muller|publisher=FC Bayern München|language=en|date=28 dhjetor 2010|accessdate=1 janar 2011}}</ref> por u rikthye te goli duke shënuar në fitoren 4–1 kundër [[Eintracht Frankfurt]] më 27 nëntor;<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/14/1013356/spielanalyse_bayern-muenchen-14_eintracht-frankfurt-32.html|title=Müller nutzt Nikolovs Patzer|trans-title=Müller përfiton nga gafa e Nikolov|website=kicker.de|language=de|date=27 nëntor 2010|accessdate=29 korrik 2011}}</ref> ky gol u pasua nga golat në ndeshjet rresht kundër [[VfB Stuttgart]] në ligë dhe kupë tre javë më vonë.<ref>{{cite news|title=Gomez und Müller als kongeniales Duo|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/17/1013386/spielanalyse_vfb-stuttgart-11_bayern-muenchen-14.html|website=kicker.de|language=de|date=19 dhjetor 2010|accessdate=29 korrik 2011|trans-title=Gomez dhe Müller – Një partneritet simbolik}}</ref><ref>{{cite news|title=Rasse, Klasse und erneut Tore satt in Stuttgart|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2010-11/3/1123293/spielanalyse_vfb-stuttgart-11_bayern-muenchen-14.html|website=kicker.de|language=de|date=22 dhjetor 2010|accessdate=29 korrik 2011|trans-title=Qëndim, klas dhe më shumë gola në një lojë të mbushur në Shtutgart}}</ref> Këto golave e ngjitën atë në shifrën e tetë golave në të gjitha kompedicionet<ref name="fussballdaten1011" /> duke përfshirë një gol spektakolar në fitoren 2–0 në fitoren në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] kundër [[A.S. Roma|Romës]] më 15 shtator.<ref name="champions1210">{{cite journal|issue=44|pages=26–29|title=The Müller's tale|trans-title=Përralla e Muller|publisher=Champions Magazine|work=UEFA|language=en|date=1 dhjetor 2010}}</ref><ref>{{cite news|title=Van Gaal thrilled by Müller’s textbook strike|url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/news/2010/25411.php|publisher=FC Bayern München|language=en|accessdate=19 dhjetor 2010|date=16 shtator 2010}}</ref> Me skuadrën e tij që ishte në pushimet dimërore, Müller u la të reflektonte në atë që ai e përfshkruante si "një vit i pabesueshëm si profesionist".<ref name="2010review" /> Ai e nisi pjesën e dytë të sezonit në formë të mirë, por u përfshi në një grindje me shokun e skuadrës [[Arjen Robben]], i cili ishte i nevrikosur me gjermanin që shprehu dëshpërimin e tij për në goditje dënimi të ekzekutuar në mënyrë të dobët nga Robben në fitoren 3–1 kundër [[Werder Bremen]].<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/873168/arjen-robben-hits-out-at-thomas-muller-following-bayern-row?cc=5739|title=Robben hits out at Muller|trans-title=Robben sulmon Muller|publisher=ESPN FC|language=en|date=30 janar 2011|accessdate=31 janar 2011|archive-date=2 shkurt 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110202231626/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/873168/arjen-robben-hits-out-at-thomas-muller-following-bayern-row?cc=5739|url-status=dead}}</ref> Müller luajti sërisht në të gjitha ndeshjet e sezonit dhe shënoi 19 gola në të gjitha kompeticionet, përfshirë 12 në Bundesligë.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/player/123465/thomas-muller?season|title=Thomas Müller|publisher=ESPN FC|language=en|accessdate=20 qershor 2014}}</ref> Për Bayernin ky ishte një sezon i pasuksesshëm, pasi ata u renditën në vendin e tretë në kampionat,<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/spieltag.html|title=1. Bundesliga: Spielpaarungen, Tabelle und Ergebnisse der Saison 2010/11 am 34. Spieltag|trans-title=Bundesliga: ndeshjet, tabela dhe rezultatet e sezonit 2010–11|website=kicker.de|language=de|date=14 maj 2011|accessdate=18 maj 2011}}</ref> u eliminuan në në gjysëm-finale të [[DFB-Pokal]] nga [[FC Schalke 04|Schalke 04]],<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2010-11/5/1129750/spielanalyse_bayern-muenchen-14_fc-schalke-04-2.html|title=Raul trifft einmal, Neuer hält alles – Bayern k.o.|trans-title=Një gol nga Raul, dhe Neuer i pamposhtur: Bayern është eleminuar|website=kicker.de|language=de|date=2 mars 2011|accessdate=18 maj 2011}}</ref> si dhe u eliminuan në [[2010–11 UEFA Liga e Kampioneve|raundin e 16-tave]] të [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligës së Kampioneve]] nga Interi; Bayern kishte fituar ndeshjen e parë në [[San Siro]] 1–0, kurse në ndeshjen e dytë Müller shënoi në minutën e 31të për rritur rezultatin e përgjithshëm në 3–1, por Inter barazoi rezultatin 3–3 në minutën e 88të, duke kaluar më tij me rregullin e golit jashtë fushe.<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/mar/15/bayern-munich-internazionale-champions-league|title=Goran Pandev strikes late as Inter leave Bayern Munich devastated again|trans-title=Goran Pandev shënon në fund, Interi lë të shkatërruar Bayernin sërisht|publisher=The Guardian|language=en|author=Nesha Starcevic|date=15 mars 2011|accessdate=18 maj 2011}}</ref> Trajneri Van Gaal u kritikua gjithnjë e më shumë për shkak të dobsive taktike dhe përzgjedhjes së lojtarëve,<ref>{{cite web|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2011/writers/raphael_honigstein/04/14/vangaal.bayern/index.html|title=Van Gaal's failings were many|trans-title=Dështimet e Van Gaal ishin të shumta|publisher=Sports Illustrated|language=en|author=Raphael Honigstein|date=14 prill 2011|accessdate=28 gusht 2011|archive-date=18 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110418110244/http://sportsillustrated.cnn.com/2011/writers/raphael_honigstein/04/14/vangaal.bayern/index.html|url-status=dead}}</ref> dhe në fund humbi punën e tij, duke u zëvëndësuar nga [[Jupp Heynckes]].<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/apr/10/louis-van-gaal-bayern-munich|title=Louis van Gaal sacked by Bayern Munich|trans-title=Louis van Gaal shkarkohet nga Bayern Mynihu|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=18 maj 2011|date=10 prill 2011}}</ref> ====Sezoni 2011–12==== Në ndeshjen e parë të sezonit të Bayernit në [[DFB-Pokal]], Müller u shpall lojtari më i mirë pasi fitoi dy penallti që u shënuan në gol nga [[Mario Gómez]] dhe [[Bastian Schweinsteiger]], kurse Müller vetë shënoi golin e tretë duke vulosur fitoren 3–0 kundër [[Eintracht Braunschweig]].<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2011-12/1/1140230/spielbericht_eintracht-braunschweig-41_bayern-muenchen-14.html|title=Müller bestraft Braunschweiger Ungeschicktheit|website=kicker.de|language=de|date=1 gusht 2011|accessdate=4 janar 2012}}</ref> Atij më pas j'u deshën pesë ndeshje për të shënuar golin e parë në ligë, e cila erdhi në fitoren 2–0 [[FC Schalke 04|Schalke 04]]. Më pas ai shënoi një gol tjetër në ndeshjen e rradhes kundër [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]], ku Bayern fitoi me rezultatin 3–0. Më 26 nëntor 2011, Müller shënoi golin e parë në fitoren 6–0 [[FC Ingolstadt 04]] në raundin e dytë të [[DFB-Pokal]]; ky ishte edhe goli i dytë për të në DFB-Pokal.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2011-12/2/1260356/spielanalyse_bayern-muenchen-14_fc-ingolstadt-04-7659.html|title=Pechvogel Pisot öffnet den Bayern das Tor|website=kicker.de|language=de|date=26 nëntor 2011|accessdate=4 janar 2012}}</ref> Müller ishte në listën e kanditatëve për të fituar [[Topi i artë|Topin e artë]].<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/ballondor/media/newsid=1535258/index.html|title=List of players to win 2011 FIFA Ballon d'Or|trans-title=Lista e lojtarëve për të fituar FIFA Topin e Artë 2011|publisher=FIFA|language=en|date=1 nëntor 2011|accessdate=4 janar 2012|archive-date=21 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111221040029/http://www.fifa.com/ballondor/media/newsid=1535258/index.html|url-status=dead}}</ref> Më 10 dhe 15 janar, në dy ndeshjet miqësore të Bayernit, Müller luajti në të dyja ndeshjet duke shënuar edhe tre gola: dy gola kundër skuadrës [[Kombëtarja indjane e futbollit|kombëtare indiane]] (ku Bayerni fitoi me rezultatin 4–0) dhe një gol tjetër në fitoren 4–0 kundër [[Rot-Weiß Erfurt]].<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/matchreport/2012/33006.php?fcb_sid=5212e2fd9b807008ab856a15fe2d41b9|title=Twice for Müller in a 4-0 win over India|trans-title=Dopietë për Müller-in në fitoren 4–0 kundër Indisë|publisher=FC Bayern München|language=en|date=10 janar 2012|accessdate=16 janar 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/matchreport/2012/33051.php|title=FCB ease past Erfurt in perfect final warm-up|trans-title=FCB kalon me lehtësi Erfurt në një nxehje finale të përkryer|publisher=FC Bayern München|language=en|date=15 janar 2012|accessdate=16 janar 2012}}</ref> Müller gjithashtu dhuroi dy asiste në fitoren kundër [[VfB Stuttgart]] në [[2011–12 DFB-Pokal|DFB-Pokal]]. Më 11 shkurt 2012, Bayern luajti kundër [[1. FC Kaiserslautern]] dhe Müller përfundoi rekordin negativ pa shënuar gol që nga 24 shtatori i vitit 2011, duke shënuar me kokë në fitoren 2–0.<ref>{{cite web|url=http://www.merkur-online.de/sport/fc-bayern/spassvogel-mueller-war-selbst-ueberrascht-1597961.html|title=Müller: Erst Torschütze, dann Spaßvogel|website=merkur-online.de|language=de|date=12 shkurt 2012|accessdate=17 shkurt 2012}}</ref> Më 31 mars, Müller regjistroi ndeshjen e tij të 100të në [[Bundesliga|Bundesligë]] kundër [[1. FC Nürnberg]].<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/aktuell/news/2012/34226.php|title=Lahm und Müller jubilieren|trans-title=Lahm dhe Müller festojnë|publisher=FC Bayern München|language=de|date=31 mars 2012|accessdate=31 mars 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bundesliga.de/en/liga/clubs/fc-bayern-muenchen/index.php?firsttab=kader&player=37903|title=Thomas Müller|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=31 mars 2012|archive-date=18 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120418085345/http://www.bundesliga.de/en/liga/clubs/fc-bayern-muenchen/index.php?firsttab=kader&player=37903|url-status=dead}}</ref> Më 19 maj, Müller shënoi golin e vetëm të Bayernit në finalen e [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2012|Ligës së Kampioneve]] me një gjuajtje me kokë të fuqishme. Ai më pas u zëvendësua në minutën e 86të me mbrojtësin [[Daniel Van Buyten]]. Bayeri humbi në finale nga penalltitë. Müller më pas deklaroi se ai ishte i pakënaqur me kohën e shpenzuar në stolin e rezervave.<ref name="Muellerdissatisfied">{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/154396.html|title=Teams alerted as Muller reveals Bayern anger|trans-title=Ekipet e alarmuara, Muller zbulon zemërimin te Bayerni|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 qershor 2012|accessdate=9 qershor 2012|archive-date=24 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824064426/http://en.espn.co.uk/football/sport/story/154396.html/|url-status=dead}}</ref> Ai gjithashtu shtoi se pavarësisht se ishte i pakënaqur, ai donte sërisht të qëndronte te Bayerni.<ref name="Muellerdissatisfied"/> ====Sezoni 2012–13==== Müller shënoi golin e parë në [[Budesliga|Bundesligë]] në fitoren 3–0 kundër kampionëve të 2. Bundesliga [[SpVgg Greuther Fürth]] më gusht 2012.<ref>{{cite news|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000220346.php|title=BAYERN CAN 'ONLY GET BETTER'|trans-title=Bayern mundet vetëm të bëhet më i mirë|publisher=Bundesliga|language=en|date=27 gusht 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607005927/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000220346.php|archive-date=7 qershor 2014|url-status=dead}}</ref> Më 2 shtator, ai shënoi një dygolësh me Bayernin që shkaktërroi me rezultatin 6–1 rivalët jugor të Stuttgart, në mes të 71,000 tifozëve në [[Allianz Arena]], tashmë me më shumë kapacitet.<ref>{{cite web|url=http://bundesligafanatic.com/bayern-munchen-6-1-stuttgart-heynckes-team-again-dominant/|title=Bayern München 6 – 1 Stuttgart – Heynckes’ Team Again Dominant|trans-title=Bayern München 6 – 1 Stuttgart – Skuadra e Heynckes sërisht dominuese|publisher=Bundesliga Fanatic|language=en|author=Gerry Wittmann|date=2 shtator 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-date=17 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117155251/http://bundesligafanatic.com/bayern-munchen-6-1-stuttgart-heynckes-team-again-dominant/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000221282.php|title=BAYERN HIT STUTTGART FOR SIX|trans-title=Bayern e godet Stuttgartin për gjashtë|publisher=Bundesliga|language=en|author=Christopher Mayer-Lodge|date=2 shtator 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607005810/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000221282.php|archive-date=7 qershor 2014|url-status=dead}}</ref> Müller ndihmoi Bayernin të thyente rekordin për fillimin më të mirë të sezonit, duke shënuar edhe dy herë kundër [[Fortuna Düsseldorf]] në fitoren 5–0 më 20 tetor.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=346334&cc=5901|title=Bayern continue the perfect start|trans-title=Bayern vazhdon nisjen e përkryer|publisher=ESPN FC|language=en|date=20 tetor 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-date=24 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130124065416/http://soccernet.espn.go.com/report?id=346334&cc=5901|url-status=dead}}</ref> Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2012–13 në [[2012–13 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] me penallti në fitoren e Bayernit në [[Grand Stade Lille Métropole]] me rezultatin 0–1 kundër skuadrës franceze [[Lille OSC|Lille]].<ref>{{cite web|url=https://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1855386.html|title=Müller spot kick secures victory for Bayern|trans-title=Goli i Müller me penallti siguron fitoren për Bayernin|publisher=UEFA|language=en|author=Chris Burke|date=23 tetor 2012|accessdate=19 dhjetor 2012}}</ref> Më 13 dhjetor, pas formës së tij të mirë në pjesën e parë të sezonit në [[2012–13 Bundesliga|Bundesligë]], Müller u zotua për besnikërinë e tij duke thënë se ai ishte në shtëpi në [[Mynihu|Mynih]]; ai citoi: "Nuk ka asnjë klub ku të shkelësh kur ju largoheni nga FC Bayern ... nuk ka asnjë klub më të mirë."<ref name="Pinnacle">{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1261967/thomas-muller:-bayern-munich-the-pinnacle?cc=5901|title=Muller: Bayern the pinnacle|trans-title=Muller: Bayern është maja|publisher=ESPN FC|language=en|author=Stephan Uersfeld|date=13 dhjetor 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-date=24 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130124152603/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1261967/thomas-muller:-bayern-munich-the-pinnacle?cc=5901|url-status=dead}}</ref> Gjashtë ditë më vonë, ai rinovoi kontratën edhe për dy vite të tjera, gjë që do të thoshte se ai do të qëndonte në Allianz Arena deri në vitin 2017.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1270008/thomas-muller-inks-new-deal-at-bayern-munich?cc=5901|title=Muller inks new deal at Bayern|trans-title=Muller firmos marrëveshje të re me Bayernin|publisher=ESPN FC|language=en|author=Stephan Uersfeld|date=19 dhjetor 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-date=24 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130124074602/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1270008/thomas-muller-inks-new-deal-at-bayern-munich?cc=5901|url-status=dead}}</ref> Gjatë pushimeve dimërore, Müller kishte shënuar 9 gola dhe kishte asistuar 6 herë në 16 ndeshje në [[Bundesliga|Bundesligë]], gjithashtu ai kishte shënuar tre gola edhe në Ligën e Kampioneve, duke arritur gjithsej në 13 realizime gjatë pjesës së parë të sezonit, përfshirë edhe golin kundër [[Borussia Dortmund]] në finalen e Superkupës Gjermane ku Bayerni fitoi 2–1. Müller shënoi golin e parë të Bayernit në ndeshjen e kthimit kundër [[VfB Stuttgart]], Bayerni fitoi me rezultatin 2–0. Müller shënoi edhe golin e pestë për sezonin 2012–13 në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] më 2 prill, duke shënuar të dytin e fitores 2–0 kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]] në çerek-finalen e parë në Allianz Arena, duke prishur edhe rekordin e klubit italian me 18 ndeshje pa humbur në kupat evropiane.<ref>{{cite web|url=https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1931047.html|title=Bayern take command against Juventus|trans-title=Bayern-i merr komendën kundër Juventus|publisher=UEFA|language=en|author=Andy James|date=2 prill 2013|accessdate=2 prill 2013|archive-date=17 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200117224651/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D1931047.html|url-status=dead}}</ref> Më 23 prill 2013, Müller shënoi dy gola dhe dhuroi një asist në fitoren 4–0 në gjysëm-finalen e parë në Ligën e Kampioneve kundër [[FC Barcelona|Barcelonës]] në Allianz Arena.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/bajerni-shkaterron-barcen-i-jep-leksion-futbolli/|title=Çfarë Bajerni, shkatërrohet Barça|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=24 prill 2013|accessdate=29 nëntor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gazeta-shqip.com/2013/04/24/renia-e-zotave-barcelona-poshterohet-nga-bajerni/|title=Rënia e Zotave, Barcelona poshtërohet nga Bajerni|publisher=Gazeta Shqip|language=sq|date=24 prill 2013|accessdate=29 nëntor 2019|archive-date=16 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116043223/https://www.gazeta-shqip.com/2013/04/24/renia-e-zotave-barcelona-poshterohet-nga-bajerni/|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit, Müller shënoi një gol të bukur me kokë me Bayernin që fitoi edhe ndeshjen e kthimit në [[Camp Nou]] me rezultatin 0–3, duke i shkaktuar Barcelonës rezultatin më të keq të arritur ndonjë herë në Ligën e Kampioneve.<ref>{{cite web|url=http://lajmetshqip.com/bajerni-shpartallon-barcelonen-finalja-do-jete-gjermane/|title=Bajerni shpartallon Barcelonën, finalja do jete gjermane|publisher=Lajmet Shqip|language=sq|date=2 maj 2013|accessdate=29 nëntor 2019}}</ref> Müller luajti një rol të rëndësishëm në fitoren e Bayernit 2–1 kundër [[Borussia Dortmund]] në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2013|finalen]] e Ligës së Kampioneve. Më 1 qershor, Müller shënoi një gol me penallti në finalen e [[Finalja e DFB-Pokal 2013|DFB-Pokal]] kundër Stuttgart, ku Bayerni fitoi me rezultatin 3–2 për të kompeltuar [[Tripleta (futboll)|Tripletën]] historike.<ref>{{cite web|url=https://www.lajmeshqip.com/sporti/bajern-mbyll-sezonin-prefekt-duke-fituar-edhe-kupen|title=Bajern mbyll sezonin prefekt duke fituar edhe Kupën|publisher=Lajme Shqip|language=sq|date=1 qershor 2013|accessdate=29 nëntor 2019|archive-date=16 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116044313/https://www.lajmeshqip.com/sporti/bajern-mbyll-sezonin-prefekt-duke-fituar-edhe-kupen|url-status=dead}}</ref> Müller shënoi 23 gola në të gjithë kompedicionet përfshirë 13 në ligë, 1 gol në DFB-Pokal, dhe në mënyre mbreslënëse 8 gola në Ligën e Kampioneve, gjithashtu edhe një gol në finalen e Superkupës.<ref name="2012/2013">{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=51230&season_id=142|title=Games played by Thomas Muller in 2012/2013|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Thomas Muller në 2012/2013|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=29 nëntor 2019}}</ref> Ky ishte sezoni më i mirë në aspektin personal dhe me skuadrën.<ref name="2012/2013"/> ====Sezoni 2013–14==== [[Skeda:Thomas Müller 2013.jpg|parapamje|djathtas|250px|Müller me Bayernin në vitin 2013.]] Müller e filloi sezinin 2013–14 duke shënuar 7 në 12 ndeshjet para-sezonale të Bayernit.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2014/clubs/player=250003318/index.html|title=Thomas Müller|publisher=UEFA|language=en|accessdate=20 shtator 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2013/clubs/player=250003318/index.html|title=Thomas Müller|publisher=UEFA|language=en|accessdate=18 shtator 2013}}</ref><ref name="traumspiel">{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2013/06/guardiola-era-opens-with-16-goal-festival|title=Guardiola era opens with 16-goal festival|trans-title=Epoka Guardiola hapet me një festival 16 golësh|publisher=Bayern Munich|language=en|date=29 qershor 2013|accessdate=29 qershor 2013|archive-date=16 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116054408/https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2013/06/guardiola-era-opens-with-16-goal-festival|url-status=dead}}</ref> Më 5 gusht 2013, në raundin e parë të Bayernit në [[2013–14 DFB-Pokal|DFB-Pokal]] kundër [[BSV Schwarz-Weiß Rehde|Schwarz-Weiß Rehden]], Müller shënoi tregolëshin e tij të parë në karrierë në fitoren e Bayernit me rezultatin 5–0.<ref name="dfbpfr">{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2013-14/1/1888121/spielbericht_bsv-sw-rehden-5330_bayern-muenchen-14.html|title=Müller schnürt einen Dreierpack|website=kicker.de|language=de|date=5 gusht 2013|accessdate=5 gusht 2013}}</ref> Në ndeshjen e parë të Bayernit në sezonin 2013–14 të [[Bundesliga|Bundesligës]], Müller humbi penalltinë e parë në karrierën e tij. Vetëm disa sekonda pasi penalltia u prit nga portieri [[Álvaro Domínguez]], Bayerni fitoi një penallti tjetër që u shënua gol nga mbrojtësi [[David Alaba]]; në fund të ndeshjes, Müller tha: "Unë jam akoma i lumtur që të gjuaj penallti, por mendoj se njeriu i duhur për të gjuajtur penallti është Alaba." Më 25 shtator, kundër [[Hannover 96]] në ndeshjen e raundit të dytë të DFB-Pokal, Müller shënoi edhe dy herë për të arritur në shifrën e pesë golave në vetëm dy ndeshje. Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitores 1–0 kundër [[VfL Wolfsburg]], duke shënuar golin e parë në Bundesligë për sezonin 2013–14. Müller shënoi golin e parë në Ligën e Kampioneve për sezonin e ri më 2 tetor në suksesin 3–1 kundër anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester City]] në [[Etihad Stadium]]. Më 17 Maj 2014, Müller shënoi golin e dytë të skuadrës në fitoren 2–0 në kohën shtesë kundër rivalëve të [[Borussia Dortmund]] në finalen e DFB-Pokal, duke i dhënë ''die Roten'' dopietën e dhjetë në histori të ligë dhe kupës.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2014/05/17/bayern-beats-dortmund-2-0-in-german-cup-final/9221529/|title=Bayern beats Dortmund 2-0 in German Cup final|trans-title=Bayerni mposht Dortmundin 2-0 në finalen e Kupës Gjermane|publisher=USA Today|language=en|date=17 maj 2014|accessdate=18 maj 2014}}</ref> Müller e mbylli kompedicionin si shënuesi më i mirë i saj me tetë gola në pesë paraqitje.<ref>{{cite news|url=http://www.dfb.de/news/de/d-dfb-pokal/die-statistiken-zum-dfb-pokalfinale-2014/58477.html|title=Die Statistiken zum DFB-Pokalfinale 2014|publisher=Deutscher Fußball-Bund|language=de|date=18 maj 2014|accessdate=18 maj 2014}}</ref> ====Sezoni 2014–15==== Pas mbarimit të [[Sezoni 2013–14 i FC Bayern Munich|sezonit 2013–14]], Müller firmosi një kontratë të re që do ta mbajë atë në klub deri në vitin 2019<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27793926|title=Bayern Munich: Philipp Lahm and Thomas Muller sign new deals|trans-title=Bayern Munich: Philipp Lahm dhe Thomas Muller firmosin marrëveshje të reja|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 qershor 2014|accessdate=11 qershor 2014}}</ref> duke refuzuar një ofertë nga [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref name="Muller claims he turned down 'astronomical' Man United offer"/><ref>{{cite news|url=http://en.espn.co.uk/football/sport/story/335261.html|title=Mueller: I rejected more money at United|trans-title=Muller: Refuzova më shumë para te United|publisher=ESPN FC|language=en|date=20 gusht 2014|accessdate=20 gusht 2014|archive-date=24 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160124170830/http://en.espn.co.uk/football/sport/story/335261.html|url-status=dead}}</ref> Müller luajti në [[DFL-Supercup 2014|DFL-Supercup]],<ref name="2014supercup">{{cite web|url=http://www.kicker.de/d-supercup-fb-1/2014/1/2396815/spielbericht_borussia-dortmund-17_bayern-muenchen-14.html|title=Aubameyang köpft BVB zum Supercup-Sieg|trans-title=Aubameyang udhëheq BVB-në drejt fitores në Superkupë|website=kicker.de|language=de|date=13 gusht 2014|accessdate=13 gusht 2014}}</ref> e cila ishte ndeshja e parë e Bayernit për [[Sezoni 2014–15 i FC Bayern Munich|sezonin 2014–15]].<ref name="2014supercup"/> Ata u mposhtën me rezultatin 2–0.<ref name="2014supercup"/> Goli i tij i parë i sezonit erdhi kundër [[SC Preußen Münster|Preußen Münster]] në [[2014–15 DFB-Pokal|DFB-Pokal]] më 17 gusht 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2014-15/1/2397917/spielbericht_preussen-muenster-104_bayern-muenchen-14.html|title=Götze, Müller, Alaba und Pizarro - FCB auf Kurs|trans-title=Götze, Müller, Alaba dhe Pizarro - FCB në kurs|website=kicker.de|language=de|date=17 gusht 2014|accessdate=17 gusht 2014}}</ref> Më pas në ndeshjen hapëse të Bundesligës,<ref>{{cite web|url=http://www.dw.de/bayern-to-open-season-against-wolfsburg-as-bundesliga-fixtures-confirmed/a-17733107|title=Bayern to open season against Wolfsburg as Bundesliga fixtures confirmed|trans-title=Bayern do t'a hapi sezonin ndaj Wolfsburg me ndeshjet e Bundesligës të konfirmuara|publisher=Deutsche Welle|language=de|author=Ross Dunbar|date=24 qershor 2014|accessdate=23 gusht 2014}}</ref> më 22 gusht 2014,<ref name="Robben macht's besser als Malanda">{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2014-15/1/2407218/spielbericht_bayern-muenchen-14_vfl-wolfsburg-24.html|title=Robben macht's besser als Malanda|trans-title=Robben e bën më mirë sesa Malanda|website=kicker.de|language=de|date=22 gusht 2014|accessdate=23 gusht 2014}}</ref> Müller shënoi golin e parë të skuadrës për sezonin e ri kundër [[VfL Wolfsburg]], duke udhëhequr skuadrën në një fitore 2–1.<ref>{{cite web|url=http://www.welt.de/sport/fussball/bundesliga/fc-bayern-muenchen/article131507396/Bayern-muehen-sich-zum-Erfolg-gegen-Wolfsburg.html|title=Bayern mühen sich zum Erfolg gegen Wolfsburg|trans-title=Bayern përpiqet të ketë sukses kundër Wolfsburgut|publisher=Die Welt|language=de|date=22 gusht 2014|accessdate=23 gusht 2014}}</ref> ===Vancouver Whitecaps FC=== Më 6 gusht 2025, Müller u transferua te [[Vancouver Whitecaps FC]] në [[Kanada]] si lojtar i lirë, duke firmosur një kontratë deri në fund të sezonit 2025 me mundësi rinovimi për sezonin 2026.<ref>{{cite web|author=Sigal Sigal|url=https://www.mlssoccer.com/news/thomas-muller-transfer-vancouver-whitecaps-bayern-munich-germany-bundesliga-mls|title=Thomas Müller! Bayern Munich, Germany legend joins Vancouver Whitecaps|publisher=Major League Soccer|language=en|date=6 gusht 2025|access-date=6 gusht 2025}}</ref> Ai shënoi me penallti në debutimin e tij në [[Major League Soccer]] në suksesin 3–2 kundër [[St. Louis City SC]] më 23 gusht.<ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/st-louis-city-vancouver-whitecaps-score-mls-0c1475db1372b6b5e3888c040019aaca|title=Thomas Müller scores on PK in stoppage time to lift Whitecaps over St. Louis City 3-2|publisher=AP News|language=en|date=24 gusht 2025}}</ref> Më 13 shtator, në ditëlindjen e tij të 36të, Müller shënoi tre gola në fitoren 7–0 kundër [[Philadelphia Union]].<ref>{{Cite web|url=https://www.whitecapsfc.com/news/statement-made|author=Felipe Vallejo|date=13 shtator 2025|title=Statement made|access-date=14 shtator 2025|publisher=Vancouver Whitecaps FC|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Thomas Müller, Germany national football team (02).jpg|parapamje|djathtas|200px|Müller në stërvitje me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermaninë]] në vititn 2011]] Müller ka qënë pjestar i kombëtareve gjermane të moshave të ndryshme, duke filluar me kombëtaren [[Kombëtarja gjermane nën-16 e futbollit|nën-16]] në vitin 2004.<ref name="DFBprofile">{{cite web|url=http://team.dfb.de/de/das-team/sturm/thomas-mueller/biografie/page/1378.html?1267017907|title=Thomas Müller – Biografie|trans-title=Thomas Müller – Biografia|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|language=de|accessdate=30 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722042740/http://team.dfb.de/de/das-team/sturm/thomas-mueller/biografie/page/1378.html?1267017907|archive-date=22 korrik 2010|url-status=dead}}</ref> Në gusht 2009, ai u thirr për herë të parë për të luajtur me kombëtaren [[Kombëtarja gjermane nën-21 e futbollit|nën-21]]; ai bëri debutimin e tij në humbjen 1–3 kundër [[Kombëtarja turke nën-21 e futbollit|Turqisë]] në një ndeshje miqësore.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/intwettbewerbe/u-21-nationalteams-freundschaftsspiele/2009/1/946103/spielbericht_deutschland-3096_tuerkei-u-21.html|title=Türkei vermiest Adrions Debüt|trans-title=Turqia prish debutimin e Adrions|website=kicker.de|language=de|date=11 gusht 2009|accessdate=31 janar 2010}}</ref> Ai luajti gjashtë herë për ekipin nën-21 dhe shënoi një gol; ky gol, u shënua më 17 nëntor 2009 në fitoren fantastike 11–0 ndaj modestëve të [[Kombëtarja sanmarineze nën-21 e futbollit|San Marinos]].<ref>{{cite web|url=http://www.dfb.de/index.php?id=500109&no_cache=1&action=showPlayer&player=mueller_tommy&lang=D&cHash=65825f7f84|title=U21-Nationalteam Männer – Nationalspieler Thomas Müller|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|language=de|accessdate=31 janar 2010|trans-title=Ekipi kombëtar nën-21 – lojtari Thomas Müller}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.dfb.de/index.php?id=501415&spielid=314&action=schema&teama=San%20Marino&teamb=Deutschland|title=San Marino – Gjermania 0:11 (0:5)|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|language=de|date=17 nëntor 2009|accessdate=25 dhjetor 2010|archive-date=29 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829085033/http://www.dfb.de/index.php?id=501415&spielid=314&action=schema&teama=San%20Marino&teamb=Deutschland|url-status=dead}}</ref> Në tetor të të njëjtit vit, paraqitjet e rregullta që zhvillonte me Bayernin e detyruan trajnerin e [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]], [[Joachim Löw]] që ta merrte në konsideratë dhe t'a thërriste për herë të parë në kombëtaren e të rriturve,<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/515765/artikel_Loew-bleibt---wenn-alle-bleiben.html|title=Löw bleibt – wenn alle bleiben|trans-title=Löw qëndron – nqs të gjithë qëndrojnë|website=kicker.de|language=de|date=12 tetor 2009|accessdate=20 tetor 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/nationalelf/startseite/516070/artikel_DFB-Team-trifft-auf-Drogba-26-Co.html|title=DFB-Team trifft auf Drogba & Co.|trans-title=Ekipi iDFB team ballafaqon Drogba & Co|website=kicker.de|language=de|date=20 tetor 2009|accessdate=20 tetor 2009}}</ref> pavarësisht hezitimit fillestar nga bordi i Bayern Munich.<ref>{{cite web|url=http://www.bild.de/sport/fussball/wm/karl-heinz-rummenigge-empfiehlt-langen-urlaub-11685094.bild.html|title=Rummenigge empfiehlt langen Urlaub|trans-title=Rummenigge rekomandon pushime të gjata|publisher=[[Bild]]|language=de|date=3 mars 2010|accessdate=23 gusht 2011|archive-date=5 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121005124211/http://www.bild.de/sport/fussball/wm/karl-heinz-rummenigge-empfiehlt-langen-urlaub-11685094.bild.html|url-status=dead}}</ref> Një muaj më vonë, Müller u thirr për të luajtur një ndeshje miqësore kundër [[Kombëtarja fildishtase e futbollit|Bregut të Fildishtë]].<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2009/nov/06/aaron-hunt-germany-call-up|title=Aaron Hunt wins Germany call-up after turning back on England|trans-title=Aaron Hunt fiton thirrjen e Gjermanisë pasi u rikthye në Angli|publisher=The Guardian|language=en|date=6 nëntor 2009|accessdate=6 nëntor 2009}}</ref> Në të njëjtën kohë ai ishte thirrur në një ndeshje tjetër miqësore në të njëjtën javë kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]], por ndeshja u anullua për shkak të vdekjes së [[portieri]]t [[Robert Enke]].<ref name="callup">{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2010/01/muller-proud-after-call-to-germany-set-up|title=Müller proud after call to Germany set-up|trans-title=Muller krenar pasi thirrjes në ekipin kombëtar të Gjermanisë|publisher=Bayern Munich|language=en|date=27 janar 2010|accessdate=1 shkurt 2010}}</ref> Me pak mundësi për të provuar lojtarët e rinj dhe me kombëtaren nën-21 që kishin ndeshje të vështira për kualifikueset e kampionatit evropian të vitit 2011, trajneri Löw dhe trajneri i kombëtares nën-21, [[Rainer Adrion]] mendonin se ishte e nevojshme që Müller të ktheheshe me skuadrën e të rinjëve, gjë që ndodhi.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/517194/artikel_Mueller-hat-Verstaendnis-fuer-Loew.html|title=Müller hat Verständnis für Löw|trans-title=Müller e kupton Löw-n|website=kicker.de|language=de|date=17 nëntor 2009|accessdate=31 janar 2010}}</ref> ===Kupa e Botës 2010=== [[Skeda:FIFA_World_Cup_2010_Argentina_vs_Germany_-_Thomas_Müller_opening_goal.gif|thumb|right|220px|upright=2.1|alt=Thomas Muller.|Goli i Thomas Muller në ndeshjen kundër [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinës]].]] Müller ishte një nga 27 lojtarët që u thirrën përkohësisht për të luajtur me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermaninë]] në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]] sëbashku me shtatë bashklojtarë nga [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]].<ref name="wcprovisional">{{cite news|title="Hans-Jörg Butt called up to Germany's preliminary World Cup squad"|url=http://www.guardian.co.uk/football/2010/may/06/germany-world-cup-squad|trans-title=Hans-Jörg Butt thirret për të luajtur me Gjermaninë në Kupën e Botës 2010|publisher=The Guardian|language=en|date=6 maj 2010|accessdate=3 gusht 2011}}</ref> Ai u rrezua me biçikletë në qëndrën stërvitore South Tyrol, por që fatmirësisht kishte vetëm dëmtime sipërfaqsore në këmbë,<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2010/05/painful-start-for-muller-ribery%E2%80%99s-role-open|title=Painful start for Müller, Ribéry’s role open|trans-title=Fillim i dhimshëm për Müller, roli i Ribéry i hapur|publisher=Bayern Munich|language=en|date=26 maj 2010|accessdate=1 qershor 2010}}</ref> por gjithsesi në listën përfundimtare, Müller ishte një nga 23 lojtarët e përzgjedhur për të luajtur Gjermaninë në Kupën e Botës.<ref name="WCsquad">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/8664938.stm|title=World Cup 2010: Germany omit Andreas Beck from squad|trans-title=Kupa e Botës 2010: Gjermania lë jashtë skuadrës mbrojtën Andreas Beck|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 qershor 2010|accessdate=1 qershor 2010}}</ref> Ai zgjodhi fanellën me numrin 13, që ishte lënë nga [[Kapiteni (futboll)|kapiteni]] i skuadrës [[Michael Ballack]], i cili nuk u thirr për shkak dëmtimi, dhe që më përpara ishte mbajtur nga legjenda [[Gerd Müller]].<ref name="number13">{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/nationalelf/startseite/525895/artikel_Mueller-erhaelt-Ballacks-Nummer.html|title=Müller erhält Ballacks Nummer|trans-title=Müller merr numrin e Ballack|website=kicker.de|language=de|date=1 qershor 2010|accessdate=1 qershor 2010}}</ref> Müller luajti ndeshjen e tij të dytë me kombëtaren në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnjës]] ku zëvëndësoi në fillim të pjesës së dytë mesfushorin [[Piotr Trochowski]].<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/intwettbewerbe/fussball-nationalteams-freundschaftsspiele/2010/4/995257/spielbericht_deutschland_bosnien-herzegowina.html|title=Deutschland – Bosnien-Herzegowina 3:1|trans-title=Gjermani 3–1 Bosnja-Hercegovina|website=kicker.de|language=de|date=3 qershor 2010|accessdate=4 qershor 2010}}</ref> Ai luajti në ndeshjen hapëse të ekipit në Grupin D kundër [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]], duke kontribuar me gol në suksesin 4–0.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300111116/report.html|title=Germany – Australia|trans-title=Gjermania – Australia|publisher=FIFA|language=en|date=13 qershor 2010|accessdate=14 qershor 2010|archive-date=22 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722150403/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249722/match%3D300111116/report.html|url-status=dead}}</ref> Ky gol, i shënuar në minutën e 68të, ishte i pari tij me ekipin e të rriturve, si dhe u shpall goli më i bukur gjerman i muajit.<ref>{{cite news|url=http://www.sportschau.de/sp/tor_des_monats/html/popup.php5?show=details&id=480&cb=chronik|title=ARD Sportschau – Tor des Monats – Tor des Monats Juni 2010|trans-title=ARD Sports shfaq – Goli i Muajit qershor 2010|publisher=[[ARD (televizion)|ARD]]|language=de|date=13 qershor 2010|accessdate=28 gusht 2011}}</ref> Müller gjithashtu luajti edhe në dy ndeshjet e tjera, me Gjermaninë që u shpall fituese e grupit me gjashtë pikë; në ndeshjen e tretë ndaj [[Kombëtarja ganeze e futbollit|Ganës]], ai u ndëshkua me karton të verdhë në minutën e 43të.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2010/06/23/world/world-cup/ghana/germany/878794/|title=Ghana vs. Germany 0 – 1|trans-title=Gana vs. Gjermania 0 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=23 qershor 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Në ndeshjen e raundit të 16-tave, Gjermania u përball kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglinë]]; Müller ishte protagonist i takimit me dy gola dhe një asist duke udhëhequr ekipin në fitoren 4–1. Ai luajti për 72 minuta, dhe u shpall lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_51/default.stm|title=Germany 4-1 England|trans-title=Gjermania 4-1 Anglia|publisher=BBC Sport|language=en|author=Phil McNulty|date=27 qershor 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/jun/27/germany-england-world-cup-2010|title=World Cup 2010: Germany tear down England's defence|trans-title=Kupa e Botës 2010: Gjermania shkatërron mbrojtjen e Anglisë|publisher=The Guardian|language=en|author=Kevin McCarra|date=27 qershor 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Në çerek-finale, Müller e gjeti rrugën e rrjetës pas vetëm tre minutash në një fitore 4–0 ndaj [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinës]]; ai shënoi pas një krosimi në zonë të [[Bastian Schweinsteiger]], dhe gjithashtu u ndëshkua me karton të verdhë në minutën e 35të për shkak se preku topin me dorë.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/03/germany-argentina-world-cup-2010|title=World Cup 2010: Germany dump Diego Maradona and Argentina out|trans-title=Kupa e Botës 2010: Gjermania hedh Diego Maradonën dhe Argjentinën jashtë|publisher=The Guardian|language=en|author=Dominic Fifield|date=3 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/news/7868494/Argentina-0-Germany-4-match-report.html|title=Argentina 0 Germany 4: match report|trans-title=Argjentina 0 Gjermania 4: raporti i ndeshjes|publisher=The Telegraph|language=en|author=Duncan White|date=3 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Ky karton i verdhë bëri që ai të humbiste ndeshjen gjysëm-finale ndaj [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], e cila më vonë fitoi turnamentin. Ai deklaroi se ishte shumë nervoz për faktin që luajti në atë ndeshje, e cila u mbyll me humbjen 0–1.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/7878321/Germany-v-Spain-Thomas-Mullers-absence-costs-Germany-dear-in-World-Cup-semi-final.html|title=Germany v Spain: Thomas Muller's absence costs Germany dear in World Cup semi-final|trans-title=Gjermania v Spanja: Mungesa e Thomas Müller i kushton Gjermanisë shumë në gjysëm-finalen e Kupës së Botës|publisher=The Telegraph|language=en|author=Jason Burt|date=8 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Ai u rikthye në fushë në finalen e vogël për vendin e tretë kundër [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguajit]]; ai luajti për 90 minuta, duke shënuar edhe golin e parë të takimit në minutën e 19të.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/uruguay-vs-germany/221759|title=Germany secure third place|trans-title=Gjermania siguron vendin e tretë|publisher=Sky Sports|language=en|author=Jamie Casey|date=10 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_63/default.stm|title=Uruguay 2-3 Germany|trans-title=Uruguaji 2-3 Gjermania|publisher=BBC Sport|language=en|author=David Ornstein|date=10 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Müller u shpall golashënuesi më i mirë i turnamentit me pesë gola sëbashku me mesfushorin [[Wesley Sneijder]] dhe sulmuesit [[David Villa]] dhe [[Diego Forlán]]. Ai fitoi çmimin [[Këpuca e artë e FIFA Kupës së Botës|Këpucën e Artë]] për shkak se kishte më shumë asiste (3).<ref name="goldenboot2010">{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/goldenboot/index.html|title=Golden Boot|trans-title=Këpuca e Artë|publisher=FIFA|language=en|date=11 korrik 2010|accessdate=11 korrik 2010|archive-date=4 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204084708/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/goldenboot/index.html|url-status=dead}}</ref> Përveç kësaj, ai u shpall edhe lojtari më i mirë i ri duke lënë mbrapa [[André Ayew]] të Ganës dhe [[Giovani dos Santos]] të Meksikës.<ref name="youngplayer2010">{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/bestyoungplayer/news/newsid=1272513/index.html|title=Muller claims two coveted crowns|trans-title=Muller merr dy frone të lakmuar|publisher=FIFA|language=en|date=11 korrik 2010|accessdate=10 korrik 2010|archive-date=28 dhjetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101228024831/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/bestyoungplayer/news/newsid%3D1272513/index.html|url-status=dead}}</ref> Me këto dy çmime, ai pasoi fituesit e vitit 2006 të cilët ishin respektivisht [[Miroslav Klose]] dhe [[Lukas Podolski]].<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/wm/startseite/527485/artikel_Mueller_Torschuetzenkoenig-und-Bester-Junger-Spieler.html|title=Müller: Torschützenkönig und "Bester Junger Spieler"|trans-title=Müller golashënuesi dhe lojtari i ri më i mirë|website=kicker.de|language=de|date=11 korrik 2010|accessdate=12 korrik 2010}}</ref> Në tetor 2010, ai ishte në listën e kanditaturave për të fituar [[Topi i artë|Topin e artë]] sëbashku me katër shokët e tij gjerman.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/classicfootball/releases/newsid=1323915.html|title=Shortlists for first FIFA Ballon d’Or gala revealed|trans-title=Lista për galanë e parë të FIFA Topit të artë|publisher=FIFA|language=en|date=26 tetor 2010|accessdate=28 tetor 2010|archive-date=29 tetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101029200537/http://www.fifa.com/classicfootball/releases/newsid=1323915.html|url-status=dead}}</ref> ===Euro 2012=== [[Skeda:Thomas Müller, Germany national football team (07).jpg|thumb|left|190px|Müller duke luajtur në një ndeshje kualifikuese të [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]] kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]].]] Müller ishte titullar në të gjithë ndeshjet [[Kualifikueset e UEFA Euro 2012|kualifikuese]] të [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]], ku [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] e mbylli grupin në vendin e parë me pikë të plota. Gjatë kualifikueseve, Müller kishte dhuruar asistuar shtatë gola,<ref>{{cite news|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2011/|title=Spiele von Thomas Müller in 2010/2011|trans-title=Ndeshjet e Thomas Muller në sezonin 2010/2011|website=fussballdaten.de|language=de|accessdate=12 tetor 2010}}</ref> ku tre prej tyre erdhën në fitoren 6–2 kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]] në shtator 2011, gjë që i siguroi ekipit një vend në finalet e turnamentit dy ndeshje përpara përfundimit të grupit.<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/em/qualifikation/em-qualifikation/2010-11/9/999641/spielschema_deutschland_oesterreich.html|title=Deutschland – Österreich 6:2, EM-Qualifikation, Saison 2010/11, 9.Spieltag – Spielanalyse, Aufstellung, Torschützen und alle Infos zur Spielpaarung|trans-title=Gjermani 6–2 Austri, kualifikueset e Kampionatit Evropian, sezoni 2010–11, ndeshja e 9 – Analiza e ndeshjes, formacionet dhe i gjithë informacioni i ndeshjes|website=kicker.de|language=de|date=2 shtator 2011|accessdate=2 shtator 2011}}</ref> Gjatë kualfikueseve, Müller shënoi vetëm tre gola, ku dy prej tyre erdhën në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistanit]] më 26 mars 2011.<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/em/qualifikation/em-qualifikation/2010-11/5/999631/spielbericht_deutschland_kasachstan.html|title=Deutschland – Kasachstan 4:0, EM-Qualifikation, Saison 2010/11, 5.Spieltag|trans-title=Gjermani 4–0 Kazakistan, kualifikueset e Euro 2012, ndeshja 5|website=kicker.de|language=de|date=26 mars 2011|accessdate=26 mars 2011}}</ref> dhe goli tjetër erdhi kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqisë]] më 7 tetor 2011.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/em/qualifikation/em-qualifikation/2010-11/11/999651/spielbericht_tuerkei_deutschland.html|trans-title=Gomez keeps Germany's record-breakers on course|title=Gomez mban rekord-thyesit Gjermaninë në kurs|website=kicker.de|language=de|date=7 tetor 2011|accessdate=8 tetor 2011}}</ref> Müller ishte një nga 23 lojtarët që u përzgjodh nga trajneri [[Joachim Löw]] për të luajtur [[UEFA Euro 2012]], ku [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] u eleminua nga [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] në gjysëm-finale me rezultatin 1–2. Ai luajti në të gjitha ndeshjet, ku në tre ndeshjet e grupit luajti si titullar dhe dy ndeshjet e tjera luajti si zëvëndësim. Në tre ndeshjet e grupit, Müller u zëvendësua në minutat e 94, 92 dhe 84 respektivisht kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]], [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]] dhe [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]].<ref name="ger-por report">{{cite web|url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003322_fr.pdf|title=Germany 1–0 Portugal|trans-title=Gjermania 1–0 Portugalia|publisher=UEFA|language=en|date=9 qershor 2012|accessdate=9 qershor 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Gomez-ldquofundosrdquo-Holanden-triumfon-Gjermania.1047250601/|title=Gomez “fundos” Holandën, triumfon Gjermania|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=13 qershor 2012|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=16 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116042412/http://www.arkivalajmeve.com/Gomez-ldquofundosrdquo-Holanden-triumfon-Gjermania.1047250601/|url-status=dead}}</ref><ref name="den-ger report">{{cite news|url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003338_fr.pdf|title=Denmark 1–2 Germany|trans-title=Danimarka 1–2 Gjermania|publisher=UEFA|language=en|format=PDF|date=17 qershor 2012|accessdate=17 qershor 2012}}</ref> Gjermania e mbylli grupin e saj në vendin e parë me nëntë pikë. Në dy ndeshjet e tjera ku luajti si zëvëndësues, Müller hyri në fushë në minutat 67 dhe 71 respektivisht kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]] dhe Italisë.<ref name="ger-gre report">{{cite news|url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003344_fr.pdf|title=Germany 4–2 Greece|trans-title=Gjermania 4–2 Greqia|publisher=UEFA|language=en|format=PDF|date=22 qershor 2012|accessdate=22 qershor 2012}}</ref><ref name="ger-ita report">{{cite news|url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003379_fr.pdf|title=Germany 1–2 Italy|trans-title=Gjermania 1–2 Italia|publisher=UEFA|language=en|format=PDF|date=28 qershor 2012|accessdate=28 qershor 2012}}</ref> ===Kupa e Botës 2014=== [[Skeda:Germany players celebrate winning the 2014 FIFA World Cup.jpg|thumb|right|Thomas Müller (#13) duke festuar me lojtarët gjerman pas triumfit në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]].]] Müller shënoi golat e parë në kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] më 22 mars 2013 në fitoren 0–3 kundër [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistanit]]. Më 6 dhe 10 shtator, Müller shënoi nga një gol në fitoret 3–0 kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]] dhe [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] duke ndihmuar Gjermaninë të zhvillonte një nga fushatat më të mira kualifikuese si dhe të kalonte në fazën finale të turnamentit.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/us/en/report/334694/report.html?soccernet=true&cc=5901|title=Kazakhstan 0–3 Germany|trans-title=Kazakistan 0–3 Gjermania|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 mars 2013|accessdate=2 prill 2013}}</ref> Më 16 qershor 2014, në ndeshjen hapëse të Gjermanisë në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]],<ref name="GJER 4–0 POR">{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/221332/|title=Gjermania e frikshme, Myler leksion për CR7|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=17 qershor 2014|accessdate=18 qershor 2014}}</ref> Müller shënoi tregolëshin e parë të turnamentit në një fitore të mrekullueshme 4–0 ndaj [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref name="GJER 4–0 POR"/> Gjatë ndeshjes, saktësisht në minutën e 37të, ai ishte protagonist i një incidenti me mbrojtësin kundërshtar [[Pepe]], i cili "gjoja" e goditi me kokë pas një ndërhyje. gjë që bëri që ai të përjashtohej nga ndeshja.<ref>{{cite web|url=http://www.monitor.al/kupa-e-botes-2014-fituesit-dhe-humbesit-e-disa-prej-ndeshjeve-te-para-me-interesante/|title=Kupa e Botës 2014: Fituesit dhe humbësit e disa prej ndeshjeve të para më interesante|publisher=Monitor.al|language=sq|date=20 qershor 2014|accessdate=20 dhjetor 2018}}</ref> Müller u shfajsua pas ndeshjes, duke thënë që nuk ishte faji i tij për kartonin e kuq të portugezit.<ref>{{cite web|url=https://www.gazetaexpress.com/sport/kartoni-i-kuq-per-pepen-i-drejte-por-edhe-muller-eshte-dashur-te-ndeshkohet-foto-22196/?archive=1|title=Kartoni i kuq për Pepen i drejtë, por edhe Muller është dashur të ndëshkohet (Foto)|publisher=Gazeta Express|language=sq|date=16 qershor 2014|accessdate=20 dhjetor 2018|archive-date=24 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824024416/http://www.gazetaexpress.com/sport-kartoni-i-kuq-per-pepen-i-drejte-por-edhe-muller-eshte-dashur-te-ndeshkohet-foto-22196/?archive=1|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.espnfc.us/germany/story/1886389/germanys-thomas-muller-denies-seeking-to-get-portugal-defender-pepe-dismissed|title=Muller: I didn't influence Pepe red|trans-title=Muller: Nuk ndikova në të kuqin e Pepes|publisher=ESPN FC|language=en|author=Stephan Uersfeld|date=16 qershor 2014|accessdate=17 qershor 2014}}</ref> Më 26 qershor, ai shënoi golin e vetëm të ndeshjes së tretë të fundit të grupit kundër [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shteteve të Bashkuara]], duke udhëhequr Gjermaninë drejtë fitimit të [[2014 FIFA Kupa e Botës#Grupi G|Grupit G]], duke hequr thashethemet e e mundshme të ndonjë marrëveshje të fshehtë midis trajnerit të Gjermanisë [[Joachim Löw]] dhe atij amerikan [[Jürgen Klinsmann]] për të luajtur për barazim siç ndodhi në vitin [[Turpi i Gijonit|1982]].<ref>{{cite news|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/319259.html|title=Mueller goal wins it but USA make history|trans-title=Goli i Muller sjell fitoren por Shba bën histori|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 qershor 2014|accessdate=26 qershor 2014|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714213756/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/319259.html|url-status=dead}}</ref> Më 8 korrik, ai shënoi golin e parë të Gjermanisë në fitoren tenistike [[Brazil v Gjermani (2014 FIFA Kupa e Botës)|7–1]] në gjysëm-finalen e fituar kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]].<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/226882/|title=Gjermania në “qiellin e shtatë”, ç’poshtërim për Brazilin!|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=9 korrik 2014|accessdate=9 korrik 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2014/07/08/historike-gjermania-shkaterron-7-1-brazilin/|title=Historike! Gjermania shkatërron 7-1 Brazilin|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=8 korrik 2014|accessdate=20 dhjetor 2018}}</ref> Ky gol ishte goli i 2000të në historinë e [[Kombëtarja gjermane e futbollit|kombëtares gjermane]]. Müller tani kishte shënuar nga pesë gola në dy edicionet e fundit të Kupës së Botës, duke u bërë lojtari i tretë në histori që e arrin këtë (pas [[Teófilo Cubillas]] dhe shokut të tij të skuadrës [[Miroslav Klose]]).<ref name="Brazil vs Germany, World Cup 2014: as it happened">{{cite news|last1=Tyers|first1=Alan|title=Brazil vs Germany, World Cup 2014: as it happened|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10951334/Brazil-vs-Germany-World-Cup-2014-as-it-happened.html|publisher=The Telegraph|language=en|date=9 korrik 2014|accessdate=9 korrik 2014}}</ref> Me këtë gol, ai barazoi [[Helmut Rahn]] me dhjetë gola në Kupën e Botës. Më 11 korrik, Müller ishte në listën e dhjetë lojtarëve për të fituar çmimin FIFA [[2014 FIFA Kupa e Botës|Topi i Artë]] për lojtarin më të mirë të turnamentit.<ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2014/07/11/kandidatet-per-lojtarin-me-te-mire-te-brazil-2014/|title=Kandidatët për lojtarin më të mirë të “Brazil 2014”|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=11 korrik 2014|accessdate=3 dhjetor 2018}}</ref> Duke luajtur një nga rolet kryesore në triumfin e skuadrës, Müller fitoi Këpucën e argjendë si golashënuesi i dytë më i mirë i turnamentit dhe gjithashtu ishte në formacionin më të mirë të turnamentit.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-boot/index.html|title=adidas Golden Boot|trans-title=Adidas Këpuca e artë|publisher=FIFA|language=en|accessdate=16 korrik 2014|archive-date=31 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231163656/http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-boot/index.html|url-status=dead}}</ref> ===Kupa e Botës 2018=== Müller ishte një nga 23 lojtarët e thirrur nga Löw për të luajtur në [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2018]] në [[Rusia|Rusi]].<ref>{{cite news|url=https://telesport.al/rrjedh-lista-e-gjermanise-per-boterorin-ja-kush-mbetet-jashte|title=Rrjedh lista e Gjermanisë për Botërorin, ja kush mbetet jashtë|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=1 qershor 2018|accessdate=6 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116043221/https://telesport.al/rrjedh-lista-e-gjermanise-per-boterorin-ja-kush-mbetet-jashte|archive-date=16 janar 2020|url-status=dead}}</ref> Ai luajti në të tre ndeshjet e grupit për Gjermaninë kundër [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]], [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] dhe [[Kombëtarja koreanojugore e futbollit|Koresë së Jugut]]. Ai luajti si titullar në dy ndeshjet e para dhe hyri si zëvëndësues në ndeshjen e tretë ndaj Koresë së Jugut. Ai nuk mundi të shënojë në këtë kompedicion me Gjermaninë që u eliminua në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|url=https://telegrafi.com/shokohet-gjermania-eliminohet-pas-humbjes-ne-momentet-e-fundit-nga-korea-e-jugut/|title=Shokohet Gjermania, eliminohet pas humbjes në momentet e fundit nga Koreja e Jugut|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=27 qershor 2018|accessdate=6 mars 2019}}</ref> Më 5 mars 2019, trajneri i ekipit kombëtar [[Joachim Löw]] konfirmoi se Müller nuk do të ishte në planet e tij për një të ardhme të pacaktuar, sëbashku me shokët e ekipit [[Jérôme Boateng]] dhe [[Mats Hummels]].<ref>{{cite web|url=http://sportekspres.com/vendimi-i-lev-per-ta-lene-jashte-kombetares-reagon-tomas-myler/|title=Vendimi i Lëv për ta lënë jashtë kombëtares, reagon Tomas Myler|publisher=Sport Ekspres|language=sq|date=5 mars 2019|accessdate=6 mars 2019}}</ref> ==Stili i lojës== Müller është një sulmues i çdo anëshëm, i cili është i aftë të mbulojë disa pozicione të repartin e avancuar. Pasi erdhi nga sistemi i të rinjtë e Bayernit, pozicioni i tij natyral ishte [[Mesfushori|mesfushor]], por që kur u bë pjesë e ekipit të parë, ai filloi të luante në pozicione më sulmuese.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/international/klose-impressed-by-new-generation-2018688.html|title=Klose impressed by new generation|trans-title=Klose i impresionuar nga brezi i ri|publisher=[[The Independent]]|language=en|date=5 korrik 2010|accessdate=7 shtator 2011}}</ref> [[FC Bayern München|Bayern München]] si dhe [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] luajnë me formacionin 4-2-3-1, duke bërë që Müller si një nga tre mesfushorët sulmues mrapa [[Sulmuesi (futboll)|sulmuesit]] kryesor; kur luan me kombëtaren ai pozicionet në të djathtë.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/548672/artikel_stimmungsschwankungen-bei-den-bayern.html|title=Stimmungsschwankungen bei den Bayern|trans-title=Ndryshime humori tek Bayern|website=kicker.de|language=de|date=15 shkurt 2011|accessdate=13 shtator 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/16/1013374/spielanalyse_bayern-muenchen-14_fc-st-pauli-18.html|title=Bayern München – FC St. Pauli 3:0, 1. Bundesliga, Saison 2010/11, 16.Spieltag – Spielanalyse|trans-title=Bayern Munich 3–0 St. Pauli, Sezoni 2010–11 i Bundesligës|website=kicker.de|language=de|date=11 dhjetor 2010|accessdate=1 janar 2011}}</ref> Pavarësisht se nuk ka forcë fizike,<ref name="Ancelotti on Muller's role"/> Müller është vlerësuar për pjekurinë e tij,<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2010/06/thomas-following-in-gerd%E2%80%99s-footsteps|title=Thomas following in Gerd’s footsteps|trans-title=Thomas duke ndjekur hapat e Gerd|publisher=Bayern Munich|language=en|date=27 qershor 2010|accessdate=30 qershor 2010}}</ref> shpejtësinë, teknikën,<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2010/06/rooney-joins-in-chorus-of-praise-for-muller|title=Rooney joins in chorus of praise for Müller|trans-title=Rooney hyn në korin e vlerësimeve për Müllerin|publisher=Bayern Munich|language=en|date=16 qershor 2010|accessdate=30 qershor 2010}}</ref> ndërgjegjësimin, inteligjencën taktike dhe pozicionimin.<ref name="2010review" /><ref name="Ancelotti on Muller's role">{{cite web|url=http://www.espnfc.com/bayern-munich/story/3040455/carlo-ancelotti-on-thomas-mullers-bayern-munich-role-im-not-stupid|title=Carlo Ancelotti on Thomas Muller's Bayern Munich role: I'm not stupid|trans-title=Carlo Ancelotti për rolin e Thomas Muller tek Bayern Munich: Unë nuk jam budalla|publisher=ESPN FC|language=en|date=18 janar 2017|accessdate=20 shtator 2017}}</ref> Ai është dalluar veçanërisht për vetëpërmbajtjen e tij dhe qetësinë; trajneri i Gjermanisë [[Joachim Löw]] ka thënë se ai është "indiferent ndaj presionit",<ref name="champions1210" /> kurse ish-trajneri i Bayernit, [[Louis van Gaal]] ka thënë se ai ka forcë të madhe mendore.<ref name="2010review" /> Një shënues i rregullt dhe krijues i golave,<ref name="fussballdaten">{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/|title=Thomas Müller|publisher=fussballdaten.de|language=de|accessdate=24 prill 2010}}</ref> ai e ka përshkruar veten e tij si një lojtar i cili gjen hapsira në mbrojtjet kundërshtare por jo i mirë në driblimet një-kundër-një.<ref name="champions1210"/> Müller e përshkruan rolin e tij me termin "Raumdeuter",<ref>{{cite web|title=Thomas Müller im Gespräch|url=http://www.sueddeutsche.de/sport/thomas-mueller-im-gespraech-ich-bin-ein-raumdeuter-1.1043798|publisher=Süddeutsche Zeitung|language=en|date=9 janar 2011|accessdate=4 prill 2013}}</ref> që përkthehet si "interpretues i hapsirës". Gjatë Kupës së Botës 2014, trajneri i Gjermanisë Joachim Löw e përshkroi atë si "një lojtar joortodoks i cili nuk i parashikon vrapimet e tij, por ka vetëm një qëllim dhe ajo është "si të shënoj gol?".<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25285228|title=2014 Worldcup Germany-Ghana match preview|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 qershor 2014|accessdate=21 qershor 2014}}</ref> ==Jeta personale== Müller lindi në Weilheim, Upper Bavaria, dhe u rrit në fshatin e afërt të Pahl, e cila u bë qëndra e vëmëndjes së mediave gjatë shpërthimit të tij në Kupën e Botës.<ref name="sdz">{{cite news|url=http://www.sueddeutsche.de/muenchen/sport/nationalmannschaft-thomas-mueller-paehl-feiert-seinen-wm-helden-1.959572|title=Thomas Müller – Pähl feiert seinen WM-Helden|trans-title=Thomas Müller – Pähl feston për heroin e tyre të Kupës së Botës|publisher=Süddeutsche Zeitung|language=de|date=15 korrik 2010|accessdate=4 gusht 2011}}</ref> Prindërit e tij quhen Klaudia dhe Gerhard; ai gjithashtu ka edhe një vëlla i quajtur Simon, i cili është dy vjet e gjysëm me i ri se ai. Ai është i martuar me Lisën, e cila është një modele, ata u martuan bashk në dhjetor 2009, pasi kishin dy vite të lidhur sëbashku.<ref>{{cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1289226/World-Cup-2010-Die-Ehefrauen-und-Freundinnen--thats-German-WAGS-Brits.html|title=Meet the Frauen und Freundinnen... that's German WAGS to us Brits|publisher=Daily Mail|language=en|author=Emily Sheridan|date=25 qershor 2010|accessdate=25 dhjetor 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=https://fcbayern.com/de/news/2009/12/thomas-muller-unter-der-haube|title=Thomas Müller unter der Haube|trans-title=Thomas Müller lidh kravatën|publisher=Bayern Munich|language=de|date=2 dhjetor 2009|accessdate=10 korrik 2010}}</ref> Në qershor 2011, ai u bë ambasodor për ''YoungWings'' (Anësorët e rinj), një organizatë bamirëse që ndihmon fëmijët që kanë pësuar humbje me trauma.<ref>{{cite news|url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/news/2011/29858.php|title=Müller takes up role as YoungWings ambassador|trans-title=Müller merr rolin si ambasador i YoungWings|publisher=Bayern Munich|language=en|date=20 qershor 2011|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|8 mars 2020}}<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/players/thomas-muller/38215/|title=Thomas Müller|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=20 janar 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.thomas.muller.42700.en.html|title=Thomas Müller|language=en|publisher=Football Database|accessdate=20 janar 2015}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Kontinenti !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[FC Bayern München II|Bayern München II]] |[[2007–08 Regionalliga Süd|2007–08]] |rowspan="1"|[[Regionalliga Süd]] |3||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||1 |- |[[2008–09 3. Liga|2008–09]] |rowspan="1"|[[3. Liga]] |32||15||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||15 |- !colspan="2"|Gjithsej !35!!16!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!35!!16 |- |rowspan="13"|[[FC Bayern München|Bayern München]] |[[2008–09 Bundesliga|2008–09]] |rowspan="12"|[[Bundesliga]] |4||0||colspan="2"|—||1<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]</ref>||1||colspan="2"|—||5||1 |- |[[2009–10 Bundesliga|2009–10]] |34||13||6||4||12<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||2||colspan="2"|—||52||19 |- |[[2010–11 Bundesliga|2010–11]] |34||12||5||3||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||3||1<ref group="lower-alpha" name="GER">Ndeshje në [[DFL-Supercup]]</ref>||1||48||19 |- |[[2011–12 Bundesliga|2011–12]] |34||7||5||2||14<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||2||colspan="2"|—||53||11 |- |[[2012–13 Bundesliga|2012–13]] |28||13||5||1||13<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||8||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||1||47||23 |- |[[2013–14 Bundesliga|2013–14]] |31||13||5||8||12<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||5||3<ref group="lower-alpha">Një ndeshje në [[DFL-Supercup]], një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], një ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]</ref>||0||51||26 |- |[[2014–15 Bundesliga|2014–15]] |32||13||5||1||10<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||7||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||48||21 |- |[[2015–16 Bundesliga|2015–16]] |31||20||5||4||12<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||8||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||49||32 |- |[[2016–17 Bundesliga|2016–17]] |29||5||3||0||9<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||3||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||1||42||9 |- |[[2017–18 Bundesliga|2017–18]] |29||8||5||4||10<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||3||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||45||15 |- |[[2018–19 Bundesliga|2018–19]] |32||6||6||3||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||45||15 |- |[[2019–20 Bundesliga|2019–20]] |25||6||4||2||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||2||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||36||10 |- !colspan="2"|Gjithsej !343!!116!!54!!32!!113!!44!!11!!3!!521!!195 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !378!!132!!54!!32!!113!!44!!11!!3!!556!!211 |} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== {{updated|19 nëntor 2018}}<ref>{{cite news|url=http://www.national-football-teams.com/player/36374/Thomas_Mueller.html|title=Thomas Müller|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=26 qershor 2014}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=9|[[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] |2010||12||5 |- |2011||13||5 |- |2012||13||0 |- |2013||9||6 |- |2014||15||10 |- |2015||6||5 |- |2016||15||5 |- |2017||6||1 |- |2018||11||1 |- !colspan=2|Gjithsej!!100!!38 |} ====Golat me kombëtaren==== :''Lista e golave dhe rezultateve me kombëtaren gjermane.''<ref name="fussballdaten"/> {| class="wikitable" |- ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli !! Rezultati !! Kompedicioni |- | 1. || [[2010 FIFA Kupa e Botës|13 qershor 2010]] || [[Moses Mabhida Stadium]], [[Durban]], [[Republika Jugafrikane|Afrika e Jugut]] || {{flagicon|Australia}} [[Australia]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> || <div style="text-align: center;">4–0</div> || [[2010 FIFA Kupa e Botës]] |- | 2. || rowspan=" 2"| [[2010 FIFA Kupa e Botës|27 qershor 2010]] || rowspan=" 2"| [[Free State Stadium]], [[Bloemfontein]], [[Republika Jugafrikane|Afrika e Jugut]] || rowspan=" 2"| {{flamuri|Anglia}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–1</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">4–1</div> || rowspan=" 2"| 2010 FIFA Kupa e Botës |- | 3. || <div style="text-align: center;">'''4'''–1</div> |- | 4. || [[2010 FIFA Kupa e Botës|3 qershor 2010]] || [[Cape Town Stadium]], [[Cape Town]], [[Republika Jugafrikane|Afrika e Jugut]] || {{flamuri|Argjentina}} [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">4–0</div> || 2010 FIFA Kupa e Botës |- | 5. || [[2010 FIFA Kupa e Botës|10 qershor 2010]] || [[Nelson Mandela Bay Stadium]], [[Port Elizabeth]], [[Republika Jugafrikane|Afrika e Jugut]] || {{flamuri|Uruguaji}} [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguaji]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–2</div> || 2010 FIFA Kupa e Botës |- | 6. || rowspan=" 2"| [[UEFA Euro 2012|26 Mars 2011]] || rowspan=" 2"| [[Fritz-Walter-Stadion]], [[Kaiserslautern]], [[Gjermania]] || rowspan=" 2"| {{flamuri|Kazakistani}} [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistani]] || <div style="text-align: center;">'''2'''–0</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">4–0</div> || rowspan=" 2"| [[Kualifikueset e UEFA Euro 2012]] |- | 7. || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> |- | 8. || 7 tetor 2011 || [[Turk Telekom Arena]], [[Stambolli|Stamboll]], [[Turqia|Turqi]] || {{flamuri|Turqia}} [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] || <div style="text-align: center;">'''2'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–1</div> || Kualifikueset e UEFA Euro 2012 |- | 9. || 11 nëntor 2011 || [[Olimpiysky National Sports Complex|Olympic Stadium]], [[Kiev]], [[Ukraina|Ukrainë]] || {{flamuri|Ukraina}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukraina]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–3</div> || <div style="text-align: center;">3–3</div> || Ndeshje Miqësore |- | 10. || 15 nëntor 2011 || [[Volksparkstadion]], [[Hamburgu]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Holanda}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–0</div> || Ndeshje Miqësore |- | 11. || 6 Shkurt 2013 || [[Stade de France]], [[Parisi|Paris]], [[Franca|Francë]] || {{flamuri|Franca}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–1</div> || <div style="text-align: center;">2–1</div> || Ndeshje Miqësore |- | 12. || rowspan=" 2"| 22 Mars 2013 || rowspan=" 2"| [[Astana Arena]], [[Astana]], [[Kazakistani]] || rowspan=" 2"| {{flamuri|Kazakistani}} [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistani]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">3–0</div> || rowspan=" 2"| Kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] |- | 13. || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> |- | 14. || 14 gusht 2013 || [[Fritz-Walter-Stadion]], [[Kaiserslautern]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Paraguaji}} [[Kombëtarja paraguajiane e futbollit|Paraguaji]] || <div style="text-align: center;">'''2'''–2</div> || <div style="text-align: center;">3–3</div> || Ndeshje Miqësore |- | 15. || 6 shtator 2013 || [[Allianz Arena]], [[Mynihu]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Austria}} [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austria]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–0</div> || Kualifikueset e Kupës së Botës 2014 |- | 16. || 10 shtator 2013 || [[Tórsvøllur]], [[Torshavn]], [[Ishujt Faroe]] || {{flamuri|Ishujt Faroe}} [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujt Faroe]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–0</div> || Kualifikueset e Kupës së Botës 2014 |- | 17. || 1 qershor 2014 || [[Borussia-Park]], [[Mönchengladbach]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Kameruni}} [[Kombëtarja kamerunase e futbollit|Kameruni]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–1</div> || <div style="text-align: center;">2–2</div> || Ndeshje Miqësore |- | 18. || rowspan=" 3"| [[2014 FIFA Kupa e Botës|16 qershor 2014]] || rowspan=" 3"| [[Arena Fonte Nova]], [[Salvador]], [[Brazili|Brazil]] || rowspan=" 3"| {{flamuri|Portugalia}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || rowspan=" 3"| <div style="text-align: center;">4–0</div> || rowspan=" 3"| [[2014 FIFA Kupa e Botës]] |- | 19. || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> |- | 20. || <div style="text-align: center;">'''4'''–0</div> |- | 21. || 26 qershor 2014 || [[Arena Pernambuco]], [[Recife]], Brazil || {{flamuri|SHBA}} [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shtetet e Bashkuara]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">1–0</div> || 2014 FIFA Kupa e Botës |- | 22. || 8 korrik 2014 || [[Estádio Mineirão]], [[Belo Horizonte]], Brazil || {{flamuri|Brazili}} [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">7–1</div> || 2014 FIFA Kupa e Botës |- | 23. || rowspan=" 2"| 7 shtator 2014 || rowspan=" 2"| [[Westfalenstadion]], [[Dortmundi|Dortmund]], Gjermani || rowspan=" 2"| {{flamuri|Skocia}} [[Kombëtarja skoceze e futbollit|Skocia]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">2–1</div> || rowspan=" 2"| [[Kualifikueset e UEFA Euro 2016]] |- | 24. || <div style="text-align: center;">'''2'''–1</div> |- | 25. || rowspan=" 2"| 14 nëntor 2014 || rowspan=" 2"| [[Frankenstadion]], [[Nürnberg]], Gjermani || rowspan=" 2"| {{flagicon|Gibraltar}} [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltari]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">4–0</div> || rowspan=" 2"| [[Kualifikueset e UEFA Euro 2016]] |- | 26. || <div style="text-align: center;">'''4'''–0</div> |} ==Trofe== ===Klube=== ;Bayern München<ref name="Soccerway">{{cite web|url=http://www.soccerway.com/players/thomas-muller/38215/|publisher=Soccerway|title=Thomas Müller|language=en|accessdate=17 gusht 2014}}</ref> *[[Bundesliga]]: [[2009–10 Bundesliga|2009–10]], [[2012–13 Bundesliga|2012–13]], [[2013–14 Bundesliga|2013–14]] *[[DFB-Pokal]]: [[2009–10 DFB-Pokal|2009–10]], [[2012–13 DFB-Pokal|2012–13]], [[2013–14 DFB-Pokal|2013–14]] *[[DFL-Supercup]]: [[2010 DFL-Supercup|2010]], [[2012 DFL-Supercup|2012]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2012–13 UEFA Liga e Kampioneve|2012–13]]; Finalist: [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|2009–10]], [[2011–12 UEFA Liga e Kampioneve|2011–12]] *[[UEFA Super Kupa]]: [[UEFA Super Kupa 2013|2013]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2013|2013]] ===Kombëtarja=== ;Gjermania<ref name="Soccerway"/> *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]] ===Personale=== *[[2010 FIFA Kupa e Botës|2010 FIFA Kupa e Botës Lojtari i Ndeshjes]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|vs. Angli]], [[2010 FIFA Kupa e Botës|vs. Uruguaji]] *[[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupa e Botës Lojtari i Ndeshjes]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|vs. Portugali]], [[2014 FIFA Kupa e Botës|vs. Shtetet e Bashkuara]] *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës#Këpuca e Artë|FIFA Kupa e Botës Këpuca e Artë]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|FIFA Kupa e Botës Lojtari i ri më i mirë]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[2010 FIFA Kupa e Botës]] Më shumë assista (3, ndarë me [[Mesut Özil]], [[Bastian Schweinsteiger]], [[Kaká]] dhe [[Dirk Kuyt]]) *Bayerischer Sportpreis: 2010<ref>{{cite news|url=http://www.sportpreis.bayern.de/infos_content_preistraeger.htm|title=Alle Preisträger|trans-title=Fituesit e të gjithë çmimeve|publisher=Bayerischer Sportpreis|language=de|accessdate=19 dhjetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718201658/http://www.sportpreis.bayern.de/infos_content_preistraeger.htm|archive-date=18 korrik 2011|url-status=dead}}</ref> *[[Silbernes Lorbeerblatt]]: 2010,<ref>{{cite news|url=http://www.rp-online.de/sport/fussball/nationalelf/wm/dfb/DFB-Elf-erhaelt-Silbernes-Lorbeerblatt_bid_59101.html|title=DFB-Elf erhält Silbernes Lorbeerblatt|publisher=[[Rheinische Post]]|language=de|accessdate=19 dhjetor 2010}}</ref> 2014<ref>{{cite news|url=http://www.t-online.de/sport/fussball/id_71733490/gauck-zeichnet-nationalmannschaft-mit-dem-silbernen-lorbeerblatt-aus.html|title=Gauck zeichnet vorbildliche Weltmeister aus|publisher=[[T-Online]]|language=de|date=10 nëntor 2014|accessdate=29 nëntor 2014}}</ref> *[[Çmimet e World Soccer#Lojtari i Vitit|World Soccer Lojtari më i mirë i ri i vitit]]: 2010<ref name="WS2010">{{cite web|url=http://www.worldsoccer.com/news/xavi-voted-world-soccer-player-of-the-year|title=Xavi voted World Soccer Player of the Year|trans-title=Xavi votohet si World Soccer Lojtari i Vitit|publisher=[[World Soccer (revistë)|World Soccer]]|language=en|date=16 dhjetor 2010|accessdate=17 dhjetor 2010|archive-date=13 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113092647/http://www.worldsoccer.com/news/xavi-voted-world-soccer-player-of-the-year|url-status=dead}}</ref> *[[Çmimi Bravo]]: 2010<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/bravo-awards.html|title=The Bravo Award|trans-title=Çmimi Bravo|publisher=[[RSSSF]]|language=en|accessdate=13 shkurt 2010}}</ref> *[[Topi i artë|FIFA Topi i Artë]]: [[2010 FIFA Ballon d'Or|vendi i 15-të 2010]], [[2011 FIFA Ballon d'Or|vendi i 13-të 2011]], [[2013 FIFA Ballon d'Or|vendi i 17-të 2013]], [[2014 FIFA Ballon d'Or|vendi i 5-të 2014]]<ref>{{cite news|url=http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/general/02/50/58/59/fboaward_rankingpresslist2014_neutral.pdf|title=FIFA Ballon d'Or 2014 – voting results|trans-title=FIFA Topi i Artë 2014 – rezultatet e votimit|publisher=FIFA|language=en|format=PDF|date=12 janar 2015|accessdate=12 janar 2015|archive-date=12 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150112225935/http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/general/02/50/58/59/fboaward_rankingpresslist2014_neutral.pdf|url-status=dead}}</ref> *[[European Sports Media#ESM Skuadra e Vitit|ESM Skuadra e Vitit]]: 2012–13<ref name="kicker.de_2013">{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/startseite/543774/artikel_European-Sports-Magazines-Top-11.html|title=ESM-Top-11: Nur Torres und Ivanovic durchbrechen Bundesliga-Phalanx|website=kicker.de|language=de|date=12 qershor 2013|accessdate=17 gusht 2014}}</ref> *[[Çmimi UEFA Lojtari më i Mirë në Evropë|Çmimi UEFA Lojtari më i Mirë në Evropë 2013]] (vendi i 6-të) *[[Çmimi UEFA Lojtari më i Mirë në Evropë|Çmimi UEFA Lojtari më i Mirë në Evropë 2014]] (vendi i 4-të) *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës#Topi i Artë|FIFA Kupa e Botës Topi i Argjendë]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]]<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-ball/index.html|title=adidas Golden Ball|publisher=FIFA|language=en|accessdate=17 gusht 2014|archive-date=29 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229233310/http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-ball/index.html|url-status=dead}}</ref> *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës#Këpuca e Artë|FIFA Kupa e Botës Këpuca e Argjendë]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]]<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-boot/index.html|title=adidas Golden Boot|publisher=FIFA|language=en|accessdate=17 gusht 2014|archive-date=31 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231163656/http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-boot/index.html|url-status=dead}}</ref> *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|FIFA World Cup All-Star Team]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]]<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/statistics/castrol-index/top11.html|title=Castrol Index Top 11|publisher=FIFA|language=en|accessdate=17 gusht 2014|archive-date=12 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140712005644/http://www.fifa.com/worldcup/statistics/castrol-index/top11.html|url-status=dead}}</ref> *[[2014 FIFA Kupa e Botës|FIFA World Cup Skuadra e ëndrrave]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]]<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/games/dream-team/index.html|title=The Dream Team|trans-title=Skuadra e Ëndërrave|publisher=FIFA|language=en|accessdate=17 gusht 2014|archive-date=29 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229212753/http://www.fifa.com/worldcup/games/dream-team/index.html|url-status=dead}}</ref> ===Rekorde=== *Më shumë shumë [[FIFA Kupa e Botës|Kupa Bote]] ku ka shënuar të paktën pesë gola (2010–2014); rekordi i ndarë me [[Teófilo Cubillas]] (1970, 1978) & [[Miroslav Klose]] (2002–2006) == Referime == {{Reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{commons}} *[http://www.esmuellertwieder.de/ Uebfaqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517071820/http://esmuellertwieder.de/ |date=17 maj 2014 }} *[https://web.archive.org/web/20100307203753/http://team.dfb.de/de/das-team/mittelfeld/thomas-mueller/page/1377.html?1267181013 Profili tek kombëtarja gjermane] *[http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2015/ Thomas Müller] te fussballdaten.de *[http://www.national-football-teams.com/player/36374.html Thomas Müller] te National-Football-Teams.com *[http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=321722/ Thomas Müller] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512093728/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=321722/ |date=12 maj 2015 }} – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s *[http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250003318/profile/index.html Thomas Müller] – Rekordi në kompeticionet e [[UEFA]]-s *[http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=123465 Thomas Müller] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205175716/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=123465 |date=5 shkurt 2010 }} te ESPN FC {{2014 FIFA Kupa e Botës Skuadra e Turnamentit}} {{Fituesit e Çmimit Bravo}} {{Skuadra FC Bayern Munich}} [[Kategoria:Lindje 1989]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë gjermanë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren gjermane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München II]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München]] [[Kategoria:Futbollistë në Vancouver Whitecaps FC]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] kgusquut46e6dt7k92g3c75y8yeu3so 3043499 3043498 2026-09-18T20:09:52Z Sadsadas 51943 /* */ 3043499 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Thomas Müller | image = 2019147201815 2019-05-27 Fussball 1.FC Kaiserslautern vs FC Bayern München - Sven - 1D X MK II - 2718 - B70I1018 (cropped).jpg | caption = Müller në stërvitje me [[FC Bayern München|Bayern München]] në 2019 | fullname = Thomas Müller | birth_date = {{birth date and age|13|09|1989|df=y}} | birth_place = [[Weilheim në Oberbayern|Weilheim]], [[Gjermania|Gjermani]] | height = 1.85 m<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/thomas-muller/profil/spieler/58358|title=Thomas Müller|publisher=Transfermarkt|language=de|accessdate=16 prill 2012}}</ref> | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = [[Vancouver Whitecaps FC]] | clubnumber = 13 | youthyears1 = 1993–2000 | youthclubs1 = TSV Pähl | youthyears2 = 2000–2008 | youthclubs2 = [[Ekipi i të rinjëve i FC Bayern München|Bayern München]] | years1 = 2008–2009 | clubs1 = [[FC Bayern München II|Bayern München II]] | caps1 = 35 | goals1 = 16 | years2 = 2008– | clubs2 = [[FC Bayern München|Bayern München]] | caps2 = 503 | goals2 = 150 | years3 = 2025– | clubs3 = [[Vancouver Whitecaps FC]] | caps3 = 27 | goals3 = 14 | nationalyears1 = 2004–2005 | nationalteam1 = [[Kombëtarja gjermane nën-16 e futbollit|Gjermania U16]] | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 4 | nationalyears2 = 2007 | nationalteam2 = [[Kombëtarja gjermane nën-19 e futbollit|Gjermania U19]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2008 | nationalteam3 = [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermania U20]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 1 | nationalyears4 = 2009–2010 | nationalteam4 = [[Kombëtarja gjermane nën-21 e futbollit|Gjermania U21]] | nationalcaps4 = 6 | nationalgoals4 = 1 | nationalyears5 = 2010–2024 | nationalteam5 = [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] | nationalcaps5 = 131 | nationalgoals5 = 45 | club-update = 10 shtator 2026 }} '''Thomas Müller''' (lindur më [[13 shtator]] [[1989]]) është një [[futbolli]]st profesionist gjerman i cili luan me klubin amerikan [[Vancouver Whitecaps FC]]. Ai mund të luaj në [[Mesfushori|mesfushë]] dhe në [[Sulmuesi (futboll)|sulm]], dhe mund të aktivizohet në një shumllojshmëri pozicionesh sulmuese – si [[Mesfushori|mesfushor-sulmues]], si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues i dytë]] dhe si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues anësor]]. Përgjatë karrierës së tij, Müller është dalluar për teknikën, finalizimin, krijueshmërinë dhe jetëgjatësinë, duke u konsideruar një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij si dhe një nga lojtarët gjerman më të mirë të të gjitha kohërave. Müller është produkt i [[FC Bayern München II|akademisë së Bayernit]]. Ai u bë pjesë e përhershme e ekipit të parë në sezonin 2009–10 pasi [[Louis van Gaal]] u emërua si trajner. Ai në atë sezon luajti pothuajse çdo ndeshje ku Bayerni fitoi Bundesligën dhe kupën duke arritur gjithashtu deri në finalen e [[Finalja e UEFA Liga e Kampioneve 2010|Ligës së Kampionëve]]. Müller shënoi 23 gola në sezonin 2012–13 me Bayernin që fitoi një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]]'' historike: ligën, kupën dhe [[Finalja e UEFA Liga e Kampioneve 2013|Ligën e Kampionëve]]. Müller u thirr në [[Kombëtarja gjermane e futbollit|kombëtaren gjermane]] në vitin 2010. Në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës të atij viti]] ai shënoi pesë gola në gjashtë ndeshje me Gjermaninë që e mbylli turnamentin në vendin e tretë. Ai u emërua si [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|lojtari i ri më i mirë]] dhe fitoi edhe [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|Këpucën e Artë]] si golashënuesi më i mirë me pesë gola dhe tre asiste. Në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]] ai luajti një rol kryesor duke ndihmuar skuadrën të fitonte trofeun, duke shënuar pesë gola duke marrë çmimin [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|Këpuca e Argjendë]] si golashënuesi i dytë më i mirë i turnamentit, dhe gjithashtu ishte në [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|formacionin e turnamentit]]. ==Karriera me klube== ===Bayern München=== I lindur në [[Weilheim në Oberbayern|Weilheim]], Müller filloi duke luajtur futboll që në moshë të vogël me TSV Pähl,<ref name="Muller claims he turned down 'astronomical' Man United offer">{{cite web|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/transfer-news/muller-claims-turned-down-astronomical-7642557|title=Muller claims he turned down 'astronomical' Man United offer|trans-title=Muller prentendon se refuzoi ofertën 'astronomike' të Man United|publisher=[[Manchester Evening News]]|language=en|author=David Lynch|date=20 gusht 2014|accessdate=20 gusht 2014}}</ref> kurse në moshën 10 vjeç kryente 50 kilometra për të luajtur me skuadrën e moshave të Bayernit, me të cilën u bashkua në vitin 2008.<ref name="FCBprofile">{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/teams/profis/19899.php|title=Thomas Müller|publisher=FC Bayern München|language=en|accessdate=28 janar 2010}}</ref> Ai vazhdoi rrugën me skuadrën e të rinjëve dhe ishte pjesë e ekipit nën-19 të cilët u renditën të dytët në Bundesligën nën-19. Ai bëri debutimin e tij me skuadrën e rezervave në mars 2008, ku zëvëndësoi [[Stephan Fürstner]] në një ndeshje të Regionalliga kundër [[SpVgg Unterhaching]]; në këtë ndeshje Müller gjeti edhe rrugën e golit.<ref>{{cite news|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2008/|title=Spiele von Thomas Müller in 2007/2008|trans-title=Paraqitjet nga Thomas Müller në sezonin 2007–2008|website=fussballdaten.de|language=de|accessdate=28 janar 2010}}</ref> Ai luajti edhe në dy ndeshje të tjera në Regionalliga gjatë sezonit 2007–08, ku ai vazhdoi të luaj për skuadrën nën-19. Në sezonin tjetër, Bayerni i rezervave vendosi një rekord duke u kualifikuar në [[3.Liga]], me sulmuesin gjerman i cili ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm, duke regjistruar 32 ndeshje dhe 15 gola.<ref name="fussballdaten0809">{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2009/|title=Spiele von Thomas Müller in 2008/2009|trans-title=Paraqitjet nga Thomas Müller në sezonin 2008–2009|website=fussballdaten.de|language=de|accessdate=28 janar 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/dritteliga/2009/statistik/#Tore|trans-title=Golashënuesit më të mirë të 3rd Liga 2008–2009|title=Torjäger der 3. Liga 2008/2009|website=fussballdaten.de|language=de|accessdate=28 janar 2010}}</ref> Ai gjithashtu u përfshi në skuadrën e parë nga trajneri [[Jürgen Klinsmann]]; ai luajti në ndeshjet parasezonale të sezonit, dhe më 15 gusht 2008, ai bëri debutimin e tij zyrtar me skuadrën e parë duke zëvëndësuar [[Miroslav Klose]]n në 10 minutat e fundit të ndeshjes kundër [[Hamburger SV]], e vlefshme për [[Bundesliga|Bundesligën]].<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/matchreport/2008/17116.php|title=Polished Bayern send out signal to rivals|trans-title=Bayerni i lëmuar i dërgon sinjal rivalëve|publisher=FC Bayern München|language=en|date=31 korrik 2008|accessdate=28 janar 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/matchreport/2008/17167.php|title=Below-strength FCB undone by wily Italians|publisher=FC Bayern München|language=en|date=5 gusht 2008|accessdate=28 janar 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2008-09/1/863397/spielanalyse_bayern-muenchen-14_hamburger-sv-12.html|title=Trochowski belohnt Hamburger Moral|trans-title=Trochowski shpërblen shpirtin e ekipit të Hamburg|website=kicker.de|language=de|date=15 gusht 2008|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> Përkundër ndjesisë së tij se ndeshja e tij nuk do të shkonte mirë, Müller luajti edhe tre ndeshje të tjera në Bundesligë në atë sezon dhe gjithashtu debutoi dhe në [[2008–09 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] më 10 mars 2009, ku zëvëndësoi në minutën e 72të mesfushorin [[Bastian Schweinsteiger]] në fitoren tenistike 7–1 kundër [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]]. Ai shënoi golin e fundit të Bayernit, e cila u kualifikua për në raundin tjetër me rezultatin e përgjithshëm 12–1.<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2009/mar/10/championsleague-bayernmunich?INTCMP=SRCH|title=Bayern's deadly dozen piles on humiliation for Sporting Lisbon|publisher=The Guardian|language=en|date=10 mars 2009|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> ====Sezoni 2009–10==== Në shkurt 2009, Müller firmosi kontratën e tij të parë si profesionist, duke nënshkruar për du vite sëbashku me shokun e ekipit të të rinjëve [[Holger Badstuber]].<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/de/aktuell/news/2009/18613.php|title=Badstuber und Müller unterschreiben|trans-title=Badstuber dhe Müller firmosin|publisher=Bayern München|language=de|date=16 shkurt 2009|accessdate=31 janar 2010}}</ref> Ai ishte i përgatitur për tu huazuar ose transferuar te ndonjë klub tjetër, por kur [[Louis van Gaal]] u emërua trajneri i ri, të dy lojtarët u bënë titullar në pothuajse të gjitha ndeshjet e sezonit.<ref name="WF0910">{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/thomas-mueller/bundesliga-2009-2010/bayern-muenchen/3/|title=Thomas Müller » Bundesliga 2009/2010|publisher=World Football|language=en|accessdate=31 janar 2010}}</ref> Në ndeshjet e para të sezonit, Müller ishte një zëvëndësues i rregullt, dhe më 12 shtator 2009, ai hyri në ndeshjen kundër [[Borussia Dortmund]] dhe shënoi dy gola në fitoren 5–1.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2009-10/5/938068/spielanalyse_borussia-dortmund-17_bayern-muenchen-14.html|title=Ribery dankt es van Gaal|trans-title=Ribery i është mirënjohës Van Gaal-it|website=kicker.de|language=de|date=23 qershor 2011|accessdate=31 janar 2010}}</ref> Tre ditë më vonë, Müller shënoi një tjetër dygolësh në fitoren 3–0 kundër [[Maccabi Haifa F.C.|Maccabi Haifa]] në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2009/sep/16/champions-league-round-up-juventus-milan-bayern|title=Filippo Inzaghi double gives Milan the edge over Marseille|trans-title=Dopieta e Filippo Inzaghit i jep Milanit avantazhin ndaj Maseille|publisher=The Guardian|language=en|date=15 shtator 2009|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> Ai e mbylli muajin shtator duke u emëruar si lojtari më i mirë në [[Bundesliga|Bundesligë]],<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/fussball/bundesliga/startseite/artikel/307466/|title=Ein kleiner Trost: Mit dem 3. Titel ans Kap|trans-title=Një ngushëllim i vogël: Për në Kep me një titull të tretë|website=kicker.de|language=de|accessdate=7 shtator 2011|date=27 maj 2010}}</ref> duke fituar edhe lëvdata nga legjenda e Bayernit dhe [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]], [[Gerd Müller]].<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid=1109280/index.html|title=Muller slams Germany forwards|trans-title=Muller kritikon sulmuesit e Gjermanisë|publisher=FIFA|language=en|date=29 shtator 2009|accessdate=31 janar 2010|archive-date=26 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726033813/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid=1109280/index.html|url-status=dead}}</ref> Pas ndeshjes me Maccabin, Müller ishte në formacionin titlluar pothuajse në çdo ndeshje,<ref name="soccernet">{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/123465/thomas-muller?cc=5739|title=Thomas Müller|publisher=ESPN FC|language=en|accessdate=7 shtator 2011|archive-date=11 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011091917/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/123465/thomas-muller?cc=5739|url-status=dead}}</ref> duke humbur vetëm në ndeshje kundër [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] në Ligën e Kampioneve për shkak se ishte i pezulluar se kishte plotësuar numrin e kartonave.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/chleague/spielrunde/champions-league/2009-10/4/988041/spielanalyse_bayern-muenchen-14_girondins-bordeaux-974.html|title=Gourcuff bringt die Bayern an den Abgrund|trans-title=Gourcuff sjell Bayern-in drejt gremines|website=kicker.de|language=de|date=3 nëntor 2009|accessdate=23 qershor 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/chleague/spielrunde/champions-league/2009-10/3/988036/spielanalyse_girondins-bordeaux-974_bayern-muenchen-14.html|title=Bayern unterliegen im Kuriositätenkabinett|trans-title=Bayern humb në ndeshjen kurjoze|website=kicker.de|language=de|date=21 tetor 2009|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> Në shkurt 2010, Müller firmosi një kontratë të re deri në vitin 2013.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1445430.html|title=Van Buyten commits future to Bayern|trans-title=Van Buyten dedikon të ardhmen te Bayerni|publisher=UEFA|language=en|date=5 shkurt 2010|accessdate=11 shkurt 2010}}</ref> Gjatë pjesës së dytë të sezonit, Müller vazhdoi të ishte lojtar titullar, duke luajtur në çdo ndeshje; zakonisht aktivizohej në qëndër të sulmit i mbështur nga [[Franck Ribéry]] dhe [[Arjen Robben]] në krah. Në prill 2010, ai shënoi golin e dytë në fitoren 2–1 kundër rivalëve për titull të [[FC Schalke 04|Schalke 04]];<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/blog/2010/apr/05/bayern-munich-schalke|title=Self-congratulatory Bayern Munich reclaim top spot|trans-title=Bayern Mynihu vetë-përgëzues rifiton vendin e parë|publisher=The Guardian|language=en|author=Raphael Honigstein|date=3 prill 2010|accessdate=24 qershor 2011}}</ref> në ndeshjen e parafundit të kampionatit, ai shënoi tregolëshin e tij të parë në karrierë në fitoren 3–1 kundër [[VfL Bochum|Bochumit]], duke ndihmuar ekipin të siguronte titullin e [[2009–10 Bundesliga|Bundesligës]].<ref>{{cite news|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/23303.php|title=Bayern 3-0 Bochum|publisher=Bayern München|language=en|date=2 maj 2010|accessdate=4 maj 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/blog/2010/may/03/schalke-bundesliga-runners-up|title=Schalke find something beautiful in being second best|publisher=The Guardian|language=en|author=Raphael Honigstein|date=1 maj 2010|accessdate=24 qershor 2011}}</ref> Në kampionat, Müller regjistroi 34 paraqitje, 29 prej të cilave si titullar, duke shëniar 13 gola dhe 11 asiste.<ref name="WF0910"/> Müller dhe Bayerni u rikthyen në [[Berlini|Berlin]] një javë më vonë, për t'u përballur me [[Werder Bremen]] në finalen e [[DFB-Pokal]]. Müller e nisi ndeshjen si titullar me Bayernin që fitoi 4–0 për të kompletuar dopietën e trofeve vendor.<ref name="2010cupfinal">{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2009-10/6/1000000/spielanalyse_werder-bremen-4_bayern-muenchen-14.html|title=Erneute Bayern-Party in Berlin|trans-title=Një tjetër festë për Bayern-in në Berlin|website=kicker.de|language=de|date=15 maj 2010|accessdate=24 qershor 2011}}</ref> Müller shënoi 4 gola dhe dhuroi 2 asiste gjatë kompedicionit, duke u shpallur dhe golashënuesi më i mirë i sezonit.<ref>{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/dfb/2010/statistik/#Tore|title=Torjäger des DFB-Pokals 2009/2010|trans-title=Golshënuesit e Kupës Gjermane 2009–10|website=fussballdaten.de|language=de|date=15 maj 2010|accessdate=15 maj 2010}}</ref> Sezoni i Bayernit u mbyll në tentativë për të kompletuar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' e parë në histori, në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|finalen]] e [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligës së Kampioneve]] kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabeu]] në [[Madridi|Madrid]]. Kjo gjë nuk u realizua, pasi ata humbën 2–0, me të dy golat që u shënuan nga [[Diego Milito]]. Müller ishte në formacionin titullar dhe pati një rast vendimtar në fillim të pjesës së dytë, ku Bayerni po humbiste 1–0, por gjuajtja e tij u prit nga portieri [[Júlio César Soares Espíndola|Júlio César]].<ref name="CLfinal2010">{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2010/may/22/inter-champions-league-final-bayern|title=Inter win Champions League final as Diego Milito downs Bayern Munich|trans-title=Interi fiton finalen e Ligën e Kampioneve, Diego Milito ul Bayern Mynihun|publisher=The Guardian|language=en|date=22 maj 2010|accessdate=24 qershor 2011}}</ref> Müller u ndje veçanërisht i zgënjyer nga kjo humbje, por ai ishte lojtari me më shume ndeshje i Bayernit këtë sezon,<ref name="champions1210" /> por ai e mbylli sezonin e parë si profesionist me 52 paraqitje duke shënuar 19 gola në të gjitha kompedicionet. Në një votim të kryer nga revista sportive [[Kicker (revistë sportive)|''kicker'']], ai u votua nga kolegët e tij si talenti më i mirë i sezonit 2009–10,<ref name="newcomer">{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/de/aktuell/news/2010/23660.php|title=Müller ist 'Aufsteiger der Saison'|trans-title=Müller është "Talenti i sezonit 2009-10"|publisher=FC Bayern München|language=de|date=31 maj 2010|accessdate=1 qershor 2010}}</ref> dhe gjithashtu ishte në formacionin e sezonit të Bundesligës.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/24064.php|title=Bayern players rule Bundesliga team of the season|trans-title=Lojtarët e Bayern-it udhëheqin formacionin e sezonit të Bundesligës|publisher=FC Bayern München|language=en|date=13 korrik 2010|accessdate=16 korrik 2010}}</ref> Müller ja dedikoi suksesin e arritur trajnerit Van Gaal i cili kishte pjesën më më të madhe për lojën e tij dhe për suksesin e tij – trajneri mbërriti te Bayerni me reputacionin për promovimin e lojtarë të rinj, veçanërisht tek [[AFC Ajax|Ajaxi]], dhe vazhdimisht i dha mundësinë Müllerit për të luajtur në skuadrën e parë, madje shkoi aq larg duke thënë ''"Müller spielt bei mir immer"'' (Me mua, Müller gjithmonë do të luaj).<ref name="immer">{{cite web|url=http://www.abendzeitung-muenchen.de/inhalt.fc-bayern-mueller-spielt-immer-nimmer.36bf05b5-9f65-4592-a123-8f1090078a85.html|title=„Müller spielt immer“? Nimmer!|trans-title="Müller gjithmon luan?" Kurrë!|publisher=Abendzeitung München|language=en|date=7 nëntor 2010|accessdate=24 gusht 2011}}</ref> Müller pasi u kthye, e përshkroi trajnerin Van Gaal si një "gjeni taktik", i cili i bën lojtarët "që të përmirsohen në çdo kohë."<ref name="champions1210" /> ====Sezoni 2010–11==== [[Skeda:Thomas Müller in Saint-Peterburg, 18 May 2011.png|parapamje|majtas|220px|Thomas Müller, 18 maj 2011.]] Müller u rikthye nga pushimet pas paraqitjet në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]] për të rinovuar sërisht kontratën, këtë duke e zgjeruar qëndrimin e tij te Bayerni deri në vitin 2015.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/24549.php|title=Müller renews his contract until 2015|trans-title=Müller rinovon kontratën e tij deri në vitin 2015|publisher=FC Bayern München|language=en|date=6 gusht 2010|accessdate=7 gusht 2010}}</ref> Sëbashku me të gjithë shokët e tij të skuadrës që luantën në Kupën e Botës, ai humbi shumicën e fazës përgatitore,<ref>{{cite news|title=First pre-season session for World Cup stars|trans-title=Seanca e parë stërvite para-sezonale për yjet e Kupës së Botës|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/24471.php|publisher=FC Bayern München|language=en|date=2 gusht 2010|accessdate=7 gusht 2010}}</ref> dhe ndeshja e parë e sezonit për të ishte kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]] për [[Superkupa e Gjermanisë 2010|Superkupën e Gjermanisë 2010]] më 7 shkurt.<ref name="WM-Helden Müller und Klose treffen">{{cite news|title=WM-Helden Müller und Klose treffen|url=http://www.kicker.de/d-supercup-fb-1/2010/1/1003714/spielbericht_bayern-muenchen-14_fc-schalke-04-2.html|accessdate=21 shkurt 2014|website=kicker.de|language=de|date=7 gusht 2010}}</ref> Ai ishte emëruar në formacionin titullar, dhe shënoi golin e parë në një fitore 2–0.<ref>{{cite web|url=http://www.bundesliga.de/de/liga/news/2009/index.php?f=0000159886.php|title=Bayern holen den ersten Titel|publisher=Bundesliga|language=de|date=7 gusht 2010|accessdate=29 korrik 2011|trans-title=Bayern merr titullin e parë|archive-date=14 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714085616/http://www.bundesliga.de/de/liga/news/2009/index.php?f=0000159886.php|url-status=dead}}</ref> Dy javë më vonë ai shënoi golin e parë të Bayernit në Bundesligë për sezonin 2010–11 në fitoren 2–1 në shtëpi kundër [[VfL Wolfsburg]].<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/1/1013222/spielbericht_bayern-muenchen-14_vfl-wolfsburg-24.html|title=Schweinsteiger der Matchwinner zum Auftakt|trans-title=Schweinsteiger "match-winner" nga fillimi|website=kicker.de|language=de|date=20 gusht 2010|accessdate=20 gusht 2010}}</ref> Müller luajti në çdo ndeshje në pjesën e parë të sezonit, zakonisht si titullar,<ref name="fussballdaten1011">{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2011/|title=Spiele von Thomas Müller in 2010/2011|website=fussballdaten.de|language=en|accessdate=1 nëntor 2014}}</ref> por skuadra luftoi për rezultate, Müller nuk ishte në gjëndje të kishte formën e shënimit si në sezonin e kaluar,<ref name="fussballdaten1011"/> duke bërë që të vendosej në stol<ref name="immer" /> për shkak se humbi një mundësi të lehtë në humbjen 2–0 kundër [[1. FC Kaiserslautern]] në gusht.<ref name="champions1210" /><ref>{{cite web|title=1. FC Kaiserslautern – Bayern München 2:0, 1. Bundesliga, Saison 2010/11, 2.Spieltag – Spielanalyse|trans-title=1. FC Kaiserslautern 2–0 Bayern München|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/2/1013255/spielanalyse_1-fc-kaiserslautern-37_bayern-muenchen-14.html|website=kicker.de|language=de|date=27 gusht 2010|accessdate=1 janar 2011}}</ref> Müller humbi shumë nga forma e tij duke qëndruar tetë ndeshje pa shënuar gol,<ref name="2010review">{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2010/27350.php|title=Müller’s marvellous year|trans-title=Viti i mrekullueshëm i Muller|publisher=FC Bayern München|language=en|date=28 dhjetor 2010|accessdate=1 janar 2011}}</ref> por u rikthye te goli duke shënuar në fitoren 4–1 kundër [[Eintracht Frankfurt]] më 27 nëntor;<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/14/1013356/spielanalyse_bayern-muenchen-14_eintracht-frankfurt-32.html|title=Müller nutzt Nikolovs Patzer|trans-title=Müller përfiton nga gafa e Nikolov|website=kicker.de|language=de|date=27 nëntor 2010|accessdate=29 korrik 2011}}</ref> ky gol u pasua nga golat në ndeshjet rresht kundër [[VfB Stuttgart]] në ligë dhe kupë tre javë më vonë.<ref>{{cite news|title=Gomez und Müller als kongeniales Duo|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/17/1013386/spielanalyse_vfb-stuttgart-11_bayern-muenchen-14.html|website=kicker.de|language=de|date=19 dhjetor 2010|accessdate=29 korrik 2011|trans-title=Gomez dhe Müller – Një partneritet simbolik}}</ref><ref>{{cite news|title=Rasse, Klasse und erneut Tore satt in Stuttgart|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2010-11/3/1123293/spielanalyse_vfb-stuttgart-11_bayern-muenchen-14.html|website=kicker.de|language=de|date=22 dhjetor 2010|accessdate=29 korrik 2011|trans-title=Qëndim, klas dhe më shumë gola në një lojë të mbushur në Shtutgart}}</ref> Këto golave e ngjitën atë në shifrën e tetë golave në të gjitha kompedicionet<ref name="fussballdaten1011" /> duke përfshirë një gol spektakolar në fitoren 2–0 në fitoren në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] kundër [[A.S. Roma|Romës]] më 15 shtator.<ref name="champions1210">{{cite journal|issue=44|pages=26–29|title=The Müller's tale|trans-title=Përralla e Muller|publisher=Champions Magazine|work=UEFA|language=en|date=1 dhjetor 2010}}</ref><ref>{{cite news|title=Van Gaal thrilled by Müller’s textbook strike|url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/news/2010/25411.php|publisher=FC Bayern München|language=en|accessdate=19 dhjetor 2010|date=16 shtator 2010}}</ref> Me skuadrën e tij që ishte në pushimet dimërore, Müller u la të reflektonte në atë që ai e përfshkruante si "një vit i pabesueshëm si profesionist".<ref name="2010review" /> Ai e nisi pjesën e dytë të sezonit në formë të mirë, por u përfshi në një grindje me shokun e skuadrës [[Arjen Robben]], i cili ishte i nevrikosur me gjermanin që shprehu dëshpërimin e tij për në goditje dënimi të ekzekutuar në mënyrë të dobët nga Robben në fitoren 3–1 kundër [[Werder Bremen]].<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/873168/arjen-robben-hits-out-at-thomas-muller-following-bayern-row?cc=5739|title=Robben hits out at Muller|trans-title=Robben sulmon Muller|publisher=ESPN FC|language=en|date=30 janar 2011|accessdate=31 janar 2011|archive-date=2 shkurt 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110202231626/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/873168/arjen-robben-hits-out-at-thomas-muller-following-bayern-row?cc=5739|url-status=dead}}</ref> Müller luajti sërisht në të gjitha ndeshjet e sezonit dhe shënoi 19 gola në të gjitha kompeticionet, përfshirë 12 në Bundesligë.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/player/123465/thomas-muller?season|title=Thomas Müller|publisher=ESPN FC|language=en|accessdate=20 qershor 2014}}</ref> Për Bayernin ky ishte një sezon i pasuksesshëm, pasi ata u renditën në vendin e tretë në kampionat,<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/spieltag.html|title=1. Bundesliga: Spielpaarungen, Tabelle und Ergebnisse der Saison 2010/11 am 34. Spieltag|trans-title=Bundesliga: ndeshjet, tabela dhe rezultatet e sezonit 2010–11|website=kicker.de|language=de|date=14 maj 2011|accessdate=18 maj 2011}}</ref> u eliminuan në në gjysëm-finale të [[DFB-Pokal]] nga [[FC Schalke 04|Schalke 04]],<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2010-11/5/1129750/spielanalyse_bayern-muenchen-14_fc-schalke-04-2.html|title=Raul trifft einmal, Neuer hält alles – Bayern k.o.|trans-title=Një gol nga Raul, dhe Neuer i pamposhtur: Bayern është eleminuar|website=kicker.de|language=de|date=2 mars 2011|accessdate=18 maj 2011}}</ref> si dhe u eliminuan në [[2010–11 UEFA Liga e Kampioneve|raundin e 16-tave]] të [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligës së Kampioneve]] nga Interi; Bayern kishte fituar ndeshjen e parë në [[San Siro]] 1–0, kurse në ndeshjen e dytë Müller shënoi në minutën e 31të për rritur rezultatin e përgjithshëm në 3–1, por Inter barazoi rezultatin 3–3 në minutën e 88të, duke kaluar më tij me rregullin e golit jashtë fushe.<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/mar/15/bayern-munich-internazionale-champions-league|title=Goran Pandev strikes late as Inter leave Bayern Munich devastated again|trans-title=Goran Pandev shënon në fund, Interi lë të shkatërruar Bayernin sërisht|publisher=The Guardian|language=en|author=Nesha Starcevic|date=15 mars 2011|accessdate=18 maj 2011}}</ref> Trajneri Van Gaal u kritikua gjithnjë e më shumë për shkak të dobsive taktike dhe përzgjedhjes së lojtarëve,<ref>{{cite web|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2011/writers/raphael_honigstein/04/14/vangaal.bayern/index.html|title=Van Gaal's failings were many|trans-title=Dështimet e Van Gaal ishin të shumta|publisher=Sports Illustrated|language=en|author=Raphael Honigstein|date=14 prill 2011|accessdate=28 gusht 2011|archive-date=18 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110418110244/http://sportsillustrated.cnn.com/2011/writers/raphael_honigstein/04/14/vangaal.bayern/index.html|url-status=dead}}</ref> dhe në fund humbi punën e tij, duke u zëvëndësuar nga [[Jupp Heynckes]].<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/apr/10/louis-van-gaal-bayern-munich|title=Louis van Gaal sacked by Bayern Munich|trans-title=Louis van Gaal shkarkohet nga Bayern Mynihu|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=18 maj 2011|date=10 prill 2011}}</ref> ====Sezoni 2011–12==== Në ndeshjen e parë të sezonit të Bayernit në [[DFB-Pokal]], Müller u shpall lojtari më i mirë pasi fitoi dy penallti që u shënuan në gol nga [[Mario Gómez]] dhe [[Bastian Schweinsteiger]], kurse Müller vetë shënoi golin e tretë duke vulosur fitoren 3–0 kundër [[Eintracht Braunschweig]].<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2011-12/1/1140230/spielbericht_eintracht-braunschweig-41_bayern-muenchen-14.html|title=Müller bestraft Braunschweiger Ungeschicktheit|website=kicker.de|language=de|date=1 gusht 2011|accessdate=4 janar 2012}}</ref> Atij më pas j'u deshën pesë ndeshje për të shënuar golin e parë në ligë, e cila erdhi në fitoren 2–0 [[FC Schalke 04|Schalke 04]]. Më pas ai shënoi një gol tjetër në ndeshjen e rradhes kundër [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]], ku Bayern fitoi me rezultatin 3–0. Më 26 nëntor 2011, Müller shënoi golin e parë në fitoren 6–0 [[FC Ingolstadt 04]] në raundin e dytë të [[DFB-Pokal]]; ky ishte edhe goli i dytë për të në DFB-Pokal.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2011-12/2/1260356/spielanalyse_bayern-muenchen-14_fc-ingolstadt-04-7659.html|title=Pechvogel Pisot öffnet den Bayern das Tor|website=kicker.de|language=de|date=26 nëntor 2011|accessdate=4 janar 2012}}</ref> Müller ishte në listën e kanditatëve për të fituar [[Topi i artë|Topin e artë]].<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/ballondor/media/newsid=1535258/index.html|title=List of players to win 2011 FIFA Ballon d'Or|trans-title=Lista e lojtarëve për të fituar FIFA Topin e Artë 2011|publisher=FIFA|language=en|date=1 nëntor 2011|accessdate=4 janar 2012|archive-date=21 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111221040029/http://www.fifa.com/ballondor/media/newsid=1535258/index.html|url-status=dead}}</ref> Më 10 dhe 15 janar, në dy ndeshjet miqësore të Bayernit, Müller luajti në të dyja ndeshjet duke shënuar edhe tre gola: dy gola kundër skuadrës [[Kombëtarja indjane e futbollit|kombëtare indiane]] (ku Bayerni fitoi me rezultatin 4–0) dhe një gol tjetër në fitoren 4–0 kundër [[Rot-Weiß Erfurt]].<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/matchreport/2012/33006.php?fcb_sid=5212e2fd9b807008ab856a15fe2d41b9|title=Twice for Müller in a 4-0 win over India|trans-title=Dopietë për Müller-in në fitoren 4–0 kundër Indisë|publisher=FC Bayern München|language=en|date=10 janar 2012|accessdate=16 janar 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/matchreport/2012/33051.php|title=FCB ease past Erfurt in perfect final warm-up|trans-title=FCB kalon me lehtësi Erfurt në një nxehje finale të përkryer|publisher=FC Bayern München|language=en|date=15 janar 2012|accessdate=16 janar 2012}}</ref> Müller gjithashtu dhuroi dy asiste në fitoren kundër [[VfB Stuttgart]] në [[2011–12 DFB-Pokal|DFB-Pokal]]. Më 11 shkurt 2012, Bayern luajti kundër [[1. FC Kaiserslautern]] dhe Müller përfundoi rekordin negativ pa shënuar gol që nga 24 shtatori i vitit 2011, duke shënuar me kokë në fitoren 2–0.<ref>{{cite web|url=http://www.merkur-online.de/sport/fc-bayern/spassvogel-mueller-war-selbst-ueberrascht-1597961.html|title=Müller: Erst Torschütze, dann Spaßvogel|website=merkur-online.de|language=de|date=12 shkurt 2012|accessdate=17 shkurt 2012}}</ref> Më 31 mars, Müller regjistroi ndeshjen e tij të 100të në [[Bundesliga|Bundesligë]] kundër [[1. FC Nürnberg]].<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/aktuell/news/2012/34226.php|title=Lahm und Müller jubilieren|trans-title=Lahm dhe Müller festojnë|publisher=FC Bayern München|language=de|date=31 mars 2012|accessdate=31 mars 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bundesliga.de/en/liga/clubs/fc-bayern-muenchen/index.php?firsttab=kader&player=37903|title=Thomas Müller|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=31 mars 2012|archive-date=18 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120418085345/http://www.bundesliga.de/en/liga/clubs/fc-bayern-muenchen/index.php?firsttab=kader&player=37903|url-status=dead}}</ref> Më 19 maj, Müller shënoi golin e vetëm të Bayernit në finalen e [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2012|Ligës së Kampioneve]] me një gjuajtje me kokë të fuqishme. Ai më pas u zëvendësua në minutën e 86të me mbrojtësin [[Daniel Van Buyten]]. Bayeri humbi në finale nga penalltitë. Müller më pas deklaroi se ai ishte i pakënaqur me kohën e shpenzuar në stolin e rezervave.<ref name="Muellerdissatisfied">{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/154396.html|title=Teams alerted as Muller reveals Bayern anger|trans-title=Ekipet e alarmuara, Muller zbulon zemërimin te Bayerni|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 qershor 2012|accessdate=9 qershor 2012|archive-date=24 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824064426/http://en.espn.co.uk/football/sport/story/154396.html/|url-status=dead}}</ref> Ai gjithashtu shtoi se pavarësisht se ishte i pakënaqur, ai donte sërisht të qëndronte te Bayerni.<ref name="Muellerdissatisfied"/> ====Sezoni 2012–13==== Müller shënoi golin e parë në [[Budesliga|Bundesligë]] në fitoren 3–0 kundër kampionëve të 2. Bundesliga [[SpVgg Greuther Fürth]] më gusht 2012.<ref>{{cite news|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000220346.php|title=BAYERN CAN 'ONLY GET BETTER'|trans-title=Bayern mundet vetëm të bëhet më i mirë|publisher=Bundesliga|language=en|date=27 gusht 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607005927/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000220346.php|archive-date=7 qershor 2014|url-status=dead}}</ref> Më 2 shtator, ai shënoi një dygolësh me Bayernin që shkaktërroi me rezultatin 6–1 rivalët jugor të Stuttgart, në mes të 71,000 tifozëve në [[Allianz Arena]], tashmë me më shumë kapacitet.<ref>{{cite web|url=http://bundesligafanatic.com/bayern-munchen-6-1-stuttgart-heynckes-team-again-dominant/|title=Bayern München 6 – 1 Stuttgart – Heynckes’ Team Again Dominant|trans-title=Bayern München 6 – 1 Stuttgart – Skuadra e Heynckes sërisht dominuese|publisher=Bundesliga Fanatic|language=en|author=Gerry Wittmann|date=2 shtator 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-date=17 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117155251/http://bundesligafanatic.com/bayern-munchen-6-1-stuttgart-heynckes-team-again-dominant/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000221282.php|title=BAYERN HIT STUTTGART FOR SIX|trans-title=Bayern e godet Stuttgartin për gjashtë|publisher=Bundesliga|language=en|author=Christopher Mayer-Lodge|date=2 shtator 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607005810/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000221282.php|archive-date=7 qershor 2014|url-status=dead}}</ref> Müller ndihmoi Bayernin të thyente rekordin për fillimin më të mirë të sezonit, duke shënuar edhe dy herë kundër [[Fortuna Düsseldorf]] në fitoren 5–0 më 20 tetor.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=346334&cc=5901|title=Bayern continue the perfect start|trans-title=Bayern vazhdon nisjen e përkryer|publisher=ESPN FC|language=en|date=20 tetor 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-date=24 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130124065416/http://soccernet.espn.go.com/report?id=346334&cc=5901|url-status=dead}}</ref> Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2012–13 në [[2012–13 UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] me penallti në fitoren e Bayernit në [[Grand Stade Lille Métropole]] me rezultatin 0–1 kundër skuadrës franceze [[Lille OSC|Lille]].<ref>{{cite web|url=https://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1855386.html|title=Müller spot kick secures victory for Bayern|trans-title=Goli i Müller me penallti siguron fitoren për Bayernin|publisher=UEFA|language=en|author=Chris Burke|date=23 tetor 2012|accessdate=19 dhjetor 2012}}</ref> Më 13 dhjetor, pas formës së tij të mirë në pjesën e parë të sezonit në [[2012–13 Bundesliga|Bundesligë]], Müller u zotua për besnikërinë e tij duke thënë se ai ishte në shtëpi në [[Mynihu|Mynih]]; ai citoi: "Nuk ka asnjë klub ku të shkelësh kur ju largoheni nga FC Bayern ... nuk ka asnjë klub më të mirë."<ref name="Pinnacle">{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1261967/thomas-muller:-bayern-munich-the-pinnacle?cc=5901|title=Muller: Bayern the pinnacle|trans-title=Muller: Bayern është maja|publisher=ESPN FC|language=en|author=Stephan Uersfeld|date=13 dhjetor 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-date=24 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130124152603/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1261967/thomas-muller:-bayern-munich-the-pinnacle?cc=5901|url-status=dead}}</ref> Gjashtë ditë më vonë, ai rinovoi kontratën edhe për dy vite të tjera, gjë që do të thoshte se ai do të qëndonte në Allianz Arena deri në vitin 2017.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1270008/thomas-muller-inks-new-deal-at-bayern-munich?cc=5901|title=Muller inks new deal at Bayern|trans-title=Muller firmos marrëveshje të re me Bayernin|publisher=ESPN FC|language=en|author=Stephan Uersfeld|date=19 dhjetor 2012|accessdate=19 dhjetor 2012|archive-date=24 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130124074602/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1270008/thomas-muller-inks-new-deal-at-bayern-munich?cc=5901|url-status=dead}}</ref> Gjatë pushimeve dimërore, Müller kishte shënuar 9 gola dhe kishte asistuar 6 herë në 16 ndeshje në [[Bundesliga|Bundesligë]], gjithashtu ai kishte shënuar tre gola edhe në Ligën e Kampioneve, duke arritur gjithsej në 13 realizime gjatë pjesës së parë të sezonit, përfshirë edhe golin kundër [[Borussia Dortmund]] në finalen e Superkupës Gjermane ku Bayerni fitoi 2–1. Müller shënoi golin e parë të Bayernit në ndeshjen e kthimit kundër [[VfB Stuttgart]], Bayerni fitoi me rezultatin 2–0. Müller shënoi edhe golin e pestë për sezonin 2012–13 në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] më 2 prill, duke shënuar të dytin e fitores 2–0 kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]] në çerek-finalen e parë në Allianz Arena, duke prishur edhe rekordin e klubit italian me 18 ndeshje pa humbur në kupat evropiane.<ref>{{cite web|url=https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1931047.html|title=Bayern take command against Juventus|trans-title=Bayern-i merr komendën kundër Juventus|publisher=UEFA|language=en|author=Andy James|date=2 prill 2013|accessdate=2 prill 2013|archive-date=17 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200117224651/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D1931047.html|url-status=dead}}</ref> Më 23 prill 2013, Müller shënoi dy gola dhe dhuroi një asist në fitoren 4–0 në gjysëm-finalen e parë në Ligën e Kampioneve kundër [[FC Barcelona|Barcelonës]] në Allianz Arena.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/bajerni-shkaterron-barcen-i-jep-leksion-futbolli/|title=Çfarë Bajerni, shkatërrohet Barça|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=24 prill 2013|accessdate=29 nëntor 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gazeta-shqip.com/2013/04/24/renia-e-zotave-barcelona-poshterohet-nga-bajerni/|title=Rënia e Zotave, Barcelona poshtërohet nga Bajerni|publisher=Gazeta Shqip|language=sq|date=24 prill 2013|accessdate=29 nëntor 2019|archive-date=16 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116043223/https://www.gazeta-shqip.com/2013/04/24/renia-e-zotave-barcelona-poshterohet-nga-bajerni/|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e kthimit, Müller shënoi një gol të bukur me kokë me Bayernin që fitoi edhe ndeshjen e kthimit në [[Camp Nou]] me rezultatin 0–3, duke i shkaktuar Barcelonës rezultatin më të keq të arritur ndonjë herë në Ligën e Kampioneve.<ref>{{cite web|url=http://lajmetshqip.com/bajerni-shpartallon-barcelonen-finalja-do-jete-gjermane/|title=Bajerni shpartallon Barcelonën, finalja do jete gjermane|publisher=Lajmet Shqip|language=sq|date=2 maj 2013|accessdate=29 nëntor 2019}}</ref> Müller luajti një rol të rëndësishëm në fitoren e Bayernit 2–1 kundër [[Borussia Dortmund]] në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2013|finalen]] e Ligës së Kampioneve. Më 1 qershor, Müller shënoi një gol me penallti në finalen e [[Finalja e DFB-Pokal 2013|DFB-Pokal]] kundër Stuttgart, ku Bayerni fitoi me rezultatin 3–2 për të kompeltuar [[Tripleta (futboll)|Tripletën]] historike.<ref>{{cite web|url=https://www.lajmeshqip.com/sporti/bajern-mbyll-sezonin-prefekt-duke-fituar-edhe-kupen|title=Bajern mbyll sezonin prefekt duke fituar edhe Kupën|publisher=Lajme Shqip|language=sq|date=1 qershor 2013|accessdate=29 nëntor 2019|archive-date=16 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116044313/https://www.lajmeshqip.com/sporti/bajern-mbyll-sezonin-prefekt-duke-fituar-edhe-kupen|url-status=dead}}</ref> Müller shënoi 23 gola në të gjithë kompedicionet përfshirë 13 në ligë, 1 gol në DFB-Pokal, dhe në mënyre mbreslënëse 8 gola në Ligën e Kampioneve, gjithashtu edhe një gol në finalen e Superkupës.<ref name="2012/2013">{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=51230&season_id=142|title=Games played by Thomas Muller in 2012/2013|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Thomas Muller në 2012/2013|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=29 nëntor 2019}}</ref> Ky ishte sezoni më i mirë në aspektin personal dhe me skuadrën.<ref name="2012/2013"/> ====Sezoni 2013–14==== [[Skeda:Thomas Müller 2013.jpg|parapamje|djathtas|250px|Müller me Bayernin në vitin 2013.]] Müller e filloi sezinin 2013–14 duke shënuar 7 në 12 ndeshjet para-sezonale të Bayernit.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2014/clubs/player=250003318/index.html|title=Thomas Müller|publisher=UEFA|language=en|accessdate=20 shtator 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2013/clubs/player=250003318/index.html|title=Thomas Müller|publisher=UEFA|language=en|accessdate=18 shtator 2013}}</ref><ref name="traumspiel">{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2013/06/guardiola-era-opens-with-16-goal-festival|title=Guardiola era opens with 16-goal festival|trans-title=Epoka Guardiola hapet me një festival 16 golësh|publisher=Bayern Munich|language=en|date=29 qershor 2013|accessdate=29 qershor 2013|archive-date=16 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116054408/https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2013/06/guardiola-era-opens-with-16-goal-festival|url-status=dead}}</ref> Më 5 gusht 2013, në raundin e parë të Bayernit në [[2013–14 DFB-Pokal|DFB-Pokal]] kundër [[BSV Schwarz-Weiß Rehde|Schwarz-Weiß Rehden]], Müller shënoi tregolëshin e tij të parë në karrierë në fitoren e Bayernit me rezultatin 5–0.<ref name="dfbpfr">{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2013-14/1/1888121/spielbericht_bsv-sw-rehden-5330_bayern-muenchen-14.html|title=Müller schnürt einen Dreierpack|website=kicker.de|language=de|date=5 gusht 2013|accessdate=5 gusht 2013}}</ref> Në ndeshjen e parë të Bayernit në sezonin 2013–14 të [[Bundesliga|Bundesligës]], Müller humbi penalltinë e parë në karrierën e tij. Vetëm disa sekonda pasi penalltia u prit nga portieri [[Álvaro Domínguez]], Bayerni fitoi një penallti tjetër që u shënua gol nga mbrojtësi [[David Alaba]]; në fund të ndeshjes, Müller tha: "Unë jam akoma i lumtur që të gjuaj penallti, por mendoj se njeriu i duhur për të gjuajtur penallti është Alaba." Më 25 shtator, kundër [[Hannover 96]] në ndeshjen e raundit të dytë të DFB-Pokal, Müller shënoi edhe dy herë për të arritur në shifrën e pesë golave në vetëm dy ndeshje. Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e vetëm të fitores 1–0 kundër [[VfL Wolfsburg]], duke shënuar golin e parë në Bundesligë për sezonin 2013–14. Müller shënoi golin e parë në Ligën e Kampioneve për sezonin e ri më 2 tetor në suksesin 3–1 kundër anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester City]] në [[Etihad Stadium]]. Më 17 Maj 2014, Müller shënoi golin e dytë të skuadrës në fitoren 2–0 në kohën shtesë kundër rivalëve të [[Borussia Dortmund]] në finalen e DFB-Pokal, duke i dhënë ''die Roten'' dopietën e dhjetë në histori të ligë dhe kupës.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2014/05/17/bayern-beats-dortmund-2-0-in-german-cup-final/9221529/|title=Bayern beats Dortmund 2-0 in German Cup final|trans-title=Bayerni mposht Dortmundin 2-0 në finalen e Kupës Gjermane|publisher=USA Today|language=en|date=17 maj 2014|accessdate=18 maj 2014}}</ref> Müller e mbylli kompedicionin si shënuesi më i mirë i saj me tetë gola në pesë paraqitje.<ref>{{cite news|url=http://www.dfb.de/news/de/d-dfb-pokal/die-statistiken-zum-dfb-pokalfinale-2014/58477.html|title=Die Statistiken zum DFB-Pokalfinale 2014|publisher=Deutscher Fußball-Bund|language=de|date=18 maj 2014|accessdate=18 maj 2014}}</ref> ====Sezoni 2014–15==== Pas mbarimit të [[Sezoni 2013–14 i FC Bayern Munich|sezonit 2013–14]], Müller firmosi një kontratë të re që do ta mbajë atë në klub deri në vitin 2019<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27793926|title=Bayern Munich: Philipp Lahm and Thomas Muller sign new deals|trans-title=Bayern Munich: Philipp Lahm dhe Thomas Muller firmosin marrëveshje të reja|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 qershor 2014|accessdate=11 qershor 2014}}</ref> duke refuzuar një ofertë nga [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref name="Muller claims he turned down 'astronomical' Man United offer"/><ref>{{cite news|url=http://en.espn.co.uk/football/sport/story/335261.html|title=Mueller: I rejected more money at United|trans-title=Muller: Refuzova më shumë para te United|publisher=ESPN FC|language=en|date=20 gusht 2014|accessdate=20 gusht 2014|archive-date=24 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160124170830/http://en.espn.co.uk/football/sport/story/335261.html|url-status=dead}}</ref> Müller luajti në [[DFL-Supercup 2014|DFL-Supercup]],<ref name="2014supercup">{{cite web|url=http://www.kicker.de/d-supercup-fb-1/2014/1/2396815/spielbericht_borussia-dortmund-17_bayern-muenchen-14.html|title=Aubameyang köpft BVB zum Supercup-Sieg|trans-title=Aubameyang udhëheq BVB-në drejt fitores në Superkupë|website=kicker.de|language=de|date=13 gusht 2014|accessdate=13 gusht 2014}}</ref> e cila ishte ndeshja e parë e Bayernit për [[Sezoni 2014–15 i FC Bayern Munich|sezonin 2014–15]].<ref name="2014supercup"/> Ata u mposhtën me rezultatin 2–0.<ref name="2014supercup"/> Goli i tij i parë i sezonit erdhi kundër [[SC Preußen Münster|Preußen Münster]] në [[2014–15 DFB-Pokal|DFB-Pokal]] më 17 gusht 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2014-15/1/2397917/spielbericht_preussen-muenster-104_bayern-muenchen-14.html|title=Götze, Müller, Alaba und Pizarro - FCB auf Kurs|trans-title=Götze, Müller, Alaba dhe Pizarro - FCB në kurs|website=kicker.de|language=de|date=17 gusht 2014|accessdate=17 gusht 2014}}</ref> Më pas në ndeshjen hapëse të Bundesligës,<ref>{{cite web|url=http://www.dw.de/bayern-to-open-season-against-wolfsburg-as-bundesliga-fixtures-confirmed/a-17733107|title=Bayern to open season against Wolfsburg as Bundesliga fixtures confirmed|trans-title=Bayern do t'a hapi sezonin ndaj Wolfsburg me ndeshjet e Bundesligës të konfirmuara|publisher=Deutsche Welle|language=de|author=Ross Dunbar|date=24 qershor 2014|accessdate=23 gusht 2014}}</ref> më 22 gusht 2014,<ref name="Robben macht's besser als Malanda">{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2014-15/1/2407218/spielbericht_bayern-muenchen-14_vfl-wolfsburg-24.html|title=Robben macht's besser als Malanda|trans-title=Robben e bën më mirë sesa Malanda|website=kicker.de|language=de|date=22 gusht 2014|accessdate=23 gusht 2014}}</ref> Müller shënoi golin e parë të skuadrës për sezonin e ri kundër [[VfL Wolfsburg]], duke udhëhequr skuadrën në një fitore 2–1.<ref>{{cite web|url=http://www.welt.de/sport/fussball/bundesliga/fc-bayern-muenchen/article131507396/Bayern-muehen-sich-zum-Erfolg-gegen-Wolfsburg.html|title=Bayern mühen sich zum Erfolg gegen Wolfsburg|trans-title=Bayern përpiqet të ketë sukses kundër Wolfsburgut|publisher=Die Welt|language=de|date=22 gusht 2014|accessdate=23 gusht 2014}}</ref> ===Vancouver Whitecaps FC=== Më 6 gusht 2025, Müller u transferua te [[Vancouver Whitecaps FC]] në [[Kanada]] si lojtar i lirë, duke firmosur një kontratë deri në fund të sezonit 2025 me mundësi rinovimi për sezonin 2026.<ref>{{cite web|author=Sigal Sigal|url=https://www.mlssoccer.com/news/thomas-muller-transfer-vancouver-whitecaps-bayern-munich-germany-bundesliga-mls|title=Thomas Müller! Bayern Munich, Germany legend joins Vancouver Whitecaps|publisher=Major League Soccer|language=en|date=6 gusht 2025|access-date=6 gusht 2025}}</ref> Ai shënoi me penallti në debutimin e tij në [[Major League Soccer]] në suksesin 3–2 kundër [[St. Louis City SC]] më 23 gusht.<ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/st-louis-city-vancouver-whitecaps-score-mls-0c1475db1372b6b5e3888c040019aaca|title=Thomas Müller scores on PK in stoppage time to lift Whitecaps over St. Louis City 3-2|publisher=AP News|language=en|date=24 gusht 2025}}</ref> Më 13 shtator, në ditëlindjen e tij të 36të, Müller shënoi tre gola në fitoren 7–0 kundër [[Philadelphia Union]].<ref>{{Cite web|url=https://www.whitecapsfc.com/news/statement-made|author=Felipe Vallejo|date=13 shtator 2025|title=Statement made|access-date=14 shtator 2025|publisher=Vancouver Whitecaps FC|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Thomas Müller, Germany national football team (02).jpg|parapamje|djathtas|200px|Müller në stërvitje me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermaninë]] në vititn 2011]] Müller ka qënë pjestar i kombëtareve gjermane të moshave të ndryshme, duke filluar me kombëtaren [[Kombëtarja gjermane nën-16 e futbollit|nën-16]] në vitin 2004.<ref name="DFBprofile">{{cite web|url=http://team.dfb.de/de/das-team/sturm/thomas-mueller/biografie/page/1378.html?1267017907|title=Thomas Müller – Biografie|trans-title=Thomas Müller – Biografia|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|language=de|accessdate=30 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100722042740/http://team.dfb.de/de/das-team/sturm/thomas-mueller/biografie/page/1378.html?1267017907|archive-date=22 korrik 2010|url-status=dead}}</ref> Në gusht 2009, ai u thirr për herë të parë për të luajtur me kombëtaren [[Kombëtarja gjermane nën-21 e futbollit|nën-21]]; ai bëri debutimin e tij në humbjen 1–3 kundër [[Kombëtarja turke nën-21 e futbollit|Turqisë]] në një ndeshje miqësore.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/intwettbewerbe/u-21-nationalteams-freundschaftsspiele/2009/1/946103/spielbericht_deutschland-3096_tuerkei-u-21.html|title=Türkei vermiest Adrions Debüt|trans-title=Turqia prish debutimin e Adrions|website=kicker.de|language=de|date=11 gusht 2009|accessdate=31 janar 2010}}</ref> Ai luajti gjashtë herë për ekipin nën-21 dhe shënoi një gol; ky gol, u shënua më 17 nëntor 2009 në fitoren fantastike 11–0 ndaj modestëve të [[Kombëtarja sanmarineze nën-21 e futbollit|San Marinos]].<ref>{{cite web|url=http://www.dfb.de/index.php?id=500109&no_cache=1&action=showPlayer&player=mueller_tommy&lang=D&cHash=65825f7f84|title=U21-Nationalteam Männer – Nationalspieler Thomas Müller|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|language=de|accessdate=31 janar 2010|trans-title=Ekipi kombëtar nën-21 – lojtari Thomas Müller}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.dfb.de/index.php?id=501415&spielid=314&action=schema&teama=San%20Marino&teamb=Deutschland|title=San Marino – Gjermania 0:11 (0:5)|publisher=[[Federata Gjermane e Futbollit]]|language=de|date=17 nëntor 2009|accessdate=25 dhjetor 2010|archive-date=29 gusht 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829085033/http://www.dfb.de/index.php?id=501415&spielid=314&action=schema&teama=San%20Marino&teamb=Deutschland|url-status=dead}}</ref> Në tetor të të njëjtit vit, paraqitjet e rregullta që zhvillonte me Bayernin e detyruan trajnerin e [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]], [[Joachim Löw]] që ta merrte në konsideratë dhe t'a thërriste për herë të parë në kombëtaren e të rriturve,<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/515765/artikel_Loew-bleibt---wenn-alle-bleiben.html|title=Löw bleibt – wenn alle bleiben|trans-title=Löw qëndron – nqs të gjithë qëndrojnë|website=kicker.de|language=de|date=12 tetor 2009|accessdate=20 tetor 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/nationalelf/startseite/516070/artikel_DFB-Team-trifft-auf-Drogba-26-Co.html|title=DFB-Team trifft auf Drogba & Co.|trans-title=Ekipi iDFB team ballafaqon Drogba & Co|website=kicker.de|language=de|date=20 tetor 2009|accessdate=20 tetor 2009}}</ref> pavarësisht hezitimit fillestar nga bordi i Bayern Munich.<ref>{{cite web|url=http://www.bild.de/sport/fussball/wm/karl-heinz-rummenigge-empfiehlt-langen-urlaub-11685094.bild.html|title=Rummenigge empfiehlt langen Urlaub|trans-title=Rummenigge rekomandon pushime të gjata|publisher=[[Bild]]|language=de|date=3 mars 2010|accessdate=23 gusht 2011|archive-date=5 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121005124211/http://www.bild.de/sport/fussball/wm/karl-heinz-rummenigge-empfiehlt-langen-urlaub-11685094.bild.html|url-status=dead}}</ref> Një muaj më vonë, Müller u thirr për të luajtur një ndeshje miqësore kundër [[Kombëtarja fildishtase e futbollit|Bregut të Fildishtë]].<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2009/nov/06/aaron-hunt-germany-call-up|title=Aaron Hunt wins Germany call-up after turning back on England|trans-title=Aaron Hunt fiton thirrjen e Gjermanisë pasi u rikthye në Angli|publisher=The Guardian|language=en|date=6 nëntor 2009|accessdate=6 nëntor 2009}}</ref> Në të njëjtën kohë ai ishte thirrur në një ndeshje tjetër miqësore në të njëjtën javë kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]], por ndeshja u anullua për shkak të vdekjes së [[portieri]]t [[Robert Enke]].<ref name="callup">{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2010/01/muller-proud-after-call-to-germany-set-up|title=Müller proud after call to Germany set-up|trans-title=Muller krenar pasi thirrjes në ekipin kombëtar të Gjermanisë|publisher=Bayern Munich|language=en|date=27 janar 2010|accessdate=1 shkurt 2010}}</ref> Me pak mundësi për të provuar lojtarët e rinj dhe me kombëtaren nën-21 që kishin ndeshje të vështira për kualifikueset e kampionatit evropian të vitit 2011, trajneri Löw dhe trajneri i kombëtares nën-21, [[Rainer Adrion]] mendonin se ishte e nevojshme që Müller të ktheheshe me skuadrën e të rinjëve, gjë që ndodhi.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/517194/artikel_Mueller-hat-Verstaendnis-fuer-Loew.html|title=Müller hat Verständnis für Löw|trans-title=Müller e kupton Löw-n|website=kicker.de|language=de|date=17 nëntor 2009|accessdate=31 janar 2010}}</ref> ===Kupa e Botës 2010=== [[Skeda:FIFA_World_Cup_2010_Argentina_vs_Germany_-_Thomas_Müller_opening_goal.gif|thumb|right|220px|upright=2.1|alt=Thomas Muller.|Goli i Thomas Muller në ndeshjen kundër [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinës]].]] Müller ishte një nga 27 lojtarët që u thirrën përkohësisht për të luajtur me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermaninë]] në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]] sëbashku me shtatë bashklojtarë nga [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]].<ref name="wcprovisional">{{cite news|title="Hans-Jörg Butt called up to Germany's preliminary World Cup squad"|url=http://www.guardian.co.uk/football/2010/may/06/germany-world-cup-squad|trans-title=Hans-Jörg Butt thirret për të luajtur me Gjermaninë në Kupën e Botës 2010|publisher=The Guardian|language=en|date=6 maj 2010|accessdate=3 gusht 2011}}</ref> Ai u rrezua me biçikletë në qëndrën stërvitore South Tyrol, por që fatmirësisht kishte vetëm dëmtime sipërfaqsore në këmbë,<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2010/05/painful-start-for-muller-ribery%E2%80%99s-role-open|title=Painful start for Müller, Ribéry’s role open|trans-title=Fillim i dhimshëm për Müller, roli i Ribéry i hapur|publisher=Bayern Munich|language=en|date=26 maj 2010|accessdate=1 qershor 2010}}</ref> por gjithsesi në listën përfundimtare, Müller ishte një nga 23 lojtarët e përzgjedhur për të luajtur Gjermaninë në Kupën e Botës.<ref name="WCsquad">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/8664938.stm|title=World Cup 2010: Germany omit Andreas Beck from squad|trans-title=Kupa e Botës 2010: Gjermania lë jashtë skuadrës mbrojtën Andreas Beck|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 qershor 2010|accessdate=1 qershor 2010}}</ref> Ai zgjodhi fanellën me numrin 13, që ishte lënë nga [[Kapiteni (futboll)|kapiteni]] i skuadrës [[Michael Ballack]], i cili nuk u thirr për shkak dëmtimi, dhe që më përpara ishte mbajtur nga legjenda [[Gerd Müller]].<ref name="number13">{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/nationalelf/startseite/525895/artikel_Mueller-erhaelt-Ballacks-Nummer.html|title=Müller erhält Ballacks Nummer|trans-title=Müller merr numrin e Ballack|website=kicker.de|language=de|date=1 qershor 2010|accessdate=1 qershor 2010}}</ref> Müller luajti ndeshjen e tij të dytë me kombëtaren në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnjës]] ku zëvëndësoi në fillim të pjesës së dytë mesfushorin [[Piotr Trochowski]].<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/intwettbewerbe/fussball-nationalteams-freundschaftsspiele/2010/4/995257/spielbericht_deutschland_bosnien-herzegowina.html|title=Deutschland – Bosnien-Herzegowina 3:1|trans-title=Gjermani 3–1 Bosnja-Hercegovina|website=kicker.de|language=de|date=3 qershor 2010|accessdate=4 qershor 2010}}</ref> Ai luajti në ndeshjen hapëse të ekipit në Grupin D kundër [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]], duke kontribuar me gol në suksesin 4–0.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300111116/report.html|title=Germany – Australia|trans-title=Gjermania – Australia|publisher=FIFA|language=en|date=13 qershor 2010|accessdate=14 qershor 2010|archive-date=22 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722150403/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249722/match%3D300111116/report.html|url-status=dead}}</ref> Ky gol, i shënuar në minutën e 68të, ishte i pari tij me ekipin e të rriturve, si dhe u shpall goli më i bukur gjerman i muajit.<ref>{{cite news|url=http://www.sportschau.de/sp/tor_des_monats/html/popup.php5?show=details&id=480&cb=chronik|title=ARD Sportschau – Tor des Monats – Tor des Monats Juni 2010|trans-title=ARD Sports shfaq – Goli i Muajit qershor 2010|publisher=[[ARD (televizion)|ARD]]|language=de|date=13 qershor 2010|accessdate=28 gusht 2011}}</ref> Müller gjithashtu luajti edhe në dy ndeshjet e tjera, me Gjermaninë që u shpall fituese e grupit me gjashtë pikë; në ndeshjen e tretë ndaj [[Kombëtarja ganeze e futbollit|Ganës]], ai u ndëshkua me karton të verdhë në minutën e 43të.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2010/06/23/world/world-cup/ghana/germany/878794/|title=Ghana vs. Germany 0 – 1|trans-title=Gana vs. Gjermania 0 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=23 qershor 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Në ndeshjen e raundit të 16-tave, Gjermania u përball kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglinë]]; Müller ishte protagonist i takimit me dy gola dhe një asist duke udhëhequr ekipin në fitoren 4–1. Ai luajti për 72 minuta, dhe u shpall lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_51/default.stm|title=Germany 4-1 England|trans-title=Gjermania 4-1 Anglia|publisher=BBC Sport|language=en|author=Phil McNulty|date=27 qershor 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/jun/27/germany-england-world-cup-2010|title=World Cup 2010: Germany tear down England's defence|trans-title=Kupa e Botës 2010: Gjermania shkatërron mbrojtjen e Anglisë|publisher=The Guardian|language=en|author=Kevin McCarra|date=27 qershor 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Në çerek-finale, Müller e gjeti rrugën e rrjetës pas vetëm tre minutash në një fitore 4–0 ndaj [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinës]]; ai shënoi pas një krosimi në zonë të [[Bastian Schweinsteiger]], dhe gjithashtu u ndëshkua me karton të verdhë në minutën e 35të për shkak se preku topin me dorë.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/03/germany-argentina-world-cup-2010|title=World Cup 2010: Germany dump Diego Maradona and Argentina out|trans-title=Kupa e Botës 2010: Gjermania hedh Diego Maradonën dhe Argjentinën jashtë|publisher=The Guardian|language=en|author=Dominic Fifield|date=3 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/news/7868494/Argentina-0-Germany-4-match-report.html|title=Argentina 0 Germany 4: match report|trans-title=Argjentina 0 Gjermania 4: raporti i ndeshjes|publisher=The Telegraph|language=en|author=Duncan White|date=3 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Ky karton i verdhë bëri që ai të humbiste ndeshjen gjysëm-finale ndaj [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], e cila më vonë fitoi turnamentin. Ai deklaroi se ishte shumë nervoz për faktin që luajti në atë ndeshje, e cila u mbyll me humbjen 0–1.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/7878321/Germany-v-Spain-Thomas-Mullers-absence-costs-Germany-dear-in-World-Cup-semi-final.html|title=Germany v Spain: Thomas Muller's absence costs Germany dear in World Cup semi-final|trans-title=Gjermania v Spanja: Mungesa e Thomas Müller i kushton Gjermanisë shumë në gjysëm-finalen e Kupës së Botës|publisher=The Telegraph|language=en|author=Jason Burt|date=8 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Ai u rikthye në fushë në finalen e vogël për vendin e tretë kundër [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguajit]]; ai luajti për 90 minuta, duke shënuar edhe golin e parë të takimit në minutën e 19të.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/uruguay-vs-germany/221759|title=Germany secure third place|trans-title=Gjermania siguron vendin e tretë|publisher=Sky Sports|language=en|author=Jamie Casey|date=10 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_63/default.stm|title=Uruguay 2-3 Germany|trans-title=Uruguaji 2-3 Gjermania|publisher=BBC Sport|language=en|author=David Ornstein|date=10 korrik 2010|accessdate=19 dhjetor 2018}}</ref> Müller u shpall golashënuesi më i mirë i turnamentit me pesë gola sëbashku me mesfushorin [[Wesley Sneijder]] dhe sulmuesit [[David Villa]] dhe [[Diego Forlán]]. Ai fitoi çmimin [[Këpuca e artë e FIFA Kupës së Botës|Këpucën e Artë]] për shkak se kishte më shumë asiste (3).<ref name="goldenboot2010">{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/goldenboot/index.html|title=Golden Boot|trans-title=Këpuca e Artë|publisher=FIFA|language=en|date=11 korrik 2010|accessdate=11 korrik 2010|archive-date=4 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204084708/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/goldenboot/index.html|url-status=dead}}</ref> Përveç kësaj, ai u shpall edhe lojtari më i mirë i ri duke lënë mbrapa [[André Ayew]] të Ganës dhe [[Giovani dos Santos]] të Meksikës.<ref name="youngplayer2010">{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/bestyoungplayer/news/newsid=1272513/index.html|title=Muller claims two coveted crowns|trans-title=Muller merr dy frone të lakmuar|publisher=FIFA|language=en|date=11 korrik 2010|accessdate=10 korrik 2010|archive-date=28 dhjetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101228024831/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/bestyoungplayer/news/newsid%3D1272513/index.html|url-status=dead}}</ref> Me këto dy çmime, ai pasoi fituesit e vitit 2006 të cilët ishin respektivisht [[Miroslav Klose]] dhe [[Lukas Podolski]].<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/wm/startseite/527485/artikel_Mueller_Torschuetzenkoenig-und-Bester-Junger-Spieler.html|title=Müller: Torschützenkönig und "Bester Junger Spieler"|trans-title=Müller golashënuesi dhe lojtari i ri më i mirë|website=kicker.de|language=de|date=11 korrik 2010|accessdate=12 korrik 2010}}</ref> Në tetor 2010, ai ishte në listën e kanditaturave për të fituar [[Topi i artë|Topin e artë]] sëbashku me katër shokët e tij gjerman.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/classicfootball/releases/newsid=1323915.html|title=Shortlists for first FIFA Ballon d’Or gala revealed|trans-title=Lista për galanë e parë të FIFA Topit të artë|publisher=FIFA|language=en|date=26 tetor 2010|accessdate=28 tetor 2010|archive-date=29 tetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101029200537/http://www.fifa.com/classicfootball/releases/newsid=1323915.html|url-status=dead}}</ref> ===Euro 2012=== [[Skeda:Thomas Müller, Germany national football team (07).jpg|thumb|left|190px|Müller duke luajtur në një ndeshje kualifikuese të [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]] kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]].]] Müller ishte titullar në të gjithë ndeshjet [[Kualifikueset e UEFA Euro 2012|kualifikuese]] të [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]], ku [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] e mbylli grupin në vendin e parë me pikë të plota. Gjatë kualifikueseve, Müller kishte dhuruar asistuar shtatë gola,<ref>{{cite news|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2011/|title=Spiele von Thomas Müller in 2010/2011|trans-title=Ndeshjet e Thomas Muller në sezonin 2010/2011|website=fussballdaten.de|language=de|accessdate=12 tetor 2010}}</ref> ku tre prej tyre erdhën në fitoren 6–2 kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]] në shtator 2011, gjë që i siguroi ekipit një vend në finalet e turnamentit dy ndeshje përpara përfundimit të grupit.<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/em/qualifikation/em-qualifikation/2010-11/9/999641/spielschema_deutschland_oesterreich.html|title=Deutschland – Österreich 6:2, EM-Qualifikation, Saison 2010/11, 9.Spieltag – Spielanalyse, Aufstellung, Torschützen und alle Infos zur Spielpaarung|trans-title=Gjermani 6–2 Austri, kualifikueset e Kampionatit Evropian, sezoni 2010–11, ndeshja e 9 – Analiza e ndeshjes, formacionet dhe i gjithë informacioni i ndeshjes|website=kicker.de|language=de|date=2 shtator 2011|accessdate=2 shtator 2011}}</ref> Gjatë kualfikueseve, Müller shënoi vetëm tre gola, ku dy prej tyre erdhën në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistanit]] më 26 mars 2011.<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/em/qualifikation/em-qualifikation/2010-11/5/999631/spielbericht_deutschland_kasachstan.html|title=Deutschland – Kasachstan 4:0, EM-Qualifikation, Saison 2010/11, 5.Spieltag|trans-title=Gjermani 4–0 Kazakistan, kualifikueset e Euro 2012, ndeshja 5|website=kicker.de|language=de|date=26 mars 2011|accessdate=26 mars 2011}}</ref> dhe goli tjetër erdhi kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqisë]] më 7 tetor 2011.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/em/qualifikation/em-qualifikation/2010-11/11/999651/spielbericht_tuerkei_deutschland.html|trans-title=Gomez keeps Germany's record-breakers on course|title=Gomez mban rekord-thyesit Gjermaninë në kurs|website=kicker.de|language=de|date=7 tetor 2011|accessdate=8 tetor 2011}}</ref> Müller ishte një nga 23 lojtarët që u përzgjodh nga trajneri [[Joachim Löw]] për të luajtur [[UEFA Euro 2012]], ku [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] u eleminua nga [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] në gjysëm-finale me rezultatin 1–2. Ai luajti në të gjitha ndeshjet, ku në tre ndeshjet e grupit luajti si titullar dhe dy ndeshjet e tjera luajti si zëvëndësim. Në tre ndeshjet e grupit, Müller u zëvendësua në minutat e 94, 92 dhe 84 respektivisht kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]], [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]] dhe [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]].<ref name="ger-por report">{{cite web|url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003322_fr.pdf|title=Germany 1–0 Portugal|trans-title=Gjermania 1–0 Portugalia|publisher=UEFA|language=en|date=9 qershor 2012|accessdate=9 qershor 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Gomez-ldquofundosrdquo-Holanden-triumfon-Gjermania.1047250601/|title=Gomez “fundos” Holandën, triumfon Gjermania|publisher=BalkanWeb.com|language=sq|date=13 qershor 2012|accessdate=13 qershor 2014|archive-date=16 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116042412/http://www.arkivalajmeve.com/Gomez-ldquofundosrdquo-Holanden-triumfon-Gjermania.1047250601/|url-status=dead}}</ref><ref name="den-ger report">{{cite news|url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003338_fr.pdf|title=Denmark 1–2 Germany|trans-title=Danimarka 1–2 Gjermania|publisher=UEFA|language=en|format=PDF|date=17 qershor 2012|accessdate=17 qershor 2012}}</ref> Gjermania e mbylli grupin e saj në vendin e parë me nëntë pikë. Në dy ndeshjet e tjera ku luajti si zëvëndësues, Müller hyri në fushë në minutat 67 dhe 71 respektivisht kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]] dhe Italisë.<ref name="ger-gre report">{{cite news|url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003344_fr.pdf|title=Germany 4–2 Greece|trans-title=Gjermania 4–2 Greqia|publisher=UEFA|language=en|format=PDF|date=22 qershor 2012|accessdate=22 qershor 2012}}</ref><ref name="ger-ita report">{{cite news|url=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2012/2003379_fr.pdf|title=Germany 1–2 Italy|trans-title=Gjermania 1–2 Italia|publisher=UEFA|language=en|format=PDF|date=28 qershor 2012|accessdate=28 qershor 2012}}</ref> ===Kupa e Botës 2014=== [[Skeda:Germany players celebrate winning the 2014 FIFA World Cup.jpg|thumb|right|Thomas Müller (#13) duke festuar me lojtarët gjerman pas triumfit në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]].]] Müller shënoi golat e parë në kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] më 22 mars 2013 në fitoren 0–3 kundër [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistanit]]. Më 6 dhe 10 shtator, Müller shënoi nga një gol në fitoret 3–0 kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]] dhe [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] duke ndihmuar Gjermaninë të zhvillonte një nga fushatat më të mira kualifikuese si dhe të kalonte në fazën finale të turnamentit.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/us/en/report/334694/report.html?soccernet=true&cc=5901|title=Kazakhstan 0–3 Germany|trans-title=Kazakistan 0–3 Gjermania|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 mars 2013|accessdate=2 prill 2013}}</ref> Më 16 qershor 2014, në ndeshjen hapëse të Gjermanisë në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]],<ref name="GJER 4–0 POR">{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/221332/|title=Gjermania e frikshme, Myler leksion për CR7|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=17 qershor 2014|accessdate=18 qershor 2014}}</ref> Müller shënoi tregolëshin e parë të turnamentit në një fitore të mrekullueshme 4–0 ndaj [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref name="GJER 4–0 POR"/> Gjatë ndeshjes, saktësisht në minutën e 37të, ai ishte protagonist i një incidenti me mbrojtësin kundërshtar [[Pepe]], i cili "gjoja" e goditi me kokë pas një ndërhyje. gjë që bëri që ai të përjashtohej nga ndeshja.<ref>{{cite web|url=http://www.monitor.al/kupa-e-botes-2014-fituesit-dhe-humbesit-e-disa-prej-ndeshjeve-te-para-me-interesante/|title=Kupa e Botës 2014: Fituesit dhe humbësit e disa prej ndeshjeve të para më interesante|publisher=Monitor.al|language=sq|date=20 qershor 2014|accessdate=20 dhjetor 2018}}</ref> Müller u shfajsua pas ndeshjes, duke thënë që nuk ishte faji i tij për kartonin e kuq të portugezit.<ref>{{cite web|url=https://www.gazetaexpress.com/sport/kartoni-i-kuq-per-pepen-i-drejte-por-edhe-muller-eshte-dashur-te-ndeshkohet-foto-22196/?archive=1|title=Kartoni i kuq për Pepen i drejtë, por edhe Muller është dashur të ndëshkohet (Foto)|publisher=Gazeta Express|language=sq|date=16 qershor 2014|accessdate=20 dhjetor 2018|archive-date=24 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824024416/http://www.gazetaexpress.com/sport-kartoni-i-kuq-per-pepen-i-drejte-por-edhe-muller-eshte-dashur-te-ndeshkohet-foto-22196/?archive=1|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.espnfc.us/germany/story/1886389/germanys-thomas-muller-denies-seeking-to-get-portugal-defender-pepe-dismissed|title=Muller: I didn't influence Pepe red|trans-title=Muller: Nuk ndikova në të kuqin e Pepes|publisher=ESPN FC|language=en|author=Stephan Uersfeld|date=16 qershor 2014|accessdate=17 qershor 2014}}</ref> Më 26 qershor, ai shënoi golin e vetëm të ndeshjes së tretë të fundit të grupit kundër [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shteteve të Bashkuara]], duke udhëhequr Gjermaninë drejtë fitimit të [[2014 FIFA Kupa e Botës#Grupi G|Grupit G]], duke hequr thashethemet e e mundshme të ndonjë marrëveshje të fshehtë midis trajnerit të Gjermanisë [[Joachim Löw]] dhe atij amerikan [[Jürgen Klinsmann]] për të luajtur për barazim siç ndodhi në vitin [[Turpi i Gijonit|1982]].<ref>{{cite news|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/319259.html|title=Mueller goal wins it but USA make history|trans-title=Goli i Muller sjell fitoren por Shba bën histori|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 qershor 2014|accessdate=26 qershor 2014|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714213756/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/319259.html|url-status=dead}}</ref> Më 8 korrik, ai shënoi golin e parë të Gjermanisë në fitoren tenistike [[Brazil v Gjermani (2014 FIFA Kupa e Botës)|7–1]] në gjysëm-finalen e fituar kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]].<ref>{{cite news|url=http://www.panorama.com.al/sport/226882/|title=Gjermania në “qiellin e shtatë”, ç’poshtërim për Brazilin!|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=9 korrik 2014|accessdate=9 korrik 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2014/07/08/historike-gjermania-shkaterron-7-1-brazilin/|title=Historike! Gjermania shkatërron 7-1 Brazilin|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=8 korrik 2014|accessdate=20 dhjetor 2018}}</ref> Ky gol ishte goli i 2000të në historinë e [[Kombëtarja gjermane e futbollit|kombëtares gjermane]]. Müller tani kishte shënuar nga pesë gola në dy edicionet e fundit të Kupës së Botës, duke u bërë lojtari i tretë në histori që e arrin këtë (pas [[Teófilo Cubillas]] dhe shokut të tij të skuadrës [[Miroslav Klose]]).<ref name="Brazil vs Germany, World Cup 2014: as it happened">{{cite news|last1=Tyers|first1=Alan|title=Brazil vs Germany, World Cup 2014: as it happened|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10951334/Brazil-vs-Germany-World-Cup-2014-as-it-happened.html|publisher=The Telegraph|language=en|date=9 korrik 2014|accessdate=9 korrik 2014}}</ref> Me këtë gol, ai barazoi [[Helmut Rahn]] me dhjetë gola në Kupën e Botës. Më 11 korrik, Müller ishte në listën e dhjetë lojtarëve për të fituar çmimin FIFA [[2014 FIFA Kupa e Botës|Topi i Artë]] për lojtarin më të mirë të turnamentit.<ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2014/07/11/kandidatet-per-lojtarin-me-te-mire-te-brazil-2014/|title=Kandidatët për lojtarin më të mirë të “Brazil 2014”|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=11 korrik 2014|accessdate=3 dhjetor 2018}}</ref> Duke luajtur një nga rolet kryesore në triumfin e skuadrës, Müller fitoi Këpucën e argjendë si golashënuesi i dytë më i mirë i turnamentit dhe gjithashtu ishte në formacionin më të mirë të turnamentit.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-boot/index.html|title=adidas Golden Boot|trans-title=Adidas Këpuca e artë|publisher=FIFA|language=en|accessdate=16 korrik 2014|archive-date=31 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231163656/http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-boot/index.html|url-status=dead}}</ref> ===Kupa e Botës 2018=== Müller ishte një nga 23 lojtarët e thirrur nga Löw për të luajtur në [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2018]] në [[Rusia|Rusi]].<ref>{{cite news|url=https://telesport.al/rrjedh-lista-e-gjermanise-per-boterorin-ja-kush-mbetet-jashte|title=Rrjedh lista e Gjermanisë për Botërorin, ja kush mbetet jashtë|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Alfred Lleshi|date=1 qershor 2018|accessdate=6 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116043221/https://telesport.al/rrjedh-lista-e-gjermanise-per-boterorin-ja-kush-mbetet-jashte|archive-date=16 janar 2020|url-status=dead}}</ref> Ai luajti në të tre ndeshjet e grupit për Gjermaninë kundër [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]], [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] dhe [[Kombëtarja koreanojugore e futbollit|Koresë së Jugut]]. Ai luajti si titullar në dy ndeshjet e para dhe hyri si zëvëndësues në ndeshjen e tretë ndaj Koresë së Jugut. Ai nuk mundi të shënojë në këtë kompedicion me Gjermaninë që u eliminua në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|url=https://telegrafi.com/shokohet-gjermania-eliminohet-pas-humbjes-ne-momentet-e-fundit-nga-korea-e-jugut/|title=Shokohet Gjermania, eliminohet pas humbjes në momentet e fundit nga Koreja e Jugut|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=27 qershor 2018|accessdate=6 mars 2019}}</ref> Më 5 mars 2019, trajneri i ekipit kombëtar [[Joachim Löw]] konfirmoi se Müller nuk do të ishte në planet e tij për një të ardhme të pacaktuar, sëbashku me shokët e ekipit [[Jérôme Boateng]] dhe [[Mats Hummels]].<ref>{{cite web|url=http://sportekspres.com/vendimi-i-lev-per-ta-lene-jashte-kombetares-reagon-tomas-myler/|title=Vendimi i Lëv për ta lënë jashtë kombëtares, reagon Tomas Myler|publisher=Sport Ekspres|language=sq|date=5 mars 2019|accessdate=6 mars 2019}}</ref> ==Stili i lojës== Müller është një sulmues i çdo anëshëm, i cili është i aftë të mbulojë disa pozicione të repartin e avancuar. Pasi erdhi nga sistemi i të rinjtë e Bayernit, pozicioni i tij natyral ishte [[Mesfushori|mesfushor]], por që kur u bë pjesë e ekipit të parë, ai filloi të luante në pozicione më sulmuese.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/international/klose-impressed-by-new-generation-2018688.html|title=Klose impressed by new generation|trans-title=Klose i impresionuar nga brezi i ri|publisher=[[The Independent]]|language=en|date=5 korrik 2010|accessdate=7 shtator 2011}}</ref> [[FC Bayern München|Bayern München]] si dhe [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] luajnë me formacionin 4-2-3-1, duke bërë që Müller si një nga tre mesfushorët sulmues mrapa [[Sulmuesi (futboll)|sulmuesit]] kryesor; kur luan me kombëtaren ai pozicionet në të djathtë.<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/548672/artikel_stimmungsschwankungen-bei-den-bayern.html|title=Stimmungsschwankungen bei den Bayern|trans-title=Ndryshime humori tek Bayern|website=kicker.de|language=de|date=15 shkurt 2011|accessdate=13 shtator 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2010-11/16/1013374/spielanalyse_bayern-muenchen-14_fc-st-pauli-18.html|title=Bayern München – FC St. Pauli 3:0, 1. Bundesliga, Saison 2010/11, 16.Spieltag – Spielanalyse|trans-title=Bayern Munich 3–0 St. Pauli, Sezoni 2010–11 i Bundesligës|website=kicker.de|language=de|date=11 dhjetor 2010|accessdate=1 janar 2011}}</ref> Pavarësisht se nuk ka forcë fizike,<ref name="Ancelotti on Muller's role"/> Müller është vlerësuar për pjekurinë e tij,<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2010/06/thomas-following-in-gerd%E2%80%99s-footsteps|title=Thomas following in Gerd’s footsteps|trans-title=Thomas duke ndjekur hapat e Gerd|publisher=Bayern Munich|language=en|date=27 qershor 2010|accessdate=30 qershor 2010}}</ref> shpejtësinë, teknikën,<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2010/06/rooney-joins-in-chorus-of-praise-for-muller|title=Rooney joins in chorus of praise for Müller|trans-title=Rooney hyn në korin e vlerësimeve për Müllerin|publisher=Bayern Munich|language=en|date=16 qershor 2010|accessdate=30 qershor 2010}}</ref> ndërgjegjësimin, inteligjencën taktike dhe pozicionimin.<ref name="2010review" /><ref name="Ancelotti on Muller's role">{{cite web|url=http://www.espnfc.com/bayern-munich/story/3040455/carlo-ancelotti-on-thomas-mullers-bayern-munich-role-im-not-stupid|title=Carlo Ancelotti on Thomas Muller's Bayern Munich role: I'm not stupid|trans-title=Carlo Ancelotti për rolin e Thomas Muller tek Bayern Munich: Unë nuk jam budalla|publisher=ESPN FC|language=en|date=18 janar 2017|accessdate=20 shtator 2017}}</ref> Ai është dalluar veçanërisht për vetëpërmbajtjen e tij dhe qetësinë; trajneri i Gjermanisë [[Joachim Löw]] ka thënë se ai është "indiferent ndaj presionit",<ref name="champions1210" /> kurse ish-trajneri i Bayernit, [[Louis van Gaal]] ka thënë se ai ka forcë të madhe mendore.<ref name="2010review" /> Një shënues i rregullt dhe krijues i golave,<ref name="fussballdaten">{{cite web|url=http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/|title=Thomas Müller|publisher=fussballdaten.de|language=de|accessdate=24 prill 2010}}</ref> ai e ka përshkruar veten e tij si një lojtar i cili gjen hapsira në mbrojtjet kundërshtare por jo i mirë në driblimet një-kundër-një.<ref name="champions1210"/> Müller e përshkruan rolin e tij me termin "Raumdeuter",<ref>{{cite web|title=Thomas Müller im Gespräch|url=http://www.sueddeutsche.de/sport/thomas-mueller-im-gespraech-ich-bin-ein-raumdeuter-1.1043798|publisher=Süddeutsche Zeitung|language=en|date=9 janar 2011|accessdate=4 prill 2013}}</ref> që përkthehet si "interpretues i hapsirës". Gjatë Kupës së Botës 2014, trajneri i Gjermanisë Joachim Löw e përshkroi atë si "një lojtar joortodoks i cili nuk i parashikon vrapimet e tij, por ka vetëm një qëllim dhe ajo është "si të shënoj gol?".<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25285228|title=2014 Worldcup Germany-Ghana match preview|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 qershor 2014|accessdate=21 qershor 2014}}</ref> ==Jeta personale== Müller lindi në Weilheim, Upper Bavaria, dhe u rrit në fshatin e afërt të Pahl, e cila u bë qëndra e vëmëndjes së mediave gjatë shpërthimit të tij në Kupën e Botës.<ref name="sdz">{{cite news|url=http://www.sueddeutsche.de/muenchen/sport/nationalmannschaft-thomas-mueller-paehl-feiert-seinen-wm-helden-1.959572|title=Thomas Müller – Pähl feiert seinen WM-Helden|trans-title=Thomas Müller – Pähl feston për heroin e tyre të Kupës së Botës|publisher=Süddeutsche Zeitung|language=de|date=15 korrik 2010|accessdate=4 gusht 2011}}</ref> Prindërit e tij quhen Klaudia dhe Gerhard; ai gjithashtu ka edhe një vëlla i quajtur Simon, i cili është dy vjet e gjysëm me i ri se ai. Ai është i martuar me Lisën, e cila është një modele, ata u martuan bashk në dhjetor 2009, pasi kishin dy vite të lidhur sëbashku.<ref>{{cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1289226/World-Cup-2010-Die-Ehefrauen-und-Freundinnen--thats-German-WAGS-Brits.html|title=Meet the Frauen und Freundinnen... that's German WAGS to us Brits|publisher=Daily Mail|language=en|author=Emily Sheridan|date=25 qershor 2010|accessdate=25 dhjetor 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=https://fcbayern.com/de/news/2009/12/thomas-muller-unter-der-haube|title=Thomas Müller unter der Haube|trans-title=Thomas Müller lidh kravatën|publisher=Bayern Munich|language=de|date=2 dhjetor 2009|accessdate=10 korrik 2010}}</ref> Në qershor 2011, ai u bë ambasodor për ''YoungWings'' (Anësorët e rinj), një organizatë bamirëse që ndihmon fëmijët që kanë pësuar humbje me trauma.<ref>{{cite news|url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/news/2011/29858.php|title=Müller takes up role as YoungWings ambassador|trans-title=Müller merr rolin si ambasador i YoungWings|publisher=Bayern Munich|language=en|date=20 qershor 2011|accessdate=23 qershor 2011}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|8 mars 2020}}<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/players/thomas-muller/38215/|title=Thomas Müller|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=20 janar 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.thomas.muller.42700.en.html|title=Thomas Müller|language=en|publisher=Football Database|accessdate=20 janar 2015}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Kontinenti !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[FC Bayern München II|Bayern München II]] |[[2007–08 Regionalliga Süd|2007–08]] |rowspan="1"|[[Regionalliga Süd]] |3||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||1 |- |[[2008–09 3. Liga|2008–09]] |rowspan="1"|[[3. Liga]] |32||15||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||15 |- !colspan="2"|Gjithsej !35!!16!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!35!!16 |- |rowspan="13"|[[FC Bayern München|Bayern München]] |[[2008–09 Bundesliga|2008–09]] |rowspan="12"|[[Bundesliga]] |4||0||colspan="2"|—||1<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]</ref>||1||colspan="2"|—||5||1 |- |[[2009–10 Bundesliga|2009–10]] |34||13||6||4||12<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||2||colspan="2"|—||52||19 |- |[[2010–11 Bundesliga|2010–11]] |34||12||5||3||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||3||1<ref group="lower-alpha" name="GER">Ndeshje në [[DFL-Supercup]]</ref>||1||48||19 |- |[[2011–12 Bundesliga|2011–12]] |34||7||5||2||14<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||2||colspan="2"|—||53||11 |- |[[2012–13 Bundesliga|2012–13]] |28||13||5||1||13<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||8||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||1||47||23 |- |[[2013–14 Bundesliga|2013–14]] |31||13||5||8||12<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||5||3<ref group="lower-alpha">Një ndeshje në [[DFL-Supercup]], një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], një ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]</ref>||0||51||26 |- |[[2014–15 Bundesliga|2014–15]] |32||13||5||1||10<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||7||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||48||21 |- |[[2015–16 Bundesliga|2015–16]] |31||20||5||4||12<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||8||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||49||32 |- |[[2016–17 Bundesliga|2016–17]] |29||5||3||0||9<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||3||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||1||42||9 |- |[[2017–18 Bundesliga|2017–18]] |29||8||5||4||10<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||3||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||45||15 |- |[[2018–19 Bundesliga|2018–19]] |32||6||6||3||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||45||15 |- |[[2019–20 Bundesliga|2019–20]] |25||6||4||2||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||2||1<ref group="lower-alpha" name="GER"/>||0||36||10 |- !colspan="2"|Gjithsej !343!!116!!54!!32!!113!!44!!11!!3!!521!!195 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !378!!132!!54!!32!!113!!44!!11!!3!!556!!211 |} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== {{updated|19 nëntor 2018}}<ref>{{cite news|url=http://www.national-football-teams.com/player/36374/Thomas_Mueller.html|title=Thomas Müller|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=26 qershor 2014}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=9|[[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] |2010||12||5 |- |2011||13||5 |- |2012||13||0 |- |2013||9||6 |- |2014||15||10 |- |2015||6||5 |- |2016||15||5 |- |2017||6||1 |- |2018||11||1 |- !colspan=2|Gjithsej!!100!!38 |} ====Golat me kombëtaren==== :''Lista e golave dhe rezultateve me kombëtaren gjermane.''<ref name="fussballdaten"/> {| class="wikitable" |- ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli !! Rezultati !! Kompedicioni |- | 1. || [[2010 FIFA Kupa e Botës|13 qershor 2010]] || [[Moses Mabhida Stadium]], [[Durban]], [[Republika Jugafrikane|Afrika e Jugut]] || {{flagicon|Australia}} [[Australia]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> || <div style="text-align: center;">4–0</div> || [[2010 FIFA Kupa e Botës]] |- | 2. || rowspan=" 2"| [[2010 FIFA Kupa e Botës|27 qershor 2010]] || rowspan=" 2"| [[Free State Stadium]], [[Bloemfontein]], [[Republika Jugafrikane|Afrika e Jugut]] || rowspan=" 2"| {{flamuri|Anglia}} [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–1</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">4–1</div> || rowspan=" 2"| 2010 FIFA Kupa e Botës |- | 3. || <div style="text-align: center;">'''4'''–1</div> |- | 4. || [[2010 FIFA Kupa e Botës|3 qershor 2010]] || [[Cape Town Stadium]], [[Cape Town]], [[Republika Jugafrikane|Afrika e Jugut]] || {{flamuri|Argjentina}} [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">4–0</div> || 2010 FIFA Kupa e Botës |- | 5. || [[2010 FIFA Kupa e Botës|10 qershor 2010]] || [[Nelson Mandela Bay Stadium]], [[Port Elizabeth]], [[Republika Jugafrikane|Afrika e Jugut]] || {{flamuri|Uruguaji}} [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguaji]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–2</div> || 2010 FIFA Kupa e Botës |- | 6. || rowspan=" 2"| [[UEFA Euro 2012|26 Mars 2011]] || rowspan=" 2"| [[Fritz-Walter-Stadion]], [[Kaiserslautern]], [[Gjermania]] || rowspan=" 2"| {{flamuri|Kazakistani}} [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistani]] || <div style="text-align: center;">'''2'''–0</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">4–0</div> || rowspan=" 2"| [[Kualifikueset e UEFA Euro 2012]] |- | 7. || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> |- | 8. || 7 tetor 2011 || [[Turk Telekom Arena]], [[Stambolli|Stamboll]], [[Turqia|Turqi]] || {{flamuri|Turqia}} [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] || <div style="text-align: center;">'''2'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–1</div> || Kualifikueset e UEFA Euro 2012 |- | 9. || 11 nëntor 2011 || [[Olimpiysky National Sports Complex|Olympic Stadium]], [[Kiev]], [[Ukraina|Ukrainë]] || {{flamuri|Ukraina}} [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukraina]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–3</div> || <div style="text-align: center;">3–3</div> || Ndeshje Miqësore |- | 10. || 15 nëntor 2011 || [[Volksparkstadion]], [[Hamburgu]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Holanda}} [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Hollanda]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–0</div> || Ndeshje Miqësore |- | 11. || 6 Shkurt 2013 || [[Stade de France]], [[Parisi|Paris]], [[Franca|Francë]] || {{flamuri|Franca}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–1</div> || <div style="text-align: center;">2–1</div> || Ndeshje Miqësore |- | 12. || rowspan=" 2"| 22 Mars 2013 || rowspan=" 2"| [[Astana Arena]], [[Astana]], [[Kazakistani]] || rowspan=" 2"| {{flamuri|Kazakistani}} [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistani]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">3–0</div> || rowspan=" 2"| Kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] |- | 13. || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> |- | 14. || 14 gusht 2013 || [[Fritz-Walter-Stadion]], [[Kaiserslautern]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Paraguaji}} [[Kombëtarja paraguajiane e futbollit|Paraguaji]] || <div style="text-align: center;">'''2'''–2</div> || <div style="text-align: center;">3–3</div> || Ndeshje Miqësore |- | 15. || 6 shtator 2013 || [[Allianz Arena]], [[Mynihu]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Austria}} [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austria]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–0</div> || Kualifikueset e Kupës së Botës 2014 |- | 16. || 10 shtator 2013 || [[Tórsvøllur]], [[Torshavn]], [[Ishujt Faroe]] || {{flamuri|Ishujt Faroe}} [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujt Faroe]] || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> || <div style="text-align: center;">3–0</div> || Kualifikueset e Kupës së Botës 2014 |- | 17. || 1 qershor 2014 || [[Borussia-Park]], [[Mönchengladbach]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Kameruni}} [[Kombëtarja kamerunase e futbollit|Kameruni]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–1</div> || <div style="text-align: center;">2–2</div> || Ndeshje Miqësore |- | 18. || rowspan=" 3"| [[2014 FIFA Kupa e Botës|16 qershor 2014]] || rowspan=" 3"| [[Arena Fonte Nova]], [[Salvador]], [[Brazili|Brazil]] || rowspan=" 3"| {{flamuri|Portugalia}} [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalia]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || rowspan=" 3"| <div style="text-align: center;">4–0</div> || rowspan=" 3"| [[2014 FIFA Kupa e Botës]] |- | 19. || <div style="text-align: center;">'''3'''–0</div> |- | 20. || <div style="text-align: center;">'''4'''–0</div> |- | 21. || 26 qershor 2014 || [[Arena Pernambuco]], [[Recife]], Brazil || {{flamuri|SHBA}} [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shtetet e Bashkuara]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">1–0</div> || 2014 FIFA Kupa e Botës |- | 22. || 8 korrik 2014 || [[Estádio Mineirão]], [[Belo Horizonte]], Brazil || {{flamuri|Brazili}} [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || <div style="text-align: center;">7–1</div> || 2014 FIFA Kupa e Botës |- | 23. || rowspan=" 2"| 7 shtator 2014 || rowspan=" 2"| [[Westfalenstadion]], [[Dortmundi|Dortmund]], Gjermani || rowspan=" 2"| {{flamuri|Skocia}} [[Kombëtarja skoceze e futbollit|Skocia]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">2–1</div> || rowspan=" 2"| [[Kualifikueset e UEFA Euro 2016]] |- | 24. || <div style="text-align: center;">'''2'''–1</div> |- | 25. || rowspan=" 2"| 14 nëntor 2014 || rowspan=" 2"| [[Frankenstadion]], [[Nürnberg]], Gjermani || rowspan=" 2"| {{flagicon|Gibraltar}} [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltari]] || <div style="text-align: center;">'''1'''–0</div> || rowspan=" 2"| <div style="text-align: center;">4–0</div> || rowspan=" 2"| [[Kualifikueset e UEFA Euro 2016]] |- | 26. || <div style="text-align: center;">'''4'''–0</div> |} ==Trofe== ===Klube=== ;Bayern München<ref name="Soccerway">{{cite web|url=http://www.soccerway.com/players/thomas-muller/38215/|publisher=Soccerway|title=Thomas Müller|language=en|accessdate=17 gusht 2014}}</ref> *[[Bundesliga]]: [[2009–10 Bundesliga|2009–10]], [[2012–13 Bundesliga|2012–13]], [[2013–14 Bundesliga|2013–14]] *[[DFB-Pokal]]: [[2009–10 DFB-Pokal|2009–10]], [[2012–13 DFB-Pokal|2012–13]], [[2013–14 DFB-Pokal|2013–14]] *[[DFL-Supercup]]: [[2010 DFL-Supercup|2010]], [[2012 DFL-Supercup|2012]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[2012–13 UEFA Liga e Kampioneve|2012–13]]; Finalist: [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|2009–10]], [[2011–12 UEFA Liga e Kampioneve|2011–12]] *[[UEFA Super Kupa]]: [[UEFA Super Kupa 2013|2013]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2013|2013]] ===Kombëtarja=== ;Gjermania<ref name="Soccerway"/> *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]] ===Personale=== *[[2010 FIFA Kupa e Botës|2010 FIFA Kupa e Botës Lojtari i Ndeshjes]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|vs. Angli]], [[2010 FIFA Kupa e Botës|vs. Uruguaji]] *[[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupa e Botës Lojtari i Ndeshjes]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|vs. Portugali]], [[2014 FIFA Kupa e Botës|vs. Shtetet e Bashkuara]] *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës#Këpuca e Artë|FIFA Kupa e Botës Këpuca e Artë]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|FIFA Kupa e Botës Lojtari i ri më i mirë]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[2010 FIFA Kupa e Botës]] Më shumë assista (3, ndarë me [[Mesut Özil]], [[Bastian Schweinsteiger]], [[Kaká]] dhe [[Dirk Kuyt]]) *Bayerischer Sportpreis: 2010<ref>{{cite news|url=http://www.sportpreis.bayern.de/infos_content_preistraeger.htm|title=Alle Preisträger|trans-title=Fituesit e të gjithë çmimeve|publisher=Bayerischer Sportpreis|language=de|accessdate=19 dhjetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718201658/http://www.sportpreis.bayern.de/infos_content_preistraeger.htm|archive-date=18 korrik 2011|url-status=dead}}</ref> *[[Silbernes Lorbeerblatt]]: 2010,<ref>{{cite news|url=http://www.rp-online.de/sport/fussball/nationalelf/wm/dfb/DFB-Elf-erhaelt-Silbernes-Lorbeerblatt_bid_59101.html|title=DFB-Elf erhält Silbernes Lorbeerblatt|publisher=[[Rheinische Post]]|language=de|accessdate=19 dhjetor 2010}}</ref> 2014<ref>{{cite news|url=http://www.t-online.de/sport/fussball/id_71733490/gauck-zeichnet-nationalmannschaft-mit-dem-silbernen-lorbeerblatt-aus.html|title=Gauck zeichnet vorbildliche Weltmeister aus|publisher=[[T-Online]]|language=de|date=10 nëntor 2014|accessdate=29 nëntor 2014}}</ref> *[[Çmimet e World Soccer#Lojtari i Vitit|World Soccer Lojtari më i mirë i ri i vitit]]: 2010<ref name="WS2010">{{cite web|url=http://www.worldsoccer.com/news/xavi-voted-world-soccer-player-of-the-year|title=Xavi voted World Soccer Player of the Year|trans-title=Xavi votohet si World Soccer Lojtari i Vitit|publisher=[[World Soccer (revistë)|World Soccer]]|language=en|date=16 dhjetor 2010|accessdate=17 dhjetor 2010|archive-date=13 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113092647/http://www.worldsoccer.com/news/xavi-voted-world-soccer-player-of-the-year|url-status=dead}}</ref> *[[Çmimi Bravo]]: 2010<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/bravo-awards.html|title=The Bravo Award|trans-title=Çmimi Bravo|publisher=[[RSSSF]]|language=en|accessdate=13 shkurt 2010}}</ref> *[[Topi i artë|FIFA Topi i Artë]]: [[2010 FIFA Ballon d'Or|vendi i 15-të 2010]], [[2011 FIFA Ballon d'Or|vendi i 13-të 2011]], [[2013 FIFA Ballon d'Or|vendi i 17-të 2013]], [[2014 FIFA Ballon d'Or|vendi i 5-të 2014]]<ref>{{cite news|url=http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/general/02/50/58/59/fboaward_rankingpresslist2014_neutral.pdf|title=FIFA Ballon d'Or 2014 – voting results|trans-title=FIFA Topi i Artë 2014 – rezultatet e votimit|publisher=FIFA|language=en|format=PDF|date=12 janar 2015|accessdate=12 janar 2015|archive-date=12 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150112225935/http://resources.fifa.com/mm/document/ballon-dor/general/02/50/58/59/fboaward_rankingpresslist2014_neutral.pdf|url-status=dead}}</ref> *[[European Sports Media#ESM Skuadra e Vitit|ESM Skuadra e Vitit]]: 2012–13<ref name="kicker.de_2013">{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/startseite/543774/artikel_European-Sports-Magazines-Top-11.html|title=ESM-Top-11: Nur Torres und Ivanovic durchbrechen Bundesliga-Phalanx|website=kicker.de|language=de|date=12 qershor 2013|accessdate=17 gusht 2014}}</ref> *[[Çmimi UEFA Lojtari më i Mirë në Evropë|Çmimi UEFA Lojtari më i Mirë në Evropë 2013]] (vendi i 6-të) *[[Çmimi UEFA Lojtari më i Mirë në Evropë|Çmimi UEFA Lojtari më i Mirë në Evropë 2014]] (vendi i 4-të) *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës#Topi i Artë|FIFA Kupa e Botës Topi i Argjendë]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]]<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-ball/index.html|title=adidas Golden Ball|publisher=FIFA|language=en|accessdate=17 gusht 2014|archive-date=29 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229233310/http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-ball/index.html|url-status=dead}}</ref> *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës#Këpuca e Artë|FIFA Kupa e Botës Këpuca e Argjendë]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]]<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-boot/index.html|title=adidas Golden Boot|publisher=FIFA|language=en|accessdate=17 gusht 2014|archive-date=31 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231163656/http://www.fifa.com/worldcup/awards/golden-boot/index.html|url-status=dead}}</ref> *[[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|FIFA World Cup All-Star Team]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]]<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/statistics/castrol-index/top11.html|title=Castrol Index Top 11|publisher=FIFA|language=en|accessdate=17 gusht 2014|archive-date=12 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140712005644/http://www.fifa.com/worldcup/statistics/castrol-index/top11.html|url-status=dead}}</ref> *[[2014 FIFA Kupa e Botës|FIFA World Cup Skuadra e ëndrrave]]: [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014]]<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/games/dream-team/index.html|title=The Dream Team|trans-title=Skuadra e Ëndërrave|publisher=FIFA|language=en|accessdate=17 gusht 2014|archive-date=29 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229212753/http://www.fifa.com/worldcup/games/dream-team/index.html|url-status=dead}}</ref> ===Rekorde=== *Më shumë shumë [[FIFA Kupa e Botës|Kupa Bote]] ku ka shënuar të paktën pesë gola (2010–2014); rekordi i ndarë me [[Teófilo Cubillas]] (1970, 1978) & [[Miroslav Klose]] (2002–2006) == Referime == {{Reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{commons}} *[http://www.esmuellertwieder.de/ Uebfaqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517071820/http://esmuellertwieder.de/ |date=17 maj 2014 }} *[https://web.archive.org/web/20100307203753/http://team.dfb.de/de/das-team/mittelfeld/thomas-mueller/page/1377.html?1267181013 Profili tek kombëtarja gjermane] *[http://www.fussballdaten.de/spieler/muellerthomas/2015/ Thomas Müller] te fussballdaten.de *[http://www.national-football-teams.com/player/36374.html Thomas Müller] te National-Football-Teams.com *[http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=321722/ Thomas Müller] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512093728/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=321722/ |date=12 maj 2015 }} – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s *[http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250003318/profile/index.html Thomas Müller] – Rekordi në kompeticionet e [[UEFA]]-s *[http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=123465 Thomas Müller] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205175716/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=123465 |date=5 shkurt 2010 }} te ESPN FC {{2014 FIFA Kupa e Botës Skuadra e Turnamentit}} {{Fituesit e Çmimit Bravo}} {{Skuadra FC Bayern Munich}} [[Kategoria:Lindje 1989]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë gjermanë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren gjermane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München II]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München]] [[Kategoria:Futbollistë në Vancouver Whitecaps FC]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] bnm2z59zt979dcwkaczzpdcnq4bacmy 0 102307 3043418 3043142 2026-09-18T16:12:47Z Sadsadas 51943 /* Villarreal */ 3043418 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Raúl Albiol | image = [[Skeda:Raúl Albiol 2009.jpg|200px]] | caption = Albiol më [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] në 2009 | fullname = Raúl Albiol Tortajada | birth_date = {{birth date and age|4|9|1985|df=y}} | birth_place = [[Vilamarxant]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.90 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Villarreal CF|Villarreal]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 1994–1996 | youthclubs1 = [[Ribarroja CF|Ribarroja]] | youthyears2 = 1996–1997 | youthclubs2 = Vilamarxant | youthyears3 = 1997–2003 | youthclubs3 = [[Valencia CF|Valencia]] | years1 = 2003–2004 | clubs1 = [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] | caps1 = 35 | goals1 = 2 | years2 = 2004–2009 | clubs2 = [[Valencia CF|Valencia]] | caps2 = 131 | goals2 = 5 | years3 = 2004–2005 | clubs3 = → [[Getafe CF|Getafe]] (huazim) | caps3 = 17 | goals3 = 1 | years4 = 2009–2013 | clubs4 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps4 = 81 | goals4 = 1 | years5 = 2013–2019 | clubs5 = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | caps5 = 180 | goals5 = 6 | years6 = 2019–2025 | clubs6 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | caps6 = 165 | goals6 = 1 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = [[Pisa S.C.|Pisa]] | caps7 = 8 | goals7 = 0 | nationalyears1 = 2004 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003–2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2005–2006 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2007–2021 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps4 = 58 | nationalgoals4 = 0 | pcupdate = 22 mars 2026 | ntupdate = }} '''Raúl Albiol Tortajada''' (lindur më 4 shtator 1985) është një [[futbolli]]st profesionist [[spanjoll]] i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]]. Albiol është një lojtar fizikisht i fortë, i cili është i fortë në ajër si dhe shquhet për shkathtësinë e tij. Ai mund të luaj si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]] ose [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]].<ref>{{cite web|url=http://www.areanapoli.it/squadra/raul_albiol.html|title=Raul Albiol|publisher=Area Napoli|language=it|author=Luca Ruggiero|accessdate=1 maj 2015}}</ref> Ai e ka shpenzuar shumicën e karrierës me [[Valencia CF|Valencian]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], duke fituar pesë trofe madhor me të dyja klubet; ai mblodhi gjithsej 229 ndeshje në [[La Liga]] dhe shënoi shtatë gola në dhjetë sezone. Ai gjithashtu ka shpenzuar edhe disa vite në [[Italia|Itali]] me [[S.S.C. Napoli|Napolin]]. Një lojtar ndërkombëtar i [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që nga viti 2007, Albiol ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] dhe [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]], duke fituar tre turnamente përfshirë [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]]. ==Jeta e hershme== Albiol filloi te luante futboll në moshën 9 vjeç, ku u aktivizua në skuadrën e të rinjëve të Ribarroja. Në vitin 1996, ai u largua nga klubi për të kaluar te Vilamarxant. Qëndrimi i tij atje ishte i shkurtër, dhe në vitin 1997 kaloi te akademia e Valencias. ==Karriera me klube== ===Valencia=== Lindur në [[Vilamarxant]], [[Komuniteti i Valencias|Komuniteti Valencian]], Albiol filloi të luante futboll me dy klube modeste të rajonit të tij, dhe më pas kaloi te gjigandët e [[Valencia CF]] para se të festonte ditëlindjen e tij të 10të. Ai debutoi me ekipin e parë më 24 shtator 2003 në një ndeshje të raundit të parë të [[UEFA Liga e Europës|Kupës UEFA]]-s kundër [[AIK Fotboll]], në moshën 18 vjeç e 20 ditë.<ref>{{cite web|url=http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|title=El Valencia toma la iniciativa|trans-title=Valencia merr iniciativën|publisher=UEFA|language=es|date=25 shtator 2003|accessdate=9 mars 2014|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220053122/http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht debutimit, ai e shpenzoi sezonin me [[Valencia CF Mestalla|ekipin B]]. Në gusht 2004, gjatë kohës që po udhëtonte për të firmosur me [[Getafe CF|Getafen]] në formë huazimi, Albiol u përfshi në një aksident serioz rrugor, duke bërë që të vendosej në kurë intensive.<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/12/futbol/1105565585.html|title=Albiol reaparece tras su accidente|trans-title=Albiol rishfaqet pas aksidentit|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=12 janar 2005|accessdate=13 prill 2009}}</ref> Ai u rikuperua plotësisht, dhe pasi u rikthye në janar, u bë një lojtar i rendësishëm i klubit [[Madridi|kryeqytetas]] në luftën e tyre për mbijetesë; ai debutoi në [[La Liga]] më 15 janar 2005 në barazimin 1–1 ndaj [[Atlético Madrid]],<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/15/liga/1105814577.html|title=El Getafe paraliza a un Atlético inefable|trans-title=Getafe paraliza e padëgjuar e Atléticos|newspaper=El Mundo|language=es|date=16 janar 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> dhe shënoi golin e parë ndaj një tjetër klubi kryeqytetas, [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], në një triumf 2–1 në shtëpi dy muaj më vonë.<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/03/13/liga/1110735959.html|title=Getafe, otra tumba para el Real Madrid|trans-title=Getafe, një tjetër varr për Real Madridin|newspaper=El Mundo|language=es|date=15 mars 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Albiol u rikthe në [[Stadiumi Mestalla|Stadiumin Mestalla]] në [[2005–06 La Liga|sezonin 2005–06]], dhe shpejt u bë titullar në skuadër për shkak të shkathtësisë së tij. Në ndeshjen hapëse të [[2006–07 La Liga|sezonit 2006–07 në ligë]], ai shënoi golin e fitores (goli i vetëm i tij gjatë sezonit) kundër [[Real Betis]] në një fitore 2–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/203769/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Valencia 2–1 Real Betis|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 gusht 2006|accessdate=12 dhjetor 2012}}</ref> Ai gjithashtu shënoi një gol nga distanca kundër [[Olympiacos F.C.]] më 12 shtator 2016, në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] të [[2006–07 UEFA Liga e Kampioneve|atij viti]], duke ndihmuar Valencian të fitonte 4–2;<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/matches/season=2007/round=2357/match=1116320/report=rp.html|title=Olympiacos undone by magic Morientes|trans-title=Olympiacos zhbëhet nga magjiku Morientes|publisher=UEFA|language=en|date=12 shtator 2006|accessdate=12 prill 2009}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> gjatë qëndrimit të katër-vjeçar në klubi, shifra e tij më e ulët gjatë një sezoni ishte 29 ndeshje, të cilat ai i regjistroi gjatë sezonit 2007–08, duke ndihmuar gjithashtu skuadrën të fitonte [[2007–08 Copa del Rey|edicionin 2007–08]] të [[Copa del Rey]]t.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=684523.html|title=Cup triumph salvages Valencia season|trans-title=Triumfi në kupë shpëton sezonin e Valencias|publisher=UEFA|language=en|date=17 prill 2008|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> ===Real Madrid=== [[Skeda:Albiol - Lucho (Real Madrid-Olympique de Marseille).jpg|parapamje|Albiol në një duel ndaj [[Lucho González]] të [[Olympique Marseille|Marseille]] në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] në vitin 2009.]] Më 25 qershor 2009, Albiol firmosi me Real Madridin si lojtar i lirë për një shifër rreth 15 milion [[Euro|€]],<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5634990/Real-Madrid-sign-Raul-Albiol-and-step-up-Karim-Benzema-chase.html|title=Real Madrid sign Raul Albiol and step up Karim Benzema chase|trans-title=Real Madridi firmos me Raul Albiol dhe hap ndekjen e Karim Benzemas|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=25 qershor 2009|accessdate=25 qershor 2009}}</ref> duke u bërë spanjolli i parë i blerë nga [[Florentino Pérez]] në rikthimin e tij si president. Më 2 korrik, ai u prezantua zyrtarisht në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Stadiumin Santiago Bernabéu]] ku mori fanellën me numrin 18 nga [[Rubén de la Red]], i cili do të humbiste [[2009–10 La Liga|sezonin]] për shkak të problemeve në zemër.<ref>{{cite web|url=http://goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|title=De la Red will get his number back when he returns – Real Madrid's Albiol|trans-title=De la Red do të marr numrin e tij kur të rikthehet – Albioli i Real Madridit|publisher=Goal.com|language=en|date=3 korrik 2009|accessdate=6 korrik 2009|archive-date=26 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726073746/http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|url-status=dead}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë për klubin më 8 dhjetor 2009 në fitoren 3–1 kundër francezëve të [[Olympique de Marseille]] në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000028/match=2000457/postmatch/report/index.html|title=Madrid march on as Marseille miss out|trans-title=Madridi marshon, Marseja humbet|publisher=UEFA|language=en|date=8 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai ishte një titullar i padiskutueshëm në kampionat, më së shumti për shkak të dëmtimit në gju të [[Pepe]]s.<ref>{{cite web|url=http://www.lanacion.com.ar/1211284-grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada|title=Grave lesión de Pepe: se pierde el resto de la temporada|trans-title=Dëmtimi serioz i Pepes: ai humbet pjesën e mbetur të sezonit|newspaper=[[La Nación]]|language=es|date=13 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819061518/https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada-nid1211284/|url-status=dead}}</ref> Në [[2010–11 La Liga|sezonin 2010–11]], Albiol u ul në stol pasi Real Madridi bleu një lojtar të pozicionit të tij, portugezin [[Ricardo Carvalho]] (ai u ble nga trajneri i ri i skuadrës, portugezi tjetër [[José Mourinho]]); kjo gjë bëri që minutazhi i Albiol të paksohej e ai të në kampionat vetëm kur lojtarët titullar kishin dëmtime ose pezullime (Pepe sërisht mungoi në disa ndeshje për shkak të problemeve fizike).<ref>{{cite web|url=http://www.abc.es/20120204/deportes-futbol/abci-albiol2012-201202041301.html|title=Albiol, el último de la fila|trans-title=Albiol, i fundit në rresht|newspaper=[[ABC (gazetë)|ABC]]|language=es|date=4 shkurt 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.libertaddigital.com/deportes/2012-05-11/mallorca-ultimo-tren-para-albiol-1276458266/|title=Mallorca, último tren para Albiol|trans-title=Mallorca, treni i fundit për Albiol|publisher=Libertad Digital|language=es|date=11 maj 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai megjithatë luajti si titullar në [[2010–11 Copa del Rey|kupë]], duke ndihmuar skuadrën të arrinte në [[Finalja e Copa del Rey 2011|finalen]]. Më 26 janar 2011, në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] (fitore 1–0 jashtë fushe), ai largoi në vijën fatale një top të goditur nga [[Luís Fabiano]];<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|title=Benzema advantage|trans-title=Avantazhi i Benzemas|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 janar 2011|accessdate=3 shkurt 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024065440/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|url-status=dead}}</ref> më 16 prill, ai u nxorr jashtë me karton të kuq për një faull ndaj ish shokut të tij te [[Valencia CF|Valencia]], [[David Villa]] brënda në zonë gjatë ''[[El Clásico]]s'', nga i cili erdhi goli i parë në një barazim 1–1 në shtëpi,<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|title=Ronaldo earns draw in el clasico|trans-title=Ronaldo sjell barazimin në el clasico|publisher=ESPN FC|language=en|date=16 prill 2011|accessdate=20 prill 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024164305/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|url-status=dead}}</ref> duke bërë që të humbiste finalen e kupës katër ditë më vonë – për shkak pezullimi – ndaj të njëjtit kundërshtar. Më 6 gusht 2012, Albiol rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|title=Official announcement|trans-title=Njoftim zyrtar|publisher=Real Madrid C.F.|language=en|date=6 gusht 2012|accessdate=6 gusht 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120808202308/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|archivedate=8 gusht 2012}}</ref> Më 27 nëntor, në ndeshjen e parë si kapiten skuadre në një ndeshje kupe ndaj [[CD Alcoyano]], ai u nxorr jashtë me barrelë pas vetëm një minute për shkak të një dëmtimi në kyçin e këmbës; ky dëmtim e la jashtë fushave për rreth një muaj.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/2012/11/27/futbol/equipos/real_madrid/1354049866.html|title=Albiol, de tres a cuatro semanas de baja|trans-title=Albiol, tre deri në katër javë jashtë|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 dhjetor 2012|accessdate=28 dhjetor 2012}}</ref> Albiol shënoi golin e dytë zyrtar për Real Madridin më 8 maj 2013, duke shënuar me kokë pas një korneje golin e parë të skuadrës në fitoren 6–2 ndaj [[Málaga CF|Málagës]].<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348184/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Madrid make Barca wait|trans-title=Madridi bën Barçën të presë|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 maj 2013|accessdate=10 maj 2013}}</ref> ===Napoli=== [[Skeda:Barça - Napoli - 20140806 - 36.jpg|parapamje|220px|majtas|Albiol në aksion gjatë një ndeshje miqësore ndaj Barcelonës në [[Camp Nou]].]] Më 21 korrik 2013, Albiol u shit te [[S.S.C. Napoli]] në [[Italia|Itali]] për 12 miljon €, duke firmosur një kontratë katër-vjeçare me ekipin.<ref>{{cite news|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli bën blerjen e Raul Albiolit zyrtare|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|accessdate=21 korrik 2013|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Në ekip ai gjeti edhe [[Rafael Benítez]]in, trajnerin me të cilin ai punoi gjatë periudhës së tij te [[Valencia CF|Valencia]].<ref>{{cite web|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli zyrtarizon blerjen e Raul Albiolit|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|access-date=15 nëntor 2018|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Albiol mori fanellën numrin 33.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|title=Assegnati i numeri di maglia: il 9 ad Higuain, per Callejon il 7 e per Albiol il 33|trans-title=Shpërndarja e numrave të fanellës: 9-ta te Higuain, për Callejon 7-ta dhe për Albiol 33-sh|publisher=ilmattino.it|language=it|date=30 korrik 2013|accessdate=20 shkurt 2019|archiveurl=https://archive.today/20130730110626/http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|archivedate=30 korrik 2013}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] më 25 gusht, duke luajtur si titullar në fitoren 3–0 ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Napoli/25-08-2013/napoli-bologna-diretta-campionato-calcio-seriea-prima-giornata-201031849154.shtml|title=Napoli-Bologna 3–0: apre Callejon, poi la doppietta di super Hamsik|trans-title=Napoli-Bologna 3–0: Callejon e nis, më pas e dyfishon një super Hamsik|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=25 gusht 2013|accessdate=11 dhjetor 2013}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë me Napolin më 25 janar 2014, golin e barazimit në minutën e 88të në një barazim 1–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]].<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/306630/report|title=Napoli held at home|trans-title=Napoli ndalet në shtëpi|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=25 janar 2014|accessdate=7 shtator 2014}}</ref> Më 3 maj, ai luajti si titullar gjatë gjithë [[2014 Finalja e Coppa Italia|finales]] së [[Coppa Italia]]s, duke ndihmuar skuadrën të mposhte [[ACF Fiorentina|Fiorentinën]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317/|title=Napoli fiton "Kupën e Italisë" (VIDEO)|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014|archive-date=7 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140507045651/http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.oranews.tv/article/live-finalja-ekupes-se-italise-napoli-ka-shenuar-gol-perballe-fiorentines|title=Napoli fiton Kupën e Italisë, mund Fiorentinën 1-3|publisher=Ora News|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014}}</ref> Më 22 dhjetor 2014, Albiol fitoi trofeun e dytë me Napolin, [[Supercoppa Italiana 2014|Superkupën e Italisë]] ndaj [[Juventus F.C.|Juventusit]]; ai luajti 120 minuta me sfidën që u mbyll në barazim 2–2 e më pas shkoi te gjuajet e penalltive, ku Albiol shënoi penalltinë e tretë të ekipit në një fitore 6–5 në [[Stadiumi Jassim Bin Hamad|Stadiumin Jassim Bin Hamad]].<ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|title=Napoli thyen Juventusin në Superkupën e Italisë, vendosën penalltitë|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=23 dhjetor 2014|accessdate=18 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130756/https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|url-status=dead}}</ref> Më 10 janar 2016, Albiol shënoi gol pas dy vitesh në një ndeshje ndaj [[Frosinone Calcio|Frosinone]], duke hapur serinë e fitores 5–1 me një gol në minutën e 20të; kjo fitore i dha ekipit kryen e renditjes.<ref>{{cite web|url=http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|title=Napoli tani është lideri i Seria A|publisher=Spektrum.al|language=sq|date=10 janar 2016|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130737/http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|url-status=dead}}</ref> Ai zhvilloi paraqitjen e tij të 100të në Serie A më 3 shkurt 2016 në fitoren 2–0 në [[Roma|Romë]] ndaj [[S.S Lazio|Lazios]].<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/02/03/italy/serie-a/ss-lazio-roma/ssc-napoli/2120602/|title=Lazio vs. Napoli 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=3 shkurt 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit gjatë sezonit 2015–16, duke luajtur në 36 nga 38 ndeshjet e kampionatit,<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=36719&season_id=145|title=Games played by Raul Albiol in 2015/2016|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Raul Albiol në 2015/2016|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> të cilën Napoli e mbylli në vendin e dytë mbrapa Juventusit, pavarësisht se koleksionoi 82 pikë. Në shtator 2016, Albiol firmosi një kontratë të re deri në qershor 2020 me klubin.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-napoli-blindon-edhe-nje-mbrojtes-foto/|title=Zyrtare: Napoli blindon edhe një mbrojtës (Foto)|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=23 shtator 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Në qershor 2018, ai rinovoi kontratën e tij edhe me një vit, duke zgjatur qëndrimin e tij në [[Napoli]] deri në qershor 2021.<ref>{{cite web|url=https://sportplus.al/albiol-vendos-te-qendoje-tek-napoli/|title=Albiol vendos të qëndrojë tek Napoli|publisher=Sportplus.al|language=sq|date=28 qershor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ===Villarreal=== Më 4 korrik 2019, Albiol u rikthye në Spanjë dhe firmosi një kontratë tre-vjeçare me [[Villarreal CF|Villarreal]].<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-albiol-bashkohet-villarrealit/|title=Zyrtare: Albiol i bashkohet Villarrealit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=4 korrik 2019|accessdate=13 korrik 2019}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 17 gusht, në barazimin 4–4 në shtëpi kundër [[Granada CF|Grandës]] në ndeshjen hapëse të La Ligas 2019–20.<ref>{{cite web|url=https://indeksonline.net/villarreal-dhe-granada-japin-spektakel-ne-xhiron-e-pare-te-la-liges/|title=Villarreal dhe Granada japin spektakël në xhiron e parë të La Ligës|publisher=Indeks Online|language=sq|date=17 gusht 2019|accessdate=21 shkurt 2020}}</ref> Më 15 dhjetor, Albiol regjistroi golin e parë me Villarrealin në fitoren 2–1 në transfertë ndaj [[Sevilla FC|Seviljes]], duke shënuar golin e parë të takimit në minutën e 13të.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2019/12/15/spain/primera-division/sevilla-futbol-club/villarreal-club-de-futbol/3058978/|title=Sevilla vs. Villarreal 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 dhjetor 2019|accessdate=15 prill 2020}}</ref> Në sezonin 2020–21, Albiol shënoi dy gola në 11 ndeshje në Ligën e Evropës, duke ndihmuar klubin të fitonte trofeun e parë madhor në histori. Në ndeshjen e Superkupës Evropiane kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]], ai humbi penalltinë vendimtare në gjuajtjet e penalltive, ku Villarreal u mposht 6–5. ===Pisa=== Në shtator 2025, Albiol u rikthye në Itali dhe firmosi një kontratë një-vjeçare me klubin e sapongjitur në elitë, [[Pisa S.C.|Pisa]].<ref>{{cite web|url=https://pisasportingclub.com/en/raul-albiol-is-a-pisa-sc-player/|title=Raul Albiol is a Pisa SC player!|publisher=Pisa S.C.|language=en|date=2 shtator 2025|access-date=2 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua në tetë ndeshje në kampionat dhe një në kupë gjatë sezonit 2025–26 dhe në përfundim të tij u largua si lojtar i lirë. ==Kariera ndërkombëtare== [[Skeda:Spain - Chile - 10-09-2013 - Geneva - Arturo Vidal, Raul Albiol and Javi Garcia.jpg|parapamje|djathtas|220px|Raul Albiol (#2) gjatë një ndeshjeje miqësore ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]] në vitin 2013]] Pasi luajti për [[Kombëtarja spanjolle U–21 e futbollit|Spanjën nën-21]], Albiol luajti ndeshjen e parë për [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 13 tetor 2007 në një fitore 3–1 ndaj [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]] e vlefshme për [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2008|kualifikueset]] e [[UEFA Euro 2008]].<ref>{{cite news|url=http://www.20minutos.es/noticia/289897/0/victoria/seleccion/dinamarca/|title=España sale del túnel tras su triunfo en Dinamarca (1–3)|trans-title=Spanja del nga tyneli pas fitores në Danimarkë (1–3)|newspaper=[[20 minutos]]|language=es|date=13 tetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Ai u thirr në fazën finale të turnamentit, të cili ekipi e fitoi për herë të dytë në histori, duke luajtur dy herë, kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] (si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Carles Puyol]]) dhe [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2008/7363473.stm|title=Russia 2–0 Sweden & Greece 1–2 Spain|trans-title=Rusia 2–0 Suedia & Greqia 1–2 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Trajneri i ri i kombëtares [[Vicente del Bosque]] e përfshiu Albiolin në listën e ekipit që do të luante në [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|Kupën e Konfederatave 2009]] në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]]. Ai luajti si titullar në ndeshjen e parë të ekipit kundër Zelandës së Re, duke qënë në qëndër të mbrojtjes sëbashku me Puyolin dhe duke lënë mbrapa shokun e skuadrës te Valencia [[Carlos Marchena]]; Spanja fitoi me rezultatin tenistik 5–0.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|title=La Roja lean to the left|trans-title=La Roja mbështetet në të majtë|publisher=FIFA|language=en|date=16 qershor 2009|accessdate=18 prill 2017|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804081845/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|url-status=dead}}</ref> Albiol u zgjodh edhe për [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010 FIFA Kupën e Botës]], por nuk luajti asnjë ndeshje gjatë turnamentit për shkak dëmtimi në stërvitje me ekipin që doli triumfues.<ref>{{cite web|url=http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|title=Breaking (ouch!) news: Raúl Albiol injured|trans-title=Lajmi (ouch!) fundit: Raúl Albiol dëmtohet|publisher=World Cup Blog|language=en|date=26 qershor 2010|accessdate=3 korrik 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101124231841/http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|archivedate=24 nëntor 2010}}</ref> Ai u thirr edhe për në [[UEFA Euro 2012]] që u zhvillua në [[Polonia|Poloni]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]], por sërisht si lojtar rezervë, me Spanjën që arriti një tjetër sukses. Albiol u thirr në listën fillestare prej 30 lojtarësh për të luajtur në [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupën e Botës]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27394287|title=World Cup 2014: Diego Costa and Fernando Torres in Spain squad|trans-title=Kupa e Botës 2014: Diego Costa dhe Fernando Torres në ekipin e Spanjës|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2014|accessdate=14 maj 2014}}</ref> dhe po ashtu edhe në listën përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27647635|title=World Cup 2014: Spain drop Alvaro Negredo and Jesus Navas|trans-title=Kupa e Botës 2014: Spanja largon Alvaro Negredon dhe Jesus Navas|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 maj 2014|accessdate=31 maj 2014}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të parë në një Kupë Bote në ndeshjen e fundit të grupit ndaj [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] me Spanjën që ishte eliminuar; ai luajti gjatë gjithë ndeshjes në mbrojtje sëbashku me [[Sergio Ramos]]in duke kontribuar në një fitore 3–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25285263|title=Australia 0–3 Spain|trans-title=Australia 0–3 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=23 qershor 2014|accessdate=24 qershor 2014}}</ref> Në shtator 2018, Albiol mori një thirrje nga trajneri [[Luis Enrique]] për ndeshjet hapëse të [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligës së Kombeve]] kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] dhe [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]], duke u rikthyer në kombëtare pas tre vitesh. Megjithatë, ai ishte një zëvëndësim i papërdorur në të dyja ndeshjet.<ref>{{cite web|url=http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|title=Enrique e nis me këmbë të mbarë, Spanja triumfon ndaj Anglisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=8 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=10 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910175837/http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/spanja-shkaterron-kroacine-furia-e-kuqe-shenon-gjashte-nenkampioneve-boteror/|title=Spanja shkatërron Kroacinë, ‘Furia e Kuqe’ i shënon gjashtë herë nënkampionëve botëror|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=11 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol u thirr sërisht një muaj më vonë,<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/11/08/spanja-luis-enrique-rikthen-jordi-alben-ne-kombetare/|title=Spanja, Luis Enrique rikthen Jordi Albën në kombëtare|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=8 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> duke luajtur si titullar për 90 minuta në një miqësore të fituar ndaj [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsit]] 4–1, duke regjistuar ndeshjen e parë me ''Furinë e Kuqe'' në tre vite.<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/10/11/world/friendlies/wales/spain/2778472/|title=Walles vs. Spain 1 – 4|trans-title=Uellsi vs. Spanja 1 – 4|publisher=Soccerway|language=en|date=11 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> ==Jeta personale== Pseudonimi i Albiol është "''El Chori''".<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-nos-vemos-fuerza-superar/20100106dasdaiftb_23/Tes|title=Nos vemos con fuerza para superar al Barça|trans-title=Ne e shohim veten për të mposhtur Barçën|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=6 janar 2010|accessdate=16 maj 2012}}</ref> Vëllai i tij më i madh, [[Miguel Albiol|Miguel]], ka qënë gjithashtu një futbollist i cili luante si mesfushor. Ai u formua në akademinë e Valencias, dhe luajti një ndeshje në ligë me ekipin e parë, por e shpenzoi shumicën e karrierës duke përfaqësuar [[Rayo Vallecano]]n. Babai i tij, gjithashtu i quajtur Miguel, luajti në ligat e ulëta më së shumti me [[Benidorm CF]], dhe gjithashtu luajti dy herë në [[Segunda División]] për [[CE Sabadell FC]] në [[1979–80 Segunda División|sezonin 1979–80]]; vëllai i tij më i vogël, Brian, u emërua në nder të [[Brian Laudrup]], i cili adhurohej nga Raúli për shkak të sukseseve të tij me kombëtaren daneze.<ref>{{cite web|url=http://www.levante-emv.com/deportes/2010/07/13/vilamarxant-emociona-albiol/722348.html|title=Vilamarxant se emociona con Albiol|trans-title=Vilamarxant emocionohet me Albiol|newspaper=[[Levante-EMV]]|language=es|date=13 korrik 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://futbol.as.com/futbol/2010/10/26/mas_futbol/1288074418_850215.html|title=Los hermanos Albiol frente a frente|trans-title=Vëllezërit Albiol ball për ball|newspaper=Diario AS|language=es|date=26 tetor 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|title=RealAlbiol: "Mourinho nos ha dado carácter. Día a día demuestra lo gran entrenador que es"|trans-title=RealAlbiol: "Mourinho ka ndërtuar karakterin tonë. Çdo ditë ai tregon se sa trajner i mirë është"|publisher=Real Madrid C.F.|language=es|date=17 dhjetor 2011|accessdate=27 maj 2012|archiveurl=https://archive.today/20120908023717/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|archivedate=8 shtator 2012}}</ref> Albiol është i babai i dy vajzave me gruan e tij Alicia; Azahara, lindur më 16 mars 2009 dhe Alma, lindur më 7 janar 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Acuerdo/Valencia/Madrid/Albiol/elpepidep/20090625elpepidep_3/Tes?print=1|title=Acuerdo entre el Valencia y el Madrid por Albiol|trans-title=Marrëveshja ndërmjet Valencias dhe Madridit për Albiolin|newspaper=[[El País]]|language=es|date=25 qershor 2009|accessdate=15 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lasprovincias.es/20100109/deportes/valencia/alma-valenciana-albiol-20100109.html|title=El 'alma' valenciana de Albiol|trans-title=Shpirti valencian i Albiolit|newspaper=[[Las Provincias]]|language=es|date=9 janar 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref> Në vitin 2008, ai, sëbashku me [[Guillermo Franco]]n dhe [[Marcos Senna|Marcos Sennën]], themeluan Evangélico FC, një organizatë me 140 atletë dhe 16 trajnerë që synonin të promovonin vlerat e krishtere te atletët e rinjë në Spanjë.<ref>{{cite web|url=http://protestantedigital.com/ciudades/22149/Marcos_Senna_presento_el_Evangelico_FC_equipo_de_futbol_inspirado_en_los_valores_cristianos|title=Marcos Senna presentó el Evangélico FC, equipo de fútbol inspirado en los valores cristianos|trans-title=Marcos Senna prezanton Evangélico FC, ekipin e futbollit të frymëzuar nga vlerat krishtere|publisher=Protestante Digital|language=es|date=20 tetor 2008|accessdate=18 janar 2019}}</ref> ==Statistikat e karrierës== [[Skeda:Albiol Raul 73374.jpg|parapamje|Raul Albiol duke luajtur për [[S.S.C. Napoli|Napolin]] në një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]] kundër [[Dinamo Moska|Dinamo Moskës]] në vitin 2015.]] ===Klube=== {{updated|22 mars 2026}}<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/raul-albiol-tortajada/3017/|title=Raúl Albiol|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/7829-raul-albiol|title=Raúl Albiol|publisher=Football Database|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] |[[2002–03 Segunda División B|2002–03]] |rowspan="2"|[[Segunda División B]] |14||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||3 |- |[[2003–04 Segunda División B|2003–04]] |35||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !49!!5!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!49!!5 |- |rowspan="1"|[[Getafe CF|Getafe]] (huazim) |[[2004–05 La Liga|2004–05]] |rowspan="1"|[[La Liga]] |17||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||1 |- |rowspan="6"|[[Valencia CF|Valencia]] |[[2003–04 La Liga|2003–04]] |La Liga |colspan="2"|—||colspan="2"|—||2<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2005–06 La Liga|2005–06]] |La Liga |29||1||4||0||3<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]</ref>||0||colspan="2"|—||36||1 |- |[[2006–07 La Liga|2006–07]] |La Liga |36||1||4||2||12<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]</ref>||1||colspan="2"|—||52||4 |- |[[2007–08 La Liga|2007–08]] |La Liga |32||1||6||0||7<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||45||1 |- |[[2008–09 La Liga|2008–09]] |La Liga |34||2||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||2<ref group="lower-alpha" name="ESP">Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España|Superkupën e Spanjës]]</ref>||0||44||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !131!!5!!16!!2!!30!!1!!2!!0!!179!!8 |- |rowspan="5"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 La Liga|2009–10]] |La Liga |33||0||2||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||colspan="2"|—||43||1 |- |[[2010–11 La Liga|2010–11]] |La Liga |20||0||6||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||32||0 |- |[[2011–12 La Liga|2011–12]] |La Liga |10||0||2||0||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||0||0||17||0 |- |[[2012–13 La Liga|2012–13]] |La Liga |18||1||5||0||3<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ESP"/>||0||27||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !81!!1!!15!!0!!22!!1!!2!!0!!119!!2 |- |rowspan="7"|[[S.S.C. Napoli|Napoli]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |[[Serie A]] |32||1||5||0||9<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]], tre ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||46||1 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |Serie A |35||0||3||0||12<ref group="lower-alpha>Dy ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], dhjetë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]</ref>||0||51||0 |- |[[2015–16 Serie A|2015–16]] |Serie A |36||1||0||0||3<ref group="lower-alpha" name="UEL">Të gjithë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||39||1 |- |[[2016–17 Serie A|2016–17]] |Serie A |26||0||3||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||35||0 |- |[[2017–18 Serie A|2017–18]] |Serie A |31||3||0||0||8<ref group="lower-alpha>Shtatë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||44||2 |- |[[2018–19 Serie A|2018–19]] |Serie A |20||1||0||0||6<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], asnjë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||26||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !180!!7!!11!!0!!44!!0!!1!!0!!236!!8 |- |rowspan="7"|[[Villarreal CF|Villarreal]] |[[2019–20 Villarreal CF season|2019–20]] |La Liga |36||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||1 |- |[[2020–21 Villarreal CF season|2020–21]] |La Liga |35||0||1||0||11{{efn|name=UEL}}||2||colspan="2"|—||47||2 |- |[[2021–22 Villarreal CF season|2021–22]] |La Liga |28||0||2||1||12{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]]}}||0||43||1 |- |[[2022–23 Villarreal CF season|2022–23]] |La Liga |25||0||1||0||1{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Ligën e Konferencave]]}}||0||colspan="2"|—||27||0 |- |[[2023–24 Villarreal CF season|2023–24]] |La Liga |26||0||1||0||3{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||30||0 |- |[[2024–25 Villarreal CF season|2024–25]] |La Liga |15||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !165!!1!!8!!1!!27!!2!!1!!0!!201!!4 |- |[[Pisa S.C.|Pisa]] |[[2025–26 Serie A|2025–26]] |Serie A |8||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||9||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !617!!16!!53!!3!!123!!4!!5!!0!!798!!23 |} {{notelist}} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html|title=Raúl Albiol|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=16 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=25656|title=Raúl Albiol|website=EU-Football.info|language=en|accessdate=24 maj 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2007||2||0 |- |2008||8||0 |- |2009||11||0 |- |2010||2||0 |- |2011||8||0 |- |2012||7||0 |- |2013||6||0 |- |2014||6||0 |- |2015||1||0 |- |2018||1||0 |- |2019||4||0 |- |2021||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!58!!0 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Valencia<ref name="Soccerway"/> *[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[2003–04 Kupa UEFA|2003–04]] *[[Copa del Rey]]: [[2007–08 Copa del Rey|2007–08]] ;Real Madrid<ref name="Soccerway"/> *[[La Liga]]: [[2011–12 La Liga|2011–12]] *[[Copa del Rey]]: [[2010–11 Copa del Rey|2010–11]]; Finalist [[2012–13 Copa del Rey|2012–13]] *[[Supercopa de España]]: [[2012 Supercopa de España|2012]]; Finalist [[2011 Supercopa de España|2011]] ;Napoli<ref name="Soccerway"/> *[[Coppa Italia]]: [[2013–14 Coppa Italia|2013–14]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[2014 Supercoppa Italiana|2014]] [[Skeda:2010 FIFA World Cup Spain with cup.JPG|parapamje|djathtas|220px|Albiol (#2) duke festuar triumfin e [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].]] ===Kombetarja=== ;Spanja *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 2008|2008]], [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[FIFA Kupa e Konfederatave]]: vendi i tretë [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|2009]]; finalist [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013]] *[[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian nën-19]]: [[2004 UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|2004]] ===Personale=== *[[Çmimi Don Balón|La Liga Zbulimi i Vitit]]: 2006 *[[UEFA Liga e Evropës]] Skuadra e Sezonit: [[2014–15 UEFA Liga e Evropës|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2252455.html|title=Experts' UEFA Europa League squad of the season|trans-title=Skuadra e sezonit e UEFA Ligës së Evropës nga ekspertët|publisher=UEFA|language=en|date=28 maj 2015|accessdate=7 janar 2016}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://www.bdfutbol.com/en/j/j2290.html Raúl Albiol] te BDFutbol *[http://www.ciberche.net/histoche/jugador?player=32 Statistikat dhe biografia] *[https://www.tuttocalciatori.net/Raul_Albiol_Tortajada Statistikat te Tutto Calciatori] *[https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html Raúl Albiol] te National-Football-Teams.com *[https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ Raúl Albiol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122071421/https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ |date=22 janar 2020 }} – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s {{DEFAULTSORT:Albiol, Raúl}} {{Artikull i mirë|dita = 27|muaj = 04|viti = 2020}} [[Kategoria:Lindje 1985]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Valencia CF]] [[Kategoria:Futbollistë të huazuar në Getafe CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Pisa S.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División B]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] kvhwdugf0y2x3oczti5g7k2oig2vzeg 3043419 3043418 2026-09-18T16:15:28Z Sadsadas 51943 /* Villarreal */ 3043419 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Raúl Albiol | image = [[Skeda:Raúl Albiol 2009.jpg|200px]] | caption = Albiol më [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] në 2009 | fullname = Raúl Albiol Tortajada | birth_date = {{birth date and age|4|9|1985|df=y}} | birth_place = [[Vilamarxant]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.90 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Villarreal CF|Villarreal]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 1994–1996 | youthclubs1 = [[Ribarroja CF|Ribarroja]] | youthyears2 = 1996–1997 | youthclubs2 = Vilamarxant | youthyears3 = 1997–2003 | youthclubs3 = [[Valencia CF|Valencia]] | years1 = 2003–2004 | clubs1 = [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] | caps1 = 35 | goals1 = 2 | years2 = 2004–2009 | clubs2 = [[Valencia CF|Valencia]] | caps2 = 131 | goals2 = 5 | years3 = 2004–2005 | clubs3 = → [[Getafe CF|Getafe]] (huazim) | caps3 = 17 | goals3 = 1 | years4 = 2009–2013 | clubs4 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps4 = 81 | goals4 = 1 | years5 = 2013–2019 | clubs5 = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | caps5 = 180 | goals5 = 6 | years6 = 2019–2025 | clubs6 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | caps6 = 165 | goals6 = 1 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = [[Pisa S.C.|Pisa]] | caps7 = 8 | goals7 = 0 | nationalyears1 = 2004 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003–2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2005–2006 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2007–2021 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps4 = 58 | nationalgoals4 = 0 | pcupdate = 22 mars 2026 | ntupdate = }} '''Raúl Albiol Tortajada''' (lindur më 4 shtator 1985) është një [[futbolli]]st profesionist [[spanjoll]] i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]]. Albiol është një lojtar fizikisht i fortë, i cili është i fortë në ajër si dhe shquhet për shkathtësinë e tij. Ai mund të luaj si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]] ose [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]].<ref>{{cite web|url=http://www.areanapoli.it/squadra/raul_albiol.html|title=Raul Albiol|publisher=Area Napoli|language=it|author=Luca Ruggiero|accessdate=1 maj 2015}}</ref> Ai e ka shpenzuar shumicën e karrierës me [[Valencia CF|Valencian]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], duke fituar pesë trofe madhor me të dyja klubet; ai mblodhi gjithsej 229 ndeshje në [[La Liga]] dhe shënoi shtatë gola në dhjetë sezone. Ai gjithashtu ka shpenzuar edhe disa vite në [[Italia|Itali]] me [[S.S.C. Napoli|Napolin]]. Një lojtar ndërkombëtar i [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që nga viti 2007, Albiol ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] dhe [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]], duke fituar tre turnamente përfshirë [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]]. ==Jeta e hershme== Albiol filloi te luante futboll në moshën 9 vjeç, ku u aktivizua në skuadrën e të rinjëve të Ribarroja. Në vitin 1996, ai u largua nga klubi për të kaluar te Vilamarxant. Qëndrimi i tij atje ishte i shkurtër, dhe në vitin 1997 kaloi te akademia e Valencias. ==Karriera me klube== ===Valencia=== Lindur në [[Vilamarxant]], [[Komuniteti i Valencias|Komuniteti Valencian]], Albiol filloi të luante futboll me dy klube modeste të rajonit të tij, dhe më pas kaloi te gjigandët e [[Valencia CF]] para se të festonte ditëlindjen e tij të 10të. Ai debutoi me ekipin e parë më 24 shtator 2003 në një ndeshje të raundit të parë të [[UEFA Liga e Europës|Kupës UEFA]]-s kundër [[AIK Fotboll]], në moshën 18 vjeç e 20 ditë.<ref>{{cite web|url=http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|title=El Valencia toma la iniciativa|trans-title=Valencia merr iniciativën|publisher=UEFA|language=es|date=25 shtator 2003|accessdate=9 mars 2014|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220053122/http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht debutimit, ai e shpenzoi sezonin me [[Valencia CF Mestalla|ekipin B]]. Në gusht 2004, gjatë kohës që po udhëtonte për të firmosur me [[Getafe CF|Getafen]] në formë huazimi, Albiol u përfshi në një aksident serioz rrugor, duke bërë që të vendosej në kurë intensive.<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/12/futbol/1105565585.html|title=Albiol reaparece tras su accidente|trans-title=Albiol rishfaqet pas aksidentit|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=12 janar 2005|accessdate=13 prill 2009}}</ref> Ai u rikuperua plotësisht, dhe pasi u rikthye në janar, u bë një lojtar i rendësishëm i klubit [[Madridi|kryeqytetas]] në luftën e tyre për mbijetesë; ai debutoi në [[La Liga]] më 15 janar 2005 në barazimin 1–1 ndaj [[Atlético Madrid]],<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/15/liga/1105814577.html|title=El Getafe paraliza a un Atlético inefable|trans-title=Getafe paraliza e padëgjuar e Atléticos|newspaper=El Mundo|language=es|date=16 janar 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> dhe shënoi golin e parë ndaj një tjetër klubi kryeqytetas, [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], në një triumf 2–1 në shtëpi dy muaj më vonë.<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/03/13/liga/1110735959.html|title=Getafe, otra tumba para el Real Madrid|trans-title=Getafe, një tjetër varr për Real Madridin|newspaper=El Mundo|language=es|date=15 mars 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Albiol u rikthe në [[Stadiumi Mestalla|Stadiumin Mestalla]] në [[2005–06 La Liga|sezonin 2005–06]], dhe shpejt u bë titullar në skuadër për shkak të shkathtësisë së tij. Në ndeshjen hapëse të [[2006–07 La Liga|sezonit 2006–07 në ligë]], ai shënoi golin e fitores (goli i vetëm i tij gjatë sezonit) kundër [[Real Betis]] në një fitore 2–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/203769/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Valencia 2–1 Real Betis|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 gusht 2006|accessdate=12 dhjetor 2012}}</ref> Ai gjithashtu shënoi një gol nga distanca kundër [[Olympiacos F.C.]] më 12 shtator 2016, në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] të [[2006–07 UEFA Liga e Kampioneve|atij viti]], duke ndihmuar Valencian të fitonte 4–2;<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/matches/season=2007/round=2357/match=1116320/report=rp.html|title=Olympiacos undone by magic Morientes|trans-title=Olympiacos zhbëhet nga magjiku Morientes|publisher=UEFA|language=en|date=12 shtator 2006|accessdate=12 prill 2009}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> gjatë qëndrimit të katër-vjeçar në klubi, shifra e tij më e ulët gjatë një sezoni ishte 29 ndeshje, të cilat ai i regjistroi gjatë sezonit 2007–08, duke ndihmuar gjithashtu skuadrën të fitonte [[2007–08 Copa del Rey|edicionin 2007–08]] të [[Copa del Rey]]t.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=684523.html|title=Cup triumph salvages Valencia season|trans-title=Triumfi në kupë shpëton sezonin e Valencias|publisher=UEFA|language=en|date=17 prill 2008|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> ===Real Madrid=== [[Skeda:Albiol - Lucho (Real Madrid-Olympique de Marseille).jpg|parapamje|Albiol në një duel ndaj [[Lucho González]] të [[Olympique Marseille|Marseille]] në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] në vitin 2009.]] Më 25 qershor 2009, Albiol firmosi me Real Madridin si lojtar i lirë për një shifër rreth 15 milion [[Euro|€]],<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5634990/Real-Madrid-sign-Raul-Albiol-and-step-up-Karim-Benzema-chase.html|title=Real Madrid sign Raul Albiol and step up Karim Benzema chase|trans-title=Real Madridi firmos me Raul Albiol dhe hap ndekjen e Karim Benzemas|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=25 qershor 2009|accessdate=25 qershor 2009}}</ref> duke u bërë spanjolli i parë i blerë nga [[Florentino Pérez]] në rikthimin e tij si president. Më 2 korrik, ai u prezantua zyrtarisht në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Stadiumin Santiago Bernabéu]] ku mori fanellën me numrin 18 nga [[Rubén de la Red]], i cili do të humbiste [[2009–10 La Liga|sezonin]] për shkak të problemeve në zemër.<ref>{{cite web|url=http://goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|title=De la Red will get his number back when he returns – Real Madrid's Albiol|trans-title=De la Red do të marr numrin e tij kur të rikthehet – Albioli i Real Madridit|publisher=Goal.com|language=en|date=3 korrik 2009|accessdate=6 korrik 2009|archive-date=26 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726073746/http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|url-status=dead}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë për klubin më 8 dhjetor 2009 në fitoren 3–1 kundër francezëve të [[Olympique de Marseille]] në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000028/match=2000457/postmatch/report/index.html|title=Madrid march on as Marseille miss out|trans-title=Madridi marshon, Marseja humbet|publisher=UEFA|language=en|date=8 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai ishte një titullar i padiskutueshëm në kampionat, më së shumti për shkak të dëmtimit në gju të [[Pepe]]s.<ref>{{cite web|url=http://www.lanacion.com.ar/1211284-grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada|title=Grave lesión de Pepe: se pierde el resto de la temporada|trans-title=Dëmtimi serioz i Pepes: ai humbet pjesën e mbetur të sezonit|newspaper=[[La Nación]]|language=es|date=13 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819061518/https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada-nid1211284/|url-status=dead}}</ref> Në [[2010–11 La Liga|sezonin 2010–11]], Albiol u ul në stol pasi Real Madridi bleu një lojtar të pozicionit të tij, portugezin [[Ricardo Carvalho]] (ai u ble nga trajneri i ri i skuadrës, portugezi tjetër [[José Mourinho]]); kjo gjë bëri që minutazhi i Albiol të paksohej e ai të në kampionat vetëm kur lojtarët titullar kishin dëmtime ose pezullime (Pepe sërisht mungoi në disa ndeshje për shkak të problemeve fizike).<ref>{{cite web|url=http://www.abc.es/20120204/deportes-futbol/abci-albiol2012-201202041301.html|title=Albiol, el último de la fila|trans-title=Albiol, i fundit në rresht|newspaper=[[ABC (gazetë)|ABC]]|language=es|date=4 shkurt 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.libertaddigital.com/deportes/2012-05-11/mallorca-ultimo-tren-para-albiol-1276458266/|title=Mallorca, último tren para Albiol|trans-title=Mallorca, treni i fundit për Albiol|publisher=Libertad Digital|language=es|date=11 maj 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai megjithatë luajti si titullar në [[2010–11 Copa del Rey|kupë]], duke ndihmuar skuadrën të arrinte në [[Finalja e Copa del Rey 2011|finalen]]. Më 26 janar 2011, në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] (fitore 1–0 jashtë fushe), ai largoi në vijën fatale një top të goditur nga [[Luís Fabiano]];<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|title=Benzema advantage|trans-title=Avantazhi i Benzemas|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 janar 2011|accessdate=3 shkurt 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024065440/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|url-status=dead}}</ref> më 16 prill, ai u nxorr jashtë me karton të kuq për një faull ndaj ish shokut të tij te [[Valencia CF|Valencia]], [[David Villa]] brënda në zonë gjatë ''[[El Clásico]]s'', nga i cili erdhi goli i parë në një barazim 1–1 në shtëpi,<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|title=Ronaldo earns draw in el clasico|trans-title=Ronaldo sjell barazimin në el clasico|publisher=ESPN FC|language=en|date=16 prill 2011|accessdate=20 prill 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024164305/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|url-status=dead}}</ref> duke bërë që të humbiste finalen e kupës katër ditë më vonë – për shkak pezullimi – ndaj të njëjtit kundërshtar. Më 6 gusht 2012, Albiol rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|title=Official announcement|trans-title=Njoftim zyrtar|publisher=Real Madrid C.F.|language=en|date=6 gusht 2012|accessdate=6 gusht 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120808202308/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|archivedate=8 gusht 2012}}</ref> Më 27 nëntor, në ndeshjen e parë si kapiten skuadre në një ndeshje kupe ndaj [[CD Alcoyano]], ai u nxorr jashtë me barrelë pas vetëm një minute për shkak të një dëmtimi në kyçin e këmbës; ky dëmtim e la jashtë fushave për rreth një muaj.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/2012/11/27/futbol/equipos/real_madrid/1354049866.html|title=Albiol, de tres a cuatro semanas de baja|trans-title=Albiol, tre deri në katër javë jashtë|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 dhjetor 2012|accessdate=28 dhjetor 2012}}</ref> Albiol shënoi golin e dytë zyrtar për Real Madridin më 8 maj 2013, duke shënuar me kokë pas një korneje golin e parë të skuadrës në fitoren 6–2 ndaj [[Málaga CF|Málagës]].<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348184/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Madrid make Barca wait|trans-title=Madridi bën Barçën të presë|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 maj 2013|accessdate=10 maj 2013}}</ref> ===Napoli=== [[Skeda:Barça - Napoli - 20140806 - 36.jpg|parapamje|220px|majtas|Albiol në aksion gjatë një ndeshje miqësore ndaj Barcelonës në [[Camp Nou]].]] Më 21 korrik 2013, Albiol u shit te [[S.S.C. Napoli]] në [[Italia|Itali]] për 12 miljon €, duke firmosur një kontratë katër-vjeçare me ekipin.<ref>{{cite news|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli bën blerjen e Raul Albiolit zyrtare|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|accessdate=21 korrik 2013|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Në ekip ai gjeti edhe [[Rafael Benítez]]in, trajnerin me të cilin ai punoi gjatë periudhës së tij te [[Valencia CF|Valencia]].<ref>{{cite web|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli zyrtarizon blerjen e Raul Albiolit|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|access-date=15 nëntor 2018|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Albiol mori fanellën numrin 33.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|title=Assegnati i numeri di maglia: il 9 ad Higuain, per Callejon il 7 e per Albiol il 33|trans-title=Shpërndarja e numrave të fanellës: 9-ta te Higuain, për Callejon 7-ta dhe për Albiol 33-sh|publisher=ilmattino.it|language=it|date=30 korrik 2013|accessdate=20 shkurt 2019|archiveurl=https://archive.today/20130730110626/http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|archivedate=30 korrik 2013}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] më 25 gusht, duke luajtur si titullar në fitoren 3–0 ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Napoli/25-08-2013/napoli-bologna-diretta-campionato-calcio-seriea-prima-giornata-201031849154.shtml|title=Napoli-Bologna 3–0: apre Callejon, poi la doppietta di super Hamsik|trans-title=Napoli-Bologna 3–0: Callejon e nis, më pas e dyfishon një super Hamsik|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=25 gusht 2013|accessdate=11 dhjetor 2013}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë me Napolin më 25 janar 2014, golin e barazimit në minutën e 88të në një barazim 1–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]].<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/306630/report|title=Napoli held at home|trans-title=Napoli ndalet në shtëpi|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=25 janar 2014|accessdate=7 shtator 2014}}</ref> Më 3 maj, ai luajti si titullar gjatë gjithë [[2014 Finalja e Coppa Italia|finales]] së [[Coppa Italia]]s, duke ndihmuar skuadrën të mposhte [[ACF Fiorentina|Fiorentinën]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317/|title=Napoli fiton "Kupën e Italisë" (VIDEO)|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014|archive-date=7 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140507045651/http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.oranews.tv/article/live-finalja-ekupes-se-italise-napoli-ka-shenuar-gol-perballe-fiorentines|title=Napoli fiton Kupën e Italisë, mund Fiorentinën 1-3|publisher=Ora News|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014}}</ref> Më 22 dhjetor 2014, Albiol fitoi trofeun e dytë me Napolin, [[Supercoppa Italiana 2014|Superkupën e Italisë]] ndaj [[Juventus F.C.|Juventusit]]; ai luajti 120 minuta me sfidën që u mbyll në barazim 2–2 e më pas shkoi te gjuajet e penalltive, ku Albiol shënoi penalltinë e tretë të ekipit në një fitore 6–5 në [[Stadiumi Jassim Bin Hamad|Stadiumin Jassim Bin Hamad]].<ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|title=Napoli thyen Juventusin në Superkupën e Italisë, vendosën penalltitë|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=23 dhjetor 2014|accessdate=18 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130756/https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|url-status=dead}}</ref> Më 10 janar 2016, Albiol shënoi gol pas dy vitesh në një ndeshje ndaj [[Frosinone Calcio|Frosinone]], duke hapur serinë e fitores 5–1 me një gol në minutën e 20të; kjo fitore i dha ekipit kryen e renditjes.<ref>{{cite web|url=http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|title=Napoli tani është lideri i Seria A|publisher=Spektrum.al|language=sq|date=10 janar 2016|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130737/http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|url-status=dead}}</ref> Ai zhvilloi paraqitjen e tij të 100të në Serie A më 3 shkurt 2016 në fitoren 2–0 në [[Roma|Romë]] ndaj [[S.S Lazio|Lazios]].<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/02/03/italy/serie-a/ss-lazio-roma/ssc-napoli/2120602/|title=Lazio vs. Napoli 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=3 shkurt 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit gjatë sezonit 2015–16, duke luajtur në 36 nga 38 ndeshjet e kampionatit,<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=36719&season_id=145|title=Games played by Raul Albiol in 2015/2016|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Raul Albiol në 2015/2016|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> të cilën Napoli e mbylli në vendin e dytë mbrapa Juventusit, pavarësisht se koleksionoi 82 pikë. Në shtator 2016, Albiol firmosi një kontratë të re deri në qershor 2020 me klubin.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-napoli-blindon-edhe-nje-mbrojtes-foto/|title=Zyrtare: Napoli blindon edhe një mbrojtës (Foto)|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=23 shtator 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Në qershor 2018, ai rinovoi kontratën e tij edhe me një vit, duke zgjatur qëndrimin e tij në [[Napoli]] deri në qershor 2021.<ref>{{cite web|url=https://sportplus.al/albiol-vendos-te-qendoje-tek-napoli/|title=Albiol vendos të qëndrojë tek Napoli|publisher=Sportplus.al|language=sq|date=28 qershor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ===Villarreal=== Më 4 korrik 2019, Albiol u rikthye në Spanjë dhe firmosi një kontratë tre-vjeçare me [[Villarreal CF|Villarreal]].<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-albiol-bashkohet-villarrealit/|title=Zyrtare: Albiol i bashkohet Villarrealit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=4 korrik 2019|accessdate=13 korrik 2019}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 17 gusht, në barazimin 4–4 në shtëpi kundër [[Granada CF|Grandës]] në ndeshjen hapëse të La Ligas 2019–20.<ref>{{cite web|url=https://indeksonline.net/villarreal-dhe-granada-japin-spektakel-ne-xhiron-e-pare-te-la-liges/|title=Villarreal dhe Granada japin spektakël në xhiron e parë të La Ligës|publisher=Indeks Online|language=sq|date=17 gusht 2019|accessdate=21 shkurt 2020}}</ref> Më 15 dhjetor, Albiol regjistroi golin e parë me Villarrealin në fitoren 2–1 në transfertë ndaj [[Sevilla FC|Seviljes]], duke shënuar golin e parë të takimit në minutën e 13të.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2019/12/15/spain/primera-division/sevilla-futbol-club/villarreal-club-de-futbol/3058978/|title=Sevilla vs. Villarreal 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 dhjetor 2019|accessdate=15 prill 2020}}</ref> Në sezonin 2020–21, Albiol shënoi dy gola në 11 ndeshje në Ligën e Evropës, duke ndihmuar klubin të fitonte trofeun e parë madhor në histori.<ref>{{cite web|url=https://pt.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0264-1102679f1685-dcb518fd71d4-1000--final-de-la-europa-league-villarreal-manchester-united/|title=Finalista de la Europa League: Villarreal|publisher=UEFA|language=es|date=24 maj 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref><ref name=EL>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/57224112|title=Villarreal 1–1 Manchester United|publisher=BBC Sport|language=en|author=Simon Stone|date=26 maj 2021|access-date=26 maj 2021}}</ref> Në ndeshjen e Superkupës Evropiane kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]], ai humbi penalltinë vendimtare në gjuajtjet e penalltive, ku Villarreal u mposht 6–5.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/58157867|title=Chelsea 1–1 Villarreal (Chelsea win 6–5 on penalties)|publisher=BBC Sport|language=en|author=Mark Sterling|date=11 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> ===Pisa=== Në shtator 2025, Albiol u rikthye në Itali dhe firmosi një kontratë një-vjeçare me klubin e sapongjitur në elitë, [[Pisa S.C.|Pisa]].<ref>{{cite web|url=https://pisasportingclub.com/en/raul-albiol-is-a-pisa-sc-player/|title=Raul Albiol is a Pisa SC player!|publisher=Pisa S.C.|language=en|date=2 shtator 2025|access-date=2 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua në tetë ndeshje në kampionat dhe një në kupë gjatë sezonit 2025–26 dhe në përfundim të tij u largua si lojtar i lirë. ==Kariera ndërkombëtare== [[Skeda:Spain - Chile - 10-09-2013 - Geneva - Arturo Vidal, Raul Albiol and Javi Garcia.jpg|parapamje|djathtas|220px|Raul Albiol (#2) gjatë një ndeshjeje miqësore ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]] në vitin 2013]] Pasi luajti për [[Kombëtarja spanjolle U–21 e futbollit|Spanjën nën-21]], Albiol luajti ndeshjen e parë për [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 13 tetor 2007 në një fitore 3–1 ndaj [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]] e vlefshme për [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2008|kualifikueset]] e [[UEFA Euro 2008]].<ref>{{cite news|url=http://www.20minutos.es/noticia/289897/0/victoria/seleccion/dinamarca/|title=España sale del túnel tras su triunfo en Dinamarca (1–3)|trans-title=Spanja del nga tyneli pas fitores në Danimarkë (1–3)|newspaper=[[20 minutos]]|language=es|date=13 tetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Ai u thirr në fazën finale të turnamentit, të cili ekipi e fitoi për herë të dytë në histori, duke luajtur dy herë, kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] (si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Carles Puyol]]) dhe [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2008/7363473.stm|title=Russia 2–0 Sweden & Greece 1–2 Spain|trans-title=Rusia 2–0 Suedia & Greqia 1–2 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Trajneri i ri i kombëtares [[Vicente del Bosque]] e përfshiu Albiolin në listën e ekipit që do të luante në [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|Kupën e Konfederatave 2009]] në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]]. Ai luajti si titullar në ndeshjen e parë të ekipit kundër Zelandës së Re, duke qënë në qëndër të mbrojtjes sëbashku me Puyolin dhe duke lënë mbrapa shokun e skuadrës te Valencia [[Carlos Marchena]]; Spanja fitoi me rezultatin tenistik 5–0.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|title=La Roja lean to the left|trans-title=La Roja mbështetet në të majtë|publisher=FIFA|language=en|date=16 qershor 2009|accessdate=18 prill 2017|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804081845/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|url-status=dead}}</ref> Albiol u zgjodh edhe për [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010 FIFA Kupën e Botës]], por nuk luajti asnjë ndeshje gjatë turnamentit për shkak dëmtimi në stërvitje me ekipin që doli triumfues.<ref>{{cite web|url=http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|title=Breaking (ouch!) news: Raúl Albiol injured|trans-title=Lajmi (ouch!) fundit: Raúl Albiol dëmtohet|publisher=World Cup Blog|language=en|date=26 qershor 2010|accessdate=3 korrik 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101124231841/http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|archivedate=24 nëntor 2010}}</ref> Ai u thirr edhe për në [[UEFA Euro 2012]] që u zhvillua në [[Polonia|Poloni]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]], por sërisht si lojtar rezervë, me Spanjën që arriti një tjetër sukses. Albiol u thirr në listën fillestare prej 30 lojtarësh për të luajtur në [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupën e Botës]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27394287|title=World Cup 2014: Diego Costa and Fernando Torres in Spain squad|trans-title=Kupa e Botës 2014: Diego Costa dhe Fernando Torres në ekipin e Spanjës|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2014|accessdate=14 maj 2014}}</ref> dhe po ashtu edhe në listën përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27647635|title=World Cup 2014: Spain drop Alvaro Negredo and Jesus Navas|trans-title=Kupa e Botës 2014: Spanja largon Alvaro Negredon dhe Jesus Navas|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 maj 2014|accessdate=31 maj 2014}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të parë në një Kupë Bote në ndeshjen e fundit të grupit ndaj [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] me Spanjën që ishte eliminuar; ai luajti gjatë gjithë ndeshjes në mbrojtje sëbashku me [[Sergio Ramos]]in duke kontribuar në një fitore 3–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25285263|title=Australia 0–3 Spain|trans-title=Australia 0–3 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=23 qershor 2014|accessdate=24 qershor 2014}}</ref> Në shtator 2018, Albiol mori një thirrje nga trajneri [[Luis Enrique]] për ndeshjet hapëse të [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligës së Kombeve]] kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] dhe [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]], duke u rikthyer në kombëtare pas tre vitesh. Megjithatë, ai ishte një zëvëndësim i papërdorur në të dyja ndeshjet.<ref>{{cite web|url=http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|title=Enrique e nis me këmbë të mbarë, Spanja triumfon ndaj Anglisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=8 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=10 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910175837/http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/spanja-shkaterron-kroacine-furia-e-kuqe-shenon-gjashte-nenkampioneve-boteror/|title=Spanja shkatërron Kroacinë, ‘Furia e Kuqe’ i shënon gjashtë herë nënkampionëve botëror|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=11 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol u thirr sërisht një muaj më vonë,<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/11/08/spanja-luis-enrique-rikthen-jordi-alben-ne-kombetare/|title=Spanja, Luis Enrique rikthen Jordi Albën në kombëtare|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=8 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> duke luajtur si titullar për 90 minuta në një miqësore të fituar ndaj [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsit]] 4–1, duke regjistuar ndeshjen e parë me ''Furinë e Kuqe'' në tre vite.<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/10/11/world/friendlies/wales/spain/2778472/|title=Walles vs. Spain 1 – 4|trans-title=Uellsi vs. Spanja 1 – 4|publisher=Soccerway|language=en|date=11 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> ==Jeta personale== Pseudonimi i Albiol është "''El Chori''".<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-nos-vemos-fuerza-superar/20100106dasdaiftb_23/Tes|title=Nos vemos con fuerza para superar al Barça|trans-title=Ne e shohim veten për të mposhtur Barçën|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=6 janar 2010|accessdate=16 maj 2012}}</ref> Vëllai i tij më i madh, [[Miguel Albiol|Miguel]], ka qënë gjithashtu një futbollist i cili luante si mesfushor. Ai u formua në akademinë e Valencias, dhe luajti një ndeshje në ligë me ekipin e parë, por e shpenzoi shumicën e karrierës duke përfaqësuar [[Rayo Vallecano]]n. Babai i tij, gjithashtu i quajtur Miguel, luajti në ligat e ulëta më së shumti me [[Benidorm CF]], dhe gjithashtu luajti dy herë në [[Segunda División]] për [[CE Sabadell FC]] në [[1979–80 Segunda División|sezonin 1979–80]]; vëllai i tij më i vogël, Brian, u emërua në nder të [[Brian Laudrup]], i cili adhurohej nga Raúli për shkak të sukseseve të tij me kombëtaren daneze.<ref>{{cite web|url=http://www.levante-emv.com/deportes/2010/07/13/vilamarxant-emociona-albiol/722348.html|title=Vilamarxant se emociona con Albiol|trans-title=Vilamarxant emocionohet me Albiol|newspaper=[[Levante-EMV]]|language=es|date=13 korrik 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://futbol.as.com/futbol/2010/10/26/mas_futbol/1288074418_850215.html|title=Los hermanos Albiol frente a frente|trans-title=Vëllezërit Albiol ball për ball|newspaper=Diario AS|language=es|date=26 tetor 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|title=RealAlbiol: "Mourinho nos ha dado carácter. Día a día demuestra lo gran entrenador que es"|trans-title=RealAlbiol: "Mourinho ka ndërtuar karakterin tonë. Çdo ditë ai tregon se sa trajner i mirë është"|publisher=Real Madrid C.F.|language=es|date=17 dhjetor 2011|accessdate=27 maj 2012|archiveurl=https://archive.today/20120908023717/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|archivedate=8 shtator 2012}}</ref> Albiol është i babai i dy vajzave me gruan e tij Alicia; Azahara, lindur më 16 mars 2009 dhe Alma, lindur më 7 janar 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Acuerdo/Valencia/Madrid/Albiol/elpepidep/20090625elpepidep_3/Tes?print=1|title=Acuerdo entre el Valencia y el Madrid por Albiol|trans-title=Marrëveshja ndërmjet Valencias dhe Madridit për Albiolin|newspaper=[[El País]]|language=es|date=25 qershor 2009|accessdate=15 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lasprovincias.es/20100109/deportes/valencia/alma-valenciana-albiol-20100109.html|title=El 'alma' valenciana de Albiol|trans-title=Shpirti valencian i Albiolit|newspaper=[[Las Provincias]]|language=es|date=9 janar 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref> Në vitin 2008, ai, sëbashku me [[Guillermo Franco]]n dhe [[Marcos Senna|Marcos Sennën]], themeluan Evangélico FC, një organizatë me 140 atletë dhe 16 trajnerë që synonin të promovonin vlerat e krishtere te atletët e rinjë në Spanjë.<ref>{{cite web|url=http://protestantedigital.com/ciudades/22149/Marcos_Senna_presento_el_Evangelico_FC_equipo_de_futbol_inspirado_en_los_valores_cristianos|title=Marcos Senna presentó el Evangélico FC, equipo de fútbol inspirado en los valores cristianos|trans-title=Marcos Senna prezanton Evangélico FC, ekipin e futbollit të frymëzuar nga vlerat krishtere|publisher=Protestante Digital|language=es|date=20 tetor 2008|accessdate=18 janar 2019}}</ref> ==Statistikat e karrierës== [[Skeda:Albiol Raul 73374.jpg|parapamje|Raul Albiol duke luajtur për [[S.S.C. Napoli|Napolin]] në një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]] kundër [[Dinamo Moska|Dinamo Moskës]] në vitin 2015.]] ===Klube=== {{updated|22 mars 2026}}<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/raul-albiol-tortajada/3017/|title=Raúl Albiol|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/7829-raul-albiol|title=Raúl Albiol|publisher=Football Database|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] |[[2002–03 Segunda División B|2002–03]] |rowspan="2"|[[Segunda División B]] |14||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||3 |- |[[2003–04 Segunda División B|2003–04]] |35||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !49!!5!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!49!!5 |- |rowspan="1"|[[Getafe CF|Getafe]] (huazim) |[[2004–05 La Liga|2004–05]] |rowspan="1"|[[La Liga]] |17||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||1 |- |rowspan="6"|[[Valencia CF|Valencia]] |[[2003–04 La Liga|2003–04]] |La Liga |colspan="2"|—||colspan="2"|—||2<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2005–06 La Liga|2005–06]] |La Liga |29||1||4||0||3<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]</ref>||0||colspan="2"|—||36||1 |- |[[2006–07 La Liga|2006–07]] |La Liga |36||1||4||2||12<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]</ref>||1||colspan="2"|—||52||4 |- |[[2007–08 La Liga|2007–08]] |La Liga |32||1||6||0||7<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||45||1 |- |[[2008–09 La Liga|2008–09]] |La Liga |34||2||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||2<ref group="lower-alpha" name="ESP">Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España|Superkupën e Spanjës]]</ref>||0||44||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !131!!5!!16!!2!!30!!1!!2!!0!!179!!8 |- |rowspan="5"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 La Liga|2009–10]] |La Liga |33||0||2||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||colspan="2"|—||43||1 |- |[[2010–11 La Liga|2010–11]] |La Liga |20||0||6||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||32||0 |- |[[2011–12 La Liga|2011–12]] |La Liga |10||0||2||0||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||0||0||17||0 |- |[[2012–13 La Liga|2012–13]] |La Liga |18||1||5||0||3<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ESP"/>||0||27||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !81!!1!!15!!0!!22!!1!!2!!0!!119!!2 |- |rowspan="7"|[[S.S.C. Napoli|Napoli]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |[[Serie A]] |32||1||5||0||9<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]], tre ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||46||1 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |Serie A |35||0||3||0||12<ref group="lower-alpha>Dy ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], dhjetë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]</ref>||0||51||0 |- |[[2015–16 Serie A|2015–16]] |Serie A |36||1||0||0||3<ref group="lower-alpha" name="UEL">Të gjithë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||39||1 |- |[[2016–17 Serie A|2016–17]] |Serie A |26||0||3||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||35||0 |- |[[2017–18 Serie A|2017–18]] |Serie A |31||3||0||0||8<ref group="lower-alpha>Shtatë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||44||2 |- |[[2018–19 Serie A|2018–19]] |Serie A |20||1||0||0||6<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], asnjë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||26||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !180!!7!!11!!0!!44!!0!!1!!0!!236!!8 |- |rowspan="7"|[[Villarreal CF|Villarreal]] |[[2019–20 Villarreal CF season|2019–20]] |La Liga |36||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||1 |- |[[2020–21 Villarreal CF season|2020–21]] |La Liga |35||0||1||0||11{{efn|name=UEL}}||2||colspan="2"|—||47||2 |- |[[2021–22 Villarreal CF season|2021–22]] |La Liga |28||0||2||1||12{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]]}}||0||43||1 |- |[[2022–23 Villarreal CF season|2022–23]] |La Liga |25||0||1||0||1{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Ligën e Konferencave]]}}||0||colspan="2"|—||27||0 |- |[[2023–24 Villarreal CF season|2023–24]] |La Liga |26||0||1||0||3{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||30||0 |- |[[2024–25 Villarreal CF season|2024–25]] |La Liga |15||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !165!!1!!8!!1!!27!!2!!1!!0!!201!!4 |- |[[Pisa S.C.|Pisa]] |[[2025–26 Serie A|2025–26]] |Serie A |8||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||9||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !617!!16!!53!!3!!123!!4!!5!!0!!798!!23 |} {{notelist}} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html|title=Raúl Albiol|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=16 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=25656|title=Raúl Albiol|website=EU-Football.info|language=en|accessdate=24 maj 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2007||2||0 |- |2008||8||0 |- |2009||11||0 |- |2010||2||0 |- |2011||8||0 |- |2012||7||0 |- |2013||6||0 |- |2014||6||0 |- |2015||1||0 |- |2018||1||0 |- |2019||4||0 |- |2021||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!58!!0 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Valencia<ref name="Soccerway"/> *[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[2003–04 Kupa UEFA|2003–04]] *[[Copa del Rey]]: [[2007–08 Copa del Rey|2007–08]] ;Real Madrid<ref name="Soccerway"/> *[[La Liga]]: [[2011–12 La Liga|2011–12]] *[[Copa del Rey]]: [[2010–11 Copa del Rey|2010–11]]; Finalist [[2012–13 Copa del Rey|2012–13]] *[[Supercopa de España]]: [[2012 Supercopa de España|2012]]; Finalist [[2011 Supercopa de España|2011]] ;Napoli<ref name="Soccerway"/> *[[Coppa Italia]]: [[2013–14 Coppa Italia|2013–14]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[2014 Supercoppa Italiana|2014]] [[Skeda:2010 FIFA World Cup Spain with cup.JPG|parapamje|djathtas|220px|Albiol (#2) duke festuar triumfin e [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].]] ===Kombetarja=== ;Spanja *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 2008|2008]], [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[FIFA Kupa e Konfederatave]]: vendi i tretë [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|2009]]; finalist [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013]] *[[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian nën-19]]: [[2004 UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|2004]] ===Personale=== *[[Çmimi Don Balón|La Liga Zbulimi i Vitit]]: 2006 *[[UEFA Liga e Evropës]] Skuadra e Sezonit: [[2014–15 UEFA Liga e Evropës|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2252455.html|title=Experts' UEFA Europa League squad of the season|trans-title=Skuadra e sezonit e UEFA Ligës së Evropës nga ekspertët|publisher=UEFA|language=en|date=28 maj 2015|accessdate=7 janar 2016}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://www.bdfutbol.com/en/j/j2290.html Raúl Albiol] te BDFutbol *[http://www.ciberche.net/histoche/jugador?player=32 Statistikat dhe biografia] *[https://www.tuttocalciatori.net/Raul_Albiol_Tortajada Statistikat te Tutto Calciatori] *[https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html Raúl Albiol] te National-Football-Teams.com *[https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ Raúl Albiol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122071421/https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ |date=22 janar 2020 }} – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s {{DEFAULTSORT:Albiol, Raúl}} {{Artikull i mirë|dita = 27|muaj = 04|viti = 2020}} [[Kategoria:Lindje 1985]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Valencia CF]] [[Kategoria:Futbollistë të huazuar në Getafe CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Pisa S.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División B]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] hms9zw6h5bxw39m5b3mka69ciz3wpoc 3043421 3043419 2026-09-18T16:47:38Z Sadsadas 51943 /* Villarreal */ 3043421 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Raúl Albiol | image = [[Skeda:Raúl Albiol 2009.jpg|200px]] | caption = Albiol më [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] në 2009 | fullname = Raúl Albiol Tortajada | birth_date = {{birth date and age|4|9|1985|df=y}} | birth_place = [[Vilamarxant]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.90 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Villarreal CF|Villarreal]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 1994–1996 | youthclubs1 = [[Ribarroja CF|Ribarroja]] | youthyears2 = 1996–1997 | youthclubs2 = Vilamarxant | youthyears3 = 1997–2003 | youthclubs3 = [[Valencia CF|Valencia]] | years1 = 2003–2004 | clubs1 = [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] | caps1 = 35 | goals1 = 2 | years2 = 2004–2009 | clubs2 = [[Valencia CF|Valencia]] | caps2 = 131 | goals2 = 5 | years3 = 2004–2005 | clubs3 = → [[Getafe CF|Getafe]] (huazim) | caps3 = 17 | goals3 = 1 | years4 = 2009–2013 | clubs4 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps4 = 81 | goals4 = 1 | years5 = 2013–2019 | clubs5 = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | caps5 = 180 | goals5 = 6 | years6 = 2019–2025 | clubs6 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | caps6 = 165 | goals6 = 1 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = [[Pisa S.C.|Pisa]] | caps7 = 8 | goals7 = 0 | nationalyears1 = 2004 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003–2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2005–2006 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2007–2021 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps4 = 58 | nationalgoals4 = 0 | pcupdate = 22 mars 2026 | ntupdate = }} '''Raúl Albiol Tortajada''' (lindur më 4 shtator 1985) është një [[futbolli]]st profesionist [[spanjoll]] i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]]. Albiol është një lojtar fizikisht i fortë, i cili është i fortë në ajër si dhe shquhet për shkathtësinë e tij. Ai mund të luaj si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]] ose [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]].<ref>{{cite web|url=http://www.areanapoli.it/squadra/raul_albiol.html|title=Raul Albiol|publisher=Area Napoli|language=it|author=Luca Ruggiero|accessdate=1 maj 2015}}</ref> Ai e ka shpenzuar shumicën e karrierës me [[Valencia CF|Valencian]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], duke fituar pesë trofe madhor me të dyja klubet; ai mblodhi gjithsej 229 ndeshje në [[La Liga]] dhe shënoi shtatë gola në dhjetë sezone. Ai gjithashtu ka shpenzuar edhe disa vite në [[Italia|Itali]] me [[S.S.C. Napoli|Napolin]]. Një lojtar ndërkombëtar i [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që nga viti 2007, Albiol ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] dhe [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]], duke fituar tre turnamente përfshirë [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]]. ==Jeta e hershme== Albiol filloi te luante futboll në moshën 9 vjeç, ku u aktivizua në skuadrën e të rinjëve të Ribarroja. Në vitin 1996, ai u largua nga klubi për të kaluar te Vilamarxant. Qëndrimi i tij atje ishte i shkurtër, dhe në vitin 1997 kaloi te akademia e Valencias. ==Karriera me klube== ===Valencia=== Lindur në [[Vilamarxant]], [[Komuniteti i Valencias|Komuniteti Valencian]], Albiol filloi të luante futboll me dy klube modeste të rajonit të tij, dhe më pas kaloi te gjigandët e [[Valencia CF]] para se të festonte ditëlindjen e tij të 10të. Ai debutoi me ekipin e parë më 24 shtator 2003 në një ndeshje të raundit të parë të [[UEFA Liga e Europës|Kupës UEFA]]-s kundër [[AIK Fotboll]], në moshën 18 vjeç e 20 ditë.<ref>{{cite web|url=http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|title=El Valencia toma la iniciativa|trans-title=Valencia merr iniciativën|publisher=UEFA|language=es|date=25 shtator 2003|accessdate=9 mars 2014|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220053122/http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht debutimit, ai e shpenzoi sezonin me [[Valencia CF Mestalla|ekipin B]]. Në gusht 2004, gjatë kohës që po udhëtonte për të firmosur me [[Getafe CF|Getafen]] në formë huazimi, Albiol u përfshi në një aksident serioz rrugor, duke bërë që të vendosej në kurë intensive.<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/12/futbol/1105565585.html|title=Albiol reaparece tras su accidente|trans-title=Albiol rishfaqet pas aksidentit|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=12 janar 2005|accessdate=13 prill 2009}}</ref> Ai u rikuperua plotësisht, dhe pasi u rikthye në janar, u bë një lojtar i rendësishëm i klubit [[Madridi|kryeqytetas]] në luftën e tyre për mbijetesë; ai debutoi në [[La Liga]] më 15 janar 2005 në barazimin 1–1 ndaj [[Atlético Madrid]],<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/15/liga/1105814577.html|title=El Getafe paraliza a un Atlético inefable|trans-title=Getafe paraliza e padëgjuar e Atléticos|newspaper=El Mundo|language=es|date=16 janar 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> dhe shënoi golin e parë ndaj një tjetër klubi kryeqytetas, [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], në një triumf 2–1 në shtëpi dy muaj më vonë.<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/03/13/liga/1110735959.html|title=Getafe, otra tumba para el Real Madrid|trans-title=Getafe, një tjetër varr për Real Madridin|newspaper=El Mundo|language=es|date=15 mars 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Albiol u rikthe në [[Stadiumi Mestalla|Stadiumin Mestalla]] në [[2005–06 La Liga|sezonin 2005–06]], dhe shpejt u bë titullar në skuadër për shkak të shkathtësisë së tij. Në ndeshjen hapëse të [[2006–07 La Liga|sezonit 2006–07 në ligë]], ai shënoi golin e fitores (goli i vetëm i tij gjatë sezonit) kundër [[Real Betis]] në një fitore 2–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/203769/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Valencia 2–1 Real Betis|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 gusht 2006|accessdate=12 dhjetor 2012}}</ref> Ai gjithashtu shënoi një gol nga distanca kundër [[Olympiacos F.C.]] më 12 shtator 2016, në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] të [[2006–07 UEFA Liga e Kampioneve|atij viti]], duke ndihmuar Valencian të fitonte 4–2;<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/matches/season=2007/round=2357/match=1116320/report=rp.html|title=Olympiacos undone by magic Morientes|trans-title=Olympiacos zhbëhet nga magjiku Morientes|publisher=UEFA|language=en|date=12 shtator 2006|accessdate=12 prill 2009}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> gjatë qëndrimit të katër-vjeçar në klubi, shifra e tij më e ulët gjatë një sezoni ishte 29 ndeshje, të cilat ai i regjistroi gjatë sezonit 2007–08, duke ndihmuar gjithashtu skuadrën të fitonte [[2007–08 Copa del Rey|edicionin 2007–08]] të [[Copa del Rey]]t.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=684523.html|title=Cup triumph salvages Valencia season|trans-title=Triumfi në kupë shpëton sezonin e Valencias|publisher=UEFA|language=en|date=17 prill 2008|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> ===Real Madrid=== [[Skeda:Albiol - Lucho (Real Madrid-Olympique de Marseille).jpg|parapamje|Albiol në një duel ndaj [[Lucho González]] të [[Olympique Marseille|Marseille]] në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] në vitin 2009.]] Më 25 qershor 2009, Albiol firmosi me Real Madridin si lojtar i lirë për një shifër rreth 15 milion [[Euro|€]],<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5634990/Real-Madrid-sign-Raul-Albiol-and-step-up-Karim-Benzema-chase.html|title=Real Madrid sign Raul Albiol and step up Karim Benzema chase|trans-title=Real Madridi firmos me Raul Albiol dhe hap ndekjen e Karim Benzemas|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=25 qershor 2009|accessdate=25 qershor 2009}}</ref> duke u bërë spanjolli i parë i blerë nga [[Florentino Pérez]] në rikthimin e tij si president. Më 2 korrik, ai u prezantua zyrtarisht në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Stadiumin Santiago Bernabéu]] ku mori fanellën me numrin 18 nga [[Rubén de la Red]], i cili do të humbiste [[2009–10 La Liga|sezonin]] për shkak të problemeve në zemër.<ref>{{cite web|url=http://goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|title=De la Red will get his number back when he returns – Real Madrid's Albiol|trans-title=De la Red do të marr numrin e tij kur të rikthehet – Albioli i Real Madridit|publisher=Goal.com|language=en|date=3 korrik 2009|accessdate=6 korrik 2009|archive-date=26 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726073746/http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|url-status=dead}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë për klubin më 8 dhjetor 2009 në fitoren 3–1 kundër francezëve të [[Olympique de Marseille]] në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000028/match=2000457/postmatch/report/index.html|title=Madrid march on as Marseille miss out|trans-title=Madridi marshon, Marseja humbet|publisher=UEFA|language=en|date=8 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai ishte një titullar i padiskutueshëm në kampionat, më së shumti për shkak të dëmtimit në gju të [[Pepe]]s.<ref>{{cite web|url=http://www.lanacion.com.ar/1211284-grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada|title=Grave lesión de Pepe: se pierde el resto de la temporada|trans-title=Dëmtimi serioz i Pepes: ai humbet pjesën e mbetur të sezonit|newspaper=[[La Nación]]|language=es|date=13 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819061518/https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada-nid1211284/|url-status=dead}}</ref> Në [[2010–11 La Liga|sezonin 2010–11]], Albiol u ul në stol pasi Real Madridi bleu një lojtar të pozicionit të tij, portugezin [[Ricardo Carvalho]] (ai u ble nga trajneri i ri i skuadrës, portugezi tjetër [[José Mourinho]]); kjo gjë bëri që minutazhi i Albiol të paksohej e ai të në kampionat vetëm kur lojtarët titullar kishin dëmtime ose pezullime (Pepe sërisht mungoi në disa ndeshje për shkak të problemeve fizike).<ref>{{cite web|url=http://www.abc.es/20120204/deportes-futbol/abci-albiol2012-201202041301.html|title=Albiol, el último de la fila|trans-title=Albiol, i fundit në rresht|newspaper=[[ABC (gazetë)|ABC]]|language=es|date=4 shkurt 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.libertaddigital.com/deportes/2012-05-11/mallorca-ultimo-tren-para-albiol-1276458266/|title=Mallorca, último tren para Albiol|trans-title=Mallorca, treni i fundit për Albiol|publisher=Libertad Digital|language=es|date=11 maj 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai megjithatë luajti si titullar në [[2010–11 Copa del Rey|kupë]], duke ndihmuar skuadrën të arrinte në [[Finalja e Copa del Rey 2011|finalen]]. Më 26 janar 2011, në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] (fitore 1–0 jashtë fushe), ai largoi në vijën fatale një top të goditur nga [[Luís Fabiano]];<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|title=Benzema advantage|trans-title=Avantazhi i Benzemas|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 janar 2011|accessdate=3 shkurt 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024065440/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|url-status=dead}}</ref> më 16 prill, ai u nxorr jashtë me karton të kuq për një faull ndaj ish shokut të tij te [[Valencia CF|Valencia]], [[David Villa]] brënda në zonë gjatë ''[[El Clásico]]s'', nga i cili erdhi goli i parë në një barazim 1–1 në shtëpi,<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|title=Ronaldo earns draw in el clasico|trans-title=Ronaldo sjell barazimin në el clasico|publisher=ESPN FC|language=en|date=16 prill 2011|accessdate=20 prill 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024164305/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|url-status=dead}}</ref> duke bërë që të humbiste finalen e kupës katër ditë më vonë – për shkak pezullimi – ndaj të njëjtit kundërshtar. Më 6 gusht 2012, Albiol rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|title=Official announcement|trans-title=Njoftim zyrtar|publisher=Real Madrid C.F.|language=en|date=6 gusht 2012|accessdate=6 gusht 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120808202308/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|archivedate=8 gusht 2012}}</ref> Më 27 nëntor, në ndeshjen e parë si kapiten skuadre në një ndeshje kupe ndaj [[CD Alcoyano]], ai u nxorr jashtë me barrelë pas vetëm një minute për shkak të një dëmtimi në kyçin e këmbës; ky dëmtim e la jashtë fushave për rreth një muaj.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/2012/11/27/futbol/equipos/real_madrid/1354049866.html|title=Albiol, de tres a cuatro semanas de baja|trans-title=Albiol, tre deri në katër javë jashtë|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 dhjetor 2012|accessdate=28 dhjetor 2012}}</ref> Albiol shënoi golin e dytë zyrtar për Real Madridin më 8 maj 2013, duke shënuar me kokë pas një korneje golin e parë të skuadrës në fitoren 6–2 ndaj [[Málaga CF|Málagës]].<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348184/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Madrid make Barca wait|trans-title=Madridi bën Barçën të presë|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 maj 2013|accessdate=10 maj 2013}}</ref> ===Napoli=== [[Skeda:Barça - Napoli - 20140806 - 36.jpg|parapamje|220px|majtas|Albiol në aksion gjatë një ndeshje miqësore ndaj Barcelonës në [[Camp Nou]].]] Më 21 korrik 2013, Albiol u shit te [[S.S.C. Napoli]] në [[Italia|Itali]] për 12 miljon €, duke firmosur një kontratë katër-vjeçare me ekipin.<ref>{{cite news|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli bën blerjen e Raul Albiolit zyrtare|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|accessdate=21 korrik 2013|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Në ekip ai gjeti edhe [[Rafael Benítez]]in, trajnerin me të cilin ai punoi gjatë periudhës së tij te [[Valencia CF|Valencia]].<ref>{{cite web|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli zyrtarizon blerjen e Raul Albiolit|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|access-date=15 nëntor 2018|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Albiol mori fanellën numrin 33.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|title=Assegnati i numeri di maglia: il 9 ad Higuain, per Callejon il 7 e per Albiol il 33|trans-title=Shpërndarja e numrave të fanellës: 9-ta te Higuain, për Callejon 7-ta dhe për Albiol 33-sh|publisher=ilmattino.it|language=it|date=30 korrik 2013|accessdate=20 shkurt 2019|archiveurl=https://archive.today/20130730110626/http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|archivedate=30 korrik 2013}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] më 25 gusht, duke luajtur si titullar në fitoren 3–0 ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Napoli/25-08-2013/napoli-bologna-diretta-campionato-calcio-seriea-prima-giornata-201031849154.shtml|title=Napoli-Bologna 3–0: apre Callejon, poi la doppietta di super Hamsik|trans-title=Napoli-Bologna 3–0: Callejon e nis, më pas e dyfishon një super Hamsik|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=25 gusht 2013|accessdate=11 dhjetor 2013}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë me Napolin më 25 janar 2014, golin e barazimit në minutën e 88të në një barazim 1–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]].<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/306630/report|title=Napoli held at home|trans-title=Napoli ndalet në shtëpi|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=25 janar 2014|accessdate=7 shtator 2014}}</ref> Më 3 maj, ai luajti si titullar gjatë gjithë [[2014 Finalja e Coppa Italia|finales]] së [[Coppa Italia]]s, duke ndihmuar skuadrën të mposhte [[ACF Fiorentina|Fiorentinën]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317/|title=Napoli fiton "Kupën e Italisë" (VIDEO)|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014|archive-date=7 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140507045651/http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.oranews.tv/article/live-finalja-ekupes-se-italise-napoli-ka-shenuar-gol-perballe-fiorentines|title=Napoli fiton Kupën e Italisë, mund Fiorentinën 1-3|publisher=Ora News|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014}}</ref> Më 22 dhjetor 2014, Albiol fitoi trofeun e dytë me Napolin, [[Supercoppa Italiana 2014|Superkupën e Italisë]] ndaj [[Juventus F.C.|Juventusit]]; ai luajti 120 minuta me sfidën që u mbyll në barazim 2–2 e më pas shkoi te gjuajet e penalltive, ku Albiol shënoi penalltinë e tretë të ekipit në një fitore 6–5 në [[Stadiumi Jassim Bin Hamad|Stadiumin Jassim Bin Hamad]].<ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|title=Napoli thyen Juventusin në Superkupën e Italisë, vendosën penalltitë|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=23 dhjetor 2014|accessdate=18 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130756/https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|url-status=dead}}</ref> Më 10 janar 2016, Albiol shënoi gol pas dy vitesh në një ndeshje ndaj [[Frosinone Calcio|Frosinone]], duke hapur serinë e fitores 5–1 me një gol në minutën e 20të; kjo fitore i dha ekipit kryen e renditjes.<ref>{{cite web|url=http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|title=Napoli tani është lideri i Seria A|publisher=Spektrum.al|language=sq|date=10 janar 2016|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130737/http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|url-status=dead}}</ref> Ai zhvilloi paraqitjen e tij të 100të në Serie A më 3 shkurt 2016 në fitoren 2–0 në [[Roma|Romë]] ndaj [[S.S Lazio|Lazios]].<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/02/03/italy/serie-a/ss-lazio-roma/ssc-napoli/2120602/|title=Lazio vs. Napoli 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=3 shkurt 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit gjatë sezonit 2015–16, duke luajtur në 36 nga 38 ndeshjet e kampionatit,<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=36719&season_id=145|title=Games played by Raul Albiol in 2015/2016|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Raul Albiol në 2015/2016|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> të cilën Napoli e mbylli në vendin e dytë mbrapa Juventusit, pavarësisht se koleksionoi 82 pikë. Në shtator 2016, Albiol firmosi një kontratë të re deri në qershor 2020 me klubin.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-napoli-blindon-edhe-nje-mbrojtes-foto/|title=Zyrtare: Napoli blindon edhe një mbrojtës (Foto)|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=23 shtator 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Në qershor 2018, ai rinovoi kontratën e tij edhe me një vit, duke zgjatur qëndrimin e tij në [[Napoli]] deri në qershor 2021.<ref>{{cite web|url=https://sportplus.al/albiol-vendos-te-qendoje-tek-napoli/|title=Albiol vendos të qëndrojë tek Napoli|publisher=Sportplus.al|language=sq|date=28 qershor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ===Villarreal=== Më 4 korrik 2019, Albiol u rikthye në Spanjë dhe firmosi një kontratë tre-vjeçare me [[Villarreal CF|Villarreal]].<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-albiol-bashkohet-villarrealit/|title=Zyrtare: Albiol i bashkohet Villarrealit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=4 korrik 2019|accessdate=13 korrik 2019}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 17 gusht, në barazimin 4–4 në shtëpi kundër [[Granada CF|Grandës]] në ndeshjen hapëse të La Ligas 2019–20.<ref>{{cite web|url=https://indeksonline.net/villarreal-dhe-granada-japin-spektakel-ne-xhiron-e-pare-te-la-liges/|title=Villarreal dhe Granada japin spektakël në xhiron e parë të La Ligës|publisher=Indeks Online|language=sq|date=17 gusht 2019|accessdate=21 shkurt 2020}}</ref> Më 15 dhjetor, Albiol regjistroi golin e parë me Villarrealin në fitoren 2–1 në transfertë ndaj [[Sevilla FC|Seviljes]], duke shënuar golin e parë të takimit në minutën e 13të.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2019/12/15/spain/primera-division/sevilla-futbol-club/villarreal-club-de-futbol/3058978/|title=Sevilla vs. Villarreal 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 dhjetor 2019|accessdate=15 prill 2020}}</ref> Në sezonin 2020–21, Albiol shënoi dy gola në 11 ndeshje në Ligën e Evropës, duke ndihmuar klubin të fitonte trofeun e parë madhor në histori.<ref>{{cite web|url=https://pt.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0264-1102679f1685-dcb518fd71d4-1000--final-de-la-europa-league-villarreal-manchester-united/|title=Finalista de la Europa League: Villarreal|publisher=UEFA|language=es|date=24 maj 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref><ref name=EL>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/57224112|title=Villarreal 1–1 Manchester United|publisher=BBC Sport|language=en|author=Simon Stone|date=26 maj 2021|access-date=26 maj 2021}}</ref> Në ndeshjen e Superkupës Evropiane kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]], ai humbi penalltinë vendimtare në gjuajtjet e penalltive, ku Villarreal u mposht 6–5.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/58157867|title=Chelsea 1–1 Villarreal (Chelsea win 6–5 on penalties)|publisher=BBC Sport|language=en|author=Mark Sterling|date=11 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Më 12 prill 2021, Albiol u shpall lojtari i ndeshjes në barazimin 1–1 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e dytë çerek-finale të Ligës së Kampionëve; Villarreal siguroi një kualifikim surprizë me rezultatin e përgjithshëm 2–1. Në maj 2025, katër muaj para ditëlindjes së tij të 40të, Albiol njoftoi largimin nga klubi pas gjashtë sezonesh, ku ai luajti 201 ndeshje dhe shënoi 4 gola. ===Pisa=== Në shtator 2025, Albiol u rikthye në Itali dhe firmosi një kontratë një-vjeçare me klubin e sapongjitur në elitë, [[Pisa S.C.|Pisa]].<ref>{{cite web|url=https://pisasportingclub.com/en/raul-albiol-is-a-pisa-sc-player/|title=Raul Albiol is a Pisa SC player!|publisher=Pisa S.C.|language=en|date=2 shtator 2025|access-date=2 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua në tetë ndeshje në kampionat dhe një në kupë gjatë sezonit 2025–26 dhe në përfundim të tij u largua si lojtar i lirë. ==Kariera ndërkombëtare== [[Skeda:Spain - Chile - 10-09-2013 - Geneva - Arturo Vidal, Raul Albiol and Javi Garcia.jpg|parapamje|djathtas|220px|Raul Albiol (#2) gjatë një ndeshjeje miqësore ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]] në vitin 2013]] Pasi luajti për [[Kombëtarja spanjolle U–21 e futbollit|Spanjën nën-21]], Albiol luajti ndeshjen e parë për [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 13 tetor 2007 në një fitore 3–1 ndaj [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]] e vlefshme për [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2008|kualifikueset]] e [[UEFA Euro 2008]].<ref>{{cite news|url=http://www.20minutos.es/noticia/289897/0/victoria/seleccion/dinamarca/|title=España sale del túnel tras su triunfo en Dinamarca (1–3)|trans-title=Spanja del nga tyneli pas fitores në Danimarkë (1–3)|newspaper=[[20 minutos]]|language=es|date=13 tetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Ai u thirr në fazën finale të turnamentit, të cili ekipi e fitoi për herë të dytë në histori, duke luajtur dy herë, kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] (si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Carles Puyol]]) dhe [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2008/7363473.stm|title=Russia 2–0 Sweden & Greece 1–2 Spain|trans-title=Rusia 2–0 Suedia & Greqia 1–2 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Trajneri i ri i kombëtares [[Vicente del Bosque]] e përfshiu Albiolin në listën e ekipit që do të luante në [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|Kupën e Konfederatave 2009]] në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]]. Ai luajti si titullar në ndeshjen e parë të ekipit kundër Zelandës së Re, duke qënë në qëndër të mbrojtjes sëbashku me Puyolin dhe duke lënë mbrapa shokun e skuadrës te Valencia [[Carlos Marchena]]; Spanja fitoi me rezultatin tenistik 5–0.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|title=La Roja lean to the left|trans-title=La Roja mbështetet në të majtë|publisher=FIFA|language=en|date=16 qershor 2009|accessdate=18 prill 2017|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804081845/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|url-status=dead}}</ref> Albiol u zgjodh edhe për [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010 FIFA Kupën e Botës]], por nuk luajti asnjë ndeshje gjatë turnamentit për shkak dëmtimi në stërvitje me ekipin që doli triumfues.<ref>{{cite web|url=http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|title=Breaking (ouch!) news: Raúl Albiol injured|trans-title=Lajmi (ouch!) fundit: Raúl Albiol dëmtohet|publisher=World Cup Blog|language=en|date=26 qershor 2010|accessdate=3 korrik 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101124231841/http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|archivedate=24 nëntor 2010}}</ref> Ai u thirr edhe për në [[UEFA Euro 2012]] që u zhvillua në [[Polonia|Poloni]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]], por sërisht si lojtar rezervë, me Spanjën që arriti një tjetër sukses. Albiol u thirr në listën fillestare prej 30 lojtarësh për të luajtur në [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupën e Botës]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27394287|title=World Cup 2014: Diego Costa and Fernando Torres in Spain squad|trans-title=Kupa e Botës 2014: Diego Costa dhe Fernando Torres në ekipin e Spanjës|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2014|accessdate=14 maj 2014}}</ref> dhe po ashtu edhe në listën përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27647635|title=World Cup 2014: Spain drop Alvaro Negredo and Jesus Navas|trans-title=Kupa e Botës 2014: Spanja largon Alvaro Negredon dhe Jesus Navas|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 maj 2014|accessdate=31 maj 2014}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të parë në një Kupë Bote në ndeshjen e fundit të grupit ndaj [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] me Spanjën që ishte eliminuar; ai luajti gjatë gjithë ndeshjes në mbrojtje sëbashku me [[Sergio Ramos]]in duke kontribuar në një fitore 3–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25285263|title=Australia 0–3 Spain|trans-title=Australia 0–3 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=23 qershor 2014|accessdate=24 qershor 2014}}</ref> Në shtator 2018, Albiol mori një thirrje nga trajneri [[Luis Enrique]] për ndeshjet hapëse të [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligës së Kombeve]] kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] dhe [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]], duke u rikthyer në kombëtare pas tre vitesh. Megjithatë, ai ishte një zëvëndësim i papërdorur në të dyja ndeshjet.<ref>{{cite web|url=http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|title=Enrique e nis me këmbë të mbarë, Spanja triumfon ndaj Anglisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=8 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=10 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910175837/http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/spanja-shkaterron-kroacine-furia-e-kuqe-shenon-gjashte-nenkampioneve-boteror/|title=Spanja shkatërron Kroacinë, ‘Furia e Kuqe’ i shënon gjashtë herë nënkampionëve botëror|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=11 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol u thirr sërisht një muaj më vonë,<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/11/08/spanja-luis-enrique-rikthen-jordi-alben-ne-kombetare/|title=Spanja, Luis Enrique rikthen Jordi Albën në kombëtare|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=8 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> duke luajtur si titullar për 90 minuta në një miqësore të fituar ndaj [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsit]] 4–1, duke regjistuar ndeshjen e parë me ''Furinë e Kuqe'' në tre vite.<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/10/11/world/friendlies/wales/spain/2778472/|title=Walles vs. Spain 1 – 4|trans-title=Uellsi vs. Spanja 1 – 4|publisher=Soccerway|language=en|date=11 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> ==Jeta personale== Pseudonimi i Albiol është "''El Chori''".<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-nos-vemos-fuerza-superar/20100106dasdaiftb_23/Tes|title=Nos vemos con fuerza para superar al Barça|trans-title=Ne e shohim veten për të mposhtur Barçën|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=6 janar 2010|accessdate=16 maj 2012}}</ref> Vëllai i tij më i madh, [[Miguel Albiol|Miguel]], ka qënë gjithashtu një futbollist i cili luante si mesfushor. Ai u formua në akademinë e Valencias, dhe luajti një ndeshje në ligë me ekipin e parë, por e shpenzoi shumicën e karrierës duke përfaqësuar [[Rayo Vallecano]]n. Babai i tij, gjithashtu i quajtur Miguel, luajti në ligat e ulëta më së shumti me [[Benidorm CF]], dhe gjithashtu luajti dy herë në [[Segunda División]] për [[CE Sabadell FC]] në [[1979–80 Segunda División|sezonin 1979–80]]; vëllai i tij më i vogël, Brian, u emërua në nder të [[Brian Laudrup]], i cili adhurohej nga Raúli për shkak të sukseseve të tij me kombëtaren daneze.<ref>{{cite web|url=http://www.levante-emv.com/deportes/2010/07/13/vilamarxant-emociona-albiol/722348.html|title=Vilamarxant se emociona con Albiol|trans-title=Vilamarxant emocionohet me Albiol|newspaper=[[Levante-EMV]]|language=es|date=13 korrik 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://futbol.as.com/futbol/2010/10/26/mas_futbol/1288074418_850215.html|title=Los hermanos Albiol frente a frente|trans-title=Vëllezërit Albiol ball për ball|newspaper=Diario AS|language=es|date=26 tetor 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|title=RealAlbiol: "Mourinho nos ha dado carácter. Día a día demuestra lo gran entrenador que es"|trans-title=RealAlbiol: "Mourinho ka ndërtuar karakterin tonë. Çdo ditë ai tregon se sa trajner i mirë është"|publisher=Real Madrid C.F.|language=es|date=17 dhjetor 2011|accessdate=27 maj 2012|archiveurl=https://archive.today/20120908023717/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|archivedate=8 shtator 2012}}</ref> Albiol është i babai i dy vajzave me gruan e tij Alicia; Azahara, lindur më 16 mars 2009 dhe Alma, lindur më 7 janar 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Acuerdo/Valencia/Madrid/Albiol/elpepidep/20090625elpepidep_3/Tes?print=1|title=Acuerdo entre el Valencia y el Madrid por Albiol|trans-title=Marrëveshja ndërmjet Valencias dhe Madridit për Albiolin|newspaper=[[El País]]|language=es|date=25 qershor 2009|accessdate=15 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lasprovincias.es/20100109/deportes/valencia/alma-valenciana-albiol-20100109.html|title=El 'alma' valenciana de Albiol|trans-title=Shpirti valencian i Albiolit|newspaper=[[Las Provincias]]|language=es|date=9 janar 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref> Në vitin 2008, ai, sëbashku me [[Guillermo Franco]]n dhe [[Marcos Senna|Marcos Sennën]], themeluan Evangélico FC, një organizatë me 140 atletë dhe 16 trajnerë që synonin të promovonin vlerat e krishtere te atletët e rinjë në Spanjë.<ref>{{cite web|url=http://protestantedigital.com/ciudades/22149/Marcos_Senna_presento_el_Evangelico_FC_equipo_de_futbol_inspirado_en_los_valores_cristianos|title=Marcos Senna presentó el Evangélico FC, equipo de fútbol inspirado en los valores cristianos|trans-title=Marcos Senna prezanton Evangélico FC, ekipin e futbollit të frymëzuar nga vlerat krishtere|publisher=Protestante Digital|language=es|date=20 tetor 2008|accessdate=18 janar 2019}}</ref> ==Statistikat e karrierës== [[Skeda:Albiol Raul 73374.jpg|parapamje|Raul Albiol duke luajtur për [[S.S.C. Napoli|Napolin]] në një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]] kundër [[Dinamo Moska|Dinamo Moskës]] në vitin 2015.]] ===Klube=== {{updated|22 mars 2026}}<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/raul-albiol-tortajada/3017/|title=Raúl Albiol|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/7829-raul-albiol|title=Raúl Albiol|publisher=Football Database|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] |[[2002–03 Segunda División B|2002–03]] |rowspan="2"|[[Segunda División B]] |14||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||3 |- |[[2003–04 Segunda División B|2003–04]] |35||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !49!!5!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!49!!5 |- |rowspan="1"|[[Getafe CF|Getafe]] (huazim) |[[2004–05 La Liga|2004–05]] |rowspan="1"|[[La Liga]] |17||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||1 |- |rowspan="6"|[[Valencia CF|Valencia]] |[[2003–04 La Liga|2003–04]] |La Liga |colspan="2"|—||colspan="2"|—||2<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2005–06 La Liga|2005–06]] |La Liga |29||1||4||0||3<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]</ref>||0||colspan="2"|—||36||1 |- |[[2006–07 La Liga|2006–07]] |La Liga |36||1||4||2||12<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]</ref>||1||colspan="2"|—||52||4 |- |[[2007–08 La Liga|2007–08]] |La Liga |32||1||6||0||7<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||45||1 |- |[[2008–09 La Liga|2008–09]] |La Liga |34||2||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||2<ref group="lower-alpha" name="ESP">Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España|Superkupën e Spanjës]]</ref>||0||44||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !131!!5!!16!!2!!30!!1!!2!!0!!179!!8 |- |rowspan="5"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 La Liga|2009–10]] |La Liga |33||0||2||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||colspan="2"|—||43||1 |- |[[2010–11 La Liga|2010–11]] |La Liga |20||0||6||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||32||0 |- |[[2011–12 La Liga|2011–12]] |La Liga |10||0||2||0||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||0||0||17||0 |- |[[2012–13 La Liga|2012–13]] |La Liga |18||1||5||0||3<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ESP"/>||0||27||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !81!!1!!15!!0!!22!!1!!2!!0!!119!!2 |- |rowspan="7"|[[S.S.C. Napoli|Napoli]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |[[Serie A]] |32||1||5||0||9<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]], tre ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||46||1 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |Serie A |35||0||3||0||12<ref group="lower-alpha>Dy ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], dhjetë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]</ref>||0||51||0 |- |[[2015–16 Serie A|2015–16]] |Serie A |36||1||0||0||3<ref group="lower-alpha" name="UEL">Të gjithë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||39||1 |- |[[2016–17 Serie A|2016–17]] |Serie A |26||0||3||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||35||0 |- |[[2017–18 Serie A|2017–18]] |Serie A |31||3||0||0||8<ref group="lower-alpha>Shtatë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||44||2 |- |[[2018–19 Serie A|2018–19]] |Serie A |20||1||0||0||6<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], asnjë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||26||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !180!!7!!11!!0!!44!!0!!1!!0!!236!!8 |- |rowspan="7"|[[Villarreal CF|Villarreal]] |[[2019–20 Villarreal CF season|2019–20]] |La Liga |36||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||1 |- |[[2020–21 Villarreal CF season|2020–21]] |La Liga |35||0||1||0||11{{efn|name=UEL}}||2||colspan="2"|—||47||2 |- |[[2021–22 Villarreal CF season|2021–22]] |La Liga |28||0||2||1||12{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]]}}||0||43||1 |- |[[2022–23 Villarreal CF season|2022–23]] |La Liga |25||0||1||0||1{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Ligën e Konferencave]]}}||0||colspan="2"|—||27||0 |- |[[2023–24 Villarreal CF season|2023–24]] |La Liga |26||0||1||0||3{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||30||0 |- |[[2024–25 Villarreal CF season|2024–25]] |La Liga |15||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !165!!1!!8!!1!!27!!2!!1!!0!!201!!4 |- |[[Pisa S.C.|Pisa]] |[[2025–26 Serie A|2025–26]] |Serie A |8||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||9||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !617!!16!!53!!3!!123!!4!!5!!0!!798!!23 |} {{notelist}} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html|title=Raúl Albiol|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=16 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=25656|title=Raúl Albiol|website=EU-Football.info|language=en|accessdate=24 maj 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2007||2||0 |- |2008||8||0 |- |2009||11||0 |- |2010||2||0 |- |2011||8||0 |- |2012||7||0 |- |2013||6||0 |- |2014||6||0 |- |2015||1||0 |- |2018||1||0 |- |2019||4||0 |- |2021||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!58!!0 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Valencia<ref name="Soccerway"/> *[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[2003–04 Kupa UEFA|2003–04]] *[[Copa del Rey]]: [[2007–08 Copa del Rey|2007–08]] ;Real Madrid<ref name="Soccerway"/> *[[La Liga]]: [[2011–12 La Liga|2011–12]] *[[Copa del Rey]]: [[2010–11 Copa del Rey|2010–11]]; Finalist [[2012–13 Copa del Rey|2012–13]] *[[Supercopa de España]]: [[2012 Supercopa de España|2012]]; Finalist [[2011 Supercopa de España|2011]] ;Napoli<ref name="Soccerway"/> *[[Coppa Italia]]: [[2013–14 Coppa Italia|2013–14]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[2014 Supercoppa Italiana|2014]] [[Skeda:2010 FIFA World Cup Spain with cup.JPG|parapamje|djathtas|220px|Albiol (#2) duke festuar triumfin e [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].]] ===Kombetarja=== ;Spanja *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 2008|2008]], [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[FIFA Kupa e Konfederatave]]: vendi i tretë [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|2009]]; finalist [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013]] *[[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian nën-19]]: [[2004 UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|2004]] ===Personale=== *[[Çmimi Don Balón|La Liga Zbulimi i Vitit]]: 2006 *[[UEFA Liga e Evropës]] Skuadra e Sezonit: [[2014–15 UEFA Liga e Evropës|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2252455.html|title=Experts' UEFA Europa League squad of the season|trans-title=Skuadra e sezonit e UEFA Ligës së Evropës nga ekspertët|publisher=UEFA|language=en|date=28 maj 2015|accessdate=7 janar 2016}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://www.bdfutbol.com/en/j/j2290.html Raúl Albiol] te BDFutbol *[http://www.ciberche.net/histoche/jugador?player=32 Statistikat dhe biografia] *[https://www.tuttocalciatori.net/Raul_Albiol_Tortajada Statistikat te Tutto Calciatori] *[https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html Raúl Albiol] te National-Football-Teams.com *[https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ Raúl Albiol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122071421/https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ |date=22 janar 2020 }} – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s {{DEFAULTSORT:Albiol, Raúl}} {{Artikull i mirë|dita = 27|muaj = 04|viti = 2020}} [[Kategoria:Lindje 1985]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Valencia CF]] [[Kategoria:Futbollistë të huazuar në Getafe CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Pisa S.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División B]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] 6ox4j5ilnaehatywqpqh4ctfib4emvk 3043422 3043421 2026-09-18T16:53:37Z Sadsadas 51943 /* Villarreal */ 3043422 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Raúl Albiol | image = [[Skeda:Raúl Albiol 2009.jpg|200px]] | caption = Albiol më [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] në 2009 | fullname = Raúl Albiol Tortajada | birth_date = {{birth date and age|4|9|1985|df=y}} | birth_place = [[Vilamarxant]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.90 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Villarreal CF|Villarreal]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 1994–1996 | youthclubs1 = [[Ribarroja CF|Ribarroja]] | youthyears2 = 1996–1997 | youthclubs2 = Vilamarxant | youthyears3 = 1997–2003 | youthclubs3 = [[Valencia CF|Valencia]] | years1 = 2003–2004 | clubs1 = [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] | caps1 = 35 | goals1 = 2 | years2 = 2004–2009 | clubs2 = [[Valencia CF|Valencia]] | caps2 = 131 | goals2 = 5 | years3 = 2004–2005 | clubs3 = → [[Getafe CF|Getafe]] (huazim) | caps3 = 17 | goals3 = 1 | years4 = 2009–2013 | clubs4 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps4 = 81 | goals4 = 1 | years5 = 2013–2019 | clubs5 = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | caps5 = 180 | goals5 = 6 | years6 = 2019–2025 | clubs6 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | caps6 = 165 | goals6 = 1 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = [[Pisa S.C.|Pisa]] | caps7 = 8 | goals7 = 0 | nationalyears1 = 2004 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003–2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2005–2006 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2007–2021 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps4 = 58 | nationalgoals4 = 0 | pcupdate = 22 mars 2026 | ntupdate = }} '''Raúl Albiol Tortajada''' (lindur më 4 shtator 1985) është një [[futbolli]]st profesionist [[spanjoll]] i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]]. Albiol është një lojtar fizikisht i fortë, i cili është i fortë në ajër si dhe shquhet për shkathtësinë e tij. Ai mund të luaj si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]] ose [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]].<ref>{{cite web|url=http://www.areanapoli.it/squadra/raul_albiol.html|title=Raul Albiol|publisher=Area Napoli|language=it|author=Luca Ruggiero|accessdate=1 maj 2015}}</ref> Ai e ka shpenzuar shumicën e karrierës me [[Valencia CF|Valencian]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], duke fituar pesë trofe madhor me të dyja klubet; ai mblodhi gjithsej 229 ndeshje në [[La Liga]] dhe shënoi shtatë gola në dhjetë sezone. Ai gjithashtu ka shpenzuar edhe disa vite në [[Italia|Itali]] me [[S.S.C. Napoli|Napolin]]. Një lojtar ndërkombëtar i [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që nga viti 2007, Albiol ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] dhe [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]], duke fituar tre turnamente përfshirë [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]]. ==Jeta e hershme== Albiol filloi te luante futboll në moshën 9 vjeç, ku u aktivizua në skuadrën e të rinjëve të Ribarroja. Në vitin 1996, ai u largua nga klubi për të kaluar te Vilamarxant. Qëndrimi i tij atje ishte i shkurtër, dhe në vitin 1997 kaloi te akademia e Valencias. ==Karriera me klube== ===Valencia=== Lindur në [[Vilamarxant]], [[Komuniteti i Valencias|Komuniteti Valencian]], Albiol filloi të luante futboll me dy klube modeste të rajonit të tij, dhe më pas kaloi te gjigandët e [[Valencia CF]] para se të festonte ditëlindjen e tij të 10të. Ai debutoi me ekipin e parë më 24 shtator 2003 në një ndeshje të raundit të parë të [[UEFA Liga e Europës|Kupës UEFA]]-s kundër [[AIK Fotboll]], në moshën 18 vjeç e 20 ditë.<ref>{{cite web|url=http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|title=El Valencia toma la iniciativa|trans-title=Valencia merr iniciativën|publisher=UEFA|language=es|date=25 shtator 2003|accessdate=9 mars 2014|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220053122/http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht debutimit, ai e shpenzoi sezonin me [[Valencia CF Mestalla|ekipin B]]. Në gusht 2004, gjatë kohës që po udhëtonte për të firmosur me [[Getafe CF|Getafen]] në formë huazimi, Albiol u përfshi në një aksident serioz rrugor, duke bërë që të vendosej në kurë intensive.<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/12/futbol/1105565585.html|title=Albiol reaparece tras su accidente|trans-title=Albiol rishfaqet pas aksidentit|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=12 janar 2005|accessdate=13 prill 2009}}</ref> Ai u rikuperua plotësisht, dhe pasi u rikthye në janar, u bë një lojtar i rendësishëm i klubit [[Madridi|kryeqytetas]] në luftën e tyre për mbijetesë; ai debutoi në [[La Liga]] më 15 janar 2005 në barazimin 1–1 ndaj [[Atlético Madrid]],<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/15/liga/1105814577.html|title=El Getafe paraliza a un Atlético inefable|trans-title=Getafe paraliza e padëgjuar e Atléticos|newspaper=El Mundo|language=es|date=16 janar 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> dhe shënoi golin e parë ndaj një tjetër klubi kryeqytetas, [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], në një triumf 2–1 në shtëpi dy muaj më vonë.<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/03/13/liga/1110735959.html|title=Getafe, otra tumba para el Real Madrid|trans-title=Getafe, një tjetër varr për Real Madridin|newspaper=El Mundo|language=es|date=15 mars 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Albiol u rikthe në [[Stadiumi Mestalla|Stadiumin Mestalla]] në [[2005–06 La Liga|sezonin 2005–06]], dhe shpejt u bë titullar në skuadër për shkak të shkathtësisë së tij. Në ndeshjen hapëse të [[2006–07 La Liga|sezonit 2006–07 në ligë]], ai shënoi golin e fitores (goli i vetëm i tij gjatë sezonit) kundër [[Real Betis]] në një fitore 2–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/203769/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Valencia 2–1 Real Betis|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 gusht 2006|accessdate=12 dhjetor 2012}}</ref> Ai gjithashtu shënoi një gol nga distanca kundër [[Olympiacos F.C.]] më 12 shtator 2016, në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] të [[2006–07 UEFA Liga e Kampioneve|atij viti]], duke ndihmuar Valencian të fitonte 4–2;<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/matches/season=2007/round=2357/match=1116320/report=rp.html|title=Olympiacos undone by magic Morientes|trans-title=Olympiacos zhbëhet nga magjiku Morientes|publisher=UEFA|language=en|date=12 shtator 2006|accessdate=12 prill 2009}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> gjatë qëndrimit të katër-vjeçar në klubi, shifra e tij më e ulët gjatë një sezoni ishte 29 ndeshje, të cilat ai i regjistroi gjatë sezonit 2007–08, duke ndihmuar gjithashtu skuadrën të fitonte [[2007–08 Copa del Rey|edicionin 2007–08]] të [[Copa del Rey]]t.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=684523.html|title=Cup triumph salvages Valencia season|trans-title=Triumfi në kupë shpëton sezonin e Valencias|publisher=UEFA|language=en|date=17 prill 2008|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> ===Real Madrid=== [[Skeda:Albiol - Lucho (Real Madrid-Olympique de Marseille).jpg|parapamje|Albiol në një duel ndaj [[Lucho González]] të [[Olympique Marseille|Marseille]] në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] në vitin 2009.]] Më 25 qershor 2009, Albiol firmosi me Real Madridin si lojtar i lirë për një shifër rreth 15 milion [[Euro|€]],<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5634990/Real-Madrid-sign-Raul-Albiol-and-step-up-Karim-Benzema-chase.html|title=Real Madrid sign Raul Albiol and step up Karim Benzema chase|trans-title=Real Madridi firmos me Raul Albiol dhe hap ndekjen e Karim Benzemas|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=25 qershor 2009|accessdate=25 qershor 2009}}</ref> duke u bërë spanjolli i parë i blerë nga [[Florentino Pérez]] në rikthimin e tij si president. Më 2 korrik, ai u prezantua zyrtarisht në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Stadiumin Santiago Bernabéu]] ku mori fanellën me numrin 18 nga [[Rubén de la Red]], i cili do të humbiste [[2009–10 La Liga|sezonin]] për shkak të problemeve në zemër.<ref>{{cite web|url=http://goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|title=De la Red will get his number back when he returns – Real Madrid's Albiol|trans-title=De la Red do të marr numrin e tij kur të rikthehet – Albioli i Real Madridit|publisher=Goal.com|language=en|date=3 korrik 2009|accessdate=6 korrik 2009|archive-date=26 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726073746/http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|url-status=dead}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë për klubin më 8 dhjetor 2009 në fitoren 3–1 kundër francezëve të [[Olympique de Marseille]] në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000028/match=2000457/postmatch/report/index.html|title=Madrid march on as Marseille miss out|trans-title=Madridi marshon, Marseja humbet|publisher=UEFA|language=en|date=8 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai ishte një titullar i padiskutueshëm në kampionat, më së shumti për shkak të dëmtimit në gju të [[Pepe]]s.<ref>{{cite web|url=http://www.lanacion.com.ar/1211284-grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada|title=Grave lesión de Pepe: se pierde el resto de la temporada|trans-title=Dëmtimi serioz i Pepes: ai humbet pjesën e mbetur të sezonit|newspaper=[[La Nación]]|language=es|date=13 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819061518/https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada-nid1211284/|url-status=dead}}</ref> Në [[2010–11 La Liga|sezonin 2010–11]], Albiol u ul në stol pasi Real Madridi bleu një lojtar të pozicionit të tij, portugezin [[Ricardo Carvalho]] (ai u ble nga trajneri i ri i skuadrës, portugezi tjetër [[José Mourinho]]); kjo gjë bëri që minutazhi i Albiol të paksohej e ai të në kampionat vetëm kur lojtarët titullar kishin dëmtime ose pezullime (Pepe sërisht mungoi në disa ndeshje për shkak të problemeve fizike).<ref>{{cite web|url=http://www.abc.es/20120204/deportes-futbol/abci-albiol2012-201202041301.html|title=Albiol, el último de la fila|trans-title=Albiol, i fundit në rresht|newspaper=[[ABC (gazetë)|ABC]]|language=es|date=4 shkurt 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.libertaddigital.com/deportes/2012-05-11/mallorca-ultimo-tren-para-albiol-1276458266/|title=Mallorca, último tren para Albiol|trans-title=Mallorca, treni i fundit për Albiol|publisher=Libertad Digital|language=es|date=11 maj 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai megjithatë luajti si titullar në [[2010–11 Copa del Rey|kupë]], duke ndihmuar skuadrën të arrinte në [[Finalja e Copa del Rey 2011|finalen]]. Më 26 janar 2011, në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] (fitore 1–0 jashtë fushe), ai largoi në vijën fatale një top të goditur nga [[Luís Fabiano]];<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|title=Benzema advantage|trans-title=Avantazhi i Benzemas|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 janar 2011|accessdate=3 shkurt 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024065440/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|url-status=dead}}</ref> më 16 prill, ai u nxorr jashtë me karton të kuq për një faull ndaj ish shokut të tij te [[Valencia CF|Valencia]], [[David Villa]] brënda në zonë gjatë ''[[El Clásico]]s'', nga i cili erdhi goli i parë në një barazim 1–1 në shtëpi,<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|title=Ronaldo earns draw in el clasico|trans-title=Ronaldo sjell barazimin në el clasico|publisher=ESPN FC|language=en|date=16 prill 2011|accessdate=20 prill 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024164305/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|url-status=dead}}</ref> duke bërë që të humbiste finalen e kupës katër ditë më vonë – për shkak pezullimi – ndaj të njëjtit kundërshtar. Më 6 gusht 2012, Albiol rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|title=Official announcement|trans-title=Njoftim zyrtar|publisher=Real Madrid C.F.|language=en|date=6 gusht 2012|accessdate=6 gusht 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120808202308/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|archivedate=8 gusht 2012}}</ref> Më 27 nëntor, në ndeshjen e parë si kapiten skuadre në një ndeshje kupe ndaj [[CD Alcoyano]], ai u nxorr jashtë me barrelë pas vetëm një minute për shkak të një dëmtimi në kyçin e këmbës; ky dëmtim e la jashtë fushave për rreth një muaj.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/2012/11/27/futbol/equipos/real_madrid/1354049866.html|title=Albiol, de tres a cuatro semanas de baja|trans-title=Albiol, tre deri në katër javë jashtë|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 dhjetor 2012|accessdate=28 dhjetor 2012}}</ref> Albiol shënoi golin e dytë zyrtar për Real Madridin më 8 maj 2013, duke shënuar me kokë pas një korneje golin e parë të skuadrës në fitoren 6–2 ndaj [[Málaga CF|Málagës]].<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348184/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Madrid make Barca wait|trans-title=Madridi bën Barçën të presë|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 maj 2013|accessdate=10 maj 2013}}</ref> ===Napoli=== [[Skeda:Barça - Napoli - 20140806 - 36.jpg|parapamje|220px|majtas|Albiol në aksion gjatë një ndeshje miqësore ndaj Barcelonës në [[Camp Nou]].]] Më 21 korrik 2013, Albiol u shit te [[S.S.C. Napoli]] në [[Italia|Itali]] për 12 miljon €, duke firmosur një kontratë katër-vjeçare me ekipin.<ref>{{cite news|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli bën blerjen e Raul Albiolit zyrtare|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|accessdate=21 korrik 2013|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Në ekip ai gjeti edhe [[Rafael Benítez]]in, trajnerin me të cilin ai punoi gjatë periudhës së tij te [[Valencia CF|Valencia]].<ref>{{cite web|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli zyrtarizon blerjen e Raul Albiolit|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|access-date=15 nëntor 2018|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Albiol mori fanellën numrin 33.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|title=Assegnati i numeri di maglia: il 9 ad Higuain, per Callejon il 7 e per Albiol il 33|trans-title=Shpërndarja e numrave të fanellës: 9-ta te Higuain, për Callejon 7-ta dhe për Albiol 33-sh|publisher=ilmattino.it|language=it|date=30 korrik 2013|accessdate=20 shkurt 2019|archiveurl=https://archive.today/20130730110626/http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|archivedate=30 korrik 2013}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] më 25 gusht, duke luajtur si titullar në fitoren 3–0 ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Napoli/25-08-2013/napoli-bologna-diretta-campionato-calcio-seriea-prima-giornata-201031849154.shtml|title=Napoli-Bologna 3–0: apre Callejon, poi la doppietta di super Hamsik|trans-title=Napoli-Bologna 3–0: Callejon e nis, më pas e dyfishon një super Hamsik|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=25 gusht 2013|accessdate=11 dhjetor 2013}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë me Napolin më 25 janar 2014, golin e barazimit në minutën e 88të në një barazim 1–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]].<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/306630/report|title=Napoli held at home|trans-title=Napoli ndalet në shtëpi|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=25 janar 2014|accessdate=7 shtator 2014}}</ref> Më 3 maj, ai luajti si titullar gjatë gjithë [[2014 Finalja e Coppa Italia|finales]] së [[Coppa Italia]]s, duke ndihmuar skuadrën të mposhte [[ACF Fiorentina|Fiorentinën]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317/|title=Napoli fiton "Kupën e Italisë" (VIDEO)|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014|archive-date=7 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140507045651/http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.oranews.tv/article/live-finalja-ekupes-se-italise-napoli-ka-shenuar-gol-perballe-fiorentines|title=Napoli fiton Kupën e Italisë, mund Fiorentinën 1-3|publisher=Ora News|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014}}</ref> Më 22 dhjetor 2014, Albiol fitoi trofeun e dytë me Napolin, [[Supercoppa Italiana 2014|Superkupën e Italisë]] ndaj [[Juventus F.C.|Juventusit]]; ai luajti 120 minuta me sfidën që u mbyll në barazim 2–2 e më pas shkoi te gjuajet e penalltive, ku Albiol shënoi penalltinë e tretë të ekipit në një fitore 6–5 në [[Stadiumi Jassim Bin Hamad|Stadiumin Jassim Bin Hamad]].<ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|title=Napoli thyen Juventusin në Superkupën e Italisë, vendosën penalltitë|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=23 dhjetor 2014|accessdate=18 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130756/https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|url-status=dead}}</ref> Më 10 janar 2016, Albiol shënoi gol pas dy vitesh në një ndeshje ndaj [[Frosinone Calcio|Frosinone]], duke hapur serinë e fitores 5–1 me një gol në minutën e 20të; kjo fitore i dha ekipit kryen e renditjes.<ref>{{cite web|url=http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|title=Napoli tani është lideri i Seria A|publisher=Spektrum.al|language=sq|date=10 janar 2016|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130737/http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|url-status=dead}}</ref> Ai zhvilloi paraqitjen e tij të 100të në Serie A më 3 shkurt 2016 në fitoren 2–0 në [[Roma|Romë]] ndaj [[S.S Lazio|Lazios]].<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/02/03/italy/serie-a/ss-lazio-roma/ssc-napoli/2120602/|title=Lazio vs. Napoli 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=3 shkurt 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit gjatë sezonit 2015–16, duke luajtur në 36 nga 38 ndeshjet e kampionatit,<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=36719&season_id=145|title=Games played by Raul Albiol in 2015/2016|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Raul Albiol në 2015/2016|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> të cilën Napoli e mbylli në vendin e dytë mbrapa Juventusit, pavarësisht se koleksionoi 82 pikë. Në shtator 2016, Albiol firmosi një kontratë të re deri në qershor 2020 me klubin.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-napoli-blindon-edhe-nje-mbrojtes-foto/|title=Zyrtare: Napoli blindon edhe një mbrojtës (Foto)|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=23 shtator 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Në qershor 2018, ai rinovoi kontratën e tij edhe me një vit, duke zgjatur qëndrimin e tij në [[Napoli]] deri në qershor 2021.<ref>{{cite web|url=https://sportplus.al/albiol-vendos-te-qendoje-tek-napoli/|title=Albiol vendos të qëndrojë tek Napoli|publisher=Sportplus.al|language=sq|date=28 qershor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ===Villarreal=== Më 4 korrik 2019, Albiol u rikthye në Spanjë dhe firmosi një kontratë tre-vjeçare me [[Villarreal CF|Villarreal]].<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-albiol-bashkohet-villarrealit/|title=Zyrtare: Albiol i bashkohet Villarrealit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=4 korrik 2019|accessdate=13 korrik 2019}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 17 gusht, në barazimin 4–4 në shtëpi kundër [[Granada CF|Grandës]] në ndeshjen hapëse të La Ligas 2019–20.<ref>{{cite web|url=https://indeksonline.net/villarreal-dhe-granada-japin-spektakel-ne-xhiron-e-pare-te-la-liges/|title=Villarreal dhe Granada japin spektakël në xhiron e parë të La Ligës|publisher=Indeks Online|language=sq|date=17 gusht 2019|accessdate=21 shkurt 2020}}</ref> Më 15 dhjetor, Albiol regjistroi golin e parë me Villarrealin në fitoren 2–1 në transfertë ndaj [[Sevilla FC|Seviljes]], duke shënuar golin e parë të takimit në minutën e 13të.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2019/12/15/spain/primera-division/sevilla-futbol-club/villarreal-club-de-futbol/3058978/|title=Sevilla vs. Villarreal 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 dhjetor 2019|accessdate=15 prill 2020}}</ref> Në sezonin 2020–21, Albiol shënoi dy gola në 11 ndeshje në Ligën e Evropës, duke ndihmuar klubin të fitonte trofeun e parë madhor në histori.<ref>{{cite web|url=https://pt.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0264-1102679f1685-dcb518fd71d4-1000--final-de-la-europa-league-villarreal-manchester-united/|title=Finalista de la Europa League: Villarreal|publisher=UEFA|language=es|date=24 maj 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref><ref name=EL>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/57224112|title=Villarreal 1–1 Manchester United|publisher=BBC Sport|language=en|author=Simon Stone|date=26 maj 2021|access-date=26 maj 2021}}</ref> Në ndeshjen e Superkupës Evropiane kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]], ai humbi penalltinë vendimtare në gjuajtjet e penalltive, ku Villarreal u mposht 6–5.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/58157867|title=Chelsea 1–1 Villarreal (Chelsea win 6–5 on penalties)|publisher=BBC Sport|language=en|author=Mark Sterling|date=11 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Më 12 prill 2021, Albiol u shpall lojtari i ndeshjes në barazimin 1–1 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e dytë çerek-finale të Ligës së Kampionëve; Villarreal siguroi një kualifikim surprizë me rezultatin e përgjithshëm 2–1.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0274-14e4c515c083-62007a25cd48-1000--bayern-1-1-villarreal-agg-1-2-last-gasp-chukwueze-sends-/|title=Bayern 1–1 Villarreal (agg 1–2): Last-gasp Chukwueze sends Spanish side through to semi-finals|publisher=UEFA|language=en|date=12 prill 2022|access-date=8 shtator 2024}}</ref> Në maj 2025, katër muaj para ditëlindjes së tij të 40të, Albiol njoftoi largimin nga klubi pas gjashtë sezonesh, ku ai luajti 201 ndeshje dhe shënoi 4 gola.<ref>{{cite web|url=https://www.eldesmarque.com/futbol/villarreal-cf/20250526/raul-albiol-niega-retirada-quiero-seguir-jugando_300675517.html|title=Raúl Albiol se resiste a la retirada y busca equipo: "Mi mujer me mata pero quiero seguir jugando"|publisher=El Desmarque|language=es|date=26 maj 2025|access-date=11 qershor 2025}}</ref> ===Pisa=== Në shtator 2025, Albiol u rikthye në Itali dhe firmosi një kontratë një-vjeçare me klubin e sapongjitur në elitë, [[Pisa S.C.|Pisa]].<ref>{{cite web|url=https://pisasportingclub.com/en/raul-albiol-is-a-pisa-sc-player/|title=Raul Albiol is a Pisa SC player!|publisher=Pisa S.C.|language=en|date=2 shtator 2025|access-date=2 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua në tetë ndeshje në kampionat dhe një në kupë gjatë sezonit 2025–26 dhe në përfundim të tij u largua si lojtar i lirë. ==Kariera ndërkombëtare== [[Skeda:Spain - Chile - 10-09-2013 - Geneva - Arturo Vidal, Raul Albiol and Javi Garcia.jpg|parapamje|djathtas|220px|Raul Albiol (#2) gjatë një ndeshjeje miqësore ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]] në vitin 2013]] Pasi luajti për [[Kombëtarja spanjolle U–21 e futbollit|Spanjën nën-21]], Albiol luajti ndeshjen e parë për [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 13 tetor 2007 në një fitore 3–1 ndaj [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]] e vlefshme për [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2008|kualifikueset]] e [[UEFA Euro 2008]].<ref>{{cite news|url=http://www.20minutos.es/noticia/289897/0/victoria/seleccion/dinamarca/|title=España sale del túnel tras su triunfo en Dinamarca (1–3)|trans-title=Spanja del nga tyneli pas fitores në Danimarkë (1–3)|newspaper=[[20 minutos]]|language=es|date=13 tetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Ai u thirr në fazën finale të turnamentit, të cili ekipi e fitoi për herë të dytë në histori, duke luajtur dy herë, kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] (si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Carles Puyol]]) dhe [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2008/7363473.stm|title=Russia 2–0 Sweden & Greece 1–2 Spain|trans-title=Rusia 2–0 Suedia & Greqia 1–2 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Trajneri i ri i kombëtares [[Vicente del Bosque]] e përfshiu Albiolin në listën e ekipit që do të luante në [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|Kupën e Konfederatave 2009]] në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]]. Ai luajti si titullar në ndeshjen e parë të ekipit kundër Zelandës së Re, duke qënë në qëndër të mbrojtjes sëbashku me Puyolin dhe duke lënë mbrapa shokun e skuadrës te Valencia [[Carlos Marchena]]; Spanja fitoi me rezultatin tenistik 5–0.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|title=La Roja lean to the left|trans-title=La Roja mbështetet në të majtë|publisher=FIFA|language=en|date=16 qershor 2009|accessdate=18 prill 2017|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804081845/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|url-status=dead}}</ref> Albiol u zgjodh edhe për [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010 FIFA Kupën e Botës]], por nuk luajti asnjë ndeshje gjatë turnamentit për shkak dëmtimi në stërvitje me ekipin që doli triumfues.<ref>{{cite web|url=http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|title=Breaking (ouch!) news: Raúl Albiol injured|trans-title=Lajmi (ouch!) fundit: Raúl Albiol dëmtohet|publisher=World Cup Blog|language=en|date=26 qershor 2010|accessdate=3 korrik 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101124231841/http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|archivedate=24 nëntor 2010}}</ref> Ai u thirr edhe për në [[UEFA Euro 2012]] që u zhvillua në [[Polonia|Poloni]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]], por sërisht si lojtar rezervë, me Spanjën që arriti një tjetër sukses. Albiol u thirr në listën fillestare prej 30 lojtarësh për të luajtur në [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupën e Botës]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27394287|title=World Cup 2014: Diego Costa and Fernando Torres in Spain squad|trans-title=Kupa e Botës 2014: Diego Costa dhe Fernando Torres në ekipin e Spanjës|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2014|accessdate=14 maj 2014}}</ref> dhe po ashtu edhe në listën përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27647635|title=World Cup 2014: Spain drop Alvaro Negredo and Jesus Navas|trans-title=Kupa e Botës 2014: Spanja largon Alvaro Negredon dhe Jesus Navas|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 maj 2014|accessdate=31 maj 2014}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të parë në një Kupë Bote në ndeshjen e fundit të grupit ndaj [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] me Spanjën që ishte eliminuar; ai luajti gjatë gjithë ndeshjes në mbrojtje sëbashku me [[Sergio Ramos]]in duke kontribuar në një fitore 3–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25285263|title=Australia 0–3 Spain|trans-title=Australia 0–3 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=23 qershor 2014|accessdate=24 qershor 2014}}</ref> Në shtator 2018, Albiol mori një thirrje nga trajneri [[Luis Enrique]] për ndeshjet hapëse të [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligës së Kombeve]] kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] dhe [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]], duke u rikthyer në kombëtare pas tre vitesh. Megjithatë, ai ishte një zëvëndësim i papërdorur në të dyja ndeshjet.<ref>{{cite web|url=http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|title=Enrique e nis me këmbë të mbarë, Spanja triumfon ndaj Anglisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=8 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=10 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910175837/http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/spanja-shkaterron-kroacine-furia-e-kuqe-shenon-gjashte-nenkampioneve-boteror/|title=Spanja shkatërron Kroacinë, ‘Furia e Kuqe’ i shënon gjashtë herë nënkampionëve botëror|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=11 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol u thirr sërisht një muaj më vonë,<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/11/08/spanja-luis-enrique-rikthen-jordi-alben-ne-kombetare/|title=Spanja, Luis Enrique rikthen Jordi Albën në kombëtare|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=8 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> duke luajtur si titullar për 90 minuta në një miqësore të fituar ndaj [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsit]] 4–1, duke regjistuar ndeshjen e parë me ''Furinë e Kuqe'' në tre vite.<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/10/11/world/friendlies/wales/spain/2778472/|title=Walles vs. Spain 1 – 4|trans-title=Uellsi vs. Spanja 1 – 4|publisher=Soccerway|language=en|date=11 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> ==Jeta personale== Pseudonimi i Albiol është "''El Chori''".<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-nos-vemos-fuerza-superar/20100106dasdaiftb_23/Tes|title=Nos vemos con fuerza para superar al Barça|trans-title=Ne e shohim veten për të mposhtur Barçën|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=6 janar 2010|accessdate=16 maj 2012}}</ref> Vëllai i tij më i madh, [[Miguel Albiol|Miguel]], ka qënë gjithashtu një futbollist i cili luante si mesfushor. Ai u formua në akademinë e Valencias, dhe luajti një ndeshje në ligë me ekipin e parë, por e shpenzoi shumicën e karrierës duke përfaqësuar [[Rayo Vallecano]]n. Babai i tij, gjithashtu i quajtur Miguel, luajti në ligat e ulëta më së shumti me [[Benidorm CF]], dhe gjithashtu luajti dy herë në [[Segunda División]] për [[CE Sabadell FC]] në [[1979–80 Segunda División|sezonin 1979–80]]; vëllai i tij më i vogël, Brian, u emërua në nder të [[Brian Laudrup]], i cili adhurohej nga Raúli për shkak të sukseseve të tij me kombëtaren daneze.<ref>{{cite web|url=http://www.levante-emv.com/deportes/2010/07/13/vilamarxant-emociona-albiol/722348.html|title=Vilamarxant se emociona con Albiol|trans-title=Vilamarxant emocionohet me Albiol|newspaper=[[Levante-EMV]]|language=es|date=13 korrik 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://futbol.as.com/futbol/2010/10/26/mas_futbol/1288074418_850215.html|title=Los hermanos Albiol frente a frente|trans-title=Vëllezërit Albiol ball për ball|newspaper=Diario AS|language=es|date=26 tetor 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|title=RealAlbiol: "Mourinho nos ha dado carácter. Día a día demuestra lo gran entrenador que es"|trans-title=RealAlbiol: "Mourinho ka ndërtuar karakterin tonë. Çdo ditë ai tregon se sa trajner i mirë është"|publisher=Real Madrid C.F.|language=es|date=17 dhjetor 2011|accessdate=27 maj 2012|archiveurl=https://archive.today/20120908023717/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|archivedate=8 shtator 2012}}</ref> Albiol është i babai i dy vajzave me gruan e tij Alicia; Azahara, lindur më 16 mars 2009 dhe Alma, lindur më 7 janar 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Acuerdo/Valencia/Madrid/Albiol/elpepidep/20090625elpepidep_3/Tes?print=1|title=Acuerdo entre el Valencia y el Madrid por Albiol|trans-title=Marrëveshja ndërmjet Valencias dhe Madridit për Albiolin|newspaper=[[El País]]|language=es|date=25 qershor 2009|accessdate=15 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lasprovincias.es/20100109/deportes/valencia/alma-valenciana-albiol-20100109.html|title=El 'alma' valenciana de Albiol|trans-title=Shpirti valencian i Albiolit|newspaper=[[Las Provincias]]|language=es|date=9 janar 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref> Në vitin 2008, ai, sëbashku me [[Guillermo Franco]]n dhe [[Marcos Senna|Marcos Sennën]], themeluan Evangélico FC, një organizatë me 140 atletë dhe 16 trajnerë që synonin të promovonin vlerat e krishtere te atletët e rinjë në Spanjë.<ref>{{cite web|url=http://protestantedigital.com/ciudades/22149/Marcos_Senna_presento_el_Evangelico_FC_equipo_de_futbol_inspirado_en_los_valores_cristianos|title=Marcos Senna presentó el Evangélico FC, equipo de fútbol inspirado en los valores cristianos|trans-title=Marcos Senna prezanton Evangélico FC, ekipin e futbollit të frymëzuar nga vlerat krishtere|publisher=Protestante Digital|language=es|date=20 tetor 2008|accessdate=18 janar 2019}}</ref> ==Statistikat e karrierës== [[Skeda:Albiol Raul 73374.jpg|parapamje|Raul Albiol duke luajtur për [[S.S.C. Napoli|Napolin]] në një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]] kundër [[Dinamo Moska|Dinamo Moskës]] në vitin 2015.]] ===Klube=== {{updated|22 mars 2026}}<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/raul-albiol-tortajada/3017/|title=Raúl Albiol|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/7829-raul-albiol|title=Raúl Albiol|publisher=Football Database|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] |[[2002–03 Segunda División B|2002–03]] |rowspan="2"|[[Segunda División B]] |14||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||3 |- |[[2003–04 Segunda División B|2003–04]] |35||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !49!!5!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!49!!5 |- |rowspan="1"|[[Getafe CF|Getafe]] (huazim) |[[2004–05 La Liga|2004–05]] |rowspan="1"|[[La Liga]] |17||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||1 |- |rowspan="6"|[[Valencia CF|Valencia]] |[[2003–04 La Liga|2003–04]] |La Liga |colspan="2"|—||colspan="2"|—||2<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2005–06 La Liga|2005–06]] |La Liga |29||1||4||0||3<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]</ref>||0||colspan="2"|—||36||1 |- |[[2006–07 La Liga|2006–07]] |La Liga |36||1||4||2||12<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]</ref>||1||colspan="2"|—||52||4 |- |[[2007–08 La Liga|2007–08]] |La Liga |32||1||6||0||7<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||45||1 |- |[[2008–09 La Liga|2008–09]] |La Liga |34||2||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||2<ref group="lower-alpha" name="ESP">Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España|Superkupën e Spanjës]]</ref>||0||44||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !131!!5!!16!!2!!30!!1!!2!!0!!179!!8 |- |rowspan="5"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 La Liga|2009–10]] |La Liga |33||0||2||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||colspan="2"|—||43||1 |- |[[2010–11 La Liga|2010–11]] |La Liga |20||0||6||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||32||0 |- |[[2011–12 La Liga|2011–12]] |La Liga |10||0||2||0||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||0||0||17||0 |- |[[2012–13 La Liga|2012–13]] |La Liga |18||1||5||0||3<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ESP"/>||0||27||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !81!!1!!15!!0!!22!!1!!2!!0!!119!!2 |- |rowspan="7"|[[S.S.C. Napoli|Napoli]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |[[Serie A]] |32||1||5||0||9<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]], tre ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||46||1 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |Serie A |35||0||3||0||12<ref group="lower-alpha>Dy ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], dhjetë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]</ref>||0||51||0 |- |[[2015–16 Serie A|2015–16]] |Serie A |36||1||0||0||3<ref group="lower-alpha" name="UEL">Të gjithë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||39||1 |- |[[2016–17 Serie A|2016–17]] |Serie A |26||0||3||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||35||0 |- |[[2017–18 Serie A|2017–18]] |Serie A |31||3||0||0||8<ref group="lower-alpha>Shtatë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||44||2 |- |[[2018–19 Serie A|2018–19]] |Serie A |20||1||0||0||6<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], asnjë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||26||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !180!!7!!11!!0!!44!!0!!1!!0!!236!!8 |- |rowspan="7"|[[Villarreal CF|Villarreal]] |[[2019–20 Villarreal CF season|2019–20]] |La Liga |36||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||1 |- |[[2020–21 Villarreal CF season|2020–21]] |La Liga |35||0||1||0||11{{efn|name=UEL}}||2||colspan="2"|—||47||2 |- |[[2021–22 Villarreal CF season|2021–22]] |La Liga |28||0||2||1||12{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]]}}||0||43||1 |- |[[2022–23 Villarreal CF season|2022–23]] |La Liga |25||0||1||0||1{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Ligën e Konferencave]]}}||0||colspan="2"|—||27||0 |- |[[2023–24 Villarreal CF season|2023–24]] |La Liga |26||0||1||0||3{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||30||0 |- |[[2024–25 Villarreal CF season|2024–25]] |La Liga |15||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !165!!1!!8!!1!!27!!2!!1!!0!!201!!4 |- |[[Pisa S.C.|Pisa]] |[[2025–26 Serie A|2025–26]] |Serie A |8||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||9||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !617!!16!!53!!3!!123!!4!!5!!0!!798!!23 |} {{notelist}} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html|title=Raúl Albiol|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=16 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=25656|title=Raúl Albiol|website=EU-Football.info|language=en|accessdate=24 maj 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2007||2||0 |- |2008||8||0 |- |2009||11||0 |- |2010||2||0 |- |2011||8||0 |- |2012||7||0 |- |2013||6||0 |- |2014||6||0 |- |2015||1||0 |- |2018||1||0 |- |2019||4||0 |- |2021||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!58!!0 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Valencia<ref name="Soccerway"/> *[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[2003–04 Kupa UEFA|2003–04]] *[[Copa del Rey]]: [[2007–08 Copa del Rey|2007–08]] ;Real Madrid<ref name="Soccerway"/> *[[La Liga]]: [[2011–12 La Liga|2011–12]] *[[Copa del Rey]]: [[2010–11 Copa del Rey|2010–11]]; Finalist [[2012–13 Copa del Rey|2012–13]] *[[Supercopa de España]]: [[2012 Supercopa de España|2012]]; Finalist [[2011 Supercopa de España|2011]] ;Napoli<ref name="Soccerway"/> *[[Coppa Italia]]: [[2013–14 Coppa Italia|2013–14]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[2014 Supercoppa Italiana|2014]] [[Skeda:2010 FIFA World Cup Spain with cup.JPG|parapamje|djathtas|220px|Albiol (#2) duke festuar triumfin e [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].]] ===Kombetarja=== ;Spanja *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 2008|2008]], [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[FIFA Kupa e Konfederatave]]: vendi i tretë [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|2009]]; finalist [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013]] *[[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian nën-19]]: [[2004 UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|2004]] ===Personale=== *[[Çmimi Don Balón|La Liga Zbulimi i Vitit]]: 2006 *[[UEFA Liga e Evropës]] Skuadra e Sezonit: [[2014–15 UEFA Liga e Evropës|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2252455.html|title=Experts' UEFA Europa League squad of the season|trans-title=Skuadra e sezonit e UEFA Ligës së Evropës nga ekspertët|publisher=UEFA|language=en|date=28 maj 2015|accessdate=7 janar 2016}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://www.bdfutbol.com/en/j/j2290.html Raúl Albiol] te BDFutbol *[http://www.ciberche.net/histoche/jugador?player=32 Statistikat dhe biografia] *[https://www.tuttocalciatori.net/Raul_Albiol_Tortajada Statistikat te Tutto Calciatori] *[https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html Raúl Albiol] te National-Football-Teams.com *[https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ Raúl Albiol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122071421/https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ |date=22 janar 2020 }} – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s {{DEFAULTSORT:Albiol, Raúl}} {{Artikull i mirë|dita = 27|muaj = 04|viti = 2020}} [[Kategoria:Lindje 1985]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Valencia CF]] [[Kategoria:Futbollistë të huazuar në Getafe CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Pisa S.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División B]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] 48mhrmakhqw9szv2d5sem4v5446qee9 3043423 3043422 2026-09-18T16:57:19Z Sadsadas 51943 /* Pisa */ 3043423 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Raúl Albiol | image = [[Skeda:Raúl Albiol 2009.jpg|200px]] | caption = Albiol më [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] në 2009 | fullname = Raúl Albiol Tortajada | birth_date = {{birth date and age|4|9|1985|df=y}} | birth_place = [[Vilamarxant]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.90 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Villarreal CF|Villarreal]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 1994–1996 | youthclubs1 = [[Ribarroja CF|Ribarroja]] | youthyears2 = 1996–1997 | youthclubs2 = Vilamarxant | youthyears3 = 1997–2003 | youthclubs3 = [[Valencia CF|Valencia]] | years1 = 2003–2004 | clubs1 = [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] | caps1 = 35 | goals1 = 2 | years2 = 2004–2009 | clubs2 = [[Valencia CF|Valencia]] | caps2 = 131 | goals2 = 5 | years3 = 2004–2005 | clubs3 = → [[Getafe CF|Getafe]] (huazim) | caps3 = 17 | goals3 = 1 | years4 = 2009–2013 | clubs4 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps4 = 81 | goals4 = 1 | years5 = 2013–2019 | clubs5 = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | caps5 = 180 | goals5 = 6 | years6 = 2019–2025 | clubs6 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | caps6 = 165 | goals6 = 1 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = [[Pisa S.C.|Pisa]] | caps7 = 8 | goals7 = 0 | nationalyears1 = 2004 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003–2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2005–2006 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2007–2021 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps4 = 58 | nationalgoals4 = 0 | pcupdate = 22 mars 2026 | ntupdate = }} '''Raúl Albiol Tortajada''' (lindur më 4 shtator 1985) është një [[futbolli]]st profesionist [[spanjoll]] i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]]. Albiol është një lojtar fizikisht i fortë, i cili është i fortë në ajër si dhe shquhet për shkathtësinë e tij. Ai mund të luaj si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]] ose [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]].<ref>{{cite web|url=http://www.areanapoli.it/squadra/raul_albiol.html|title=Raul Albiol|publisher=Area Napoli|language=it|author=Luca Ruggiero|accessdate=1 maj 2015}}</ref> Ai e ka shpenzuar shumicën e karrierës me [[Valencia CF|Valencian]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], duke fituar pesë trofe madhor me të dyja klubet; ai mblodhi gjithsej 229 ndeshje në [[La Liga]] dhe shënoi shtatë gola në dhjetë sezone. Ai gjithashtu ka shpenzuar edhe disa vite në [[Italia|Itali]] me [[S.S.C. Napoli|Napolin]]. Një lojtar ndërkombëtar i [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që nga viti 2007, Albiol ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] dhe [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]], duke fituar tre turnamente përfshirë [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]]. ==Jeta e hershme== Albiol filloi te luante futboll në moshën 9 vjeç, ku u aktivizua në skuadrën e të rinjëve të Ribarroja. Në vitin 1996, ai u largua nga klubi për të kaluar te Vilamarxant. Qëndrimi i tij atje ishte i shkurtër, dhe në vitin 1997 kaloi te akademia e Valencias. ==Karriera me klube== ===Valencia=== Lindur në [[Vilamarxant]], [[Komuniteti i Valencias|Komuniteti Valencian]], Albiol filloi të luante futboll me dy klube modeste të rajonit të tij, dhe më pas kaloi te gjigandët e [[Valencia CF]] para se të festonte ditëlindjen e tij të 10të. Ai debutoi me ekipin e parë më 24 shtator 2003 në një ndeshje të raundit të parë të [[UEFA Liga e Europës|Kupës UEFA]]-s kundër [[AIK Fotboll]], në moshën 18 vjeç e 20 ditë.<ref>{{cite web|url=http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|title=El Valencia toma la iniciativa|trans-title=Valencia merr iniciativën|publisher=UEFA|language=es|date=25 shtator 2003|accessdate=9 mars 2014|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220053122/http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht debutimit, ai e shpenzoi sezonin me [[Valencia CF Mestalla|ekipin B]]. Në gusht 2004, gjatë kohës që po udhëtonte për të firmosur me [[Getafe CF|Getafen]] në formë huazimi, Albiol u përfshi në një aksident serioz rrugor, duke bërë që të vendosej në kurë intensive.<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/12/futbol/1105565585.html|title=Albiol reaparece tras su accidente|trans-title=Albiol rishfaqet pas aksidentit|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=12 janar 2005|accessdate=13 prill 2009}}</ref> Ai u rikuperua plotësisht, dhe pasi u rikthye në janar, u bë një lojtar i rendësishëm i klubit [[Madridi|kryeqytetas]] në luftën e tyre për mbijetesë; ai debutoi në [[La Liga]] më 15 janar 2005 në barazimin 1–1 ndaj [[Atlético Madrid]],<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/15/liga/1105814577.html|title=El Getafe paraliza a un Atlético inefable|trans-title=Getafe paraliza e padëgjuar e Atléticos|newspaper=El Mundo|language=es|date=16 janar 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> dhe shënoi golin e parë ndaj një tjetër klubi kryeqytetas, [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], në një triumf 2–1 në shtëpi dy muaj më vonë.<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/03/13/liga/1110735959.html|title=Getafe, otra tumba para el Real Madrid|trans-title=Getafe, një tjetër varr për Real Madridin|newspaper=El Mundo|language=es|date=15 mars 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Albiol u rikthe në [[Stadiumi Mestalla|Stadiumin Mestalla]] në [[2005–06 La Liga|sezonin 2005–06]], dhe shpejt u bë titullar në skuadër për shkak të shkathtësisë së tij. Në ndeshjen hapëse të [[2006–07 La Liga|sezonit 2006–07 në ligë]], ai shënoi golin e fitores (goli i vetëm i tij gjatë sezonit) kundër [[Real Betis]] në një fitore 2–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/203769/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Valencia 2–1 Real Betis|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 gusht 2006|accessdate=12 dhjetor 2012}}</ref> Ai gjithashtu shënoi një gol nga distanca kundër [[Olympiacos F.C.]] më 12 shtator 2016, në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] të [[2006–07 UEFA Liga e Kampioneve|atij viti]], duke ndihmuar Valencian të fitonte 4–2;<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/matches/season=2007/round=2357/match=1116320/report=rp.html|title=Olympiacos undone by magic Morientes|trans-title=Olympiacos zhbëhet nga magjiku Morientes|publisher=UEFA|language=en|date=12 shtator 2006|accessdate=12 prill 2009}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> gjatë qëndrimit të katër-vjeçar në klubi, shifra e tij më e ulët gjatë një sezoni ishte 29 ndeshje, të cilat ai i regjistroi gjatë sezonit 2007–08, duke ndihmuar gjithashtu skuadrën të fitonte [[2007–08 Copa del Rey|edicionin 2007–08]] të [[Copa del Rey]]t.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=684523.html|title=Cup triumph salvages Valencia season|trans-title=Triumfi në kupë shpëton sezonin e Valencias|publisher=UEFA|language=en|date=17 prill 2008|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> ===Real Madrid=== [[Skeda:Albiol - Lucho (Real Madrid-Olympique de Marseille).jpg|parapamje|Albiol në një duel ndaj [[Lucho González]] të [[Olympique Marseille|Marseille]] në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] në vitin 2009.]] Më 25 qershor 2009, Albiol firmosi me Real Madridin si lojtar i lirë për një shifër rreth 15 milion [[Euro|€]],<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5634990/Real-Madrid-sign-Raul-Albiol-and-step-up-Karim-Benzema-chase.html|title=Real Madrid sign Raul Albiol and step up Karim Benzema chase|trans-title=Real Madridi firmos me Raul Albiol dhe hap ndekjen e Karim Benzemas|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=25 qershor 2009|accessdate=25 qershor 2009}}</ref> duke u bërë spanjolli i parë i blerë nga [[Florentino Pérez]] në rikthimin e tij si president. Më 2 korrik, ai u prezantua zyrtarisht në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Stadiumin Santiago Bernabéu]] ku mori fanellën me numrin 18 nga [[Rubén de la Red]], i cili do të humbiste [[2009–10 La Liga|sezonin]] për shkak të problemeve në zemër.<ref>{{cite web|url=http://goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|title=De la Red will get his number back when he returns – Real Madrid's Albiol|trans-title=De la Red do të marr numrin e tij kur të rikthehet – Albioli i Real Madridit|publisher=Goal.com|language=en|date=3 korrik 2009|accessdate=6 korrik 2009|archive-date=26 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726073746/http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|url-status=dead}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë për klubin më 8 dhjetor 2009 në fitoren 3–1 kundër francezëve të [[Olympique de Marseille]] në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000028/match=2000457/postmatch/report/index.html|title=Madrid march on as Marseille miss out|trans-title=Madridi marshon, Marseja humbet|publisher=UEFA|language=en|date=8 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai ishte një titullar i padiskutueshëm në kampionat, më së shumti për shkak të dëmtimit në gju të [[Pepe]]s.<ref>{{cite web|url=http://www.lanacion.com.ar/1211284-grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada|title=Grave lesión de Pepe: se pierde el resto de la temporada|trans-title=Dëmtimi serioz i Pepes: ai humbet pjesën e mbetur të sezonit|newspaper=[[La Nación]]|language=es|date=13 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819061518/https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada-nid1211284/|url-status=dead}}</ref> Në [[2010–11 La Liga|sezonin 2010–11]], Albiol u ul në stol pasi Real Madridi bleu një lojtar të pozicionit të tij, portugezin [[Ricardo Carvalho]] (ai u ble nga trajneri i ri i skuadrës, portugezi tjetër [[José Mourinho]]); kjo gjë bëri që minutazhi i Albiol të paksohej e ai të në kampionat vetëm kur lojtarët titullar kishin dëmtime ose pezullime (Pepe sërisht mungoi në disa ndeshje për shkak të problemeve fizike).<ref>{{cite web|url=http://www.abc.es/20120204/deportes-futbol/abci-albiol2012-201202041301.html|title=Albiol, el último de la fila|trans-title=Albiol, i fundit në rresht|newspaper=[[ABC (gazetë)|ABC]]|language=es|date=4 shkurt 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.libertaddigital.com/deportes/2012-05-11/mallorca-ultimo-tren-para-albiol-1276458266/|title=Mallorca, último tren para Albiol|trans-title=Mallorca, treni i fundit për Albiol|publisher=Libertad Digital|language=es|date=11 maj 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai megjithatë luajti si titullar në [[2010–11 Copa del Rey|kupë]], duke ndihmuar skuadrën të arrinte në [[Finalja e Copa del Rey 2011|finalen]]. Më 26 janar 2011, në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] (fitore 1–0 jashtë fushe), ai largoi në vijën fatale një top të goditur nga [[Luís Fabiano]];<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|title=Benzema advantage|trans-title=Avantazhi i Benzemas|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 janar 2011|accessdate=3 shkurt 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024065440/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|url-status=dead}}</ref> më 16 prill, ai u nxorr jashtë me karton të kuq për një faull ndaj ish shokut të tij te [[Valencia CF|Valencia]], [[David Villa]] brënda në zonë gjatë ''[[El Clásico]]s'', nga i cili erdhi goli i parë në një barazim 1–1 në shtëpi,<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|title=Ronaldo earns draw in el clasico|trans-title=Ronaldo sjell barazimin në el clasico|publisher=ESPN FC|language=en|date=16 prill 2011|accessdate=20 prill 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024164305/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|url-status=dead}}</ref> duke bërë që të humbiste finalen e kupës katër ditë më vonë – për shkak pezullimi – ndaj të njëjtit kundërshtar. Më 6 gusht 2012, Albiol rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|title=Official announcement|trans-title=Njoftim zyrtar|publisher=Real Madrid C.F.|language=en|date=6 gusht 2012|accessdate=6 gusht 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120808202308/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|archivedate=8 gusht 2012}}</ref> Më 27 nëntor, në ndeshjen e parë si kapiten skuadre në një ndeshje kupe ndaj [[CD Alcoyano]], ai u nxorr jashtë me barrelë pas vetëm një minute për shkak të një dëmtimi në kyçin e këmbës; ky dëmtim e la jashtë fushave për rreth një muaj.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/2012/11/27/futbol/equipos/real_madrid/1354049866.html|title=Albiol, de tres a cuatro semanas de baja|trans-title=Albiol, tre deri në katër javë jashtë|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 dhjetor 2012|accessdate=28 dhjetor 2012}}</ref> Albiol shënoi golin e dytë zyrtar për Real Madridin më 8 maj 2013, duke shënuar me kokë pas një korneje golin e parë të skuadrës në fitoren 6–2 ndaj [[Málaga CF|Málagës]].<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348184/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Madrid make Barca wait|trans-title=Madridi bën Barçën të presë|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 maj 2013|accessdate=10 maj 2013}}</ref> ===Napoli=== [[Skeda:Barça - Napoli - 20140806 - 36.jpg|parapamje|220px|majtas|Albiol në aksion gjatë një ndeshje miqësore ndaj Barcelonës në [[Camp Nou]].]] Më 21 korrik 2013, Albiol u shit te [[S.S.C. Napoli]] në [[Italia|Itali]] për 12 miljon €, duke firmosur një kontratë katër-vjeçare me ekipin.<ref>{{cite news|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli bën blerjen e Raul Albiolit zyrtare|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|accessdate=21 korrik 2013|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Në ekip ai gjeti edhe [[Rafael Benítez]]in, trajnerin me të cilin ai punoi gjatë periudhës së tij te [[Valencia CF|Valencia]].<ref>{{cite web|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli zyrtarizon blerjen e Raul Albiolit|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|access-date=15 nëntor 2018|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Albiol mori fanellën numrin 33.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|title=Assegnati i numeri di maglia: il 9 ad Higuain, per Callejon il 7 e per Albiol il 33|trans-title=Shpërndarja e numrave të fanellës: 9-ta te Higuain, për Callejon 7-ta dhe për Albiol 33-sh|publisher=ilmattino.it|language=it|date=30 korrik 2013|accessdate=20 shkurt 2019|archiveurl=https://archive.today/20130730110626/http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|archivedate=30 korrik 2013}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] më 25 gusht, duke luajtur si titullar në fitoren 3–0 ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Napoli/25-08-2013/napoli-bologna-diretta-campionato-calcio-seriea-prima-giornata-201031849154.shtml|title=Napoli-Bologna 3–0: apre Callejon, poi la doppietta di super Hamsik|trans-title=Napoli-Bologna 3–0: Callejon e nis, më pas e dyfishon një super Hamsik|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=25 gusht 2013|accessdate=11 dhjetor 2013}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë me Napolin më 25 janar 2014, golin e barazimit në minutën e 88të në një barazim 1–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]].<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/306630/report|title=Napoli held at home|trans-title=Napoli ndalet në shtëpi|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=25 janar 2014|accessdate=7 shtator 2014}}</ref> Më 3 maj, ai luajti si titullar gjatë gjithë [[2014 Finalja e Coppa Italia|finales]] së [[Coppa Italia]]s, duke ndihmuar skuadrën të mposhte [[ACF Fiorentina|Fiorentinën]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317/|title=Napoli fiton "Kupën e Italisë" (VIDEO)|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014|archive-date=7 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140507045651/http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.oranews.tv/article/live-finalja-ekupes-se-italise-napoli-ka-shenuar-gol-perballe-fiorentines|title=Napoli fiton Kupën e Italisë, mund Fiorentinën 1-3|publisher=Ora News|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014}}</ref> Më 22 dhjetor 2014, Albiol fitoi trofeun e dytë me Napolin, [[Supercoppa Italiana 2014|Superkupën e Italisë]] ndaj [[Juventus F.C.|Juventusit]]; ai luajti 120 minuta me sfidën që u mbyll në barazim 2–2 e më pas shkoi te gjuajet e penalltive, ku Albiol shënoi penalltinë e tretë të ekipit në një fitore 6–5 në [[Stadiumi Jassim Bin Hamad|Stadiumin Jassim Bin Hamad]].<ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|title=Napoli thyen Juventusin në Superkupën e Italisë, vendosën penalltitë|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=23 dhjetor 2014|accessdate=18 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130756/https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|url-status=dead}}</ref> Më 10 janar 2016, Albiol shënoi gol pas dy vitesh në një ndeshje ndaj [[Frosinone Calcio|Frosinone]], duke hapur serinë e fitores 5–1 me një gol në minutën e 20të; kjo fitore i dha ekipit kryen e renditjes.<ref>{{cite web|url=http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|title=Napoli tani është lideri i Seria A|publisher=Spektrum.al|language=sq|date=10 janar 2016|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130737/http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|url-status=dead}}</ref> Ai zhvilloi paraqitjen e tij të 100të në Serie A më 3 shkurt 2016 në fitoren 2–0 në [[Roma|Romë]] ndaj [[S.S Lazio|Lazios]].<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/02/03/italy/serie-a/ss-lazio-roma/ssc-napoli/2120602/|title=Lazio vs. Napoli 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=3 shkurt 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit gjatë sezonit 2015–16, duke luajtur në 36 nga 38 ndeshjet e kampionatit,<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=36719&season_id=145|title=Games played by Raul Albiol in 2015/2016|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Raul Albiol në 2015/2016|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> të cilën Napoli e mbylli në vendin e dytë mbrapa Juventusit, pavarësisht se koleksionoi 82 pikë. Në shtator 2016, Albiol firmosi një kontratë të re deri në qershor 2020 me klubin.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-napoli-blindon-edhe-nje-mbrojtes-foto/|title=Zyrtare: Napoli blindon edhe një mbrojtës (Foto)|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=23 shtator 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Në qershor 2018, ai rinovoi kontratën e tij edhe me një vit, duke zgjatur qëndrimin e tij në [[Napoli]] deri në qershor 2021.<ref>{{cite web|url=https://sportplus.al/albiol-vendos-te-qendoje-tek-napoli/|title=Albiol vendos të qëndrojë tek Napoli|publisher=Sportplus.al|language=sq|date=28 qershor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ===Villarreal=== Më 4 korrik 2019, Albiol u rikthye në Spanjë dhe firmosi një kontratë tre-vjeçare me [[Villarreal CF|Villarreal]].<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-albiol-bashkohet-villarrealit/|title=Zyrtare: Albiol i bashkohet Villarrealit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=4 korrik 2019|accessdate=13 korrik 2019}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 17 gusht, në barazimin 4–4 në shtëpi kundër [[Granada CF|Grandës]] në ndeshjen hapëse të La Ligas 2019–20.<ref>{{cite web|url=https://indeksonline.net/villarreal-dhe-granada-japin-spektakel-ne-xhiron-e-pare-te-la-liges/|title=Villarreal dhe Granada japin spektakël në xhiron e parë të La Ligës|publisher=Indeks Online|language=sq|date=17 gusht 2019|accessdate=21 shkurt 2020}}</ref> Më 15 dhjetor, Albiol regjistroi golin e parë me Villarrealin në fitoren 2–1 në transfertë ndaj [[Sevilla FC|Seviljes]], duke shënuar golin e parë të takimit në minutën e 13të.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2019/12/15/spain/primera-division/sevilla-futbol-club/villarreal-club-de-futbol/3058978/|title=Sevilla vs. Villarreal 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 dhjetor 2019|accessdate=15 prill 2020}}</ref> Në sezonin 2020–21, Albiol shënoi dy gola në 11 ndeshje në Ligën e Evropës, duke ndihmuar klubin të fitonte trofeun e parë madhor në histori.<ref>{{cite web|url=https://pt.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0264-1102679f1685-dcb518fd71d4-1000--final-de-la-europa-league-villarreal-manchester-united/|title=Finalista de la Europa League: Villarreal|publisher=UEFA|language=es|date=24 maj 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref><ref name=EL>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/57224112|title=Villarreal 1–1 Manchester United|publisher=BBC Sport|language=en|author=Simon Stone|date=26 maj 2021|access-date=26 maj 2021}}</ref> Në ndeshjen e Superkupës Evropiane kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]], ai humbi penalltinë vendimtare në gjuajtjet e penalltive, ku Villarreal u mposht 6–5.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/58157867|title=Chelsea 1–1 Villarreal (Chelsea win 6–5 on penalties)|publisher=BBC Sport|language=en|author=Mark Sterling|date=11 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Më 12 prill 2021, Albiol u shpall lojtari i ndeshjes në barazimin 1–1 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e dytë çerek-finale të Ligës së Kampionëve; Villarreal siguroi një kualifikim surprizë me rezultatin e përgjithshëm 2–1.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0274-14e4c515c083-62007a25cd48-1000--bayern-1-1-villarreal-agg-1-2-last-gasp-chukwueze-sends-/|title=Bayern 1–1 Villarreal (agg 1–2): Last-gasp Chukwueze sends Spanish side through to semi-finals|publisher=UEFA|language=en|date=12 prill 2022|access-date=8 shtator 2024}}</ref> Në maj 2025, katër muaj para ditëlindjes së tij të 40të, Albiol njoftoi largimin nga klubi pas gjashtë sezonesh, ku ai luajti 201 ndeshje dhe shënoi 4 gola.<ref>{{cite web|url=https://www.eldesmarque.com/futbol/villarreal-cf/20250526/raul-albiol-niega-retirada-quiero-seguir-jugando_300675517.html|title=Raúl Albiol se resiste a la retirada y busca equipo: "Mi mujer me mata pero quiero seguir jugando"|publisher=El Desmarque|language=es|date=26 maj 2025|access-date=11 qershor 2025}}</ref> ===Pisa=== Në shtator 2025, Albiol u rikthye në Itali dhe firmosi një kontratë një-vjeçare me klubin e sapongjitur në elitë, [[Pisa S.C.|Pisa]].<ref>{{cite web|url=https://pisasportingclub.com/en/raul-albiol-is-a-pisa-sc-player/|title=Raul Albiol is a Pisa SC player!|publisher=Pisa S.C.|language=en|date=2 shtator 2025|access-date=2 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua në tetë ndeshje në kampionat dhe një në kupë gjatë sezonit 2025–26 dhe në përfundim të tij u largua si lojtar i lirë.<ref>{{cite web|url=https://onefootball.com/en/news/raul-albiol-confirms-pisa-exit-and-weighs-playing-on-or-coaching-42948667|title=Raúl Albiol confirms Pisa exit and weighs playing on or coaching|publisher=OneFootball|language=en|date=31 maj 2026|access-date=2 shtator 2026}}</ref> Pas largimit, në korrik 2026 ai nisi kursin e trajnerit për të marrë liçensën B të UEFA-s. ==Kariera ndërkombëtare== [[Skeda:Spain - Chile - 10-09-2013 - Geneva - Arturo Vidal, Raul Albiol and Javi Garcia.jpg|parapamje|djathtas|220px|Raul Albiol (#2) gjatë një ndeshjeje miqësore ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]] në vitin 2013]] Pasi luajti për [[Kombëtarja spanjolle U–21 e futbollit|Spanjën nën-21]], Albiol luajti ndeshjen e parë për [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 13 tetor 2007 në një fitore 3–1 ndaj [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]] e vlefshme për [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2008|kualifikueset]] e [[UEFA Euro 2008]].<ref>{{cite news|url=http://www.20minutos.es/noticia/289897/0/victoria/seleccion/dinamarca/|title=España sale del túnel tras su triunfo en Dinamarca (1–3)|trans-title=Spanja del nga tyneli pas fitores në Danimarkë (1–3)|newspaper=[[20 minutos]]|language=es|date=13 tetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Ai u thirr në fazën finale të turnamentit, të cili ekipi e fitoi për herë të dytë në histori, duke luajtur dy herë, kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] (si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Carles Puyol]]) dhe [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2008/7363473.stm|title=Russia 2–0 Sweden & Greece 1–2 Spain|trans-title=Rusia 2–0 Suedia & Greqia 1–2 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Trajneri i ri i kombëtares [[Vicente del Bosque]] e përfshiu Albiolin në listën e ekipit që do të luante në [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|Kupën e Konfederatave 2009]] në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]]. Ai luajti si titullar në ndeshjen e parë të ekipit kundër Zelandës së Re, duke qënë në qëndër të mbrojtjes sëbashku me Puyolin dhe duke lënë mbrapa shokun e skuadrës te Valencia [[Carlos Marchena]]; Spanja fitoi me rezultatin tenistik 5–0.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|title=La Roja lean to the left|trans-title=La Roja mbështetet në të majtë|publisher=FIFA|language=en|date=16 qershor 2009|accessdate=18 prill 2017|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804081845/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|url-status=dead}}</ref> Albiol u zgjodh edhe për [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010 FIFA Kupën e Botës]], por nuk luajti asnjë ndeshje gjatë turnamentit për shkak dëmtimi në stërvitje me ekipin që doli triumfues.<ref>{{cite web|url=http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|title=Breaking (ouch!) news: Raúl Albiol injured|trans-title=Lajmi (ouch!) fundit: Raúl Albiol dëmtohet|publisher=World Cup Blog|language=en|date=26 qershor 2010|accessdate=3 korrik 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101124231841/http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|archivedate=24 nëntor 2010}}</ref> Ai u thirr edhe për në [[UEFA Euro 2012]] që u zhvillua në [[Polonia|Poloni]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]], por sërisht si lojtar rezervë, me Spanjën që arriti një tjetër sukses. Albiol u thirr në listën fillestare prej 30 lojtarësh për të luajtur në [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupën e Botës]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27394287|title=World Cup 2014: Diego Costa and Fernando Torres in Spain squad|trans-title=Kupa e Botës 2014: Diego Costa dhe Fernando Torres në ekipin e Spanjës|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2014|accessdate=14 maj 2014}}</ref> dhe po ashtu edhe në listën përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27647635|title=World Cup 2014: Spain drop Alvaro Negredo and Jesus Navas|trans-title=Kupa e Botës 2014: Spanja largon Alvaro Negredon dhe Jesus Navas|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 maj 2014|accessdate=31 maj 2014}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të parë në një Kupë Bote në ndeshjen e fundit të grupit ndaj [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] me Spanjën që ishte eliminuar; ai luajti gjatë gjithë ndeshjes në mbrojtje sëbashku me [[Sergio Ramos]]in duke kontribuar në një fitore 3–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25285263|title=Australia 0–3 Spain|trans-title=Australia 0–3 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=23 qershor 2014|accessdate=24 qershor 2014}}</ref> Në shtator 2018, Albiol mori një thirrje nga trajneri [[Luis Enrique]] për ndeshjet hapëse të [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligës së Kombeve]] kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] dhe [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]], duke u rikthyer në kombëtare pas tre vitesh. Megjithatë, ai ishte një zëvëndësim i papërdorur në të dyja ndeshjet.<ref>{{cite web|url=http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|title=Enrique e nis me këmbë të mbarë, Spanja triumfon ndaj Anglisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=8 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=10 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910175837/http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/spanja-shkaterron-kroacine-furia-e-kuqe-shenon-gjashte-nenkampioneve-boteror/|title=Spanja shkatërron Kroacinë, ‘Furia e Kuqe’ i shënon gjashtë herë nënkampionëve botëror|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=11 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol u thirr sërisht një muaj më vonë,<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/11/08/spanja-luis-enrique-rikthen-jordi-alben-ne-kombetare/|title=Spanja, Luis Enrique rikthen Jordi Albën në kombëtare|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=8 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> duke luajtur si titullar për 90 minuta në një miqësore të fituar ndaj [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsit]] 4–1, duke regjistuar ndeshjen e parë me ''Furinë e Kuqe'' në tre vite.<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/10/11/world/friendlies/wales/spain/2778472/|title=Walles vs. Spain 1 – 4|trans-title=Uellsi vs. Spanja 1 – 4|publisher=Soccerway|language=en|date=11 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> ==Jeta personale== Pseudonimi i Albiol është "''El Chori''".<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-nos-vemos-fuerza-superar/20100106dasdaiftb_23/Tes|title=Nos vemos con fuerza para superar al Barça|trans-title=Ne e shohim veten për të mposhtur Barçën|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=6 janar 2010|accessdate=16 maj 2012}}</ref> Vëllai i tij më i madh, [[Miguel Albiol|Miguel]], ka qënë gjithashtu një futbollist i cili luante si mesfushor. Ai u formua në akademinë e Valencias, dhe luajti një ndeshje në ligë me ekipin e parë, por e shpenzoi shumicën e karrierës duke përfaqësuar [[Rayo Vallecano]]n. Babai i tij, gjithashtu i quajtur Miguel, luajti në ligat e ulëta më së shumti me [[Benidorm CF]], dhe gjithashtu luajti dy herë në [[Segunda División]] për [[CE Sabadell FC]] në [[1979–80 Segunda División|sezonin 1979–80]]; vëllai i tij më i vogël, Brian, u emërua në nder të [[Brian Laudrup]], i cili adhurohej nga Raúli për shkak të sukseseve të tij me kombëtaren daneze.<ref>{{cite web|url=http://www.levante-emv.com/deportes/2010/07/13/vilamarxant-emociona-albiol/722348.html|title=Vilamarxant se emociona con Albiol|trans-title=Vilamarxant emocionohet me Albiol|newspaper=[[Levante-EMV]]|language=es|date=13 korrik 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://futbol.as.com/futbol/2010/10/26/mas_futbol/1288074418_850215.html|title=Los hermanos Albiol frente a frente|trans-title=Vëllezërit Albiol ball për ball|newspaper=Diario AS|language=es|date=26 tetor 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|title=RealAlbiol: "Mourinho nos ha dado carácter. Día a día demuestra lo gran entrenador que es"|trans-title=RealAlbiol: "Mourinho ka ndërtuar karakterin tonë. Çdo ditë ai tregon se sa trajner i mirë është"|publisher=Real Madrid C.F.|language=es|date=17 dhjetor 2011|accessdate=27 maj 2012|archiveurl=https://archive.today/20120908023717/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|archivedate=8 shtator 2012}}</ref> Albiol është i babai i dy vajzave me gruan e tij Alicia; Azahara, lindur më 16 mars 2009 dhe Alma, lindur më 7 janar 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Acuerdo/Valencia/Madrid/Albiol/elpepidep/20090625elpepidep_3/Tes?print=1|title=Acuerdo entre el Valencia y el Madrid por Albiol|trans-title=Marrëveshja ndërmjet Valencias dhe Madridit për Albiolin|newspaper=[[El País]]|language=es|date=25 qershor 2009|accessdate=15 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lasprovincias.es/20100109/deportes/valencia/alma-valenciana-albiol-20100109.html|title=El 'alma' valenciana de Albiol|trans-title=Shpirti valencian i Albiolit|newspaper=[[Las Provincias]]|language=es|date=9 janar 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref> Në vitin 2008, ai, sëbashku me [[Guillermo Franco]]n dhe [[Marcos Senna|Marcos Sennën]], themeluan Evangélico FC, një organizatë me 140 atletë dhe 16 trajnerë që synonin të promovonin vlerat e krishtere te atletët e rinjë në Spanjë.<ref>{{cite web|url=http://protestantedigital.com/ciudades/22149/Marcos_Senna_presento_el_Evangelico_FC_equipo_de_futbol_inspirado_en_los_valores_cristianos|title=Marcos Senna presentó el Evangélico FC, equipo de fútbol inspirado en los valores cristianos|trans-title=Marcos Senna prezanton Evangélico FC, ekipin e futbollit të frymëzuar nga vlerat krishtere|publisher=Protestante Digital|language=es|date=20 tetor 2008|accessdate=18 janar 2019}}</ref> ==Statistikat e karrierës== [[Skeda:Albiol Raul 73374.jpg|parapamje|Raul Albiol duke luajtur për [[S.S.C. Napoli|Napolin]] në një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]] kundër [[Dinamo Moska|Dinamo Moskës]] në vitin 2015.]] ===Klube=== {{updated|22 mars 2026}}<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/raul-albiol-tortajada/3017/|title=Raúl Albiol|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/7829-raul-albiol|title=Raúl Albiol|publisher=Football Database|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] |[[2002–03 Segunda División B|2002–03]] |rowspan="2"|[[Segunda División B]] |14||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||3 |- |[[2003–04 Segunda División B|2003–04]] |35||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !49!!5!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!49!!5 |- |rowspan="1"|[[Getafe CF|Getafe]] (huazim) |[[2004–05 La Liga|2004–05]] |rowspan="1"|[[La Liga]] |17||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||1 |- |rowspan="6"|[[Valencia CF|Valencia]] |[[2003–04 La Liga|2003–04]] |La Liga |colspan="2"|—||colspan="2"|—||2<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2005–06 La Liga|2005–06]] |La Liga |29||1||4||0||3<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]</ref>||0||colspan="2"|—||36||1 |- |[[2006–07 La Liga|2006–07]] |La Liga |36||1||4||2||12<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]</ref>||1||colspan="2"|—||52||4 |- |[[2007–08 La Liga|2007–08]] |La Liga |32||1||6||0||7<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||45||1 |- |[[2008–09 La Liga|2008–09]] |La Liga |34||2||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||2<ref group="lower-alpha" name="ESP">Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España|Superkupën e Spanjës]]</ref>||0||44||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !131!!5!!16!!2!!30!!1!!2!!0!!179!!8 |- |rowspan="5"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 La Liga|2009–10]] |La Liga |33||0||2||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||colspan="2"|—||43||1 |- |[[2010–11 La Liga|2010–11]] |La Liga |20||0||6||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||32||0 |- |[[2011–12 La Liga|2011–12]] |La Liga |10||0||2||0||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||0||0||17||0 |- |[[2012–13 La Liga|2012–13]] |La Liga |18||1||5||0||3<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ESP"/>||0||27||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !81!!1!!15!!0!!22!!1!!2!!0!!119!!2 |- |rowspan="7"|[[S.S.C. Napoli|Napoli]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |[[Serie A]] |32||1||5||0||9<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]], tre ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||46||1 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |Serie A |35||0||3||0||12<ref group="lower-alpha>Dy ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], dhjetë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]</ref>||0||51||0 |- |[[2015–16 Serie A|2015–16]] |Serie A |36||1||0||0||3<ref group="lower-alpha" name="UEL">Të gjithë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||39||1 |- |[[2016–17 Serie A|2016–17]] |Serie A |26||0||3||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||35||0 |- |[[2017–18 Serie A|2017–18]] |Serie A |31||3||0||0||8<ref group="lower-alpha>Shtatë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||44||2 |- |[[2018–19 Serie A|2018–19]] |Serie A |20||1||0||0||6<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], asnjë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||26||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !180!!7!!11!!0!!44!!0!!1!!0!!236!!8 |- |rowspan="7"|[[Villarreal CF|Villarreal]] |[[2019–20 Villarreal CF season|2019–20]] |La Liga |36||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||1 |- |[[2020–21 Villarreal CF season|2020–21]] |La Liga |35||0||1||0||11{{efn|name=UEL}}||2||colspan="2"|—||47||2 |- |[[2021–22 Villarreal CF season|2021–22]] |La Liga |28||0||2||1||12{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]]}}||0||43||1 |- |[[2022–23 Villarreal CF season|2022–23]] |La Liga |25||0||1||0||1{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Ligën e Konferencave]]}}||0||colspan="2"|—||27||0 |- |[[2023–24 Villarreal CF season|2023–24]] |La Liga |26||0||1||0||3{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||30||0 |- |[[2024–25 Villarreal CF season|2024–25]] |La Liga |15||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !165!!1!!8!!1!!27!!2!!1!!0!!201!!4 |- |[[Pisa S.C.|Pisa]] |[[2025–26 Serie A|2025–26]] |Serie A |8||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||9||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !617!!16!!53!!3!!123!!4!!5!!0!!798!!23 |} {{notelist}} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html|title=Raúl Albiol|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=16 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=25656|title=Raúl Albiol|website=EU-Football.info|language=en|accessdate=24 maj 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2007||2||0 |- |2008||8||0 |- |2009||11||0 |- |2010||2||0 |- |2011||8||0 |- |2012||7||0 |- |2013||6||0 |- |2014||6||0 |- |2015||1||0 |- |2018||1||0 |- |2019||4||0 |- |2021||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!58!!0 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Valencia<ref name="Soccerway"/> *[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[2003–04 Kupa UEFA|2003–04]] *[[Copa del Rey]]: [[2007–08 Copa del Rey|2007–08]] ;Real Madrid<ref name="Soccerway"/> *[[La Liga]]: [[2011–12 La Liga|2011–12]] *[[Copa del Rey]]: [[2010–11 Copa del Rey|2010–11]]; Finalist [[2012–13 Copa del Rey|2012–13]] *[[Supercopa de España]]: [[2012 Supercopa de España|2012]]; Finalist [[2011 Supercopa de España|2011]] ;Napoli<ref name="Soccerway"/> *[[Coppa Italia]]: [[2013–14 Coppa Italia|2013–14]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[2014 Supercoppa Italiana|2014]] [[Skeda:2010 FIFA World Cup Spain with cup.JPG|parapamje|djathtas|220px|Albiol (#2) duke festuar triumfin e [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].]] ===Kombetarja=== ;Spanja *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 2008|2008]], [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[FIFA Kupa e Konfederatave]]: vendi i tretë [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|2009]]; finalist [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013]] *[[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian nën-19]]: [[2004 UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|2004]] ===Personale=== *[[Çmimi Don Balón|La Liga Zbulimi i Vitit]]: 2006 *[[UEFA Liga e Evropës]] Skuadra e Sezonit: [[2014–15 UEFA Liga e Evropës|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2252455.html|title=Experts' UEFA Europa League squad of the season|trans-title=Skuadra e sezonit e UEFA Ligës së Evropës nga ekspertët|publisher=UEFA|language=en|date=28 maj 2015|accessdate=7 janar 2016}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://www.bdfutbol.com/en/j/j2290.html Raúl Albiol] te BDFutbol *[http://www.ciberche.net/histoche/jugador?player=32 Statistikat dhe biografia] *[https://www.tuttocalciatori.net/Raul_Albiol_Tortajada Statistikat te Tutto Calciatori] *[https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html Raúl Albiol] te National-Football-Teams.com *[https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ Raúl Albiol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122071421/https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ |date=22 janar 2020 }} – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s {{DEFAULTSORT:Albiol, Raúl}} {{Artikull i mirë|dita = 27|muaj = 04|viti = 2020}} [[Kategoria:Lindje 1985]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Valencia CF]] [[Kategoria:Futbollistë të huazuar në Getafe CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Pisa S.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División B]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] otw039eykuxj1u1mmey53hckjf8dr6q 3043497 3043423 2026-09-18T20:03:38Z Sadsadas 51943 /* Pisa */ 3043497 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Raúl Albiol | image = [[Skeda:Raúl Albiol 2009.jpg|200px]] | caption = Albiol më [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] në 2009 | fullname = Raúl Albiol Tortajada | birth_date = {{birth date and age|4|9|1985|df=y}} | birth_place = [[Vilamarxant]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.90 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Villarreal CF|Villarreal]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 1994–1996 | youthclubs1 = [[Ribarroja CF|Ribarroja]] | youthyears2 = 1996–1997 | youthclubs2 = Vilamarxant | youthyears3 = 1997–2003 | youthclubs3 = [[Valencia CF|Valencia]] | years1 = 2003–2004 | clubs1 = [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] | caps1 = 35 | goals1 = 2 | years2 = 2004–2009 | clubs2 = [[Valencia CF|Valencia]] | caps2 = 131 | goals2 = 5 | years3 = 2004–2005 | clubs3 = → [[Getafe CF|Getafe]] (huazim) | caps3 = 17 | goals3 = 1 | years4 = 2009–2013 | clubs4 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps4 = 81 | goals4 = 1 | years5 = 2013–2019 | clubs5 = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | caps5 = 180 | goals5 = 6 | years6 = 2019–2025 | clubs6 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | caps6 = 165 | goals6 = 1 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = [[Pisa S.C.|Pisa]] | caps7 = 8 | goals7 = 0 | nationalyears1 = 2004 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003–2005 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-20 e futbollit|Spanja U20]] | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2005–2006 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps3 = 8 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2007–2021 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps4 = 58 | nationalgoals4 = 0 | pcupdate = 22 mars 2026 | ntupdate = }} '''Raúl Albiol Tortajada''' (lindur më 4 shtator 1985) është një [[futbolli]]st profesionist [[spanjoll]] i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]]. Albiol është një lojtar fizikisht i fortë, i cili është i fortë në ajër si dhe shquhet për shkathtësinë e tij. Ai mund të luaj si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]], [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]] ose [[Mesfushori|mesfushor mbrojtës]].<ref>{{cite web|url=http://www.areanapoli.it/squadra/raul_albiol.html|title=Raul Albiol|publisher=Area Napoli|language=it|author=Luca Ruggiero|accessdate=1 maj 2015}}</ref> Ai e ka shpenzuar shumicën e karrierës me [[Valencia CF|Valencian]] dhe [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], duke fituar pesë trofe madhor me të dyja klubet; ai mblodhi gjithsej 229 ndeshje në [[La Liga]] dhe shënoi shtatë gola në dhjetë sezone. Ai gjithashtu ka shpenzuar edhe disa vite në [[Italia|Itali]] me [[S.S.C. Napoli|Napolin]]. Një lojtar ndërkombëtar i [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] që nga viti 2007, Albiol ka luajtur në dy edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] dhe [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]], duke fituar tre turnamente përfshirë [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]]. ==Jeta e hershme== Albiol filloi te luante futboll në moshën 9 vjeç, ku u aktivizua në skuadrën e të rinjëve të Ribarroja. Në vitin 1996, ai u largua nga klubi për të kaluar te Vilamarxant. Qëndrimi i tij atje ishte i shkurtër, dhe në vitin 1997 kaloi te akademia e Valencias. ==Karriera me klube== ===Valencia=== Lindur në [[Vilamarxant]], [[Komuniteti i Valencias|Komuniteti Valencian]], Albiol filloi të luante futboll me dy klube modeste të rajonit të tij, dhe më pas kaloi te gjigandët e [[Valencia CF]] para se të festonte ditëlindjen e tij të 10të. Ai debutoi me ekipin e parë më 24 shtator 2003 në një ndeshje të raundit të parë të [[UEFA Liga e Europës|Kupës UEFA]]-s kundër [[AIK Fotboll]], në moshën 18 vjeç e 20 ditë.<ref>{{cite web|url=http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|title=El Valencia toma la iniciativa|trans-title=Valencia merr iniciativën|publisher=UEFA|language=es|date=25 shtator 2003|accessdate=9 mars 2014|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220053122/http://es.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2003/matches/round=1718/match=73415/postmatch/report/index.html|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht debutimit, ai e shpenzoi sezonin me [[Valencia CF Mestalla|ekipin B]]. Në gusht 2004, gjatë kohës që po udhëtonte për të firmosur me [[Getafe CF|Getafen]] në formë huazimi, Albiol u përfshi në një aksident serioz rrugor, duke bërë që të vendosej në kurë intensive.<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/12/futbol/1105565585.html|title=Albiol reaparece tras su accidente|trans-title=Albiol rishfaqet pas aksidentit|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=12 janar 2005|accessdate=13 prill 2009}}</ref> Ai u rikuperua plotësisht, dhe pasi u rikthye në janar, u bë një lojtar i rendësishëm i klubit [[Madridi|kryeqytetas]] në luftën e tyre për mbijetesë; ai debutoi në [[La Liga]] më 15 janar 2005 në barazimin 1–1 ndaj [[Atlético Madrid]],<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/01/15/liga/1105814577.html|title=El Getafe paraliza a un Atlético inefable|trans-title=Getafe paraliza e padëgjuar e Atléticos|newspaper=El Mundo|language=es|date=16 janar 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> dhe shënoi golin e parë ndaj një tjetër klubi kryeqytetas, [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], në një triumf 2–1 në shtëpi dy muaj më vonë.<ref>{{cite web|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2005/03/13/liga/1110735959.html|title=Getafe, otra tumba para el Real Madrid|trans-title=Getafe, një tjetër varr për Real Madridin|newspaper=El Mundo|language=es|date=15 mars 2005|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Albiol u rikthe në [[Stadiumi Mestalla|Stadiumin Mestalla]] në [[2005–06 La Liga|sezonin 2005–06]], dhe shpejt u bë titullar në skuadër për shkak të shkathtësisë së tij. Në ndeshjen hapëse të [[2006–07 La Liga|sezonit 2006–07 në ligë]], ai shënoi golin e fitores (goli i vetëm i tij gjatë sezonit) kundër [[Real Betis]] në një fitore 2–1 në shtëpi.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/203769/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Valencia 2–1 Real Betis|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 gusht 2006|accessdate=12 dhjetor 2012}}</ref> Ai gjithashtu shënoi një gol nga distanca kundër [[Olympiacos F.C.]] më 12 shtator 2016, në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] të [[2006–07 UEFA Liga e Kampioneve|atij viti]], duke ndihmuar Valencian të fitonte 4–2;<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/matches/season=2007/round=2357/match=1116320/report=rp.html|title=Olympiacos undone by magic Morientes|trans-title=Olympiacos zhbëhet nga magjiku Morientes|publisher=UEFA|language=en|date=12 shtator 2006|accessdate=12 prill 2009}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> gjatë qëndrimit të katër-vjeçar në klubi, shifra e tij më e ulët gjatë një sezoni ishte 29 ndeshje, të cilat ai i regjistroi gjatë sezonit 2007–08, duke ndihmuar gjithashtu skuadrën të fitonte [[2007–08 Copa del Rey|edicionin 2007–08]] të [[Copa del Rey]]t.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=684523.html|title=Cup triumph salvages Valencia season|trans-title=Triumfi në kupë shpëton sezonin e Valencias|publisher=UEFA|language=en|date=17 prill 2008|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> ===Real Madrid=== [[Skeda:Albiol - Lucho (Real Madrid-Olympique de Marseille).jpg|parapamje|Albiol në një duel ndaj [[Lucho González]] të [[Olympique Marseille|Marseille]] në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] në vitin 2009.]] Më 25 qershor 2009, Albiol firmosi me Real Madridin si lojtar i lirë për një shifër rreth 15 milion [[Euro|€]],<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5634990/Real-Madrid-sign-Raul-Albiol-and-step-up-Karim-Benzema-chase.html|title=Real Madrid sign Raul Albiol and step up Karim Benzema chase|trans-title=Real Madridi firmos me Raul Albiol dhe hap ndekjen e Karim Benzemas|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=25 qershor 2009|accessdate=25 qershor 2009}}</ref> duke u bërë spanjolli i parë i blerë nga [[Florentino Pérez]] në rikthimin e tij si president. Më 2 korrik, ai u prezantua zyrtarisht në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Stadiumin Santiago Bernabéu]] ku mori fanellën me numrin 18 nga [[Rubén de la Red]], i cili do të humbiste [[2009–10 La Liga|sezonin]] për shkak të problemeve në zemër.<ref>{{cite web|url=http://goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|title=De la Red will get his number back when he returns – Real Madrid's Albiol|trans-title=De la Red do të marr numrin e tij kur të rikthehet – Albioli i Real Madridit|publisher=Goal.com|language=en|date=3 korrik 2009|accessdate=6 korrik 2009|archive-date=26 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726073746/http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/07/03/1361474/de-la-red-will-get-his-number-back-when-he-returns-real|url-status=dead}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë për klubin më 8 dhjetor 2009 në fitoren 3–1 kundër francezëve të [[Olympique de Marseille]] në [[2009–10 UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2010/matches/round=2000028/match=2000457/postmatch/report/index.html|title=Madrid march on as Marseille miss out|trans-title=Madridi marshon, Marseja humbet|publisher=UEFA|language=en|date=8 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai ishte një titullar i padiskutueshëm në kampionat, më së shumti për shkak të dëmtimit në gju të [[Pepe]]s.<ref>{{cite web|url=http://www.lanacion.com.ar/1211284-grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada|title=Grave lesión de Pepe: se pierde el resto de la temporada|trans-title=Dëmtimi serioz i Pepes: ai humbet pjesën e mbetur të sezonit|newspaper=[[La Nación]]|language=es|date=13 dhjetor 2009|accessdate=8 gusht 2015|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819061518/https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/grave-lesion-de-pepe-se-pierde-el-resto-de-la-temporada-nid1211284/|url-status=dead}}</ref> Në [[2010–11 La Liga|sezonin 2010–11]], Albiol u ul në stol pasi Real Madridi bleu një lojtar të pozicionit të tij, portugezin [[Ricardo Carvalho]] (ai u ble nga trajneri i ri i skuadrës, portugezi tjetër [[José Mourinho]]); kjo gjë bëri që minutazhi i Albiol të paksohej e ai të në kampionat vetëm kur lojtarët titullar kishin dëmtime ose pezullime (Pepe sërisht mungoi në disa ndeshje për shkak të problemeve fizike).<ref>{{cite web|url=http://www.abc.es/20120204/deportes-futbol/abci-albiol2012-201202041301.html|title=Albiol, el último de la fila|trans-title=Albiol, i fundit në rresht|newspaper=[[ABC (gazetë)|ABC]]|language=es|date=4 shkurt 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.libertaddigital.com/deportes/2012-05-11/mallorca-ultimo-tren-para-albiol-1276458266/|title=Mallorca, último tren para Albiol|trans-title=Mallorca, treni i fundit për Albiol|publisher=Libertad Digital|language=es|date=11 maj 2012|accessdate=8 gusht 2015}}</ref> Ai megjithatë luajti si titullar në [[2010–11 Copa del Rey|kupë]], duke ndihmuar skuadrën të arrinte në [[Finalja e Copa del Rey 2011|finalen]]. Më 26 janar 2011, në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] (fitore 1–0 jashtë fushe), ai largoi në vijën fatale një top të goditur nga [[Luís Fabiano]];<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|title=Benzema advantage|trans-title=Avantazhi i Benzemas|publisher=ESPN FC|language=en|date=26 janar 2011|accessdate=3 shkurt 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024065440/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312248?cc=5739|url-status=dead}}</ref> më 16 prill, ai u nxorr jashtë me karton të kuq për një faull ndaj ish shokut të tij te [[Valencia CF|Valencia]], [[David Villa]] brënda në zonë gjatë ''[[El Clásico]]s'', nga i cili erdhi goli i parë në një barazim 1–1 në shtëpi,<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|title=Ronaldo earns draw in el clasico|trans-title=Ronaldo sjell barazimin në el clasico|publisher=ESPN FC|language=en|date=16 prill 2011|accessdate=20 prill 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024164305/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/301944?cc=5739|url-status=dead}}</ref> duke bërë që të humbiste finalen e kupës katër ditë më vonë – për shkak pezullimi – ndaj të njëjtit kundërshtar. Më 6 gusht 2012, Albiol rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|title=Official announcement|trans-title=Njoftim zyrtar|publisher=Real Madrid C.F.|language=en|date=6 gusht 2012|accessdate=6 gusht 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120808202308/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330112565763/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-08-06.htm|archivedate=8 gusht 2012}}</ref> Më 27 nëntor, në ndeshjen e parë si kapiten skuadre në një ndeshje kupe ndaj [[CD Alcoyano]], ai u nxorr jashtë me barrelë pas vetëm një minute për shkak të një dëmtimi në kyçin e këmbës; ky dëmtim e la jashtë fushave për rreth një muaj.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/2012/11/27/futbol/equipos/real_madrid/1354049866.html|title=Albiol, de tres a cuatro semanas de baja|trans-title=Albiol, tre deri në katër javë jashtë|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 dhjetor 2012|accessdate=28 dhjetor 2012}}</ref> Albiol shënoi golin e dytë zyrtar për Real Madridin më 8 maj 2013, duke shënuar me kokë pas një korneje golin e parë të skuadrës në fitoren 6–2 ndaj [[Málaga CF|Málagës]].<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348184/report.html?soccernet=true&cc=5739|title=Madrid make Barca wait|trans-title=Madridi bën Barçën të presë|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 maj 2013|accessdate=10 maj 2013}}</ref> ===Napoli=== [[Skeda:Barça - Napoli - 20140806 - 36.jpg|parapamje|220px|majtas|Albiol në aksion gjatë një ndeshje miqësore ndaj Barcelonës në [[Camp Nou]].]] Më 21 korrik 2013, Albiol u shit te [[S.S.C. Napoli]] në [[Italia|Itali]] për 12 miljon €, duke firmosur një kontratë katër-vjeçare me ekipin.<ref>{{cite news|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli bën blerjen e Raul Albiolit zyrtare|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|accessdate=21 korrik 2013|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Në ekip ai gjeti edhe [[Rafael Benítez]]in, trajnerin me të cilin ai punoi gjatë periudhës së tij te [[Valencia CF|Valencia]].<ref>{{cite web|url=http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|title=Il Napoli ufficializza l'acquisto di Raul Albiol|trans-title=Napoli zyrtarizon blerjen e Raul Albiolit|publisher=S.S.C. Napoli|language=it|date=21 korrik 2013|access-date=15 nëntor 2018|archive-date=23 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723081706/http://www.sscnapoli.it/static/news/Il-Napoli-ufficializza-l-acquisto-di-Raul-Albiol-600.aspx|url-status=dead}}</ref> Albiol mori fanellën numrin 33.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|title=Assegnati i numeri di maglia: il 9 ad Higuain, per Callejon il 7 e per Albiol il 33|trans-title=Shpërndarja e numrave të fanellës: 9-ta te Higuain, për Callejon 7-ta dhe për Albiol 33-sh|publisher=ilmattino.it|language=it|date=30 korrik 2013|accessdate=20 shkurt 2019|archiveurl=https://archive.today/20130730110626/http://www.ilmattino.it/sport/sscnapoli/napoli_maglia_callejon_albiol_higuain/notizie/309955.shtml|archivedate=30 korrik 2013}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Serie A]] më 25 gusht, duke luajtur si titullar në fitoren 3–0 ndaj [[Bologna F.C. 1909|Bolonjës]].<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Napoli/25-08-2013/napoli-bologna-diretta-campionato-calcio-seriea-prima-giornata-201031849154.shtml|title=Napoli-Bologna 3–0: apre Callejon, poi la doppietta di super Hamsik|trans-title=Napoli-Bologna 3–0: Callejon e nis, më pas e dyfishon një super Hamsik|newspaper=[[La Gazzetta dello Sport]]|language=it|date=25 gusht 2013|accessdate=11 dhjetor 2013}}</ref> Albiol shënoi golin e tij të parë me Napolin më 25 janar 2014, golin e barazimit në minutën e 88të në një barazim 1–1 në shtëpi ndaj [[A.C. Chievo Verona|Chievo Veronës]].<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/306630/report|title=Napoli held at home|trans-title=Napoli ndalet në shtëpi|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|date=25 janar 2014|accessdate=7 shtator 2014}}</ref> Më 3 maj, ai luajti si titullar gjatë gjithë [[2014 Finalja e Coppa Italia|finales]] së [[Coppa Italia]]s, duke ndihmuar skuadrën të mposhte [[ACF Fiorentina|Fiorentinën]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite web|url=http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317/|title=Napoli fiton "Kupën e Italisë" (VIDEO)|publisher=Sport.albeu.com|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014|archive-date=7 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140507045651/http://sport.albeu.com/kryetitull/napoli-fiton-kupen-e-italise/151317|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.oranews.tv/article/live-finalja-ekupes-se-italise-napoli-ka-shenuar-gol-perballe-fiorentines|title=Napoli fiton Kupën e Italisë, mund Fiorentinën 1-3|publisher=Ora News|language=sq|date=3 maj 2014|accessdate=7 maj 2014}}</ref> Më 22 dhjetor 2014, Albiol fitoi trofeun e dytë me Napolin, [[Supercoppa Italiana 2014|Superkupën e Italisë]] ndaj [[Juventus F.C.|Juventusit]]; ai luajti 120 minuta me sfidën që u mbyll në barazim 2–2 e më pas shkoi te gjuajet e penalltive, ku Albiol shënoi penalltinë e tretë të ekipit në një fitore 6–5 në [[Stadiumi Jassim Bin Hamad|Stadiumin Jassim Bin Hamad]].<ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|title=Napoli thyen Juventusin në Superkupën e Italisë, vendosën penalltitë|publisher=Sot.com.al|language=sq|date=23 dhjetor 2014|accessdate=18 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130756/https://sot.com.al/sport/napoli-thyen-juventusin-n%C3%AB-superkup%C3%ABn-e-italis%C3%AB-vendos%C3%ABn-penalltit%C3%AB|url-status=dead}}</ref> Më 10 janar 2016, Albiol shënoi gol pas dy vitesh në një ndeshje ndaj [[Frosinone Calcio|Frosinone]], duke hapur serinë e fitores 5–1 me një gol në minutën e 20të; kjo fitore i dha ekipit kryen e renditjes.<ref>{{cite web|url=http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|title=Napoli tani është lideri i Seria A|publisher=Spektrum.al|language=sq|date=10 janar 2016|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=15 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200115130737/http://www.spektrum.al/napoli-tani-eshte-lideri-i-seria-a/|url-status=dead}}</ref> Ai zhvilloi paraqitjen e tij të 100të në Serie A më 3 shkurt 2016 në fitoren 2–0 në [[Roma|Romë]] ndaj [[S.S Lazio|Lazios]].<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/02/03/italy/serie-a/ss-lazio-roma/ssc-napoli/2120602/|title=Lazio vs. Napoli 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=3 shkurt 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të ekipit gjatë sezonit 2015–16, duke luajtur në 36 nga 38 ndeshjet e kampionatit,<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=36719&season_id=145|title=Games played by Raul Albiol in 2015/2016|trans-title=Ndeshje të luajtura nga Raul Albiol në 2015/2016|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> të cilën Napoli e mbylli në vendin e dytë mbrapa Juventusit, pavarësisht se koleksionoi 82 pikë. Në shtator 2016, Albiol firmosi një kontratë të re deri në qershor 2020 me klubin.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-napoli-blindon-edhe-nje-mbrojtes-foto/|title=Zyrtare: Napoli blindon edhe një mbrojtës (Foto)|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=23 shtator 2016|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Në qershor 2018, ai rinovoi kontratën e tij edhe me një vit, duke zgjatur qëndrimin e tij në [[Napoli]] deri në qershor 2021.<ref>{{cite web|url=https://sportplus.al/albiol-vendos-te-qendoje-tek-napoli/|title=Albiol vendos të qëndrojë tek Napoli|publisher=Sportplus.al|language=sq|date=28 qershor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ===Villarreal=== Më 4 korrik 2019, Albiol u rikthye në Spanjë dhe firmosi një kontratë tre-vjeçare me [[Villarreal CF|Villarreal]].<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/zyrtare-albiol-bashkohet-villarrealit/|title=Zyrtare: Albiol i bashkohet Villarrealit|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=4 korrik 2019|accessdate=13 korrik 2019}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 17 gusht, në barazimin 4–4 në shtëpi kundër [[Granada CF|Grandës]] në ndeshjen hapëse të La Ligas 2019–20.<ref>{{cite web|url=https://indeksonline.net/villarreal-dhe-granada-japin-spektakel-ne-xhiron-e-pare-te-la-liges/|title=Villarreal dhe Granada japin spektakël në xhiron e parë të La Ligës|publisher=Indeks Online|language=sq|date=17 gusht 2019|accessdate=21 shkurt 2020}}</ref> Më 15 dhjetor, Albiol regjistroi golin e parë me Villarrealin në fitoren 2–1 në transfertë ndaj [[Sevilla FC|Seviljes]], duke shënuar golin e parë të takimit në minutën e 13të.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2019/12/15/spain/primera-division/sevilla-futbol-club/villarreal-club-de-futbol/3058978/|title=Sevilla vs. Villarreal 1 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=15 dhjetor 2019|accessdate=15 prill 2020}}</ref> Në sezonin 2020–21, Albiol shënoi dy gola në 11 ndeshje në Ligën e Evropës, duke ndihmuar klubin të fitonte trofeun e parë madhor në histori.<ref>{{cite web|url=https://pt.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0264-1102679f1685-dcb518fd71d4-1000--final-de-la-europa-league-villarreal-manchester-united/|title=Finalista de la Europa League: Villarreal|publisher=UEFA|language=es|date=24 maj 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref><ref name=EL>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/57224112|title=Villarreal 1–1 Manchester United|publisher=BBC Sport|language=en|author=Simon Stone|date=26 maj 2021|access-date=26 maj 2021}}</ref> Në ndeshjen e Superkupës Evropiane kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]], ai humbi penalltinë vendimtare në gjuajtjet e penalltive, ku Villarreal u mposht 6–5.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/58157867|title=Chelsea 1–1 Villarreal (Chelsea win 6–5 on penalties)|publisher=BBC Sport|language=en|author=Mark Sterling|date=11 gusht 2021|access-date=23 gusht 2021}}</ref> Më 12 prill 2021, Albiol u shpall lojtari i ndeshjes në barazimin 1–1 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e dytë çerek-finale të Ligës së Kampionëve; Villarreal siguroi një kualifikim surprizë me rezultatin e përgjithshëm 2–1.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0274-14e4c515c083-62007a25cd48-1000--bayern-1-1-villarreal-agg-1-2-last-gasp-chukwueze-sends-/|title=Bayern 1–1 Villarreal (agg 1–2): Last-gasp Chukwueze sends Spanish side through to semi-finals|publisher=UEFA|language=en|date=12 prill 2022|access-date=8 shtator 2024}}</ref> Në maj 2025, katër muaj para ditëlindjes së tij të 40të, Albiol njoftoi largimin nga klubi pas gjashtë sezonesh, ku ai luajti 201 ndeshje dhe shënoi 4 gola.<ref>{{cite web|url=https://www.eldesmarque.com/futbol/villarreal-cf/20250526/raul-albiol-niega-retirada-quiero-seguir-jugando_300675517.html|title=Raúl Albiol se resiste a la retirada y busca equipo: "Mi mujer me mata pero quiero seguir jugando"|publisher=El Desmarque|language=es|date=26 maj 2025|access-date=11 qershor 2025}}</ref> ===Pisa=== Në shtator 2025, Albiol u rikthye në Itali dhe firmosi një kontratë një-vjeçare me klubin e sapongjitur në elitë, [[Pisa S.C.|Pisa]].<ref>{{cite web|url=https://pisasportingclub.com/en/raul-albiol-is-a-pisa-sc-player/|title=Raul Albiol is a Pisa SC player!|publisher=Pisa S.C.|language=en|date=2 shtator 2025|access-date=2 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua në tetë ndeshje në kampionat dhe një në kupë gjatë sezonit 2025–26 dhe në përfundim të tij u largua si lojtar i lirë.<ref>{{cite web|url=https://onefootball.com/en/news/raul-albiol-confirms-pisa-exit-and-weighs-playing-on-or-coaching-42948667|title=Raúl Albiol confirms Pisa exit and weighs playing on or coaching|publisher=OneFootball|language=en|date=31 maj 2026|access-date=2 shtator 2026}}</ref> Pas largimit, në korrik 2026 ai nisi kursin e trajnerit për të marrë liçensën B të UEFA-s.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.tuttomercatoweb.com/altre-notizie/corso-uefa-b-raul-albiol-caldara-bonaventura-allievi-2253277|title=Parte il corso Uefa B: Raul Albiol, Caldara e Bonaventura tra gli allievi|publisher=Tuttomercatoweb.com|access-date=13 korrik 2026}}</ref> ==Kariera ndërkombëtare== [[Skeda:Spain - Chile - 10-09-2013 - Geneva - Arturo Vidal, Raul Albiol and Javi Garcia.jpg|parapamje|djathtas|220px|Raul Albiol (#2) gjatë një ndeshjeje miqësore ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]] në vitin 2013]] Pasi luajti për [[Kombëtarja spanjolle U–21 e futbollit|Spanjën nën-21]], Albiol luajti ndeshjen e parë për [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e të rriturve]] më 13 tetor 2007 në një fitore 3–1 ndaj [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]] e vlefshme për [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2008|kualifikueset]] e [[UEFA Euro 2008]].<ref>{{cite news|url=http://www.20minutos.es/noticia/289897/0/victoria/seleccion/dinamarca/|title=España sale del túnel tras su triunfo en Dinamarca (1–3)|trans-title=Spanja del nga tyneli pas fitores në Danimarkë (1–3)|newspaper=[[20 minutos]]|language=es|date=13 tetor 2007|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Ai u thirr në fazën finale të turnamentit, të cili ekipi e fitoi për herë të dytë në histori, duke luajtur dy herë, kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] (si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Carles Puyol]]) dhe [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2008/7363473.stm|title=Russia 2–0 Sweden & Greece 1–2 Spain|trans-title=Rusia 2–0 Suedia & Greqia 1–2 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 qershor 2008|accessdate=28 dhjetor 2015}}</ref> Trajneri i ri i kombëtares [[Vicente del Bosque]] e përfshiu Albiolin në listën e ekipit që do të luante në [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|Kupën e Konfederatave 2009]] në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]]. Ai luajti si titullar në ndeshjen e parë të ekipit kundër Zelandës së Re, duke qënë në qëndër të mbrojtjes sëbashku me Puyolin dhe duke lënë mbrapa shokun e skuadrës te Valencia [[Carlos Marchena]]; Spanja fitoi me rezultatin tenistik 5–0.<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|title=La Roja lean to the left|trans-title=La Roja mbështetet në të majtë|publisher=FIFA|language=en|date=16 qershor 2009|accessdate=18 prill 2017|archive-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804081845/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=roja-lean-the-left-1072428.html|url-status=dead}}</ref> Albiol u zgjodh edhe për [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010 FIFA Kupën e Botës]], por nuk luajti asnjë ndeshje gjatë turnamentit për shkak dëmtimi në stërvitje me ekipin që doli triumfues.<ref>{{cite web|url=http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|title=Breaking (ouch!) news: Raúl Albiol injured|trans-title=Lajmi (ouch!) fundit: Raúl Albiol dëmtohet|publisher=World Cup Blog|language=en|date=26 qershor 2010|accessdate=3 korrik 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101124231841/http://spain.worldcupblog.org/world-cup-2010/breaking-ouch-news-raul-albiol-injured.html|archivedate=24 nëntor 2010}}</ref> Ai u thirr edhe për në [[UEFA Euro 2012]] që u zhvillua në [[Polonia|Poloni]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]], por sërisht si lojtar rezervë, me Spanjën që arriti një tjetër sukses. Albiol u thirr në listën fillestare prej 30 lojtarësh për të luajtur në [[2014 FIFA Kupa e Botës|2014 FIFA Kupën e Botës]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27394287|title=World Cup 2014: Diego Costa and Fernando Torres in Spain squad|trans-title=Kupa e Botës 2014: Diego Costa dhe Fernando Torres në ekipin e Spanjës|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2014|accessdate=14 maj 2014}}</ref> dhe po ashtu edhe në listën përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27647635|title=World Cup 2014: Spain drop Alvaro Negredo and Jesus Navas|trans-title=Kupa e Botës 2014: Spanja largon Alvaro Negredon dhe Jesus Navas|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 maj 2014|accessdate=31 maj 2014}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të parë në një Kupë Bote në ndeshjen e fundit të grupit ndaj [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] me Spanjën që ishte eliminuar; ai luajti gjatë gjithë ndeshjes në mbrojtje sëbashku me [[Sergio Ramos]]in duke kontribuar në një fitore 3–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25285263|title=Australia 0–3 Spain|trans-title=Australia 0–3 Spanja|publisher=BBC Sport|language=en|author=Saj Chowdhury|date=23 qershor 2014|accessdate=24 qershor 2014}}</ref> Në shtator 2018, Albiol mori një thirrje nga trajneri [[Luis Enrique]] për ndeshjet hapëse të [[UEFA Liga e Kombeve|UEFA Ligës së Kombeve]] kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] dhe [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]], duke u rikthyer në kombëtare pas tre vitesh. Megjithatë, ai ishte një zëvëndësim i papërdorur në të dyja ndeshjet.<ref>{{cite web|url=http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|title=Enrique e nis me këmbë të mbarë, Spanja triumfon ndaj Anglisë|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=8 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019|archive-date=10 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910175837/http://lajmi.net/enrique-e-nis-me-kembe-te-mbare-spanja-triumfon-ndaj-anglise/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/spanja-shkaterron-kroacine-furia-e-kuqe-shenon-gjashte-nenkampioneve-boteror/|title=Spanja shkatërron Kroacinë, ‘Furia e Kuqe’ i shënon gjashtë herë nënkampionëve botëror|publisher=Telegrafi.com|language=sq|date=11 shtator 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> Albiol u thirr sërisht një muaj më vonë,<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2018/11/08/spanja-luis-enrique-rikthen-jordi-alben-ne-kombetare/|title=Spanja, Luis Enrique rikthen Jordi Albën në kombëtare|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=8 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> duke luajtur si titullar për 90 minuta në një miqësore të fituar ndaj [[Kombëtarja uellsiane e futbollit|Uellsit]] 4–1, duke regjistuar ndeshjen e parë me ''Furinë e Kuqe'' në tre vite.<ref>{{cite news|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/10/11/world/friendlies/wales/spain/2778472/|title=Walles vs. Spain 1 – 4|trans-title=Uellsi vs. Spanja 1 – 4|publisher=Soccerway|language=en|date=11 tetor 2018|accessdate=19 shkurt 2019}}</ref> ==Jeta personale== Pseudonimi i Albiol është "''El Chori''".<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-nos-vemos-fuerza-superar/20100106dasdaiftb_23/Tes|title=Nos vemos con fuerza para superar al Barça|trans-title=Ne e shohim veten për të mposhtur Barçën|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=6 janar 2010|accessdate=16 maj 2012}}</ref> Vëllai i tij më i madh, [[Miguel Albiol|Miguel]], ka qënë gjithashtu një futbollist i cili luante si mesfushor. Ai u formua në akademinë e Valencias, dhe luajti një ndeshje në ligë me ekipin e parë, por e shpenzoi shumicën e karrierës duke përfaqësuar [[Rayo Vallecano]]n. Babai i tij, gjithashtu i quajtur Miguel, luajti në ligat e ulëta më së shumti me [[Benidorm CF]], dhe gjithashtu luajti dy herë në [[Segunda División]] për [[CE Sabadell FC]] në [[1979–80 Segunda División|sezonin 1979–80]]; vëllai i tij më i vogël, Brian, u emërua në nder të [[Brian Laudrup]], i cili adhurohej nga Raúli për shkak të sukseseve të tij me kombëtaren daneze.<ref>{{cite web|url=http://www.levante-emv.com/deportes/2010/07/13/vilamarxant-emociona-albiol/722348.html|title=Vilamarxant se emociona con Albiol|trans-title=Vilamarxant emocionohet me Albiol|newspaper=[[Levante-EMV]]|language=es|date=13 korrik 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://futbol.as.com/futbol/2010/10/26/mas_futbol/1288074418_850215.html|title=Los hermanos Albiol frente a frente|trans-title=Vëllezërit Albiol ball për ball|newspaper=Diario AS|language=es|date=26 tetor 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|title=RealAlbiol: "Mourinho nos ha dado carácter. Día a día demuestra lo gran entrenador que es"|trans-title=RealAlbiol: "Mourinho ka ndërtuar karakterin tonë. Çdo ditë ai tregon se sa trajner i mirë është"|publisher=Real Madrid C.F.|language=es|date=17 dhjetor 2011|accessdate=27 maj 2012|archiveurl=https://archive.today/20120908023717/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/Actualidad_Primer_Equipo/1330072821710/noticia/Entrevista/1330072821710.htm?idEsp=1330065768332|archivedate=8 shtator 2012}}</ref> Albiol është i babai i dy vajzave me gruan e tij Alicia; Azahara, lindur më 16 mars 2009 dhe Alma, lindur më 7 janar 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Acuerdo/Valencia/Madrid/Albiol/elpepidep/20090625elpepidep_3/Tes?print=1|title=Acuerdo entre el Valencia y el Madrid por Albiol|trans-title=Marrëveshja ndërmjet Valencias dhe Madridit për Albiolin|newspaper=[[El País]]|language=es|date=25 qershor 2009|accessdate=15 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lasprovincias.es/20100109/deportes/valencia/alma-valenciana-albiol-20100109.html|title=El 'alma' valenciana de Albiol|trans-title=Shpirti valencian i Albiolit|newspaper=[[Las Provincias]]|language=es|date=9 janar 2010|accessdate=2 maj 2016}}</ref> Në vitin 2008, ai, sëbashku me [[Guillermo Franco]]n dhe [[Marcos Senna|Marcos Sennën]], themeluan Evangélico FC, një organizatë me 140 atletë dhe 16 trajnerë që synonin të promovonin vlerat e krishtere te atletët e rinjë në Spanjë.<ref>{{cite web|url=http://protestantedigital.com/ciudades/22149/Marcos_Senna_presento_el_Evangelico_FC_equipo_de_futbol_inspirado_en_los_valores_cristianos|title=Marcos Senna presentó el Evangélico FC, equipo de fútbol inspirado en los valores cristianos|trans-title=Marcos Senna prezanton Evangélico FC, ekipin e futbollit të frymëzuar nga vlerat krishtere|publisher=Protestante Digital|language=es|date=20 tetor 2008|accessdate=18 janar 2019}}</ref> ==Statistikat e karrierës== [[Skeda:Albiol Raul 73374.jpg|parapamje|Raul Albiol duke luajtur për [[S.S.C. Napoli|Napolin]] në një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]] kundër [[Dinamo Moska|Dinamo Moskës]] në vitin 2015.]] ===Klube=== {{updated|22 mars 2026}}<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/raul-albiol-tortajada/3017/|title=Raúl Albiol|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/7829-raul-albiol|title=Raúl Albiol|publisher=Football Database|language=en|accessdate=18 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] |[[2002–03 Segunda División B|2002–03]] |rowspan="2"|[[Segunda División B]] |14||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||3 |- |[[2003–04 Segunda División B|2003–04]] |35||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !49!!5!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!49!!5 |- |rowspan="1"|[[Getafe CF|Getafe]] (huazim) |[[2004–05 La Liga|2004–05]] |rowspan="1"|[[La Liga]] |17||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||1 |- |rowspan="6"|[[Valencia CF|Valencia]] |[[2003–04 La Liga|2003–04]] |La Liga |colspan="2"|—||colspan="2"|—||2<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2005–06 La Liga|2005–06]] |La Liga |29||1||4||0||3<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]</ref>||0||colspan="2"|—||36||1 |- |[[2006–07 La Liga|2006–07]] |La Liga |36||1||4||2||12<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]</ref>||1||colspan="2"|—||52||4 |- |[[2007–08 La Liga|2007–08]] |La Liga |32||1||6||0||7<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||45||1 |- |[[2008–09 La Liga|2008–09]] |La Liga |34||2||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||2<ref group="lower-alpha" name="ESP">Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España|Superkupën e Spanjës]]</ref>||0||44||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !131!!5!!16!!2!!30!!1!!2!!0!!179!!8 |- |rowspan="5"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 La Liga|2009–10]] |La Liga |33||0||2||0||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||colspan="2"|—||43||1 |- |[[2010–11 La Liga|2010–11]] |La Liga |20||0||6||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||32||0 |- |[[2011–12 La Liga|2011–12]] |La Liga |10||0||2||0||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||0||0||17||0 |- |[[2012–13 La Liga|2012–13]] |La Liga |18||1||5||0||3<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ESP"/>||0||27||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !81!!1!!15!!0!!22!!1!!2!!0!!119!!2 |- |rowspan="7"|[[S.S.C. Napoli|Napoli]] |[[2013–14 Serie A|2013–14]] |[[Serie A]] |32||1||5||0||9<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]], tre ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||46||1 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |Serie A |35||0||3||0||12<ref group="lower-alpha>Dy ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], dhjetë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]</ref>||0||51||0 |- |[[2015–16 Serie A|2015–16]] |Serie A |36||1||0||0||3<ref group="lower-alpha" name="UEL">Të gjithë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||39||1 |- |[[2016–17 Serie A|2016–17]] |Serie A |26||0||3||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||35||0 |- |[[2017–18 Serie A|2017–18]] |Serie A |31||3||0||0||8<ref group="lower-alpha>Shtatë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], një ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||44||2 |- |[[2018–19 Serie A|2018–19]] |Serie A |20||1||0||0||6<ref group="lower-alpha>Gjashtë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampionëve]], asnjë ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||26||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !180!!7!!11!!0!!44!!0!!1!!0!!236!!8 |- |rowspan="7"|[[Villarreal CF|Villarreal]] |[[2019–20 Villarreal CF season|2019–20]] |La Liga |36||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||1 |- |[[2020–21 Villarreal CF season|2020–21]] |La Liga |35||0||1||0||11{{efn|name=UEL}}||2||colspan="2"|—||47||2 |- |[[2021–22 Villarreal CF season|2021–22]] |La Liga |28||0||2||1||12{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]]}}||0||43||1 |- |[[2022–23 Villarreal CF season|2022–23]] |La Liga |25||0||1||0||1{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Ligën e Konferencave]]}}||0||colspan="2"|—||27||0 |- |[[2023–24 Villarreal CF season|2023–24]] |La Liga |26||0||1||0||3{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||30||0 |- |[[2024–25 Villarreal CF season|2024–25]] |La Liga |15||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !165!!1!!8!!1!!27!!2!!1!!0!!201!!4 |- |[[Pisa S.C.|Pisa]] |[[2025–26 Serie A|2025–26]] |Serie A |8||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||9||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !617!!16!!53!!3!!123!!4!!5!!0!!798!!23 |} {{notelist}} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html|title=Raúl Albiol|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=16 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=25656|title=Raúl Albiol|website=EU-Football.info|language=en|accessdate=24 maj 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2007||2||0 |- |2008||8||0 |- |2009||11||0 |- |2010||2||0 |- |2011||8||0 |- |2012||7||0 |- |2013||6||0 |- |2014||6||0 |- |2015||1||0 |- |2018||1||0 |- |2019||4||0 |- |2021||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!58!!0 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Valencia<ref name="Soccerway"/> *[[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]: [[2003–04 Kupa UEFA|2003–04]] *[[Copa del Rey]]: [[2007–08 Copa del Rey|2007–08]] ;Real Madrid<ref name="Soccerway"/> *[[La Liga]]: [[2011–12 La Liga|2011–12]] *[[Copa del Rey]]: [[2010–11 Copa del Rey|2010–11]]; Finalist [[2012–13 Copa del Rey|2012–13]] *[[Supercopa de España]]: [[2012 Supercopa de España|2012]]; Finalist [[2011 Supercopa de España|2011]] ;Napoli<ref name="Soccerway"/> *[[Coppa Italia]]: [[2013–14 Coppa Italia|2013–14]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[2014 Supercoppa Italiana|2014]] [[Skeda:2010 FIFA World Cup Spain with cup.JPG|parapamje|djathtas|220px|Albiol (#2) duke festuar triumfin e [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]].]] ===Kombetarja=== ;Spanja *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2010 FIFA Kupa e Botës|2010]] *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 2008|2008]], [[UEFA Euro 2012|2012]] *[[FIFA Kupa e Konfederatave]]: vendi i tretë [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|2009]]; finalist [[2013 FIFA Kupa e Konfederatave|2013]] *[[UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian nën-19]]: [[2004 UEFA Kampionati Evropian nën-19 i Futbollit|2004]] ===Personale=== *[[Çmimi Don Balón|La Liga Zbulimi i Vitit]]: 2006 *[[UEFA Liga e Evropës]] Skuadra e Sezonit: [[2014–15 UEFA Liga e Evropës|2014–15]]<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2252455.html|title=Experts' UEFA Europa League squad of the season|trans-title=Skuadra e sezonit e UEFA Ligës së Evropës nga ekspertët|publisher=UEFA|language=en|date=28 maj 2015|accessdate=7 janar 2016}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://www.bdfutbol.com/en/j/j2290.html Raúl Albiol] te BDFutbol *[http://www.ciberche.net/histoche/jugador?player=32 Statistikat dhe biografia] *[https://www.tuttocalciatori.net/Raul_Albiol_Tortajada Statistikat te Tutto Calciatori] *[https://www.national-football-teams.com/player/23515/Raul_Albiol.html Raúl Albiol] te National-Football-Teams.com *[https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ Raúl Albiol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122071421/https://www.fifa.com/worldcup/players/player/216820/ |date=22 janar 2020 }} – Rekordi në kompeticionet e [[FIFA]]-s {{DEFAULTSORT:Albiol, Raúl}} {{Artikull i mirë|dita = 27|muaj = 04|viti = 2020}} [[Kategoria:Lindje 1985]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Valencia CF]] [[Kategoria:Futbollistë të huazuar në Getafe CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Pisa S.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División B]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] 1bnk5bsbitvofojo924amf0icbluq50 0 102319 3043651 3031221 2026-09-19T01:36:27Z Sadsadas 51943 /* Lidhje të jashtme */ 3043651 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Xabi Alonso | image = Xabi Alonso FCB.jpg | caption = | fullname = Xabier Alonso Olano<ref>{{cite web|title=FIFA World Cup South Africa 2010: List of Players|url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf|publisher=FIFA|language=en|accessdate=13 shtator 2013|page=29|format=PDF|date=4 qershor 2010|archive-date=17 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517205300/https://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf|url-status=dead}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|25|11|1981|df=y}} | birth_place = [[Tolosa, Spain|Tolosa]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.83 m<ref>{{Cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm|title=Official Real Madrid profile|language=en|url-status=dead|access-date=1 maj 2011|archive-date=8 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm}}</ref> | position = [[Mesfushor]] | currentclub = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] (trajner) | youthyears1 = 1990–1999 | youthclubs1 = [[Antiguoko]] | years1 = 1999–2000 | clubs1 = [[Real Sociedad B]] | caps1 = 39 | goals1 = 2 | years2 = 2000–2004 | clubs2 = [[Real Sociedad]] | caps2 = 114 | goals2 = 9 | years3 = 2000–2001 | clubs3 = → [[SD Eibar|Eibar]] (huazim) | caps3 = 14 | goals3 = 0 | years4 = 2004–2009 | clubs4 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]] | caps4 = 143 | goals4 = 15 | years5 = 2009–2014 | clubs5 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps5 = 158 | goals5 = 4 | years6 = 2014–2017 | clubs6 = [[FC Bayern München|Bayern München]] | caps6 = 79 | goals6 = 5 | totalcaps = 547 | totalgoals = 35 | nationalyears1 = 2000 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-18 e futbollit|Spanja U18]] | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2002–2003 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2003–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps3 = 114 | nationalgoals3 = 16 | nationalyears4 = 2001–2012 | nationalteam4 = [[Kombëtarja baske e futbollit|Shteti Bask]] | nationalcaps4 = 5 | nationalgoals4 = 0 | manageryears1 = 2019–2022 | managerclubs1 = [[Real Sociedad B]] | manageryears2 = 2022–2025 | managerclubs2 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | manageryears3 = 2025– | managerclubs3 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] }} '''Xabier "Xabi" Alonso Olano''' (i lindur më [[25 nëntor]] [[1981]]) është një trajner spanjoll futbolli dhe ish futbollist profesionist i cili aktualisht është trajneri i klubit spanjoll [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]. Ai konsiderohet një nga [[Mesfushori|mesfushorët]] më të mirë të gjeneratës së tij dhe dallohej për pasimet dhe gjuajtjet nga distanca. Alonso gjithashtu konsiderohet një nga trajnerët e rinjë më të mirë në botë. Alonso filloi karrierën e tij me [[Real Sociedad]], skuadra e shtëpisë së tij në [[Gipuzkoa]]. Pasi u huazua për një kohë të shkurtër tek [[SD Eibar|Eibar]], ai u rikthyue tek Real Sociedad ku u bë edhe [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] nga trajneri [[John Toshack]]. Alonso ishte i suksesshëm në rolin e tij, duke e çuar ekipin në vendin e dytë në [[2002–03 La Liga|sezonin 2002–03]]. Ai u transferua tek [[Liverpool F.C.|Liverpooli]] në gusht 2004 për 10.5 milion [[Paund sterlina|£]]. Ai fitoi [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] që në sezonin e parë me klubin, duke shënuar edhe golin e barazimit në [[2005 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|finale]]. Në sezonin tjetër, ai fitoi [[FA Cup]] dhe [[FA Community Shield]]. Alonso u transferua tek [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] në fillim të [[2009–10 La Liga|sezonit 2009–10]] për 30 milion [[Paund sterlina|£]]. Pasi fitoi disa trofe si kampionatin në vitin [[2011–12 La Liga|2012]] dhe Ligën e Kampioneve në vitin 2014 gjatë pesë sezoneve në [[Madridi|Madrid]], ai u ble nga klubi gjerman [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] në një marrëveshje dy-vjeçare. Kontrata u zgjat edhe me një vit, me Alonson që më pas u pensionua në verën e vitit 2017, më moshën 35 vjeçare, duke fituar [[Bundesliga|Bundesligën]] në tre sezonet e luajtura me klubin. Ai bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] në prill 2003 në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]]. Gjatë kohës me ekipin, Alonso ka fituar [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]], [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]] dhe [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]], dhe gjithashtu ka përfaqsuar kombëtaren e tij në [[UEFA Euro 2004|Euro 2004]] dhe [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2006]]. Më 23 qershor 2012, Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të me kombëtaren në çerek-finalen e Euro 2012 kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]]; ai e festoi këtë arritje duke shënuar të dy golat e ndeshjes që dërguan ekipin më tej në turnament. Pas eliminimit të shpejtë të Spanjës në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]], Alonso u pensionua nga futbolli ndërkombëtarë. Me 114 ndeshje, ai renditet i shtati në listën e lojtarëve me më shumë ndeshje në kombëtare. ==Karriera me klube== ===Real Sociedad=== Alonso e nisi karrierën e tij në vitin 1990 me klubin bask [[Antiguoko]], e cila ishte pjesë e [[Real Sociedad]]it. Ai i ngjiti me shpejtësi ekipet zinxhirë në akademi, duke u bërë pjesë e ekipit B në vitin 1999 në moshën 18 vjeç.<ref name="GB0"/> Në dhjetor 1999, Alonso bëri debutimin e tij me ekipin e parë në një ndeshje të [[Copa del Rey|Kupës së Mbretit]] kundër [[CD Logroñés|Logroñés]].<ref name="LFCProfile">{{cite web|title=Xabi Alonso Profile|publisher=Liverpool F.C.|language=en|url=http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/alonso/|access-date=11 gusht 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080804215916/http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/alonso/|archive-date=4 gusht 2008}}</ref> Kjo ishte ndeshja e tij e vetme për këtë sezon. Ai u huazua te [[SD Eibar|Eibari]] në [[Segunda División]] në fillimin e sezonit 2000–01 për të fituar më shumë përvojë. Kjo lëvizje u mbështet edhe nga babai i tij, i cili besoi se e bëri Alonson një lojtar më të mirë.<ref name="GB0"/> Alonso ishte pjesë e Eibarit vetëm në gjysmën e parë të sezonit, pasi në janar 2001 u thirr nga trajneri i ri i Sociedadit, [[John Toshack]]. Gjatë asaj kohe, ekipi renditej në vendin e fundit në renditje dhe kishte ndërruar trajner dy herë. Toshack gjithashtu mori një vendim të guxishëm duke e bërë Alonson, në atë kohë vetëm 20 vjeç, [[Kapiteni (futboll)|kapitenin]] e ekipit.<ref name="GB0"/> Në fund të sezonit, Sociedadi arriti të mbijetojë duke e mbyllur kampionatin në vendin e 14të.<ref>{{cite web|author=Juan Pedro Andrados|title=Primera División 2000/01|publisher=RSSSF|language=en|date=10 nëntor 2001|url=https://www.rsssf.org/tabless/span01.html|access-date=11 nëntor 2016}}</ref> Alonso, i cili u aktivizua në 18 ndeshje, mori lëvdadat e Toshack, i cili deklaroi se spanjolli i kishte lënë ekipit një përshtypje të jashtëzakonshme, veçanërisht për një lojtar nga ekipi i të rinjëve.<ref name="GB0"/> Nën drejtimin e Toshack, Sociedadi me Alonson si kapiten mori rezultate më të mira në sezonin e ardhshëm. Trajneri i'u përkushtua veçanërisht stërvitjes së Alonsos, duke u përqëndruar te kontrolli i topit.<ref>{{cite web|author=Paul Abbandonato|title=It's the Real deal for Toshack|publisher=Wales Online ([[Western Mail (Wales)|Western Mail]])|language=en|date=3 korrik 2008|url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/football-in-wales/2008/07/03/it-s-the-real-deal-for-toshack-91466-21218919/|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Ai ishte titullar i rregullt gjatë sezonit 2001–02, të cilën ekipi e mbylli në vendin e 13të. Gjatë këtij sezoni, Alonso shënoi tre golat e tij të parë si profesionist si dhe u aktivizua në 30 ndeshje në La Liga. Në verën e vitit 2002, Toshack u zëvëndësua nga [[Raynald Denoueix]], nën drejtimin e të cilit Alonso e ruajti vendin e tij në formacion.<ref>{{cite news|author=Sid Lowe|title=Sociedad enjoy ride of their lives|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=4 nëntor 2002|url=https://www.theguardian.com/football/2002/nov/04/europeanfootball.sport|access-date=11 gusht 2008}}</ref> Sezoni 2002–03 ishte më i miri për klubin që nga sezoni 1981–82, kur ata fituan kampionatin. Në këtë sezon, Sociedadi e mbylli kampionatin në vendin e dytë vetëm dy pikë larg [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] kampion,<ref>{{cite news|title=Real seal Spanish title|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/3007132.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=22 qershor 2003|access-date=23 qershor 2012}}</ref> duke vendosur një rekord klubi për numrin e pikëve si dhe duke siguruar kualifikimin në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] për herë të parë.<ref>{{cite news|title=Champions League Soccer : Juventus and Real Sociedad show mettle|author=Rob Hughes|url=https://www.nytimes.com/2003/10/02/sports/02iht-soccer_ed3_.html?pagewanted=all|publisher=The New York Times|language=en|date=2 tetor 2003|access-date=23 qershor 2012}}</ref> Alonso u vlerësua gjërësisht për kontributin e tij në këtë sezon dhe u nderua me çmimin "lojtari më i mirë spanjoll" nga revista spanjolle sportive ''[[Don Balón]]''.<ref>{{cite web|author=Emilio Pla Diaz|title=Spain&nbsp;– Footballer of the Year|date=28 janar 2004|publisher=RSSSF|language=en|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/spanpoy.html|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Ndryshe nga sezonet e kaluar, Alonso kontriboi më shumë në fazën e sulmit, duke shënuar plot 12 gola.<ref name="Sinnott">{{cite news|author=John Sinnott|title=Alonso the pass master|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3552474.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Performancat e tij në këtë sezon bënë që të thirrej për herë të parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]].<ref name="FDB">{{cite web|title=Xabi Alonso Profile|publisher=Football Database|language=en|url=http://footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=550&pn=Xabier_Alonso_Olona|archive-url=https://web.archive.org/web/20101215152525/http://footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=550&pn=Xabier_Alonso_Olona|archive-date=15 dhjetor 2010|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Trajneri i kombëtares, [[Iñaki Sáez]], e lavdëroi Alonson duke thënë: "Ai ka një gamë fantastike pasimesh të sakta [dhe] e sheh futbollin me një qartësi të jashtëzakonshme."<ref name="GB1"/> Sezoni 2003–04 u karakterizua me ulje-ngritje për Alonson dhe Real Sociedadin. Ai pati mundësi të debutonte në Ligën e Kampionëve, duke u aktivizuar në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, me ekipin që u kualifikua në fazën me eliminim direkt. Ekipi vuajti presionin e kohës shtesë dhe u eliminua nga [[Olympique Lyonnais|Lyoni]] në raundin e 16-tave; ata gjithashtu e mbyllën kampionatin në vendin e 15të.<ref name="Sinnott"/> Performancat pozitive të Alonsos përgjatë sezonit nisën zërat për një largim të tijin nga [[San Sebastián]]. Pavarësisht interesimit konkret të Real Madridit, Alonso vazhdoi të ishte i angazhuar me Sociedadin. Klubi kryeqytetas nuk ofroi shumën 13 milion £ të vendosur nga presidenti i klubit [[José Luis Astiazarán]], duke bërë që tratativa të dështonte.<ref name="Sinnott"/><ref name="GB1"/> Merkatoja e verës pa mbërritjen e shokut të fëmijërisë së Alonsos, [[Mikel Arteta]], te Sociedadi.<ref name="Drop">{{cite news|title=Real Sociedad drop Alonso|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3552128.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Arteta ishte i motivuar për të luajtur me Alonson në mesfushë por gëzimi i tij zgjati pak.<ref name="FieldBB"/> Alonso nuk u përfshi në ekip për ndeshjet miqësore para-sezonale pasi klubi po merrte në konsideratë ofertën e Liverpoolit.<ref name="Drop"/> Më 20 gusht 2004, tratativa u krye me sukses dhe Sociedadi njoftoi se klubet kishin arritur një marrëveshje për transferimin e Alonsos në Angli për shumën 10.7 milion £.<ref name="LFCProfile"/><ref name="AnfieldMove">{{cite news|title=Alonso makes Anfield move|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3569648.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> ===Liverpool=== ====2004–2005: Triumfi në Ligën e Kampionëve==== Më 20 gusht 2004, Alonso u transferua te [[Liverpool F.C.|Liverpooli]] sëbashku me spanjollin tjetër [[Luis García (footballer, born 1978)|Luis García]], duke shënuar një epokë të re në [[Anfield]].<ref>{{cite news|author=Enrique Ortego|title=La 'Rafalution' entra en la historia del Liverpool|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=3 nëntor 2008|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-rafalution-entra-historia-liverpool/dasftb/20081103dasdaiftb_31/Tes|access-date=18 nëntor 2008}}</ref> Ata ishin blerjet e para të trajnerit të ri [[Rafael Benítez]], i cili kërkonte t'i impononte ekipit taktikat dhe stilin e tij të lojës, duke zgjedhur Alonson dhe Garcían si lojtarët e duhur për këtë ndryshim.<ref>{{cite news|title=Liverpool grab Garcia|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3582406.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso bëri debutimin e tij në [[Premier League|Premier Ligë]] në ndeshjen kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]] më 29 gusht. Paraqitja e tij u lavdërua pavarësisht se Liverpooli u mposht 1–0.<ref>{{cite news|title=Bolton 1–0 Liverpool|work=BBC Sport|language=en|date=29 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/3586112.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Më 17 tetor, ai u aktivizua si zëvëndësues në pjesën e dytë të ndeshjes kundër [[Fulham F.C.|Fulhamit]] dhe ndihmoi ekipin të fitonte 4–2 me përmbysje, duke shënuar golin e parë në Angli me një goditje dënimi.<ref>{{cite news|author=Gerry Cox|title=Alonso inspires a change of fortune|newspaper=[[The Observer]]|language=en|date=17 tetor 2004|url=https://www.theguardian.com/football/2004/oct/17/match.sport11|access-date=14 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Fulham 2–4 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 tetor 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/3724106.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso vazhdoi të ishte protagonist në ekip, duke shënuar disa gola të rëndësishëm,<ref>{{cite news|date=3 dhjetor 2004|title=Alonso happy to be at Anfield|url=http://news.bbc.co.uk/player/sol/newsid_4060000/newsid_4062700/4062717.stm?bw=bb&mp=wm&news=1&bbcws=1#|language=en|publisher=BBC Sport|access-date=15 gusht 2008}}</ref> përfshirë një gol në fitoren 2–1 kundër [[Arsenal F.C.|Arsenalit]]; ky ishte goli i tij i parë në Anfield.<ref>{{cite news|title=Liverpool 2–1 Arsenal|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 nëntor 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4028103.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Kjo ndeshje gjithashtu shënoi rikthimin e kapitenit [[Steven Gerrard]] nga dëmtimi. Partneriteti i tyre i shumëpritur në mesfushë u ndal në ditën e parë të vitit 2005 ku Alonso theu kyçin e këmbës pas një ndërhyrje të rëndë nga [[Frank Lampard]] në humbjen 1–0 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]];<ref>{{cite news|title=Liverpool 0–1 Chelsea|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 janar 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4114653.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> ai qëndroi jashtë fushave për tre muaj.<ref>{{cite news|title=Alonso sidelined for three months|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 janar 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4139747.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Alonso u rikthye nga dëmtimi në ndeshjen e parë çerek-finale të Ligës së Kampionëve kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]]. Pavarësisht se nuk ishte në formë të mirë fizike, ai luajti 90 minuta të plota, kjo edhe për shkak të mungesës së Gerrard për shkak dëmtimi. Ndeshja u mbyll në barazim pa gola<ref>{{cite news|title=Juventus 0–0 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 prill 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4431795.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> por Liverpooli u kualifikua në gjysëm-finale pasi fitoi në ndeshjen e kthimit. Paraqitja e tij në Itali u lavdërua nga media angleze.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Liverpool set up Chelsea clash|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=14 prill 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/14/match.sport1|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër Çelsit, Alonso u ndëshkua me karton të verdhë, duke humbur ndeshjen e kthimit.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Red resistance tips the balance|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=28 prill 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/28/match.sport1|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Ai e protestoi fuqimisht gjyqtarin në momentin kur mori kartonin e verdhë.<ref name="Sublime">{{cite news|author=Phil Shaw|title=Alonso adds touch of the sublime to Anfield armada|publisher=The Independent|language=en|date=25 maj 2005|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/alonso-adds-touch-of-the-sublime-to-anfield-armada-6145471.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903110644/http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/alonso-adds-touch-of-the-sublime-to-anfield-armada-6145471.html|url-status=dead|archive-date=3 shtator 2014|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Alonso tells of Reds heartbreak|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 prill 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4493135.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Liverpooli fitoi minimalisht në ndeshjen e kthimit falë golit të Garcías, duke u kualifikuar në finalen e madhe ndaj [[A.C. Milan|Milanit]].<ref>{{cite news|author=Henry Winter|title=Glorious Liverpool a big noise again|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=4 maj 2005|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2359108/Glorious-Liverpool-a-big-noise-again.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2359108/Glorious-Liverpool-a-big-noise-again.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=15 gusht 2008}}{{cbignore}}</ref> Në finalen e luajtur në [[Stamboll]], Liverpooli e mbylli pjesën e parë në disavantazhin e tre golave, por arriti një përmbysje historike në pjesën e dytë.<ref>{{cite news|author=Frank Keogh|title=Why it was the greatest cup final|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 maj 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/4582357.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Ekipi fitoi një penallti në momentin që rezultati ishte 3–2 në favor të Milanit. Alonso mori përsipër gjuajtjen e penalltisë, e cila u prit nga portieri [[Nélson de Jesus Silva|Dida]] por spanjolli shënoi pas kthimit të topit.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Grit, spirit and the ultimate glory|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/match.acmilan|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Liverpooli fitoi trofeun me rezultatin 3–2 pas gjuajtjeve të penalltive.<ref>{{cite news|title=AC Milan 3–3 Liverpool (aet)|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 maj 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4573159.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes, ndikimi i Alonsos në përmbysjen e rezultatit u lavdërua nga media si dhe nga trajneri Benítez.<ref>{{cite news|author=Dominic Fifield|title=Gerrard inspires Liverpool by sheer willpower|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/newsstory.championsleague|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Benítez's brave change of tack leaves Milan in reverse gear|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/championsleague2|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Benítez demands trophy defence for Reds|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/newsstory.championsleague200405|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Alonso e konsideroi këtë sukses si "momentin e tij më të mirë si futbollist profesionist"<ref>{{cite news|title=Benítez stunned by epic comeback|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4582585.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> kurse ndeshja u etiketua me emrin "Mrekullia e Stambollit".<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/29/newsstory.sport12|title=The miracle of Istanbul|language=en|date=29 maj 2005|newspaper=The Guardian|access-date=9 mars 2019|issn=0261-3077}}</ref> ====2005–2006: Suksesi në FA Cup==== Alonso luajti 53 ndeshje në të gjitha kompeticionet në sezonin e tij e dytë në Anfield, duke shmangur dëmtimet që kishin kushtëzuar sezonin e tij të parë. Vendi i tij në formacionin titullar fillimisht u kërcënua nga mbërritja e [[Mohamed Sissoko]]s,<ref>{{cite news|title=Sissoko completes Liverpool move|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/4668005.stm|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=11 dhjetor 2014|date=13 korrik 2005}}</ref> megjithatë, dëmtimet e vazhdueshme të Gerrard si dhe formacioni 4–5–1 i preferuar nga Benítez bënë që Alonso të vazhdonte të ishte titullar.<ref>{{cite news|title=Crouch defends Liverpool tactics|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 shtator 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4261110.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Në Ligën e Kampionëve, Liverpooli u eliminua nga ekipi portugez [[S.L. Benfica|Benfica]] në raundin e 16-tave.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4778418.stm|title=Liverpool 0-2 Benfica (agg 0-3)|publisher=BBC Sport|language=en|date=8 mars 2006|access-date=23 korrik 2025}}</ref> Më 7 janar 2006, në ndeshjen e raundit të tretë të FA Cup, Alonso shenoi dy gola nga distanca në fitoren 5–3 me përmbysje kundër [[Luton Town F.C.|Luton Town]]; goli i tij i dytë u shënua nga 60 metra distancë.<ref>{{cite web|author=Jamie Bradbury|title=Reds edge classic|publisher=Federata Angleze e Futbollit|language=en|date=7 janar 2006|url=http://www.thefa.com/TheFACup/TheFACup/NewsAndFeatures/Postings/2006/01/FACup3rdRd_LutonLiverpool.htm|archive-url=https://archive.today/20081123024907/http://www.thefa.com/TheFACup/TheFACup/NewsAndFeatures/Postings/2006/01/FACup3rdRd_LutonLiverpool.htm|url-status=dead|archive-date=23 nëntor 2008|access-date=12 nëntor 2008}}</ref><ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Echoes of another epic as Liverpool forced to treat Luton like Milan|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=9 janar 2006|url=https://www.theguardian.com/football/2006/jan/09/match.lutontown|access-date=12 nëntor 2008}}</ref> Ky gol i fitoi një tifozi 25,000 £, i cili kishte vënë një bast me 200 £ se Alonso do të shënonte nga gjysma e tij e fushës.<ref>{{cite news|title=Fan makes £25,000 on dream goal|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 janar 2006|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/berkshire/4598198.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso u dëmtua në fitoren 3–1 në gjysëm-finalen kundër [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], duke e vendosur prezencën e tij në finale në pikëpyetje.<ref>{{cite web|title=Portsmouth 1–3 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=8 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4957462.stm|access-date=1 shkurt 2011}}</ref> Megjithatë, ai u rikuperua në kohë dhe e nisi finalen kundër [[West Ham United F.C.|West Ham United]] si titullar; në minutën e 54të, me Liverpoolin në disavantazh të një goli, Alonso dërgoi një krosim në zonë që u finalizua nga Gerrard, duke barazuar rezultatin. Ai më pas u zëvëndësua në minutën e 67të dhe Liverpooli fitoi me penallti, duke fituar një tjetër trofe.<ref>{{cite news|title=Liverpool 3–3 West Ham (aet)|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/4756045.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> ====2006–2009: Rinovimi i kontratës dhe sezonet e fundit në Anfield==== Më 20 shtator 2006, Alonso shënoi një gol nga gjysma e tij e fushës në suksesin 2–0 kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle]] në kampionat.<ref name="70Y">{{cite news|author=Ian Hughes|title=Liverpool 2–0 Newcastle|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 shtator 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/5351794.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Goli u lavdërua gjerësisht nga media angleze; [[BBC]] e quajti golin "të jashtëzakonshëm" kurse gazatari Andy Hunter i ''[[The Independent]]'' e quajti "si një nga golat më të çmëndur të historisë së pasur 115-vjeçare të Anfield".<ref>{{cite news|author=Andy Hunter|title=Liverpool 2 Newcastle United 0: Alonso hits 70-yard wonder goal to thrill Reds|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=21 shtator 2006|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-2-newcastle-united-0-alonso-hits-70yard-wonder-goal-to-thrill-reds-416922.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-2-newcastle-united-0-alonso-hits-70yard-wonder-goal-to-thrill-reds-416922.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=11 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref> I pyetur për golin e shënuar nga rreth 70 metra distancë, Alonso deklaroi se ishte gol me fat si dhe shtoi se ai praktikonte gjuajtjet nga distanca si pjesë e stërvitjes së tij.<ref>{{cite news|author=Ian Winrow|title=Alonso denies his long shots are a gamble|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=22 shtator 2006|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2346331/Alonso-denies-his-long-shots-are-a-gamble.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2346331/Alonso-denies-his-long-shots-are-a-gamble.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=16 gusht 2008}}{{cbignore}}</ref> Ky ishte goli i tij i parë me klubin që nga goli i shënuar kundër Luton sezonin e kaluar, po nga gjysëm fusha, duke e bërë Alonson lojtarin e parë në histori që shënonte dy gola rresht nga gjysma e fushës së tij.<ref>{{cite news|title=Newcastle goal my best|newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|language=en|date=22 shtator 2006|url=http://www.thedailystar.net/2006/09/22/d60922041537.htm|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref name="70Y"/> Më 8 qershor 2007, Alonso firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin, duke deklaruar: "E dija që kishte interes nga klube të tjera por kam qënë gjithmonë me idenë për të qëndruar këtu. Jam këtu prej tre sezonsh dhe kam ndjenja të veçanta për klubin dhe tifozët. E kuptoj se çfarë do të thotë Liverpooli për këto tifozë. Është një klub shumë i veçante dhe nuk doja të largohesha."<ref>{{cite web|title=Alonso commits to five more years at Liverpool|publisher=The Guardian|language=en|url=https://www.theguardian.com/football/2007/jun/08/newsstory.sport|date=8 qershor 2007|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref> Ai pati një nisje pozitive të sezonit 2007–08, duke luajtur në një rol më të avancuar për shkak të mungesës së Gerrard; ai shënoi dygolëshin e parë në Premier Ligë më 2 shtator në fitoren 6–0 kundër ekipit të sapongjitur [[Derby County F.C.|Derby County]].<ref>{{cite news|author=Jamie Jackson|title=Benítez has Liverpool dreaming of a new tilt at the title|newspaper=The Guardian|language=en|date=2 shtator 2007|url=https://www.theguardian.com/football/2007/sep/02/match.derbycounty|access-date=15 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Liverpool 6 Derby County 0: Torres and Alonso lead Rams to the slaughter|author=Ronald Atkin|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=2 shtator 2007|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-6-derby-county-0-torres-and-alonso-lead-rams-to-the-slaughter-401179.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-6-derby-county-0-torres-and-alonso-lead-rams-to-the-slaughter-401179.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=1 dhjetor 2011}}{{cbignore}}</ref> Megjithatë, Alonso pësoi një dëmtim në ndeshjen nga Portsmouthit e cila u përkeqësua në një seancë stërvitore, duke bërë që koha e rikuperimit të tij të ishte gjashtë javë.<ref>{{cite web|title=Bad breaks put Xabi Alonso and Daniel Agger out for six weeks|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=20 shtator 2007|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/09/20/bad-breaks-put-xabi-alonso-and-daniel-agger-out-for-six-weeks-64375-19818267/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214302/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/09/20/bad-breaks-put-xabi-alonso-and-daniel-agger-out-for-six-weeks-64375-19818267/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=15 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Xabi Alonso speaks of his Liverpool injury hell|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=19 dhjetor 2007|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/19/xabi-alonso-speaks-of-his-liverpool-injury-hell-64375-20268762/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214318/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/19/xabi-alonso-speaks-of-his-liverpool-injury-hell-64375-20268762/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=15 tetor 2008}}</ref> Alonso u rikthye nga dëmtimi në dhjetor 2007 dhe me vazhdimin e sezonit u përball me konkurencën e [[Javier Mascherano]]s and [[Lucas Leiva|Lucas]] për një vend titullari në mesfushë.<ref>{{cite news|author=Tony Barrett|title=Steven Gerrard out of cup clash as Xabi Alonso returns|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|date=18 dhjetor 2007|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/18/steven-gerrard-out-of-cup-clash-as-xabi-alonso-returns-100252-20264834/|access-date=13 nëntor 2008}}</ref><ref>{{cite news|author=Henry Winter|title=Torres ensures Liverpool place in Fab Four|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=12 mars 2008|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/henrywinter/2294248/Torres-ensures-Liverpool-place-in-Fab-Four.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/henrywinter/2294248/Torres-ensures-Liverpool-place-in-Fab-Four.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=13 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref> Megjithatë, vendi i tij në mesfushën me pesë të trajnerit Benítez ishte i sigurtë; Benítez vetë e etiketoi Alonson si "një lojtar i klasit botëror",<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|title=Liverpool may fall short in title tilt|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 gusht 2008|url=https://www.bbc.co.uk/blogs/philmcnulty/2008/08/liverpool_could_fall_short_aga.html|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> duke shtuar se ai kishte aftësinë për të ndryshuar lojën dhe të thyente mbrojtjen kundërshtare.<ref>{{cite news|title=Rafa Benítez: "Xabi Alonso es un jugador de clase superior"|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 tetor 2007|url=http://www.marca.com/edicion/marca/futbol/internacional/es/desarrollo/1051158.html|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> Më 12 janar 2008, Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të në Premier Ligë kundër [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]].<ref>{{cite web|author=Paul Hassall|title=Xabi's sweeper dream|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=12 janar 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/archivedirs/news/2008/jan/14/N158402080114-1217.htm|access-date=15 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430152622/http://www.liverpoolfc.tv/news/archivedirs/news/2008/jan/14/N158402080114-1217.htm|archive-date=30 prill 2008}}</ref> Merkatoja e verës së vitit 2008 solli zërat për një largim të Alonsos nga Liverpooli, të cilat u shtuan me nisjen e negociatave nga klubi me mesfushorin anglez [[Gareth Barry]].<ref>{{cite web|title=Liverpool still want Gareth Barry|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=29 korrik 2008|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2008/07/29/liverpool-fc-still-want-gareth-barry-64375-21426760/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214339/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2008/07/29/liverpool-fc-still-want-gareth-barry-64375-21426760/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=6 tetor 2008}}</ref> Pavarësisht negociatave të gjata, as Barry dhe as Alonso nuk kishin ndryshuar ekip, me spanjollin i cili nuk ishte më i sigurt për rolin e tij në ekip.<ref>{{cite news|author=Chris Barrett|title=Juventus end pursuit of Alonso|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=16 korrik 2008|url=https://www.theguardian.com/football/2008/jul/16/liverpool.premierleague|access-date=6 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Alonso admits summer sorrow|publisher=Sky Sports|language=en|date=4 tetor 2008|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_4243844,00.html|access-date=6 tetor 2008}}</ref> Alonso e nisi sezonin 2008–09 në formë pozitive, duke u vlerësuar nga media për ndikimin e tij në nisjen pozitive të ekipit në kampionat.<ref>{{cite web|title=Gerrard tribute to Xabi Alonso|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=15 shtator 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/media-watch/gerrard-tribute-to-xabi-alonso|access-date=1 dhjetor 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120804140937/http://www.liverpoolfc.tv/news/media-watch/gerrard-tribute-to-xabi-alonso|archive-date=4 gusht 2012}}</ref> Ai shënoi golin e parë të sezonit më 26 tetor 2008 në fitoren minimale 1–0 në transfertë kundër Çelsit; kjo ishte fitorja e parë e Liverpoolit në Stamford Bridge pas 10 vitesh.<ref>{{cite web|title=Alonso Fires Reds Clear at the Top|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=26 tetor 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/match/season/2008-2009/oct//681/finalwhistle.htm|access-date=4 nëntor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081030084318/http://www.liverpoolfc.tv/match/season/2008-2009/oct/681/finalwhistle.htm|archive-date=30 tetor 2008}}</ref> Më 25 prill 2009, ai shënoi golin e fundit si lojtar i Liverpoolit në fitoren 3–1 kundër [[Hull City A.F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite news|author=Mandeep Sanghera|title=Hull 1–3 Liverpool|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8000571.stm|access-date=29 gusht 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 prill 2009}}</ref> ===Real Madrid=== Më 5 gusht 2009, Alonso u transferua te [[Real Madrid C.F.|Real Madridi]] për rreth 30 milion £.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 gusht 2009|access-date=25 prill 2011}}</ref> Media angleze raportoi se ai nuk kishte dëshirë të largohej nga Anfield dhe se ndarja erdhi pas mosmarrëveshjeve me trajnerin Benítez.<ref>{{cite news|author=James Pearce|title=Liverpool's Xabi Alonso hands in transfer request|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2009/07/30/liverpool-fc-s-xabi-alonso-hands-in-transfer-request-100252-24275822/|access-date=30 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|author=Paul Eaton|title=Liverpool agree Alonso Deal|publisher=Liverpool F.C.|language=en|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/liverpool-agree-alonso-deal|access-date=1 dhjetor 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100717183353/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/liverpool-agree-alonso-deal|archive-date=17 korrik 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 gusht 2009|access-date=5 gusht 2009}}</ref> Disa kohë më pas, kapiteni Gerrard deklaroi se ishte "i shkatërruar" nga largimi i Alonsos si dhe shtoi se largimi i tij ishte një nga faktorët e nisjes së keqe të sezonit 2009–10 nga Liverpooli.<ref>{{cite web|title=Gerrard 'devastated' by Alonso exit|publisher=ESPN FC|language=en|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=693666&sec=england&cc=5901|access-date=4 mars 2009|archive-date=9 nëntor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091109180917/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=693666&sec=england&cc=5901|url-status=dead}}</ref> Alonso mori fanellën me numrin 22 dhe u vendos në rolin e mesfushorit-mbrojtës nën urdhërat e trajnerit [[Manuel Pellegrini]], duke u aktivizuar si titullar sa herë që ishte i disponueshëm në ndeshjet e kampionatit dhe të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=13842&cc=3888|archive-url=https://archive.today/20120717005644/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=13842&cc=3888|url-status=dead|archive-date=17 korrik 2012|title=Xabi Alonso statistics|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010}}</ref> Ai shënoi golin e parë me klubin me penallti në fitoren 6–2 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]] më 21 shkurt 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/gamecast/275756/gamecast.html|title=Real Madrid 6–2 Villarreal|date=21 shkurt 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Alonso e mbylli sezonin 2009–10 të La Ligës me 34 ndeshje dhe 3 gola, duke ndihmuar Realin të grumbullonte 96 pikë.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/tables?league=esp.1&season=2009&seasonType=1&cc=3888|title=Spanish Primera División Table 2009-2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010|archive-date=21 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021093623/http://soccernet.espn.go.com/tables?league=esp.1&season=2009&seasonType=1&cc=3888|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht se nuk e fituan kampionatin, klubi vendosi një rekord të ri për numrin e pikëve të mbledhura në një sezon;<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/708610-92-points-not-good-enough-for-real-madrid-to-win-la-liga|title=92 Points Not Good Enough for Real Madrid to Win La Liga|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=11 qershor 2024|archive-date=19 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220719102716/https://bleacherreport.com/articles/708610-92-points-not-good-enough-for-real-madrid-to-win-la-liga|url-status=live}}</ref> kjo ishte hera e tretë në karrierën e Alonsos ku ai kishte ndihmuar ekipet e tij të vendosinin rekord të ri pikësh duke përfunduar të dytët (Real Sociedad në sezonin 2003–04 dhe Liverpooli në sezonin 2008–09).<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=787862&sec=europe&root=europe&cc=3888|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522034339/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=787862&sec=europe&root=europe&cc=3888|archive-date=22 maj 2010|title=At the end of the day...|author=Phil Ball|date=17 maj 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010}}</ref> Në përfundim të sezonit, Alonso u zgjodh në Ekipin e Vitit të La Ligës nga lexuesit e gazetës Marca dhe ESPN FC.<ref>{{cite news|title=Seis azulgranas, en el once ideal de la Liga|url=http://www.marca.com/2010/05/18/futbol/1adivision/1274200043.html?a=ddf97ad21ca867da264b51a1a804ee17&t=1274206042|access-date=19 maj 2010|newspaper=Marca|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=786445&sec=soccernetawards&root=soccernetawards&cc=3888|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520065116/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=786445&sec=soccernetawards&root=soccernetawards&cc=3888|archive-date=20 maj 2010|title=La Liga Team of the Season|author=Eduardo Alvarez|publisher=ESPN FC|language=en|date=17 maj 2010|access-date=19 maj 2010}}</ref> Ai ishte gjithashtu i nominuar për çmimin "Mesfushori i Sezonit" të dhënë nga [[Liga de Fútbol Profesional]].<ref>{{cite web|url=http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=73&Controltype=dn&IDNoticia=5585|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603162721/http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=73&Controltype=dn&IDNoticia=5585|archive-date=3 qershor 2012|title=Finalistas Premios LPF|publisher=Liga de Fútbol Profesional|language=en|access-date=15 korrik 2010}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Alonso fitoi pseudonimin "La Barba Roja" (Mjekrra e Kuqe) nga media spanjolle dhe tifozët e Realit.<ref>{{cite news|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Capitan/brazalete/elpepidep/20100223elpepidep_7/Tes|title=Capitán sin brazalete|author=Diego Torres|newspaper=El Pais|language=en|date=23 shkurt 2010|access-date=19 maj 2010}}</ref> Sezoni i dytë i Alonsos në Madrid nisi me mbërritjen e trajnerit të ri [[José Mourinho]].<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|title=Mourinho to be unveiled at Madrid on Monday after £7m compensation deal|date=28 maj 2010|publisher=The Independent|language=en|access-date=31 maj 2010|location=Londër|author=Gordon Tynan|archive-date=7 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407205044/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|url-status=live}}</ref> Ai mori fanellën me numrin 14 për këtë sezon pas largimit të veteranit [[José María Gutiérrez|Guti]].<ref>{{cite web|author=Ollie Irish|url=http://www.whoateallthepies.tv/kits/37525/cristiano-ronaldo-takes-rauls-no-7-shirt-at-real-madrid-benzema-moves-to-no-9-xabi-alonso-takes-no-14.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806041418/http://www.whoateallthepies.tv/kits/37525/cristiano-ronaldo-takes-rauls-no-7-shirt-at-real-madrid-benzema-moves-to-no-9-xabi-alonso-takes-no-14.html|url-status=usurped|archive-date=6 gusht 2010|title=Cristiano Ronaldo Takes Raul's No.7 Shirt at Real Madrid, Benzema Moves To No.9, Xabi Alonso Takes No.14|publisher=Whoateallthepies.tv|language=en|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref> Më 10 nëntor 2010, Alonso shënoi golin e parë dhe të vetëm të sezonit në fitoren 5–1 kundër [[Real Murcia C.F.|Real Murcias]] në ndeshjen e dytë të raundit të 32-tave të [[Copa del Rey|Kupës së Mbretit]].<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/308803/real-murcia-real-madrid|title=Real Madrid 5–1 Real Murcia|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 nëntor 2010|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Reali shkoi deri në finale, duke mposhtur [[FC Barcelona|Barcelonën]] 1–0, në një ndeshje ku Alonso luajti 120 minuta të plota, duke fituar trofeun e tij të parë me ''Los Blancos''.<ref>{{cite news|title=Ronaldo's late goal gives Real Madrid win over Barcelona in Copa del Rey|url=https://www.theguardian.com/football/2011/apr/21/real-madrid-barcelona-copa-del-rey|access-date=23 prill 2011|publisher=The Guardian|language=en|date=21 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110422152519/http://www.guardian.co.uk/football/2011/apr/21/real-madrid-barcelona-copa-del-rey|archive-date=22 prill 2011|url-status=live}}</ref> Më 14 gusht 2011, Alonso shënoi në barazimin 2–2 kundër Barcelonës në ndeshjen e parë të Superkupës Spanjolle 2011.<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/real-madrid-deja-escapar-vivo/20110814dasdasftb_46/Tes|author=Abel Romera|title=El Real Madrid deja escapar vivo al Barcelona|publisher=AS|language=es|date=14 gusht 2011|access-date=18 gusht 2011}}</ref> Në ndeshjen e kthimit në [[Camp Nou]], Reali u mposht 3–2.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/news-media/news/0250-0c50f3e7f01e-c7b520740848-1000--messi-shines-again-as-barcelona-claim-super-cup/|title=Messi shines again as Barcelona claim Super Cup|publisher=UEFA|language=en|date=17 gusht 2011|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Më 21 shtator 2011, ai luajti ndeshjen e 100të zyrtare në të gjitha kompeticionet me klubin në barazimin pa gola kundër [[Racing de Santander]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.sandiegouniontribune.com/2011/09/21/real-madrid-draws-0-0-at-racing-santander/|title=Real Madrid draws 0-0 at Racing Santander|publisher=San Diego Union Tribune|language=en|date=21 shtator 2011|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Alonso luajti 36 ndeshje në La Liga, të cilën Reali e fitoi me një rekord pikësh, duke mbledhur 100 pikë; ky ishte kampionati i parë në karrierën e tij.<ref>{{cite web|url=http://msn.foxsports.com/foxsoccer/laliga/story/jose-mourinho-real-madrid-earn-vindication-after-la-liga-conquest-051312|title=Jose Mourinho, Real Madrid earn vindication after La Liga conquest|publisher=Fox Sports|language=en|date=13 maj 2012|access-date=19 gusht 2012}}</ref> Më 4 janar 2014, Alonso firmosi një kontratë të re me klubin deri në vitin 2016.<ref>{{cite news|url=https://bleacherreport.com/articles/1915783-xabi-alonso-reportedly-signs-2-year-contract-with-real-madrid|title=Xabi Alonso Signs 2-Year Contract with Real Madrid|date=8 janar 2014|access-date=11 janar 2014|publisher=[[Bleacher Report]]|language=en}}</ref> Më 29 prill, ai luajti si titullar në fitoren 4–0 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve. Reali u kualifikua në finalen me rezultatin e përgjithshëm 5–0;<ref>{{cite web|url=https://www.sbnation.com/soccer/2014/4/29/5665552/bayern-munich-vs-real-madrid-2014-uefa-champions-league-final-score-result|title=Bayern Munich vs. Real Madrid: Final score 0–4 (0–5 aggregate), Blancos overwhelm Bayern, advance to the final|date=29 prill 2014|publisher=[[SB Nation]]|language=en|access-date=30 prill 2014}}</ref> Alonso u ndëshkua me karton të verdhë në pjesën e parë për një ndërhyrje të gabuar ndaj [[Bastian Schweinsteiger]], duke bërë që të mungonte në finale.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27193338|title=Bayern Munich 0 Real Madrid 4|date=29 prill 2014|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=30 prill 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.caughtoffside.com/2014/05/01/real-madrids-xabi-alonso-and-the-21-other-players-to-miss-the-champions-league-final-via-suspension/|title=Real Madrid's Xabi Alonso And The 21 Other Players To Miss The Champions League Final Via Suspension|publisher=Caught Offside|language=en|date=1 maj 2014}}</ref> Në finalen e luajtur në [[Lisbonë]], Reali fitoi 4–1 kundër [[Atlético Madrid]]it, duke kompletuar ''La Décima'' (titulli i 10të në këtë kompeticion);<ref>{{cite news|title=Madrid finally fulfil Décima dream|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0250-0c51093bd4a7-41ccc377a75c-1000--madrid-finally-fulfil-decima-dream/|publisher=UEFA|language=en|date=24 maj 2014|access-date=24 maj 2014}}</ref> kjo ishte hera e dytë që Alonso e fitonte këtë trofe.<ref name="BBC">{{cite news|title=Real Madrid 4 Atlético Madrid 1|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27383593|access-date=25 maj 2014|newspaper=BBC Sport|language=en}}</ref> ===Bayern München=== Më 29 gusht 2014, Alonso u transferua në Gjermani te [[FC Bayern München|Bayern München]] për një shifër të pazbuluar, duke firmosur një kontratë dy-vjeçare.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2014/08/official-announcement-xabi-alonso|title=Official announcement: Xabi Alonso|date=29 gusht 2014|website=realmadrid.com|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: Bayern Munich sign Real Madrid player|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/28964916|access-date=29 gusht 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 gusht 2014}}</ref> Ai debutoi një ditë më pas në barazimin 1–1 kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]] në kampionat.<ref>{{cite news|author1=Tom Coleman|title=Schalke 1–1 Bayern Munich: Howedes seals controversial point for hosts|url=http://www.goal.com/en-gb/match/schalke-04-vs-bayern-m%C3%BCnchen/1713403/report?ICID=MP_MS_5|access-date=31 gusht 2014|publisher=Goal.com|language=en|date=30 gusht 2014}}</ref> Më 27 shtator, në ndeshjen kundër [[1. FC Köln]], Alonso vendosi një rekord të ri për numrin e pasimeve në një ndeshje të [[Bundesliga|Bundesligës]], me 196 pasime.<ref>{{cite web|author1=Garry Reilly|title=5 Incredible Stats That Show How Important Xabi Alonso Is For Bayern Munich|url=http://balls.ie/football/5-incredible-stats-show-important-xabi-alonso-bayern-munich/|website=Balls.ie|language=en|date=1 tetor 2014|access-date=2 tetor 2014}}</ref> Goli i tij i parë me klubin erdhi me një goditje dënimi në fitoren 6–0 kundër [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] më 18 tetor.<ref>{{cite news|title=Bayern Mun 6–0 SV Werder Bremen|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/29657702|access-date=19 tetor 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 tetor 2014}}</ref> Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të në UEFA Ligën e Kampionëve më 17 shkurt 2015 në barazimin pa gola kundër [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]], duke u përjashtuar me karton të kuq pas dy të verdhëve në pjesën e dytë.<ref>{{cite news|author1=Luke Reddy|title=Shakhtar Donetsk v Bayern Munich|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/31508728|access-date=17 shkurt 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 shkurt 2015}}</ref> Më 28 prill, ai ishte një katër lojtarët e ekipit, të gjithë fitues të Kupës së Botës, që humbën penalltinë në ndeshjen gjysëm-finale të kupës kundër [[Borussia Dortmund]]it; Bayerni u mposht 2–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/32483389|title=Bayern Munich 1–1 Borussia Dortmund|date=29 prill 2015|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Disa muaj më pas, ai ishte i vetmi që gaboi në gjuajtjet e penalltive në ndeshjen e Superkupës Gjermane kundër [[VfL Wolfsburg]] më 1 gusht; penalltia e tij u prit nga [[Koen Casteels]].<ref>{{cite news|author1=Leander Schaerlaeckens|title=Nicklas Bendtner emerges as Wolfsburg's unlikely hero in DFL-Supercup|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-fc-yahoo/nicklas-bendtner-wolfsburg-bayern-dfl-supercup-225044544.html|access-date=2 gusht 2015|publisher=Yahoo|language=en|date=1 gusht 2015|archive-date=12 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143046/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-fc-yahoo/nicklas-bendtner-wolfsburg-bayern-dfl-supercup-225044544.html|url-status=dead}}</ref> Më 18 dhjetor 2015, Alonso firmosi një marrëveshje të re me klubin deri në vitin 2017.<ref>{{cite news|date=18 dhjetor 2015|title=Der FC Bayern verlängert mit vier Superstars|url=https://www.welt.de/sport/article150112292/Der-FC-Bayern-verlaengert-mit-vier-Superstars.html|access-date=21 dhjetor 2015|newspaper=Die Welt|language=de}}</ref> Më 9 mars 2017, Alonso njoftoi se do të tërhiqej nga futbolli në përfundim të sezonit 2016–17.<ref>{{cite news|url=https://twitter.com/XabiAlonso/status/839777479426510848|title=Xabi Alonso on Twitter|date=9 mars 2017|access-date=9 mars 2017|publisher=Twitter|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/11890/10795410/xabi-alonso-to-retire-at-end-of-season|title=Xabi Alonso to retire at end of season|language=en|date=9 mars 2017|access-date=9 mars 2017|publisher=SkySports}}</ref> Ai dhe kapiteni [[Philipp Lahm]] luajtën ndeshjen e tyre të fundit si profesionist më 20 maj në fitoren 4–1 kundër [[SC Freiburg|Freiburgut]]; ai asistoi golin e parë të takimit të shënuar nga [[Arjen Robben]] dhe u zëvëndësua në minutën e 82të nga [[Franck Ribéry]].<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/players/xabialonsodata.html|title=Xabi Alonso Olano – Matches and Goals in Bundesliga|author=Matthias Arnhold|date=28 qershor 2017|publisher=RSSSF|language=en|access-date=5 korrik 2017}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Alonso u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] nga trajneri [[Iñaki Sáez]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]] më 30 prill 2003.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: "Espero aprovechar esta oportunidad"|url=https://as.com/futbol/2003/04/24/mas_futbol/1051135217_850215.html|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=Diario AS|date=24 prill 2003|language=es}}</ref> Ai luajti si titullar në fitoren 4–0 në [[Stadiumi Vicente Calderón|Stadiumin Vicente Calderón]].<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso, la elegancia de la selección|url=https://www.rtve.es/deportes/20140827/xabi-alonso-elegancia-seleccion/1000643.shtml|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=RTVE|date=27 gusht 2014|language=es}}</ref> Një vit më pas, Alonso u përfshi në listën e 23 lojtarëve që do të luanin në [[UEFA Euro 2004]].<ref>{{cite news|title=Spain on the defensive for finals|url=https://edition.cnn.com/2004/SPORT/football/05/20/euro.spain/|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=CNN|language=en|date=20 maj 2004|archive-date=16 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216132508/https://edition.cnn.com/2004/SPORT/football/05/20/euro.spain/|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua si zëvëndësues në fitoren minimale 1–0 kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] si dhe luajti si titullar në humbjen kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]]; Spanja u eliminua në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Spain 1–0 Russia|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/euro_2004/3787463.stm|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2004}}</ref><ref>{{cite news|title=Spain 0–1 Portugal|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/euro_2004/3787483.stm|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 qershor 2004}}</ref> Alonso u aktivizua në gjashtë ndeshje në fushatën e suksesshme kualifikuese të [[2006 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2006]]. Ai u zgjodh në listën me 23 lojtarë të trajnerit [[Luis Aragonés]]. Ai shënoi golin e parë me ekipin kombëtar më 14 qershor 2006 në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainës]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|author=Erica Bulman|title=David Villa scores twice as Spain reigns over Ukraine 4–0|newspaper=[[USA Today]]|language=en|date=14 qershor 2006|url=https://www.usatoday.com/sports/soccer/worldcup/2006-06-14-spain-ukraine_x.htm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Spanja u eliminua në raundin e 16-tave nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite news|title=Spain 1–3 France|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 korrik 2007|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991524.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Alonso e humbi vendin e tij si titullar gjatë fushatës kualifikuese të [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]], duke u përballur me konkurencën e lojtarëve si [[David Silva]], [[Cesc Fàbregas]] dhe [[Marcos Senna]], kurse lojtarë si [[Xavi]] dhe [[Andrés Iniesta]] ishin shtylla e mesfushës.<ref>{{cite news|author=Daniel Taylor|title=Second-string Alonso displays class of Spanish squad|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=19 qershor 2008|url=https://www.theguardian.com/football/2008/jun/19/euro2008.euro2008groupd1|access-date=15 dhjetor 2008}}</ref> Ai vazhdoi të ishte zëvëndësues edhe në turnament. Në ndeshjen e tretë të grupit kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]], Alonso luajti si titullar dhe kapiten, kjo falë mungesës së disa lojtarëve titullar pasi Spanja e kishte siguruar kualifikimin, duke u shpallur lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite news|author=Simon Baskett|title=Second string Spain too good for Greece|publisher=Reuters|language=en|date=18 qershor 2008|url=https://www.reuters.com/article/sportsNews/idUSL1867995520080618?sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20090110051538/http://www.reuters.com/article/sportsNews/idUSL1867995520080618?sp=true|url-status=dead|archive-date=10 janar 2009|access-date=15 dhjetor 2008}}</ref> Spanja arriti të fitonte turnamentin për herë të dytë në histori, duke mposhtur Gjermaninë në finale; Alonso u aktivizua në katër nga gjashtë ndeshjet e ekipit.<ref name="SpainStats">{{cite web|title=Xabi Alonso Player Profile Euro 2008|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|url=http://www.skysports.com/football/euro2008/player-profiles/0,23132,12024_90026,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100402194102/http://www.skysports.com/football/euro2008/player-profiles/0,23132,12024_90026,00.html|archive-date=2 prill 2010|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> I pyetur për suksesin e arritur në Euro 2008, Alonso deklaroi se kjo ishte "një arritje e jashtëzakonshme dhe një ëndërr".<ref>{{cite web|author=Guillem Balagué|title=Exclusive Interview: Xabi Alonso|publisher=[[Guillem Balagué]]|language=en|date=30 qershor 2008|url=http://www.guillembalague.com/interview_desp.php?id=14&titulo=Exclusive%20Interview:%20Xabi%20Alonso|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223101615/http://www.guillembalague.com/interview_desp.php?id=14&titulo=Exclusive%20Interview:%20Xabi%20Alonso|archive-date=23 shkurt 2012|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Më 20 gusht 2008, Alonso shënoi dygolëshin e parë me ekipin kombëtar në fitoren 3–0 në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]].<ref>{{cite news|author=Kim McLaughlin|title=UPDATE 1-Soccer-Alonso double helps Spain ease past Denmark|publisher=Reuters|language=en|date=20 gusht 2008|url=http://uk.reuters.com/article/worldFootballNews/idUKLK00223720080820?rpc=401&=undefined&sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20090111230715/http://uk.reuters.com/article/worldFootballNews/idUKLK00223720080820?rpc=401&=undefined&sp=true|url-status=dead|archive-date=11 janar 2009|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Në verën e vitit 2009, ai mori pjesë në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|FIFA Kupën e Konfederatave]] në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Spanja u eliminua në gjysëm-finale nga [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shtetet e Bashkuara]]. Në ndeshjen për vendin e tretë kundër Afrikës së Jugut, Alonso shënoi një gol ne goditje dënimi në minutën e 107të për t'i dhënë ekipit fitoren 3–2 pasi koha e rregullt ishte mbyllur në barazim 2–2.<ref>{{cite news|title=Spain see off South Africa in extra-time to finish third in Confederations Cup|url=https://www.theguardian.com/football/2009/jun/28/spain-south-africa-confederations-cup|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=The Guardian|language=en|date=28 qershor 2009}}</ref> Në [[2010 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2010]], Alonso luajti si titullar në të gjitha ndeshjet e Spanjës në turnament, duke u aktivizuar krah [[Sergio Busquets]] dhe Xavit në mesfushë. Spanja fitoi trofeun për herë të parë në histori.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=207528/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612172658/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=207528/index.html|url-status=dead|archive-date=12 qershor 2008|title=FIFA player Statistics: XABI ALONSO|publisher=[[FIFA]]|language=en}}</ref> Në minutën e 28të të ndeshjes finale kundër [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]], Alonso u godit në gjoks nga mesfushori kundërshtar [[Nigel de Jong]], i cili për këtë faull u ndëshkua vetëm me karton të verdhë nga gjyqtari [[Howard Webb]], një vendim që shkaktoi polemika të shumta. Pavarësisht se kishte dhimbje,<ref>{{cite web|url=http://www.dailyexpress.co.uk/posts/view/186572/Xabi-Alonso-in-broken-rib-fear-/|title=Xabi Alonso in broken rib fear|publisher=The Daily Express|language=en|author=Paul Joyce|access-date=15 korrik 2010}}</ref> ai vazhdoi të luante edhe për një orë para se të zëvendësohej nga Fàbregas. Alonso u aktivizua në gjashtë nga tetë ndeshjet e Grupit I në [[Kualifikueset e UEFA Euro 2012|kualifikueset e UEFA Euro 2012]], duke shënuar një gol në suksesin 2–0 kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] në [[Pragë]]. Spanja e mbylli grupin me pikë të plota, duke i fituar të gjitha ndeshjet. Në turnamentin e zhvilluar në [[Poloni]] dhe [[Ukrainë]], Alonso shënoi një dygolësh në fitoren 2–0 kundër Francës në çerek-finale në ndeshjen e tij të 100të me ekipin kombëtar.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/euro-2012/top-stories/Xabi-Alonso-fires-Spain-to-Euro-2012-semifinals/articleshow/14365126.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20120625042250/http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/euro-2012/top-stories/Xabi-Alonso-fires-Spain-to-Euro-2012-semifinals/articleshow/14365126.cms|archive-date=25 qershor 2012|title=Xabi Alonso fires Spain to Euro 2012 semifinals|publisher=Times of India|language=en|date=24 qershor 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/18355234|title=Spain 2–0 France|publisher=BBC Sport|language=en|author1=Mandeep Sanghera|date=23 qershor 2012|access-date=26 janar 2017}}</ref> Në gjysëm-finalen kundër Portugalisë, koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim pa gola; në gjuajtjet e penalltive, tentativa e Alonsos u prit nga [[Rui Patrício]], por Spanja arriti të fitonte 4–2, duke u kualifikuar në finale.<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/sports/euro-2012/euro-2012-defending-champion-spain-advances-final-beating-portugal-4-2-penalties-article-1.1103477|title=Euro 2012: Defending champion Spain advances to another final after beating Portugal 4–2 on penalties|publisher=Daily News|location=Nju Jork|language=en|date=27 qershor 2012|access-date=28 qershor 2012}}</ref> Në finalen e luajtur më 10 korrik, Spanja fitoi lehtësisht 4–0 kundër [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]], duke fituar edicionin e dytë rresht të Kampionatit Evropian; ky ishte trofeu i tretë madhor i Alonsos me ekipin kombëtar.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/18355496|title=Spain 4–0 Italy|publisher=BBC Sport|language=en|author1=Phil McNulty|date=1 korrik 2012|access-date=4 maj 2015}}</ref> Më 13 qershor 2014, Alonso shënoi me penallti në minutën e 27të në ndeshjen hapëse të grupit B të [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] kundër Holandës. Megjithatë, Spanja u mposht me rezultatin 5–1. Në ndeshjen e dytë kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]], Alonso e nisi si titullar dhe u zëvëndësua në pjesën e dytë, pa mundur të shmangë humbjen 2–0 dhe eliminimin e parakohshëm nga kompeticioni. Ai luajti 83 minuta si titullar në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] në ndeshjen e tretë dhe të fundit në grup. Alonso njoftoi tërheqjen nga ekipi kombëtar më 27 gusht 2014.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: Real Madrid midfielder retires from Spain duty|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28959560|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=27 gusht 2014|date=27 gusht 2014}}</ref> ==Profili i lojtarit== Alonso ishte një mesfushor puntor dhe me vazhdimësi, i cili dallohej për kontributin e tij në mbrojtje dhe krijimin e aksioneve sulmuese, duke bërë që të konsiderohej gjerësisht si një nga mesfushorët më të mirë të gjeneratës së tij.<ref name="bundesliga.com_1">{{cite web|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2014/0000303084.php|title=Xabi Alonso: FC Bayern's indisputable Ballmagnet|publisher=Bundesliga|language=en|date=28 shtator 2014|access-date=3 dhjetor 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141003081720/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2014/0000303084.php|archive-date=3 tetor 2014|df=dmy-all}}</ref> Alonso zotëronte teknikë të mirë, vizion të shkëlqyer si dhe pasime të sakta, duke qënë i aftë të mbulonte disa pozicione në mesfushë. Ai luante kryesisht si [[Mesfushori|mesfushor qëndror]] si dhe mesfushor i tërhequr, aty ku ai shfrytëzonte topat e gjatë për të krijuar raste shënimi për shokët e ekipit.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/blog/espn-fc-united-blog/68/post/2103551/xabi-alonso-provides-the-tempo-that-makes-bayerns-jazz-flow|title=Xabi Alonso provides the tempo that makes Bayern's jazz flow|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 tetor 2014|access-date=3 dhjetor 2014|author=Raphael Honigstein}}</ref> Përveç aftësive në ndërtimin e lojës dhe në mbrojtje, Alonso gjithashtu shquhej për gjuajtjet nga distanca, penalltitë dhe goditjet e dënimit.<ref>{{cite web|author=Stefano D'Alessio|date=16 prill 2012|title=Campioni ai Raggi X: Xabi Alonso e l'arte del passaggio|url=http://www.calciomercato.it/news/153706/Campioni-ai-Raggi-X-Xabi-Alonso-e-larte-del-passaggio.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203083426/http://www.calciomercato.it/news/153706/Campioni-ai-Raggi-X-Xabi-Alonso-e-larte-del-passaggio.html|archive-date=3 shkurt 2015|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=calciomercato.it|language=it}}</ref> Falë gjatësisë së tij, fizikut dhe pozicionimit, Alonso ishte një lojtar efikas në luftën në ajër, duke shënuar disa gola me kokë në karrierën e tij.<ref name="bundesliga.com_1"/><ref>{{cite web|author=Alfredo Pedullà|date=17 nëntor 2013|title=Pirlo e Xabi Alonso: vietato fare confusione. Inter-Milan e la potenziale nuova mappa dei direttori, Sabatini in testa. Lodi, uno da Toro. Leonardi da applausi. La tessera del tifoso: qualcuno paghi|url=http://www.tuttomercatoweb.com/editoriale/pirlo-e-xabi-alonso-vietato-fare-confusione-inter-milan-e-la-potenziale-nuova-mappa-dei-direttori-sabatini-in-testa-lodi-uno-da-toro-leonardi-da-appla-502420|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=tuttomercatoweb.com|language=it}}</ref><ref>{{cite news|date=23 qershor 2012|title=Spagna, ci pensa Xabi Alonso Francia spenta ed eliminata|url=http://www.gazzetta.it/Europei/2012/23-06-2012/spagna-ci-pensa-xabi-alonso-francia-spenta-ed-eliminata-911621155933.shtml|access-date=3 dhjetor 2014|newspaper=La Gazzetta dello Sport|language=it}}</ref> Në rolin e tij si mesfushor-mbrojtës, Alonso u dallua për fizikun e tij, forcën, shkathtësinë, inteligjën teknike, ndërhyrjet e forta si dhe aftësinë për të lexuar lojën e kundërshtarëve.<ref>{{cite web|url=http://www.ilpost.it/2014/10/21/roma-bayern-monaco/|title=Roma-Bayern Monaco, stasera|language=it|publisher=ilpost.it|date=21 tetor 2014|access-date=3 dhjetor 2014}}</ref><ref>{{cite web|date=24 qershor 2012|title=La Spagna gioca da sola contro la Francia e si merita la semifinale|url=http://www.ilfoglio.it/articoli/v/103382/rubriche/la-spagna-gioca-da-sola-contro-la-francia-e-si-merita-la-semifinale.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203094818/http://www.ilfoglio.it/articoli/v/103382/rubriche/la-spagna-gioca-da-sola-contro-la-francia-e-si-merita-la-semifinale.htm|archive-date=3 shkurt 2015|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=Il Foglio|language=it}}</ref> Megjithatë, në disa raste ai është kritikuar për humbjen e përqëndrimit dhe ndërhyrjet e ashpra, duke bërë që merrte kartona të verdhë të panevojshëm dhe të humbte zotërimin e topit.<ref>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/2045834-xabi-alonso-suspended-for-champions-league-final-after-yellow-card|title=Xabi Alonso Slams UEFA Rule After Earning Suspension for Champions League Final|publisher=Bleacher Report|language=en|date=29 prill 2014|access-date=3 dhjetor 2014|author=Tim Keeney}}</ref> Lidhur me stilin e lojës së Alonsos, [[Jonathan Wilson]] vuri në dukje në një artikull të vitit 2013 për [[The Guardian]] se ai ishte një shembull i një interpretuesi më krijues të rolit të mesfushës mbrojtës, i cili, "edhe pse i aftë të bënte ndërhyrje, përqendrohej në mbajtjen e topit në lëvizje, duke dhënë herë pas here pasime të gjata në krahë për të ndryshuar këndin e sulmit si një regjizor i stilit të vjetër".<ref name="WilsonHolding13">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2013/dec/18/question-holding-midfielders-changing-role|title=The Question: what does the changing role of holding midfielders tell us?|author=Jonathan Wilson|author-link=Jonathan Wilson (shkrimtar)|date=18 dhjetor 2013|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=31 tetor 2014}}</ref> Roli i tij është krahasuar gjithashtu me atë të një ''metodisti'' ("qendër-mesfushor", në zhargonin italian të futbollit), për shkak të aftësisë së tij për të diktuar lojën në mesfushë, si dhe për të ndihmuar ekipin e tij në mbrojtje.<ref>{{cite web|date=22 maj 2017|title=Jorginho è l'Oro di Napoli: celebrato anche da La Gazzetta dello Sport|url=https://www.90min.com/it/posts/5036619-jorginho-e-l-oro-di-napoli-celebrato-anche-da-la-gazzetta-dello-sport|access-date=13 prill 2022|website=90min.com|language=it}}</ref> Që kur u tërhoq nga futbolli, Steven Gerrard ka thënë se beson që Alonso ishte mesfushori më i mirë me të cilin ka luajtur ndonjëherë.<ref name="hitc.com"/> Në mars 2017, ish-trajneri i tij te Bayern München, [[Pep Guardiola]], me të cilin është krahasuar herë pas here për shkak të rolit dhe stilit të tyre të ngjashëm të lojës, e përshkroi Alonson si një nga mesfushorët më të mirë që kishte parë ndonjëherë në jetën e tij.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37515638/bayern-munich-midfielder-xabi-alonso-make-good-manager-pep-guardiola|title=Bayern Munich's Xabi Alonso will make a good manager – Pep Guardiola|author1=Jonathan Smith|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 mars 2017|access-date=28 mars 2019}}</ref><ref name="Sportreview"/> ==Karriera si trajner== ===Real Madrid U14=== Në vitin 2018, ndërsa po përfundonte kursin e tij të trajnerit UEFA Elite së bashku me ish-shokët e ekipit kombëtar [[Raúl González Blanco|Raúl]], [[Xavi]], [[Víctor Valdés]] dhe [[Joan Capdevila]], Alonso u kthye te Real Madridi ku mori një rol si trajner i ekipit nën-14 të akademisë.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/en/football/real-madrid/2018/05/31/5b0f00c2e5fdea473b8b456e.html|title=Xabi Alonso will coach a Real Madrid youth team|newspaper=Marca|language=en|author1=Jose Felix Diaz|author2=Chris Winterburn|date=31 maj 2018|access-date=6 shtator 2018}}</ref> ===Real Sociedad B=== Më 1 qershor 2019, Alonso u emërua trajner i Real Sociedad B në [[Segunda División B]] dhe e nisi punën më 9 korrik.<ref>{{cite news|url=https://www.marca.com/en/football/spanish-football/2019/06/01/5cf260ca268e3edd048b45b2.html|title=Xabi Alonso leaves Real Madrid to coach Real Sociedad's B team|newspaper=Marca|language=en|location=Madrid|date=1 korrik 2019|access-date=7 korrik 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48930834|title=Xabi Alonso: Ex-Liverpool midfielder begins role as Real Sociedad B coach|date=9 korrik 2019|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=10 korrik 2019}}</ref> Ai debutoi në barazimin 1–1 kundër [[Burgos CF|Burgos]] më 24 gusht.<ref>{{cite news|last1=Lizasoain|first1=Imanol|title=El Sanse de Alonso se estrena con un punto|url=https://real-sociedad.diariovasco.com/sanse-alonso-estrena-20190824234544-nt.html|access-date=20 maj 2023|publisher=El Diario Vasco|language=es|date=24 gusht 2019}}</ref> Në sezonin e dytë të Alonsos në pankinë, Sociedadi B u ngjit në [[Segunda División]], duke fituar ndeshjen play-off kundër [[Algeciras CF|Algeciras]] më 22 maj 2021. Kjo fitore shënoi një rikthim të ekipit B në Segunda División për herë të parë që nga sezoni 1961–62.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37617535/ex-liverpool-real-madrid-midfielder-xabi-alonso-makes-history-real-sociedad-b|title=Ex-Liverpool, Real Madrid midfielder Xabi Alonso makes history at Real Sociedad B|publisher=ESPN FC|language=en|date=23 maj 2021|access-date=29 maj 2021}}</ref> Pavarësisht se gjatë sezonit u lidh me një kalim të mundshëm në Gjermani te [[Borussia Mönchengladbach]],<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12253456/xabi-alonso-former-liverpool-midfielder-to-become-head-coach-of-borussia-monchengladbach|title=Xabi Alonso: Former Liverpool midfielder to become head coach of Borussia Monchengladbach|publisher=Sky Sports|language=en|date=22 mars 2021|access-date=26 mars 2021}}</ref> Alonso firmosi një kontratë të re një-vjeçare me klubin.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12257252/xabi-alonso-former-liverpool-midfielder-extends-deal-as-real-sociedad-b-head-coach-until-2022|title=Xabi Alonso: Former Liverpool midfielder extends deal as Real Sociedad B head coach until 2022|publisher=Sky Sports|language=en|date=26 mars 2021|access-date=26 mars 2021}}</ref> Në ndeshjen e tij të parë në Segunda División më 14 gusht 2021, Alonso fitoi 1–0 kundër [[CD Leganés|Leganés]] falë golit të [[Jon Karrikaburu]]t.<ref>{{cite news|author1=Paula Soroeta|title=Xabi Alonso: "Hemos jugado un partido muy serio, lo hemos madurado bien"|url=https://real-sociedad.diariovasco.com/xabi-alonso-jugado-partido-serio-20210815234208-nt.html|access-date=20 maj 2023|publisher=El Diario Vasco|date=14 gusht 2021|language=es}}</ref> Më 25 maj 2022, Real Sociedad njoftoi se Alonso do të largohej nga ekipi B në përfundim të sezonit, e cila e pa ekipin të binte nga kategoria.<ref>{{cite web|url=https://www.realsociedad.eus/es/noticias/detalle/hasta-pronto-xabi|title=Hasta pronto, Xabi|publisher=Real Sociedad|language=es|date=25 maj 2022|accessdate=1 qershor 2022}}</ref> ===Bayer Leverkusen=== Më 5 tetor 2022, Alonso u emërua trajneri i ri i [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] në një kontratë deri në qershor 2024, duke zëvëndësuar [[Gerardo Seoane]]. Në momentin e mbërritjes së tij, ekipi renditej në vendin e parafundit në [[Bundesliga|Bundesligë]] me tetë ndeshje të luajtura, duke pasur nisjen më të keqe të sezonit që nga viti 1979.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso handed Bayer Leverkusen manager role after Seoane sacking|url=https://www.theguardian.com/football/2022/oct/05/xabi-alonso-lands-bayer-leverkusen-manager-role-after-seoane-sacking|access-date=20 maj 2023|publisher=The Guardian|language=en|date=5 tetor 2022}}</ref> Alonso debutoi tre ditë më vonë në fitoren 4–0 në shtëpi kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]].<ref>{{cite news|title=Leverkusen crush Schalke 4–0 in winning debut for coach Xabi Alonso|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/leverkusen-crush-schalke-4-0-in-winning-debut-for-coach-xabi-alonso/articleshow/94730211.cms|access-date=20 maj 2023|publisher=The Times of India|language=en|date=8 tetor 2022}}</ref> Në gjysëm-finalen e parë evropiane të klubit pas 21 vitesh, ekipi u eliminua nga [[A.S. Roma|Roma]] e ish trajnerit të tij [[José Mourinho]] me rezultatin e përgjithshëm 1–0.<ref>{{cite news|title=Europa League: Roma and Sevilla advance to the final|url=https://www.lemonde.fr/en/europe/article/2023/05/19/europa-league-roma-defeats-bayer-leverkusen-on-aggregate-while-sevilla-drops-juventus-setting-up-finals-match-up_6027194_143.html|access-date=20 maj 2023|publisher=Le Monde|language=en|date=19 maj 2023}}</ref> Në përfundim të sezonit, Leverkusen u rendit në vendin e 6të në kampionat duke siguruar pjesëmarrjen në Ligën e Evropës për sezonin e ardhshëm. Në maj 2023, Alonso konfirmoi se do vazhdonte të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ardhshëm, pavarësisht interesimit të [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]].<ref>{{cite news|author1=Jonathan Gorrie|title=Tottenham manager news: Xabi Alonso confirms Bayer Leverkusen latest|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/xabi-alonso-tottenham-next-manager-latest-news-2023-b1081780.html|access-date=20 maj 2023|publisher=Evening Standard|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Më 4 gusht 2023, Alonso firmosi një kontratë të re tre-vjeçare.<ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/football/news/xabi-alonso-extends-deal-leverkusen-2026-3386406|title=Xabi Alonso extends deal at Leverkusen to 2026|newspaper=The Daily Star|language=en|location=Dhaka|date=4 gusht 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/bayer-04-agree-new-deal-with-xabi-alonso|title=Bayer 04 agree new deal with Xabi Alonso|publisher=Bayer 04 Leverkusen|language=en|date=4 gusht 2023}}</ref> Gjatë merkatos verore, Alonso solli në ekip lojtarë të dalluar si [[Granit Xhaka]], [[Jonas Hofmann]], [[Alejandro Grimaldo]] dhe [[Matěj Kovář]]. Ai gjithashtu vendosi të përdorte formacionin 3–4–3 e cila do të bazohej në qarkullimin e topit dhe kundër-sulme; ekipi pësoi vetëm 5 gola në 11 ndeshjet e para.<ref>{{Cite web|date=1 dhjetor 2023|title=From 'Neverkusen' to Bundesliga title contenders: Inside Xabi Alonso's success at Bayer Leverkusen|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/39015175/how-xabi-alonso-made-bayer-leverkusen-bundesliga-contenders|access-date=29 janar 2024|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=29 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129195958/https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/39015175/how-xabi-alonso-made-bayer-leverkusen-bundesliga-contenders|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=Emma Smith|title=Bayer Leverkusen: How Xabi Alonso's 'Neverkusen' are challenging Harry Kane's Bayern Munich|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/67402898|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 nëntor 2023}}</ref> Në fazën e grupeve të Ligës së Evropës, ekipi i fitoi të gjashtë ndeshjet me 19 gola të shënuar.<ref>{{cite news|title=Perfect Leverkusen sails into last 16|url=https://www.beinsports.com/en-au/football/uefa-europa-league/articles-video/perfect-leverkusen-sails-into-last-16-2023-12-14|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BeIN Sports|language=en|date=14 dhjetor 2023}}</ref> Në shkurt 2024, Leverkusen regjistroi ndeshjen e 33të pa humbje në kampionat, duke thyer rekordin e Bayern München.<ref>{{cite news|agency=Reuters|date=23 shkurt 2024|title=Leverkusen extend Bundesliga lead and set 33-game unbeaten record|url=https://www.theguardian.com/football/2024/feb/23/leverkusen-extend-bundesliga-lead-and-set-33-game-unbeaten-record|access-date=25 shkurt 2024|publisher=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Xabi Alonso From "Leverkusen" to "Neverlosing"|url=https://www.soccersat.com/news/Xabi-Alonso-From-Leverkusen-to-Neverlosing|access-date=26 mars 2024|website=soccersat.com|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124093128/https://soccersat.com/news/Xabi-Alonso-From-Leverkusen-to-Neverlosing|url-status=dead}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Alonso u lidh me një kalim të mundshëm te ish klubet e tij Bayern Müncheni, Liverpooli dhe Real Madridi. Megjithatë, më 29 mars 2024, ai konfirmoi angazhimin e tij me klubin gjerman.<ref>{{cite news|agency=FRANCE24|author=AFP|language=en|date=29 mars 2024|title=Liverpool target Xabi Alonso says staying as Leverkusen coach|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240329-liverpool-target-xabi-alonso-says-staying-as-leverkusen-coach|access-date=29 mars 2024}}</ref> Më 14 prill, Alonso udhëhoqi ekipin drejtë një fitoreje 5–0 kundër [[SV Werder Bremen|Werder Bremenit]] në shtëpi, duke fituar titullin e parë kampion në Gjermani pesë javë nga fundi.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-werder-bremen-xabi-alonso-champions-title-free-highlights-26914|title=Bayer Leverkusen beat Werder Bremen to win the Bundesliga!|publisher=Bundesliga|language=en|date=14 prill 2024|access-date=14 prill 2024}}</ref> Më 9 maj, pas barazimit 2–2 kundër Romës në gjysëm-finalen e dytë të Ligës së Evropës, Leverkuseni vendosi një rekord të ri me 49 ndeshje pa humbje, duke thyer rekordin e [[S.L. Benfica|Benficës]] me 48 ndeshje në vitin 1965.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/68980160|title=Bayer 04 Leverkusen 2–2 Roma|publisher=BBC Sport|language=en|date=9 maj 2024}}</ref> Ekipi fitoi edhe dy ndeshjet e mbetura të Bundesligës dhe e mbylli atë pa humbje, duke e zgjeruar rekordin në 51 ndeshje pa humbje. Rekordi u ndal më 22 maj në finalen e Ligës së Evropës ku Leverkusen u mposht 3–0 nga [[Atalanta B.C.|Atalanta]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2039971/|title=Atalanta-Leverkusen / UEFA Europa League Final|publisher=UEFA|language=en|date=22 maj 2024}}</ref><ref>{{cite web|author=Jonathan Wilson|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/may/22/atalanta-bayer-leverkusen-europa-league-final-match-report|title=Atalanta win Europa League as Lookman hat-trick ends Leverkusen's unbeaten run|publisher=The Guardian|language=en|date=22 mars 2024}}</ref> Klubi vendosi disa rekorde në Bundesligë gjatë këtij sezoni, përfshirë numrin e fitoreve në një sezon (28), numrin e pikëve (90), numrin e golave të shënuar (89) dhe të pësuar (24), fitoret rresht (10) dhe ndeshjet pa pësuar gol (16).<ref>{{cite web|date=19 maj 2024|title=Fußball: Leverkusen feiert historische Saison|url=https://sport.orf.at/stories/3125752/|access-date=20 maj 2024|website=sport.ORF.at|language=de}}</ref> Ata gjithashtu fituan 40 pikë më shumë sezoni i kaluar, duke barazuar rekordin e [[VfB Stuttgart|Stuttgartit]]. Më 25 maj, ekipi fitoi edhe Kupën e Gjermanisë pasi mposhti në finale [[1. FC Kaiserslautern|Kaiserslauternin]] me rezultatin 1–0.<ref name="DFB2024">{{cite web|title=Bayer Leverkusen beats Kaiserslautern in German Cup final|url=https://www.dw.com/en/bayer-leverkusen-beats-kaiserslautern-in-german-cup-final/a-69183291|publisher=DW|language=en|access-date=28 maj 2024|date=25 maj 2024}}</ref> Alonso e nisi sezonin e tretë me Leverkusenin duke fituar Superkupën e Gjermanisë kundër Stuttgartit 4–3 me penallti.<ref>{{Cite web|date=17 gusht 2024|title=Bayer Leverkusen battle back to beat VfB Stuttgart on penalties in Supercup|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-vfb-stuttgart-supercup-preview-live-blog-report-alonso-28479|access-date=17 gusht 2024|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cj627k1j4j3t|title=Bayer Leverkusen 2 Stuttgart 2 (4-3 on pens)|date=17 gusht 2024|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=21 gusht 2024}}</ref> Mbrojtja e titullit nisi keq për ekipin që pësoi një humbje që në javën e dytë (3–2 kundër [[RB Leipzig]]), duke i dhënë fund rekordit me 51 ndeshje pa humbje në Bundesligë. Pas kësaj, ekipi mori 1 fitore dhe 5 barazime në gjashtë ndeshjet e rradhës, gjë që e la 9 pikë larg Bayernit kryesues pas 10 ndeshjesh. Në Ligën e Kampionëve, ekipi u kualifikua në fazën me eliminim direkt pasi u rendit në vendin e 6të në fazën e ligës në edicionin e parë të formatit të ri. Megjithatë, ekipi u eliminua në raundin e 16-tave nga Bayerni kurse në kupë u eliminua në gjysëm-finale nga ekipi i kategorisë së tretë [[Arminia Bielefeld]]. Më 4 maj 2022, Leverkuseni barazoi 2–2 kundër [[SC Freiburg|Freiburgut]], duke shpallur Bayernin kampion matematikisht dy javë nga fundi.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy4v5vpv04qt|title=Freiburg 2–2 Bayer Leverkusen|publisher=BBC Sport|language=en|date=4 maj 2025}}</ref> Pesë ditë më vonë, Alonso njoftoi se do të largohej nga klubi në përfundim të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/xabi-alonso-to-leave-bayer-04-at-the-end-of-the-season|title=Xabi Alonso to leave Bayer 04 at the end of the season|publisher=Bayer 04 Leverkusen|language=en|date=9 maj 2025}}</ref> ===Real Madrid=== Më 25 maj 2025, Alonso u emërua trajneri i ri i Real Madridit në një marrëveshje tre-vjeçare.<ref>{{cite web|date=25 maj 2025|title=Official Announcement: Xabi Alonso|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/announcements/comunicado-oficial-xabi-alonso-25-05-2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528174407/https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/announcements/comunicado-oficial-xabi-alonso-25-05-2025|archive-date=28 maj 2025|access-date=25 maj 2025|publisher=[[Real Madrid C.F.]]|website=realmadrid.com|language=en}}</ref> Ai zëvëndësoi [[Carlo Ancelotti]]n, i cili ishte trajneri i tij te Real Madridi dhe Bayerni.<ref>{{Cite web|date=25 maj 2025|title=Xabi Alonso named new Real Madrid coach|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/perfil-xabi-alonso-25-05-2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527194037/https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/perfil-xabi-alonso-25-05-2025|archive-date=27 maj 2025|access-date=25 maj 2025|publisher=[[Real Madrid C.F.]]|website=realmadrid.com|language=en}}</ref> ==Profili i trajnerit== Alonso njihet për stilin e tij të zhdërvjellët të lojës si trajner, duke përdorur një sistem shumë të organizuar dhe rigoroz të bazuar në lojën pozicionale. Ai fillimisht preferonte rreshtimet 4–3–3 ose 4–2–3–1 kur ishte te Sociedadi B, por filloi të luante me rreshtimin 3–4–3 dhe 3–4–2–1 pas transferimit te Leverkuseni.<ref>{{cite news|author1=Mark Carey|author2=Tom Harris|title=Xabi Alonso worked wonders at Bayer Leverkusen. Would his tactics and style suit Real Madrid?|url=https://www.nytimes.com/athletic/6344650/2025/05/10/alonso-leverkusen-madrid-tactics-style/|access-date=10 qershor 2025|publisher=The New York Times|language=en|date=10 maj 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Xabi Alonso's coaching career analysed|url=https://learning.coachesvoice.com/cv/xabi-alonso-bayer-leverkusen-liverpool/|publisher=Coaches' Voice|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=26 janar 2024}}</ref> Ai njihet për taktikat e tij të cilat përfshijnë presionin për rikuperimin e topit në qëndrën e fushës.<ref>{{cite web|title=From Midfield Maestro to Bundesliga Mastermind: Xabi Alonso's Leverkusen Legacy - Breaking The Lines|url=https://breakingthelines.com/opinion/from-midfield-maestro-to-bundesliga-mastermind-xabi-alonsos-leverkusen-legacy/|publisher=Breaking the Lines|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=19 maj 2025}}</ref> Në zotërim të topit, ekipet e tij qarkollojnë topin për një periudhë të gjatë dhe ndërtojnë aksione sulmuese nga prapavija;<ref>{{cite web|url=https://m.allfootballapp.com/news/All/Xhaka-reveals-what-makes-Xabi-Alonso-a-new-generation-of-manager/3263511|title=Xhaka reveals what makes Xabi Alonso a 'new generation' of manager|publisher=All Football App|language=en|date=5 janar 2025|access-date=4 shtator 2025}}</ref> kontribut në këtë lojë ka organizatori i tërhequr, si [[Granit Xhaka]], i cili organizon lojën përpara me pasime qëndrore ose në të dyja krahët.<ref>{{cite web|title=How Xabi Alonso has improved Bayer Leverkusen 2022/23: five tactical observations|url=https://learning.coachesvoice.com/cv/xabi-alonso-tactics-bayer-leverkusen-2022-23/|publisher=Coaches' Voice|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=18 prill 2023}}</ref> Taktikat e tij janë frymëzuar nga trajnerë të shquar si [[Pep Guardiola]], [[Carlo Ancelotti]], [[José Mourinho]], [[Rafael Benítez]], dhe [[Vicente del Bosque]].<ref>{{cite news|author1=Henry Flynn|title=Bayer Leverkusen's Xabi Alonso Could Have A Pep Guardiola-Like Effect|url=https://www.forbes.com/sites/henryflynn/2024/01/12/bayer-leverkusens-xabi-alonso-could-have-a-pep-guardiola-like-effect-on-soccer/|access-date=10 qershor 2025|publisher=Forbes|date=12 janar 2024|language=en}}</ref> Ata gjithashtu është komplimentuar për menaxhimin e lojtarëve dhe të ekipit.<ref>{{cite web|title=Years of learning from best to help Alonso at Real Madrid|url=https://www.thescore.com/news/3291075|publisher=theScore.com|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=25 maj 2025}}</ref> ==Jeta personale== Alonso është i martuar me Nagore Aranburun dhe çifti ka tre fëmijë sëbashku: një djal (i lindur në vitin 2008) dhe dy vajza (të lindura në vitet 2010 dhe 2013).<ref>{{cite web|url=http://www.kickette.com/pitter-patter-xabi-and-nagore-welcome-baby-ane/|title=Pitter Patter: Xabi And Nagore Alonso Welcome Baby Ane|publisher=Kickette|language=en|date=31 mars 2010|access-date=30 gusht 2014|archive-date=13 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713150351/http://www.kickette.com/pitter-patter-xabi-and-nagore-welcome-baby-ane/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.vanitatis.com/noticias/2013-12-02/xabi-alonso-y-nagore-aramburu-ya-tienen-la-familia-numerosa-con-el-nacimiento-de-emma_61637/|title=Xabi Alonso y Nagore Aranburu ya tienen la familia numerosa con el nacimiento de Emma|publisher=Vanitatis|language=es|date=2 dhjetor 2013|access-date=30 gusht 2014|author=Raoul Higuera|archive-date=8 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208034138/http://www.vanitatis.com/noticias/2013-12-02/xabi-alonso-y-nagore-aramburu-ya-tienen-la-familia-numerosa-con-el-nacimiento-de-emma_61637/|url-status=dead}}</ref> Në mars 2008, ai humbi një ndeshje të rëndësishme kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në Ligën e Kampionëve me qëllim për të qëndruar pranë gruas së tij gjatë lindjes së fëmijës së tyre të parë.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: "Fue un poco frustrante no jugar, pero tenía que estar con mi familia"|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=13 mars 2008|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2008/03/13/futbol/1205432606.html|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Vendimi i tij për t'i dhënë përparësi familjes para Liverpoolit shkaktoi një fërkim me trajnerin e Liverpoolit Benítez.<ref>{{cite news|author=Sam Wallace|title=Alonso left at home after Benítez tires of baby talk|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=11 mars 2008|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/alonso-left-at-home-after-benitez-tires-of-baby-talk-794019.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/alonso-left-at-home-after-benitez-tires-of-baby-talk-794019.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=4 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|author=Luis Martín|title=La paternidad de Xabi Alonso provoca un lío en Anfield|newspaper=[[El Pais (Madrid)|El Pais]]|language=es|date=12 mars 2008|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/paternidad/Xabi/Alonso/provoca/lio/Anfield/elpepidep/20080312elpepidep_1/Tes|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Alonso dhe [[Mikel Arteta]] ishin komshinjë në të njëjtën rrugë gjatë kohës që u rritën në San Sebastián si dhe më pas jetonin afër njëri-tjetrit kur Alonso luante për Liverpoolin dhe Arteta për [[Everton F.C.|Evertonin]].<ref>{{cite news|author=James Ducker|title=Arteta puts friendship on hold as Everton eye Europe|newspaper=[[The Times]]|language=en|date=25 mars 2006|url=https://www.thetimes.com/article/arteta-puts-friendship-on-hold-as-everton-eye-europe-nmfffl7l9xq|access-date=18 janar 2025|location=Londër}}</ref> Alonso e bindi Artetën për t'u transferuar te Liverpooli pasi i tregoi se sa i lumtur ishte me jetën në qytetin e Liverpoolit.<ref>{{cite news|author=David Prentice|title=Mikel Arteta and Xabi Alonso's special bond put on hold in Everton-Liverpool derby|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|date=26 shtator 2008|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2008/09/26/mikel-arteta-and-xabi-alonso-s-special-bond-put-on-hold-in-everton-liverpool-derby-100252-21906863/|access-date=4 nëntor 2008}}</ref><ref>{{Cite web|author=Santi Cazorla|date=8 prill 2025|title=69vn|url=https://69vnvn.net/|access-date=24 prill 2025|language=en|archive-date=25 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250425110255/https://69vnvn.net/|url-status=dead}}</ref> Alonso gjithashtu ndihmoi ish shokun e ekipit te Real Sociedadi [[Juan Ugarte]] për të kaluar te [[Wrexham A.F.C.|Wrexham]].<ref name="Big1">{{cite web|author=Jimmy Rice|title=Xabi Alonso: The Big Interview|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=18 janar 2007|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/features/this_season/FN11090070118-1117.htm|access-date=15 gusht 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20070918230815/http://www.liverpoolfc.tv/news/features/this_season/FN11090070118-1117.htm|archive-date=18 shtator 2007}}</ref> Vëllai i tij, [[Mikel Alonso]], ishte gjithashtu futbollist profesionist i cili luajti me disa klube në Spanjë dhe Angli. Ata kanë qënë shok ekipi te Real Sociedadi kurse në sezonin 2007–08 të dy luajtën në Premier Ligë, edhe pse Mikel nuk ka gjurmë.<ref>{{cite news|title=Alonso joins Bolton from Sociedad|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 korrik 2007|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/b/bolton_wanderers/6290040.stm|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Alonso ka një tjetër vlla të përfshirë në futboll, Jon, i cili është gjyqtar.<ref>{{cite web|url=http://www.laopinion.es/secciones/noticia.jsp?pRef=2009012900_11_196509__Deportes-Tenerife-elige-Mikel-Alonso|title=El Tenerife elige a Mikel Alonso|language=es|publisher=La Opinion de Tenerife|date=28 janar 2009|access-date=30 gusht 2014|author=Manoj Daswani}}</ref> Alonso është tifoz i [[Futbolli galik|futbollit galik]].<ref>{{cite web|url=http://www.thefreelibrary.com/Gaelic+Football%3A+Meath+Kop+big+fan+in+Alonso%3B+GAELIC+WORLD.-a0173616681|title=Meath Kop big fan in Alonso|publisher=Sunday Mirror|language=en|date=20 janar 2008|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Interesi i tij për sportin irlandez buron që nga mosha 15 vjeç, kur ai qëndroi me një familje në qytetin irlandez të Kells, në Qarkun Meath për të mësuar anglisht dhe e luante këtë sport në kohën e tij të lirë.<ref name="gaaboard">{{cite web|url=http://gaaboard.com/board/index.php?topic=6122.15|title=Reprint of aforementioned article on messageboard|publisher=GAA Board|language=en|date=3 janar 2008|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Ai është gjithashtu tifoz i Liverpoolit, të cilën e ka deklaruar publikisht edhe kur luante për Real Madridin.<ref>{{Cite web|author=Cameron Winstanley|date=27 janar 2024|title=Xabi Alonso raised Liverpool-born son as Reds fan – 15 years after Anfield exit|url=https://www.dailystar.co.uk/sport/football/xabi-alonso-son-liverpool-fan-31982308|access-date=28 janar 2024|publisher=Daily Star|language=en}}</ref> Në një intervistë për ''[[The Times|The Times Online]]'' në vitin 2011, Alonso deklaroi: "Jam ende tifoz i Liverpoolit dhe do të jem gjithmon" si dhe shtoi se do ta rriste djalin e tij si tifoz të klubit.<ref>{{cite web|title=Alonso: My son's a Red|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=4 prill 2011|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/alonso-my-son-s-a-red|access-date=5 prill 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110406123222/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/alonso-my-son-s-a-red|archive-date=6 prill 2011}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref name="nftstats">{{cite web|title=Xabi Alonso|url=http://www.national-football-teams.com/player/6255/Xabi_Alonso.html|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref><ref name="LFCs">{{cite web|title=Player profile – Xabi Alonso|url=http://www.lfchistory.net/players/player/profile/900|website=LFC History|language=en|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref><ref name="FCBMs">{{cite web|url=https://www.kicker.de/xabi-alonso/spieler/bundesliga/2014-15/fc-bayern-muenchen|title=Xabi Alonso|language=de|website=kicker.de|access-date=13 maj 2017}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="6"|[[Real Sociedad]] |[[1999–2000 La Liga|1999–2000]] |rowspan="5"|[[La Liga]] |0||0||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1||0 |- |[[2000–01 La Liga|2000–01]] |18||0||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||18||0 |- |[[2001–02 La Liga|2001–02]] |29||3||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||29||3 |- |[[2002–03 Real Sociedad season|2002–03]] |33||3||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||34||3 |- |[[2003–04 Real Sociedad season|2003–04]] |34||3||0||0||colspan="2"|–||8||1||colspan="2"|–||42||4 |- !colspan="2"|Gjithsej !114!!9!!2!!0!!colspan="2"|–!!8!!1!!colspan="2"|–!!124!!10 |- |[[SD Eibar|Eibar]] (huazim) |[[2000–01 Segunda División|2000–01]] |[[Segunda División]] |14||0||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||14||0 |- |rowspan="6"|[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |[[2004–05 Liverpool F.C. season|2004–05]] |rowspan="5"|[[Premier League]] |24||2||0||0||0||0||8||1||colspan="2"|–||32||3 |- |[[2005–06 Liverpool F.C. season|2005–06]] |35||3||5||2||0||0||11||0||2{{efn|Një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], një ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||53||5 |- |[[2006–07 Liverpool F.C. season|2006–07]] |32||4||1||0||2||0||15||0||1{{efn|Ndeshje në [[FA Community Shield]]}}||0||51||4 |- |[[2007–08 Liverpool F.C. season|2007–08]] |19||2||3||0||1||0||4||0||colspan="2"|–||27||2 |- |[[2008–09 Liverpool F.C. season|2008–09]] |33||4||3||0||1||0||10||1||colspan="2"|–||47||5 |- !colspan="2"|Gjithsej !143!!15!!12!!2!!4!!0!!48!!2!!3!!0!!210!!19 |- |rowspan="7"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 Real Madrid CF season|2009–10]] |rowspan="6"|La Liga |34||3||0||0||colspan="2"|–||7||0||colspan="2"|–||41||3 |- |[[2010–11 Real Madrid CF season|2010–11]] |34||0||7||1||colspan="2"|–||11||0||colspan="2"|–||52||1 |- |[[2011–12 Real Madrid CF season|2011–12]] |36||1||4||0||colspan="2"|–||10||0||2{{efn|name=SDE|Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España]]}}||1||52||2 |- |[[2012–13 Real Madrid CF season|2012–13]] |28||0||7||0||colspan="2"|–||10||0||2{{efn|name=SDE}}||0||47||0 |- |[[2013–14 Real Madrid CF season|2013–14]] |26||0||7||0||colspan="2"|–||9||0||0||0||42||0 |- |[[2014–15 Real Madrid CF season|2014–15]] |0||0||0||0||colspan="2"|–||0||0||2{{efn|name=SDE}}||0||2||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !158!!4!!25!!1!!colspan="2"|–!!47!!0!!6!!1!!236!!6 |- |rowspan="4"|[[FC Bayern München|Bayern München]] |[[2014–15 FC Bayern Munich season|2014–15]] |rowspan="3"|[[Bundesliga]] |26||2||4||0||colspan="2"|–||10||2||0||0||40||4 |- |[[2015–16 FC Bayern Munich season|2015–16]] |26||0||4||1||colspan="2"|–||8||1||1{{efn|name=DFL|Ndeshje në [[DFL-Supercup]]}}||0||39||2 |- |[[2016–17 FC Bayern Munich season|2016–17]] |27||3||3||0||colspan="2"|–||7||0||1{{efn|name=DFL}}||0||38||3 |- !colspan="2"|Gjithsej !79!!5!!11!!1!!colspan="2"|–!!25!!3!!2!!0!!117!!9 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !508!!33!!50!!4!!4!!0!!128!!6!!11!!1!!701!!44 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="rsssf">{{cite web|title=Xabi Alonso Olano – Century of International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/xabialonso-intlg.html|publisher=RSSSF|language=en|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="13"|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |- |2003||5||0 |- |2004||11||0 |- |2005||6||0 |- |2006||11||1 |- |2007||6||0 |- |2008||14||2 |- |2009||12||4 |- |2010||16||2 |- |2011||11||3 |- |2012||14||3 |- |2013||3||0 |- |2014||5||1 |- !colspan="2"|Gjithsej!!114!!16 |} ==Trofe== ===Kombëtarja=== == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://twitter.com/XabiAlonso Xabi Alonso në Twitter] *[https://web.archive.org/web/20120329050445/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana National team data] {{Es icon}} *[http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=207528/index.html 2010 FIFA World Cup profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020012245/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=207528/index.html |date=20 tetor 2013 }} *[https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm Alonso profile at realmadrid.com] *[http://www.bdfutbol.com/en/j/j2642.html BDFutbol profile] *[http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm Profile at BBC Sport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051231161108/http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm |date=31 dhjetor 2005 }} *[https://web.archive.org/web/20081204081030/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/thegame_podcasts/article2598097.ece Podcast from ''The Times'']: Mikel and Xabi Alonso interview *[http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=900 LFCHistory.net Profile] *[http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=13842&cc=5739 Profile at ESPN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100429024739/http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=13842&cc=5739 |date=29 prill 2010 }} {{UEFA Euro 2012 Skuadra e Turnamentit}} [[Kategoria:Lindje 1981]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Sociedad B]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Sociedad]] [[Kategoria:Futbollistë në SD Eibar]] [[Kategoria:Futbollistë në Liverpool F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2004]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2006]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] [[Kategoria:Trajnerë spanjollë futbolli]] [[Kategoria:Trajnerë në Bayer 04 Leverkusen]] [[Kategoria:Trajnerë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Trajnerë në Chelsea F.C.]] [[Kategoria:Trajnerë në Bundesliga]] [[Kategoria:Trajnerë në La Liga]] [[Kategoria:Trajnerë në Premier League]] bqcyek3iws314bd7wy3m3u2ucqmqmkz 3043653 3043651 2026-09-19T01:41:21Z Sadsadas 51943 /* Real Madrid */ 3043653 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Xabi Alonso | image = Xabi Alonso FCB.jpg | caption = | fullname = Xabier Alonso Olano<ref>{{cite web|title=FIFA World Cup South Africa 2010: List of Players|url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf|publisher=FIFA|language=en|accessdate=13 shtator 2013|page=29|format=PDF|date=4 qershor 2010|archive-date=17 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517205300/https://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf|url-status=dead}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|25|11|1981|df=y}} | birth_place = [[Tolosa, Spain|Tolosa]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.83 m<ref>{{Cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm|title=Official Real Madrid profile|language=en|url-status=dead|access-date=1 maj 2011|archive-date=8 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm}}</ref> | position = [[Mesfushor]] | currentclub = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] (trajner) | youthyears1 = 1990–1999 | youthclubs1 = [[Antiguoko]] | years1 = 1999–2000 | clubs1 = [[Real Sociedad B]] | caps1 = 39 | goals1 = 2 | years2 = 2000–2004 | clubs2 = [[Real Sociedad]] | caps2 = 114 | goals2 = 9 | years3 = 2000–2001 | clubs3 = → [[SD Eibar|Eibar]] (huazim) | caps3 = 14 | goals3 = 0 | years4 = 2004–2009 | clubs4 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]] | caps4 = 143 | goals4 = 15 | years5 = 2009–2014 | clubs5 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps5 = 158 | goals5 = 4 | years6 = 2014–2017 | clubs6 = [[FC Bayern München|Bayern München]] | caps6 = 79 | goals6 = 5 | totalcaps = 547 | totalgoals = 35 | nationalyears1 = 2000 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-18 e futbollit|Spanja U18]] | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2002–2003 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2003–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps3 = 114 | nationalgoals3 = 16 | nationalyears4 = 2001–2012 | nationalteam4 = [[Kombëtarja baske e futbollit|Shteti Bask]] | nationalcaps4 = 5 | nationalgoals4 = 0 | manageryears1 = 2019–2022 | managerclubs1 = [[Real Sociedad B]] | manageryears2 = 2022–2025 | managerclubs2 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | manageryears3 = 2025– | managerclubs3 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] }} '''Xabier "Xabi" Alonso Olano''' (i lindur më [[25 nëntor]] [[1981]]) është një trajner spanjoll futbolli dhe ish futbollist profesionist i cili aktualisht është trajneri i klubit spanjoll [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]. Ai konsiderohet një nga [[Mesfushori|mesfushorët]] më të mirë të gjeneratës së tij dhe dallohej për pasimet dhe gjuajtjet nga distanca. Alonso gjithashtu konsiderohet një nga trajnerët e rinjë më të mirë në botë. Alonso filloi karrierën e tij me [[Real Sociedad]], skuadra e shtëpisë së tij në [[Gipuzkoa]]. Pasi u huazua për një kohë të shkurtër tek [[SD Eibar|Eibar]], ai u rikthyue tek Real Sociedad ku u bë edhe [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] nga trajneri [[John Toshack]]. Alonso ishte i suksesshëm në rolin e tij, duke e çuar ekipin në vendin e dytë në [[2002–03 La Liga|sezonin 2002–03]]. Ai u transferua tek [[Liverpool F.C.|Liverpooli]] në gusht 2004 për 10.5 milion [[Paund sterlina|£]]. Ai fitoi [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] që në sezonin e parë me klubin, duke shënuar edhe golin e barazimit në [[2005 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|finale]]. Në sezonin tjetër, ai fitoi [[FA Cup]] dhe [[FA Community Shield]]. Alonso u transferua tek [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] në fillim të [[2009–10 La Liga|sezonit 2009–10]] për 30 milion [[Paund sterlina|£]]. Pasi fitoi disa trofe si kampionatin në vitin [[2011–12 La Liga|2012]] dhe Ligën e Kampioneve në vitin 2014 gjatë pesë sezoneve në [[Madridi|Madrid]], ai u ble nga klubi gjerman [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] në një marrëveshje dy-vjeçare. Kontrata u zgjat edhe me një vit, me Alonson që më pas u pensionua në verën e vitit 2017, më moshën 35 vjeçare, duke fituar [[Bundesliga|Bundesligën]] në tre sezonet e luajtura me klubin. Ai bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] në prill 2003 në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]]. Gjatë kohës me ekipin, Alonso ka fituar [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]], [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]] dhe [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]], dhe gjithashtu ka përfaqsuar kombëtaren e tij në [[UEFA Euro 2004|Euro 2004]] dhe [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2006]]. Më 23 qershor 2012, Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të me kombëtaren në çerek-finalen e Euro 2012 kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]]; ai e festoi këtë arritje duke shënuar të dy golat e ndeshjes që dërguan ekipin më tej në turnament. Pas eliminimit të shpejtë të Spanjës në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]], Alonso u pensionua nga futbolli ndërkombëtarë. Me 114 ndeshje, ai renditet i shtati në listën e lojtarëve me më shumë ndeshje në kombëtare. ==Karriera me klube== ===Real Sociedad=== Alonso e nisi karrierën e tij në vitin 1990 me klubin bask [[Antiguoko]], e cila ishte pjesë e [[Real Sociedad]]it. Ai i ngjiti me shpejtësi ekipet zinxhirë në akademi, duke u bërë pjesë e ekipit B në vitin 1999 në moshën 18 vjeç.<ref name="GB0"/> Në dhjetor 1999, Alonso bëri debutimin e tij me ekipin e parë në një ndeshje të [[Copa del Rey|Kupës së Mbretit]] kundër [[CD Logroñés|Logroñés]].<ref name="LFCProfile">{{cite web|title=Xabi Alonso Profile|publisher=Liverpool F.C.|language=en|url=http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/alonso/|access-date=11 gusht 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080804215916/http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/alonso/|archive-date=4 gusht 2008}}</ref> Kjo ishte ndeshja e tij e vetme për këtë sezon. Ai u huazua te [[SD Eibar|Eibari]] në [[Segunda División]] në fillimin e sezonit 2000–01 për të fituar më shumë përvojë. Kjo lëvizje u mbështet edhe nga babai i tij, i cili besoi se e bëri Alonson një lojtar më të mirë.<ref name="GB0"/> Alonso ishte pjesë e Eibarit vetëm në gjysmën e parë të sezonit, pasi në janar 2001 u thirr nga trajneri i ri i Sociedadit, [[John Toshack]]. Gjatë asaj kohe, ekipi renditej në vendin e fundit në renditje dhe kishte ndërruar trajner dy herë. Toshack gjithashtu mori një vendim të guxishëm duke e bërë Alonson, në atë kohë vetëm 20 vjeç, [[Kapiteni (futboll)|kapitenin]] e ekipit.<ref name="GB0"/> Në fund të sezonit, Sociedadi arriti të mbijetojë duke e mbyllur kampionatin në vendin e 14të.<ref>{{cite web|author=Juan Pedro Andrados|title=Primera División 2000/01|publisher=RSSSF|language=en|date=10 nëntor 2001|url=https://www.rsssf.org/tabless/span01.html|access-date=11 nëntor 2016}}</ref> Alonso, i cili u aktivizua në 18 ndeshje, mori lëvdadat e Toshack, i cili deklaroi se spanjolli i kishte lënë ekipit një përshtypje të jashtëzakonshme, veçanërisht për një lojtar nga ekipi i të rinjëve.<ref name="GB0"/> Nën drejtimin e Toshack, Sociedadi me Alonson si kapiten mori rezultate më të mira në sezonin e ardhshëm. Trajneri i'u përkushtua veçanërisht stërvitjes së Alonsos, duke u përqëndruar te kontrolli i topit.<ref>{{cite web|author=Paul Abbandonato|title=It's the Real deal for Toshack|publisher=Wales Online ([[Western Mail (Wales)|Western Mail]])|language=en|date=3 korrik 2008|url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/football-in-wales/2008/07/03/it-s-the-real-deal-for-toshack-91466-21218919/|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Ai ishte titullar i rregullt gjatë sezonit 2001–02, të cilën ekipi e mbylli në vendin e 13të. Gjatë këtij sezoni, Alonso shënoi tre golat e tij të parë si profesionist si dhe u aktivizua në 30 ndeshje në La Liga. Në verën e vitit 2002, Toshack u zëvëndësua nga [[Raynald Denoueix]], nën drejtimin e të cilit Alonso e ruajti vendin e tij në formacion.<ref>{{cite news|author=Sid Lowe|title=Sociedad enjoy ride of their lives|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=4 nëntor 2002|url=https://www.theguardian.com/football/2002/nov/04/europeanfootball.sport|access-date=11 gusht 2008}}</ref> Sezoni 2002–03 ishte më i miri për klubin që nga sezoni 1981–82, kur ata fituan kampionatin. Në këtë sezon, Sociedadi e mbylli kampionatin në vendin e dytë vetëm dy pikë larg [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] kampion,<ref>{{cite news|title=Real seal Spanish title|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/3007132.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=22 qershor 2003|access-date=23 qershor 2012}}</ref> duke vendosur një rekord klubi për numrin e pikëve si dhe duke siguruar kualifikimin në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] për herë të parë.<ref>{{cite news|title=Champions League Soccer : Juventus and Real Sociedad show mettle|author=Rob Hughes|url=https://www.nytimes.com/2003/10/02/sports/02iht-soccer_ed3_.html?pagewanted=all|publisher=The New York Times|language=en|date=2 tetor 2003|access-date=23 qershor 2012}}</ref> Alonso u vlerësua gjërësisht për kontributin e tij në këtë sezon dhe u nderua me çmimin "lojtari më i mirë spanjoll" nga revista spanjolle sportive ''[[Don Balón]]''.<ref>{{cite web|author=Emilio Pla Diaz|title=Spain&nbsp;– Footballer of the Year|date=28 janar 2004|publisher=RSSSF|language=en|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/spanpoy.html|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Ndryshe nga sezonet e kaluar, Alonso kontriboi më shumë në fazën e sulmit, duke shënuar plot 12 gola.<ref name="Sinnott">{{cite news|author=John Sinnott|title=Alonso the pass master|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3552474.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Performancat e tij në këtë sezon bënë që të thirrej për herë të parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]].<ref name="FDB">{{cite web|title=Xabi Alonso Profile|publisher=Football Database|language=en|url=http://footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=550&pn=Xabier_Alonso_Olona|archive-url=https://web.archive.org/web/20101215152525/http://footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=550&pn=Xabier_Alonso_Olona|archive-date=15 dhjetor 2010|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Trajneri i kombëtares, [[Iñaki Sáez]], e lavdëroi Alonson duke thënë: "Ai ka një gamë fantastike pasimesh të sakta [dhe] e sheh futbollin me një qartësi të jashtëzakonshme."<ref name="GB1"/> Sezoni 2003–04 u karakterizua me ulje-ngritje për Alonson dhe Real Sociedadin. Ai pati mundësi të debutonte në Ligën e Kampionëve, duke u aktivizuar në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, me ekipin që u kualifikua në fazën me eliminim direkt. Ekipi vuajti presionin e kohës shtesë dhe u eliminua nga [[Olympique Lyonnais|Lyoni]] në raundin e 16-tave; ata gjithashtu e mbyllën kampionatin në vendin e 15të.<ref name="Sinnott"/> Performancat pozitive të Alonsos përgjatë sezonit nisën zërat për një largim të tijin nga [[San Sebastián]]. Pavarësisht interesimit konkret të Real Madridit, Alonso vazhdoi të ishte i angazhuar me Sociedadin. Klubi kryeqytetas nuk ofroi shumën 13 milion £ të vendosur nga presidenti i klubit [[José Luis Astiazarán]], duke bërë që tratativa të dështonte.<ref name="Sinnott"/><ref name="GB1"/> Merkatoja e verës pa mbërritjen e shokut të fëmijërisë së Alonsos, [[Mikel Arteta]], te Sociedadi.<ref name="Drop">{{cite news|title=Real Sociedad drop Alonso|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3552128.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Arteta ishte i motivuar për të luajtur me Alonson në mesfushë por gëzimi i tij zgjati pak.<ref name="FieldBB"/> Alonso nuk u përfshi në ekip për ndeshjet miqësore para-sezonale pasi klubi po merrte në konsideratë ofertën e Liverpoolit.<ref name="Drop"/> Më 20 gusht 2004, tratativa u krye me sukses dhe Sociedadi njoftoi se klubet kishin arritur një marrëveshje për transferimin e Alonsos në Angli për shumën 10.7 milion £.<ref name="LFCProfile"/><ref name="AnfieldMove">{{cite news|title=Alonso makes Anfield move|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3569648.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> ===Liverpool=== ====2004–2005: Triumfi në Ligën e Kampionëve==== Më 20 gusht 2004, Alonso u transferua te [[Liverpool F.C.|Liverpooli]] sëbashku me spanjollin tjetër [[Luis García (footballer, born 1978)|Luis García]], duke shënuar një epokë të re në [[Anfield]].<ref>{{cite news|author=Enrique Ortego|title=La 'Rafalution' entra en la historia del Liverpool|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=3 nëntor 2008|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-rafalution-entra-historia-liverpool/dasftb/20081103dasdaiftb_31/Tes|access-date=18 nëntor 2008}}</ref> Ata ishin blerjet e para të trajnerit të ri [[Rafael Benítez]], i cili kërkonte t'i impononte ekipit taktikat dhe stilin e tij të lojës, duke zgjedhur Alonson dhe Garcían si lojtarët e duhur për këtë ndryshim.<ref>{{cite news|title=Liverpool grab Garcia|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3582406.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso bëri debutimin e tij në [[Premier League|Premier Ligë]] në ndeshjen kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]] më 29 gusht. Paraqitja e tij u lavdërua pavarësisht se Liverpooli u mposht 1–0.<ref>{{cite news|title=Bolton 1–0 Liverpool|work=BBC Sport|language=en|date=29 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/3586112.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Më 17 tetor, ai u aktivizua si zëvëndësues në pjesën e dytë të ndeshjes kundër [[Fulham F.C.|Fulhamit]] dhe ndihmoi ekipin të fitonte 4–2 me përmbysje, duke shënuar golin e parë në Angli me një goditje dënimi.<ref>{{cite news|author=Gerry Cox|title=Alonso inspires a change of fortune|newspaper=[[The Observer]]|language=en|date=17 tetor 2004|url=https://www.theguardian.com/football/2004/oct/17/match.sport11|access-date=14 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Fulham 2–4 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 tetor 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/3724106.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso vazhdoi të ishte protagonist në ekip, duke shënuar disa gola të rëndësishëm,<ref>{{cite news|date=3 dhjetor 2004|title=Alonso happy to be at Anfield|url=http://news.bbc.co.uk/player/sol/newsid_4060000/newsid_4062700/4062717.stm?bw=bb&mp=wm&news=1&bbcws=1#|language=en|publisher=BBC Sport|access-date=15 gusht 2008}}</ref> përfshirë një gol në fitoren 2–1 kundër [[Arsenal F.C.|Arsenalit]]; ky ishte goli i tij i parë në Anfield.<ref>{{cite news|title=Liverpool 2–1 Arsenal|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 nëntor 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4028103.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Kjo ndeshje gjithashtu shënoi rikthimin e kapitenit [[Steven Gerrard]] nga dëmtimi. Partneriteti i tyre i shumëpritur në mesfushë u ndal në ditën e parë të vitit 2005 ku Alonso theu kyçin e këmbës pas një ndërhyrje të rëndë nga [[Frank Lampard]] në humbjen 1–0 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]];<ref>{{cite news|title=Liverpool 0–1 Chelsea|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 janar 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4114653.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> ai qëndroi jashtë fushave për tre muaj.<ref>{{cite news|title=Alonso sidelined for three months|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 janar 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4139747.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Alonso u rikthye nga dëmtimi në ndeshjen e parë çerek-finale të Ligës së Kampionëve kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]]. Pavarësisht se nuk ishte në formë të mirë fizike, ai luajti 90 minuta të plota, kjo edhe për shkak të mungesës së Gerrard për shkak dëmtimi. Ndeshja u mbyll në barazim pa gola<ref>{{cite news|title=Juventus 0–0 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 prill 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4431795.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> por Liverpooli u kualifikua në gjysëm-finale pasi fitoi në ndeshjen e kthimit. Paraqitja e tij në Itali u lavdërua nga media angleze.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Liverpool set up Chelsea clash|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=14 prill 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/14/match.sport1|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër Çelsit, Alonso u ndëshkua me karton të verdhë, duke humbur ndeshjen e kthimit.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Red resistance tips the balance|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=28 prill 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/28/match.sport1|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Ai e protestoi fuqimisht gjyqtarin në momentin kur mori kartonin e verdhë.<ref name="Sublime">{{cite news|author=Phil Shaw|title=Alonso adds touch of the sublime to Anfield armada|publisher=The Independent|language=en|date=25 maj 2005|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/alonso-adds-touch-of-the-sublime-to-anfield-armada-6145471.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903110644/http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/alonso-adds-touch-of-the-sublime-to-anfield-armada-6145471.html|url-status=dead|archive-date=3 shtator 2014|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Alonso tells of Reds heartbreak|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 prill 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4493135.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Liverpooli fitoi minimalisht në ndeshjen e kthimit falë golit të Garcías, duke u kualifikuar në finalen e madhe ndaj [[A.C. Milan|Milanit]].<ref>{{cite news|author=Henry Winter|title=Glorious Liverpool a big noise again|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=4 maj 2005|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2359108/Glorious-Liverpool-a-big-noise-again.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2359108/Glorious-Liverpool-a-big-noise-again.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=15 gusht 2008}}{{cbignore}}</ref> Në finalen e luajtur në [[Stamboll]], Liverpooli e mbylli pjesën e parë në disavantazhin e tre golave, por arriti një përmbysje historike në pjesën e dytë.<ref>{{cite news|author=Frank Keogh|title=Why it was the greatest cup final|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 maj 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/4582357.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Ekipi fitoi një penallti në momentin që rezultati ishte 3–2 në favor të Milanit. Alonso mori përsipër gjuajtjen e penalltisë, e cila u prit nga portieri [[Nélson de Jesus Silva|Dida]] por spanjolli shënoi pas kthimit të topit.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Grit, spirit and the ultimate glory|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/match.acmilan|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Liverpooli fitoi trofeun me rezultatin 3–2 pas gjuajtjeve të penalltive.<ref>{{cite news|title=AC Milan 3–3 Liverpool (aet)|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 maj 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4573159.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes, ndikimi i Alonsos në përmbysjen e rezultatit u lavdërua nga media si dhe nga trajneri Benítez.<ref>{{cite news|author=Dominic Fifield|title=Gerrard inspires Liverpool by sheer willpower|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/newsstory.championsleague|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Benítez's brave change of tack leaves Milan in reverse gear|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/championsleague2|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Benítez demands trophy defence for Reds|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/newsstory.championsleague200405|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Alonso e konsideroi këtë sukses si "momentin e tij më të mirë si futbollist profesionist"<ref>{{cite news|title=Benítez stunned by epic comeback|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4582585.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> kurse ndeshja u etiketua me emrin "Mrekullia e Stambollit".<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/29/newsstory.sport12|title=The miracle of Istanbul|language=en|date=29 maj 2005|newspaper=The Guardian|access-date=9 mars 2019|issn=0261-3077}}</ref> ====2005–2006: Suksesi në FA Cup==== Alonso luajti 53 ndeshje në të gjitha kompeticionet në sezonin e tij e dytë në Anfield, duke shmangur dëmtimet që kishin kushtëzuar sezonin e tij të parë. Vendi i tij në formacionin titullar fillimisht u kërcënua nga mbërritja e [[Mohamed Sissoko]]s,<ref>{{cite news|title=Sissoko completes Liverpool move|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/4668005.stm|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=11 dhjetor 2014|date=13 korrik 2005}}</ref> megjithatë, dëmtimet e vazhdueshme të Gerrard si dhe formacioni 4–5–1 i preferuar nga Benítez bënë që Alonso të vazhdonte të ishte titullar.<ref>{{cite news|title=Crouch defends Liverpool tactics|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 shtator 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4261110.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Në Ligën e Kampionëve, Liverpooli u eliminua nga ekipi portugez [[S.L. Benfica|Benfica]] në raundin e 16-tave.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4778418.stm|title=Liverpool 0-2 Benfica (agg 0-3)|publisher=BBC Sport|language=en|date=8 mars 2006|access-date=23 korrik 2025}}</ref> Më 7 janar 2006, në ndeshjen e raundit të tretë të FA Cup, Alonso shenoi dy gola nga distanca në fitoren 5–3 me përmbysje kundër [[Luton Town F.C.|Luton Town]]; goli i tij i dytë u shënua nga 60 metra distancë.<ref>{{cite web|author=Jamie Bradbury|title=Reds edge classic|publisher=Federata Angleze e Futbollit|language=en|date=7 janar 2006|url=http://www.thefa.com/TheFACup/TheFACup/NewsAndFeatures/Postings/2006/01/FACup3rdRd_LutonLiverpool.htm|archive-url=https://archive.today/20081123024907/http://www.thefa.com/TheFACup/TheFACup/NewsAndFeatures/Postings/2006/01/FACup3rdRd_LutonLiverpool.htm|url-status=dead|archive-date=23 nëntor 2008|access-date=12 nëntor 2008}}</ref><ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Echoes of another epic as Liverpool forced to treat Luton like Milan|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=9 janar 2006|url=https://www.theguardian.com/football/2006/jan/09/match.lutontown|access-date=12 nëntor 2008}}</ref> Ky gol i fitoi një tifozi 25,000 £, i cili kishte vënë një bast me 200 £ se Alonso do të shënonte nga gjysma e tij e fushës.<ref>{{cite news|title=Fan makes £25,000 on dream goal|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 janar 2006|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/berkshire/4598198.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso u dëmtua në fitoren 3–1 në gjysëm-finalen kundër [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], duke e vendosur prezencën e tij në finale në pikëpyetje.<ref>{{cite web|title=Portsmouth 1–3 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=8 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4957462.stm|access-date=1 shkurt 2011}}</ref> Megjithatë, ai u rikuperua në kohë dhe e nisi finalen kundër [[West Ham United F.C.|West Ham United]] si titullar; në minutën e 54të, me Liverpoolin në disavantazh të një goli, Alonso dërgoi një krosim në zonë që u finalizua nga Gerrard, duke barazuar rezultatin. Ai më pas u zëvëndësua në minutën e 67të dhe Liverpooli fitoi me penallti, duke fituar një tjetër trofe.<ref>{{cite news|title=Liverpool 3–3 West Ham (aet)|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/4756045.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> ====2006–2009: Rinovimi i kontratës dhe sezonet e fundit në Anfield==== Më 20 shtator 2006, Alonso shënoi një gol nga gjysma e tij e fushës në suksesin 2–0 kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle]] në kampionat.<ref name="70Y">{{cite news|author=Ian Hughes|title=Liverpool 2–0 Newcastle|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 shtator 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/5351794.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Goli u lavdërua gjerësisht nga media angleze; [[BBC]] e quajti golin "të jashtëzakonshëm" kurse gazatari Andy Hunter i ''[[The Independent]]'' e quajti "si një nga golat më të çmëndur të historisë së pasur 115-vjeçare të Anfield".<ref>{{cite news|author=Andy Hunter|title=Liverpool 2 Newcastle United 0: Alonso hits 70-yard wonder goal to thrill Reds|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=21 shtator 2006|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-2-newcastle-united-0-alonso-hits-70yard-wonder-goal-to-thrill-reds-416922.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-2-newcastle-united-0-alonso-hits-70yard-wonder-goal-to-thrill-reds-416922.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=11 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref> I pyetur për golin e shënuar nga rreth 70 metra distancë, Alonso deklaroi se ishte gol me fat si dhe shtoi se ai praktikonte gjuajtjet nga distanca si pjesë e stërvitjes së tij.<ref>{{cite news|author=Ian Winrow|title=Alonso denies his long shots are a gamble|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=22 shtator 2006|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2346331/Alonso-denies-his-long-shots-are-a-gamble.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2346331/Alonso-denies-his-long-shots-are-a-gamble.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=16 gusht 2008}}{{cbignore}}</ref> Ky ishte goli i tij i parë me klubin që nga goli i shënuar kundër Luton sezonin e kaluar, po nga gjysëm fusha, duke e bërë Alonson lojtarin e parë në histori që shënonte dy gola rresht nga gjysma e fushës së tij.<ref>{{cite news|title=Newcastle goal my best|newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|language=en|date=22 shtator 2006|url=http://www.thedailystar.net/2006/09/22/d60922041537.htm|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref name="70Y"/> Më 8 qershor 2007, Alonso firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin, duke deklaruar: "E dija që kishte interes nga klube të tjera por kam qënë gjithmonë me idenë për të qëndruar këtu. Jam këtu prej tre sezonsh dhe kam ndjenja të veçanta për klubin dhe tifozët. E kuptoj se çfarë do të thotë Liverpooli për këto tifozë. Është një klub shumë i veçante dhe nuk doja të largohesha."<ref>{{cite web|title=Alonso commits to five more years at Liverpool|publisher=The Guardian|language=en|url=https://www.theguardian.com/football/2007/jun/08/newsstory.sport|date=8 qershor 2007|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref> Ai pati një nisje pozitive të sezonit 2007–08, duke luajtur në një rol më të avancuar për shkak të mungesës së Gerrard; ai shënoi dygolëshin e parë në Premier Ligë më 2 shtator në fitoren 6–0 kundër ekipit të sapongjitur [[Derby County F.C.|Derby County]].<ref>{{cite news|author=Jamie Jackson|title=Benítez has Liverpool dreaming of a new tilt at the title|newspaper=The Guardian|language=en|date=2 shtator 2007|url=https://www.theguardian.com/football/2007/sep/02/match.derbycounty|access-date=15 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Liverpool 6 Derby County 0: Torres and Alonso lead Rams to the slaughter|author=Ronald Atkin|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=2 shtator 2007|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-6-derby-county-0-torres-and-alonso-lead-rams-to-the-slaughter-401179.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-6-derby-county-0-torres-and-alonso-lead-rams-to-the-slaughter-401179.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=1 dhjetor 2011}}{{cbignore}}</ref> Megjithatë, Alonso pësoi një dëmtim në ndeshjen nga Portsmouthit e cila u përkeqësua në një seancë stërvitore, duke bërë që koha e rikuperimit të tij të ishte gjashtë javë.<ref>{{cite web|title=Bad breaks put Xabi Alonso and Daniel Agger out for six weeks|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=20 shtator 2007|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/09/20/bad-breaks-put-xabi-alonso-and-daniel-agger-out-for-six-weeks-64375-19818267/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214302/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/09/20/bad-breaks-put-xabi-alonso-and-daniel-agger-out-for-six-weeks-64375-19818267/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=15 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Xabi Alonso speaks of his Liverpool injury hell|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=19 dhjetor 2007|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/19/xabi-alonso-speaks-of-his-liverpool-injury-hell-64375-20268762/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214318/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/19/xabi-alonso-speaks-of-his-liverpool-injury-hell-64375-20268762/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=15 tetor 2008}}</ref> Alonso u rikthye nga dëmtimi në dhjetor 2007 dhe me vazhdimin e sezonit u përball me konkurencën e [[Javier Mascherano]]s and [[Lucas Leiva|Lucas]] për një vend titullari në mesfushë.<ref>{{cite news|author=Tony Barrett|title=Steven Gerrard out of cup clash as Xabi Alonso returns|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|date=18 dhjetor 2007|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/18/steven-gerrard-out-of-cup-clash-as-xabi-alonso-returns-100252-20264834/|access-date=13 nëntor 2008}}</ref><ref>{{cite news|author=Henry Winter|title=Torres ensures Liverpool place in Fab Four|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=12 mars 2008|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/henrywinter/2294248/Torres-ensures-Liverpool-place-in-Fab-Four.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/henrywinter/2294248/Torres-ensures-Liverpool-place-in-Fab-Four.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=13 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref> Megjithatë, vendi i tij në mesfushën me pesë të trajnerit Benítez ishte i sigurtë; Benítez vetë e etiketoi Alonson si "një lojtar i klasit botëror",<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|title=Liverpool may fall short in title tilt|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 gusht 2008|url=https://www.bbc.co.uk/blogs/philmcnulty/2008/08/liverpool_could_fall_short_aga.html|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> duke shtuar se ai kishte aftësinë për të ndryshuar lojën dhe të thyente mbrojtjen kundërshtare.<ref>{{cite news|title=Rafa Benítez: "Xabi Alonso es un jugador de clase superior"|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 tetor 2007|url=http://www.marca.com/edicion/marca/futbol/internacional/es/desarrollo/1051158.html|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> Më 12 janar 2008, Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të në Premier Ligë kundër [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]].<ref>{{cite web|author=Paul Hassall|title=Xabi's sweeper dream|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=12 janar 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/archivedirs/news/2008/jan/14/N158402080114-1217.htm|access-date=15 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430152622/http://www.liverpoolfc.tv/news/archivedirs/news/2008/jan/14/N158402080114-1217.htm|archive-date=30 prill 2008}}</ref> Merkatoja e verës së vitit 2008 solli zërat për një largim të Alonsos nga Liverpooli, të cilat u shtuan me nisjen e negociatave nga klubi me mesfushorin anglez [[Gareth Barry]].<ref>{{cite web|title=Liverpool still want Gareth Barry|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=29 korrik 2008|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2008/07/29/liverpool-fc-still-want-gareth-barry-64375-21426760/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214339/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2008/07/29/liverpool-fc-still-want-gareth-barry-64375-21426760/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=6 tetor 2008}}</ref> Pavarësisht negociatave të gjata, as Barry dhe as Alonso nuk kishin ndryshuar ekip, me spanjollin i cili nuk ishte më i sigurt për rolin e tij në ekip.<ref>{{cite news|author=Chris Barrett|title=Juventus end pursuit of Alonso|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=16 korrik 2008|url=https://www.theguardian.com/football/2008/jul/16/liverpool.premierleague|access-date=6 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Alonso admits summer sorrow|publisher=Sky Sports|language=en|date=4 tetor 2008|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_4243844,00.html|access-date=6 tetor 2008}}</ref> Alonso e nisi sezonin 2008–09 në formë pozitive, duke u vlerësuar nga media për ndikimin e tij në nisjen pozitive të ekipit në kampionat.<ref>{{cite web|title=Gerrard tribute to Xabi Alonso|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=15 shtator 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/media-watch/gerrard-tribute-to-xabi-alonso|access-date=1 dhjetor 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120804140937/http://www.liverpoolfc.tv/news/media-watch/gerrard-tribute-to-xabi-alonso|archive-date=4 gusht 2012}}</ref> Ai shënoi golin e parë të sezonit më 26 tetor 2008 në fitoren minimale 1–0 në transfertë kundër Çelsit; kjo ishte fitorja e parë e Liverpoolit në Stamford Bridge pas 10 vitesh.<ref>{{cite web|title=Alonso Fires Reds Clear at the Top|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=26 tetor 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/match/season/2008-2009/oct//681/finalwhistle.htm|access-date=4 nëntor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081030084318/http://www.liverpoolfc.tv/match/season/2008-2009/oct/681/finalwhistle.htm|archive-date=30 tetor 2008}}</ref> Më 25 prill 2009, ai shënoi golin e fundit si lojtar i Liverpoolit në fitoren 3–1 kundër [[Hull City A.F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite news|author=Mandeep Sanghera|title=Hull 1–3 Liverpool|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8000571.stm|access-date=29 gusht 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 prill 2009}}</ref> ===Real Madrid=== Më 5 gusht 2009, Alonso u transferua te [[Real Madrid C.F.|Real Madridi]] për rreth 30 milion £.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 gusht 2009|access-date=25 prill 2011}}</ref> Media angleze raportoi se ai nuk kishte dëshirë të largohej nga Anfield dhe se ndarja erdhi pas mosmarrëveshjeve me trajnerin Benítez.<ref>{{cite news|author=James Pearce|title=Liverpool's Xabi Alonso hands in transfer request|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2009/07/30/liverpool-fc-s-xabi-alonso-hands-in-transfer-request-100252-24275822/|access-date=30 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|author=Paul Eaton|title=Liverpool agree Alonso Deal|publisher=Liverpool F.C.|language=en|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/liverpool-agree-alonso-deal|access-date=1 dhjetor 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100717183353/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/liverpool-agree-alonso-deal|archive-date=17 korrik 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 gusht 2009|access-date=5 gusht 2009}}</ref> Disa kohë më pas, kapiteni Gerrard deklaroi se ishte "i shkatërruar" nga largimi i Alonsos si dhe shtoi se largimi i tij ishte një nga faktorët e nisjes së keqe të sezonit 2009–10 nga Liverpooli.<ref>{{cite web|title=Gerrard 'devastated' by Alonso exit|publisher=ESPN FC|language=en|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=693666&sec=england&cc=5901|access-date=4 mars 2009|archive-date=9 nëntor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091109180917/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=693666&sec=england&cc=5901|url-status=dead}}</ref> Alonso mori fanellën me numrin 22 dhe u vendos në rolin e mesfushorit-mbrojtës nën urdhërat e trajnerit [[Manuel Pellegrini]], duke u aktivizuar si titullar sa herë që ishte i disponueshëm në ndeshjet e kampionatit dhe të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=13842&cc=3888|archive-url=https://archive.today/20120717005644/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=13842&cc=3888|url-status=dead|archive-date=17 korrik 2012|title=Xabi Alonso statistics|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010}}</ref> Ai shënoi golin e parë me klubin me penallti në fitoren 6–2 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]] më 21 shkurt 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/gamecast/275756/gamecast.html|title=Real Madrid 6–2 Villarreal|date=21 shkurt 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Alonso e mbylli sezonin 2009–10 të La Ligës me 34 ndeshje dhe 3 gola, duke ndihmuar Realin të grumbullonte 96 pikë.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/tables?league=esp.1&season=2009&seasonType=1&cc=3888|title=Spanish Primera División Table 2009-2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010|archive-date=21 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021093623/http://soccernet.espn.go.com/tables?league=esp.1&season=2009&seasonType=1&cc=3888|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht se nuk e fituan kampionatin, klubi vendosi një rekord të ri për numrin e pikëve të mbledhura në një sezon;<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/708610-92-points-not-good-enough-for-real-madrid-to-win-la-liga|title=92 Points Not Good Enough for Real Madrid to Win La Liga|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=11 qershor 2024|archive-date=19 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220719102716/https://bleacherreport.com/articles/708610-92-points-not-good-enough-for-real-madrid-to-win-la-liga|url-status=live}}</ref> kjo ishte hera e tretë në karrierën e Alonsos ku ai kishte ndihmuar ekipet e tij të vendosinin rekord të ri pikësh duke përfunduar të dytët (Real Sociedad në sezonin 2003–04 dhe Liverpooli në sezonin 2008–09).<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=787862&sec=europe&root=europe&cc=3888|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522034339/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=787862&sec=europe&root=europe&cc=3888|archive-date=22 maj 2010|title=At the end of the day...|author=Phil Ball|date=17 maj 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010}}</ref> Në përfundim të sezonit, Alonso u zgjodh në Ekipin e Vitit të La Ligës nga lexuesit e gazetës Marca dhe ESPN FC.<ref>{{cite news|title=Seis azulgranas, en el once ideal de la Liga|url=http://www.marca.com/2010/05/18/futbol/1adivision/1274200043.html?a=ddf97ad21ca867da264b51a1a804ee17&t=1274206042|access-date=19 maj 2010|newspaper=Marca|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=786445&sec=soccernetawards&root=soccernetawards&cc=3888|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520065116/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=786445&sec=soccernetawards&root=soccernetawards&cc=3888|archive-date=20 maj 2010|title=La Liga Team of the Season|author=Eduardo Alvarez|publisher=ESPN FC|language=en|date=17 maj 2010|access-date=19 maj 2010}}</ref> Ai ishte gjithashtu i nominuar për çmimin "Mesfushori i Sezonit" të dhënë nga [[Liga de Fútbol Profesional]].<ref>{{cite web|url=http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=73&Controltype=dn&IDNoticia=5585|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603162721/http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=73&Controltype=dn&IDNoticia=5585|archive-date=3 qershor 2012|title=Finalistas Premios LPF|publisher=Liga de Fútbol Profesional|language=en|access-date=15 korrik 2010}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Alonso fitoi pseudonimin "La Barba Roja" (Mjekrra e Kuqe) nga media spanjolle dhe tifozët e Realit.<ref>{{cite news|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Capitan/brazalete/elpepidep/20100223elpepidep_7/Tes|title=Capitán sin brazalete|author=Diego Torres|newspaper=El Pais|language=en|date=23 shkurt 2010|access-date=19 maj 2010}}</ref> Sezoni i dytë i Alonsos në Madrid nisi me mbërritjen e trajnerit të ri [[José Mourinho]].<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|title=Mourinho to be unveiled at Madrid on Monday after £7m compensation deal|date=28 maj 2010|publisher=The Independent|language=en|access-date=31 maj 2010|location=Londër|author=Gordon Tynan|archive-date=7 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407205044/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|url-status=live}}</ref> Ai mori fanellën me numrin 14 për këtë sezon pas largimit të veteranit [[José María Gutiérrez|Guti]].<ref>{{cite web|author=Ollie Irish|url=http://www.whoateallthepies.tv/kits/37525/cristiano-ronaldo-takes-rauls-no-7-shirt-at-real-madrid-benzema-moves-to-no-9-xabi-alonso-takes-no-14.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806041418/http://www.whoateallthepies.tv/kits/37525/cristiano-ronaldo-takes-rauls-no-7-shirt-at-real-madrid-benzema-moves-to-no-9-xabi-alonso-takes-no-14.html|url-status=usurped|archive-date=6 gusht 2010|title=Cristiano Ronaldo Takes Raul's No.7 Shirt at Real Madrid, Benzema Moves To No.9, Xabi Alonso Takes No.14|publisher=Whoateallthepies.tv|language=en|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref> Më 10 nëntor 2010, Alonso shënoi golin e parë dhe të vetëm të sezonit në fitoren 5–1 kundër [[Real Murcia C.F.|Real Murcias]] në ndeshjen e dytë të raundit të 32-tave të [[Copa del Rey|Kupës së Mbretit]].<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/308803/real-murcia-real-madrid|title=Real Madrid 5–1 Real Murcia|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 nëntor 2010|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Reali shkoi deri në finale, duke mposhtur [[FC Barcelona|Barcelonën]] 1–0, në një ndeshje ku Alonso luajti 120 minuta të plota, duke fituar trofeun e tij të parë me ''Los Blancos''.<ref>{{cite news|title=Ronaldo's late goal gives Real Madrid win over Barcelona in Copa del Rey|url=https://www.theguardian.com/football/2011/apr/21/real-madrid-barcelona-copa-del-rey|access-date=23 prill 2011|publisher=The Guardian|language=en|date=21 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110422152519/http://www.guardian.co.uk/football/2011/apr/21/real-madrid-barcelona-copa-del-rey|archive-date=22 prill 2011|url-status=live}}</ref> Më 14 gusht 2011, Alonso shënoi në barazimin 2–2 kundër Barcelonës në ndeshjen e parë të Superkupës Spanjolle 2011.<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/real-madrid-deja-escapar-vivo/20110814dasdasftb_46/Tes|author=Abel Romera|title=El Real Madrid deja escapar vivo al Barcelona|publisher=AS|language=es|date=14 gusht 2011|access-date=18 gusht 2011}}</ref> Në ndeshjen e kthimit në [[Camp Nou]], Reali u mposht 3–2.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/news-media/news/0250-0c50f3e7f01e-c7b520740848-1000--messi-shines-again-as-barcelona-claim-super-cup/|title=Messi shines again as Barcelona claim Super Cup|publisher=UEFA|language=en|date=17 gusht 2011|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Më 21 shtator 2011, ai luajti ndeshjen e 100të zyrtare në të gjitha kompeticionet me klubin në barazimin pa gola kundër [[Racing de Santander]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.sandiegouniontribune.com/2011/09/21/real-madrid-draws-0-0-at-racing-santander/|title=Real Madrid draws 0-0 at Racing Santander|publisher=San Diego Union Tribune|language=en|date=21 shtator 2011|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Alonso luajti 36 ndeshje në La Liga, të cilën Reali e fitoi me një rekord pikësh, duke mbledhur 100 pikë; ky ishte kampionati i parë në karrierën e tij.<ref>{{cite web|url=http://msn.foxsports.com/foxsoccer/laliga/story/jose-mourinho-real-madrid-earn-vindication-after-la-liga-conquest-051312|title=Jose Mourinho, Real Madrid earn vindication after La Liga conquest|publisher=Fox Sports|language=en|date=13 maj 2012|access-date=19 gusht 2012}}</ref> Më 4 janar 2014, Alonso firmosi një kontratë të re me klubin deri në vitin 2016.<ref>{{cite news|url=https://bleacherreport.com/articles/1915783-xabi-alonso-reportedly-signs-2-year-contract-with-real-madrid|title=Xabi Alonso Signs 2-Year Contract with Real Madrid|date=8 janar 2014|access-date=11 janar 2014|publisher=[[Bleacher Report]]|language=en}}</ref> Më 29 prill, ai luajti si titullar në fitoren 4–0 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve. Reali u kualifikua në finalen me rezultatin e përgjithshëm 5–0;<ref>{{cite web|url=https://www.sbnation.com/soccer/2014/4/29/5665552/bayern-munich-vs-real-madrid-2014-uefa-champions-league-final-score-result|title=Bayern Munich vs. Real Madrid: Final score 0–4 (0–5 aggregate), Blancos overwhelm Bayern, advance to the final|date=29 prill 2014|publisher=[[SB Nation]]|language=en|access-date=30 prill 2014}}</ref> Alonso u ndëshkua me karton të verdhë në pjesën e parë për një ndërhyrje të gabuar ndaj [[Bastian Schweinsteiger]], duke bërë që të mungonte në finale.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27193338|title=Bayern Munich 0 Real Madrid 4|date=29 prill 2014|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=30 prill 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.caughtoffside.com/2014/05/01/real-madrids-xabi-alonso-and-the-21-other-players-to-miss-the-champions-league-final-via-suspension/|title=Real Madrid's Xabi Alonso And The 21 Other Players To Miss The Champions League Final Via Suspension|publisher=Caught Offside|language=en|date=1 maj 2014}}</ref> Në finalen e luajtur në [[Lisbonë]], Reali fitoi 4–1 kundër [[Atlético Madrid]]it, duke kompletuar ''La Décima'' (titulli i 10të në këtë kompeticion);<ref>{{cite news|title=Madrid finally fulfil Décima dream|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0250-0c51093bd4a7-41ccc377a75c-1000--madrid-finally-fulfil-decima-dream/|publisher=UEFA|language=en|date=24 maj 2014|access-date=24 maj 2014}}</ref> kjo ishte hera e dytë që Alonso e fitonte këtë trofe.<ref name="BBC">{{cite news|title=Real Madrid 4 Atlético Madrid 1|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27383593|access-date=25 maj 2014|newspaper=BBC Sport|language=en}}</ref> ===Bayern München=== Më 29 gusht 2014, Alonso u transferua në Gjermani te [[FC Bayern München|Bayern München]] për një shifër të pazbuluar, duke firmosur një kontratë dy-vjeçare.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2014/08/official-announcement-xabi-alonso|title=Official announcement: Xabi Alonso|date=29 gusht 2014|website=realmadrid.com|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: Bayern Munich sign Real Madrid player|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/28964916|access-date=29 gusht 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 gusht 2014}}</ref> Ai debutoi një ditë më pas në barazimin 1–1 kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]] në kampionat.<ref>{{cite news|author1=Tom Coleman|title=Schalke 1–1 Bayern Munich: Howedes seals controversial point for hosts|url=http://www.goal.com/en-gb/match/schalke-04-vs-bayern-m%C3%BCnchen/1713403/report?ICID=MP_MS_5|access-date=31 gusht 2014|publisher=Goal.com|language=en|date=30 gusht 2014}}</ref> Më 27 shtator, në ndeshjen kundër [[1. FC Köln]], Alonso vendosi një rekord të ri për numrin e pasimeve në një ndeshje të [[Bundesliga|Bundesligës]], me 196 pasime.<ref>{{cite web|author1=Garry Reilly|title=5 Incredible Stats That Show How Important Xabi Alonso Is For Bayern Munich|url=http://balls.ie/football/5-incredible-stats-show-important-xabi-alonso-bayern-munich/|website=Balls.ie|language=en|date=1 tetor 2014|access-date=2 tetor 2014}}</ref> Goli i tij i parë me klubin erdhi me një goditje dënimi në fitoren 6–0 kundër [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] më 18 tetor.<ref>{{cite news|title=Bayern Mun 6–0 SV Werder Bremen|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/29657702|access-date=19 tetor 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 tetor 2014}}</ref> Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të në UEFA Ligën e Kampionëve më 17 shkurt 2015 në barazimin pa gola kundër [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]], duke u përjashtuar me karton të kuq pas dy të verdhëve në pjesën e dytë.<ref>{{cite news|author1=Luke Reddy|title=Shakhtar Donetsk v Bayern Munich|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/31508728|access-date=17 shkurt 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 shkurt 2015}}</ref> Më 28 prill, ai ishte një katër lojtarët e ekipit, të gjithë fitues të Kupës së Botës, që humbën penalltinë në ndeshjen gjysëm-finale të kupës kundër [[Borussia Dortmund]]it; Bayerni u mposht 2–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/32483389|title=Bayern Munich 1–1 Borussia Dortmund|date=29 prill 2015|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Disa muaj më pas, ai ishte i vetmi që gaboi në gjuajtjet e penalltive në ndeshjen e Superkupës Gjermane kundër [[VfL Wolfsburg]] më 1 gusht; penalltia e tij u prit nga [[Koen Casteels]].<ref>{{cite news|author1=Leander Schaerlaeckens|title=Nicklas Bendtner emerges as Wolfsburg's unlikely hero in DFL-Supercup|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-fc-yahoo/nicklas-bendtner-wolfsburg-bayern-dfl-supercup-225044544.html|access-date=2 gusht 2015|publisher=Yahoo|language=en|date=1 gusht 2015|archive-date=12 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143046/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-fc-yahoo/nicklas-bendtner-wolfsburg-bayern-dfl-supercup-225044544.html|url-status=dead}}</ref> Më 18 dhjetor 2015, Alonso firmosi një marrëveshje të re me klubin deri në vitin 2017.<ref>{{cite news|date=18 dhjetor 2015|title=Der FC Bayern verlängert mit vier Superstars|url=https://www.welt.de/sport/article150112292/Der-FC-Bayern-verlaengert-mit-vier-Superstars.html|access-date=21 dhjetor 2015|newspaper=Die Welt|language=de}}</ref> Më 9 mars 2017, Alonso njoftoi se do të tërhiqej nga futbolli në përfundim të sezonit 2016–17.<ref>{{cite news|url=https://twitter.com/XabiAlonso/status/839777479426510848|title=Xabi Alonso on Twitter|date=9 mars 2017|access-date=9 mars 2017|publisher=Twitter|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/11890/10795410/xabi-alonso-to-retire-at-end-of-season|title=Xabi Alonso to retire at end of season|language=en|date=9 mars 2017|access-date=9 mars 2017|publisher=SkySports}}</ref> Ai dhe kapiteni [[Philipp Lahm]] luajtën ndeshjen e tyre të fundit si profesionist më 20 maj në fitoren 4–1 kundër [[SC Freiburg|Freiburgut]]; ai asistoi golin e parë të takimit të shënuar nga [[Arjen Robben]] dhe u zëvëndësua në minutën e 82të nga [[Franck Ribéry]].<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/players/xabialonsodata.html|title=Xabi Alonso Olano – Matches and Goals in Bundesliga|author=Matthias Arnhold|date=28 qershor 2017|publisher=RSSSF|language=en|access-date=5 korrik 2017}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Alonso u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] nga trajneri [[Iñaki Sáez]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]] më 30 prill 2003.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: "Espero aprovechar esta oportunidad"|url=https://as.com/futbol/2003/04/24/mas_futbol/1051135217_850215.html|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=Diario AS|date=24 prill 2003|language=es}}</ref> Ai luajti si titullar në fitoren 4–0 në [[Stadiumi Vicente Calderón|Stadiumin Vicente Calderón]].<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso, la elegancia de la selección|url=https://www.rtve.es/deportes/20140827/xabi-alonso-elegancia-seleccion/1000643.shtml|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=RTVE|date=27 gusht 2014|language=es}}</ref> Një vit më pas, Alonso u përfshi në listën e 23 lojtarëve që do të luanin në [[UEFA Euro 2004]].<ref>{{cite news|title=Spain on the defensive for finals|url=https://edition.cnn.com/2004/SPORT/football/05/20/euro.spain/|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=CNN|language=en|date=20 maj 2004|archive-date=16 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216132508/https://edition.cnn.com/2004/SPORT/football/05/20/euro.spain/|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua si zëvëndësues në fitoren minimale 1–0 kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] si dhe luajti si titullar në humbjen kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]]; Spanja u eliminua në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Spain 1–0 Russia|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/euro_2004/3787463.stm|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2004}}</ref><ref>{{cite news|title=Spain 0–1 Portugal|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/euro_2004/3787483.stm|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 qershor 2004}}</ref> Alonso u aktivizua në gjashtë ndeshje në fushatën e suksesshme kualifikuese të [[2006 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2006]]. Ai u zgjodh në listën me 23 lojtarë të trajnerit [[Luis Aragonés]]. Ai shënoi golin e parë me ekipin kombëtar më 14 qershor 2006 në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainës]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|author=Erica Bulman|title=David Villa scores twice as Spain reigns over Ukraine 4–0|newspaper=[[USA Today]]|language=en|date=14 qershor 2006|url=https://www.usatoday.com/sports/soccer/worldcup/2006-06-14-spain-ukraine_x.htm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Spanja u eliminua në raundin e 16-tave nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite news|title=Spain 1–3 France|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 korrik 2007|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991524.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Alonso e humbi vendin e tij si titullar gjatë fushatës kualifikuese të [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]], duke u përballur me konkurencën e lojtarëve si [[David Silva]], [[Cesc Fàbregas]] dhe [[Marcos Senna]], kurse lojtarë si [[Xavi]] dhe [[Andrés Iniesta]] ishin shtylla e mesfushës.<ref>{{cite news|author=Daniel Taylor|title=Second-string Alonso displays class of Spanish squad|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=19 qershor 2008|url=https://www.theguardian.com/football/2008/jun/19/euro2008.euro2008groupd1|access-date=15 dhjetor 2008}}</ref> Ai vazhdoi të ishte zëvëndësues edhe në turnament. Në ndeshjen e tretë të grupit kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]], Alonso luajti si titullar dhe kapiten, kjo falë mungesës së disa lojtarëve titullar pasi Spanja e kishte siguruar kualifikimin, duke u shpallur lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite news|author=Simon Baskett|title=Second string Spain too good for Greece|publisher=Reuters|language=en|date=18 qershor 2008|url=https://www.reuters.com/article/sportsNews/idUSL1867995520080618?sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20090110051538/http://www.reuters.com/article/sportsNews/idUSL1867995520080618?sp=true|url-status=dead|archive-date=10 janar 2009|access-date=15 dhjetor 2008}}</ref> Spanja arriti të fitonte turnamentin për herë të dytë në histori, duke mposhtur Gjermaninë në finale; Alonso u aktivizua në katër nga gjashtë ndeshjet e ekipit.<ref name="SpainStats">{{cite web|title=Xabi Alonso Player Profile Euro 2008|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|url=http://www.skysports.com/football/euro2008/player-profiles/0,23132,12024_90026,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100402194102/http://www.skysports.com/football/euro2008/player-profiles/0,23132,12024_90026,00.html|archive-date=2 prill 2010|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> I pyetur për suksesin e arritur në Euro 2008, Alonso deklaroi se kjo ishte "një arritje e jashtëzakonshme dhe një ëndërr".<ref>{{cite web|author=Guillem Balagué|title=Exclusive Interview: Xabi Alonso|publisher=[[Guillem Balagué]]|language=en|date=30 qershor 2008|url=http://www.guillembalague.com/interview_desp.php?id=14&titulo=Exclusive%20Interview:%20Xabi%20Alonso|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223101615/http://www.guillembalague.com/interview_desp.php?id=14&titulo=Exclusive%20Interview:%20Xabi%20Alonso|archive-date=23 shkurt 2012|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Më 20 gusht 2008, Alonso shënoi dygolëshin e parë me ekipin kombëtar në fitoren 3–0 në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]].<ref>{{cite news|author=Kim McLaughlin|title=UPDATE 1-Soccer-Alonso double helps Spain ease past Denmark|publisher=Reuters|language=en|date=20 gusht 2008|url=http://uk.reuters.com/article/worldFootballNews/idUKLK00223720080820?rpc=401&=undefined&sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20090111230715/http://uk.reuters.com/article/worldFootballNews/idUKLK00223720080820?rpc=401&=undefined&sp=true|url-status=dead|archive-date=11 janar 2009|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Në verën e vitit 2009, ai mori pjesë në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|FIFA Kupën e Konfederatave]] në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Spanja u eliminua në gjysëm-finale nga [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shtetet e Bashkuara]]. Në ndeshjen për vendin e tretë kundër Afrikës së Jugut, Alonso shënoi një gol ne goditje dënimi në minutën e 107të për t'i dhënë ekipit fitoren 3–2 pasi koha e rregullt ishte mbyllur në barazim 2–2.<ref>{{cite news|title=Spain see off South Africa in extra-time to finish third in Confederations Cup|url=https://www.theguardian.com/football/2009/jun/28/spain-south-africa-confederations-cup|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=The Guardian|language=en|date=28 qershor 2009}}</ref> Në [[2010 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2010]], Alonso luajti si titullar në të gjitha ndeshjet e Spanjës në turnament, duke u aktivizuar krah [[Sergio Busquets]] dhe Xavit në mesfushë. Spanja fitoi trofeun për herë të parë në histori.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=207528/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612172658/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=207528/index.html|url-status=dead|archive-date=12 qershor 2008|title=FIFA player Statistics: XABI ALONSO|publisher=[[FIFA]]|language=en}}</ref> Në minutën e 28të të ndeshjes finale kundër [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]], Alonso u godit në gjoks nga mesfushori kundërshtar [[Nigel de Jong]], i cili për këtë faull u ndëshkua vetëm me karton të verdhë nga gjyqtari [[Howard Webb]], një vendim që shkaktoi polemika të shumta. Pavarësisht se kishte dhimbje,<ref>{{cite web|url=http://www.dailyexpress.co.uk/posts/view/186572/Xabi-Alonso-in-broken-rib-fear-/|title=Xabi Alonso in broken rib fear|publisher=The Daily Express|language=en|author=Paul Joyce|access-date=15 korrik 2010}}</ref> ai vazhdoi të luante edhe për një orë para se të zëvendësohej nga Fàbregas. Alonso u aktivizua në gjashtë nga tetë ndeshjet e Grupit I në [[Kualifikueset e UEFA Euro 2012|kualifikueset e UEFA Euro 2012]], duke shënuar një gol në suksesin 2–0 kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] në [[Pragë]]. Spanja e mbylli grupin me pikë të plota, duke i fituar të gjitha ndeshjet. Në turnamentin e zhvilluar në [[Poloni]] dhe [[Ukrainë]], Alonso shënoi një dygolësh në fitoren 2–0 kundër Francës në çerek-finale në ndeshjen e tij të 100të me ekipin kombëtar.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/euro-2012/top-stories/Xabi-Alonso-fires-Spain-to-Euro-2012-semifinals/articleshow/14365126.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20120625042250/http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/euro-2012/top-stories/Xabi-Alonso-fires-Spain-to-Euro-2012-semifinals/articleshow/14365126.cms|archive-date=25 qershor 2012|title=Xabi Alonso fires Spain to Euro 2012 semifinals|publisher=Times of India|language=en|date=24 qershor 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/18355234|title=Spain 2–0 France|publisher=BBC Sport|language=en|author1=Mandeep Sanghera|date=23 qershor 2012|access-date=26 janar 2017}}</ref> Në gjysëm-finalen kundër Portugalisë, koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim pa gola; në gjuajtjet e penalltive, tentativa e Alonsos u prit nga [[Rui Patrício]], por Spanja arriti të fitonte 4–2, duke u kualifikuar në finale.<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/sports/euro-2012/euro-2012-defending-champion-spain-advances-final-beating-portugal-4-2-penalties-article-1.1103477|title=Euro 2012: Defending champion Spain advances to another final after beating Portugal 4–2 on penalties|publisher=Daily News|location=Nju Jork|language=en|date=27 qershor 2012|access-date=28 qershor 2012}}</ref> Në finalen e luajtur më 10 korrik, Spanja fitoi lehtësisht 4–0 kundër [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]], duke fituar edicionin e dytë rresht të Kampionatit Evropian; ky ishte trofeu i tretë madhor i Alonsos me ekipin kombëtar.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/18355496|title=Spain 4–0 Italy|publisher=BBC Sport|language=en|author1=Phil McNulty|date=1 korrik 2012|access-date=4 maj 2015}}</ref> Më 13 qershor 2014, Alonso shënoi me penallti në minutën e 27të në ndeshjen hapëse të grupit B të [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] kundër Holandës. Megjithatë, Spanja u mposht me rezultatin 5–1. Në ndeshjen e dytë kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]], Alonso e nisi si titullar dhe u zëvëndësua në pjesën e dytë, pa mundur të shmangë humbjen 2–0 dhe eliminimin e parakohshëm nga kompeticioni. Ai luajti 83 minuta si titullar në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] në ndeshjen e tretë dhe të fundit në grup. Alonso njoftoi tërheqjen nga ekipi kombëtar më 27 gusht 2014.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: Real Madrid midfielder retires from Spain duty|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28959560|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=27 gusht 2014|date=27 gusht 2014}}</ref> ==Profili i lojtarit== Alonso ishte një mesfushor puntor dhe me vazhdimësi, i cili dallohej për kontributin e tij në mbrojtje dhe krijimin e aksioneve sulmuese, duke bërë që të konsiderohej gjerësisht si një nga mesfushorët më të mirë të gjeneratës së tij.<ref name="bundesliga.com_1">{{cite web|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2014/0000303084.php|title=Xabi Alonso: FC Bayern's indisputable Ballmagnet|publisher=Bundesliga|language=en|date=28 shtator 2014|access-date=3 dhjetor 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141003081720/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2014/0000303084.php|archive-date=3 tetor 2014|df=dmy-all}}</ref> Alonso zotëronte teknikë të mirë, vizion të shkëlqyer si dhe pasime të sakta, duke qënë i aftë të mbulonte disa pozicione në mesfushë. Ai luante kryesisht si [[Mesfushori|mesfushor qëndror]] si dhe mesfushor i tërhequr, aty ku ai shfrytëzonte topat e gjatë për të krijuar raste shënimi për shokët e ekipit.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/blog/espn-fc-united-blog/68/post/2103551/xabi-alonso-provides-the-tempo-that-makes-bayerns-jazz-flow|title=Xabi Alonso provides the tempo that makes Bayern's jazz flow|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 tetor 2014|access-date=3 dhjetor 2014|author=Raphael Honigstein}}</ref> Përveç aftësive në ndërtimin e lojës dhe në mbrojtje, Alonso gjithashtu shquhej për gjuajtjet nga distanca, penalltitë dhe goditjet e dënimit.<ref>{{cite web|author=Stefano D'Alessio|date=16 prill 2012|title=Campioni ai Raggi X: Xabi Alonso e l'arte del passaggio|url=http://www.calciomercato.it/news/153706/Campioni-ai-Raggi-X-Xabi-Alonso-e-larte-del-passaggio.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203083426/http://www.calciomercato.it/news/153706/Campioni-ai-Raggi-X-Xabi-Alonso-e-larte-del-passaggio.html|archive-date=3 shkurt 2015|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=calciomercato.it|language=it}}</ref> Falë gjatësisë së tij, fizikut dhe pozicionimit, Alonso ishte një lojtar efikas në luftën në ajër, duke shënuar disa gola me kokë në karrierën e tij.<ref name="bundesliga.com_1"/><ref>{{cite web|author=Alfredo Pedullà|date=17 nëntor 2013|title=Pirlo e Xabi Alonso: vietato fare confusione. Inter-Milan e la potenziale nuova mappa dei direttori, Sabatini in testa. Lodi, uno da Toro. Leonardi da applausi. La tessera del tifoso: qualcuno paghi|url=http://www.tuttomercatoweb.com/editoriale/pirlo-e-xabi-alonso-vietato-fare-confusione-inter-milan-e-la-potenziale-nuova-mappa-dei-direttori-sabatini-in-testa-lodi-uno-da-toro-leonardi-da-appla-502420|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=tuttomercatoweb.com|language=it}}</ref><ref>{{cite news|date=23 qershor 2012|title=Spagna, ci pensa Xabi Alonso Francia spenta ed eliminata|url=http://www.gazzetta.it/Europei/2012/23-06-2012/spagna-ci-pensa-xabi-alonso-francia-spenta-ed-eliminata-911621155933.shtml|access-date=3 dhjetor 2014|newspaper=La Gazzetta dello Sport|language=it}}</ref> Në rolin e tij si mesfushor-mbrojtës, Alonso u dallua për fizikun e tij, forcën, shkathtësinë, inteligjën teknike, ndërhyrjet e forta si dhe aftësinë për të lexuar lojën e kundërshtarëve.<ref>{{cite web|url=http://www.ilpost.it/2014/10/21/roma-bayern-monaco/|title=Roma-Bayern Monaco, stasera|language=it|publisher=ilpost.it|date=21 tetor 2014|access-date=3 dhjetor 2014}}</ref><ref>{{cite web|date=24 qershor 2012|title=La Spagna gioca da sola contro la Francia e si merita la semifinale|url=http://www.ilfoglio.it/articoli/v/103382/rubriche/la-spagna-gioca-da-sola-contro-la-francia-e-si-merita-la-semifinale.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203094818/http://www.ilfoglio.it/articoli/v/103382/rubriche/la-spagna-gioca-da-sola-contro-la-francia-e-si-merita-la-semifinale.htm|archive-date=3 shkurt 2015|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=Il Foglio|language=it}}</ref> Megjithatë, në disa raste ai është kritikuar për humbjen e përqëndrimit dhe ndërhyrjet e ashpra, duke bërë që merrte kartona të verdhë të panevojshëm dhe të humbte zotërimin e topit.<ref>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/2045834-xabi-alonso-suspended-for-champions-league-final-after-yellow-card|title=Xabi Alonso Slams UEFA Rule After Earning Suspension for Champions League Final|publisher=Bleacher Report|language=en|date=29 prill 2014|access-date=3 dhjetor 2014|author=Tim Keeney}}</ref> Lidhur me stilin e lojës së Alonsos, [[Jonathan Wilson]] vuri në dukje në një artikull të vitit 2013 për [[The Guardian]] se ai ishte një shembull i një interpretuesi më krijues të rolit të mesfushës mbrojtës, i cili, "edhe pse i aftë të bënte ndërhyrje, përqendrohej në mbajtjen e topit në lëvizje, duke dhënë herë pas here pasime të gjata në krahë për të ndryshuar këndin e sulmit si një regjizor i stilit të vjetër".<ref name="WilsonHolding13">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2013/dec/18/question-holding-midfielders-changing-role|title=The Question: what does the changing role of holding midfielders tell us?|author=Jonathan Wilson|author-link=Jonathan Wilson (shkrimtar)|date=18 dhjetor 2013|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=31 tetor 2014}}</ref> Roli i tij është krahasuar gjithashtu me atë të një ''metodisti'' ("qendër-mesfushor", në zhargonin italian të futbollit), për shkak të aftësisë së tij për të diktuar lojën në mesfushë, si dhe për të ndihmuar ekipin e tij në mbrojtje.<ref>{{cite web|date=22 maj 2017|title=Jorginho è l'Oro di Napoli: celebrato anche da La Gazzetta dello Sport|url=https://www.90min.com/it/posts/5036619-jorginho-e-l-oro-di-napoli-celebrato-anche-da-la-gazzetta-dello-sport|access-date=13 prill 2022|website=90min.com|language=it}}</ref> Që kur u tërhoq nga futbolli, Steven Gerrard ka thënë se beson që Alonso ishte mesfushori më i mirë me të cilin ka luajtur ndonjëherë.<ref name="hitc.com"/> Në mars 2017, ish-trajneri i tij te Bayern München, [[Pep Guardiola]], me të cilin është krahasuar herë pas here për shkak të rolit dhe stilit të tyre të ngjashëm të lojës, e përshkroi Alonson si një nga mesfushorët më të mirë që kishte parë ndonjëherë në jetën e tij.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37515638/bayern-munich-midfielder-xabi-alonso-make-good-manager-pep-guardiola|title=Bayern Munich's Xabi Alonso will make a good manager – Pep Guardiola|author1=Jonathan Smith|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 mars 2017|access-date=28 mars 2019}}</ref><ref name="Sportreview"/> ==Karriera si trajner== ===Real Madrid U14=== Në vitin 2018, ndërsa po përfundonte kursin e tij të trajnerit UEFA Elite së bashku me ish-shokët e ekipit kombëtar [[Raúl González Blanco|Raúl]], [[Xavi]], [[Víctor Valdés]] dhe [[Joan Capdevila]], Alonso u kthye te Real Madridi ku mori një rol si trajner i ekipit nën-14 të akademisë.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/en/football/real-madrid/2018/05/31/5b0f00c2e5fdea473b8b456e.html|title=Xabi Alonso will coach a Real Madrid youth team|newspaper=Marca|language=en|author1=Jose Felix Diaz|author2=Chris Winterburn|date=31 maj 2018|access-date=6 shtator 2018}}</ref> ===Real Sociedad B=== Më 1 qershor 2019, Alonso u emërua trajner i Real Sociedad B në [[Segunda División B]] dhe e nisi punën më 9 korrik.<ref>{{cite news|url=https://www.marca.com/en/football/spanish-football/2019/06/01/5cf260ca268e3edd048b45b2.html|title=Xabi Alonso leaves Real Madrid to coach Real Sociedad's B team|newspaper=Marca|language=en|location=Madrid|date=1 korrik 2019|access-date=7 korrik 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48930834|title=Xabi Alonso: Ex-Liverpool midfielder begins role as Real Sociedad B coach|date=9 korrik 2019|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=10 korrik 2019}}</ref> Ai debutoi në barazimin 1–1 kundër [[Burgos CF|Burgos]] më 24 gusht.<ref>{{cite news|last1=Lizasoain|first1=Imanol|title=El Sanse de Alonso se estrena con un punto|url=https://real-sociedad.diariovasco.com/sanse-alonso-estrena-20190824234544-nt.html|access-date=20 maj 2023|publisher=El Diario Vasco|language=es|date=24 gusht 2019}}</ref> Në sezonin e dytë të Alonsos në pankinë, Sociedadi B u ngjit në [[Segunda División]], duke fituar ndeshjen play-off kundër [[Algeciras CF|Algeciras]] më 22 maj 2021. Kjo fitore shënoi një rikthim të ekipit B në Segunda División për herë të parë që nga sezoni 1961–62.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37617535/ex-liverpool-real-madrid-midfielder-xabi-alonso-makes-history-real-sociedad-b|title=Ex-Liverpool, Real Madrid midfielder Xabi Alonso makes history at Real Sociedad B|publisher=ESPN FC|language=en|date=23 maj 2021|access-date=29 maj 2021}}</ref> Pavarësisht se gjatë sezonit u lidh me një kalim të mundshëm në Gjermani te [[Borussia Mönchengladbach]],<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12253456/xabi-alonso-former-liverpool-midfielder-to-become-head-coach-of-borussia-monchengladbach|title=Xabi Alonso: Former Liverpool midfielder to become head coach of Borussia Monchengladbach|publisher=Sky Sports|language=en|date=22 mars 2021|access-date=26 mars 2021}}</ref> Alonso firmosi një kontratë të re një-vjeçare me klubin.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12257252/xabi-alonso-former-liverpool-midfielder-extends-deal-as-real-sociedad-b-head-coach-until-2022|title=Xabi Alonso: Former Liverpool midfielder extends deal as Real Sociedad B head coach until 2022|publisher=Sky Sports|language=en|date=26 mars 2021|access-date=26 mars 2021}}</ref> Në ndeshjen e tij të parë në Segunda División më 14 gusht 2021, Alonso fitoi 1–0 kundër [[CD Leganés|Leganés]] falë golit të [[Jon Karrikaburu]]t.<ref>{{cite news|author1=Paula Soroeta|title=Xabi Alonso: "Hemos jugado un partido muy serio, lo hemos madurado bien"|url=https://real-sociedad.diariovasco.com/xabi-alonso-jugado-partido-serio-20210815234208-nt.html|access-date=20 maj 2023|publisher=El Diario Vasco|date=14 gusht 2021|language=es}}</ref> Më 25 maj 2022, Real Sociedad njoftoi se Alonso do të largohej nga ekipi B në përfundim të sezonit, e cila e pa ekipin të binte nga kategoria.<ref>{{cite web|url=https://www.realsociedad.eus/es/noticias/detalle/hasta-pronto-xabi|title=Hasta pronto, Xabi|publisher=Real Sociedad|language=es|date=25 maj 2022|accessdate=1 qershor 2022}}</ref> ===Bayer Leverkusen=== Më 5 tetor 2022, Alonso u emërua trajneri i ri i [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] në një kontratë deri në qershor 2024, duke zëvëndësuar [[Gerardo Seoane]]. Në momentin e mbërritjes së tij, ekipi renditej në vendin e parafundit në [[Bundesliga|Bundesligë]] me tetë ndeshje të luajtura, duke pasur nisjen më të keqe të sezonit që nga viti 1979.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso handed Bayer Leverkusen manager role after Seoane sacking|url=https://www.theguardian.com/football/2022/oct/05/xabi-alonso-lands-bayer-leverkusen-manager-role-after-seoane-sacking|access-date=20 maj 2023|publisher=The Guardian|language=en|date=5 tetor 2022}}</ref> Alonso debutoi tre ditë më vonë në fitoren 4–0 në shtëpi kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]].<ref>{{cite news|title=Leverkusen crush Schalke 4–0 in winning debut for coach Xabi Alonso|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/leverkusen-crush-schalke-4-0-in-winning-debut-for-coach-xabi-alonso/articleshow/94730211.cms|access-date=20 maj 2023|publisher=The Times of India|language=en|date=8 tetor 2022}}</ref> Në gjysëm-finalen e parë evropiane të klubit pas 21 vitesh, ekipi u eliminua nga [[A.S. Roma|Roma]] e ish trajnerit të tij [[José Mourinho]] me rezultatin e përgjithshëm 1–0.<ref>{{cite news|title=Europa League: Roma and Sevilla advance to the final|url=https://www.lemonde.fr/en/europe/article/2023/05/19/europa-league-roma-defeats-bayer-leverkusen-on-aggregate-while-sevilla-drops-juventus-setting-up-finals-match-up_6027194_143.html|access-date=20 maj 2023|publisher=Le Monde|language=en|date=19 maj 2023}}</ref> Në përfundim të sezonit, Leverkusen u rendit në vendin e 6të në kampionat duke siguruar pjesëmarrjen në Ligën e Evropës për sezonin e ardhshëm. Në maj 2023, Alonso konfirmoi se do vazhdonte të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ardhshëm, pavarësisht interesimit të [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]].<ref>{{cite news|author1=Jonathan Gorrie|title=Tottenham manager news: Xabi Alonso confirms Bayer Leverkusen latest|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/xabi-alonso-tottenham-next-manager-latest-news-2023-b1081780.html|access-date=20 maj 2023|publisher=Evening Standard|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Më 4 gusht 2023, Alonso firmosi një kontratë të re tre-vjeçare.<ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/football/news/xabi-alonso-extends-deal-leverkusen-2026-3386406|title=Xabi Alonso extends deal at Leverkusen to 2026|newspaper=The Daily Star|language=en|location=Dhaka|date=4 gusht 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/bayer-04-agree-new-deal-with-xabi-alonso|title=Bayer 04 agree new deal with Xabi Alonso|publisher=Bayer 04 Leverkusen|language=en|date=4 gusht 2023}}</ref> Gjatë merkatos verore, Alonso solli në ekip lojtarë të dalluar si [[Granit Xhaka]], [[Jonas Hofmann]], [[Alejandro Grimaldo]] dhe [[Matěj Kovář]]. Ai gjithashtu vendosi të përdorte formacionin 3–4–3 e cila do të bazohej në qarkullimin e topit dhe kundër-sulme; ekipi pësoi vetëm 5 gola në 11 ndeshjet e para.<ref>{{Cite web|date=1 dhjetor 2023|title=From 'Neverkusen' to Bundesliga title contenders: Inside Xabi Alonso's success at Bayer Leverkusen|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/39015175/how-xabi-alonso-made-bayer-leverkusen-bundesliga-contenders|access-date=29 janar 2024|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=29 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129195958/https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/39015175/how-xabi-alonso-made-bayer-leverkusen-bundesliga-contenders|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=Emma Smith|title=Bayer Leverkusen: How Xabi Alonso's 'Neverkusen' are challenging Harry Kane's Bayern Munich|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/67402898|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 nëntor 2023}}</ref> Në fazën e grupeve të Ligës së Evropës, ekipi i fitoi të gjashtë ndeshjet me 19 gola të shënuar.<ref>{{cite news|title=Perfect Leverkusen sails into last 16|url=https://www.beinsports.com/en-au/football/uefa-europa-league/articles-video/perfect-leverkusen-sails-into-last-16-2023-12-14|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BeIN Sports|language=en|date=14 dhjetor 2023}}</ref> Në shkurt 2024, Leverkusen regjistroi ndeshjen e 33të pa humbje në kampionat, duke thyer rekordin e Bayern München.<ref>{{cite news|agency=Reuters|date=23 shkurt 2024|title=Leverkusen extend Bundesliga lead and set 33-game unbeaten record|url=https://www.theguardian.com/football/2024/feb/23/leverkusen-extend-bundesliga-lead-and-set-33-game-unbeaten-record|access-date=25 shkurt 2024|publisher=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Xabi Alonso From "Leverkusen" to "Neverlosing"|url=https://www.soccersat.com/news/Xabi-Alonso-From-Leverkusen-to-Neverlosing|access-date=26 mars 2024|website=soccersat.com|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124093128/https://soccersat.com/news/Xabi-Alonso-From-Leverkusen-to-Neverlosing|url-status=dead}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Alonso u lidh me një kalim të mundshëm te ish klubet e tij Bayern Müncheni, Liverpooli dhe Real Madridi. Megjithatë, më 29 mars 2024, ai konfirmoi angazhimin e tij me klubin gjerman.<ref>{{cite news|agency=FRANCE24|author=AFP|language=en|date=29 mars 2024|title=Liverpool target Xabi Alonso says staying as Leverkusen coach|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240329-liverpool-target-xabi-alonso-says-staying-as-leverkusen-coach|access-date=29 mars 2024}}</ref> Më 14 prill, Alonso udhëhoqi ekipin drejtë një fitoreje 5–0 kundër [[SV Werder Bremen|Werder Bremenit]] në shtëpi, duke fituar titullin e parë kampion në Gjermani pesë javë nga fundi.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-werder-bremen-xabi-alonso-champions-title-free-highlights-26914|title=Bayer Leverkusen beat Werder Bremen to win the Bundesliga!|publisher=Bundesliga|language=en|date=14 prill 2024|access-date=14 prill 2024}}</ref> Më 9 maj, pas barazimit 2–2 kundër Romës në gjysëm-finalen e dytë të Ligës së Evropës, Leverkuseni vendosi një rekord të ri me 49 ndeshje pa humbje, duke thyer rekordin e [[S.L. Benfica|Benficës]] me 48 ndeshje në vitin 1965.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/68980160|title=Bayer 04 Leverkusen 2–2 Roma|publisher=BBC Sport|language=en|date=9 maj 2024}}</ref> Ekipi fitoi edhe dy ndeshjet e mbetura të Bundesligës dhe e mbylli atë pa humbje, duke e zgjeruar rekordin në 51 ndeshje pa humbje. Rekordi u ndal më 22 maj në finalen e Ligës së Evropës ku Leverkusen u mposht 3–0 nga [[Atalanta B.C.|Atalanta]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2039971/|title=Atalanta-Leverkusen / UEFA Europa League Final|publisher=UEFA|language=en|date=22 maj 2024}}</ref><ref>{{cite web|author=Jonathan Wilson|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/may/22/atalanta-bayer-leverkusen-europa-league-final-match-report|title=Atalanta win Europa League as Lookman hat-trick ends Leverkusen's unbeaten run|publisher=The Guardian|language=en|date=22 mars 2024}}</ref> Klubi vendosi disa rekorde në Bundesligë gjatë këtij sezoni, përfshirë numrin e fitoreve në një sezon (28), numrin e pikëve (90), numrin e golave të shënuar (89) dhe të pësuar (24), fitoret rresht (10) dhe ndeshjet pa pësuar gol (16).<ref>{{cite web|date=19 maj 2024|title=Fußball: Leverkusen feiert historische Saison|url=https://sport.orf.at/stories/3125752/|access-date=20 maj 2024|website=sport.ORF.at|language=de}}</ref> Ata gjithashtu fituan 40 pikë më shumë sezoni i kaluar, duke barazuar rekordin e [[VfB Stuttgart|Stuttgartit]]. Më 25 maj, ekipi fitoi edhe Kupën e Gjermanisë pasi mposhti në finale [[1. FC Kaiserslautern|Kaiserslauternin]] me rezultatin 1–0.<ref name="DFB2024">{{cite web|title=Bayer Leverkusen beats Kaiserslautern in German Cup final|url=https://www.dw.com/en/bayer-leverkusen-beats-kaiserslautern-in-german-cup-final/a-69183291|publisher=DW|language=en|access-date=28 maj 2024|date=25 maj 2024}}</ref> Alonso e nisi sezonin e tretë me Leverkusenin duke fituar Superkupën e Gjermanisë kundër Stuttgartit 4–3 me penallti.<ref>{{Cite web|date=17 gusht 2024|title=Bayer Leverkusen battle back to beat VfB Stuttgart on penalties in Supercup|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-vfb-stuttgart-supercup-preview-live-blog-report-alonso-28479|access-date=17 gusht 2024|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cj627k1j4j3t|title=Bayer Leverkusen 2 Stuttgart 2 (4-3 on pens)|date=17 gusht 2024|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=21 gusht 2024}}</ref> Mbrojtja e titullit nisi keq për ekipin që pësoi një humbje që në javën e dytë (3–2 kundër [[RB Leipzig]]), duke i dhënë fund rekordit me 51 ndeshje pa humbje në Bundesligë. Pas kësaj, ekipi mori 1 fitore dhe 5 barazime në gjashtë ndeshjet e rradhës, gjë që e la 9 pikë larg Bayernit kryesues pas 10 ndeshjesh. Në Ligën e Kampionëve, ekipi u kualifikua në fazën me eliminim direkt pasi u rendit në vendin e 6të në fazën e ligës në edicionin e parë të formatit të ri. Megjithatë, ekipi u eliminua në raundin e 16-tave nga Bayerni kurse në kupë u eliminua në gjysëm-finale nga ekipi i kategorisë së tretë [[Arminia Bielefeld]]. Më 4 maj 2022, Leverkuseni barazoi 2–2 kundër [[SC Freiburg|Freiburgut]], duke shpallur Bayernin kampion matematikisht dy javë nga fundi.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy4v5vpv04qt|title=Freiburg 2–2 Bayer Leverkusen|publisher=BBC Sport|language=en|date=4 maj 2025}}</ref> Pesë ditë më vonë, Alonso njoftoi se do të largohej nga klubi në përfundim të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/xabi-alonso-to-leave-bayer-04-at-the-end-of-the-season|title=Xabi Alonso to leave Bayer 04 at the end of the season|publisher=Bayer 04 Leverkusen|language=en|date=9 maj 2025}}</ref> ===Real Madrid=== Më 25 maj 2025, Alonso u emërua trajneri i ri i Real Madridit në një marrëveshje tre-vjeçare.<ref>{{cite web|date=25 maj 2025|title=Official Announcement: Xabi Alonso|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/announcements/comunicado-oficial-xabi-alonso-25-05-2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528174407/https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/announcements/comunicado-oficial-xabi-alonso-25-05-2025|archive-date=28 maj 2025|access-date=25 maj 2025|publisher=[[Real Madrid C.F.]]|website=realmadrid.com|language=en}}</ref> Ai zëvëndësoi [[Carlo Ancelotti]]n, i cili ishte trajneri i tij te Real Madridi dhe Bayerni.<ref>{{Cite web|date=25 maj 2025|title=Xabi Alonso named new Real Madrid coach|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/perfil-xabi-alonso-25-05-2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527194037/https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/perfil-xabi-alonso-25-05-2025|archive-date=27 maj 2025|access-date=25 maj 2025|publisher=[[Real Madrid C.F.]]|website=realmadrid.com|language=en}}</ref> Alonso debutoi si trajner i Real Madridit në [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2025|FIFA Kupën e Botës për Klube 2025]], duke barazuar 1–1 në ndeshjen hapëse kundër [[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] më 18 qershor. Katër ditë më pas, ai mori fitoren e parë pas ekipi mposhti 3–1 ekipin meksikan [[C.F. Pachuca|Pachuca]]. Real Madridi u eliminua nga turneu më 9 korrik pasi u mposht në gjysëm-finale 4–0 nga [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]. ===Chelsea=== Më 17 maj 2026, [[Chelsea F.C.|Çelsi]] njoftoi mbërritjen e Alonsos si trajneri i ri i ekipit në një marrëveshje katër-vjeçare. Alonso fitoi ndeshjen e parë si trajner i ekipit më 24 gusht në derbin e Londrës Perëndimore kundër [[Fulham F.C.|Fulhamit]] në [[Craven Cottage]]. ==Profili i trajnerit== Alonso njihet për stilin e tij të zhdërvjellët të lojës si trajner, duke përdorur një sistem shumë të organizuar dhe rigoroz të bazuar në lojën pozicionale. Ai fillimisht preferonte rreshtimet 4–3–3 ose 4–2–3–1 kur ishte te Sociedadi B, por filloi të luante me rreshtimin 3–4–3 dhe 3–4–2–1 pas transferimit te Leverkuseni.<ref>{{cite news|author1=Mark Carey|author2=Tom Harris|title=Xabi Alonso worked wonders at Bayer Leverkusen. Would his tactics and style suit Real Madrid?|url=https://www.nytimes.com/athletic/6344650/2025/05/10/alonso-leverkusen-madrid-tactics-style/|access-date=10 qershor 2025|publisher=The New York Times|language=en|date=10 maj 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Xabi Alonso's coaching career analysed|url=https://learning.coachesvoice.com/cv/xabi-alonso-bayer-leverkusen-liverpool/|publisher=Coaches' Voice|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=26 janar 2024}}</ref> Ai njihet për taktikat e tij të cilat përfshijnë presionin për rikuperimin e topit në qëndrën e fushës.<ref>{{cite web|title=From Midfield Maestro to Bundesliga Mastermind: Xabi Alonso's Leverkusen Legacy - Breaking The Lines|url=https://breakingthelines.com/opinion/from-midfield-maestro-to-bundesliga-mastermind-xabi-alonsos-leverkusen-legacy/|publisher=Breaking the Lines|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=19 maj 2025}}</ref> Në zotërim të topit, ekipet e tij qarkollojnë topin për një periudhë të gjatë dhe ndërtojnë aksione sulmuese nga prapavija;<ref>{{cite web|url=https://m.allfootballapp.com/news/All/Xhaka-reveals-what-makes-Xabi-Alonso-a-new-generation-of-manager/3263511|title=Xhaka reveals what makes Xabi Alonso a 'new generation' of manager|publisher=All Football App|language=en|date=5 janar 2025|access-date=4 shtator 2025}}</ref> kontribut në këtë lojë ka organizatori i tërhequr, si [[Granit Xhaka]], i cili organizon lojën përpara me pasime qëndrore ose në të dyja krahët.<ref>{{cite web|title=How Xabi Alonso has improved Bayer Leverkusen 2022/23: five tactical observations|url=https://learning.coachesvoice.com/cv/xabi-alonso-tactics-bayer-leverkusen-2022-23/|publisher=Coaches' Voice|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=18 prill 2023}}</ref> Taktikat e tij janë frymëzuar nga trajnerë të shquar si [[Pep Guardiola]], [[Carlo Ancelotti]], [[José Mourinho]], [[Rafael Benítez]], dhe [[Vicente del Bosque]].<ref>{{cite news|author1=Henry Flynn|title=Bayer Leverkusen's Xabi Alonso Could Have A Pep Guardiola-Like Effect|url=https://www.forbes.com/sites/henryflynn/2024/01/12/bayer-leverkusens-xabi-alonso-could-have-a-pep-guardiola-like-effect-on-soccer/|access-date=10 qershor 2025|publisher=Forbes|date=12 janar 2024|language=en}}</ref> Ata gjithashtu është komplimentuar për menaxhimin e lojtarëve dhe të ekipit.<ref>{{cite web|title=Years of learning from best to help Alonso at Real Madrid|url=https://www.thescore.com/news/3291075|publisher=theScore.com|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=25 maj 2025}}</ref> ==Jeta personale== Alonso është i martuar me Nagore Aranburun dhe çifti ka tre fëmijë sëbashku: një djal (i lindur në vitin 2008) dhe dy vajza (të lindura në vitet 2010 dhe 2013).<ref>{{cite web|url=http://www.kickette.com/pitter-patter-xabi-and-nagore-welcome-baby-ane/|title=Pitter Patter: Xabi And Nagore Alonso Welcome Baby Ane|publisher=Kickette|language=en|date=31 mars 2010|access-date=30 gusht 2014|archive-date=13 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713150351/http://www.kickette.com/pitter-patter-xabi-and-nagore-welcome-baby-ane/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.vanitatis.com/noticias/2013-12-02/xabi-alonso-y-nagore-aramburu-ya-tienen-la-familia-numerosa-con-el-nacimiento-de-emma_61637/|title=Xabi Alonso y Nagore Aranburu ya tienen la familia numerosa con el nacimiento de Emma|publisher=Vanitatis|language=es|date=2 dhjetor 2013|access-date=30 gusht 2014|author=Raoul Higuera|archive-date=8 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208034138/http://www.vanitatis.com/noticias/2013-12-02/xabi-alonso-y-nagore-aramburu-ya-tienen-la-familia-numerosa-con-el-nacimiento-de-emma_61637/|url-status=dead}}</ref> Në mars 2008, ai humbi një ndeshje të rëndësishme kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në Ligën e Kampionëve me qëllim për të qëndruar pranë gruas së tij gjatë lindjes së fëmijës së tyre të parë.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: "Fue un poco frustrante no jugar, pero tenía que estar con mi familia"|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=13 mars 2008|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2008/03/13/futbol/1205432606.html|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Vendimi i tij për t'i dhënë përparësi familjes para Liverpoolit shkaktoi një fërkim me trajnerin e Liverpoolit Benítez.<ref>{{cite news|author=Sam Wallace|title=Alonso left at home after Benítez tires of baby talk|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=11 mars 2008|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/alonso-left-at-home-after-benitez-tires-of-baby-talk-794019.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/alonso-left-at-home-after-benitez-tires-of-baby-talk-794019.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=4 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|author=Luis Martín|title=La paternidad de Xabi Alonso provoca un lío en Anfield|newspaper=[[El Pais (Madrid)|El Pais]]|language=es|date=12 mars 2008|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/paternidad/Xabi/Alonso/provoca/lio/Anfield/elpepidep/20080312elpepidep_1/Tes|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Alonso dhe [[Mikel Arteta]] ishin komshinjë në të njëjtën rrugë gjatë kohës që u rritën në San Sebastián si dhe më pas jetonin afër njëri-tjetrit kur Alonso luante për Liverpoolin dhe Arteta për [[Everton F.C.|Evertonin]].<ref>{{cite news|author=James Ducker|title=Arteta puts friendship on hold as Everton eye Europe|newspaper=[[The Times]]|language=en|date=25 mars 2006|url=https://www.thetimes.com/article/arteta-puts-friendship-on-hold-as-everton-eye-europe-nmfffl7l9xq|access-date=18 janar 2025|location=Londër}}</ref> Alonso e bindi Artetën për t'u transferuar te Liverpooli pasi i tregoi se sa i lumtur ishte me jetën në qytetin e Liverpoolit.<ref>{{cite news|author=David Prentice|title=Mikel Arteta and Xabi Alonso's special bond put on hold in Everton-Liverpool derby|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|date=26 shtator 2008|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2008/09/26/mikel-arteta-and-xabi-alonso-s-special-bond-put-on-hold-in-everton-liverpool-derby-100252-21906863/|access-date=4 nëntor 2008}}</ref><ref>{{Cite web|author=Santi Cazorla|date=8 prill 2025|title=69vn|url=https://69vnvn.net/|access-date=24 prill 2025|language=en|archive-date=25 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250425110255/https://69vnvn.net/|url-status=dead}}</ref> Alonso gjithashtu ndihmoi ish shokun e ekipit te Real Sociedadi [[Juan Ugarte]] për të kaluar te [[Wrexham A.F.C.|Wrexham]].<ref name="Big1">{{cite web|author=Jimmy Rice|title=Xabi Alonso: The Big Interview|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=18 janar 2007|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/features/this_season/FN11090070118-1117.htm|access-date=15 gusht 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20070918230815/http://www.liverpoolfc.tv/news/features/this_season/FN11090070118-1117.htm|archive-date=18 shtator 2007}}</ref> Vëllai i tij, [[Mikel Alonso]], ishte gjithashtu futbollist profesionist i cili luajti me disa klube në Spanjë dhe Angli. Ata kanë qënë shok ekipi te Real Sociedadi kurse në sezonin 2007–08 të dy luajtën në Premier Ligë, edhe pse Mikel nuk ka gjurmë.<ref>{{cite news|title=Alonso joins Bolton from Sociedad|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 korrik 2007|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/b/bolton_wanderers/6290040.stm|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Alonso ka një tjetër vlla të përfshirë në futboll, Jon, i cili është gjyqtar.<ref>{{cite web|url=http://www.laopinion.es/secciones/noticia.jsp?pRef=2009012900_11_196509__Deportes-Tenerife-elige-Mikel-Alonso|title=El Tenerife elige a Mikel Alonso|language=es|publisher=La Opinion de Tenerife|date=28 janar 2009|access-date=30 gusht 2014|author=Manoj Daswani}}</ref> Alonso është tifoz i [[Futbolli galik|futbollit galik]].<ref>{{cite web|url=http://www.thefreelibrary.com/Gaelic+Football%3A+Meath+Kop+big+fan+in+Alonso%3B+GAELIC+WORLD.-a0173616681|title=Meath Kop big fan in Alonso|publisher=Sunday Mirror|language=en|date=20 janar 2008|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Interesi i tij për sportin irlandez buron që nga mosha 15 vjeç, kur ai qëndroi me një familje në qytetin irlandez të Kells, në Qarkun Meath për të mësuar anglisht dhe e luante këtë sport në kohën e tij të lirë.<ref name="gaaboard">{{cite web|url=http://gaaboard.com/board/index.php?topic=6122.15|title=Reprint of aforementioned article on messageboard|publisher=GAA Board|language=en|date=3 janar 2008|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Ai është gjithashtu tifoz i Liverpoolit, të cilën e ka deklaruar publikisht edhe kur luante për Real Madridin.<ref>{{Cite web|author=Cameron Winstanley|date=27 janar 2024|title=Xabi Alonso raised Liverpool-born son as Reds fan – 15 years after Anfield exit|url=https://www.dailystar.co.uk/sport/football/xabi-alonso-son-liverpool-fan-31982308|access-date=28 janar 2024|publisher=Daily Star|language=en}}</ref> Në një intervistë për ''[[The Times|The Times Online]]'' në vitin 2011, Alonso deklaroi: "Jam ende tifoz i Liverpoolit dhe do të jem gjithmon" si dhe shtoi se do ta rriste djalin e tij si tifoz të klubit.<ref>{{cite web|title=Alonso: My son's a Red|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=4 prill 2011|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/alonso-my-son-s-a-red|access-date=5 prill 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110406123222/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/alonso-my-son-s-a-red|archive-date=6 prill 2011}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref name="nftstats">{{cite web|title=Xabi Alonso|url=http://www.national-football-teams.com/player/6255/Xabi_Alonso.html|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref><ref name="LFCs">{{cite web|title=Player profile – Xabi Alonso|url=http://www.lfchistory.net/players/player/profile/900|website=LFC History|language=en|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref><ref name="FCBMs">{{cite web|url=https://www.kicker.de/xabi-alonso/spieler/bundesliga/2014-15/fc-bayern-muenchen|title=Xabi Alonso|language=de|website=kicker.de|access-date=13 maj 2017}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="6"|[[Real Sociedad]] |[[1999–2000 La Liga|1999–2000]] |rowspan="5"|[[La Liga]] |0||0||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1||0 |- |[[2000–01 La Liga|2000–01]] |18||0||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||18||0 |- |[[2001–02 La Liga|2001–02]] |29||3||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||29||3 |- |[[2002–03 Real Sociedad season|2002–03]] |33||3||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||34||3 |- |[[2003–04 Real Sociedad season|2003–04]] |34||3||0||0||colspan="2"|–||8||1||colspan="2"|–||42||4 |- !colspan="2"|Gjithsej !114!!9!!2!!0!!colspan="2"|–!!8!!1!!colspan="2"|–!!124!!10 |- |[[SD Eibar|Eibar]] (huazim) |[[2000–01 Segunda División|2000–01]] |[[Segunda División]] |14||0||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||14||0 |- |rowspan="6"|[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |[[2004–05 Liverpool F.C. season|2004–05]] |rowspan="5"|[[Premier League]] |24||2||0||0||0||0||8||1||colspan="2"|–||32||3 |- |[[2005–06 Liverpool F.C. season|2005–06]] |35||3||5||2||0||0||11||0||2{{efn|Një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], një ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||53||5 |- |[[2006–07 Liverpool F.C. season|2006–07]] |32||4||1||0||2||0||15||0||1{{efn|Ndeshje në [[FA Community Shield]]}}||0||51||4 |- |[[2007–08 Liverpool F.C. season|2007–08]] |19||2||3||0||1||0||4||0||colspan="2"|–||27||2 |- |[[2008–09 Liverpool F.C. season|2008–09]] |33||4||3||0||1||0||10||1||colspan="2"|–||47||5 |- !colspan="2"|Gjithsej !143!!15!!12!!2!!4!!0!!48!!2!!3!!0!!210!!19 |- |rowspan="7"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 Real Madrid CF season|2009–10]] |rowspan="6"|La Liga |34||3||0||0||colspan="2"|–||7||0||colspan="2"|–||41||3 |- |[[2010–11 Real Madrid CF season|2010–11]] |34||0||7||1||colspan="2"|–||11||0||colspan="2"|–||52||1 |- |[[2011–12 Real Madrid CF season|2011–12]] |36||1||4||0||colspan="2"|–||10||0||2{{efn|name=SDE|Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España]]}}||1||52||2 |- |[[2012–13 Real Madrid CF season|2012–13]] |28||0||7||0||colspan="2"|–||10||0||2{{efn|name=SDE}}||0||47||0 |- |[[2013–14 Real Madrid CF season|2013–14]] |26||0||7||0||colspan="2"|–||9||0||0||0||42||0 |- |[[2014–15 Real Madrid CF season|2014–15]] |0||0||0||0||colspan="2"|–||0||0||2{{efn|name=SDE}}||0||2||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !158!!4!!25!!1!!colspan="2"|–!!47!!0!!6!!1!!236!!6 |- |rowspan="4"|[[FC Bayern München|Bayern München]] |[[2014–15 FC Bayern Munich season|2014–15]] |rowspan="3"|[[Bundesliga]] |26||2||4||0||colspan="2"|–||10||2||0||0||40||4 |- |[[2015–16 FC Bayern Munich season|2015–16]] |26||0||4||1||colspan="2"|–||8||1||1{{efn|name=DFL|Ndeshje në [[DFL-Supercup]]}}||0||39||2 |- |[[2016–17 FC Bayern Munich season|2016–17]] |27||3||3||0||colspan="2"|–||7||0||1{{efn|name=DFL}}||0||38||3 |- !colspan="2"|Gjithsej !79!!5!!11!!1!!colspan="2"|–!!25!!3!!2!!0!!117!!9 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !508!!33!!50!!4!!4!!0!!128!!6!!11!!1!!701!!44 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="rsssf">{{cite web|title=Xabi Alonso Olano – Century of International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/xabialonso-intlg.html|publisher=RSSSF|language=en|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="13"|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |- |2003||5||0 |- |2004||11||0 |- |2005||6||0 |- |2006||11||1 |- |2007||6||0 |- |2008||14||2 |- |2009||12||4 |- |2010||16||2 |- |2011||11||3 |- |2012||14||3 |- |2013||3||0 |- |2014||5||1 |- !colspan="2"|Gjithsej!!114!!16 |} ==Trofe== ===Kombëtarja=== == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://twitter.com/XabiAlonso Xabi Alonso në Twitter] *[https://web.archive.org/web/20120329050445/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana National team data] {{Es icon}} *[http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=207528/index.html 2010 FIFA World Cup profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020012245/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=207528/index.html |date=20 tetor 2013 }} *[https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm Alonso profile at realmadrid.com] *[http://www.bdfutbol.com/en/j/j2642.html BDFutbol profile] *[http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm Profile at BBC Sport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051231161108/http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm |date=31 dhjetor 2005 }} *[https://web.archive.org/web/20081204081030/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/thegame_podcasts/article2598097.ece Podcast from ''The Times'']: Mikel and Xabi Alonso interview *[http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=900 LFCHistory.net Profile] *[http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=13842&cc=5739 Profile at ESPN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100429024739/http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=13842&cc=5739 |date=29 prill 2010 }} {{UEFA Euro 2012 Skuadra e Turnamentit}} [[Kategoria:Lindje 1981]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Sociedad B]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Sociedad]] [[Kategoria:Futbollistë në SD Eibar]] [[Kategoria:Futbollistë në Liverpool F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2004]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2006]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] [[Kategoria:Trajnerë spanjollë futbolli]] [[Kategoria:Trajnerë në Bayer 04 Leverkusen]] [[Kategoria:Trajnerë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Trajnerë në Chelsea F.C.]] [[Kategoria:Trajnerë në Bundesliga]] [[Kategoria:Trajnerë në La Liga]] [[Kategoria:Trajnerë në Premier League]] hfgih9m7s3doshdu8bgntb73heqybgv 3043654 3043653 2026-09-19T01:45:52Z Sadsadas 51943 /* Real Madrid */ 3043654 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Xabi Alonso | image = Xabi Alonso FCB.jpg | caption = | fullname = Xabier Alonso Olano<ref>{{cite web|title=FIFA World Cup South Africa 2010: List of Players|url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf|publisher=FIFA|language=en|accessdate=13 shtator 2013|page=29|format=PDF|date=4 qershor 2010|archive-date=17 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517205300/https://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/22/85/78/fwc_2010_squadlists.pdf|url-status=dead}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|25|11|1981|df=y}} | birth_place = [[Tolosa, Spain|Tolosa]], [[Spanja|Spanjë]] | height = 1.83 m<ref>{{Cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm|title=Official Real Madrid profile|language=en|url-status=dead|access-date=1 maj 2011|archive-date=8 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm}}</ref> | position = [[Mesfushor]] | currentclub = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] (trajner) | youthyears1 = 1990–1999 | youthclubs1 = [[Antiguoko]] | years1 = 1999–2000 | clubs1 = [[Real Sociedad B]] | caps1 = 39 | goals1 = 2 | years2 = 2000–2004 | clubs2 = [[Real Sociedad]] | caps2 = 114 | goals2 = 9 | years3 = 2000–2001 | clubs3 = → [[SD Eibar|Eibar]] (huazim) | caps3 = 14 | goals3 = 0 | years4 = 2004–2009 | clubs4 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]] | caps4 = 143 | goals4 = 15 | years5 = 2009–2014 | clubs5 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps5 = 158 | goals5 = 4 | years6 = 2014–2017 | clubs6 = [[FC Bayern München|Bayern München]] | caps6 = 79 | goals6 = 5 | totalcaps = 547 | totalgoals = 35 | nationalyears1 = 2000 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-18 e futbollit|Spanja U18]] | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2002–2003 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2003–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps3 = 114 | nationalgoals3 = 16 | nationalyears4 = 2001–2012 | nationalteam4 = [[Kombëtarja baske e futbollit|Shteti Bask]] | nationalcaps4 = 5 | nationalgoals4 = 0 | manageryears1 = 2019–2022 | managerclubs1 = [[Real Sociedad B]] | manageryears2 = 2022–2025 | managerclubs2 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | manageryears3 = 2025– | managerclubs3 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] }} '''Xabier "Xabi" Alonso Olano''' (i lindur më [[25 nëntor]] [[1981]]) është një trajner spanjoll futbolli dhe ish futbollist profesionist i cili aktualisht është trajneri i klubit spanjoll [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]. Ai konsiderohet një nga [[Mesfushori|mesfushorët]] më të mirë të gjeneratës së tij dhe dallohej për pasimet dhe gjuajtjet nga distanca. Alonso gjithashtu konsiderohet një nga trajnerët e rinjë më të mirë në botë. Alonso filloi karrierën e tij me [[Real Sociedad]], skuadra e shtëpisë së tij në [[Gipuzkoa]]. Pasi u huazua për një kohë të shkurtër tek [[SD Eibar|Eibar]], ai u rikthyue tek Real Sociedad ku u bë edhe [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] nga trajneri [[John Toshack]]. Alonso ishte i suksesshëm në rolin e tij, duke e çuar ekipin në vendin e dytë në [[2002–03 La Liga|sezonin 2002–03]]. Ai u transferua tek [[Liverpool F.C.|Liverpooli]] në gusht 2004 për 10.5 milion [[Paund sterlina|£]]. Ai fitoi [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] që në sezonin e parë me klubin, duke shënuar edhe golin e barazimit në [[2005 Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve|finale]]. Në sezonin tjetër, ai fitoi [[FA Cup]] dhe [[FA Community Shield]]. Alonso u transferua tek [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] në fillim të [[2009–10 La Liga|sezonit 2009–10]] për 30 milion [[Paund sterlina|£]]. Pasi fitoi disa trofe si kampionatin në vitin [[2011–12 La Liga|2012]] dhe Ligën e Kampioneve në vitin 2014 gjatë pesë sezoneve në [[Madridi|Madrid]], ai u ble nga klubi gjerman [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] në një marrëveshje dy-vjeçare. Kontrata u zgjat edhe me një vit, me Alonson që më pas u pensionua në verën e vitit 2017, më moshën 35 vjeçare, duke fituar [[Bundesliga|Bundesligën]] në tre sezonet e luajtura me klubin. Ai bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] në prill 2003 në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]]. Gjatë kohës me ekipin, Alonso ka fituar [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]], [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]] dhe [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2010]], dhe gjithashtu ka përfaqsuar kombëtaren e tij në [[UEFA Euro 2004|Euro 2004]] dhe [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2006]]. Më 23 qershor 2012, Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të me kombëtaren në çerek-finalen e Euro 2012 kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]]; ai e festoi këtë arritje duke shënuar të dy golat e ndeshjes që dërguan ekipin më tej në turnament. Pas eliminimit të shpejtë të Spanjës në [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2014]], Alonso u pensionua nga futbolli ndërkombëtarë. Me 114 ndeshje, ai renditet i shtati në listën e lojtarëve me më shumë ndeshje në kombëtare. ==Karriera me klube== ===Real Sociedad=== Alonso e nisi karrierën e tij në vitin 1990 me klubin bask [[Antiguoko]], e cila ishte pjesë e [[Real Sociedad]]it. Ai i ngjiti me shpejtësi ekipet zinxhirë në akademi, duke u bërë pjesë e ekipit B në vitin 1999 në moshën 18 vjeç.<ref name="GB0"/> Në dhjetor 1999, Alonso bëri debutimin e tij me ekipin e parë në një ndeshje të [[Copa del Rey|Kupës së Mbretit]] kundër [[CD Logroñés|Logroñés]].<ref name="LFCProfile">{{cite web|title=Xabi Alonso Profile|publisher=Liverpool F.C.|language=en|url=http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/alonso/|access-date=11 gusht 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080804215916/http://www.liverpoolfc.tv/team/squad/alonso/|archive-date=4 gusht 2008}}</ref> Kjo ishte ndeshja e tij e vetme për këtë sezon. Ai u huazua te [[SD Eibar|Eibari]] në [[Segunda División]] në fillimin e sezonit 2000–01 për të fituar më shumë përvojë. Kjo lëvizje u mbështet edhe nga babai i tij, i cili besoi se e bëri Alonson një lojtar më të mirë.<ref name="GB0"/> Alonso ishte pjesë e Eibarit vetëm në gjysmën e parë të sezonit, pasi në janar 2001 u thirr nga trajneri i ri i Sociedadit, [[John Toshack]]. Gjatë asaj kohe, ekipi renditej në vendin e fundit në renditje dhe kishte ndërruar trajner dy herë. Toshack gjithashtu mori një vendim të guxishëm duke e bërë Alonson, në atë kohë vetëm 20 vjeç, [[Kapiteni (futboll)|kapitenin]] e ekipit.<ref name="GB0"/> Në fund të sezonit, Sociedadi arriti të mbijetojë duke e mbyllur kampionatin në vendin e 14të.<ref>{{cite web|author=Juan Pedro Andrados|title=Primera División 2000/01|publisher=RSSSF|language=en|date=10 nëntor 2001|url=https://www.rsssf.org/tabless/span01.html|access-date=11 nëntor 2016}}</ref> Alonso, i cili u aktivizua në 18 ndeshje, mori lëvdadat e Toshack, i cili deklaroi se spanjolli i kishte lënë ekipit një përshtypje të jashtëzakonshme, veçanërisht për një lojtar nga ekipi i të rinjëve.<ref name="GB0"/> Nën drejtimin e Toshack, Sociedadi me Alonson si kapiten mori rezultate më të mira në sezonin e ardhshëm. Trajneri i'u përkushtua veçanërisht stërvitjes së Alonsos, duke u përqëndruar te kontrolli i topit.<ref>{{cite web|author=Paul Abbandonato|title=It's the Real deal for Toshack|publisher=Wales Online ([[Western Mail (Wales)|Western Mail]])|language=en|date=3 korrik 2008|url=http://www.walesonline.co.uk/footballnation/football-in-wales/2008/07/03/it-s-the-real-deal-for-toshack-91466-21218919/|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Ai ishte titullar i rregullt gjatë sezonit 2001–02, të cilën ekipi e mbylli në vendin e 13të. Gjatë këtij sezoni, Alonso shënoi tre golat e tij të parë si profesionist si dhe u aktivizua në 30 ndeshje në La Liga. Në verën e vitit 2002, Toshack u zëvëndësua nga [[Raynald Denoueix]], nën drejtimin e të cilit Alonso e ruajti vendin e tij në formacion.<ref>{{cite news|author=Sid Lowe|title=Sociedad enjoy ride of their lives|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=4 nëntor 2002|url=https://www.theguardian.com/football/2002/nov/04/europeanfootball.sport|access-date=11 gusht 2008}}</ref> Sezoni 2002–03 ishte më i miri për klubin që nga sezoni 1981–82, kur ata fituan kampionatin. Në këtë sezon, Sociedadi e mbylli kampionatin në vendin e dytë vetëm dy pikë larg [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] kampion,<ref>{{cite news|title=Real seal Spanish title|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/3007132.stm|publisher=BBC Sport|language=en|date=22 qershor 2003|access-date=23 qershor 2012}}</ref> duke vendosur një rekord klubi për numrin e pikëve si dhe duke siguruar kualifikimin në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] për herë të parë.<ref>{{cite news|title=Champions League Soccer : Juventus and Real Sociedad show mettle|author=Rob Hughes|url=https://www.nytimes.com/2003/10/02/sports/02iht-soccer_ed3_.html?pagewanted=all|publisher=The New York Times|language=en|date=2 tetor 2003|access-date=23 qershor 2012}}</ref> Alonso u vlerësua gjërësisht për kontributin e tij në këtë sezon dhe u nderua me çmimin "lojtari më i mirë spanjoll" nga revista spanjolle sportive ''[[Don Balón]]''.<ref>{{cite web|author=Emilio Pla Diaz|title=Spain&nbsp;– Footballer of the Year|date=28 janar 2004|publisher=RSSSF|language=en|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/spanpoy.html|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Ndryshe nga sezonet e kaluar, Alonso kontriboi më shumë në fazën e sulmit, duke shënuar plot 12 gola.<ref name="Sinnott">{{cite news|author=John Sinnott|title=Alonso the pass master|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3552474.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Performancat e tij në këtë sezon bënë që të thirrej për herë të parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]].<ref name="FDB">{{cite web|title=Xabi Alonso Profile|publisher=Football Database|language=en|url=http://footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=550&pn=Xabier_Alonso_Olona|archive-url=https://web.archive.org/web/20101215152525/http://footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=550&pn=Xabier_Alonso_Olona|archive-date=15 dhjetor 2010|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Trajneri i kombëtares, [[Iñaki Sáez]], e lavdëroi Alonson duke thënë: "Ai ka një gamë fantastike pasimesh të sakta [dhe] e sheh futbollin me një qartësi të jashtëzakonshme."<ref name="GB1"/> Sezoni 2003–04 u karakterizua me ulje-ngritje për Alonson dhe Real Sociedadin. Ai pati mundësi të debutonte në Ligën e Kampionëve, duke u aktivizuar në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, me ekipin që u kualifikua në fazën me eliminim direkt. Ekipi vuajti presionin e kohës shtesë dhe u eliminua nga [[Olympique Lyonnais|Lyoni]] në raundin e 16-tave; ata gjithashtu e mbyllën kampionatin në vendin e 15të.<ref name="Sinnott"/> Performancat pozitive të Alonsos përgjatë sezonit nisën zërat për një largim të tijin nga [[San Sebastián]]. Pavarësisht interesimit konkret të Real Madridit, Alonso vazhdoi të ishte i angazhuar me Sociedadin. Klubi kryeqytetas nuk ofroi shumën 13 milion £ të vendosur nga presidenti i klubit [[José Luis Astiazarán]], duke bërë që tratativa të dështonte.<ref name="Sinnott"/><ref name="GB1"/> Merkatoja e verës pa mbërritjen e shokut të fëmijërisë së Alonsos, [[Mikel Arteta]], te Sociedadi.<ref name="Drop">{{cite news|title=Real Sociedad drop Alonso|publisher=BBC Sport|language=en|date=11 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3552128.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> Arteta ishte i motivuar për të luajtur me Alonson në mesfushë por gëzimi i tij zgjati pak.<ref name="FieldBB"/> Alonso nuk u përfshi në ekip për ndeshjet miqësore para-sezonale pasi klubi po merrte në konsideratë ofertën e Liverpoolit.<ref name="Drop"/> Më 20 gusht 2004, tratativa u krye me sukses dhe Sociedadi njoftoi se klubet kishin arritur një marrëveshje për transferimin e Alonsos në Angli për shumën 10.7 milion £.<ref name="LFCProfile"/><ref name="AnfieldMove">{{cite news|title=Alonso makes Anfield move|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3569648.stm|access-date=12 gusht 2008}}</ref> ===Liverpool=== ====2004–2005: Triumfi në Ligën e Kampionëve==== Më 20 gusht 2004, Alonso u transferua te [[Liverpool F.C.|Liverpooli]] sëbashku me spanjollin tjetër [[Luis García (footballer, born 1978)|Luis García]], duke shënuar një epokë të re në [[Anfield]].<ref>{{cite news|author=Enrique Ortego|title=La 'Rafalution' entra en la historia del Liverpool|newspaper=[[Diario AS]]|language=es|date=3 nëntor 2008|url=http://www.as.com/futbol/articulo/futbol-rafalution-entra-historia-liverpool/dasftb/20081103dasdaiftb_31/Tes|access-date=18 nëntor 2008}}</ref> Ata ishin blerjet e para të trajnerit të ri [[Rafael Benítez]], i cili kërkonte t'i impononte ekipit taktikat dhe stilin e tij të lojës, duke zgjedhur Alonson dhe Garcían si lojtarët e duhur për këtë ndryshim.<ref>{{cite news|title=Liverpool grab Garcia|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/3582406.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso bëri debutimin e tij në [[Premier League|Premier Ligë]] në ndeshjen kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]] më 29 gusht. Paraqitja e tij u lavdërua pavarësisht se Liverpooli u mposht 1–0.<ref>{{cite news|title=Bolton 1–0 Liverpool|work=BBC Sport|language=en|date=29 gusht 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/3586112.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Më 17 tetor, ai u aktivizua si zëvëndësues në pjesën e dytë të ndeshjes kundër [[Fulham F.C.|Fulhamit]] dhe ndihmoi ekipin të fitonte 4–2 me përmbysje, duke shënuar golin e parë në Angli me një goditje dënimi.<ref>{{cite news|author=Gerry Cox|title=Alonso inspires a change of fortune|newspaper=[[The Observer]]|language=en|date=17 tetor 2004|url=https://www.theguardian.com/football/2004/oct/17/match.sport11|access-date=14 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Fulham 2–4 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 tetor 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/3724106.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso vazhdoi të ishte protagonist në ekip, duke shënuar disa gola të rëndësishëm,<ref>{{cite news|date=3 dhjetor 2004|title=Alonso happy to be at Anfield|url=http://news.bbc.co.uk/player/sol/newsid_4060000/newsid_4062700/4062717.stm?bw=bb&mp=wm&news=1&bbcws=1#|language=en|publisher=BBC Sport|access-date=15 gusht 2008}}</ref> përfshirë një gol në fitoren 2–1 kundër [[Arsenal F.C.|Arsenalit]]; ky ishte goli i tij i parë në Anfield.<ref>{{cite news|title=Liverpool 2–1 Arsenal|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 nëntor 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4028103.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Kjo ndeshje gjithashtu shënoi rikthimin e kapitenit [[Steven Gerrard]] nga dëmtimi. Partneriteti i tyre i shumëpritur në mesfushë u ndal në ditën e parë të vitit 2005 ku Alonso theu kyçin e këmbës pas një ndërhyrje të rëndë nga [[Frank Lampard]] në humbjen 1–0 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]];<ref>{{cite news|title=Liverpool 0–1 Chelsea|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 janar 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4114653.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> ai qëndroi jashtë fushave për tre muaj.<ref>{{cite news|title=Alonso sidelined for three months|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 janar 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4139747.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Alonso u rikthye nga dëmtimi në ndeshjen e parë çerek-finale të Ligës së Kampionëve kundër [[Juventus F.C.|Juventusit]]. Pavarësisht se nuk ishte në formë të mirë fizike, ai luajti 90 minuta të plota, kjo edhe për shkak të mungesës së Gerrard për shkak dëmtimi. Ndeshja u mbyll në barazim pa gola<ref>{{cite news|title=Juventus 0–0 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 prill 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4431795.stm|access-date=15 gusht 2008}}</ref> por Liverpooli u kualifikua në gjysëm-finale pasi fitoi në ndeshjen e kthimit. Paraqitja e tij në Itali u lavdërua nga media angleze.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Liverpool set up Chelsea clash|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=14 prill 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/14/match.sport1|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër Çelsit, Alonso u ndëshkua me karton të verdhë, duke humbur ndeshjen e kthimit.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Red resistance tips the balance|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=28 prill 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/apr/28/match.sport1|access-date=15 gusht 2008}}</ref> Ai e protestoi fuqimisht gjyqtarin në momentin kur mori kartonin e verdhë.<ref name="Sublime">{{cite news|author=Phil Shaw|title=Alonso adds touch of the sublime to Anfield armada|publisher=The Independent|language=en|date=25 maj 2005|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/alonso-adds-touch-of-the-sublime-to-anfield-armada-6145471.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903110644/http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/alonso-adds-touch-of-the-sublime-to-anfield-armada-6145471.html|url-status=dead|archive-date=3 shtator 2014|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Alonso tells of Reds heartbreak|publisher=BBC Sport|language=en|date=28 prill 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4493135.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Liverpooli fitoi minimalisht në ndeshjen e kthimit falë golit të Garcías, duke u kualifikuar në finalen e madhe ndaj [[A.C. Milan|Milanit]].<ref>{{cite news|author=Henry Winter|title=Glorious Liverpool a big noise again|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=4 maj 2005|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2359108/Glorious-Liverpool-a-big-noise-again.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2359108/Glorious-Liverpool-a-big-noise-again.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=15 gusht 2008}}{{cbignore}}</ref> Në finalen e luajtur në [[Stamboll]], Liverpooli e mbylli pjesën e parë në disavantazhin e tre golave, por arriti një përmbysje historike në pjesën e dytë.<ref>{{cite news|author=Frank Keogh|title=Why it was the greatest cup final|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 maj 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/4582357.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Ekipi fitoi një penallti në momentin që rezultati ishte 3–2 në favor të Milanit. Alonso mori përsipër gjuajtjen e penalltisë, e cila u prit nga portieri [[Nélson de Jesus Silva|Dida]] por spanjolli shënoi pas kthimit të topit.<ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Grit, spirit and the ultimate glory|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/match.acmilan|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Liverpooli fitoi trofeun me rezultatin 3–2 pas gjuajtjeve të penalltive.<ref>{{cite news|title=AC Milan 3–3 Liverpool (aet)|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 maj 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4573159.stm|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes, ndikimi i Alonsos në përmbysjen e rezultatit u lavdërua nga media si dhe nga trajneri Benítez.<ref>{{cite news|author=Dominic Fifield|title=Gerrard inspires Liverpool by sheer willpower|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/newsstory.championsleague|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Benítez's brave change of tack leaves Milan in reverse gear|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/championsleague2|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Benítez demands trophy defence for Reds|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=26 maj 2005|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/26/newsstory.championsleague200405|access-date=16 gusht 2008}}</ref> Alonso e konsideroi këtë sukses si "momentin e tij më të mirë si futbollist profesionist"<ref>{{cite news|title=Benítez stunned by epic comeback|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4582585.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> kurse ndeshja u etiketua me emrin "Mrekullia e Stambollit".<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2005/may/29/newsstory.sport12|title=The miracle of Istanbul|language=en|date=29 maj 2005|newspaper=The Guardian|access-date=9 mars 2019|issn=0261-3077}}</ref> ====2005–2006: Suksesi në FA Cup==== Alonso luajti 53 ndeshje në të gjitha kompeticionet në sezonin e tij e dytë në Anfield, duke shmangur dëmtimet që kishin kushtëzuar sezonin e tij të parë. Vendi i tij në formacionin titullar fillimisht u kërcënua nga mbërritja e [[Mohamed Sissoko]]s,<ref>{{cite news|title=Sissoko completes Liverpool move|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/4668005.stm|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=11 dhjetor 2014|date=13 korrik 2005}}</ref> megjithatë, dëmtimet e vazhdueshme të Gerrard si dhe formacioni 4–5–1 i preferuar nga Benítez bënë që Alonso të vazhdonte të ishte titullar.<ref>{{cite news|title=Crouch defends Liverpool tactics|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 shtator 2005|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/4261110.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Në Ligën e Kampionëve, Liverpooli u eliminua nga ekipi portugez [[S.L. Benfica|Benfica]] në raundin e 16-tave.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4778418.stm|title=Liverpool 0-2 Benfica (agg 0-3)|publisher=BBC Sport|language=en|date=8 mars 2006|access-date=23 korrik 2025}}</ref> Më 7 janar 2006, në ndeshjen e raundit të tretë të FA Cup, Alonso shenoi dy gola nga distanca në fitoren 5–3 me përmbysje kundër [[Luton Town F.C.|Luton Town]]; goli i tij i dytë u shënua nga 60 metra distancë.<ref>{{cite web|author=Jamie Bradbury|title=Reds edge classic|publisher=Federata Angleze e Futbollit|language=en|date=7 janar 2006|url=http://www.thefa.com/TheFACup/TheFACup/NewsAndFeatures/Postings/2006/01/FACup3rdRd_LutonLiverpool.htm|archive-url=https://archive.today/20081123024907/http://www.thefa.com/TheFACup/TheFACup/NewsAndFeatures/Postings/2006/01/FACup3rdRd_LutonLiverpool.htm|url-status=dead|archive-date=23 nëntor 2008|access-date=12 nëntor 2008}}</ref><ref>{{cite news|author=Kevin McCarra|title=Echoes of another epic as Liverpool forced to treat Luton like Milan|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=9 janar 2006|url=https://www.theguardian.com/football/2006/jan/09/match.lutontown|access-date=12 nëntor 2008}}</ref> Ky gol i fitoi një tifozi 25,000 £, i cili kishte vënë një bast me 200 £ se Alonso do të shënonte nga gjysma e tij e fushës.<ref>{{cite news|title=Fan makes £25,000 on dream goal|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 janar 2006|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/berkshire/4598198.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Alonso u dëmtua në fitoren 3–1 në gjysëm-finalen kundër [[Portsmouth F.C.|Portsmouth]], duke e vendosur prezencën e tij në finale në pikëpyetje.<ref>{{cite web|title=Portsmouth 1–3 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=8 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4957462.stm|access-date=1 shkurt 2011}}</ref> Megjithatë, ai u rikuperua në kohë dhe e nisi finalen kundër [[West Ham United F.C.|West Ham United]] si titullar; në minutën e 54të, me Liverpoolin në disavantazh të një goli, Alonso dërgoi një krosim në zonë që u finalizua nga Gerrard, duke barazuar rezultatin. Ai më pas u zëvëndësua në minutën e 67të dhe Liverpooli fitoi me penallti, duke fituar një tjetër trofe.<ref>{{cite news|title=Liverpool 3–3 West Ham (aet)|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 maj 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/4756045.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> ====2006–2009: Rinovimi i kontratës dhe sezonet e fundit në Anfield==== Më 20 shtator 2006, Alonso shënoi një gol nga gjysma e tij e fushës në suksesin 2–0 kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle]] në kampionat.<ref name="70Y">{{cite news|author=Ian Hughes|title=Liverpool 2–0 Newcastle|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 shtator 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/5351794.stm|access-date=14 gusht 2008}}</ref> Goli u lavdërua gjerësisht nga media angleze; [[BBC]] e quajti golin "të jashtëzakonshëm" kurse gazatari Andy Hunter i ''[[The Independent]]'' e quajti "si një nga golat më të çmëndur të historisë së pasur 115-vjeçare të Anfield".<ref>{{cite news|author=Andy Hunter|title=Liverpool 2 Newcastle United 0: Alonso hits 70-yard wonder goal to thrill Reds|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=21 shtator 2006|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-2-newcastle-united-0-alonso-hits-70yard-wonder-goal-to-thrill-reds-416922.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-2-newcastle-united-0-alonso-hits-70yard-wonder-goal-to-thrill-reds-416922.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=11 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref> I pyetur për golin e shënuar nga rreth 70 metra distancë, Alonso deklaroi se ishte gol me fat si dhe shtoi se ai praktikonte gjuajtjet nga distanca si pjesë e stërvitjes së tij.<ref>{{cite news|author=Ian Winrow|title=Alonso denies his long shots are a gamble|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=22 shtator 2006|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2346331/Alonso-denies-his-long-shots-are-a-gamble.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2346331/Alonso-denies-his-long-shots-are-a-gamble.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=16 gusht 2008}}{{cbignore}}</ref> Ky ishte goli i tij i parë me klubin që nga goli i shënuar kundër Luton sezonin e kaluar, po nga gjysëm fusha, duke e bërë Alonson lojtarin e parë në histori që shënonte dy gola rresht nga gjysma e fushës së tij.<ref>{{cite news|title=Newcastle goal my best|newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|language=en|date=22 shtator 2006|url=http://www.thedailystar.net/2006/09/22/d60922041537.htm|access-date=16 gusht 2008}}</ref><ref name="70Y"/> Më 8 qershor 2007, Alonso firmosi një kontratë të re pesë-vjeçare me klubin, duke deklaruar: "E dija që kishte interes nga klube të tjera por kam qënë gjithmonë me idenë për të qëndruar këtu. Jam këtu prej tre sezonsh dhe kam ndjenja të veçanta për klubin dhe tifozët. E kuptoj se çfarë do të thotë Liverpooli për këto tifozë. Është një klub shumë i veçante dhe nuk doja të largohesha."<ref>{{cite web|title=Alonso commits to five more years at Liverpool|publisher=The Guardian|language=en|url=https://www.theguardian.com/football/2007/jun/08/newsstory.sport|date=8 qershor 2007|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref> Ai pati një nisje pozitive të sezonit 2007–08, duke luajtur në një rol më të avancuar për shkak të mungesës së Gerrard; ai shënoi dygolëshin e parë në Premier Ligë më 2 shtator në fitoren 6–0 kundër ekipit të sapongjitur [[Derby County F.C.|Derby County]].<ref>{{cite news|author=Jamie Jackson|title=Benítez has Liverpool dreaming of a new tilt at the title|newspaper=The Guardian|language=en|date=2 shtator 2007|url=https://www.theguardian.com/football/2007/sep/02/match.derbycounty|access-date=15 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite news|title=Liverpool 6 Derby County 0: Torres and Alonso lead Rams to the slaughter|author=Ronald Atkin|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=2 shtator 2007|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-6-derby-county-0-torres-and-alonso-lead-rams-to-the-slaughter-401179.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/liverpool-6-derby-county-0-torres-and-alonso-lead-rams-to-the-slaughter-401179.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=1 dhjetor 2011}}{{cbignore}}</ref> Megjithatë, Alonso pësoi një dëmtim në ndeshjen nga Portsmouthit e cila u përkeqësua në një seancë stërvitore, duke bërë që koha e rikuperimit të tij të ishte gjashtë javë.<ref>{{cite web|title=Bad breaks put Xabi Alonso and Daniel Agger out for six weeks|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=20 shtator 2007|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/09/20/bad-breaks-put-xabi-alonso-and-daniel-agger-out-for-six-weeks-64375-19818267/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214302/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/09/20/bad-breaks-put-xabi-alonso-and-daniel-agger-out-for-six-weeks-64375-19818267/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=15 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Xabi Alonso speaks of his Liverpool injury hell|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=19 dhjetor 2007|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/19/xabi-alonso-speaks-of-his-liverpool-injury-hell-64375-20268762/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214318/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/19/xabi-alonso-speaks-of-his-liverpool-injury-hell-64375-20268762/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=15 tetor 2008}}</ref> Alonso u rikthye nga dëmtimi në dhjetor 2007 dhe me vazhdimin e sezonit u përball me konkurencën e [[Javier Mascherano]]s and [[Lucas Leiva|Lucas]] për një vend titullari në mesfushë.<ref>{{cite news|author=Tony Barrett|title=Steven Gerrard out of cup clash as Xabi Alonso returns|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|date=18 dhjetor 2007|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2007/12/18/steven-gerrard-out-of-cup-clash-as-xabi-alonso-returns-100252-20264834/|access-date=13 nëntor 2008}}</ref><ref>{{cite news|author=Henry Winter|title=Torres ensures Liverpool place in Fab Four|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|language=en|date=12 mars 2008|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/henrywinter/2294248/Torres-ensures-Liverpool-place-in-Fab-Four.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/henrywinter/2294248/Torres-ensures-Liverpool-place-in-Fab-Four.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=13 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref> Megjithatë, vendi i tij në mesfushën me pesë të trajnerit Benítez ishte i sigurtë; Benítez vetë e etiketoi Alonson si "një lojtar i klasit botëror",<ref>{{cite news|author=Phil McNulty|title=Liverpool may fall short in title tilt|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 gusht 2008|url=https://www.bbc.co.uk/blogs/philmcnulty/2008/08/liverpool_could_fall_short_aga.html|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> duke shtuar se ai kishte aftësinë për të ndryshuar lojën dhe të thyente mbrojtjen kundërshtare.<ref>{{cite news|title=Rafa Benítez: "Xabi Alonso es un jugador de clase superior"|newspaper=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=27 tetor 2007|url=http://www.marca.com/edicion/marca/futbol/internacional/es/desarrollo/1051158.html|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> Më 12 janar 2008, Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të në Premier Ligë kundër [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]].<ref>{{cite web|author=Paul Hassall|title=Xabi's sweeper dream|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=12 janar 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/archivedirs/news/2008/jan/14/N158402080114-1217.htm|access-date=15 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430152622/http://www.liverpoolfc.tv/news/archivedirs/news/2008/jan/14/N158402080114-1217.htm|archive-date=30 prill 2008}}</ref> Merkatoja e verës së vitit 2008 solli zërat për një largim të Alonsos nga Liverpooli, të cilat u shtuan me nisjen e negociatave nga klubi me mesfushorin anglez [[Gareth Barry]].<ref>{{cite web|title=Liverpool still want Gareth Barry|publisher=[[Liverpool Daily Post]]|language=en|date=29 korrik 2008|url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2008/07/29/liverpool-fc-still-want-gareth-barry-64375-21426760/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120806214339/http://www.liverpooldailypost.co.uk/sport/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2008/07/29/liverpool-fc-still-want-gareth-barry-64375-21426760/|archive-date=6 gusht 2012|access-date=6 tetor 2008}}</ref> Pavarësisht negociatave të gjata, as Barry dhe as Alonso nuk kishin ndryshuar ekip, me spanjollin i cili nuk ishte më i sigurt për rolin e tij në ekip.<ref>{{cite news|author=Chris Barrett|title=Juventus end pursuit of Alonso|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=16 korrik 2008|url=https://www.theguardian.com/football/2008/jul/16/liverpool.premierleague|access-date=6 tetor 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Alonso admits summer sorrow|publisher=Sky Sports|language=en|date=4 tetor 2008|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_4243844,00.html|access-date=6 tetor 2008}}</ref> Alonso e nisi sezonin 2008–09 në formë pozitive, duke u vlerësuar nga media për ndikimin e tij në nisjen pozitive të ekipit në kampionat.<ref>{{cite web|title=Gerrard tribute to Xabi Alonso|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=15 shtator 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/media-watch/gerrard-tribute-to-xabi-alonso|access-date=1 dhjetor 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120804140937/http://www.liverpoolfc.tv/news/media-watch/gerrard-tribute-to-xabi-alonso|archive-date=4 gusht 2012}}</ref> Ai shënoi golin e parë të sezonit më 26 tetor 2008 në fitoren minimale 1–0 në transfertë kundër Çelsit; kjo ishte fitorja e parë e Liverpoolit në Stamford Bridge pas 10 vitesh.<ref>{{cite web|title=Alonso Fires Reds Clear at the Top|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=26 tetor 2008|url=http://www.liverpoolfc.tv/match/season/2008-2009/oct//681/finalwhistle.htm|access-date=4 nëntor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081030084318/http://www.liverpoolfc.tv/match/season/2008-2009/oct/681/finalwhistle.htm|archive-date=30 tetor 2008}}</ref> Më 25 prill 2009, ai shënoi golin e fundit si lojtar i Liverpoolit në fitoren 3–1 kundër [[Hull City A.F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite news|author=Mandeep Sanghera|title=Hull 1–3 Liverpool|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8000571.stm|access-date=29 gusht 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 prill 2009}}</ref> ===Real Madrid=== Më 5 gusht 2009, Alonso u transferua te [[Real Madrid C.F.|Real Madridi]] për rreth 30 milion £.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 gusht 2009|access-date=25 prill 2011}}</ref> Media angleze raportoi se ai nuk kishte dëshirë të largohej nga Anfield dhe se ndarja erdhi pas mosmarrëveshjeve me trajnerin Benítez.<ref>{{cite news|author=James Pearce|title=Liverpool's Xabi Alonso hands in transfer request|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-fc/liverpool-fc-news/2009/07/30/liverpool-fc-s-xabi-alonso-hands-in-transfer-request-100252-24275822/|access-date=30 korrik 2009}}</ref><ref>{{cite web|author=Paul Eaton|title=Liverpool agree Alonso Deal|publisher=Liverpool F.C.|language=en|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/liverpool-agree-alonso-deal|access-date=1 dhjetor 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100717183353/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/liverpool-agree-alonso-deal|archive-date=17 korrik 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 gusht 2009|access-date=5 gusht 2009}}</ref> Disa kohë më pas, kapiteni Gerrard deklaroi se ishte "i shkatërruar" nga largimi i Alonsos si dhe shtoi se largimi i tij ishte një nga faktorët e nisjes së keqe të sezonit 2009–10 nga Liverpooli.<ref>{{cite web|title=Gerrard 'devastated' by Alonso exit|publisher=ESPN FC|language=en|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=693666&sec=england&cc=5901|access-date=4 mars 2009|archive-date=9 nëntor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091109180917/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=693666&sec=england&cc=5901|url-status=dead}}</ref> Alonso mori fanellën me numrin 22 dhe u vendos në rolin e mesfushorit-mbrojtës nën urdhërat e trajnerit [[Manuel Pellegrini]], duke u aktivizuar si titullar sa herë që ishte i disponueshëm në ndeshjet e kampionatit dhe të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=13842&cc=3888|archive-url=https://archive.today/20120717005644/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=13842&cc=3888|url-status=dead|archive-date=17 korrik 2012|title=Xabi Alonso statistics|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010}}</ref> Ai shënoi golin e parë me klubin me penallti në fitoren 6–2 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]] më 21 shkurt 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/gamecast/275756/gamecast.html|title=Real Madrid 6–2 Villarreal|date=21 shkurt 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Alonso e mbylli sezonin 2009–10 të La Ligës me 34 ndeshje dhe 3 gola, duke ndihmuar Realin të grumbullonte 96 pikë.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/tables?league=esp.1&season=2009&seasonType=1&cc=3888|title=Spanish Primera División Table 2009-2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010|archive-date=21 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021093623/http://soccernet.espn.go.com/tables?league=esp.1&season=2009&seasonType=1&cc=3888|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht se nuk e fituan kampionatin, klubi vendosi një rekord të ri për numrin e pikëve të mbledhura në një sezon;<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/708610-92-points-not-good-enough-for-real-madrid-to-win-la-liga|title=92 Points Not Good Enough for Real Madrid to Win La Liga|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=11 qershor 2024|archive-date=19 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220719102716/https://bleacherreport.com/articles/708610-92-points-not-good-enough-for-real-madrid-to-win-la-liga|url-status=live}}</ref> kjo ishte hera e tretë në karrierën e Alonsos ku ai kishte ndihmuar ekipet e tij të vendosinin rekord të ri pikësh duke përfunduar të dytët (Real Sociedad në sezonin 2003–04 dhe Liverpooli në sezonin 2008–09).<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=787862&sec=europe&root=europe&cc=3888|archive-url=https://web.archive.org/web/20100522034339/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=787862&sec=europe&root=europe&cc=3888|archive-date=22 maj 2010|title=At the end of the day...|author=Phil Ball|date=17 maj 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=19 maj 2010}}</ref> Në përfundim të sezonit, Alonso u zgjodh në Ekipin e Vitit të La Ligës nga lexuesit e gazetës Marca dhe ESPN FC.<ref>{{cite news|title=Seis azulgranas, en el once ideal de la Liga|url=http://www.marca.com/2010/05/18/futbol/1adivision/1274200043.html?a=ddf97ad21ca867da264b51a1a804ee17&t=1274206042|access-date=19 maj 2010|newspaper=Marca|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=786445&sec=soccernetawards&root=soccernetawards&cc=3888|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520065116/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=786445&sec=soccernetawards&root=soccernetawards&cc=3888|archive-date=20 maj 2010|title=La Liga Team of the Season|author=Eduardo Alvarez|publisher=ESPN FC|language=en|date=17 maj 2010|access-date=19 maj 2010}}</ref> Ai ishte gjithashtu i nominuar për çmimin "Mesfushori i Sezonit" të dhënë nga [[Liga de Fútbol Profesional]].<ref>{{cite web|url=http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=73&Controltype=dn&IDNoticia=5585|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603162721/http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=73&Controltype=dn&IDNoticia=5585|archive-date=3 qershor 2012|title=Finalistas Premios LPF|publisher=Liga de Fútbol Profesional|language=en|access-date=15 korrik 2010}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Alonso fitoi pseudonimin "La Barba Roja" (Mjekrra e Kuqe) nga media spanjolle dhe tifozët e Realit.<ref>{{cite news|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/Capitan/brazalete/elpepidep/20100223elpepidep_7/Tes|title=Capitán sin brazalete|author=Diego Torres|newspaper=El Pais|language=en|date=23 shkurt 2010|access-date=19 maj 2010}}</ref> Sezoni i dytë i Alonsos në Madrid nisi me mbërritjen e trajnerit të ri [[José Mourinho]].<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|title=Mourinho to be unveiled at Madrid on Monday after £7m compensation deal|date=28 maj 2010|publisher=The Independent|language=en|access-date=31 maj 2010|location=Londër|author=Gordon Tynan|archive-date=7 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407205044/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|url-status=live}}</ref> Ai mori fanellën me numrin 14 për këtë sezon pas largimit të veteranit [[José María Gutiérrez|Guti]].<ref>{{cite web|author=Ollie Irish|url=http://www.whoateallthepies.tv/kits/37525/cristiano-ronaldo-takes-rauls-no-7-shirt-at-real-madrid-benzema-moves-to-no-9-xabi-alonso-takes-no-14.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806041418/http://www.whoateallthepies.tv/kits/37525/cristiano-ronaldo-takes-rauls-no-7-shirt-at-real-madrid-benzema-moves-to-no-9-xabi-alonso-takes-no-14.html|url-status=usurped|archive-date=6 gusht 2010|title=Cristiano Ronaldo Takes Raul's No.7 Shirt at Real Madrid, Benzema Moves To No.9, Xabi Alonso Takes No.14|publisher=Whoateallthepies.tv|language=en|access-date=1 dhjetor 2011}}</ref> Më 10 nëntor 2010, Alonso shënoi golin e parë dhe të vetëm të sezonit në fitoren 5–1 kundër [[Real Murcia C.F.|Real Murcias]] në ndeshjen e dytë të raundit të 32-tave të [[Copa del Rey|Kupës së Mbretit]].<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/308803/real-murcia-real-madrid|title=Real Madrid 5–1 Real Murcia|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 nëntor 2010|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Reali shkoi deri në finale, duke mposhtur [[FC Barcelona|Barcelonën]] 1–0, në një ndeshje ku Alonso luajti 120 minuta të plota, duke fituar trofeun e tij të parë me ''Los Blancos''.<ref>{{cite news|title=Ronaldo's late goal gives Real Madrid win over Barcelona in Copa del Rey|url=https://www.theguardian.com/football/2011/apr/21/real-madrid-barcelona-copa-del-rey|access-date=23 prill 2011|publisher=The Guardian|language=en|date=21 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110422152519/http://www.guardian.co.uk/football/2011/apr/21/real-madrid-barcelona-copa-del-rey|archive-date=22 prill 2011|url-status=live}}</ref> Më 14 gusht 2011, Alonso shënoi në barazimin 2–2 kundër Barcelonës në ndeshjen e parë të Superkupës Spanjolle 2011.<ref>{{cite web|url=http://www.as.com/futbol/articulo/real-madrid-deja-escapar-vivo/20110814dasdasftb_46/Tes|author=Abel Romera|title=El Real Madrid deja escapar vivo al Barcelona|publisher=AS|language=es|date=14 gusht 2011|access-date=18 gusht 2011}}</ref> Në ndeshjen e kthimit në [[Camp Nou]], Reali u mposht 3–2.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/news-media/news/0250-0c50f3e7f01e-c7b520740848-1000--messi-shines-again-as-barcelona-claim-super-cup/|title=Messi shines again as Barcelona claim Super Cup|publisher=UEFA|language=en|date=17 gusht 2011|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Më 21 shtator 2011, ai luajti ndeshjen e 100të zyrtare në të gjitha kompeticionet me klubin në barazimin pa gola kundër [[Racing de Santander]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.sandiegouniontribune.com/2011/09/21/real-madrid-draws-0-0-at-racing-santander/|title=Real Madrid draws 0-0 at Racing Santander|publisher=San Diego Union Tribune|language=en|date=21 shtator 2011|access-date=29 korrik 2025}}</ref> Alonso luajti 36 ndeshje në La Liga, të cilën Reali e fitoi me një rekord pikësh, duke mbledhur 100 pikë; ky ishte kampionati i parë në karrierën e tij.<ref>{{cite web|url=http://msn.foxsports.com/foxsoccer/laliga/story/jose-mourinho-real-madrid-earn-vindication-after-la-liga-conquest-051312|title=Jose Mourinho, Real Madrid earn vindication after La Liga conquest|publisher=Fox Sports|language=en|date=13 maj 2012|access-date=19 gusht 2012}}</ref> Më 4 janar 2014, Alonso firmosi një kontratë të re me klubin deri në vitin 2016.<ref>{{cite news|url=https://bleacherreport.com/articles/1915783-xabi-alonso-reportedly-signs-2-year-contract-with-real-madrid|title=Xabi Alonso Signs 2-Year Contract with Real Madrid|date=8 janar 2014|access-date=11 janar 2014|publisher=[[Bleacher Report]]|language=en}}</ref> Më 29 prill, ai luajti si titullar në fitoren 4–0 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve. Reali u kualifikua në finalen me rezultatin e përgjithshëm 5–0;<ref>{{cite web|url=https://www.sbnation.com/soccer/2014/4/29/5665552/bayern-munich-vs-real-madrid-2014-uefa-champions-league-final-score-result|title=Bayern Munich vs. Real Madrid: Final score 0–4 (0–5 aggregate), Blancos overwhelm Bayern, advance to the final|date=29 prill 2014|publisher=[[SB Nation]]|language=en|access-date=30 prill 2014}}</ref> Alonso u ndëshkua me karton të verdhë në pjesën e parë për një ndërhyrje të gabuar ndaj [[Bastian Schweinsteiger]], duke bërë që të mungonte në finale.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27193338|title=Bayern Munich 0 Real Madrid 4|date=29 prill 2014|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=30 prill 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.caughtoffside.com/2014/05/01/real-madrids-xabi-alonso-and-the-21-other-players-to-miss-the-champions-league-final-via-suspension/|title=Real Madrid's Xabi Alonso And The 21 Other Players To Miss The Champions League Final Via Suspension|publisher=Caught Offside|language=en|date=1 maj 2014}}</ref> Në finalen e luajtur në [[Lisbonë]], Reali fitoi 4–1 kundër [[Atlético Madrid]]it, duke kompletuar ''La Décima'' (titulli i 10të në këtë kompeticion);<ref>{{cite news|title=Madrid finally fulfil Décima dream|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0250-0c51093bd4a7-41ccc377a75c-1000--madrid-finally-fulfil-decima-dream/|publisher=UEFA|language=en|date=24 maj 2014|access-date=24 maj 2014}}</ref> kjo ishte hera e dytë që Alonso e fitonte këtë trofe.<ref name="BBC">{{cite news|title=Real Madrid 4 Atlético Madrid 1|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27383593|access-date=25 maj 2014|newspaper=BBC Sport|language=en}}</ref> ===Bayern München=== Më 29 gusht 2014, Alonso u transferua në Gjermani te [[FC Bayern München|Bayern München]] për një shifër të pazbuluar, duke firmosur një kontratë dy-vjeçare.<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2014/08/official-announcement-xabi-alonso|title=Official announcement: Xabi Alonso|date=29 gusht 2014|website=realmadrid.com|publisher=Real Madrid C.F.|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: Bayern Munich sign Real Madrid player|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/28964916|access-date=29 gusht 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 gusht 2014}}</ref> Ai debutoi një ditë më pas në barazimin 1–1 kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]] në kampionat.<ref>{{cite news|author1=Tom Coleman|title=Schalke 1–1 Bayern Munich: Howedes seals controversial point for hosts|url=http://www.goal.com/en-gb/match/schalke-04-vs-bayern-m%C3%BCnchen/1713403/report?ICID=MP_MS_5|access-date=31 gusht 2014|publisher=Goal.com|language=en|date=30 gusht 2014}}</ref> Më 27 shtator, në ndeshjen kundër [[1. FC Köln]], Alonso vendosi një rekord të ri për numrin e pasimeve në një ndeshje të [[Bundesliga|Bundesligës]], me 196 pasime.<ref>{{cite web|author1=Garry Reilly|title=5 Incredible Stats That Show How Important Xabi Alonso Is For Bayern Munich|url=http://balls.ie/football/5-incredible-stats-show-important-xabi-alonso-bayern-munich/|website=Balls.ie|language=en|date=1 tetor 2014|access-date=2 tetor 2014}}</ref> Goli i tij i parë me klubin erdhi me një goditje dënimi në fitoren 6–0 kundër [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] më 18 tetor.<ref>{{cite news|title=Bayern Mun 6–0 SV Werder Bremen|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/29657702|access-date=19 tetor 2014|publisher=BBC Sport|language=en|date=18 tetor 2014}}</ref> Alonso luajti ndeshjen e tij të 100të në UEFA Ligën e Kampionëve më 17 shkurt 2015 në barazimin pa gola kundër [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]], duke u përjashtuar me karton të kuq pas dy të verdhëve në pjesën e dytë.<ref>{{cite news|author1=Luke Reddy|title=Shakhtar Donetsk v Bayern Munich|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/31508728|access-date=17 shkurt 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 shkurt 2015}}</ref> Më 28 prill, ai ishte një katër lojtarët e ekipit, të gjithë fitues të Kupës së Botës, që humbën penalltinë në ndeshjen gjysëm-finale të kupës kundër [[Borussia Dortmund]]it; Bayerni u mposht 2–0.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/32483389|title=Bayern Munich 1–1 Borussia Dortmund|date=29 prill 2015|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Disa muaj më pas, ai ishte i vetmi që gaboi në gjuajtjet e penalltive në ndeshjen e Superkupës Gjermane kundër [[VfL Wolfsburg]] më 1 gusht; penalltia e tij u prit nga [[Koen Casteels]].<ref>{{cite news|author1=Leander Schaerlaeckens|title=Nicklas Bendtner emerges as Wolfsburg's unlikely hero in DFL-Supercup|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-fc-yahoo/nicklas-bendtner-wolfsburg-bayern-dfl-supercup-225044544.html|access-date=2 gusht 2015|publisher=Yahoo|language=en|date=1 gusht 2015|archive-date=12 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143046/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-fc-yahoo/nicklas-bendtner-wolfsburg-bayern-dfl-supercup-225044544.html|url-status=dead}}</ref> Më 18 dhjetor 2015, Alonso firmosi një marrëveshje të re me klubin deri në vitin 2017.<ref>{{cite news|date=18 dhjetor 2015|title=Der FC Bayern verlängert mit vier Superstars|url=https://www.welt.de/sport/article150112292/Der-FC-Bayern-verlaengert-mit-vier-Superstars.html|access-date=21 dhjetor 2015|newspaper=Die Welt|language=de}}</ref> Më 9 mars 2017, Alonso njoftoi se do të tërhiqej nga futbolli në përfundim të sezonit 2016–17.<ref>{{cite news|url=https://twitter.com/XabiAlonso/status/839777479426510848|title=Xabi Alonso on Twitter|date=9 mars 2017|access-date=9 mars 2017|publisher=Twitter|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/11890/10795410/xabi-alonso-to-retire-at-end-of-season|title=Xabi Alonso to retire at end of season|language=en|date=9 mars 2017|access-date=9 mars 2017|publisher=SkySports}}</ref> Ai dhe kapiteni [[Philipp Lahm]] luajtën ndeshjen e tyre të fundit si profesionist më 20 maj në fitoren 4–1 kundër [[SC Freiburg|Freiburgut]]; ai asistoi golin e parë të takimit të shënuar nga [[Arjen Robben]] dhe u zëvëndësua në minutën e 82të nga [[Franck Ribéry]].<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/players/xabialonsodata.html|title=Xabi Alonso Olano – Matches and Goals in Bundesliga|author=Matthias Arnhold|date=28 qershor 2017|publisher=RSSSF|language=en|access-date=5 korrik 2017}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Alonso u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] nga trajneri [[Iñaki Sáez]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]] më 30 prill 2003.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: "Espero aprovechar esta oportunidad"|url=https://as.com/futbol/2003/04/24/mas_futbol/1051135217_850215.html|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=Diario AS|date=24 prill 2003|language=es}}</ref> Ai luajti si titullar në fitoren 4–0 në [[Stadiumi Vicente Calderón|Stadiumin Vicente Calderón]].<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso, la elegancia de la selección|url=https://www.rtve.es/deportes/20140827/xabi-alonso-elegancia-seleccion/1000643.shtml|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=RTVE|date=27 gusht 2014|language=es}}</ref> Një vit më pas, Alonso u përfshi në listën e 23 lojtarëve që do të luanin në [[UEFA Euro 2004]].<ref>{{cite news|title=Spain on the defensive for finals|url=https://edition.cnn.com/2004/SPORT/football/05/20/euro.spain/|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=CNN|language=en|date=20 maj 2004|archive-date=16 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216132508/https://edition.cnn.com/2004/SPORT/football/05/20/euro.spain/|url-status=dead}}</ref> Ai u aktivizua si zëvëndësues në fitoren minimale 1–0 kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] si dhe luajti si titullar në humbjen kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]]; Spanja u eliminua në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|title=Spain 1–0 Russia|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/euro_2004/3787463.stm|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2004}}</ref><ref>{{cite news|title=Spain 0–1 Portugal|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/euro_2004/3787483.stm|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=20 qershor 2004}}</ref> Alonso u aktivizua në gjashtë ndeshje në fushatën e suksesshme kualifikuese të [[2006 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 2006]]. Ai u zgjodh në listën me 23 lojtarë të trajnerit [[Luis Aragonés]]. Ai shënoi golin e parë me ekipin kombëtar më 14 qershor 2006 në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainës]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite news|author=Erica Bulman|title=David Villa scores twice as Spain reigns over Ukraine 4–0|newspaper=[[USA Today]]|language=en|date=14 qershor 2006|url=https://www.usatoday.com/sports/soccer/worldcup/2006-06-14-spain-ukraine_x.htm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Spanja u eliminua në raundin e 16-tave nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]] me rezultatin 3–1.<ref>{{cite news|title=Spain 1–3 France|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 korrik 2007|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991524.stm|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Alonso e humbi vendin e tij si titullar gjatë fushatës kualifikuese të [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]], duke u përballur me konkurencën e lojtarëve si [[David Silva]], [[Cesc Fàbregas]] dhe [[Marcos Senna]], kurse lojtarë si [[Xavi]] dhe [[Andrés Iniesta]] ishin shtylla e mesfushës.<ref>{{cite news|author=Daniel Taylor|title=Second-string Alonso displays class of Spanish squad|newspaper=[[The Guardian]]|language=en|date=19 qershor 2008|url=https://www.theguardian.com/football/2008/jun/19/euro2008.euro2008groupd1|access-date=15 dhjetor 2008}}</ref> Ai vazhdoi të ishte zëvëndësues edhe në turnament. Në ndeshjen e tretë të grupit kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]], Alonso luajti si titullar dhe kapiten, kjo falë mungesës së disa lojtarëve titullar pasi Spanja e kishte siguruar kualifikimin, duke u shpallur lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite news|author=Simon Baskett|title=Second string Spain too good for Greece|publisher=Reuters|language=en|date=18 qershor 2008|url=https://www.reuters.com/article/sportsNews/idUSL1867995520080618?sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20090110051538/http://www.reuters.com/article/sportsNews/idUSL1867995520080618?sp=true|url-status=dead|archive-date=10 janar 2009|access-date=15 dhjetor 2008}}</ref> Spanja arriti të fitonte turnamentin për herë të dytë në histori, duke mposhtur Gjermaninë në finale; Alonso u aktivizua në katër nga gjashtë ndeshjet e ekipit.<ref name="SpainStats">{{cite web|title=Xabi Alonso Player Profile Euro 2008|publisher=[[Sky Sports]]|language=en|url=http://www.skysports.com/football/euro2008/player-profiles/0,23132,12024_90026,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100402194102/http://www.skysports.com/football/euro2008/player-profiles/0,23132,12024_90026,00.html|archive-date=2 prill 2010|access-date=13 nëntor 2008}}</ref> I pyetur për suksesin e arritur në Euro 2008, Alonso deklaroi se kjo ishte "një arritje e jashtëzakonshme dhe një ëndërr".<ref>{{cite web|author=Guillem Balagué|title=Exclusive Interview: Xabi Alonso|publisher=[[Guillem Balagué]]|language=en|date=30 qershor 2008|url=http://www.guillembalague.com/interview_desp.php?id=14&titulo=Exclusive%20Interview:%20Xabi%20Alonso|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223101615/http://www.guillembalague.com/interview_desp.php?id=14&titulo=Exclusive%20Interview:%20Xabi%20Alonso|archive-date=23 shkurt 2012|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Më 20 gusht 2008, Alonso shënoi dygolëshin e parë me ekipin kombëtar në fitoren 3–0 në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkës]].<ref>{{cite news|author=Kim McLaughlin|title=UPDATE 1-Soccer-Alonso double helps Spain ease past Denmark|publisher=Reuters|language=en|date=20 gusht 2008|url=http://uk.reuters.com/article/worldFootballNews/idUKLK00223720080820?rpc=401&=undefined&sp=true|archive-url=https://web.archive.org/web/20090111230715/http://uk.reuters.com/article/worldFootballNews/idUKLK00223720080820?rpc=401&=undefined&sp=true|url-status=dead|archive-date=11 janar 2009|access-date=22 gusht 2008}}</ref> Në verën e vitit 2009, ai mori pjesë në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|FIFA Kupën e Konfederatave]] në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Spanja u eliminua në gjysëm-finale nga [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shtetet e Bashkuara]]. Në ndeshjen për vendin e tretë kundër Afrikës së Jugut, Alonso shënoi një gol ne goditje dënimi në minutën e 107të për t'i dhënë ekipit fitoren 3–2 pasi koha e rregullt ishte mbyllur në barazim 2–2.<ref>{{cite news|title=Spain see off South Africa in extra-time to finish third in Confederations Cup|url=https://www.theguardian.com/football/2009/jun/28/spain-south-africa-confederations-cup|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=The Guardian|language=en|date=28 qershor 2009}}</ref> Në [[2010 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2010]], Alonso luajti si titullar në të gjitha ndeshjet e Spanjës në turnament, duke u aktivizuar krah [[Sergio Busquets]] dhe Xavit në mesfushë. Spanja fitoi trofeun për herë të parë në histori.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=207528/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612172658/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=207528/index.html|url-status=dead|archive-date=12 qershor 2008|title=FIFA player Statistics: XABI ALONSO|publisher=[[FIFA]]|language=en}}</ref> Në minutën e 28të të ndeshjes finale kundër [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]], Alonso u godit në gjoks nga mesfushori kundërshtar [[Nigel de Jong]], i cili për këtë faull u ndëshkua vetëm me karton të verdhë nga gjyqtari [[Howard Webb]], një vendim që shkaktoi polemika të shumta. Pavarësisht se kishte dhimbje,<ref>{{cite web|url=http://www.dailyexpress.co.uk/posts/view/186572/Xabi-Alonso-in-broken-rib-fear-/|title=Xabi Alonso in broken rib fear|publisher=The Daily Express|language=en|author=Paul Joyce|access-date=15 korrik 2010}}</ref> ai vazhdoi të luante edhe për një orë para se të zëvendësohej nga Fàbregas. Alonso u aktivizua në gjashtë nga tetë ndeshjet e Grupit I në [[Kualifikueset e UEFA Euro 2012|kualifikueset e UEFA Euro 2012]], duke shënuar një gol në suksesin 2–0 kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] në [[Pragë]]. Spanja e mbylli grupin me pikë të plota, duke i fituar të gjitha ndeshjet. Në turnamentin e zhvilluar në [[Poloni]] dhe [[Ukrainë]], Alonso shënoi një dygolësh në fitoren 2–0 kundër Francës në çerek-finale në ndeshjen e tij të 100të me ekipin kombëtar.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/euro-2012/top-stories/Xabi-Alonso-fires-Spain-to-Euro-2012-semifinals/articleshow/14365126.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20120625042250/http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/euro-2012/top-stories/Xabi-Alonso-fires-Spain-to-Euro-2012-semifinals/articleshow/14365126.cms|archive-date=25 qershor 2012|title=Xabi Alonso fires Spain to Euro 2012 semifinals|publisher=Times of India|language=en|date=24 qershor 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/18355234|title=Spain 2–0 France|publisher=BBC Sport|language=en|author1=Mandeep Sanghera|date=23 qershor 2012|access-date=26 janar 2017}}</ref> Në gjysëm-finalen kundër Portugalisë, koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim pa gola; në gjuajtjet e penalltive, tentativa e Alonsos u prit nga [[Rui Patrício]], por Spanja arriti të fitonte 4–2, duke u kualifikuar në finale.<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/sports/euro-2012/euro-2012-defending-champion-spain-advances-final-beating-portugal-4-2-penalties-article-1.1103477|title=Euro 2012: Defending champion Spain advances to another final after beating Portugal 4–2 on penalties|publisher=Daily News|location=Nju Jork|language=en|date=27 qershor 2012|access-date=28 qershor 2012}}</ref> Në finalen e luajtur më 10 korrik, Spanja fitoi lehtësisht 4–0 kundër [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]], duke fituar edicionin e dytë rresht të Kampionatit Evropian; ky ishte trofeu i tretë madhor i Alonsos me ekipin kombëtar.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/18355496|title=Spain 4–0 Italy|publisher=BBC Sport|language=en|author1=Phil McNulty|date=1 korrik 2012|access-date=4 maj 2015}}</ref> Më 13 qershor 2014, Alonso shënoi me penallti në minutën e 27të në ndeshjen hapëse të grupit B të [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] kundër Holandës. Megjithatë, Spanja u mposht me rezultatin 5–1. Në ndeshjen e dytë kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]], Alonso e nisi si titullar dhe u zëvëndësua në pjesën e dytë, pa mundur të shmangë humbjen 2–0 dhe eliminimin e parakohshëm nga kompeticioni. Ai luajti 83 minuta si titullar në fitoren 3–0 kundër [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] në ndeshjen e tretë dhe të fundit në grup. Alonso njoftoi tërheqjen nga ekipi kombëtar më 27 gusht 2014.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: Real Madrid midfielder retires from Spain duty|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28959560|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=27 gusht 2014|date=27 gusht 2014}}</ref> ==Profili i lojtarit== Alonso ishte një mesfushor puntor dhe me vazhdimësi, i cili dallohej për kontributin e tij në mbrojtje dhe krijimin e aksioneve sulmuese, duke bërë që të konsiderohej gjerësisht si një nga mesfushorët më të mirë të gjeneratës së tij.<ref name="bundesliga.com_1">{{cite web|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2014/0000303084.php|title=Xabi Alonso: FC Bayern's indisputable Ballmagnet|publisher=Bundesliga|language=en|date=28 shtator 2014|access-date=3 dhjetor 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141003081720/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2014/0000303084.php|archive-date=3 tetor 2014|df=dmy-all}}</ref> Alonso zotëronte teknikë të mirë, vizion të shkëlqyer si dhe pasime të sakta, duke qënë i aftë të mbulonte disa pozicione në mesfushë. Ai luante kryesisht si [[Mesfushori|mesfushor qëndror]] si dhe mesfushor i tërhequr, aty ku ai shfrytëzonte topat e gjatë për të krijuar raste shënimi për shokët e ekipit.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/blog/espn-fc-united-blog/68/post/2103551/xabi-alonso-provides-the-tempo-that-makes-bayerns-jazz-flow|title=Xabi Alonso provides the tempo that makes Bayern's jazz flow|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 tetor 2014|access-date=3 dhjetor 2014|author=Raphael Honigstein}}</ref> Përveç aftësive në ndërtimin e lojës dhe në mbrojtje, Alonso gjithashtu shquhej për gjuajtjet nga distanca, penalltitë dhe goditjet e dënimit.<ref>{{cite web|author=Stefano D'Alessio|date=16 prill 2012|title=Campioni ai Raggi X: Xabi Alonso e l'arte del passaggio|url=http://www.calciomercato.it/news/153706/Campioni-ai-Raggi-X-Xabi-Alonso-e-larte-del-passaggio.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203083426/http://www.calciomercato.it/news/153706/Campioni-ai-Raggi-X-Xabi-Alonso-e-larte-del-passaggio.html|archive-date=3 shkurt 2015|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=calciomercato.it|language=it}}</ref> Falë gjatësisë së tij, fizikut dhe pozicionimit, Alonso ishte një lojtar efikas në luftën në ajër, duke shënuar disa gola me kokë në karrierën e tij.<ref name="bundesliga.com_1"/><ref>{{cite web|author=Alfredo Pedullà|date=17 nëntor 2013|title=Pirlo e Xabi Alonso: vietato fare confusione. Inter-Milan e la potenziale nuova mappa dei direttori, Sabatini in testa. Lodi, uno da Toro. Leonardi da applausi. La tessera del tifoso: qualcuno paghi|url=http://www.tuttomercatoweb.com/editoriale/pirlo-e-xabi-alonso-vietato-fare-confusione-inter-milan-e-la-potenziale-nuova-mappa-dei-direttori-sabatini-in-testa-lodi-uno-da-toro-leonardi-da-appla-502420|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=tuttomercatoweb.com|language=it}}</ref><ref>{{cite news|date=23 qershor 2012|title=Spagna, ci pensa Xabi Alonso Francia spenta ed eliminata|url=http://www.gazzetta.it/Europei/2012/23-06-2012/spagna-ci-pensa-xabi-alonso-francia-spenta-ed-eliminata-911621155933.shtml|access-date=3 dhjetor 2014|newspaper=La Gazzetta dello Sport|language=it}}</ref> Në rolin e tij si mesfushor-mbrojtës, Alonso u dallua për fizikun e tij, forcën, shkathtësinë, inteligjën teknike, ndërhyrjet e forta si dhe aftësinë për të lexuar lojën e kundërshtarëve.<ref>{{cite web|url=http://www.ilpost.it/2014/10/21/roma-bayern-monaco/|title=Roma-Bayern Monaco, stasera|language=it|publisher=ilpost.it|date=21 tetor 2014|access-date=3 dhjetor 2014}}</ref><ref>{{cite web|date=24 qershor 2012|title=La Spagna gioca da sola contro la Francia e si merita la semifinale|url=http://www.ilfoglio.it/articoli/v/103382/rubriche/la-spagna-gioca-da-sola-contro-la-francia-e-si-merita-la-semifinale.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203094818/http://www.ilfoglio.it/articoli/v/103382/rubriche/la-spagna-gioca-da-sola-contro-la-francia-e-si-merita-la-semifinale.htm|archive-date=3 shkurt 2015|access-date=3 dhjetor 2014|publisher=Il Foglio|language=it}}</ref> Megjithatë, në disa raste ai është kritikuar për humbjen e përqëndrimit dhe ndërhyrjet e ashpra, duke bërë që merrte kartona të verdhë të panevojshëm dhe të humbte zotërimin e topit.<ref>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/2045834-xabi-alonso-suspended-for-champions-league-final-after-yellow-card|title=Xabi Alonso Slams UEFA Rule After Earning Suspension for Champions League Final|publisher=Bleacher Report|language=en|date=29 prill 2014|access-date=3 dhjetor 2014|author=Tim Keeney}}</ref> Lidhur me stilin e lojës së Alonsos, [[Jonathan Wilson]] vuri në dukje në një artikull të vitit 2013 për [[The Guardian]] se ai ishte një shembull i një interpretuesi më krijues të rolit të mesfushës mbrojtës, i cili, "edhe pse i aftë të bënte ndërhyrje, përqendrohej në mbajtjen e topit në lëvizje, duke dhënë herë pas here pasime të gjata në krahë për të ndryshuar këndin e sulmit si një regjizor i stilit të vjetër".<ref name="WilsonHolding13">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2013/dec/18/question-holding-midfielders-changing-role|title=The Question: what does the changing role of holding midfielders tell us?|author=Jonathan Wilson|author-link=Jonathan Wilson (shkrimtar)|date=18 dhjetor 2013|publisher=[[The Guardian]]|language=en|access-date=31 tetor 2014}}</ref> Roli i tij është krahasuar gjithashtu me atë të një ''metodisti'' ("qendër-mesfushor", në zhargonin italian të futbollit), për shkak të aftësisë së tij për të diktuar lojën në mesfushë, si dhe për të ndihmuar ekipin e tij në mbrojtje.<ref>{{cite web|date=22 maj 2017|title=Jorginho è l'Oro di Napoli: celebrato anche da La Gazzetta dello Sport|url=https://www.90min.com/it/posts/5036619-jorginho-e-l-oro-di-napoli-celebrato-anche-da-la-gazzetta-dello-sport|access-date=13 prill 2022|website=90min.com|language=it}}</ref> Që kur u tërhoq nga futbolli, Steven Gerrard ka thënë se beson që Alonso ishte mesfushori më i mirë me të cilin ka luajtur ndonjëherë.<ref name="hitc.com"/> Në mars 2017, ish-trajneri i tij te Bayern München, [[Pep Guardiola]], me të cilin është krahasuar herë pas here për shkak të rolit dhe stilit të tyre të ngjashëm të lojës, e përshkroi Alonson si një nga mesfushorët më të mirë që kishte parë ndonjëherë në jetën e tij.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37515638/bayern-munich-midfielder-xabi-alonso-make-good-manager-pep-guardiola|title=Bayern Munich's Xabi Alonso will make a good manager – Pep Guardiola|author1=Jonathan Smith|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 mars 2017|access-date=28 mars 2019}}</ref><ref name="Sportreview"/> ==Karriera si trajner== ===Real Madrid U14=== Në vitin 2018, ndërsa po përfundonte kursin e tij të trajnerit UEFA Elite së bashku me ish-shokët e ekipit kombëtar [[Raúl González Blanco|Raúl]], [[Xavi]], [[Víctor Valdés]] dhe [[Joan Capdevila]], Alonso u kthye te Real Madridi ku mori një rol si trajner i ekipit nën-14 të akademisë.<ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/en/football/real-madrid/2018/05/31/5b0f00c2e5fdea473b8b456e.html|title=Xabi Alonso will coach a Real Madrid youth team|newspaper=Marca|language=en|author1=Jose Felix Diaz|author2=Chris Winterburn|date=31 maj 2018|access-date=6 shtator 2018}}</ref> ===Real Sociedad B=== Më 1 qershor 2019, Alonso u emërua trajner i Real Sociedad B në [[Segunda División B]] dhe e nisi punën më 9 korrik.<ref>{{cite news|url=https://www.marca.com/en/football/spanish-football/2019/06/01/5cf260ca268e3edd048b45b2.html|title=Xabi Alonso leaves Real Madrid to coach Real Sociedad's B team|newspaper=Marca|language=en|location=Madrid|date=1 korrik 2019|access-date=7 korrik 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48930834|title=Xabi Alonso: Ex-Liverpool midfielder begins role as Real Sociedad B coach|date=9 korrik 2019|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=10 korrik 2019}}</ref> Ai debutoi në barazimin 1–1 kundër [[Burgos CF|Burgos]] më 24 gusht.<ref>{{cite news|last1=Lizasoain|first1=Imanol|title=El Sanse de Alonso se estrena con un punto|url=https://real-sociedad.diariovasco.com/sanse-alonso-estrena-20190824234544-nt.html|access-date=20 maj 2023|publisher=El Diario Vasco|language=es|date=24 gusht 2019}}</ref> Në sezonin e dytë të Alonsos në pankinë, Sociedadi B u ngjit në [[Segunda División]], duke fituar ndeshjen play-off kundër [[Algeciras CF|Algeciras]] më 22 maj 2021. Kjo fitore shënoi një rikthim të ekipit B në Segunda División për herë të parë që nga sezoni 1961–62.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37617535/ex-liverpool-real-madrid-midfielder-xabi-alonso-makes-history-real-sociedad-b|title=Ex-Liverpool, Real Madrid midfielder Xabi Alonso makes history at Real Sociedad B|publisher=ESPN FC|language=en|date=23 maj 2021|access-date=29 maj 2021}}</ref> Pavarësisht se gjatë sezonit u lidh me një kalim të mundshëm në Gjermani te [[Borussia Mönchengladbach]],<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12253456/xabi-alonso-former-liverpool-midfielder-to-become-head-coach-of-borussia-monchengladbach|title=Xabi Alonso: Former Liverpool midfielder to become head coach of Borussia Monchengladbach|publisher=Sky Sports|language=en|date=22 mars 2021|access-date=26 mars 2021}}</ref> Alonso firmosi një kontratë të re një-vjeçare me klubin.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12257252/xabi-alonso-former-liverpool-midfielder-extends-deal-as-real-sociedad-b-head-coach-until-2022|title=Xabi Alonso: Former Liverpool midfielder extends deal as Real Sociedad B head coach until 2022|publisher=Sky Sports|language=en|date=26 mars 2021|access-date=26 mars 2021}}</ref> Në ndeshjen e tij të parë në Segunda División më 14 gusht 2021, Alonso fitoi 1–0 kundër [[CD Leganés|Leganés]] falë golit të [[Jon Karrikaburu]]t.<ref>{{cite news|author1=Paula Soroeta|title=Xabi Alonso: "Hemos jugado un partido muy serio, lo hemos madurado bien"|url=https://real-sociedad.diariovasco.com/xabi-alonso-jugado-partido-serio-20210815234208-nt.html|access-date=20 maj 2023|publisher=El Diario Vasco|date=14 gusht 2021|language=es}}</ref> Më 25 maj 2022, Real Sociedad njoftoi se Alonso do të largohej nga ekipi B në përfundim të sezonit, e cila e pa ekipin të binte nga kategoria.<ref>{{cite web|url=https://www.realsociedad.eus/es/noticias/detalle/hasta-pronto-xabi|title=Hasta pronto, Xabi|publisher=Real Sociedad|language=es|date=25 maj 2022|accessdate=1 qershor 2022}}</ref> ===Bayer Leverkusen=== Më 5 tetor 2022, Alonso u emërua trajneri i ri i [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] në një kontratë deri në qershor 2024, duke zëvëndësuar [[Gerardo Seoane]]. Në momentin e mbërritjes së tij, ekipi renditej në vendin e parafundit në [[Bundesliga|Bundesligë]] me tetë ndeshje të luajtura, duke pasur nisjen më të keqe të sezonit që nga viti 1979.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso handed Bayer Leverkusen manager role after Seoane sacking|url=https://www.theguardian.com/football/2022/oct/05/xabi-alonso-lands-bayer-leverkusen-manager-role-after-seoane-sacking|access-date=20 maj 2023|publisher=The Guardian|language=en|date=5 tetor 2022}}</ref> Alonso debutoi tre ditë më vonë në fitoren 4–0 në shtëpi kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]].<ref>{{cite news|title=Leverkusen crush Schalke 4–0 in winning debut for coach Xabi Alonso|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/leverkusen-crush-schalke-4-0-in-winning-debut-for-coach-xabi-alonso/articleshow/94730211.cms|access-date=20 maj 2023|publisher=The Times of India|language=en|date=8 tetor 2022}}</ref> Në gjysëm-finalen e parë evropiane të klubit pas 21 vitesh, ekipi u eliminua nga [[A.S. Roma|Roma]] e ish trajnerit të tij [[José Mourinho]] me rezultatin e përgjithshëm 1–0.<ref>{{cite news|title=Europa League: Roma and Sevilla advance to the final|url=https://www.lemonde.fr/en/europe/article/2023/05/19/europa-league-roma-defeats-bayer-leverkusen-on-aggregate-while-sevilla-drops-juventus-setting-up-finals-match-up_6027194_143.html|access-date=20 maj 2023|publisher=Le Monde|language=en|date=19 maj 2023}}</ref> Në përfundim të sezonit, Leverkusen u rendit në vendin e 6të në kampionat duke siguruar pjesëmarrjen në Ligën e Evropës për sezonin e ardhshëm. Në maj 2023, Alonso konfirmoi se do vazhdonte të ishte pjesë e ekipit për sezonin e ardhshëm, pavarësisht interesimit të [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]].<ref>{{cite news|author1=Jonathan Gorrie|title=Tottenham manager news: Xabi Alonso confirms Bayer Leverkusen latest|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/xabi-alonso-tottenham-next-manager-latest-news-2023-b1081780.html|access-date=20 maj 2023|publisher=Evening Standard|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Më 4 gusht 2023, Alonso firmosi një kontratë të re tre-vjeçare.<ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/football/news/xabi-alonso-extends-deal-leverkusen-2026-3386406|title=Xabi Alonso extends deal at Leverkusen to 2026|newspaper=The Daily Star|language=en|location=Dhaka|date=4 gusht 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/bayer-04-agree-new-deal-with-xabi-alonso|title=Bayer 04 agree new deal with Xabi Alonso|publisher=Bayer 04 Leverkusen|language=en|date=4 gusht 2023}}</ref> Gjatë merkatos verore, Alonso solli në ekip lojtarë të dalluar si [[Granit Xhaka]], [[Jonas Hofmann]], [[Alejandro Grimaldo]] dhe [[Matěj Kovář]]. Ai gjithashtu vendosi të përdorte formacionin 3–4–3 e cila do të bazohej në qarkullimin e topit dhe kundër-sulme; ekipi pësoi vetëm 5 gola në 11 ndeshjet e para.<ref>{{Cite web|date=1 dhjetor 2023|title=From 'Neverkusen' to Bundesliga title contenders: Inside Xabi Alonso's success at Bayer Leverkusen|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/39015175/how-xabi-alonso-made-bayer-leverkusen-bundesliga-contenders|access-date=29 janar 2024|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=29 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129195958/https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/39015175/how-xabi-alonso-made-bayer-leverkusen-bundesliga-contenders|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|author1=Emma Smith|title=Bayer Leverkusen: How Xabi Alonso's 'Neverkusen' are challenging Harry Kane's Bayern Munich|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/67402898|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 nëntor 2023}}</ref> Në fazën e grupeve të Ligës së Evropës, ekipi i fitoi të gjashtë ndeshjet me 19 gola të shënuar.<ref>{{cite news|title=Perfect Leverkusen sails into last 16|url=https://www.beinsports.com/en-au/football/uefa-europa-league/articles-video/perfect-leverkusen-sails-into-last-16-2023-12-14|access-date=16 dhjetor 2023|publisher=BeIN Sports|language=en|date=14 dhjetor 2023}}</ref> Në shkurt 2024, Leverkusen regjistroi ndeshjen e 33të pa humbje në kampionat, duke thyer rekordin e Bayern München.<ref>{{cite news|agency=Reuters|date=23 shkurt 2024|title=Leverkusen extend Bundesliga lead and set 33-game unbeaten record|url=https://www.theguardian.com/football/2024/feb/23/leverkusen-extend-bundesliga-lead-and-set-33-game-unbeaten-record|access-date=25 shkurt 2024|publisher=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Xabi Alonso From "Leverkusen" to "Neverlosing"|url=https://www.soccersat.com/news/Xabi-Alonso-From-Leverkusen-to-Neverlosing|access-date=26 mars 2024|website=soccersat.com|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124093128/https://soccersat.com/news/Xabi-Alonso-From-Leverkusen-to-Neverlosing|url-status=dead}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Alonso u lidh me një kalim të mundshëm te ish klubet e tij Bayern Müncheni, Liverpooli dhe Real Madridi. Megjithatë, më 29 mars 2024, ai konfirmoi angazhimin e tij me klubin gjerman.<ref>{{cite news|agency=FRANCE24|author=AFP|language=en|date=29 mars 2024|title=Liverpool target Xabi Alonso says staying as Leverkusen coach|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240329-liverpool-target-xabi-alonso-says-staying-as-leverkusen-coach|access-date=29 mars 2024}}</ref> Më 14 prill, Alonso udhëhoqi ekipin drejtë një fitoreje 5–0 kundër [[SV Werder Bremen|Werder Bremenit]] në shtëpi, duke fituar titullin e parë kampion në Gjermani pesë javë nga fundi.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-werder-bremen-xabi-alonso-champions-title-free-highlights-26914|title=Bayer Leverkusen beat Werder Bremen to win the Bundesliga!|publisher=Bundesliga|language=en|date=14 prill 2024|access-date=14 prill 2024}}</ref> Më 9 maj, pas barazimit 2–2 kundër Romës në gjysëm-finalen e dytë të Ligës së Evropës, Leverkuseni vendosi një rekord të ri me 49 ndeshje pa humbje, duke thyer rekordin e [[S.L. Benfica|Benficës]] me 48 ndeshje në vitin 1965.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/68980160|title=Bayer 04 Leverkusen 2–2 Roma|publisher=BBC Sport|language=en|date=9 maj 2024}}</ref> Ekipi fitoi edhe dy ndeshjet e mbetura të Bundesligës dhe e mbylli atë pa humbje, duke e zgjeruar rekordin në 51 ndeshje pa humbje. Rekordi u ndal më 22 maj në finalen e Ligës së Evropës ku Leverkusen u mposht 3–0 nga [[Atalanta B.C.|Atalanta]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2039971/|title=Atalanta-Leverkusen / UEFA Europa League Final|publisher=UEFA|language=en|date=22 maj 2024}}</ref><ref>{{cite web|author=Jonathan Wilson|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/may/22/atalanta-bayer-leverkusen-europa-league-final-match-report|title=Atalanta win Europa League as Lookman hat-trick ends Leverkusen's unbeaten run|publisher=The Guardian|language=en|date=22 mars 2024}}</ref> Klubi vendosi disa rekorde në Bundesligë gjatë këtij sezoni, përfshirë numrin e fitoreve në një sezon (28), numrin e pikëve (90), numrin e golave të shënuar (89) dhe të pësuar (24), fitoret rresht (10) dhe ndeshjet pa pësuar gol (16).<ref>{{cite web|date=19 maj 2024|title=Fußball: Leverkusen feiert historische Saison|url=https://sport.orf.at/stories/3125752/|access-date=20 maj 2024|website=sport.ORF.at|language=de}}</ref> Ata gjithashtu fituan 40 pikë më shumë sezoni i kaluar, duke barazuar rekordin e [[VfB Stuttgart|Stuttgartit]]. Më 25 maj, ekipi fitoi edhe Kupën e Gjermanisë pasi mposhti në finale [[1. FC Kaiserslautern|Kaiserslauternin]] me rezultatin 1–0.<ref name="DFB2024">{{cite web|title=Bayer Leverkusen beats Kaiserslautern in German Cup final|url=https://www.dw.com/en/bayer-leverkusen-beats-kaiserslautern-in-german-cup-final/a-69183291|publisher=DW|language=en|access-date=28 maj 2024|date=25 maj 2024}}</ref> Alonso e nisi sezonin e tretë me Leverkusenin duke fituar Superkupën e Gjermanisë kundër Stuttgartit 4–3 me penallti.<ref>{{Cite web|date=17 gusht 2024|title=Bayer Leverkusen battle back to beat VfB Stuttgart on penalties in Supercup|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-vfb-stuttgart-supercup-preview-live-blog-report-alonso-28479|access-date=17 gusht 2024|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cj627k1j4j3t|title=Bayer Leverkusen 2 Stuttgart 2 (4-3 on pens)|date=17 gusht 2024|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=21 gusht 2024}}</ref> Mbrojtja e titullit nisi keq për ekipin që pësoi një humbje që në javën e dytë (3–2 kundër [[RB Leipzig]]), duke i dhënë fund rekordit me 51 ndeshje pa humbje në Bundesligë. Pas kësaj, ekipi mori 1 fitore dhe 5 barazime në gjashtë ndeshjet e rradhës, gjë që e la 9 pikë larg Bayernit kryesues pas 10 ndeshjesh. Në Ligën e Kampionëve, ekipi u kualifikua në fazën me eliminim direkt pasi u rendit në vendin e 6të në fazën e ligës në edicionin e parë të formatit të ri. Megjithatë, ekipi u eliminua në raundin e 16-tave nga Bayerni kurse në kupë u eliminua në gjysëm-finale nga ekipi i kategorisë së tretë [[Arminia Bielefeld]]. Më 4 maj 2022, Leverkuseni barazoi 2–2 kundër [[SC Freiburg|Freiburgut]], duke shpallur Bayernin kampion matematikisht dy javë nga fundi.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy4v5vpv04qt|title=Freiburg 2–2 Bayer Leverkusen|publisher=BBC Sport|language=en|date=4 maj 2025}}</ref> Pesë ditë më vonë, Alonso njoftoi se do të largohej nga klubi në përfundim të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/xabi-alonso-to-leave-bayer-04-at-the-end-of-the-season|title=Xabi Alonso to leave Bayer 04 at the end of the season|publisher=Bayer 04 Leverkusen|language=en|date=9 maj 2025}}</ref> ===Real Madrid=== Më 25 maj 2025, Alonso u emërua trajneri i ri i Real Madridit në një marrëveshje tre-vjeçare.<ref>{{cite web|date=25 maj 2025|title=Official Announcement: Xabi Alonso|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/announcements/comunicado-oficial-xabi-alonso-25-05-2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250528174407/https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/announcements/comunicado-oficial-xabi-alonso-25-05-2025|archive-date=28 maj 2025|access-date=25 maj 2025|publisher=[[Real Madrid C.F.]]|website=realmadrid.com|language=en}}</ref> Ai zëvëndësoi [[Carlo Ancelotti]]n, i cili ishte trajneri i tij te Real Madridi dhe Bayerni.<ref>{{Cite web|date=25 maj 2025|title=Xabi Alonso named new Real Madrid coach|url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/perfil-xabi-alonso-25-05-2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250527194037/https://www.realmadrid.com/en-US/news/football/first-team/latest-news/perfil-xabi-alonso-25-05-2025|archive-date=27 maj 2025|access-date=25 maj 2025|publisher=[[Real Madrid C.F.]]|website=realmadrid.com|language=en}}</ref> Alonso debutoi si trajner i Real Madridit në [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2025|FIFA Kupën e Botës për Klube 2025]], duke barazuar 1–1 në ndeshjen hapëse kundër [[Al Hilal SFC|Al-Hilal]] më 18 qershor.<ref>{{Cite news|author=Barney Ronay|date=18 qershor 2025|title=Alexander-Arnold feels heat on Real Madrid debut as Al-Hilal make Club World Cup point|url=https://www.theguardian.com/football/2025/jun/18/real-madrid-al-hilal-club-world-cup-match-report|access-date=18 qershor 2025|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077|archive-date=13 nëntor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251113052330/https://www.theguardian.com/football/2025/jun/18/real-madrid-al-hilal-club-world-cup-match-report|url-status=live}}</ref> Katër ditë më pas, ai mori fitoren e parë pas ekipi mposhti 3–1 ekipin meksikan [[C.F. Pachuca|Pachuca]].<ref>{{Cite web|date=22 qershor 2025|title=Real Madrid earn hard-fought victory vs. Pachuca as Alexander-Arnold impresses in FIFA Club World Cup|url=https://www.marca.com/en/football/fifa-club-world-cup/2025/06/23/68588dd8268e3eea6e8b457d.html|access-date=22 qershor 2025|publisher=Marca|language=en|archive-date=29 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250629011350/https://www.marca.com/en/football/fifa-club-world-cup/2025/06/23/68588dd8268e3eea6e8b457d.html|url-status=live}}</ref> Real Madridi u eliminua nga turneu më 9 korrik pasi u mposht në gjysëm-finale 4–0 nga [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]].<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/10005/289175/289188/400019209|title=Paris Saint-Germain 4–0 Real Madrid|publisher=FIFA|language=en|date=9 korrik 2026}}</ref> ===Chelsea=== Më 17 maj 2026, [[Chelsea F.C.|Çelsi]] njoftoi mbërritjen e Alonsos si trajneri i ri i ekipit në një marrëveshje katër-vjeçare. Alonso fitoi ndeshjen e parë si trajner i ekipit më 24 gusht në derbin e Londrës Perëndimore kundër [[Fulham F.C.|Fulhamit]] në [[Craven Cottage]]. ==Profili i trajnerit== Alonso njihet për stilin e tij të zhdërvjellët të lojës si trajner, duke përdorur një sistem shumë të organizuar dhe rigoroz të bazuar në lojën pozicionale. Ai fillimisht preferonte rreshtimet 4–3–3 ose 4–2–3–1 kur ishte te Sociedadi B, por filloi të luante me rreshtimin 3–4–3 dhe 3–4–2–1 pas transferimit te Leverkuseni.<ref>{{cite news|author1=Mark Carey|author2=Tom Harris|title=Xabi Alonso worked wonders at Bayer Leverkusen. Would his tactics and style suit Real Madrid?|url=https://www.nytimes.com/athletic/6344650/2025/05/10/alonso-leverkusen-madrid-tactics-style/|access-date=10 qershor 2025|publisher=The New York Times|language=en|date=10 maj 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Xabi Alonso's coaching career analysed|url=https://learning.coachesvoice.com/cv/xabi-alonso-bayer-leverkusen-liverpool/|publisher=Coaches' Voice|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=26 janar 2024}}</ref> Ai njihet për taktikat e tij të cilat përfshijnë presionin për rikuperimin e topit në qëndrën e fushës.<ref>{{cite web|title=From Midfield Maestro to Bundesliga Mastermind: Xabi Alonso's Leverkusen Legacy - Breaking The Lines|url=https://breakingthelines.com/opinion/from-midfield-maestro-to-bundesliga-mastermind-xabi-alonsos-leverkusen-legacy/|publisher=Breaking the Lines|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=19 maj 2025}}</ref> Në zotërim të topit, ekipet e tij qarkollojnë topin për një periudhë të gjatë dhe ndërtojnë aksione sulmuese nga prapavija;<ref>{{cite web|url=https://m.allfootballapp.com/news/All/Xhaka-reveals-what-makes-Xabi-Alonso-a-new-generation-of-manager/3263511|title=Xhaka reveals what makes Xabi Alonso a 'new generation' of manager|publisher=All Football App|language=en|date=5 janar 2025|access-date=4 shtator 2025}}</ref> kontribut në këtë lojë ka organizatori i tërhequr, si [[Granit Xhaka]], i cili organizon lojën përpara me pasime qëndrore ose në të dyja krahët.<ref>{{cite web|title=How Xabi Alonso has improved Bayer Leverkusen 2022/23: five tactical observations|url=https://learning.coachesvoice.com/cv/xabi-alonso-tactics-bayer-leverkusen-2022-23/|publisher=Coaches' Voice|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=18 prill 2023}}</ref> Taktikat e tij janë frymëzuar nga trajnerë të shquar si [[Pep Guardiola]], [[Carlo Ancelotti]], [[José Mourinho]], [[Rafael Benítez]], dhe [[Vicente del Bosque]].<ref>{{cite news|author1=Henry Flynn|title=Bayer Leverkusen's Xabi Alonso Could Have A Pep Guardiola-Like Effect|url=https://www.forbes.com/sites/henryflynn/2024/01/12/bayer-leverkusens-xabi-alonso-could-have-a-pep-guardiola-like-effect-on-soccer/|access-date=10 qershor 2025|publisher=Forbes|date=12 janar 2024|language=en}}</ref> Ata gjithashtu është komplimentuar për menaxhimin e lojtarëve dhe të ekipit.<ref>{{cite web|title=Years of learning from best to help Alonso at Real Madrid|url=https://www.thescore.com/news/3291075|publisher=theScore.com|language=en|access-date=10 qershor 2025|date=25 maj 2025}}</ref> ==Jeta personale== Alonso është i martuar me Nagore Aranburun dhe çifti ka tre fëmijë sëbashku: një djal (i lindur në vitin 2008) dhe dy vajza (të lindura në vitet 2010 dhe 2013).<ref>{{cite web|url=http://www.kickette.com/pitter-patter-xabi-and-nagore-welcome-baby-ane/|title=Pitter Patter: Xabi And Nagore Alonso Welcome Baby Ane|publisher=Kickette|language=en|date=31 mars 2010|access-date=30 gusht 2014|archive-date=13 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713150351/http://www.kickette.com/pitter-patter-xabi-and-nagore-welcome-baby-ane/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.vanitatis.com/noticias/2013-12-02/xabi-alonso-y-nagore-aramburu-ya-tienen-la-familia-numerosa-con-el-nacimiento-de-emma_61637/|title=Xabi Alonso y Nagore Aranburu ya tienen la familia numerosa con el nacimiento de Emma|publisher=Vanitatis|language=es|date=2 dhjetor 2013|access-date=30 gusht 2014|author=Raoul Higuera|archive-date=8 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131208034138/http://www.vanitatis.com/noticias/2013-12-02/xabi-alonso-y-nagore-aramburu-ya-tienen-la-familia-numerosa-con-el-nacimiento-de-emma_61637/|url-status=dead}}</ref> Në mars 2008, ai humbi një ndeshje të rëndësishme kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në Ligën e Kampionëve me qëllim për të qëndruar pranë gruas së tij gjatë lindjes së fëmijës së tyre të parë.<ref>{{cite news|title=Xabi Alonso: "Fue un poco frustrante no jugar, pero tenía que estar con mi familia"|newspaper=[[El Mundo (Spanjë)|El Mundo]]|language=es|date=13 mars 2008|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2008/03/13/futbol/1205432606.html|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Vendimi i tij për t'i dhënë përparësi familjes para Liverpoolit shkaktoi një fërkim me trajnerin e Liverpoolit Benítez.<ref>{{cite news|author=Sam Wallace|title=Alonso left at home after Benítez tires of baby talk|newspaper=[[The Independent]]|language=en|date=11 mars 2008|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/alonso-left-at-home-after-benitez-tires-of-baby-talk-794019.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/alonso-left-at-home-after-benitez-tires-of-baby-talk-794019.html|archive-date=7 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=4 nëntor 2008}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite news|author=Luis Martín|title=La paternidad de Xabi Alonso provoca un lío en Anfield|newspaper=[[El Pais (Madrid)|El Pais]]|language=es|date=12 mars 2008|url=http://www.elpais.com/articulo/deportes/paternidad/Xabi/Alonso/provoca/lio/Anfield/elpepidep/20080312elpepidep_1/Tes|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Alonso dhe [[Mikel Arteta]] ishin komshinjë në të njëjtën rrugë gjatë kohës që u rritën në San Sebastián si dhe më pas jetonin afër njëri-tjetrit kur Alonso luante për Liverpoolin dhe Arteta për [[Everton F.C.|Evertonin]].<ref>{{cite news|author=James Ducker|title=Arteta puts friendship on hold as Everton eye Europe|newspaper=[[The Times]]|language=en|date=25 mars 2006|url=https://www.thetimes.com/article/arteta-puts-friendship-on-hold-as-everton-eye-europe-nmfffl7l9xq|access-date=18 janar 2025|location=Londër}}</ref> Alonso e bindi Artetën për t'u transferuar te Liverpooli pasi i tregoi se sa i lumtur ishte me jetën në qytetin e Liverpoolit.<ref>{{cite news|author=David Prentice|title=Mikel Arteta and Xabi Alonso's special bond put on hold in Everton-Liverpool derby|newspaper=[[Liverpool Echo]]|language=en|date=26 shtator 2008|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/everton-fc/everton-fc-news/2008/09/26/mikel-arteta-and-xabi-alonso-s-special-bond-put-on-hold-in-everton-liverpool-derby-100252-21906863/|access-date=4 nëntor 2008}}</ref><ref>{{Cite web|author=Santi Cazorla|date=8 prill 2025|title=69vn|url=https://69vnvn.net/|access-date=24 prill 2025|language=en|archive-date=25 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250425110255/https://69vnvn.net/|url-status=dead}}</ref> Alonso gjithashtu ndihmoi ish shokun e ekipit te Real Sociedadi [[Juan Ugarte]] për të kaluar te [[Wrexham A.F.C.|Wrexham]].<ref name="Big1">{{cite web|author=Jimmy Rice|title=Xabi Alonso: The Big Interview|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=18 janar 2007|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/features/this_season/FN11090070118-1117.htm|access-date=15 gusht 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20070918230815/http://www.liverpoolfc.tv/news/features/this_season/FN11090070118-1117.htm|archive-date=18 shtator 2007}}</ref> Vëllai i tij, [[Mikel Alonso]], ishte gjithashtu futbollist profesionist i cili luajti me disa klube në Spanjë dhe Angli. Ata kanë qënë shok ekipi te Real Sociedadi kurse në sezonin 2007–08 të dy luajtën në Premier Ligë, edhe pse Mikel nuk ka gjurmë.<ref>{{cite news|title=Alonso joins Bolton from Sociedad|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 korrik 2007|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/b/bolton_wanderers/6290040.stm|access-date=4 nëntor 2008}}</ref> Alonso ka një tjetër vlla të përfshirë në futboll, Jon, i cili është gjyqtar.<ref>{{cite web|url=http://www.laopinion.es/secciones/noticia.jsp?pRef=2009012900_11_196509__Deportes-Tenerife-elige-Mikel-Alonso|title=El Tenerife elige a Mikel Alonso|language=es|publisher=La Opinion de Tenerife|date=28 janar 2009|access-date=30 gusht 2014|author=Manoj Daswani}}</ref> Alonso është tifoz i [[Futbolli galik|futbollit galik]].<ref>{{cite web|url=http://www.thefreelibrary.com/Gaelic+Football%3A+Meath+Kop+big+fan+in+Alonso%3B+GAELIC+WORLD.-a0173616681|title=Meath Kop big fan in Alonso|publisher=Sunday Mirror|language=en|date=20 janar 2008|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Interesi i tij për sportin irlandez buron që nga mosha 15 vjeç, kur ai qëndroi me një familje në qytetin irlandez të Kells, në Qarkun Meath për të mësuar anglisht dhe e luante këtë sport në kohën e tij të lirë.<ref name="gaaboard">{{cite web|url=http://gaaboard.com/board/index.php?topic=6122.15|title=Reprint of aforementioned article on messageboard|publisher=GAA Board|language=en|date=3 janar 2008|access-date=29 korrik 2014}}</ref> Ai është gjithashtu tifoz i Liverpoolit, të cilën e ka deklaruar publikisht edhe kur luante për Real Madridin.<ref>{{Cite web|author=Cameron Winstanley|date=27 janar 2024|title=Xabi Alonso raised Liverpool-born son as Reds fan – 15 years after Anfield exit|url=https://www.dailystar.co.uk/sport/football/xabi-alonso-son-liverpool-fan-31982308|access-date=28 janar 2024|publisher=Daily Star|language=en}}</ref> Në një intervistë për ''[[The Times|The Times Online]]'' në vitin 2011, Alonso deklaroi: "Jam ende tifoz i Liverpoolit dhe do të jem gjithmon" si dhe shtoi se do ta rriste djalin e tij si tifoz të klubit.<ref>{{cite web|title=Alonso: My son's a Red|publisher=Liverpool F.C.|language=en|date=4 prill 2011|url=http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/alonso-my-son-s-a-red|access-date=5 prill 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110406123222/http://www.liverpoolfc.tv/news/latest-news/alonso-my-son-s-a-red|archive-date=6 prill 2011}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref name="nftstats">{{cite web|title=Xabi Alonso|url=http://www.national-football-teams.com/player/6255/Xabi_Alonso.html|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref><ref name="LFCs">{{cite web|title=Player profile – Xabi Alonso|url=http://www.lfchistory.net/players/player/profile/900|website=LFC History|language=en|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref><ref name="FCBMs">{{cite web|url=https://www.kicker.de/xabi-alonso/spieler/bundesliga/2014-15/fc-bayern-muenchen|title=Xabi Alonso|language=de|website=kicker.de|access-date=13 maj 2017}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="6"|[[Real Sociedad]] |[[1999–2000 La Liga|1999–2000]] |rowspan="5"|[[La Liga]] |0||0||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1||0 |- |[[2000–01 La Liga|2000–01]] |18||0||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||18||0 |- |[[2001–02 La Liga|2001–02]] |29||3||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||29||3 |- |[[2002–03 Real Sociedad season|2002–03]] |33||3||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||34||3 |- |[[2003–04 Real Sociedad season|2003–04]] |34||3||0||0||colspan="2"|–||8||1||colspan="2"|–||42||4 |- !colspan="2"|Gjithsej !114!!9!!2!!0!!colspan="2"|–!!8!!1!!colspan="2"|–!!124!!10 |- |[[SD Eibar|Eibar]] (huazim) |[[2000–01 Segunda División|2000–01]] |[[Segunda División]] |14||0||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||14||0 |- |rowspan="6"|[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |[[2004–05 Liverpool F.C. season|2004–05]] |rowspan="5"|[[Premier League]] |24||2||0||0||0||0||8||1||colspan="2"|–||32||3 |- |[[2005–06 Liverpool F.C. season|2005–06]] |35||3||5||2||0||0||11||0||2{{efn|Një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupë]], një ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||53||5 |- |[[2006–07 Liverpool F.C. season|2006–07]] |32||4||1||0||2||0||15||0||1{{efn|Ndeshje në [[FA Community Shield]]}}||0||51||4 |- |[[2007–08 Liverpool F.C. season|2007–08]] |19||2||3||0||1||0||4||0||colspan="2"|–||27||2 |- |[[2008–09 Liverpool F.C. season|2008–09]] |33||4||3||0||1||0||10||1||colspan="2"|–||47||5 |- !colspan="2"|Gjithsej !143!!15!!12!!2!!4!!0!!48!!2!!3!!0!!210!!19 |- |rowspan="7"|[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |[[2009–10 Real Madrid CF season|2009–10]] |rowspan="6"|La Liga |34||3||0||0||colspan="2"|–||7||0||colspan="2"|–||41||3 |- |[[2010–11 Real Madrid CF season|2010–11]] |34||0||7||1||colspan="2"|–||11||0||colspan="2"|–||52||1 |- |[[2011–12 Real Madrid CF season|2011–12]] |36||1||4||0||colspan="2"|–||10||0||2{{efn|name=SDE|Të gjitha ndeshjet në [[Supercopa de España]]}}||1||52||2 |- |[[2012–13 Real Madrid CF season|2012–13]] |28||0||7||0||colspan="2"|–||10||0||2{{efn|name=SDE}}||0||47||0 |- |[[2013–14 Real Madrid CF season|2013–14]] |26||0||7||0||colspan="2"|–||9||0||0||0||42||0 |- |[[2014–15 Real Madrid CF season|2014–15]] |0||0||0||0||colspan="2"|–||0||0||2{{efn|name=SDE}}||0||2||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !158!!4!!25!!1!!colspan="2"|–!!47!!0!!6!!1!!236!!6 |- |rowspan="4"|[[FC Bayern München|Bayern München]] |[[2014–15 FC Bayern Munich season|2014–15]] |rowspan="3"|[[Bundesliga]] |26||2||4||0||colspan="2"|–||10||2||0||0||40||4 |- |[[2015–16 FC Bayern Munich season|2015–16]] |26||0||4||1||colspan="2"|–||8||1||1{{efn|name=DFL|Ndeshje në [[DFL-Supercup]]}}||0||39||2 |- |[[2016–17 FC Bayern Munich season|2016–17]] |27||3||3||0||colspan="2"|–||7||0||1{{efn|name=DFL}}||0||38||3 |- !colspan="2"|Gjithsej !79!!5!!11!!1!!colspan="2"|–!!25!!3!!2!!0!!117!!9 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !508!!33!!50!!4!!4!!0!!128!!6!!11!!1!!701!!44 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref name="rsssf">{{cite web|title=Xabi Alonso Olano – Century of International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/xabialonso-intlg.html|publisher=RSSSF|language=en|access-date=6 dhjetor 2016}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="13"|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |- |2003||5||0 |- |2004||11||0 |- |2005||6||0 |- |2006||11||1 |- |2007||6||0 |- |2008||14||2 |- |2009||12||4 |- |2010||16||2 |- |2011||11||3 |- |2012||14||3 |- |2013||3||0 |- |2014||5||1 |- !colspan="2"|Gjithsej!!114!!16 |} ==Trofe== ===Kombëtarja=== == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == *[http://twitter.com/XabiAlonso Xabi Alonso në Twitter] *[https://web.archive.org/web/20120329050445/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=674&n=xabi%2Falonso%2Fxabier%2Falonso%2Folana National team data] {{Es icon}} *[http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=207528/index.html 2010 FIFA World Cup profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020012245/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=207528/index.html |date=20 tetor 2013 }} *[https://web.archive.org/web/20120408132651/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202777506538/jugador/Jugador/Xabi_Alonso.htm Alonso profile at realmadrid.com] *[http://www.bdfutbol.com/en/j/j2642.html BDFutbol profile] *[http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm Profile at BBC Sport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051231161108/http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/a/alonso_212763.stm |date=31 dhjetor 2005 }} *[https://web.archive.org/web/20081204081030/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/thegame_podcasts/article2598097.ece Podcast from ''The Times'']: Mikel and Xabi Alonso interview *[http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=900 LFCHistory.net Profile] *[http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=13842&cc=5739 Profile at ESPN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100429024739/http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=13842&cc=5739 |date=29 prill 2010 }} {{UEFA Euro 2012 Skuadra e Turnamentit}} [[Kategoria:Lindje 1981]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Sociedad B]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Sociedad]] [[Kategoria:Futbollistë në SD Eibar]] [[Kategoria:Futbollistë në Liverpool F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2004]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2006]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2010]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] [[Kategoria:Trajnerë spanjollë futbolli]] [[Kategoria:Trajnerë në Bayer 04 Leverkusen]] [[Kategoria:Trajnerë në Real Madrid C.F.]] [[Kategoria:Trajnerë në Chelsea F.C.]] [[Kategoria:Trajnerë në Bundesliga]] [[Kategoria:Trajnerë në La Liga]] [[Kategoria:Trajnerë në Premier League]] 9d7e59sqx9l2i6g42rwzsinovzinsnz 0 103784 3043652 2998110 2026-09-19T01:38:51Z CommonsDelinker 1198 Materiali multimedial [[c:File:Flag_of_Kraków.svg|Flag_of_Kraków.svg]] u zëvendësua me materialin multimedial [[c:File:Flag_of_Kraków(2-3).svg|Flag_of_Kraków(2-3).svg]] nga përdoruesi [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] me arsyetimin: [[:c:COM:FR|F 3043652 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |Emri = Krakovi |Gjuha vendase = pl | native_name = Kraków | settlement_type = Qytet | nicknames = | mottoes = | image_flag = Flag of Kraków(2-3).svg | flag_link = Flamuri i Krakovit | image_seal = POL Kraków COA.svg | seal_link = Stema e Krakovit | seal_size = | image_skyline = {{Photomontage| |color=#ffffff |photo1a = Zamek Królewski na Wawelu (1).jpg{{!}} |photo2a = Kościół Mariacki (cropped).jpg{{!}} |photo2b = Krakow - Cloth Hall from Basilica - 1.jpg{{!}} |photo3a = National Museum, Main Building, 1 May, 3 Avenue, Kraków, Poland (cropped).jpg{{!}} |photo3b = Tempel (Progressive) Synagogue, 1860 design, Ignacy Hercok, 24 Miodowa street, Kazimierz, Kraków, Poland.jpg{{!}} |photo4a = DJI 0405 Podgórze.jpg{{!}} |photo4b = DJI 0236 Kopiec Kościuszki.jpg{{!}} |photo5a = DJI 0412 Plac Centralny, Nowa Huta.jpg{{!}} | position = center | spacing = 2 | border = 0 | size = 270 }} | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Shteti = Polonia |Shteti federal = |Rajoni = |Qarku = |Bashkia = |Komuna = |Konteja = |Komuniteti Autonom = |Provinca = |Distrikti = |Kantoni = |Departamenti = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = 327 |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane= |Sipërfaqja Tokë = |Sipërfaqja Ujë = | population_total = 756,267 |Dendësia = 2,300 |Zona urbane = |Zona metropolitane = 1,393,893 <!-- Të dhëna--> |Lartësia = | population_demonym = Krakovian | established_date = [[5 qershor]] [[1257]] - statusi i qytetit |Zona Kohore = [[UTC+1]] |Ora Verore = | postal_code = 30-024 deri 31-962 |Prefiksi = +48 12 | registration_plate = KR |Aeroporti = '''Gjon Pali II'''<br />[[IATA-Code]]: '''KRK''' |Kryetari i Bashkisë = Jacek majchrowski |Asambleja rajonale = Plac Wszystkich Świętych 3/4<br /> 31-004 Kraków |Partia udhëheqëse = | website = [http://www.krakow.pl/ www.krakow.pl] |E-Posta = | image_map = <!--Harta--> | map_caption = | map_size = | image_map = |CoordAddon =type:city(756267)_region:PL <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=50 | gjer_m=03 | gjer_s=41 | gjer_dr =N | gjat_g=19 | gjat_m=56 | gjat_s=18 | gjat_dr =E <!--Koordinatat Mënyra #2--> |gjerësi = |gjatësi = }} '''Krakovi''' është një [[qytet]] që ndodhet në brigjet të [[Visla|Vislës]] në jugun të [[Polonia|Polonisë]]. == Lidhje të jashtme == * [http://www.e-krakow.pl www.e-krakow.pl] {{Infobox settlementet kryesore të Polonisë}} [[Kategoria:Qytetet kryesore të Polonisë]] [[Kategoria:Qytete në Poloni]] 4wj2m1whadlwizgg5hk28eidti3znpg 0 104734 3043673 2992074 2026-09-19T04:18:04Z Ideal Hoti 158891 /* Historia */ 3043673 wikitext text/x-wiki {{coord|42.59|N|20.85|E|source:wikidata|display=title}} {{Infobox settlement | name = '''Krojkovë''' | native_name = Gurras | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Drenasit|Drenas]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = [[Drenica|Drenicë]] |Lartësia = 626 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=35 | gjer_s=47 | gjer_dr = N | gjat_g=20 | gjat_m=51 | gjat_s=13 | gjat_dr = E }} '''Krojkova''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Drenasit|Drenasit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Gurras'''. == Gjeografia == Fshati Krojkovë shtrihet rrëzë [[Mali i Kosmaçit|Malit Kosmaç]] dhe kufizohet me fshatrat: [[Llapushnik]] , [[Domanek]] , [[Shtrubullova]] dhe [[Zabeli i Poshtëm]] . == Demografia == Fshati '''Kroikovë''' gjendet në komunën e Drenasit dhe ka diku rreth 2750 banorë. <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> == Historia == Krojkova njihet si një vendbanim i lashtë ku tregojnë edhe dokumentet e arkivave të ish Perandorisë Osmane, dhe asaj Austro-Hungareze. Krojkova njihet edhe si vend i rezistencës ku disa luftëtar u dalluan gjatë shekujve. Sidomos gjatë luftës së fundit në Kosovë shumë të rinj e të reja u radhiten në rreshtat e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. == Shih dhe këtë == * [[Drenasi]] * [[Komuna e Drenasit]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/07/Krajkove.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Drenasit]] {{Komuna e Drenasit}} {{KO-gjeo-cung}} dmwdufbe0kb8fec9l6ep9twma4exxe6 0 116741 3043532 2812322 2026-09-18T22:13:24Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Ngushtica e Hormuzit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043532 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Strait of Hormuz.jpg|thumb|right|250px]] [[Skeda:Straße von Hormuz.jpg|right|thumb|250px]] '''Ngushtica e Hormuzit''' (Persisht: تنگه هرمز) është një [[Ngushtica|ngushticë]] relativisht e ngushtë në mes të [[Oqeani Indian|Oqeanit Indian]] dhe [[Gjiri i Omanit|Gjirit të Omanit]] në juglindje dhe [[Gjiri Persik|Gjirit Persik]] në jugperëndim. Bregdeti verior i ngushticës takon [[Irani|Iranit]], ndërsa ai jugor dhe [[Emiratet e Bashkuara Arabe|Emirateve të Bashkuara Arabe]] dhe [[Omani|Omanit]]. Përballë bregdetit verior të ngushticës janë edhe disa disa ishuj të mëdhenj dhe të vegjël iranianë si : Kishi, Qeshm, Ebu Musa dhe Tunb. Këta ishuj kanë rëndësi të madhe strategjike si një platformë nga e cila mund të monitorohet trafiku në ngushticë. Në një konferencë për shtyp më 18 dhjetor 1997, Zëvendësministri i jashtëm iranian Abbas Maleki deklaroi se Irani mbështet kalimin e lirë të tankereve nëpërngushticë, por se Irani rezervon të drejtën për të mbyllur ngushticën në qoftë se rrezikohet. Për hapjen e Gjirit Persik është bëhet fjalë në veprën e Periplus Maris Erythraei (rruga rreth detit të Eritresë) në “udhërrëfyesin” detar të shekullit të parë. ==Fatëkeqësia ajrore e 3 korrikut të vitit 1988 == Më 3 korrik të viti 1988, Ngushtica ae Hurmuzit ishte vendi i një prej ngjarjve më të diskutueshme në historinë e aksidenteve ajrore . Marina e SHBA –ve (USS Vincennes) me anë të raketave rrëzuan një aeroplan Airbus A300 iranian (Iran Air fluturimi 655). Të gjithë 290 pasagjerët (duke përfshirë 66 fëmijë), humbën jetën . Presidenti i atehershëm George H. W. Bush tha se ai kurrë nuk do të kërkojë ndjesë për këtë veprim të amerikanëve (Unë kurrë nuk do të kërkoj falje për atë që amerikanët bënë), dhe komandanti i anijesUSS, William C. Rogers III. u dekorua. Nëpërmjet kësaj ngushtice kalon 40 përqind e naftës që importohet nga vendet e Europës Perëndimore dhe Shtetet e Bashkuara. Pikërisht për këtë fakt, zëdhënësi i Flotës së Pestë amerikane reagoi menjëherë duke thënë se nuk do të tolerohet asnjë bllokim i kësaj ngushtice. ==Shih edhe== *[[Gjiri Persik]] {{coord|26|34|N|56|15|E|scale:1000000|display=title}} {{Portal|Gjeografi}} [[Kategoria:Ngushtica detare]] [[Kategoria:Ngushtica e Hormuzit]] o0vtol2mcmi8tiku17vtyyg7z5dax5a 0 127587 3043745 2853144 2026-09-19T10:30:48Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 3043745 wikitext text/x-wiki '''Avni Zogiani''' është gazetar hulumtues dhe aktivist kundër korrupsionit në Kosovë. U lind më 5 korrik 1970. Zogiani shërbeu si drejtor ekzekutiv i Organizatës për Demokraci, Anti-korrupsion dhe Dinjitet "Çohu" që nga themelimi i saj më 2005 deri më 2013 dhe Qendrës së Kosovës për Gazetari Hulumtuese, një organizatë udhëheqëse në Kosovë për krijimin e një fronti të shoqërisë civile në luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit politik. Zogiani përfundoi studimet për jurist në Universitetin e Prishtinës më 1998. Gjatë viteve 2002-2003 ndoqi një vit zhvillimi profesional në Shkollën e Gazetarisë në Universitetin e Indianës Purdue në Indianapolis, SHBA, ndërsa gjatë viteve 2004-2005 ndoqi studimet Master i Arteve në Institutin Evropian të Sussex të Universitetit të Sussex. Gjatë viteve 2004-2007 punoi në gazetën Koha Ditore si gazetar i luftës, gazetar hulumtues, reporter i lartë, redaktor dhe kolumnist. Në vitet 2000-2002 punoi për revistën në internet Transitions Online (www.tol.cz), Pragë, ndërsa gjatë viteve 2000-2002 punoi për revistën në internet Stringer for Kosovo në storje hulumtuese, raporte analitike dhe editoriale. {{biografi-cung}} ==Lidhje të jashtme== [http://www.cohu.org Çohu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130226093250/http://www.cohu.org/ |date=26 shkurt 2013 }} {{DEFAULTSORT:Zogjani, Avni}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Fushë Kosova]] 1d0bugh8y93mrqenvmbvqsqd73tsjaz 0 130926 3043431 2946792 2026-09-18T18:31:33Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lufta civile në Siri]] te [[Lufta Civile në Siri]] 2946792 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict|[[Kasim Solejmani]]|[[Vladimir Putin]]|[[Ahmed Xhaba]]|[[Abu Mohammad el-Xholani]]|[[Mazlum Abdi]]|[[Abu Ibrahim el-Hashimi el-Kurashi]] | conflict = Lufta Civile Siriane | partof = | image = Syrian civil war (January 2025).svg | caption = Harta e situatës në Siri, 2025 | date = 15 Mars 2011 – 8 Dhjetor 2024 | place = Siri | result = Rrëzimi i regjimit të Bashar el-Asadit; vijon konflikti i brendshëm | combatant1 = '''Qeveria Siriane''' * [[Forcat e Armatosura Arabe Siriane]] * [[Hezbollah]] * [[Irani]] * [[Rusia]] | combatant2 = '''Opozita Siriane''' * [[Ushtria e Lirë Siriane]] * [[Koalicioni Kombëtar Sirian]] * [[Hay'at Tahrir al-Sham]] * [[Forcat Demokratike Siriane]] (SDF) | combatant3 = '''Shteti Islamik (ISIS)''' | commander1 = [[Bashar el-Asad]] | commander2 = [[Salim Idris]] | commander3 = [[Abu Bakr el-Bagdadi]] (i vdekur) | strength1 = | strength2 = | strength3 = | casualties1 = | casualties2 = | casualties3 = | notes = | campaignbox = }} '''Lufta civile siriane''' ishte një [[Lufta|konflikt i armatosur]] që filloi me [[Revolucioni sirian|revolucionin sirian]] në mars të vitit 2011, kur pakënaqësia popullore ndaj regjimit ba'athist të sunduar nga [[Beshar el-Asad|Bashar al-Asad]] shkaktoi protesta në shkallë të gjerë dhe tubime pro-demokraci në të gjithë [[Siria|Sirinë]], si pjesë e [[Pranvera Arabe|Pranverës Arabe]] më të gjerë. Regjimi i Asadit iu përgjigj protestave me forcë vdekjeprurëse, duke shkaktuar një [[Lufta civile|luftë civile]]. Lufta zgjati pothuajse 14 vjet dhe kulmoi me rënien e regjimit të Asadit në dhjetor 2024. Shumë burime e konsiderojnë këtë si fundin e luftës civile.<ref>{{Cite web|title=History Illustrated: The end of Syria’s forever war|url=https://www.aljazeera.com/gallery/2024/12/10/the-end-of-syrias-forever-war|access-date=2025-11-01|website=Al Jazeera|language=en}}</ref> Opozita siriane ndaj Bashar al-Asadit filloi një kryengritje, duke formuar grupe të tilla si [[Ushtria e Lirë Siriane]]. Forcat anti-Asad morën armë nga shtete të tilla si [[Katari]] dhe [[Turqia]]. Forcat pro-Assad morën mbështetje financiare dhe ushtarake nga [[Irani]] dhe [[Rusia]]: Irani nisi një ndërhyrje ushtarake në mbështetje të qeverisë siriane në vitin 2013, dhe Rusia e ndoqi në vitin 2015. Deri në këtë kohë, rebelët kishin krijuar Qeverinë e Përkohshme Siriane pasi pushtuan kryeqytetet rajonale të Rakës në vitin 2013 dhe Idlibit në vitin 2015. Në vitin 2014, Shteti Islamik i Irakut dhe Sirisë (ISIS) mori kontrollin mbi Sirinë Lindore dhe Irakun Perëndimor, duke nxitur një koalicion të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara të niste një fushatë bombardimi ajror kundër [[ISIS]], ndërsa ofroi mbështetje tokësore dhe furnizime për [[Forcat Demokratike Siriane]] (SDF), një koalicion i dominuar nga kurdët i udhëhequr nga Njësitë e Mbrojtjes së Popullit (YPG). Në vitin 2016, Turqia nisi një pushtim të Sirisë veriore në përgjigje të krijimit të Administratës Autonome të Sirisë Veriore dhe Lindore (Rojava) të udhëhequr nga kurdët, ndërsa krijoi gjithashtu Ushtrinë Kombëtare Siriane (SNA) për ta ndihmuar atë të luftonte ISIS dhe forcat pro-Assad. Fitorja e forcave pro-Assad në dhjetor 2016 në Betejën katërvjeçare të Alepos shënoi rimarrjen e asaj që kishte qenë qyteti më i madh i Sirisë para luftës. Në Guvernatoratin e Idlibit, milicia Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) formoi Qeverinë e Shpëtimit Sirian, një administratë teknokratike islamike që qeverisi rajonin nga viti 2017 deri në vitin 2024. ISIS u mund në fushatat e Rakës dhe Deir ez-Zor. Në dhjetor 2019, forcat e regjimit nisën një ofensivë në provincën e Idlibit, e cila përfundoi me një armëpushim që zgjati nga viti 2020 deri në nëntor 2024. Gjatë kësaj periudhe, pati përleshje të rregullta midis forcave pro-Assad dhe HTS. HTS nisi një ofensivë të madhe më 27 nëntor 2024, me mbështetjen e SNA-së dhe FSA-së. Aleppo ra brenda tre ditësh, duke u dhënë vrull revolucionarëve në të gjithë vendin. Rebelët jugorë nisën ofensivën e tyre, duke pushtuar Daraa-n dhe Suwayda-n. HTS më pas pushtoi Hama-n, ndërsa Ushtria e Lirë Siriane dhe SDF nisën ofensiva të ndara në Palmyra dhe Deir ez-Zor, përkatësisht. Më 8 dhjetor, Bashar al-Assad iku në [[Moskë]] ndërsa Homs dhe Damasku ranë në duart e rebelëve. Kryeministri i tij ia transferoi pushtetin qeverisë së re dhe Izraeli nisi një pushtim të Guvernatorit Quneitra të Sirisë (përfshirë zonën tampon të OKB-së) nga pushtimi 58-vjeçar i Lartësive të Golanit sirian. Në Konferencën e Fitores së Revolucionit Sirian të mbajtur në Pallatin Presidencial në [[Damasku|Damask]] më 29 janar 2025, qeveria e re njoftoi shpërbërjen e disa milicive të armatosura dhe integrimin e tyre në Ministrinë Siriane të Mbrojtjes, si dhe emërimin e ish-liderit të HTS-së, [[Ahmed al-Sharaa]], si [[Presidenti i Sirisë|president të Sirisë]]. Më vonë atë vit, një kryengritje Druze shpërtheu në Guvernatorin jugor të Suweidas, e udhëhequr nga ish-milici aleate të HTS-së, të mbështetura tani nga [[Izraeli]], i cili herë pas here ka ndërhyrë drejtpërdrejt në mbështetje të Druzëve. == Shiko edhe == * [[Pranvera Arabe]] * [[Forcat Demokratike Siriane]] * [[Shteti Islamik]] * [[Ushtria e Lirë Siriane]] * [[Lufta kundër terrorizmit]] * [[Tahrir al-Sham]] == Referime == <references/> [[Kategoria:2012]] [[Kategoria:Siri]] [[Kategoria:Luftëra civile]] dbtu7955ok08m07hlcm4v0csi3ly5pv 1 133632 3043563 1291962 2026-09-18T22:53:44Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043563 wikitext text/x-wiki Ë<nowiki>BLA BLA BLA </nowiki> == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Laguna e Nartës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043562 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240714080932/https://www.gaiagps.com/hike/poi/albania/vlor%C3%AB/peisazh-i-mbrojtur-vjos%C3%AB-nart%C3%AB/laguna-e-nart%C3%ABs/ për lidhjen https://www.gaiagps.com/hike/poi/albania/vlor%C3%AB/peisazh-i-mbrojtur-vjos%C3%AB-nart%C3%AB/laguna-e-nart%C3%ABs/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 00:53 (CEST) otte00v5udfebaz60vp28sbm5iu5pys 0 136768 3043649 2946889 2026-09-19T01:33:37Z Sadsadas 51943 /* Referime */ 3043649 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Granit Xhaka | image = Granit Xhaka (cropped).jpg | caption = Xhaka me Arsenalin në vitin 2018 | fullname = Granit Xhaka | birth_date = {{birth date and age|27|09|1992|df=y}} | birth_place = [[Basel]], Zvicër | height = 1.86 m<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/men/players/granit-xhaka|title=Granit Xhaka|publisher=Arsenal F.C.|language=en|accessdate=13 janar 2022}}</ref> | currentclub = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | clubnumber = 34 | position = [[Mesfushori|Mesfushor]] | youthyears1 = 2000–2002 | youthclubs1 = [[FC Concordia Basel|Concordia Basel]] | youthyears2 = 2002–2010 | youthclubs2 = [[FC Basel|Basel]] | years1 = 2006–2010 | clubs1 = [[FC Basel|FC Basel U21]] | caps1 = 37 | goals1 = 11 | years2 = 2010–2012 | clubs2 = [[FC Basel|Basel]] | caps2 = 44 | goals2 = 2 | years3 = 2012–2016 | clubs3 = [[Borussia Mönchengladbach]] | caps3 = 108 | goals3 = 6 | years4 = 2016–2023 | clubs4 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | caps4 = 225 | goals4 = 17 | years5 = 2023–2025 | clubs5 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | caps5 = 66 | goals5 = 5 | years6 = 2025– | clubs6 = [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] | caps6 = 0 | goals6 = 0 | nationalyears1 = 2008–2009 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-17 e futbollit|Zvicra U17]] | nationalcaps1 = 14 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2009–2010 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-18 e futbollit|Zvicra U18]] | nationalcaps2 = 14 | nationalgoals2 = 3 | nationalyears3 = 2010–2011 | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane nën-19 e futbollit|Zvicra U19]] | nationalcaps3 = 10 | nationalgoals3 = 3 | nationalyears4 = 2010–2011 | nationalteam4 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps4 = 5 | nationalgoals4 = 0 | nationalyears5 = 2011– | nationalteam5 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps5 = 137 | nationalgoals5 = 14 | pcupdate = 11 maj 2025 | ntupdate = 27 mars 2024 }} '''Granit Xhaka''' (lindur më 27 shtator 1992) është një futbollist profesionist zviceran me prejardhje shqiptare, i cili luan si [[mesfushor]] për klubin anglez [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Xhaka e nisi karrierën si futbollist me klubin e qytetit të lindjes [[FC Basel|Basel]], duke fituar [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] në dy sezone. Në vitin 2012, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Mönchengladbach]], klub me të cilin fitoi reputacionin e të qënit një lider por u kritikua edhe për temperamentin. Ai u bë kapiten në vitin 2015 dhe udhëhoqi ekipin në fazën e grupeve të [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]] në dy sezone rresht. Në vitin 2016, Xhaka firmosi me [[Arsenal F.C.|Arsenalin]] në [[Premier League|Premier Ligë]] për 30 milion £, me të cilin fitoi dy herë [[Kupa FA|Kupën FA]] si dhe shërbeu si kapiten për një kohë të shkurtër. Pas shtatë viteve në Angli, ai u rikthye në Gjermani te Bayer Leverkusen në vitin 2023, duke fituar klubin të fitonte kampionatin e parë në histori në sezonin e tij të parë. Në nivelin ndërkombëtar, Xhaka ishte pjesë e ekipit nën-17 që fitoi Kupën e Botës në vitin 2009. Dy vite më pas, ai debutoi me ekipin e parë dhe është aktualisht lojtari me më shumë ndeshje në historinë e ekipit kombëtar, me 123. Ai ka përfaqësuar Zvicrën në tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]] (2014, 2018 dhe 2022) dhe tre edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] (2016, 2020 dhe 2024). == Jeta e hershme == Xhaka ka lindur në [[Basel]], [[Zvicër]] nga prindër me origjinë shqiptare nga Kosova. Ai është vëllai më i vogël i [[Taulant Xhaka|Taulant Xhakës]], i cili është gjithashtu një futbollist profesionist dhe luan për [[FC Basel]] dhe [[ekipin kombëtar shqiptar]]. Familja e tyre u zhvendos nga [[Kosova]][[ Podujevë]] në Zvicër pak para se fëmijët e tyre të lindnin. Në vitin 2017, Granit Xhaka është martuar me Leonita Lekajn. ==Karriera nëpër klube== ===Vitet e para=== Dy vëllezërit Xhaka e filluan karrierën e tyre futbollistike me [[Concordia Basel]]. Ne 2002 ai u transferua tek [[Basel]] ku luajti me skuadrën e të rinjve deri ne 2008. Me pas ai kaloi tek [[Basel U 21|Basel U21]] ku luajti deri ne vitin 2010, për tu transferuar tek skuadra e parë e [[Basel]]. === Basel === Kur Granit Xhaka fillimisht u transferua tek [[Basel]] trajneri i asaj kohe [[Thorsten Fink]] u shpreh se ai ishte talenti më i madh që kishte pasur ndonjëherë me [[Basel]] edhe më i mirë se futbollisti zviceran po me origjinë shqiptare [[Xherdan Shaqiri]]. Ai bëri paraqitjen e parë me skuadrën e [[Basel]] ne raundin e tretë të [[2010–11 UEFA Champions League]] kundër skuadrës [[Debreceni VSC]] ne [[Szusza Ferenc Stadium]] duke shënuar dhe golin e dyte për skuadrën e tij ne përfundim te ndeshjes. Ai shënoi golin e parë në kampionat në fitoren 5-1 kundër [[FC Thun]] ne 15 maj 2011. Ne përfundim Xhaka me [[Basel]] fitoi titullin kampion [[Super League Championship]] madje fitoi dhe kupën [[Swiss Cup]]. === Borussia Mönchengladbach === Më 18 maj 2012, Xhaka u transferua ne Gjermani tek klubi i tij me i ri [[Borussia Mönchengladbach]] për një shifër prej €8.5 milion. ===Arsenal=== Më 25 maj 2016, [[Arsenal F.C.|Arsenali]] siguroi shërbimet e Xhakës nga Borussia Mönchengladbach për një shifër rreth 30–35 milion £.<ref>{{Cite news|title=Arsenal will pay around £30m for Granit Xhaka, Sky Sports News HQ understands|url=http://www.skysports.com/football/news/11670/10290914/arsenal-will-pay-around-16330m-for-granit-xhaka-sky-sports-news-hq-understands|website=Sky Sports|language=en|date=22 maj 2016|access-date=25 maj 2016}}</ref> Xhaka u ble nga Arsenali pasi klubi londez sipas raportimeve hoqi dorë nga transferimi i francezit [[N'Golo Kanté]] pasi bonusi i agjentëve të lojtarit ishte 10 milion £.<ref>{{Cite news|title=Vardy, Mata, Tevez and more: The inside stories of Arsenal's failed signings|url=https://theathletic.com/1751137/2020/04/17/vardy-mata-tevez-and-more-the-inside-stories-of-arsenals-failed-signings/|date=17 prill 2020|archive-url=https://archive.today/20210426081705/https://theathletic.com/1751137/2020/04/17/vardy-mata-tevez-and-more-the-inside-stories-of-arsenals-failed-signings/|archive-date=26 prill 2021|author=James McNicholas|website=The Athletic|language=en}}</ref> Xhaka debutoi me Arsenalin si zëvëndësues në fitoren 2–1 në ndeshjen miqësore kundër [[MLS All-Stars]].<ref>{{Cite news|title=MLS All-Stars 1–2 Arsenal – Report|url=https://www.arsenal.com/match/report/1617/post/first-team/mls-all-stars-1-2-arsenal-report|publisher=Arsenal F.C.|language=en|date=29 korrik 2016|access-date=30 korrik 2016}}</ref> Xhaka bëri debutimin e tij zyrtar në humbjen 4–3 kundër [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]] në ndeshjen hapëse të [[Premier League|Premier Ligës]] 2016–17, duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 65të në vend të [[Mohamed Elneny]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/live/football/36741050|title=FT: Arsenal 3–4 Liverpool|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 gusht 2016|access-date=24 shtator 2016}}</ref> Goli i tij i parë me klubin, një gjuajte nga 25 metra distancë, erdhi më 17 shtator në suksesin 4–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/37326798|title=Hull City 1–4 Arsenal|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 shtator 2016|access-date=17 shtator 2016}}</ref> ===Bayer Leverkusen=== Më 6 korrik 2023, Xhaka u transferua te [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] për 25 milion €, duke firmosur një kontratë pesë-vjeçare.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/66120275|title=Granit Xhaka: Bayer Leverkusen sign Swiss midfielder from Arsenal for £21.4m|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2023|access-date=1 tetor 2023}}</ref> Ai debutoi më 12 gusht duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren rekord 8–0 kundër [[FC Teutonia Ottensen|Teutonia Ottensen]] në kupë.<ref>{{cite web|url=https://www.dfb.de/dfb-pokal-der-maenner/spieltag/?spieledb_path=%2Fdatencenter%2Fdfb-pokal%2F2023-2024%2F1-runde%2Fteutonia-05-ottensen-bayer-04-leverkusen-2352632|title=Teutonia 05 Ottensen 0–8 Bayer 04 Leverkusen|publisher=Federata Gjermane e Futbollit|language=de|date=12 gusht 2023}}</ref> Më 23 shkurt 2024, ai shënoi golin e parë me ekipin në suksesin 2–1 kundër [[1. FSV Mainz 05|Mainz 05]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/68385261|title=Bayer Leverkusen 2–1 Mainz|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 shkurt 2024|access-date=23 shkurt 2024}}</ref> Më 14 prill, Xhaka shënoi një nga golat e fitores 5–0 kundër [[Werder Bremen]]it që i siguroi Leverkusenit titullin e parë të Bundesligës në histori.<ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/sports/2024/4/14/bayer-leverkusen-win-first-bundesliga-title-ending-bayern-munichs-reign|title=Bayer Leverkusen win first Bundesliga title, ending Bayern Munich's reign|date=14 prill 2024|access-date=16 prill 2024|website=Al Jazeera|language=en}}</ref> Më 25 maj, ai shënoi golin e vetëm të fitores 1–0 kundër [[1. FC Kaiserslautern|Kaiserslauternit]] në finalen e kupës, duke i dhuruar klubin trofeun e parë në histori; Leverkuseni fitoi dopietën (kampionat dhe kupë) pa pësuar asnjë humbje.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cerr9ymgp40t|title=Kaiserslautern 0–1 Bayer Leverkusen|date=25 maj 2024|access-date=25 maj 2024|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> ===Sunderland=== Më 30 korrik 2025, Xhaka u rikthye në Angli duke firmosur një kontratë tre-vjeçare me klubin e sapongjitur në Premier Ligë, [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]]. Shuma e transferimit ishte 13 milion £ plus 4 milion të tjera në formë bonusesh.<ref>{{cite web|url=https://www.safc.com/news/2025/july/30/safc-sign-granit-xhaka--/|title=SAFC sign Granit Xhaka!|publisher=Sunderland A.F.C.|language=en|date=30 korrik 2025|access-date=30 korrik 2025}}</ref><ref>{{cite news|author=Sean Kearns|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cx29nyd9d9wo|title=Sunderland sign Bayer Leverkusen midfielder Xhaka|publisher=BBC Sport|language=en|date=30 korrik 2025|access-date=30 korrik 2025}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Karriera e tij me një skuadër internacionale filloi ne 2008 kur ai u bë pjesë e [[Zvicër U 17|Zvicër U17]]. Përpara se te luante me Zvicrën, Xhaka ka berë një kërkesë për të luajtur me Shqipërinë. Kjo kërkesë nuk është miratuar nga federata shqiptare e futbollit, një rast i përsëritur. Ndeshja e parë internacionale që ai ka luajtur ishte në [[Wembley Stadium]] kundër Anglisë, në 4 qershor 2012. Kjo ndeshje përfundoi me rezultatin Angli 2-2 Zvicër. === Golat me Kombëtaren === ''Rezultatet dhe Golat me kombëtaren Zvicerane'' {| class="wikitable" |- ! # !! Data!! Vendi !! Kundërshtari !! Goli !! Rezultati !! Kompedicioni |- | 1 || 15 nëntor 2011 || [[Stade Josy Barthel]], [[Luxembourg City]], [[Luksemburgu|Luksemburg]] || {{flamuri|Luksemburgu}} [[Kombëtarja luksemburgeze e futbollit|Luksemburgu]] || '''1'''–0 || 1–0 || Ndeshje Miqësore |- | 2 || 15 gusht 2012 || [[Stadion Maksimir]], [[Zagreb]], [[Kroacia|Kroaci]] || {{flamuri|Kroacia}} [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacia]] || '''1'''–0 || 4–2 || Ndeshje Miqësore |- | 3 || 7 shtator 2012 || [[Stadion Stožice]], [[Ljubljana]], [[Sllovenia|Slloveni]] || {{flamuri|Sllovenia}} [[Kombëtarja sllovene e futbollit|Sllovenia]] || '''1'''–0 || 2–0 || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Botërori 2014 – Kualifikueset]] |- | 4 || 15 tetor 2013 || [[Stade de Suisse]], [[Bern]], [[Zvicra|Zvicër]] || {{flamuri|Sllovenia}} [[Kombëtarja sllovene e futbollit|Sllovenia]] || '''1'''–0 || 1–0 || [[2014 FIFA Kupa e Botës|Botërori 2014 – Kualifikueset]] |} ==Trofe== ;Basel *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2010–11 Swiss Super League|2010–11]], [[2011–12 Swiss Super League|2011–12]] *[[Kupa e Zvicrës]]: [[2011–12 Swiss Cup|2011–12]] ;Arsenal *[[FA Cup]]: [[2016–17 FA Cup|2016–17]], *[[FA Community Shield]]: [[2017 FA Community Shield|2017]], [[2020 FA Community Shield|2020]] ;Bayer Leverkusen *[[Bundesliga]]: [[2023–24 Bundesliga|2023–24]] * [[DFB-Pokal]]: [[2023–24 DFB-Pokal|2023–24]] == Referime == <references/> {{DEFAULTSORT:Xhaka, Granit}} [[Kategoria:Lindje 1992]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë zviceranë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Basel]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Mönchengladbach]] [[Kategoria:Futbollistë në Arsenal F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2014]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2026]] 24ri6n8pzf56hfrshqm54ndn8naynda 0 144674 3043595 1383996 2026-09-18T23:28:15Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Shqipëri]]; added [[Category:Shoqëria e Shqipërisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043595 wikitext text/x-wiki Organizimi familjar në Shqipëri ka kaluar disa etapa të ndryshme dhe është dominuar nga zakone tradicionale krahinore e lokale. Veçoritë e ndryshme të zhvillimit ekonomik e shoqëror të krahinave kanë ndikuar në organizimin familjar, por format sunduese të familjes në Shqipëri përgjithësisht kanë qenë familja patriarkale dhe ajo fshatare. Në të dyja format, burri ka qenë kreu i familjes. Në disa vise të Shqipërisë ku ka vepruar e drejta kanunore, si në krahinat: Mbishkodër, Dukagjin, Pukë, Mirditë, Malësi të Gjakovës, Kukës, Mat, Malësi të Tiranës, Çermenikë dhe në disa zona malore të Labërisë, të Toskërisë dhe në disa zona fushore si në Zadrimë e Myzeqe, krahas familjeve me pak pjesëtarë ka ekzistuar edhe familija e zgjeruar me shumë njerëz. Njihen raste të familjeve edhe me 100 anëtarë (në Gojan), me 95 anëtarë (në Theth) etj. [[Kategoria:Shoqëria e Shqipërisë]] c6b439dpvi23manw0jx08yyfi8gza27 0 147369 3043416 2858770 2026-09-18T14:31:29Z Prosnu 171429 Jeruzalemi Lindor është pjesë e Palestinës sipas së drejtës ndërkombëtare, dhe gjuha hebraike nuk ka lidhje me këtë monument dhe nuk është gjuhë zyrtare në Palestinë. 3043416 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Dome of the rock distance.jpg|parapamje|242x242px|Kupola e Shkëmbit]] '''Kubeja e Shkëmbit''' ([[Arabishtja|arabisht]]: مسجد قبة الصخرة ''Mesxhid Kubbet es-Sehra'') e njohur herët fare si Xhamia e Omerit, është një vend adhurimi që ndodhet në [[Mali i Tempullit|Malin e Tempullit]] në [[Qyteti i Vjetër i Jeruzalemit|Qytetin e Vjetër]] të [[Jeruzalemi]]t. Plani qëndror me kubé është marrë si model nga Kisha e Varrit të Shenjtë. Fillimisht është përfunduar më 691 nën urdhërin e [[Lista e kalifëve|Kalifit]] [[Abd al-Malik]] gjatë Fitnës së Dytë, dhe kështu bëhet ndërtesa e parë e [[Arkitektura Islame|Arkitekturës Islame]]. Rëndësia e vendit buron nga traditat fetare në lidhje me shkëmbin, i njohur si Guri i Themelimit, që gjendet në zemrën e kësaj ndërtese, dhe e cila mban domethënie të madhe për [[çifutët]], të [[krishterët]] dhe [[myslimanët]]. == Shiko dhe == * [[Mesxhidi Aksa]] * [[Islami]] == Referimet == {{reflist}} [[Kategoria:Xhami në Izrael]] [[Kategoria:Palestinë]] [[Kategoria:Izrael]] ozbrv6gczen8ug784rbxy6eqrkfm0vw 0 155806 3043735 2996899 2026-09-19T08:12:22Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043735 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Mesina | official_name = Comune di Messina | native_name = Messina | settlement_type = [[Komunë]] | image_flag = Messina-Bandiera.svg | image_shield = Messina-Stemma.svg | image_skyline = Collage Messina.jpg | image_caption = | pushpin_map = Italy | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Vendndodhja në Itali | coordinates = {{Coord|38|11|39|N|15|33|02|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Italia]] | subdivision_type1 = [[Rajonet e Italisë|Rajoni]] | subdivision_name1 = [[Sicilia]] | subdivision_type2 = [[Qytetet metropolitane të Italisë|Qytet metropolitan]] | subdivision_name2 = [[Qyteti metropolitan i Mesinës|Mesina]] (ME) | leader_title = Komisioneri i jashtëzakonshëm | leader_name = [[Piero Mattei]] | elevation_m = 3 | area_total_km2 = 213.12 | population_footnotes =<ref name="tuttitalia">{{cite web|title=Comune di Messina (ME) - CAP, dati, popolazione e amministrazione|url=https://www.tuttitalia.it/sicilia/38-messina/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> | population_as_of = 1 janar 2025 | population_total = 217033 | population_demonym = mesinezë | timezone1 = CET | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = CEST | utc_offset1_DST = +2 | postal_code_type = Kodi postar | postal_code = 98121–98168 | area_code_type = Kodi telefonik | area_code = 090 | blank_name_sec1 = Mbrojtësja | blank_info_sec1 = ''Madonna della Lettera'' | blank1_name_sec1 = Dita festive | blank1_info_sec1 = 3 qershor | website = {{URL|www.comune.messina.it}} }} '''Mesina''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Messina'') është një [[qytet]] dhe [[komunë]] në [[Italia|Itali]], në bregun verilindor të [[Sicilia|Sicilisë]], kryeqendra e [[Qyteti metropolitan i Mesinës|qytetit metropolitan të Mesinës]]. Qyteti ndodhet në brigjet e [[Ngushtica e Mesinës|Ngushticës së Mesinës]] dhe është një nga qendrat historike, portuale, universitare dhe kulturore më të rëndësishme të Sicilisë. Me 217.033 banorë më 1 janar 2025, ai është qyteti i tretë i ishullit për nga popullsia.<ref name="tuttitalia" /><ref name="britannica">{{cite web|title=Messina|url=https://www.britannica.com/place/Messina|publisher=Encyclopaedia Britannica|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Gjeografia == Mesina ndodhet në skajin verilindor të Sicilisë, përballë [[Rrexho Kalabria|Rexho Kalabrisë]], në pikën ku takohen [[Deti Jon|Deti Jon]] dhe [[Deti Tirren|Deti Tirren]]. Qyteti shtrihet në një brez të gjatë bregdetar, ndërsa pas tij ngrihen [[Malet Peloritane]], që i japin territorit një profil të larmishëm natyror.<ref name="britannica" /><ref name="visitme">{{cite web|title=VisitME Messina|url=https://visitme.comune.messina.it/|publisher=Comune di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Territori komunal ka një sipërfaqe prej 213,12 km² dhe qyteti ngrihet në 3 metra mbi nivelin e detit.<ref name="tuttitalia" /> == Historia == Mesina është një nga qytetet më të lashta të Sicilisë. Ajo u themelua nga kolonë grekë dhe u zhvillua si një qendër me rëndësi të madhe strategjike për shkak të pozitës së saj në ngushticën që lidh Sicilinë me pjesën kontinentale të Italisë.<ref name="britannica" /> Në shekujt pasues qyteti u bë një port i madh dhe një nyjë e rëndësishme politike, tregtare dhe ushtarake. Në historinë moderne ai u godit rëndë nga tërmeti dhe cunami i vitit 1908, që shkatërruan një pjesë të madhe të strukturës urbane dhe çuan në rindërtimin e qytetit në formën e tij bashkëkohore.<ref name="britannica" /> == Demografia == Mesina kishte 217.033 banorë më 1 janar 2025.<ref name="tuttitalia" /> Qyteti është qendra kryesore urbane e verilindjes së Sicilisë dhe ruan një profil të fortë administrativ, universitar, portual dhe kulturor.<ref name="britannica" /> == Administrata == Pas dorëheqjes së kryetarit [[Federico Basile]] dhe rënies së organeve komunale, më 5 mars 2026 në [[Palazzo Zanca]] u vendos komisioneri i jashtëzakonshëm [[Piero Mattei]], i ngarkuar me administrimin e komunës deri në zgjedhjet e ardhshme.<ref name="commissario">{{cite web|title=Insediato a Palazzo Zanca il Commissario Straordinario Piero Mattei|url=https://comune.messina.it/it/news/insediato-a-palazzo-zanca-il-commissario-straordinario-piero-mattei|publisher=Comune di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="mattei">{{cite web|title=Piero Mattei|url=https://comune.messina.it/it/person/mattei-piero|publisher=Comune di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Selia e komunës ndodhet në [[Palazzo Zanca]], në Piazza Unione Europea, ndërtesë që është selia kryesore e administratës qytetare.<ref name="zanca">{{cite web|title=Municipio - Palazzo Zanca|url=https://www.comune.messina.it/it/vivere/742103|publisher=Comune di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Ekonomia == Ekonomia e Mesinës mbështetet kryesisht në shërbimet, administratën publike, tregtinë, transportin detar, arsimin e lartë dhe turizmin. Roli i saj lidhet ngushtë me portin dhe me pozitën strategjike të qytetit në ngushticë.<ref name="britannica" /><ref name="porto">{{cite web|title=Comunicato stampa del 11.04.2025 – L’AdSP dello Stretto al Seatrade Cruise Global Miami|url=https://adspstretto.it/2025/04/11/comunicato-stampa-del-11-04-2025/|publisher=Autorità di Sistema Portuale dello Stretto|language=it|access-date=14 prill 2026|archive-date=14 prill 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260414223412/https://adspstretto.it/2025/04/11/comunicato-stampa-del-11-04-2025/|url-status=dead}}</ref> == Monumentet dhe kultura == Mesina njihet për [[Katedralja e Mesinës|Katedralen]] dhe për kambanoren e saj me orën astronomike, të cilën portali turistik i komunës e paraqet si orën astronomike më të madhe të Evropës. Qyteti lidhet gjithashtu me figurën e [[Antonello da Messina|Antonello da Mesinës]], një nga artistët më të njohur të Rilindjes italiane.<ref name="visitme" /><ref name="personaggi">{{cite web|title=Messina: porto di Geni, Eroi e Immortali|url=https://visitme.comune.messina.it/personaggi/|publisher=Comune di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Ndër hapësirat kulturore të qytetit spikasin edhe [[Teatro Vittorio Emanuele II (Messina)|Teatro Vittorio Emanuele]] dhe [[Palazzo della Cultura Antonello da Messina]], ku ndodhet edhe Muzeu i Varës dhe i Gjigandëve.<ref name="musei">{{cite web|title=Musei e Monumenti|url=https://visitme.comune.messina.it/musei-e-monumenti/|publisher=Comune di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Arsimi dhe kërkimi shkencor == Mesina është një nga qendrat universitare më të rëndësishme të Sicilisë. [[Università degli Studi di Messina|Universiteti i Mesinës]] e daton fillimin e historisë së vet më 16 nëntor 1548, kur papa Pali III krijoi ''Studium''-in e qytetit.<ref name="unime">{{cite web|title=Storia dell'Ateneo|url=https://www.unime.it/ateneo/presentazione/storia-dellateneo|publisher=Università degli Studi di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Prania e universitetit i jep qytetit një rol të fortë në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe jetën studentore.<ref name="unime" /> == Transporti == Mesina është një nga nyjat kryesore të transportit në Sicili. [[Stacioni Messina Centrale|Stacioni hekurudhor i Mesinës Centrale]] ka 9 binarë për shërbimin e udhëtarëve.<ref name="rfi">{{cite web|title=Messina Centrale|url=https://www.rfi.it/it/stazioni/messina-centrale.html|publisher=Rete Ferroviaria Italiana|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Qyteti ka gjithashtu një rol themelor portual. Sipas Autoritetit të Sistemit Portual të Ngushticës, gjatë vitit 2025 porti i Mesinës parashikonte 257 afrime kroçerash dhe 785.000 pasagjerë kroçeristikë, duke u renditur ndër portet më të rëndësishme italiane të këtij sektori.<ref name="porto" /> == Sporti == Sporti zë një vend të rëndësishëm në jetën qytetare të Mesinës. Komuna ka një shërbim të posaçëm për sportin, spektaklin dhe zhvillimin turistik dhe merret me menaxhimin e impianteve sportive komunale.<ref name="sportcomune">{{cite web|title=Servizio Sport Spettacolo e sviluppo turistico|url=https://www.comune.messina.it/it/unita_organizzative/servizio-sport-spettacolo-e-sviluppo-turistico|publisher=Comune di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Klubi më i njohur i futbollit i qytetit është ''A.C.R. Messina'', i lidhur me [[Stadio San Filippo-Franco Scoglio|stadion “Franco Scoglio”]].<ref name="acr">{{cite web|title=A.C.R. Messina|url=https://acrmessina1900.com/|publisher=A.C.R. Messina|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="scoglio">{{cite web|title=A.C.R. Messina - Team|url=https://acrmessina1900.com/team/|publisher=A.C.R. Messina|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Feja dhe traditat qytetare == Mbrojtësja e qytetit është ''Madonna della Lettera'' dhe festa e saj kremtohet më 3 qershor.<ref name="tuttitalia" /><ref name="patrona">{{cite web|title=Il 3 giugno la Festa della Madonna della Lettera: la viabilità per la processione|url=https://comune.messina.it/it/news/il-3-giugno-la-festa-della-madonna-della-lettera-la-viabilita-per-la-processione-1|publisher=Comune di Messina|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Ndër traditat më të njohura qytetare spikasin ''Vara'', ''Camminata dei Giganti'' dhe rievokimi i ''Sbarco di Don Giovanni d’Austria'', të cilat portali turistik i komunës i paraqet si pjesë qendrore të identitetit historik dhe popullor të Mesinës.<ref name="visitme" /> == Shih edhe == * [[Sicilia]] * [[Italia]] * [[Qyteti metropolitan i Mesinës]] * [[Ngushtica e Mesinës]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.comune.messina.it/ Faqja zyrtare e Komunës së Mesinës] * [https://visitme.comune.messina.it/ Faqja zyrtare e turizmit] * [https://www.unime.it/ Faqja zyrtare e Universitetit të Mesinës] [[Kategoria:Qytete në Itali]] [[Kategoria:Sicili]] 8nxvi92ijepfjn3sk5hqx0epyi8bumr 0 166412 3043636 2518281 2026-09-18T23:56:15Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Zhvillimi i rrjetit]] 3043636 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Zhvillimi i rrjetit]] rf9bxyx35cm2iyefmc89vifghfts5cr 0 166951 3043631 1541287 2026-09-18T23:55:50Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Nata e Katragjegjave]] 3043631 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Nata e Katragjegjave]] ltj6niemzpipnwud49ird75aoycnf6m 0 168015 3043483 2948064 2026-09-18T19:46:22Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043483 wikitext text/x-wiki {{sidebar | image = [[File:2013-10-03 Fierza Hydroelectric Power Station, Albania 0632.jpg|[[Hidrocentrali i Fierzës]]|220px]] | pretitle = Pjesë e serisë nga | title = Energjia e ripërtëritshme në Shqipëri | content1 = <br />Energjia e ripërtëritshme në Shqipëri<br />[[Energjia diellore në Shqipëri]]<br />[[Hidroelektriciteti në Shqipëri]]<br /><br />'''[[Lista e fushave të energjisë së ripërtëritshme sipas shteteve|Fushat e energjisë sipas shteteve]]''' }} '''Energjia e ripërtëritshme në Shqipëri''' varion nga energjia e [[biomasa|biomasës]], [[Energjia gjeotermike|gjeotermike]], [[hidroenergjia]], [[energjia diellore|diellore]] dhe [[energjia e erës]]<ref name="ub">{{cite web|url=http://ivem.eldoc.ub.rug.nl/FILES/ivempubs/dvrapp/EES-2013/EES-2013-178T/EES-2013-178T_AnisaXhitoni.pdf|date=23 korrik 2013|title=Renewable energy scenarios for Albania|author=Anisa Xhitoni|accessdate=2014-08-23|archive-date=24 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224105704/http://ivem.eldoc.ub.rug.nl/FILES/ivempubs/dvrapp/EES-2013/EES-2013-178T/EES-2013-178T_AnisaXhitoni.pdf|url-status=dead}}</ref>. [[Shqipëria]] mbështetet kryesisht në burimet hidroelektrike, prandaj, ajo ka vështirësi kur niveli i ujit është i ulët. Shqipëria ka një potencial të bollshëm për energjinë diellore, të erës dhe gjeotermike. Klima në Shqipëri është mesdhetare kështu që ka potencial të konsiderueshëm për energji diellore<ref name="green">{{cite web|title=Renewable Energy and Energy Efficiency in Albania|url=http://aea-al.org/wp-content/uploads/2012/04/RENEWABLE-ENERGY-ALBANIA.pdf|website=aea-al.org|accessdate=13 gusht 2015|archive-date=13 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130613125916/http://aea-al.org/wp-content/uploads/2012/04/RENEWABLE-ENERGY-ALBANIA.pdf|url-status=dead}}</ref>. Në mënyrë të ngjashme, ngritjet malore ofrojnë zona të mira për zhvillimin e projekteve për energjinë me erë. Ka edhe potencial për energjinë gjeotermike, pasi që Shqipëria ka puse natyrore. ==Hidrocentralet== Burimi aktual i energjisë elektrike në Shqipëri është kryesisht nga hidrocentralet, megjithatë, kjo nuk është shumë e besueshme pasi niveli i ujit luhatet. Verbund, një kompani austriake, dhe Shqipëria kanë bërë një marrëveshje për ndërtimin e hidrocentralit të Ashtës në vitin 2012. Ajo llogaritet të furnizojë me energji elektrike rreth 100.000 familje<ref name="Energjia e Ripërtëritshme në Shqipëri" />. ==Energjia diellore== {{kryesore|Energjia diellore në Shqipëri}} Programi për Mjedisin i Kombeve të Bashkuara është duke mbështetur një program për të instaluar panele diellore në Shqipëri. Ky program është menduar që të investohen $2.75 milion dollarë për të instaluar 75,000m² panele diellore. Deri në vitin 2010, 10,700m² panele diellore ishin instaluar. Edhe 50,000&nbsp;km² panele diellore pritet të instalohen deri në vitin 2015<ref name="Energjia e Ripërtëritshme në Shqipëri">{{cite web|last1=TUGU|first1=Fatjon|title=Energjia e Ripërtëritshme në Shqipëri|url=http://www.energy-community.org/pls/portal/docs/324187.PDF|website=www.energy-community.org|accessdate=13 gusht 2015|archive-date=4 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304025400/http://www.energy-community.org/pls/portal/docs/324187.PDF|url-status=dead}}</ref>. Shqipëri merr rreth 2100-2700 orë [[Rrezet e diellit|rreze diellore]] brenda vitit, kështu që ka potencial të madh për energji solare<ref name="wiki">{{cite web|title=Energjia Diellore n Shqipëri|url=https://sq.wikipedia.org/wiki/Energjia_diellore_në_Shqipëri|website=www.sq.wikipedia.org|accessdate=13 gusht 2015}}</ref>.Energjisë diellore është lehtë të arritshme pasi që shumica e energjisë vjen direkt ose indirekt nga dielli. Ajo mund të përdoret për ngrohje dhe ndriçim të shtëpive, bizneseve dhe ndërtesave industriale<ref name="blog">{{cite web|last1=O'Brien|first1=John|title=Here comes the sun: Albania passes law on renewable energy|url=http://europeandcis.undp.org/blog/2013/07/08/here-comes-the-sun-albania-passes-law-on-renewable-energy/|website=http://europeandcis.undp.org/|accessdate=17 nëntor 2014|archive-date=29 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129034549/http://europeandcis.undp.org/blog/2013/07/08/here-comes-the-sun-albania-passes-law-on-renewable-energy/|url-status=dead}}</ref>. ==Energjia e erës== Shqipëria ka potencial për energjinë e erës, por teknologjia nuk është zhvilluar. Megjithatë, ka plane për zhvillimin e projekteve për shfrytëzimin e erës në vitet e ardhshme. Ekziston një propozim plan, që do mund të fitohet 2000 MW energji nga era. Era gjeneron fuqi mekanike nëpër turbinave të erës. Disa lokacione gjeografike janë më mirë se të tjerët, sepse fuqia e erës varet nga shpejtësia e erës. Ultësirat bregdetare dhe Jugore, Lindore, si dhe malet në Veri të Shqipërisë janë zona të mira për turbinat e erës. Megjithatë, ekzistojnë edhe pengesat të cilat marrin pjesë në zgjedhjen e një lokacioni, duke përfshirë: lartësia, qasja e vendit, infrastruktura, zonat e mbrojtura, dhe rrjeti i energjisë. Shpejtësia e erës është 8–9&nbsp;m/s në shumë zona të Shqipërisë. Shqipëria energjinë e erës të tepërt mund të eksportojë në Itali<ref name="Energjia e Ripërtëritshme në Shqipëri" />. ==Energjia gjeotermike== Energjia gjeotermike gjithashtu mund të përdoret në Shqipëri. Ajo vjen nga burimet e nxehtesise se ujit nëntokësor. Energjia gjeotermike vjen nga të nxehtit të gjeneruara nga Toka. Ka disa pika që quhen pika të nxehta që gjenerojnë më shumë nxehtësi se të tjerat. Ka puse natyrore pranë kufirit të Shqipërisë me Greqinë. Kjo energji mund të përdoret për qëllime të nxemjes. Energjia gjeotermike në Shqipëri është nën studim dhe nuk ka pasur përpjekje për të përdorur atë ende<ref name="green" />. == Shih edhe == *[[Energjia e ripërtëritshme]] *[[Energjia diellore në Shqipëri]] *[[Energjia e erës në Shqipëri]] *[[Energjia gjeotermike në Shqipëri]] *[[Biokarburantet në Shqipëri]] *[[Hidroelektriciteti në Shqipëri]] *[[Energjia e ripërtëritshme në Bashkimin Evropian]] *[[Lista e fushave të energjisë së ripërtëritshme sipas shteteve]] == Referime == <references /> ==Lidhje të jashtme== {{commonskat|Renewable energy in Albania|Energjia e ripërtëritshme në Shqipëri}} {{Energjia e ripërtëritshme sipas shteteve|state=expanded}} [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme në Shqipëri]] [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] rajncqzr16j33y05rvfgptgmmgab0yl 0 171451 3043479 2429102 2026-09-18T19:43:45Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Energjia e ripërtëritshme në Afghanistan]] te [[Energjia e ripërtëritshme në Afganistan]]: Gabim drejtshkrimor 2429102 wikitext text/x-wiki [[File:Jalalabad dam.jpg|thumb|Stacioni i energjisë hidroelektrike Naghlu në Provincën Kabul]] [[File:Wind farm in Panjshir Province-2.jpg|thumb|Parku eolik në Provincën Panjshir]] '''Energjia e ripërtëritshme në Afghanistan''' varion nga energjia e [[biomasa|biomasës]], [[hidroenergjia]], [[energjia diellore|diellore]] dhe [[energjia e erës]] në [[Afghanistan]].<ref name="carnegieendowment">{{cite web|url=http://carnegieendowment.org/files/Presentation_-%20Ashraf.pdf|date=25 janar 2010|title=Energy Sector Afghanistan &#124; Importance of Renewable Energy for Afghanistan &#124; Renewable Energy for Sustainable Development|author=Prof. Dr. Abdul Rahman Ashraf|accessdate=2014-08-23}}</ref> ==Energjia nga biomasa== Energjia nga biomasa tradicionale furnizon 85% të kërkesës për energji, si nga druri dhe mbetjet e kafshëve. ==Energjia nga fuqia e ujit == Aktualisht ka një kapacitet 304 MW të instaluar të energjisë elektrike që prodhohet nga hidrocentralet, në të cilën 183 MW janë funksionale. ==Shih edhe == *[[Lista e fushave të energjisë së ripërtëritshme sipas shteteve]] == Referime == {{reflist}} ==Lidhjet e jashtme== {{Commonskat|Renewable energy in Afghanistan|Energjia e ripërtëritshme në Afganistan}} {{Energjia e ripërtëritshme sipas shteteve|state=expanded}} [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme në Afganistan]] de4ir1xr7baqd5lgar800de6t59vude 3043485 3043479 2026-09-18T19:46:34Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043485 wikitext text/x-wiki [[File:Jalalabad dam.jpg|thumb|Stacioni i energjisë hidroelektrike Naghlu në Provincën Kabul]] [[File:Wind farm in Panjshir Province-2.jpg|thumb|Parku eolik në Provincën Panjshir]] '''Energjia e ripërtëritshme në Afghanistan''' varion nga energjia e [[biomasa|biomasës]], [[hidroenergjia]], [[energjia diellore|diellore]] dhe [[energjia e erës]] në [[Afghanistan]].<ref name="carnegieendowment">{{cite web|url=http://carnegieendowment.org/files/Presentation_-%20Ashraf.pdf|date=25 janar 2010|title=Energy Sector Afghanistan &#124; Importance of Renewable Energy for Afghanistan &#124; Renewable Energy for Sustainable Development|author=Prof. Dr. Abdul Rahman Ashraf|accessdate=2014-08-23}}</ref> ==Energjia nga biomasa== Energjia nga biomasa tradicionale furnizon 85% të kërkesës për energji, si nga druri dhe mbetjet e kafshëve. ==Energjia nga fuqia e ujit == Aktualisht ka një kapacitet 304 MW të instaluar të energjisë elektrike që prodhohet nga hidrocentralet, në të cilën 183 MW janë funksionale. ==Shih edhe == *[[Lista e fushave të energjisë së ripërtëritshme sipas shteteve]] == Referime == {{reflist}} ==Lidhjet e jashtme== {{Commonskat|Renewable energy in Afghanistan|Energjia e ripërtëritshme në Afganistan}} {{Energjia e ripërtëritshme sipas shteteve|state=expanded}} [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme në Afganistan]] [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] 362umb1x9cub73upao0zjcvdqtebfs0 0 171452 3043486 2948275 2026-09-18T19:46:37Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043486 wikitext text/x-wiki '''Energjia e ripërtëritshme në Algjeri '''varion nga ''' '''[[hidroenergjia]], [[Energjia solare|energjia diellore]] dhe energjia me [[Era|erë]] në [[Algjeria|Algjeri]].<ref>{{Cito web|last=Bouferrouk|first=Abdessalem|url=http://inspiremagazine.anasr.org/feature-renewable-energy-development-in-algeria/|title=Feature &#124; Renewable energy development in Algeria &#124; Inspire Magazine|publisher=Inspiremagazine.anasr.org|date=2013-08-16|accessdate=2014-04-21}}</ref> ==Shih edhe == *[[Lista e fushave të energjisë së ripërtëritshme sipas shteteve]] == Referime == {{Reflist}} ==Lidhje të jashtme== {{Commonscat|Category:Renewable energy in Algeria|Energjia e ripërtëritshme në Algjeri}} {{Energjia e ripërtëritshme sipas shteteve|state=expanded}} [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme në Algjeri]] [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] 0wzdfv4f92ha3jblvmy0p9dik7l4dbq 0 171453 3043484 3039393 2026-09-18T19:46:26Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043484 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Diqueameghino1.jpg|thumb|Diga e Hidrocentralit Florentino Ameghino në Provincën Chubut]] '''Energjia e ripërtëritshme në Argjentinë '''varion nga energjia e [[Biokarburanti|biokarburanteve]], [[biogazi]], [[biomasa]], [[Energjia gjeotermike|gjeotermike]], [[Hidroelektriciteti|hidroelektrike]], [[Energjia solare|diellore]] dhe energjia me [[Energjia e erës|erë]] në [[Argjentina|Argjentinë]].<ref name="inversiones">[http://www.inversiones.gov.ar/userfiles/folleto_energias_renovables_-_ingles.pdf "Fueling development &#x7C; Renewable energies in Argentina"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924035722/http://www.inversiones.gov.ar/userfiles/folleto_energias_renovables_-_ingles.pdf |date=24 shtator 2015 }} (PDF). 23 July 2014<span class="reference-accessdate">. </span></ref> == Shih edhe == * [[Energjia e ripërtëritshme]] * [[Lista e fushave të energjisë së ripërtëritshme sipas shteteve]] == Referimet == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commonskat|Renewable energy in Argentina|Energjia e ripërtëritshme në Argjentinë}} {{Energjia e ripërtëritshme sipas shteteve|state=expanded}} [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme në Argjentinë]] [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] r3yeciwakg4n4h6quedrm9oy5rbhofr 0 171455 3043487 2948276 2026-09-18T19:46:40Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043487 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Wind_Power_in_Armenia_at_Pushkin_Pass.jpg|thumb|Parku eolik Lori 1 në Provincën Lori]] '''Energjia e ripërtëritshme në Armeni''' varion nga energjia [[Energjia gjeotermike|gjeotermike]], [[Hidroelektriciteti|hidroelectrike]], [[Energjia solare|diellore]] dhe [[energjia e erës]] në [[Armenia|Armeni]].<ref name="ieej">{{Cito web|url=http://eneken.ieej.or.jp/data/3921.pdf|date=14 qershor 2011|title=Armenian Energy Sector Overview|author=Eduard Karapoghosyan|accessdate=2014-08-23}}</ref> == Shih edhe == * [[Energjia e ripërtëritshme]] == Referime == {{Reflist}} {{Energjia e ripërtëritshme sipas shteteve}} [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme në Armeni]] [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] omqpinha87lvc89012xh3orgqn0bjae 0 171456 3043488 2844038 2026-09-18T19:46:43Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043488 wikitext text/x-wiki [[File:Alholmens Kraft Power Station.jpg|thumb|300px| Plantacioni energjetik Pietarsaari është centrali energjetik më i madh i biomasës në botë. Biokarburantet janë pjesa më e rëndësishme finlandeze e energjisë së ripërtëritshme, duke e bërë Finlandën një nga përdoruesit kryesore të ripërtëritjes në botë.]] '''[[Energjia e ripërtëritshme]] në Finlandë''' e elektricitetit në vitin 2005 ishte: Uji 60%, industria pyjore "lënget e zeza" 22%, mbetjet e tjera të drurit 16%, energjia e erës 0.2% dhe burimet e tjera të energjisë së ripërtëritshme 1%. Objektivat europiane janë: 22% energji elektrike nga burimet e ripërtëritshme dhe 12% të energjisë primare të ripërtëritshme në 2010. Kjo përfshin p.sh. objektivat e 40&nbsp;GW energjisë me erë, 3&nbsp;GW PV dhe 5.75% biokarburante (2010). Objektivi i energjisë së erës u arrit në vitin 2005. ==Energjia në Finlandë== Finlandë ndryshon nga shumica e vendeve të industrializuara në atë se shumë prej nevojave të saj energjetike rrjedhin nga kushtet nordike. Finlanda është e vendosur në mes 60 dhe 70 gradë gjerësi veriore dhe një e katërta e zonës së saj shtrihet në veri të Rrethit Arktik. Në fakt, një e treta e të gjithë njerëzve që jetojnë në veri të paralelit 60-të janë finlandezët. Temperatura mesatare vjetore në jug të vendit është rreth 5°C dhe 0°C në veri. Klima finlandez është më i ftohtë në BE dhe, për pasojë, një pjesë e madhe e energjisë (22%) është përdorur për ngrohjen e ndërtesave.<ref name="Opet">VTT Technical Research Centre of Finland, 2002. ''[http://www.sei.ie/uploadedfiles/InfoCentre/OPETreport9.pdf Renewable Energy Resources in Finland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924100147/http://www.sei.ie/uploadedfiles/InfoCentre/OPETreport9.pdf |date=24 shtator 2015 }}''. OPET Report 9.</ref> ==Prodhimi i energjisë== ===Biomasa=== ====Nxehtësi dhe energji==== Finlanda është ndër vendet kryesore në përdorimin e biomasës në prodhimin e energjisë: pjesa e bioenergjisë është 20% e të gjithë konsumit të energjisë primare dhe për këtë arsye, është e dyta më e lartë në BE pas Letonisë. Përqindja e lartë e biomasës në prodhimin e energjisë finlandeze shpjegohet nga burimet e mëdha pyjore të vendit dhe një zhvillim mjaft i lartë i industrisë së drurit dhe letrës. Pjesa më e madhe e vendit (68%) është e mbuluar me pyje halore verior. Industria e drurit dhe letrës llogaritet se konsumon afër dy të tretat e gjithë energjisë industriale por gjithashtu është prodhuesi kryesor i energjisë së ripërtëritshme. ===Hidroenergjia=== Burimi i dytë më i madh i energjisë së ripërtëritshme pas bioenergjisë është hidroenergjia, pjesa më e madhe e prodhimit (90%). ===Energjia me erë=== [[Image:Onsajanmatala & Vatunki.jpg|thumb|300px|Parku eolik "Vatunki" në Kuivaniemi, Finlandë.]] {{kryesore|Energjia e erës në Finlandë}} EWEA ka parashikuar se energjisë së erës do të mbulojë 13-16% të konsumit të energjisë elektrike të BE-së me 180 GW kapacitet (2020).<ref>[http://www.ewea.org/fileadmin/ewea_documents/documents/press_releases/2007/070608_EWEC_Conclusions.pdf European Wind Industry] calls for swift and effective legislation press release, EWEA 15.2 2007</ref> Kapaciteti total i Evropës i instaluar ka tejkaluar 100.000 MW në vitin 2012. ===Energjia e diellit=== Kapaciteti konvertimit të energjisë diellore në Finlandë ishte 4.1 MW_p në vitin 2006. Energjia diellore në Finlandë ishte 1GWh (1993-1999), 2GWh (2000-2004) dhe 3 GWh (2005).<ref name="Fstat2006">Energy Statistics Yearbook 2006, Official Statistics of Finland (GWh)</ref> ==Referimet== {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Renewable energy in Finland|Energjia e ripërtëritshme në Finlandë}} *[http://www.tem.fi/index.phtml?s=2481/ Ministry of Employment and the Economy, Renewable Energy Sources]{{Lidhje e vdekur}} *[http://www.tem.fi/files/20587/Climate_Change_and_Energy_Strategy_2008_summary.pdf/ Climate Change and Energy Strategy 2008 summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140816083125/http://www.tem.fi/files/20587/Climate_Change_and_Energy_Strategy_2008_summary.pdf |date=16 gusht 2014 }} *[http://www.finbioenergy.fi/default.asp?kieliID=2 Bioenergy in Finland] *[https://web.archive.org/web/20150130105710/http://www.uetietokanta.fi/ Database of renewable energy in Finland] {{Energjia e ripërtëritshme sipas shteteve}} [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme në Finlandë]] [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] 576nzqrx244v6ic8kq7kwmtjakr193b 0 171458 3043482 2948277 2026-09-18T19:46:17Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043482 wikitext text/x-wiki {{sidebar | image = [[File:Australian renewable power plants map-en.svg|180px|Plantacionet e energjisë së ripërtëritshme në Australi]] | pretitle = Pjesë e serisë nga | title = Energjia e ripërtëritshme në Australi | content1 = <br />Energjia e ripërtëritshme në Australi<br />[[Energjia gjeotermike në Australi]]<br />[[Energjia diellore në Australi]]<br />[[Energjia e erës në Australi]]<br />[[Biokarburantet në Australi]]<br /><br />'''[[Lista e fushave të energjisë së ripërtëritshme sipas shteteve|Fushat e energjisë sipas shteteve]]''' }} [[File:Graph RE Australia 2010.svg|thumb|Përqindja e prodhimit të elektricitetit të ripërtëritshëm sipas burimeve të energjisë (2010)]] '''[[Energjia e ripërtëritshme]]''' ka pësuar rritje të konsiderueshme në [[Australi]] në shekullin e 21. Është vlerësuar se Australia ka prodhuar 29,678 gigavatë orë (GWh) energji elektrike të ripërtëritshme (ose ekuivalent) deri në fund të vitit 2012, që përfaqësojnë 13.14% të prodhimit të përgjithshëm në Australi. Sa për krahasim, në vitin 2006, rreth 9,500 GWh e energjisë elektrike erdhi nga burimet e ripërtëritshme, që përfaqëson më pak se 4% të energjisë elektrike të prodhuar në shkallë kombëtare.<ref name="globalgreen.org">{{Cite web|url=http://www.globalgreen.org/solarreportcard/Australia.pdf|title=Global green|url-status=dead|access-date=22 nëntor 2015|archive-date=23 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723013500/http://www.globalgreen.org/solarreportcard/Australia.pdf}}</ref> ==Burimet e ripërtëritshme të energjisë dhe iniciativat== ===Hidroenergjia=== ===Energjia e erës=== {{kryesore|Energjia e erës në Australi}} [[File:IMG 4001 Windy Hill Wind Farm.JPG|thumb|Parku eolik Windy Hill, Atherton Tablelands, Queensland]] Deri në tetor 2010, rreth 22.9% e energjisë elektrike të ripërtëritshme të Australisë, dhe 2% të energjisë elektrike të përgjithshme e Australisë, lkishte si burim energjinë me erë, energji elektrike e mjaftueshme për të mbajtur me energji më shumë se 700.000 shtëpi. ===Energjia e diellit=== {{kryesor|Energjia diellore në Australi}} ===Energjia gjeotermike=== ===Energjia e dallgëve=== ===Biomasa=== ===Biokarburantet=== == Referime == {{reflist}} ==Lidhjet të jashtme== {{commonskat|Renewable energy in Australia|Energjia e ripërtëritshme në Australi}} {{Energjia e ripërtëritshme sipas shteteve}} [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme në Australi]] [[Kategoria:Energjia e ripërtëritshme sipas vendit]] 565bapibuztvr6jgonw6gj3h71lomuj 0 172953 3043747 2948438 2026-09-19T11:48:39Z ~2026-50632-79 193124 3043747 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Zhuj Selmani | image = Statue of Zhuj Selmani in Peja.jpg | alt = Një përmendore e bronztë e Zhuj Selmanit në Pejë | caption = Një përmendore e Selmanit në Pejë | birth_name = <!-- veç nëse dallon prej emrit --> | birth_date = {{Rreth|1844}} | birth_place = [[Koshutan]], [[Rugova (rajon)|Rugova]], [[Vilajeti i Kosovës]], [[Perandoria Osmane]] | death_date = 1875 | death_place = | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Luftëtar | years_active = 1865-1875 | known_for = Refuzimin e dorëheqjes ndaj forcave malazeze të drejtuara nga [[Mark Milani]] | family = [[Kaje Gale Selmani]] }} '''Zhuj Selmani''' ({{rreth}} 1844-1875) ka qenë një luftëtar shqiptar i fisit të [[Kelmendi]]t dhe bartës i hershëm i [[Rilindja Kombëtare Shqiptare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]]. Ai ishte njëri prej drejtuesve të kryengritjes shqiptare kundër [[Mbretëria e Malit të Zi|Mbretërisë së Malit të Zi]].<ref name="Krasniqi99">{{cite book|last=Krasniqi|first=Mark|url=https://books.google.com/books?id=8xYUAQAAMAAJ&q=Zhuj+Selmani|title=Lugu i Baranit: Monografi etno-gjeografike|publisher=[[ASHAK]]|year=1984|pages=99|language=sq}}</ref> Në fillimin e [[Kriza Lindore|Krizës Lindore]] shqiptarët u përgjigjën me rezistencë të armatosur. Zhuj Selmani luftoi nga [[Kulla (Ballkan)|kulla]] e tij, [[Kulla e Sheremetit]]. I rrethuar nga forcat malazeze në kullën e tij, ai e shpërtheu, duke vrarë veten dhe shumë prej ushtarëve armiq. == Biografia == Zhuj Selmani lindi në fshatin e Koshutanit afër [[Pejë|Pejës]], në rajonin e [[Rugova (rajon)|Rugovës]] në 1844, në [[Kosova osmane|Kosovën Osmane]]. Ai ishte i biri i Selman Muçë Zymerajt, nga klani Lucëgjekaj i vëllazërisë Muriqi, pjesë e fisit më të gjerë [[Kelmendi]].<ref name="RKL">{{citation|last=Neziri|first=Zymer|title=Zhuj Selmani, dëshmor i shquar i kombit dhe i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare|date=2013-11-26|url=http://www.radiokosovaelire.com/?nav=70,2&id=14011|publisher=Radio Kosova e Lirë|language=sq}}</ref> === Përplasja kufitare e vitit 1875 === Në vitin 1875, forcat malazeze sulmuan Zhuj Selmanin dhe miqtë e tij në kullën e tyre. Pas shumë sulmeve dhe rrethimit të ngushtë pas shumë rrethimeve, Selmani u plagos rëndë. Kur dëgjoi se malazezët po planifikonin t'i çonin të gjallë në Cetinje, ai qëlloi mbi barutin në kullë, duke vrarë veten dhe shumë nga forcat malazeze. Burimet gojore thuhet se thanë se Zhuj Selmani qëndroi në kullën e tij për rreth 10 vjet. Gjatë kësaj kohe, ai shpesh luante Lahutën, zakonisht duke kënduar për aktet heroike të paraardhësve të tij. Selmani arriti t'u jepte miqve të tij kurajë për t'i rezistuar kur malazezët sulmuan.<ref name="RKL" /> Ai ishte rreth 30 vjeç dhe i pamartuar. Kohët e fundit u festua 138-vjetori i tij dhe një statujë e tij u vendos në një nga sheshet publike të Pejës.<ref>{{citation|title=Në Pejë u përurua shtatorja e Zhuj Selmanit|date=2013-11-26|url=https://telegrafi.com/ne-peje-u-perurua-shtatorja-e-zhuj-selmanit/|publisher=[[Telegrafi.com]]|language=sq}}</ref> === Kulla e Sheremetit === Sipas pasardhësve të Zhuj Selmanit, kulla ku ai luftoi ndodhej në një kodër të vogël në rajonin e Murinës në Mal të Zi. Gurët e mbetur të kullës u transportuan më pas në Pejën e sotme, sipas historianit Ramiz Lushaj. === Trashëgimia === Selmani shfaqet në këngët epike folklorike shqiptare.<ref>{{citation|title=Folklor kosovar|url=https://books.google.com/books?id=q3AhAAAAMAAJ&q=Zhuj+Selmani|volume=1|page=156|year=1985|editor=Qemal Haxhihasani|publisher=[[Qendra e Studimeve Albanologjike|Instituti i Kulturës Popullore]] ([[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë]])|language=sq|oclc=17209644|editor2=Xhagolli|editor2-first=Agron}}</ref><ref>{{citation|author=Haxhiu|first=Ajet|title=Shota dhe Azem Galica|url=https://books.google.com/books?id=8DG5AAAAIAAJ&q=Zhuj+Selmani|page=50|year=1982|edition=2|publisher=Shtëpia Botuese "8 Nëntori"|language=sq|oclc=255488782}}</ref><ref name="Günter118120">{{harvnb|Günter|2003|pp=118, 120.}}</ref><ref name="Morina24">{{cite journal|last=Morina|first=Irfan|year=2012|title=Arnavut Epik Destanlarında Türkçe Silah Adları|trans-title=Emrat e Armëve Turke në Epe Shqiptare|url=http://dergipark.gov.tr/download/article-file/288474|url-status=dead|journal=Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi|language=tr|volume=5|issue=10|pages=24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190113062921/http://dergipark.gov.tr/download/article-file/288474|archive-date=2019-01-13|access-date=2019-01-12}}</ref> Në Kosovë, këngët folklorike shqiptare i referohen bëmave të Selmanit, armëve që ai përdori dhe kullës Sheremet.<ref name="Günter127">{{cite journal|last=Günter|first=Vladislav|year=2003|title=Ohlas války o Kosovo v kosovsko-albánských písních|trans-title=Adoptimi i Luftës së Kosovës në Këngë Shqiptare-Kosovare|journal=Český Lid|language=cz|volume=90|issue=2|pages=127|jstor=42639131}}</ref><ref name="Morina24" /> == Referime == <references /> [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XIX]] [[Kategoria:Lindje 1844]] [[Kategoria:Vdekje 1875]] e73hxmyb8g8pj3o9uy48qoh3026dw8y 0 180910 3043464 2998458 2026-09-18T19:03:49Z Ziv 165425 ([[c:GR|GR]]) [[File:Machiavelli Principe Cover Page.jpg]] → [[File:Nicolo Machiavelli, Il Principe, 1550, title page.jpg]] → The file was renamed on Commons, but the filename in the language versions was not changed ([[c:c:GR]]) 3043464 wikitext text/x-wiki Në [[Italia|Itali]], djepi i stilit të ri, vazhduan disa jehona nga autorët e mëdhenj mesjetarë të konsideruar herë pas here si prekrusorë të lëvizjes së re: [[Dante Alighieri]], [[Françesko Petrarka]] dhe [[Giovanni Boccaccio]]. Midis '''letrarëve''' të dalë në këtë kohë u dalluan: [[Anxhelo Policiano|Angelo Poliziano]], [[Matteo Maria Boiardo]], [[Ludovico Ariosto]], [[Jacopo Sannazaro]], [[Pietro Bembo]], [[Baldassare Castiglione]], [[Torquato Tasso]], [[Niccolò Machiavelli|Niccolo Machiavelli]] dhe [[Pietro Aretino]]. Ndikimi i saj u vëre në Francë, ku u shquan [[François Rabelais]], [[Pierre de Ronsard]], [[Michel de Montaigne]] dhe Joachim du Bellay. Në Gjermani, reforma protestante nxiti një maturi më të madhe si dhe tematikat fetare, të kultivuara nga Ulrich von Hutten, Sebastian Brant dhe Hans Sachs. Në Angli, duhet përmendur [[Tomas More|Thomas More]], [[Edmund Spenser]], Michael Drayton, [[Henry Constable]], George Chapman, [[Henry Howard]] dhe Thomas Wyatt. Në Portugali u shfaq figura mbizotëruese e [[Luís de Camões]].<ref name="Lit">AA.VV.: Diccionario de Literatura, [[2003]], Spes, [[Barcelona]], isbn=84-8332-389-3, fq. 257.</ref> == Dyqinta == Kjo periudhë historike që përfshin harkun kohor nga viti [[1224]], data e supozuar e hartimit të ''Cantico delle creature'' i shën [[Françesku i Asizit|Françeskut të Asizit]], deri në [[1321]], viti i vdekjes së [[Dante Alighieri]]t<ref>Për klasifikimin e kësaj periudhe historike duhet marr parasysh ndarja e bërë nga Alberto Asor Rosa te ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]]</ref>, karakerizohet nga ndryshime të shumta në fushën shoqërore dhe politike si dhe nga aktiviteti i gjallë intelektual dhe fetar. === Letërsia alegoriko-didaktike dhe morale === [[Skeda:Meister des Rosenromans 001.jpg|parapamje|Doreshkrim i ''Roman de la Rose'' (1420 - 1430).|236x236px]] Një lloj [[Letërsia|letërsie]], ajo me karakter enciklopedik dhe [[alegoria|alegorik]], e lindur në [[Franca|Francë]] që në [[Shekulli XII|Shekullin e XII]] me poemën ''Udhëtimi i diturisë. Anticlaudianus. Diskutim mbi sferën inteligjente'' të filozofit [[Alain de Lille]], në [[Shekulli XIII|Dyqintën]] hyn në [[Italia|Itali]] me modelet e tij, si i famshmi ''Roman de la Rose'' që në dy pjesë të hartuara afërsisht midis viteve [[1230]] dhe [[1280]] nga [[Guillaume de Lorris]] dhe [[Jean de Meun]] tregojnë, me figura të shumta simbolike dhe personifikime të guximshme, çështjet e ndjenjave dashurore në aspektet e tyre të ndryshme dramatike. Ndikimi i ''Roman'' vërehet në të gjitha veprat alegoriko-didaktike të vjetra të shkruara në gjuhë vulgare, dmth. popullore. Nga ''Roman'', është i famshëm përshtatja nga fiorentini Durante, që disa duan ta identifikojnë me vetë [[Dante Alighieri]]n, realizuar në 232 [[soneti|sonete]] në gjuhën italiane afër fundit të [[Shekulli XIII|Shekullit të XIII]] dhe fragmentari i quajtur ''Detto d'Amore'' që arrijnë të transformojnë poemën franceze duke e çliruar nga skemat shkencore dhe teknologjike duke e bërë më të pasur me elemente dashurore dhe satirike. Përsëri në shekullin e XIII, e lidhur me prirjen fetare dhe didaktike që kishte bërë të lindnin vepra të mëdha të quajtura ''summae'', shikojnë dritën edhe disa krijime në të folurën vulgare të [[Veneto|rajonit Venet]] dhe atë [[Lombardia|lombarde]] shumë domethënëse për të sqaruar kulturën e përbashkët të kohës dhe që "''shprehin në tërësinë e tyre përpjekjen e një lartësimi të dialekteve veriore, veneto-lombardë, me shprehje letrare''"<ref>Alberto Asor Rosa, Sintesi di storia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 29</ref>. Gjysmës së dytë të shekullit i përketë një përmbledhje me maksima morale dhe sentenca, ''Splanamento de li proverbi di Salomone'', e hartuar nga Gherardo Patecchio nga [[Cremona]] në vargje aleksandrine dhe, nga i njëjti autorë, një ''canzone'' në njëmbëdhjetë rroksha me titull ''Noie'' ku listohen të gjitha ngjarjet e papëlqyeshme të jetës. Në gjysmën e dytë të shekullit Fra' Giacomino da Verona i urdhërit të fratërve minorë françeskanë, shkroi dy poema në vargje aleksandrine: ''De Babilonia civitate infernali'' dhe ''De Jerusalem celesti'' ku listohen përkatësisht vuajtjet e [[Ferri]]t dhe gëzimet e [[Parajsa|Parajsës]]. Midis shkrimtarëve të kësaj periudhe qe mjeshtri i gramatikës Bonvesin de la Riva, frat terciar i urdhërit të të përulurve, që hartoi shumë vepra si në gjuhën popullore edhe në latinisht. Midis shkrimeve më të njohura në latinisht përmendet ''De magnalibus urbis Mediolani'', një histori sintetike e [[Milano]]s, ndërsa në gjuhën vulgare "Libro delle Tre Scritture" (''Nigra'', ''Rossa'' dhe ''Dorata''), një poemth ku tregohen dymbëdhjetë vuajtjet e [[Ferri]]t, Pasioni i Jezusit dhe lavdet e [[Parajsa|Parajsës]]. Ai shkroi edhe ''Contrasti'' ku ballafaqon [[Meria|shën Mërinë]] dhe [[Djalli|Satanain]], [[mendja|mendjen]] dhe [[trupi]]n, [[manushaqja|manushaqen]] dhe [[trëndafili]]n, ''Trattato dei mesi'' ku janari, me plogështinë e tij, ballafaqohet me puntorinë e muajve të tjerë të vitit dhe një poemth mbi mënyrat e mira për të qëndruar në tavolinë gjatë ngrënies, i titulluar ''Cortesie da desco''. === Letërsia fetare === Njëkohësisht me këto krijime të Italisë veriore, lindi, mbi të gjitha në [[Umbria]], një letërsi në vargje me karakter fetar e shkruar në të folura të ndryshme vendore më së shumti anonime. Zakonisht lindja e lirikës së vërtetë fetare vendoset në vitin [[1260]] në kohën kur lindi në [[Peruxhia]], nën drejtimin e Raniero Fasani-t, vllazëria e ''Disciplinati'' që përdorte si mjet pendese fshikullimin publik. Riti shoqërohej nga këngë që kishin si skemë ''la canzone a ballo profana''. Nëpërmjet ''laude-ve'', lirikave dramatike, pashkore ose pasionale sipas argumentit fetar të trajtuar, lëvizja u përhap në të gjithë Italinë e veriut duke e vendosur qendrën në [[Peruxhia]] dhe në [[Asizi]]. Por është ''Cantico di Frate Sole'' ose ''Cantico delle creature'' i shën [[Françesku i Asizit]] që konsiderohet krijimi më i vjetër në gjuhën italiane ndërsa vetëm me [[Jacopone da Todi]] ''la lauda'' merr një dimesion artistik. [[File:San Francesco.jpg|thumb|Portretizim i shën Françeskut të Asizit në një afresk të [[Cimabue]]s në bazilikën e Asizit; që konsiderohet si portreti më besnik i shenjtit|284x284px]] Midis gjinive më të rëndësishme të letërsisë fetare janë lavdet (''la lauda/le laude'' në italisht), krijimet që këndonin lavdet e shenjtëve, të [[Krishti]]t dhe të shën Mërisë dhe që shpesh përmblidheshin në dorëshkrime të quajtura "laudari" për [[vllazëritë]] fetare. Shpesh bëhet fjalë për lavde të shkruara në formë dialogu me karakterin e dramave të shenjta që recitoheshin në raste fetare me njëfarë rëndësie me shoqërim muzikor. Lavdet e kësaj periudhe janë gati të gjitha anonime dhe vijnë mbi të gjitha nga [[Toskana]], nga [[Umbria]], nga [[Marche]], nga [[Abruco|Abruzzo]] dhe nga Italia veriore dhe konservojnë, në varfërinë e strukturës së tyre sintaksore, një karakter shumë të thjeshtë por jashtëzakonisht të sinqertë. Tregohen episodet e [[Ungjilli]]t me më shumë efekt, si mrekullitë e Jezusit dhe të Marias si dhe jeta e shenjtëve. Midis përshkrimeve më të arritura dhe plotë me ndjenja fetare dhe emocionale, është ajo e Virgjëreshës që shikon në soditje Fëmijën Jezus dhe vajtimi i Nënës në këmbët e kryqit. Veprat me karakter fetar qenë në këtë mënyrë të shumta në këtë periudhë por ato që dallohen për karakterin e vërtetë poetik janë "Cantico di Frate Sole" i Françeskut të Asizit dhe "le Laude" të [[Jacopone da Todi]]. "''Figura e parë e madhe që hasim në pragun e letërsisë sonë të dyqintës është ajo e shën Françeskut të Asizit''" siç shkruan qoftë Giuseppe Petronio<ref>Giuseppe Petronio: Compendio di storia della letteratura italiana, botimi i 3-të, [[Palermo]], Palumbo, [[1968]], fq. 26</ref> ashtu dhe Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 52</ref>. Nga shën Françesku na kanë mbërritur disa vepërza në latinisht dhe një kantik, i shkruar në të folurën vulgare umbre, i njohur si ''Cantico delle Creature'' ose "Il Cantico di Frate Sole", që mund të konsiderohet teksti më i vjetër i [[Letërsia italiane|letërsisë italiane]]. Sipas Natalino Sapegno-s<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 53</ref>, "tipi i prozës ritmike të rimuar, që në ndarjen e parregullt të vargjeve, duket se u rijep jehonë formave të liturgjisë, nuk gjen korresponduese në letërsinë bashkëkohore italiane". [[File:Giotto - Legend of St Francis - -05- - Renunciation of Wordly Goods.jpg|thumb|left|[[Giotto di Bondone]], Shën Françesku heq dorë nga veshjet, Bazilika e Sipërme e Asizit|268x268px]] Pas vdekjes së shën Françeskut lindi një letërsi lulëzuese françeskane që vazhdoi edhe në [[Shekulli XIV|Treqintën]]. Ajo prodhoi biografi të shumta të shenjtit të shkruara në latinisht dhe shpejt të përkthyera në gjuhën vulgare. Përmenden mbi të gjitha Tommaso da Celano me ''Legenda prima'', që u shkrua me porosi të papa [[Gregori IX|Gregorit të IX]] në [[1229]], ''Legenda secunda'' dhe "Leggenda dei tre compagni" (Legenda trium sociorum) sipas modelit të "I Fioretti di San Francesco"; "''Specchio della perfezione''" (''Speculum perfectionis''), e redaktuar nga një shkrimtar anonim që ishte i pari që na përcolli "Il Cantico delle creature". Biografia e dytë e shenjtit me karakter zyrtar është ajo që shkroi San Bonaventura da Bagnoregio, e titulluar "Leggenda maggiore" (Legenda maior), si detyrë për "Urdhërin e fretërve minorë" për të arritur te "Atti del beato Francesco e dei suoi compagni" (Actus beati Francisci et sociorum eius) të konsideruar burimi i parë i "I Fioretti di San Francesco" në gjuhën vulgare. Një autor i panjohur, që nga disa kritikë identifikohet si Giovanni Parenti, shkroi një vepër në formë alegorike në [[1227]] me titull "''Sacrum commercium sancti Francisci cum domina Paupertate''" (Martesa mistike e shën Françeskut me Madonën Varfëri), vepër që ndikoi si biografitë e ardhshme të shenjtit, ashtu dhe autorë si [[Giotto di Bondone]] dhe [[Dante Alighieri]]. Nga Dantja, në fakt hasim te Parajsa – kënga XI panegjerikun e shën Françeskut, ku vihet në dukje martesa e shenjtit me Varfërinë. Por do të ishte me Jacopone da Todi dhe me "Stabat mater" (Vajtimi i Madonës), një lavd i dialoguar me gjuhë të përzier me fjalë në të folurën vulgare umbre dhe atë latine dhe me [[metrika|metrikë]] që ripropozon modelet e poezisë së kultivuar, që poezia fetare arrin kulmin e saj poetik.[[File:Velázquez - El Bufón Calabacillas (Museo del Prado, 1636-37).jpg|thumb|Diego Velázquez, portreti i bufonit Juan Calabazas|303x303px]] === Lirika popullore dhe ''xhulareske'' === Në [[Shekulli XIII|Shekullin e XIII]] lulëzuan edhe krijimet me karakter popullor që me gjasa shërbenin si shoqëruese të kërcimeve gjatë festave. Bëhet fjalë për poezi që trajtojnë dashurinë, me këngë në formë të dialoguar midis një nëne dhe një bije që duhet të martohet, me ankesat e të rejave që duan burr, me përplasjet midis gruas dhe burrit, midis vjerrës dhe nuses. Disa nga këto poezi janë vepra të ''giullare-ve''<ref group="shpjegimi">''giullare'' rrjedh nga termi në latinisht 'iocularis' shfaqen nëpër tekste duke nisur që nga shek. i IX, si sinonim i 'mimus' dhe 'histrio', që më vonë do të merrnin kuptimin xhonglier, bufon, akrobat, ekspert i argëtimit të publikut me këngë, tinguj, kërcime, recitime etj. Midis shek. të X dhe të XIII xhularët u përhapën në Francë, Itali, Gadishullin iberik, në zonat anglo-normane dhe gjermanike si dhe në ato latine të lindjes. E kryenin veprimtarinë e tyre nëpër kryqëzime rrugësh me trafik të madh, në rrethinat e shenjtëroreve të njohura, në sheshe dhe në kështjella, duke kaluar një ekzistencë shëtitëse dhe të parregullt ku ndonjëherë mernin pjesë edhe gra (që u shtonin këtyre aktiviteteve prostitucionin), klerikë udhëtues të dhënë pas jetës shekullare ('goliardi'), fretër heterodoks dhe rebel; duke u bërë kështu simbol i shthurjes dhe korruptimit për kishën. Duke nisur nga shek. XII filluan të bëheshin autorë letrarë, duke shtuar, përkrah repertorit bufonesk, atë letrar, duke përhapur në këtë mënyrë 'Chansons de geste' si dhe duke u përpunuar përmbajtjen. Të vendosur pranë një mbrojtësi ose një oborri, cilësimi i tyre ndryshoi në ‘menestrello’; jo pak 'trovatorë' në gjuhën provencale si Marcabru, Peire Vidal, Raimbaut de Vaqueiras patën origjinë xhulareske. [http://www.treccani.it/enciclopedia/giullare/ zëri giullare në Enciclopedi Treccani]</ref> që, siç shkruan Sapegno<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 63</ref>, "''shënojnë urën e kalimit, me një fjalë, midis letërsisë së popullit dhe asaj të shpirtrave më të kultivuar dhe të rafinuar''". Në këtë mënyrë bëhet fjalë një letërsi kryesisht anonime "''si në planin anagrafik (shumë krijimeve nuk u dihen autorët) dhe në planin kulturor: në fakt mungon një reliev i veçant dhe individual stilistik, format ekspresive janë stereotipizuar, konvencionale, përsëritëse se autori, për suksesin e prodhimtarisë së tij bazohej mbi të gjitha në shpikjen, në gjetjen brilante dhe improvizimi, në batutën e momentit''"<ref>C. Salinari, C. Ricci, ''Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici'', Volume 1, ''Dalle origini al Quattrocento'', Laterza, [[Bari]], [[1991]], fq. 197</ref>. Më i vjetri midis dokumenteve të kësaj poezie xhulareske mund të konsiderohet një [[ninulla|ninullë]] në të folurën toskane, e titulluar "''Salv'a lo vescovo senato''" që i përket fillimit të gjysmës së dytë të [[Shekulli XII|Shekullit të XII]] e krijuar në monorima tetërrokshe ku një xhular thur në mënyrë të ekzagjeruar lavdet e kryepeshkopit të [[Piza|Pizës]] për të patur një [[kali|kalë]] dhe "''Lamento della sposa padovana''" që i përket [[Shekulli XIII|Shekullit të XIII]]. Bëhet fjalë për një fragment të një autori anonim i shkruar në vulgaren [[Republika e Venedikut|venedikase]], ku një grua ankohet për mungesën e burrit që po lufton me kryqëzatat dhe i thur elozhe besnikërisë së saj. Një tjetër krijim i famshëm me karakter xhularesk, përveç "''Vanto-s''", të shkruar në formën metrike të ''frottola-s'' nga [[Ruggieri Apuliese]] që jetoi në gjysmën e parë të Dyqintës, është ballfaqimi i "''Rosa fresca aulentissima''" e [[Cielo d'Alcamo]], bashkëkohëse e poezisë siçiliane, një krijim i hartuar në dialektin jugor ku një i ri i dashuruar dhe i pacipë i bën propozime një të reje, në fillim ngurruese dhe pastaj pranuese, që vë në dukje një dozë të mirë kulture të autorit. === Shkolla siçiliane === [[File:Titelblatt Minnesänger 1850.png|thumb|Përmbledhje me Minnesang e vitit 1850|majtas|321x321px]] Që nga viti [[1166]] në oborrin norman të Guljelmit të II të Siçilisë bashkëjetonin nga çdo anë trovatorët italianë dhe provencalë<ref group="shpjegimi">'troubadour-ët' (nga gjuha oksitane 'trobador', rrjedhur nga 'trobar' «me gjetë, me krijue vargje») quheshin poetët-muzikantë provencalë, që i përkisnin gjuhës së 'occ-it' (dmth. oksitanes) të Francës jugore. Ndërsa 'troviere' është poeti me gjuhën e 'oil-it' të Francës veriore. Dy termat rrjedhin nga folja 'trobar'; opinioni mbizotërues e lidh me mjedisin manastiror: 'trobar' do të ishte pasuesja e latinishtes së vonë 'tropare', 'tropum' (me kërkue tropet, dmth. vargjet, prozat ritmike). Në italisht quheshin 'trovatore', ndërsa në spanjisht 'trovador'. Trobador-ët përfaqësojnë poetin e ri të qytetërimit romans, i dalë nga shoqëria feudale dhe që përmbajtja e artit të tij konfirmon karakteret origjinale dhe aristokratike të një poezie që prirej drejt vetmisë ideale. Në shek. XII dhe XIII poezia provencale lulëzoi nga veprat e mbi 300 trobador-ëve; nga këta, disa u përkisnin klasave më të larta shoqërore, të tjerë, me origjinë më modeste, qenë aktivë pranë oborreve të fisnikëve, në Katalonjë, Aragonë, Kastilje, Itali, duke përhapur mënyrat e reja të lirikës dashurore. Shembulli i troubadour-ëve veproi mbi letërsitë vulgare, jo vetëm të popujve neolatinë, por të gjithë Evropës perëndimore dhe qendrore (edhe Minnesänger-ët e Gjermanisë janë ndikim i tyre). Me shek. e XIV tradita troubadour-eske u reduktuan në ‘lojërat floreale’ të Tuluzës. E injoruar për katër shekuj, vetëm me nisjen e romanticizmit rilindi interesi për pezinë antike provencale (oksitane), në fillim në format letrare, të gjinisë 'troubadour', më pas në studimin e filologjisë romanse. Nga lirika troubadour-eske kanë mbijetuar rreth 2600 krijime poetike, por vetëm 260 melodi. Nga 'trovier-ët' e languedoc, që në fund të shek. XII iu përshtatën modelit të poezisë provencale, kanë mbijetuar rreth 4000 krijime dhe 1400 melodi. [http://www.treccani.it/enciclopedia/trovatore/ trovatore në Enciclopedia Treccani]</ref><ref>Francesco De Sanctis, ''Storia della letteratura italiana'', faqe 6</ref>. Një përpunim i parë i gjuhës letrare për të mundur ta vendosësh në vargje u realizua në kohën e Federikut II në [[Siçilia|Sicili]] ku perandori, i rikthyer nga [[Gjermania]] kishte patur mënyrën për tu njohur Minnesänger-ët gjermanë, kishte nisur, afërsisht në [[1220]]-[[1250]], në shkollën siçiliane, një shkollë të vërtetë poetike në 'aulico siciliano' që frymëzohej nga modelet provencale dhe që shpuri përpara aktivitetin e saj letrarë për rreth tridhjetë vjet duke u përfunduar në [[1266]] me vdekjen e të birit të Frederikut, Manfredit, mbreti i Italisë i vdekur në betejën e Beneventos. Poetët e kësaj shkolle "''… shkruanin në një siçiliane të zgjedhur, dmth. në një siçiliane fisnike me përputhje të vazhdueshme me dy gjuhët, në atë kohë gjuhët letrare par ekselencë: latinishtja dhe provencalia''"<ref>Carlo Ricci e Carlo Salinari: Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici, [[Roma]], Laterza, [[1991]], fq. 125</ref>. Tema dominuese te poetët siçilianë qe ajo e dashurisë e frymëzuar nga modelet provencale: format në të cilat u shpreh kjo poezi janë 'la canzone', 'la canzonetta' dhe soneti, krijim i suksesshëm i [[Giacomo da Lentini]], kreu i lëvizjes. Përveç vetë mbretit Federiku II dhe dy bijve të tij, Enzo (mbret nominal i [[Sardenja|Sardenjës]]) dhe Manfredi që iu dedikuan me pasion aktivitetit poetik, qenë të shumtë poetët siçilianë me rëndësi të madhe apo të vogël që u vunë nën udhëheqjen shpirtërore të Giacomo da Lentini-t, jo rastësisht i përmendur nga [[Dante Alighieri]] në këngën XXIV të [[Purgatori]]t si themelues i shkollës siçiliane. Shkroi disa nga kanconet dhe sonetet më të mira që shkëlqejnë si perla në larminë dhe diversitetin e talenteve të 'canzoniere-s' siçiliane dhe dha përkufizimin e parë të dashurisë në letërsinë italiane. Midis më të rëndësishmëve përmenden edhe [[Guido delle Colonne]] nga i cili kanë mbijetuar pesë 'canzoni', [[Pier della Vigna]] nga [[Capua]] i përmendur nga Dantja në këngën XIII të [[Ferri]]t, [[Rinaldo d'Aquino]], [[Giacomo Pugliese]], [[Stefano Protonotaro]] nga [[Messina]] të cilit i detyrohemi krijimin e vetëm të konservuar në gjuhën origjinale siçiliane (''Pir meu cori allegrari''). Në disa prejt tyre, pranë repertorit me përmbajtje provencale, në disa poetë si mbreti Enzo, haset një interes psikologjik që le për të kuptuar aty këtu Madonën engjëllore të stilnovist-ëve. Megjithatë ishin mjaft larg nga erotizmi provencal dhe francez dhe më afër platonizmit italian dhe traditës klasike. Me zanafillë të ndryshme, në fakt ishte shkolla e ishullit, e përbërë kryesisht nga jurist dhe noterë, më afër nga bota franceze me traditën humaniste dhe në kompleks të shkëputur nga bota kalorsiake franceze, e admiruar nga larg por vështirsisht e ndjerë si e tyre, aq më tepër që perandori kishte vënë në jetë për herë të parë në histori, pas luftrave të ashpra, shpërbërjen e sistemit feudal. I nënvlerësuar nga kritika e shek. të XIX për karakterin e tij akademik me lojë të rafinuar intelektuale, por u vlerësua në shek. e XX falë vepërs së shumë studiuesve të rëndësishëm si Francesco Bruni, Cesare Segre dhe Gianfranco Contini, të cilët nënvizuan rezultatet e sukseshme gjuhësore, që i dhanë për herë të parë Italisë atë fjalor të pasur në të folurën vulgare që i mungonte akoma dhe që u asimilua dhe në vazhdimsi u pasurua nga eksperimentimet e bardëve të mëdhenj toskanë, nga imitimet e Guittone-s në përpunimin e gjuhës së freskët por të pasur të stilnovistëve. Do të ruheshin gjurmë të forta deri në ditët e sotme. Bruno Migliorini konfirmon afrinë thelbësore midis asaj gjuhe siçiliane, të lindur nën tendat e oborrit të Frederikut gjatë rrethimit të qyteteve 'guelfe' dhe nga poezia më e mirë të Tetëqintës, të cilën kritika romantiko-pozitiviste zhvlerësoi veprën e "noterëve" siçilianë në emër të një poezie që konsiderohej e madhe vetëm kur ishte "popullore dhe spontane". Një poet i vlerësuar i shkollës siçiliane qe edhe [[Cielo d'Alcamo]] që shkroi në [[1231]] kontrastin e famshëm (gjini poetike popullore) ''Rosa fresca aulentissima''. Cielo ofron një rilexim të ndryshëm, në këndvështrimin komik dhe realist në kundërshtim me figurat eterike dhe ndonjëherë të stereotipizuara të madamave provencale. Parodia e manierizmave dhe të temave të shkollës, është kënga e dashurisë së një xhulari dhe jo e një njeriu të rafinuar oborri, që shkëmben një sërë batutash të gjalla dhe të mprehta me trëndafilin e tij, që nga simbol abstrakt i dashurisë bëhet ''carama'' e tij, dmth. ''e bukura'' e tij, që i vardiset pa mëshirë duke përfituar nga mungesa e familjes që e mban me xhelozi nën tutelë. Nën pretekstin e ruajtjes së nderit të saj vajza shtiret mosdashëse, për të marr vlerësimet më të shkëlqyera dhe ta ftonte në fund të dashurin ta ndiqte në dhomën e saj. Efekti burlesk është arritur nga pranëvendosja e gjuhës letrare me shprehje dialektore popullore siçiliane dhe jugore, që në fakt përgënjeshtrojnë në mënyrë komike fisnikërinë e pretenduar të nga shtirja fillestare. [[Jacopo da Lentini]]t, noter pranë oborrit të Frederikut II dhe me gjasa nismëtari i shkollës, i atribuohet krijimi i gjinisë së sonetit dhe teorisë së dashurisë, të kuptuar si ndjenjë që lind nga shikimi i një gruaje dhe që ushqehet nëpërmjet imagjinatës, që do të rimerej nga e gjithë poezia lirike e dashuris së [[Shekulli XIII|Dyqintës]], nga shkolla siçiliane nga [[Dolce Stil Novo|stilnovistët]]. Midis përfaqësuesve kryesorë të shkollës, që qenë të gjithë funksionarë të oborrit të Frederikut II, përmenden, veç Jacopo da Lentinit, [[Pier della Vigna]], [[Jacopo Mostacci]], [[Percivalle Doria]], [[Rinaldo d'Aquino]], [[Guido delle Colonne]], [[Ciacco dell'Anguillara]], [[Stefano Protonotaro]], [[Giacomino Pugliese]], veç vetë Frederikut dhe birit natyror Enzo. Poetët e shkollës siçiliane shkruanin këngë sipas modeleve të poezisë provencale që, e lindur pranë oborreve, lartësonte dashurinë si një zakon sjelljeje fisnike më shumë se sa ndjenjë e menjëhershme dhe shpërthyese. Ata ndiqnin edhe vetë skemat metrike të asaj gjinie poezie duke e risjellë këtë gjini të 'canzone-s', të [[balada|baladës]], të 'sirventes'<ref group="shpjegimi">'sirventese' (ose serventese) krijim poetik me zanafillë provencale, fillimisht kushtuar nga 'sirven-i' (në provencalen antike, «shërbëtor») zotërisë së tij për ti lartësuar gjestet. Në traditën italiane, ‘sirventese-ja' njohu forma të ndryshme. 'Sirventese' provencale u zhvillua shpejt si këngë politike, luftarake, apologjetike, didaktike dhe, nga shek. XIX, fetare; mbetej e përjashtuar vetëm përmbajtja dashurore, e rezervuar për 'canzone-n'. Në Itali, ku pati sukses midis shek. të XIII dhe të XV, 'sirventese' shpesh pati një karakter narrativ. [http://www.treccani.it/enciclopedia/sirventese/ sirventese te Enciclopedia Treccani]</ref> dhe të 'contrasto-s'.<ref group="shpjegimi">Quhej 'conflictus', 'altercatio' ose 'disputatio' në latinisht, 'débat', 'disputation', 'bataille' në frëngjisht, 'Streitgedicht' në gjermanisht, 'questione', 'contenzione', 'altercazione' dhe 'contrasto' në italisht, një krijim me qëllime dramatike, në ndonjë rast i recituar, nëse jo i shfaqur, nga xhularët në sheshe dhe panaire. Janë gati gjithmonë në vargje dhe ofrojnë larmi metrikash si narrative ashtu dhe lirike, por hasen edhe në prozë. Jo gjithëçka është dialog; autori prezanon në fillim, në fund si dhe në mes ndonjë pjesë të shkurtër narrative. Personazhet që debatojnë janë shpesh figura alegorike ose personifikime të koncepteve abstrakte. Lulëzimi i madh i 'contrasto-ve' arrihet në letërsinë latine mesjetare. Subjektet janë të shumta: Krishti dhe Satanai, shpirti dhe trupi, engjëlli dhe djalli, i gjalli dhe i vdekuri, bota dhe feja, karnavalet dhe kreshma, dimri dhe pranëvera (ose vera), trëndafili dhe zambaku (ose manushaqja), janari dhe muajt e tjerë, qengji dhe bima e linit, uji dhe vera, etj. Këto argumente gjenden të përkthyer ose të përpunuar pak a shumë në letërsitë romanse të shekujve të parë. Të shpeshta janë edhe kontrastet dashurore. [http://www.treccani.it/enciclopedia/contrasto_%28Enciclopedia-Italiana%29/ CONTRASTO Enciclopedia Italiana (1931) Treccani nga Mario Pelaez]</ref> Dy krijime kanë mbijetuar në gjuhën origjinale vulgare siçiliane, të shpëtuara nga Giovanni Maria Barbieri: ''Pir meu cori alligrari'' i [[Stefano Protonotaro]]s nga [[Messina]] dhe ''S'iu truvassi Pietati'' i mbretit Enzo, i biri i Frederikut. Gjithë poezitë e tjera qenë përkthyer në vulgaren fiorentine nga kopistët toskanë, që i konservuan në disa dorëshkrime, midis të cilëve 'Canzoniere Vaticano Latino 3793' dhe 'Laurenziano Rediano 9'. Në historinë e poezisë, siç shkruan Mario Sansone ''"Jo e madhe është rëndësia e shkollës poetike siçiliane, por shumë e madhe është rëndësia e saj në historinë e kulturës tonë dhe në formimin e gjuhës tonë letrare"''<ref>Mario Sansone, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Principato, [[1960]], fq. 35</ref>. === Poezia në Italinë veriore === Në [[Italia|Italinë]] veriore lindi ndërkohë një letërsi interesante vulgare me karakter didaktik që frymëzohej si nga tradita provencale që përfshin ''enueg-un''<ref group="shpjegimi">'enueg', nga provencalia 'enuei' «mërzi». – Gjini letrare e letërsisë provencale e imituar edhe në Itali me emrin 'noia'. [http://www.treccani.it/vocabolario/enueg/ enueg te Vocabolario Treccani]</ref> dhe ''plazer-in''<ref group="shpjegimi">'plazer' nga gjuha provenale (latinisht placēre, ndërsa në italisht 'piacere', që do të thotë kënaqsi)]. – Gjini krijimesh të lirikës provencale, e imituar edhe në Itali nga disa poet të shekujve të XIII dhe XIV, që konsistonin në një listë situatash të këndshme ose dëshirash, ku ndonjëherë nga i njëjti autor ose nga një poet tjetër, formohet një krijim analog, i quajtur enueg 'enueg', ku kënaqsive u kundërvihen bezditë përkatëse. [http://www.treccani.it/vocabolario/plazer/ plazer te Vocabolario Treccani]</ref>, ashtu dhe në traditën bibliko-apokaliptike, dmth. letërsi eskatologjike të shek. të [[Shekulli XII|XII]] dhe [[Shekulli XIII|XIII]]. Midis autorëve më të shquar përmendet kremonezi Gherardo Patecchio, që shkroi një poemth me udhëzime morale të titulluar ''Slanamento de li proverbi de Salamone'' dhe një listë në njëmbëdhjetë rrokësha mbi bezditë e jetës me titullin ''Noie'', Uguccione da Lodi autor i një ''Libro'' të shkruar në gjuhën venete dhe në monorimë me vargje aleksandrine që trajton gjykimin hyjnor, Giacomino da Verona që shkroi në dialektin veronez një poemth të ndarë në dy pjesë, ''De Ierusalem celesti'' dhe ''De Babilonia civitate infernali'' që konsiderohen midis burimeve të [[Komedia hyjnore|Komedisë hyjnore]] të Dantes. Por midis shkrimtarëve më të aftë dhe rëndësishëm të shekullit të XIII që shkruan në gjuhën lombarde përmendet Bonvesin de la Riva për poemthat e tij të lidhur me nevoja didaktike, kontratet e tij me karakter alegorik, por mbi të gjitha për ''Libro delle tre scritture'' të shkruar rreth vitit [[1274]], të ndarë në tre pjesë që ka për subjekt [[Ferri]]n (''scrittura nigra''), Pasionin e Krishtit (''scrittura rubra'') dhe [[Parajsa|Parajsën]] (''scrittura aurea''). Teksti konsiderohet i pari në letërsinë vulgare në dialektin lombard dhe autori midis pararendësve të Dantes. Në gjysmën e dytë të Dyqintës u përhap në Italinë veriore një letërsi në gjuhën vulgare në formën e [[balada|baladës]], kryesisht anonime, të shkruar mbi të gjitha nga xhularët dhe e përbërë nga ankesat e vajzave të reja që duan të martohen, nga gra të keq martuara dhe nga këngë dasmash. Nga [[Mantova]] ka mbërritur një këngë anonime për kërcim, ndërsa nga [[Milano]] ose nga [[Pavia]] shembulli i parë i satirës në gjuhën vulgare kundër fshatarit të keq e titulluar ''Detto'' e Matazone da Caligano. Ndërsa nga [[Veneto]]ja ka mbërritur ''Lamento della sposa padovana'' dhe nga [[Emilia]] si dhe nga [[Romagna]] ''sirventesi'' të ndryshme me subjekt politiko-qytetar. Nga Toskana kanë mbërritur tre krijime: një ''tenzone''<ref group="shpjegimi">'tenzone' debat poetik në përdorim në letërsinë mesjetare, me zanafillë provencale. Në lirikën provencale, në fakt, 'tensó' përkufizohej një shkëmbim strofash ose poezish që dy poetë i adresonjë në formë polemike, ndonjëherë në ton elegant dhe diskutim të zgjedhur, herë të tjera me sulme personale, mbi argumente të ndryshme (dashurorë, moralë dhe politikë). E rëndësishme është 'tenzone-ja' (3 kopje sonetesh) midis Dantes dhe mikut të tij Forese Donati. [http://www.treccani.it/enciclopedia/tenzone/ tenzone te Enciclopedia Treccani]</ref> me argument politik, një [[parodia|parodi]] e Pasionit dhe një epitaf 'sermone'<ref group="shpjegimi">Krijim poetik me karakter moralistik dhe didaskalik me ton oratorik dhe të thjeshtë (në shembullin e Oracit që sermones quajti Satirat dhe Epistolat e tij, biseda prozaike, në krahasime me poezinë më impenjative), edhe poezi e shkurtër që, gjatë festës së Krishtlindjeve, ishte zakon të recitoheshin nga fëmijën. [http://www.treccani.it/vocabolario/sermone1/ pika 3. Letteratura te Vocabolario Treccani]</ref> të atribuara xhularit Ruggieri Apuliese. === Lirika toskane === Me vdekjen e Frederikut të II dhe të të birit Manfredi u asistua në perëndimin e fuqisë zveve si dhe shterimin e poezisë siçiliane. Pas betejës së [[Benevento]]s (1266) aktiviteti kulturor u zhvendos nga [[Sicilia]] në [[Toskana|Toskanë]], ku lindi një lirikë dashurie, pikërisht lirika toskane, e ngjashme me atë të poetëve të oborrit siçilian por e përshtatur për gjuhën e re vulgare dhe e përzier me klimën dinamike dhe konfliktuale të qyteteve 'komunalë': në planin tematik të dashurisë oborrtare iu shtuan përmbajtje të reja politike dhe morale. Rimeren kështu në [[Toskana|Toskanë]] temat e shkollës siçiliane dhe kërkesat për stil dhe metrikë provencale me pasurimin e dhënë nga pasionet e reja të kohës komunale. Poezia e poetëve toskanë pasurohet kështu si nga këndvështrimi tematik ashtu dhe gjuhësor edhe pse munguon "''ai nivel aristokratik formal të cilit siçilianët përgjithësisht i përmbaheshin''"<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]], fq. 23</ref>. Në grupin e poetëve toskanë bënin pjesë [[Bonagiunta Orbicciani]] nga [[Lucca]], [[Monte Andrea]], fiorentini [[Chiaro Davanzati]], [[Compiuta Donzella]] dhe shumë të tjerë nga të cilët më i njohur është [[Guittone d'Arezzo]] (i njohur edhe si Fra Guittone dal Viva da Arezzo). Prijësi i poetëve toskanë konsiderohet Guittone del Viva d'Arezzo, i lindur afër vitit [[1235]] në [[Arezzo]] dhe i vdekur në vitin [[1294]], te i cili mund të gjesh, siç vëren Alberto Asor Rosa<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]], fq. 24</ref> "''... një koncept të funksionit të poezisë më i artikuluar nga ai i praktikuar nga siçilianët dhe, ndoshta, nga vetë provencalët''". Guittone ka lënë një përmbledhje të gjerë rimash (të përbëra nga 50 'canzoni' dhe 239 sonete) te të cilat pasqyrohen dy mënyrat e tij të ndryshme të jetesës, dhe në këtë mënyrë edhe vepra e tij ndahet në dy pjesë: e para, ku imiton poetët e shkollës siciliane, që ia kushton dashurisë dhe armëve, ndërsa e dyta me përmbajtje fetare dhe morale. Guittone-s i atribuohet shembulli i parë i 'canzone-s' politike (''Ahi lasso, or è stagion de doler tanto'') e shkruar në vazhdim të humbjes që guelfët fiorentinë pësuan në vitin [[1260]] në betejën e Montapertit nga gibelinët, ku, me tonin energjik dhe të vrullshëm do të rigjendej në disa faqe të Dantes, ai ankohet për paqen e humbur duke përdorur dhe alternuar [[sarkazma|sarkazmën]] me 'diskutimet' dhe [[ironia|ironinë]]. Por poeti i vërtetë kuhet kërkuar te rimat e tij me karakter fetar dhe vecanërisht te 'le laude' (lavdet), si në atë kushtuar Shën Domenikut e shkruar me skemën e betejës së shenjtë, të krijuar po nga ai. Guittone d'Arezzo i atribuohet edhe një ''Trattato d'amore'' në 12 [[soneti|sonete]] dhe rreth tridhjetë ''Lettere''. Midis poetëve më interesantë të shkollës së Guittone-s, mbetet lukezi [[Bonagiunta Orbicciani]] të cilit Dantja në këngën XXIV të [[Purgatori]]t i beson detyrën e përcaktimit të mënyrës së re të vargëzimit, me emrin 'stilnovo'. Në të njëjtën kohë, lindën në [[Pistoia]], në [[Piza]] dhe në [[Firenca|Firence]], shkolla të tjera në mënyrë pak a shumë të përpiktë me Guittone-n. Përmenden [[Chiaro Davanzati]], që në ''Canzoniere'' e tij paraprin motivet stilnoviste, guelfi [[Monte Andrea]], të cilit i atribuohet ''trobar clus-i'' më i vlerësuar fiorentin, dhe [[Dante da Maiano]], që shkroi një ''Canzoniere'' në një stil të ndërmjetëm midis atij siçilian dhe atij guittonian. Nuk është provuar ekzistenca historike e poeteshës [[Compiuta Donzella]] të cilës i atribuohen, vetëm nëpërmjet një dorëshkrimi, tre sonete. === Il Dolce Stil Novo === [[File:DanteFresco.jpg|thumb|''Dante Alighieri'', Andrea del Castagno, ''Cikli i burrave dhe grave të shquara''|413x413px]] {{quote|text=Il dolce stil novo duhet vendosur, në kulturë, në ndjenjën që poetët patën për një poezi të re: ndjenjë e turbullt, e pa arsyetuar në mënyrë racionale. Duhet konsideruar si një aureolë letrare e ushqyer nga një kulturë shumë e ndjeshme dhe e zgjedhur me forma elegante dhe përpunuara, një një frymëzim të medituar që kërkonte zërin më intim të Dashurisë dhe që do të thotë ndjesinë që fshihej nën fjalë".<ref>Francesco Flora, ''Storia della letteratura italiana'', volumi I, Arnoldo Mondadori Editore, [[Milano]], [[1958]], fq. 62-63</ref>}} Midis fundit të shekullit të XIII dhe viteve të para të atij pasues lindi [[Il Dolce Stil Novo]], një lëvizje poetike që, duke theksuar tematikën dashurore të lirikës korteze, e çon në një pjekuri shumë më të rafinuar. I lindur në [[Bolonja|Bolonjë]] dhe në vazhdim i lulëzuar në Firence, do të bëhej shpejt sinonim i kulturës së zgjedhur filozofike dhe kjo, siç e justifikon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 38</ref>, "''...shpjegon në këtë mënyrë se si poetët e rinj të shkollës së re e shikonin me përçmim, më shumë se siçilianët, rimatorët e grupit toskan, që i kritikonin se në njëfarë mënyre kishin borgjezuar poezinë dhe se u mungonte çiltërsia dhe rafinimi stilistik''". Emri i 'shkollës' së re nxiret nga Dantja. Kështu pohon Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', volumi I, ''Dalle origini alla fine del quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 79</ref> "Është e njohur se Dantja, duke hasur në një pjesë të Purgatorit, rimatori Bonagiunta Orbicciani, ndërsa na ofron emrin (të përshtatur tashmë prej kohësh nga tradita e vjetër) e shkollës ose grupit letrar në të cilin ai bën pjesë, duke e përkufizuar pastaj këtë "dolce stil novo" si një shkrim kur "Amore spira" (kur dashuria shuhet). Poetët e "Dolce Stil Novo-s" e kthejnë dashurinë në momentin qendror të jetës së shpirtit dhe zotërojnë një gjuhë më të pasur dhe të artikuluar se ajo e poetëve të shkollave paraardhëse. Doktrina e tyre "''i hiqte dashurisë çdo element tokësor dhe arrinte ta bënte jo një mjet, por mjetin për tu ngjitur kuptimin më të lartë të Zotit''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 39</ref>. Nismëtari i kësaj shkolle qe bolonjezi [[Guido Guinizelli]] dhe midis poetëve të tjerë, mbi të gjitha toskanë, përmenden të mëdhenjtë si [[Guido Cavalcanti]], vetë [[Dante Alighieri]], [[Cino da Pistoia]] dhe më të vegjël si [[Lapo Gianni]], [[Gianni Alfani]] dhe [[Dino Frescobaldi]]. I konsideruar si themeluesi i "dolce stil novo", për [[Guido Guinizzelli]]-n nuk të dhëna anagrafike të sigurta. Ai identifikohet nga disa me gibelinin Guido di Guinizzello i lindur në [[Bolonja|Bolonjë]] midis viteve [[1230]] dhe [[1240]], ndërsa nga të tjerë me njëfarë Guido Guinizello, një kryebashkiak i Castelfranco Emilia. Ai ka lënë, me canzone-n ''Al cor gentil rempaira sempre amore'', atë që duhet të konsiderohet si manifesti i "dolce stil novo-s" ku vihet në dukje identiteti midis zemrës fisnike dhe dashurisë dhe si xhentilesë që qëndron në cilësinë e shpirtit dhe jo në gjak. Ai rimerr pastaj me thekse sublime konceptin e krahasimit midis gruas dhe engjëllit, tashmë të vlerësuar nga Guittone d'Arezzo dhe nga poetët e tjerë të mëparshëm. Lindur në Firence nga një nga familet guelfe të pjesës së bardhë ndër më të fuqishmet e qytetit, [[Guido Cavalcanti]] përshkruhet nga bashkëkohësit e tijv ''"si kalorësi përçmues dhe vetmitar, i gjithi i përqëndruar në meditimin filozofik dhe gati me siguri një ndjekës i averroizmit"''<ref name="ReferenceA">Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 40</ref>. Qe mik me Dante Alighieri-n, që i kushtoi 'Vita Nova-n', dhe mori pjesë aktivisht në jetën politike fiorentine duke mbështetur 'Cerchi-t' kundër 'Donati-jve'. I dërguar në ekzil në Sarzana më 24 qershor [[1300]], u rikthye po atë vit në atdhe ku gjeti vdekjen në fund të gushtit të atij viti. 'Canzone-ja' më e famshme e Cavalcanti-t qe teoria "''Donna mi prega perch'io voglio dire''", në të cilën poeti e trajton dashurinë duke i dhënë një interpretim me karakter averroist, siç pohon Mario Sansone<ref name="ReferenceA"/>, dashuri është për Cavalcanti-n një ''"proces i inteligjencës që nga "veduta forma" (forma e dukshme) e femrës nxjerr idenë e bukurisë, të zotëruar në potencial dhe i bashkë-depërton"''<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 85</ref> dhe nuk është, si për Guinizelli-n, bekuese por ekstremisht tokësore dhe jep më shumë dhimbje se sa gëzime. Përkrahë tre silnovistëve madhorë (Guinizzelli, Cavalcanti dhe Dante) qenë katër poetë të tjerë që i përkisnin rrymës së 'Dolce stil novo-s'. Lapo Gianni, shkrimtar i shtatëmbëdhjetë krijimeve poetike të arritura deri më sot, kujtohet në sonetin e famshëm të Dantes "Guido, i' vorrei che tu e Lapo ed io": nga kjo supozohet se Dante ishte një mik i ngushtë me Lapon, sëbashku me Cavalcanti-n. Gianni Alfani, figurë me atribuim akoma të pasigurtë historik, kujtohet mbi të gjitha për "Ballatetta dolente-n" e tij. Njihej me Guido Cavalcanti-n, siç mund kuptohet nga një sonet e tij ("Guido, quel Gianni ch'a te fu l'altrieri") dhe ka kompozuar një numër rimash mjaft të reduktuar përkundrejt atij të stilnovistëve të tjerë. Dino Frescobaldi qe një poet shumë i dashur si nga bashkëkohësit<ref>Francesco Trucchi, Poesie italiane inedite di dugento autori dall'origine della lingua infino al secolo decimosettimo, Prato, [[1846]].</ref> ashtu dhe nga kritikët letrarë modernë<ref>Guasti, Storia del sonetto italiano corredata di cenni biografici e di note storiche.., Prato, [[1839]]</ref>. Mik intim i Dantes, poeti i madh i dëgoi shtatë këngët e para të kryeveprës së tij, dhe Dino ia riktheu duke e lutur që ta vazhdonte veprën. Stilnovisti i fundit qe Cino da Pistoia, i vlerësuar nga kritika si ndërmjetës mes stilit të Dantes dhe atij të Petrarkës<ref>Poeti del Duecento, a cura di G. Contini, 2 voll., Milano-Napoli, Ricciardi, [[1960]], vol. II, fq. 630</ref> dhe mjeshtri i vetë Petrarkës në muzikalitetin e poezisë dhe në efikasitetin e përdorimit të gjuhës vulgare. === Poezia komiko-realiste === Përkrahë lirikës korteze një vend të rëndësishëm i caktohet poezisë komiko-realiste: qartësisht e kundërt me spiritualitetin stilnovist, rryma komiko-realiste është zbavitëse dhe realiste, kultivon shijen e polemikës, rebelimit dhe komicitetit që zëvendësojnë atë të bukurisë ideale. [[Historiografia]] letrare ka sajuar shprehje të ndryshme për të përkufizuar një prirje poetike të karakterizuar nga përballja me tema të realitetit dhe të përditshmërisë në këndvështrimin përgjithësisht [[Parodia|parodik]]: flitet për poezinë borgjeze, poezi komiko-realiste, poezi realisto-zbavitëse. Etiketa që padyshim rezulton më përfshirëse është "poesia comico-realistica" ndërkohë që binomi jep të dhëna mbi stilin (komik, që manualet e [[retorik]]ës e vendosin përkundrejt atij tragjik. Stili komik lejon përdorimin e gjuhës triviale dhe është e përshtatshme për të trajtuar argumente të lidhura me përditshmërinë dhe botën lëndore) dhe mbi përmbajtjen (realiste). Ajo u përhap në [[Umbria]] dlhe në [[Toskana|Toskanë]] dhe e pati qendrën e saj në [[Siena]]. Midis poetëve më të rëndësishëm përmenden Rustico di Filippo, që ka lënë 58 sonete në të cilët vërehen ndikimet sikulo-guittoniane por edhe tema origjinale të lidhura me gjininë komike, Meo de' Tolomei, autor i disa soneteve me karakter karikaturor dhe xhulari aretinas, Cenne della Chitarra, që shkroi 'canzoni' të frymëzuara nga jeta fshatare. Por dy poetët më domethënës të poezisë komiko-realiste qenë [[Cecco Angiolieri]] dhe [[Folgore da San Gimignano]]. Kjo është një rrymë që lidhet me një traditë me prejardhje mediolatine, ajo e poezisë 'goliardia' që ishte përhapur në shekullin e XII në [[Franca|Francë]], në [[Gjermania|Gjermani]] dhe në [[Italia|Itali]], por dhe ajo e 'fabliau-t'.<ref group="shpjegimi">krijim narrativ në vargje (distikë tetërrokësh me rimë përputhëse) me zanafillë nga poezia mesjetare franceze e 'langua d'oïl', e praktikuar veçanërisht në shek. e XIII. Me shtrirje të kufizuar (midis 100 dhe 600 vargjeve), 'fabliau-t' kanë karakterin e letërsisë evazive, shpesh me natyrë burleske (tregime mashtrimesh dashurore, shaka etj.) apo satire (kundër femrave, fshatarëve, klerit etj.). [http://www.treccani.it/enciclopedia/fabliau/ fabliau te kategoria Poesia in Letteratura në Enciclopedia Treccani]</ref> Ajo frymëzohet nga tema realiste (dashuria si vibrim ndjesishë, femra si krijesë tokësore) dhe me motive antikorteze (lartësimi i parasë, i lojës, i tavernës dhe të kënaqësisë). Efekti parodik arrihet pikërisht nga lartësimi i vlerave të kundërta me ato të stilnovistëve dhe korteze (oborrtare). Femra nuk është figura engjëllore, spirituale; dashuria nuk është eksperienca platonike, çmaterializimi por dashuria është vlerësuar si një vlerë tokësore, për tu konsumuar. Edhe gjuha është ajo e përditshme me kërkimin e fjalës efikase dhe të ngjyrosur sipas përdorimit të përplasjes në fytyrë dhe të ''vituperium-it'', me një përdorim të shpeshtë të diskutimit të drejtpërdrejtë dhe përdorimit të një zhargoni që mund të përkufizohet si "harbute". === Letërsia në prozë === [[File:Brunetto latini livre dou tresor.jpg|thumb|''Thesari'', libri I]] Pesha e prozës latine dhe franceze (të konsideruara si gjuhë më të përshtatshme për krijimet letrare) është akoma shumë e fortë në këtë periudhë prandaj proza vulgare, përkundrejtë poezisë, pati njëfarë vonese. I pari që dha modelet për gjuhën vulgare qe gramaticieni bolonjez Guido Faba që kuptoi rëndësinë që gjuha vulgare po fitonte në jetën e përditshme dhe në atë politike. Përgjatë [[Shekulli XIV|Treqintës]] u formua një përmbledhje novelash të shkruara në gjuhën vulgare fiorentine, me autor anonim, e titulluar 'Novellino' me synime morale dhe pedagogjike. Midis prozatorëve të tjerë të kësaj periudhe përmenden Salimbene de Adam, një frat françeskan nga [[Parma]], që shkroi kronika të shumta letrare në një latinishte të rafinuar dhe në të njëjtën kohë popullore që përfshinte edhe forma të shumta të gjuhës lombarde dhe asaj emiliane; Jacopo da Varazze, frat domenikan i bërë në vitin [[1292]] peshkop i [[Gjenova|Gjenovës]] që shkroi në latinisht një përmbledhje që shpejt u përhap në version të vulgarizuar; [[Brunetto Latini]], pa dyshim figura kryesore midis prozatorëve dueçenteskë që shkroi në 'langua d'oil' ''Thesarin'' ('Li livres dou Trésor'), një test enciklopedik që i përkthyer në vazhdim në gjuhën vulgare pati dy versione dhe që Dante e konsideronte një burim të çmuar për ''Komedinë'' e tij duke e përmendur si mësuesi ideal i këngës XV [[Ferri]]t dhe il ''Il Tesoretto'' duke rimarr modelin e ''Roman de la rose''; Bono Giamboni hartoi një vepër me karakter alegoriko-didaskalik, ''Il libro de' vizi e delle virtudi'' duke krijuar për veprën e parë doktrinale autonome. Të shumta janë shkrimet që krijohen në gjuhën vulgare dhe në frëngjisht me karakter doktrinal dhe moralizues si "''Libro della composizione del mondo''" i Restoro d'Arezzo, një lloj traktati modern mbi [[gjeografia|gjeografinë]] dhe [[astronomia|astronominë]], "''Liber de regimine rectoris''" i fra' Paolino Minorita i shkruar në gjuhën vulgare venedikase duke ndjekur modelin latin dhe francez që mban sugjerime me karakter moral për ata që qeverisin, "''Trésor-i''" i [[Brunetto Latini]]t i shkruar në frëngjisht dhe nga po nga ky autor poema alegoriko-didaktike e mbetur pa përfunduar me titull "''Il Tesoretto''". Shumë proza të Dyqintës najnë më së shumti të përkthyera nga frëngjishtja dhe kanë karakter moral si "Dodici canti morali", "''Disticha Catonis''" dhe traktatet e Albertano da Brescia të përkthyer në gjuhën vulgare nga Andrea da Grosseto në vitin [[1268]] dhe nga pistojezi Soffredi del Grazia në [[1278]]. Vulgarizimi i Andrea da Grosseto-s mund të përkufizohet si vepra e parë në prozë në gjuhën italiane, pasi synimi i Grosseto-s ishte të përdorte një gjuhë kombëtare, bashkuese, e kuptueshme në të gjithë gadishullin, një gjuhë që ai e përkufizon pikërisht ''italica''<ref>''Dei Trattati morali di Albertano da Brescia, volgarizzamento inedito del 1268 fatto da Andrea da Grosseto'', nën kujdesin e Francesco Selmit, Commissione per i testi di lingua, Bologna, Romagnoli, [[1873]], Avvertenza, fq. XII-XIII.</ref>. Shembuj të tjerë gjenden në antologjinë "''Fiore di virtù''" që për traditë i atribuohet një "frate Tommaso" nga [[Bolonja]] dhe në "Introduzione alla virtù" i Bono Giamboni-t. Me vlerë më të madhe letrare janë disa vepra me karakter retorik që shohin një ngritje të shprehjes letrare dhe njëfarë sforcoje artistike në rafinimin e formave dialektore si te "''Rettorica''" e [[Brunetto Latini]]t dhe te "''Fiore di rettoricas''" gabimisht atribuar Guidotto da Bologna, por vepër e Bono Giamboni-t<ref>[http://archiviostorico.corriere.it/1994/ottobre/30/quando_studiavano_retorica_per_far_co_0_9410306968.shtml Cesare Segre te ''Corriere della Sera'' e datës 30 tetor 1994]</ref> dhe mbi të gjitha tridhjetë e gjashtë "Lettere" të Fra Guittone d'Arezzo, me karakter moral të gjykuara "''të rëndësishme sepse Guittone synonte që me të të themelonte një prozë letrare, duke u bazuar te retorika mesjetare duke ia përshtatur prozës vulgare ''Cursus'' të stilit roman dhe mënyrat e stilit isidorian''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1960]], fq. 41</ref>. Bëjnë pjesë te novelistika dhe kanë një stil gjuhësor me njëfarë origjinaliteti 'Libro de' sette savi' dhe 'Novellino'. "''Libro de' sette savi''" (Libri i shtatë të diturve) është përkthimi në gjuhën vulgare nga frëngjishtja e një përmbledhjeje të përbërë nga pesëmbëdhjetë novela, lindur në [[India|Indi]] dhe në vazhdim e përkthyer dhe ripërpunuar në latinisht dhe në gjuhë të tjera aziatike dhe evropiane, ndërsa ''Novellino'' ose "''Le cento novelle antiche''" është një silog me njëqint novela që përmbajnë tregime biblike, [[legjenda]] kalorsiake ose me karakter [[mitologjia|mitologjik]] të shkruara nga një autor i panjohur afër fundit të shekullit. ==== Historiografia ==== [[File:Marco Polo - Battle of the King of Burma against the Mongols.jpg|thumb|Një faqe nga një dorëshkrim i 'Milione-s'.]] Edhe në veprat me karakter historiografik shkrimtarët e kësaj periudhe përdorin gjuhën franceze përkrahë vulgares dhe vazhdojnë një model tradicional që ishte ai i tregimit të një qyteti që nga zanafilla, zakonisht legjendare dhe ndonjëherë fantastike por që zotërojnë çështje me njëfarë interesi historiografik. Një shembull është "''Cronique des Veniciens''" i Martino Canal botuar në frëngjisht që shkon nga zanafilla e qytetit deri në vitin [[1275]], "''Cronichetta pisana''" e shkruar në gjuhën vulgare dhe kronika fiorentine e Ricordano Malispini-t që tregon zanafillën legjendare të [[Firenca|Firences]] dhe arrin deri në vitin [[1281]]. Midis veprave historike zakonisht mbahet në konsideratë ''Il Milione'' i [[Marco Polo]]-s që rrëfen tregime të udhëtimeve të bëra në Lindjen e largët nga viti [[1271]] deri në [[1295]] dhe nga vetë ai të diktuara në frëngjisht Rustichello da Pisa-s në [[1298]] ndërsa të dy ishin të burgosur në burgun e [[Gjenova|Gjenovës]]. == Treqinta == Në [[Shekulli XIV|Shekullin e XIV]] prirjet shoqërore dhe politike që ishin ndierë në shekullin paraardhës u shtynë deri në rënien e [[perandoria|perandorisë]] dhe të [[Kisha Katolike Romake|Kishës katolike]] ndërsa asistohet në afirmin e një spiritualiteti të ri që, siç shkruan Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 75</ref>, "''... konsiston në sensin gjithmonë e më energjik të interesave dhe të vlerave mondane dhe tokësore, jo në kundërvënie me ato fetare dhe tejmondane, por të çliruara nga këto dhe duke jetuar në autonominë e tyre. Po mbaronte [[Mesjeta]] në të gjitha aspektet e saj: papato dhe perandoria, shprehje të shquara të një konceptimi të veçantë dhe interpretimi historik, po perëndonin. Perandorët humbisnin gjithmonë e më shumë sensin e autoritetit të tyre të përbotshëm, dhe papët, në [[Avignone]], kishin hequr dorë nga idea e [[Roma|Romës]] të konsideruar vetëm si qendër të krishtërimit dhe po lindëte, përkundrazi, gjithmonë e më e gjallë idea e një misioni laik të [[Roma|Romës]], për tu bashkuar madhështisë së saj antike''". Lindi kështu një kulturë e re që do të bazohej në një studim të kujdesshëm dhe të përpiktë të [[lashtësia|lashtësisë]] klasike, gjithmonë e më e lirë nga paragjykime me karakter intelektual dhe me synim për të zgjeruar çdo formë mendimi. Dy shkrimtarët që në këtë periudhë "do të dëshmonin më mirë në veprat e tyre fazën komplekse të shëndrimit kulturor, shoqëror dhe politik të Treqintës"<ref>Rosanna Bisacca, Maria Paolella, ''L'Altra Biblioteca'', volume triennale, Lattes Editori, [[Torino]], [[2000]], fq. 226</ref> dhe që përfaqësojnë, në [[letërsia italiane|letërsinë italiane]], një moment kalimi midis kohës mesjetare dhe [[Humanizmi]]t, janë [[Françesko Petrarka]] dhe [[Giovanni Boccaccio]]. === Midis 'Duecento-s' dhe 'Trecento': Dante Alighieri === [[File:Dante Luca.jpg|thumb|left|Dante në një afresk të [[Luca Signorelli]]-t]] {{quote|text=Nuk ka dyshim se (Dante Alighieri), përfaqëson sintezën supreme të prirjeve themelore shpirtërore dhe artistike të kësaj kohe|<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia di letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 28</ref>}} E gjithë letërsia e shekullit të XIII sintetizohet në linjat e saj themelore nga [[Dante Alighieri]] dhe, siç shkruan Giulio Ferroni<ref>Giulio Ferroni, ''Storia della letteratura italiana'', Volumi II, te kapitulli ''Dante e il nuovo modello letterario'', Mondadori, [[Milano]], [[2006]]</ref>, krijon në të njëjtën kohë modele të përcaktuara për të gjithë letërsinë italiane. Formimi i tij kulturor dhe përvoja e tij e parë si poet i "dolce stil novo-s" shpalosen në fundin e shekullit të XIII, por pjesa më e madhe e veprave të tij (duke përfshirë edhe ''Komedinë'') u shkruajtën në njëzet vjeçarin e parë të [[Shekulli XIV|Shekullit të XIV]]. Dante lindi në Firenze në maj të vitit [[1265]] nga një familje guelfe me kushte modeste shoqërore edhe pse i përkiste fisnikërisë së ulët. Artin e retorikës e mësoi nga [[Brunetto Latini]] ndërsa artin e rimave në mënyrë autodidakte dhe poezia do të mbetej gjithmonë qendra e jetës së tij. {{quote|text=... dhe me këtë gjë që unë e kisha parë vetë artin e thënises së fjalës në rimë, nisa të bëja një sonet|autor=Dante Alighieri|source=Vita Nuova}} Poezitë e para të Dantes janë të ndikuara nga stili i [[Guittone d'Arezzo]]-s por, pas njohjes së Guido Cavalcanti-t, ai zbuloi një mënyrë të re për të bërë poezi. === "La Vita Nuova" === Sipas të dhënave që vetë Dantja ka lënë te "''Convivio''", ai e krijoi 'la Vita Nuova' në [[1293]], tre vite pas vdekjes së [[Beatrice Portinari]]t. Kjo ishte një vepër në vargje përzier me prozë dhe poezi që përmban njëzet e pesë sonete, katër 'Canzone', një [[balada|baladë]] dhe një 'stanza' veç disa prozave të prirura për të shpjeguar arsyet e një farë ndarjeje të poezive apo të rrëfimit të fakteve që qenë shkaku i krijimit të tyre. Aty Dantja tregon dashurinë e tij për Beatriçen që nga takimi i parë deri në vitet që pasojnë vdekjen e saj. === "Le Rime" === "Le Rime" përmbajnë të gjitha ato krijime poetike që kanë mbetur pa një pa një renditje të përpiktë dhe në vazhdim të renditura nga kritikët modernë. Bëjnë pjesë poezi rinore ku ndihet ndikimi i shkollës guitoniane ose të ndikimit të Cavalcanti-t por edhe që tani me karakter peronal dhe stilnovist dhe shumë 'canzoni' me karakter alegorik dhe didaktik. === "Il Convivio" === "Il Convivio" u krijua midis viteve [[1304]] dhe [[1307]] dhe në synimet e Dantes duhet të konsistonte në një traktat enciklopedik i përbërë nga pesëmbëdhjetë libra nga të cilët një parathënie dhe të tjerët si koment të katërmbëdhjetë 'canzone-ve' me karakter alegorik. Në të vërtetë poeti krijoi vetëm katër: parathënia dhe kometi i 'canzone-ve' "Voi che intendendo il terzo ciel movete", "Amor che nella mente mi ragiona", "Le dolci rime d'amor ch'io solia". === "De vulgari eloquentia" === Vepra e quajtur "De vulgari eloquentia", e krijuar nga Dantja po në vitet e "il Convivio". Ajo duhet të jetë hartuar të paktën në katër libra por poeti shkroi vetëm të parin dhe katërmbëdhjetë kapitujt e të dytit. Aty trajtohet zanafilla e gjuhësisë, diskutohet për gjuhët evropiane dhe në mënyrë të veçantë për ato romanse si dhe bëhet një klasifikim në katërmbëdhjetë grupe të dialekteve të gjithë gadishullit italian. === "De Monarchia" === ''De Monarchia'', gati me siguri e hartuar midis viteve [[1312]] dhe [[1313]] është një vepër e përbërë nga tre traktate të shkruar në gjuhën latine, ku autori do të demostroi nevojën e e një [[monarkia|monarkie]] universale për të ruajtur mirëqenien e botës (libri I), ku pohon se me të drejtë institucioni i perandorisë ka përvetësuar popullin roman (libri II) dhe si në mënyrë të drjetpërdrejtë nga [[Zoti]] lindi monarkia e përkohshme (libri III). Vepra, megjithëse përfaqëson maturinë e plotë të mendimit politik të Dantes nuk është, siç pohon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 62</ref> ''"... një traktat i teknikës politike - dhe Dante i përbuzte problemet e shkencës së pastër – por një interpretim fetar i të ardhmes së njerëzve në bashkëjetesën njerëzore dhe të ligjeve si dhe parimeve që Zoti ka paracaktuar për qeverisjen dhe rendin e saj"''. === "Epistole" === Nën emrin "Epistole" janë përmbledhur trembëdhjetë letra të shkruara në latinisht nga Dantja për personazhe të shquar të kohës së tij, në të cilat trajton tema të rëndësishme të jetës publike. === "Le Egloghe" === "Le Egloghe" janë dy krijime në latinisht të shkruara në [[Ravena|Ravenë]] midis viteve [[1319]] dhe [[1320]] në përgjigje të Giovanni del Virgilio, një profesori në Universitetin e Bolonjës, që i kishte adresuar një 'carme' (këngë ose poezi nga latinishtja), ku e fton të mos humbas kohë me gjuhën vulgare por të shkruaj diçka në gjuhën e kultivuar për të marr kurorën me dafina për poezinë. Dante pranon se dëshiron vlerësimin poetik por pohon se dëshiron që ta arrijë me poezinë vulgare që po shkruan.[[File:Michelino DanteAndHisPoem.jpg|thumbnail|''Dante dhe poema e tij'' afresk i Domenico di Michelino në [[Santa Maria del Fiore]], [[Firence]] ([[1465]])|306x306px]] === "''Quaestio de aqua et terra''" === "''Quaestio de aqua et terra''" është një traktat me karakter shkencor i lexuar në [[Verona]] përpara klerit në janarin e vitit [[1320]] në të cilin, Dante, për kundërshtuar një pasazh të [[Aristoteli]]t, mbështet tezën se në glob tokat e dala nga uji janë më të larta se uji. === "Komedia Hyjnore" === "Komedia Hyjnore" ("La Divinna Commedia") është një [[poema|poemë]] me karakter didaktiko-alegorik nën formën e vizionit të shkruar në gjuhën vulgare (në vulgaredn e Toskanës) në tercina të kryqëzuara vargjesh njëmbëdhjetërrokësh. Ajo është e përbërë nga 100 këngë dhe e ndarë në tre kantikë me tridhjetë e tre këngë plus këngën hyrëse të kantikut të parë. Data e saktë që mund të tregoj kur nisi Dantja ta shkruante poemën nuk është e saktësuar nga asnjë dokument, por të shumë janë studiuesit të prirur të besojnë se ajo u nis duke filluar nga viti [[1307]] gjatë ekzilit të poetit dhe që kantiku i [[Ferri]]t dhe ai i [[Purgatori]]t janë shkruar më para se prilli i vitit [[1314]] ndërsa [[Parajsa]] është për tiu caktuar viteve të fundit të jetës së Dantes. Natalino Sapegno pohën<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 136</ref> se ''"... ajo u nis konkretisht në vitet e ekzilit – si duket e mudshme, rreth vitit 1307 -... dhe është mjaft e mundur që (sipas një indicieje të dhënë nga 'Vita di Dante' e Boccaccio-s) poeti largohej nga Firencia në [[1306]], ndërsa qëndronte pranë Malaspina-s, nisi një vepër në lavde ('lode') për Beatriçen nga ai e filluar para ekzilit... është sigurisht para prillit 1314 mund të diskutohej për një libër "quod dicitur Comedia et de infernalibus inter cetera multa tractat", si vepër tashmë e publikuar dhe përhapur. Është për tu supozuar për më tepër se Ferri dhe Purgatori qenë publikuar të dy pak pas vdekjes së Arrigos së VII, dhe që vetëm Parajsa u hartua në vitet e fundit të jetës së Dantes; kundër opinionit të atyre kritikëve që besojnë se e gjithë vepra është për tju atribuar viteve pas 1313-ës".'' === Françesko Petrarka === [[File:Ritratto di francesco petrarca, altichiero, 1376 circa, padova.jpg|thumb|left|Portret i Françesko Petrarkës, Altichiero, afërsisht i vitit [[1376]]]] Me [[Françesko Petrarka|Françesko Petrarkën]] hapet, në kulturën e [[Italia|Italisë]] dhe [[Evropa|Evropës]], një epokë e re. Ai, siç shkruan Sapegno, në fakt mund të konsiderohet "''ati shpirtëror''" i [[Humanizmi]]t duke qenë te ai "''tashmë shumë e fortë dëshira për të njohur antikët, të mblidhte në numër të madh veprat, për të nxjerë nga harresa ato që preheshin në pluhurin e bibliotekave të manastireve''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 167</ref>. ==== Jeta dhe veprat ==== Biri i një noteri nga [[Firenca|Firencia]] që duhet të strehohej në [[Avignone]] me familjen dhe kishte punuar pranë oborrit papnor, [[Françesko Petrarka]] u rrit kështu larg nga shoqëria komunale italiane dhe kjo "''largësi aq sa e dytyruar aq edhe fatsjellëse''", siç pohon Asor Rosa, e ambientoi "''ti shikonte gjërat nga një këndvështrim që i tejkalonte lokalizmat dhe regjonalizmat italiane për tu bërë pika e vëzhgimit të kulturës, për sa e tillë"''<ref>Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 44</ref>. ===== Studimet ===== Françesko Petrarka, së bashku me vëllain më të vogël, Gherardo, futet nga i ati në studimin e jurisprudencës në fillim në [[Montpellier]] dhe më pas në [[Bolonja|Bolonjë]] që konsiderohej qendra kryesore e studimeve evropiane. Ai iu përkushtua me seriozitet studimeve dhe zgjeroi në atë periudhë kulturën e tij latine në [[1326]], me vdekjen e të atit, u rikthye me të vëllain nga Avinjoni i vendosur ti braktiste studimet e të drejtës civile. Më [[6 prill]] [[1327]] u takua me një vajzë të quajtur Laura, identiteti i të cilës ka mbetur i panjohur dhe u dashurua. Nga kjo dashuri do të lindnin shumë nga poezitë e tij lirike në gjuhën vulgare dhe disa në latinisht. ===== Periudha mondane dhe karriera kishtare ===== Afër vitit [[1330]], pasi i kishte kaluar ato vite në mënyrë moskokëçarëse dhe mondane, Françesko u vetëdijësua se ishte e nevojshme të gjente një punë dhe vendosi të ndërmerrte karrierën kishtare që në ato kohë të jepte mundësinë futeshe në mjedise dinjitarësh të oborrit papnor. Në [[vjeshta|vjeshtën]] e vitit [[1330]] u bë kështu kapelan i familjes së kardinalit Giovanni Colonna dhe në [[1335]] iu dha nga papa [[Benedikti XII|Benedikti i XII]] rregulli i Lombez. Në [[dhjetori]]n e vitit [[1336]] u vendos në [[Roma|Romë]] i ftuar nga peshkopi Giacomo Colonna dhe me rikthimin e tij nga Avinjoni, e kapur nga një krizë morale dhe fetare, bleu një shtëpi të vogël në Valchiusa në bregun e Sorgas ku, larg nga buja e quteteve të mëdha, iu dedikua hartimit të veprave të tij më të mira. Kësaj periudhe i përkasin, përveç shumë lirikave që në vazhdim do të përfshiheshin në ''Canzoniere-n'' e tij, ''De viris illustribus'', një përmbledhje biografish të romakëve të shquar që nga [[Romuli]] deri te [[Çezari]] si dhe nisi poemën epike në ekzametër kushtuar [[Shipion Afrikani]]t të titulluar ''Africa''. ===== Kurorëzimi si poet ===== Me të arritur tashmë famën dhe kërkues i arritjes së një vlerësimi letrar për veprat e tij, projektoi të kurorëzohej poet dhe, i ftuar nga Senati roman që nga Universiteti i Parisit, e pranoi ftesën nga [[Roma]], ku më [[8 prill]] [[1341]], pasi qëndroi tre ditë në [[Napoli]] për tu ekzaminuar nga mbreti [[Robert Anzhuini, u kurorëzua me dafina në [[Campidoglio]] nga senatori Orso dell'Anguillara. ===== Periudha e krizës ===== Gjatë rikthimit nga [[Roma]] ndaloi në [[Parma]] i ftuar i Azzo da Correggio-s, ku përshkoi, duke e alternuar me qëndrimin në kodrat e Selvapiana-s, vjeshtën dhe [[vera|verën]] e [[1341]] duke përfunduar kështu versionin e parë të "''Africa-s''". Në [[1342]] u rikthye në Avinjon dhe në [[1343]] filloi të shkruante ''Secretum-in'', një vepërz në formën e dialogut midis vetë Petrarkës dhe [[Shën Agustini]]t ku "na ka lënë rrëfimin më të plotë dhe më të sinqertë të kundërshtive të tij të brendshme"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 201</ref> dhe hartoi lutjet e shkruara në vargje latinisht duke ndjekur modelin e [[Psalmi|psalmeve]] të [[Bibla|Biblës]], të quajtur "''Psalmi poenitentiales''" ku thërret ndihmën e [[Zoti]]t për të tejkaluar gjendjen e përshtjelluar ku gjendej. [[File:Jeanne Ière de Naples, dite la Reine Jeanne, comtesse de Provence.jpg|thumb|Giovanna Anzhu, mbretëresha e Napolit]] Në [[shtatori]]n e vitit [[1343]] u rikthye në [[Italia|Itali]] dhe u vendos fillimisht në [[Napoli]] pranë mbretëreshës Giovanna Anzhuine me detyrën ambasadorit të papa [[Klementi VI|Klementit të VI]] ku vazhdoi të shkruante librat e ''Rerum memorandarum'' që, të mbetura të papërfunduara, duhet të ishin, në synimin e autorit, një listë e strukturuar episodesh dhe [[anekdota]]sh historike të futura në kategori specifike që kishin të bënin me virtyte të veçanta morale. Në vazhdim u vendos në [[Modena]], në [[Bolonja]] dhe në [[Verona]] si dhe në [[1345]] u rikthye në [[Provenca|Provencë]] ku qëndroi për dy vite gati gjithmonë në Valchiusa ku shkroi për [[Philippe de Cabassoles]] traktatin ''De vita solitaria'' dhe ''De otio religiosorum'' për vëllain Gherardo që kishte hyrë në urdhërin monastik të çertozinëve. Shkroi në këtë periudhë [[egloga]] latinisht që në vazhdim do të përmblidheshin në ''Bucolicum carmen'' dhe në një nga këto shpjegon se përse vendosi të dorëhiqej nga shërbimi pranë kardinalit Colonna dhe të rikthehej në [[Italia|Itali]]. I entuziazmuar nga reforma e tentuar politike e Cola di Rienzo-s u nis në vitin [[1347]] i drejtuar për në [[Roma|Romë]] por në [[Gjenova]] e arriti lajmi që ngjarjet kishin degjeneruar dhe kështu ai nisi të shëtiste nëpër qytete të ndryshme dhe në [[Parma]] i arriti lajmi i vdekjes së Lauras. Në fakt në [[1348]] kishte shpërthyer [[murtaja]] dhe për shkak të saj do të vdiste mbrojtësi i tij, kardinali Colonna, dhe shumë miq të tij. Ndërkohë kishte shkruar paraprakisht ''I Trionfi'' (Triumfet), atë të [[Dashuria|Dashurisë]] dhe atë të [[Dlirësia|Dlirësisë]] dhe në këtë periudhë do të shkruante atë të [[Vdekja|Vdekjes]] veç risitemimit të poezive italiane në 'Canzoniere' duke i shtuar edhe të reja, për të mbledhur letrat e tij në librin ''Familiari'' që paraprihej nga kushtimi ndaj mikut Ludwig von Kempen dhe të fillimit të mbledhjes së ''Epistole metriche'' kushtuar Barbato da Sulmona. ===== Trasferimi në Itali ===== Në vjeshtën e vitit [[1350]] u vendos në [[Roma|Romë]] për jubileun pasi kishte qendruar në [[Firenca|Firence]] ku njohu Boccaccio-n, takoi Francesco Nelli-n, Zanobi da Strada-n dhe Lapo da Castiglionchio. Në [[qershori]]n e vitit [[1351]] u rikthye për një kohë të shkurtër në Avinjon dhe në [[1353]] u rikthye në atdhe, që në vazhdim e la vetëm në raste të rralla. Nga viti [[1353]] deri në [[1361]] qëndroi në [[Milano]] pranë Viskontëve dhe për ta realizoi misione të ndryshme diplomatike. Në Milano Petrarka shkroi ''De remediis utriusque fortunae'' dhe shumë lirika të reja dhe letra duke nisur rishikimin e 'Canzoniere-s' dhe të përmbledhjes epistolare, përpunimi i të cilës zgjati shumë kohë. Siç shkruan Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio della storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 183</ref> "për tu futur në personalitetin petrarkeskë nevojiten mbi të gjitha shumë përmbledhjet epistolare të shkrimtarit, nga të cilat mund nxiren shumë të dhëna për jetën e tij si dhe për përzemërsitë e tij ashtu si dhe mendimin e tij". Midis viteve [[1361]] dhe [[1370]] Petrarka banoi pjesërisht në [[Padova]] dhe pjesërisht në [[Venediku|Venedik]] por vitet e tij të fundit u hidhëruan për vdekjen e të birit Giovanni dhe të nipit Francesco, i biri i të bijës Eletta. Gjatë atyre viteve vazhdoi korrespondencën me Boccaccio-n dhe u mor seriozisht me rishikimin e veprave të tij duke i forcuar raportet e miqësisë me zotërinë e atëhershme të Padovas, Francesco Novello Carraresi dhe në [[1368]], me insistimin e tij, u trasferua në atë qytet. Në [[1370]], pasi ndërtoi një shtëpi në Arquà në kodrat Euganei, shkoi për të banouar me të bijën Francesca, Eletta dhe të shoqin, duke i pritur me gëzim vizitat e Francesco I da Carrara dhe të miqve të tjerë. Përgjatë viteve të fundit të jetës së tij iu dedikua traskriptimit të ''Canzoniere-s'', përmbledhja me rima që u shkruan në periudha të ndryshme të jetës së tij, përfundoi poemën alegorike të shkruar në tercina të quajtur ''I Trionfi'' që do të publikohej pas vdekjes së autorit si dhe përfundoi "''Seniles''". Në Arquà e gjeti vdekja më [[9 korrik]] [[1374]] dhe sipas dëshirës së tij iu kryen nderimet e fundit solemne në praninë e zotit të Padovas. === Giovanni Boccaccio === [[File:Giovanni Boccaccio.jpg|thumb|Portreti i Giovanni Boccaccio-s nga një stampë e shekullit të XIX|majtas|288x288px]] "Boccaccio, si Petrarka, ishte i vetëdijshëm për vlerën e kulturës klasike latine dhe greke, e ndjerë si shtysë për një qytetrim të ri dhe edhe ai përdor dhe përsos gjuhën vulgare që, në prozën e tij, merr një larmi tepër të madhe tonesh dhe pasuri fjalori si dhe struktura sintaksore"<ref>Rosanna Bicacca Maria Paolella, ''L'altra biblioteca'', volume triennale, Lattes, [[Torino]], [[2000]], fq. 231</ref>. ==== Jeta dhe veprat ==== Biri i jashtligjshëm i Boccaccio di Chellino, një tregëtar i shoqërisë së familjes Bardi të [[Firenca|Firences]], Giovanni lindi, siç kujtojnë kritikët bashkëkohës, në Certaldo dhe vetëm dymbëdhjetë vjeç dërgohet nga i ati në [[Napoli]] që të mësonte artin e tregëtisë. Por Giovanni-t, që nuk kishte prirje praktike, nuk i pëlqente ai tip profesioni dhe në moshën tetëmbëdhjetë vjeçare i ati i lejoi më në fund të ndiqte studime të tjera. Filloi kështu, gjithmonë me dëshirën atërore, të studionte të drejtën kishtare, por këto studime i ndoqi me pak entuziazëm ndërsa, vetë, krijonte një kulturë të gjerë duke lexuar mbi të gjitha klasikët latinë dhe letërsinë bashkëkohëse franceze. ===== Periudha napoletane dhe veprat me ndikim dantesk ===== Atëherë ishte koha e monarkisë së Robert Anzhuinit, ku "ndikimet kulturore që ndërthureshin ishin të pasura dhe të shumëfishta, si dhe rendi artistik dhe figurativ, veçse letrar"<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di Storia della letteratura italiana,'' La Nuova Italia, Firenze, [[1986]]</ref> dhe i riu Boccaccio, i pranuar në oborrin e mbretit, bëri miqësi me peronalitete të larta, si astronomi gjenovez Andalò del Negro dhe bibliotekarin mbretëror [[Paolo da Perugia]] si dhe në atë botë të pasur me kulturë dhe shkëlqim u gjet përsosmërisht vetëvetja. Në periudhën napoletane bëjnë pjesë veprat e tij të para midis të cilave romani në prozë ''Il Filocolo'', [[poema]] në oktava e quajtur ''Il Filostrato'', që merr spunto nga një episod i "''Roman de Troie''" i [[Benoît de Sainte-Maure]] dhe një tjetër poemë përsëri në oktava, ''Teseida'', që bazohej në modelin e ''[[Eneida|Eneidës]]'' së [[Virgjili]]t dhe nga ''Tebaida'' e [[Stacio]]s. ===== Periudha fiorentine dhe veprat erudite ===== Në [[1340]] Boccaccio, i thirrur nga i ati që kishte pësuar dëme të mëdha ekonomike si pasojë e falimentimit të Banca dei Bardi, duhej të rikthehej në [[Firenca|Firence]] dhe në vitet pasuese dihet pak për ato që i ndodhën. Ka të dhëna për një qëndrim të tijin në [[Ravena|Ravenë]] pranë oborrit të Ostasio I da Polenta dhe në [[Forlì]] në [[1347]] ose në fillim të [[1348]] pranë Francesco degli Ordelaffi. Në [[1349]], për shkak të vdekjes së të atit, ai u rikthye në Firence nëse, siç sugjeron Sansone<ref>Mario Sansone, ''Compendio di Storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, [[1956]]</ref>, "... nuk ishte kthyer në vitin e mëparshëm për të parë me sytë e tij, siç pohon në hyrjen e Dekameronit, tmerret e murtajës". Në periudhën e kthimit në Firence bëjnë pjesë dy vepra, të hartuara midis viteve [[1341]] dhe [[1342]], që si të mëparshmet ndjejnë ndikimin e Dantes dhe që lartësojnë dashurinë për Fiammetta-n, si poema e hartuar në moshën pesëdhjetë këngë në tercina të titulluar "''Amorosa visione''" dhe "Comedia delle ninfe fiorentine" e quajtur edhe ''Ninfale d'Ameto'', një tregim i përzier me prozë dhe këngë në tercina. Pa dyshim më e mira është vepra "''Elegia di Madonna Fiammetta''", e shkruar midis vitit [[1343]] dhe [[1344]], një tregim në prozë që tregon dashurinë e tij të palumtur për gruan, te e cila është parë, nga disa kritikë, një zhvillim i fort psikologjik edhe pse, siç pranon Asor Rosa<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 52</ref>, ''"... gjykimi i De Sanctis, që e përkufizon "një faqe të historisë intime njerëzore, e arritur në një formë serioze dhe të drejtpërdrejtë", gabime të një paraprirje të pavullnetshme, duke ngjyrosur konturnet gati sikur bëhej fjalë për një roman psikologjik të gjysmës së dytë të Tetëqintës, e rëndësishme është praktikisht përpjekja e objektivizimit që Boccaccio realizon përkundrejt një fushe mjaft komplekse dhe në mënyrë autobiografike trysnuese e frymëzimit të tij"''. Midis viteve [[1343]] dhe [[1354]] Boccaccio shkroi veprën e fundit të tij para [[Dekameroni]]t, pa dyshim midis më të mirave të veprave të tij minore. Bëhet fjalë për një vepër të shkruar në formën e poemës në 473 oktava me titull ''Ninfale fiesolano'' që merr spunto nga një përrallë mbi zanafillën e [[Fiesole]]-s dhe të Firences. Veprave minore, dhe ndoshta që i përkasin periudhës napoletane, duhet ti shtohet poema e shkurtër e hartuar në tercina me titull ''Caccia di Diana'' dhe vepra në prozë ''Il Corbaccio'' hartuar në vite vështirësisht të datueshëm (edhe pse së fundmi Giorgio Padoan<ref>Giorgio Padoan, ''Sulla datazione del Corbaccio'', te ''Il Boccaccio e Le muse'', Firenze, [[1978]], fq. 199-228</ref> e vendos me njëfarë sigurie në vitin [[1365]]), që, megjithëse duke mos pasur vlerë të veçantë artistike, shënon momentin që paraprin në jetën e shkrimtarit krizën e tij fetare. Të krijuara në një hark të gjatë kohor janë ''Le Rime'' të tij, që, duke ndjekur skemën e kohës, alternon lirikat e dashurisë me ato të përkushtimit dhe pendesës në të cilat ai, megjithëse rimerr temat e "Dolce stil novo-s", për aksente dhe stil që kanë një realizëm të ri. ===== Dekameroni ===== [[File:1916-a-tale-from-the-decameron-.jpg|thumb|Dhjetë të rinjtë protagonist të Dekameronit në një pikturë të John William Waterhouse, ''A Tale from Decameron'', [[1916]], Lady Lever Art Gallery, [[Liverpool]]|373x373px]] Sipas arsyetimit të kritikës vepra e maturisë së plotë të Boccaccio-s është ''[[Dekameroni]]'' i hartuar midis viteve [[1348]] dhe [[1353]], një seri me njëqint novela që, të futura në një kornizë origjinale narrative, mbeten të bashkuara nga e njëjta gjendje shpirtërore që ''"është dashuria për jetën në plotësinë e qenies së tij, të parë me zemër të zbrazur nga çdo shqetësim moral dhe fetar si dhe nga një ekzaltim i përzemërt për lulëzimin e saj: jeta që është lojë dhe çështje fati, çështje aty e lumtur dhe e gëzuar, aty dramatike dhe deri tragjike"''<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[1960]], fq. 110</ref>. ===== Detyrat pranë oborreve ===== Poeti ndërkohë kishte fituar famë të madhe dhe i besoheshin, edhe për aftësitë e tij oratorike, detyra prestigjoze si ambasador pranë oborreve të ndryshme. Në [[1350]] u dërgua pranë zotërve të [[Romagna|Romanjës]], në [[1351]] në [[Tiroli|Tirol]] pranë markezit të [[Brandenburgu|Brandeburgut]], Ludviku i [[Wittelsbach]]ut dhe përsëri, në [[1354]] pranë papa [[Inoçenti VI|Inoçentit të VI]] në Avinjon dhe në midis [[1365]] - [[1367]] në [[Roma|Romë]] pranë papa [[Urbani V|Urbanit të V]]. Në këtë periudhë, dy janë zhvillimet më të rëndësishme në jetën e Boccaccio-s: miqësia me Petrarkën dhe kriza fetare e [[1362]]. ===== Ndikimi i Petrarkës ===== Njohja e Petrarkës që ai admironte që nga vitet rinore, ndodhi për herë të parë në Firence në [[1350]] dhe Boccaccio-ja pati rastin ta rishikonte vitin pasues në [[Padova]], në [[1359]] në [[Milano]] dhe në [[1363]] në [[Venediku|Venedik]]. Me Petrarkën ai mbajti një korrespondencë konstante të përzemërt dhe, kur në [[1374]] poeti vdiq, e vajtoi humbjen me fjalë të sinqerta dhimbjeje. ===== Kriza e besimit dhe veprat erudite ===== Ndërkohë që erdhën vështirësi të rënda ekonomike dhe vuajtje fizike që e lanë në një gjendje të rëndë melankolie duke e hedhur në një krizë të thellë besimi. Në këtë periudhë ai iu dha me intesitet të madh studimeve me karakter mbi të gjitha moral, fetar dhe asketik. Në fund të vitit [[1362]], viti i krizës, poeti u vendos në [[Napoli]] për të kërkuar një sistemim, por mbeti i zhgënjyer nga pritja e ftohtë e Niccolò Acciaiuoli-t, qoftë edhe nga vërejtja e shumë ndryshimeve që qyteti kishte pësuar pas luftrave civile. Vitet e fundit të jetës së Boccaccio-s i jetoi midis Certaldo-s dhe Firences ku iu kushtua studimit të klasikëve antikë dhe Dantes si dhe nisi studimin e grekëve me ndihmën e Leonzio Pilato-s, një eruditi greqist që e kishte studion në Firence. Në shpirtin e Boccaccio-s gjenden për më tepër të gjithë aspektet e Humanizmit italian, që nga ai [[filologjia|filologjik]] deri te ai [[retorik]] dhe [[stilistika|stilistik]] si dhe spiritual aq sa ai vëren, siç shkruan Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1956]], fq. 107</ref>, "''... ushtrimin e poezisë, dhe më në përgjithësi, të sensit të jetës në mënyrë të re dhe të freskët''". Midis veprave të tij me karakter erudit përmenden "''Bucolicum carmen''" e shkruar midis viteve [[1351]] dhe [[1366]] e hartuar nga gjashtëmbëdhjetë [[egloga]] në të cilat ai risjell shumë ngjarje bashkëkohëse dhe të jetës së tij; "''De casibus virorum illustrium''" me karakter moral, i shkruar midis viteve [[1356]] dhe [[1374]] ku trajton të gjithë ata personazhe, duke nisur nga [[Adami]], që kanë rënë nga një gjendje e lumtur në mjerim; "''De claris mulieribus''", i hartuar në të njëjtët vite të veprës së mëparshme, që konsiston në një traktat [[biografia|biografik]] për gra të famshme, që nga [[Eva]] deri te mbretëresha Giovanna I e Napolit dhe një vepër me karakter [[gjeografia|geografik]], ''De montibus, silvis, fontibus, lacubus, fluminibus, stagnis seu paludibus et de nominibus maris'' i shkruar në vitet që shkojnë nga viti [[1362]] në vitin [[1366]] në të cilin, duke marr në analizë shumë emra gjeografikë të hasur në veprat e klasikëve, jep informacione të gjera. Më i madhi nga traktatet e tij erudite është megjithatë ''Genealogia deorum gentilium'', vepër e përbërë nga pesëmbëdhjetë libra që formojnë një [[enciklopedia|enciklopedi]] të vërtetë mitologjike dhe që tregon për ato kohë një erudicion me të vërtetë të jashtëzakonshëm dhe që, veç përfshirjes së poetikës së tij, gjendet edhe mbrojtja e veprës dhe në përgjithësi vetëmbrojtja e autorit si mbledhës dhe tregues përrallash<ref>Da Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1956]], fq. 108</ref>. Ndikimi i Dantes, që vërehej në veprat e tij të para, tashmë rindihet fortësisht në veprën e realizuar midis viteve [[1357]] dhe [[1362]] të titulluar ''Trattatello in laude di Dante'' ku Boccaccio lartëson cilësitë morale dhe intelektuale të poetit të madh te "''Commento alla Commedia''". Në [[1373]] i jepet detyra të lexoi dhe komentoi përpara publikut "La Commedia". Por leksione që ai mban në kishën e Santo Stefano di Badia, duhet të ndërpriteshin para komentimit të Ferrit - kënga e shtatëmbëdhjetë për shkak të sëmundjes së përkeqësuar për tu tërhequr në Certaldo ku do të vdiste më [[21 dhjetor]] [[1375]]. === Shkrimtarët minorë === Siç shkruan Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Introduzione ai Poeti minori del Trecento'', në ''Pagine di storia letteraria'', [[Palermo]], Manfredi, [[1960]], fq. 197-200</ref> "''Treqinta karakterizohet, në krahasim me shekullin paraardhës (ku merr rëndësi mbizotëruese përvoja e lirikës së dashurisë, nga siçilianët deri te stilnovistët, pasqyrohet në formën e vetëdijshme të doktrinës së De vulgari eloquentia), nga shumësia e jashtëzakonshme dhe larmia e zërave ku shprehet ndjenja e një kulture letrare mjaft komplekse dhe gjithashtu më e shpërndarë dhe e bindur në shumë nxitje mos-përputhëse''". ==== Lirika ==== Vlera poetike e lirikës së prodhuar në këtë shekull, pa marr në konsideratë Petrarkën, është mjaft e dobët dhe, megjithëse vërehet sforcua për të konservuar stilin e "Dolce stil novo-s", vërehet se ajo është "''e zbrazur nga substanca më intime''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 253</ref>. Për tu veçuar midis rimatorëve të shumtë aulik të kësaj periudhe janë, në fillim të shekullit pizani Fazio degli Uberti për 'canzone-t' politike dhe mbi të gjitha për rimat e dashurisë në të cilat përzien ndikimin e poezisë stilnoviste, provencale, petrarkeske dhe të rimave të ngurta të Dantes; padovani Matteo Correggiaio dhe, në fund të shekullit, fiorentini Cino Rinuccini, poezia e të cilit shfaq ndikimin e Dantes, veç modelit petrarkesk. Midis rimatorëve të ndryshëm të kësaj periudhe shumë janë rimator oborresh, mbi të gjitha në Italinë veriore, që zotërojnë frymëzim të dobët dhe pak kulturë, që shëtisin nga një zotëri te tjetri duke vënë në shërbimin e tyre poezinë jo aq të përputhur me ndjenja të thella por nga synime 'adulacioni'. Midi këtyre rimatorëve shquhet Antonio Beccari nga [[Ferrara]], nga i cili kanë mbetur disa rima me karakter dashuror dhe politik, tre 'frottola' me stil xhularesk dhe disa lirika me stil konfensional dhe Francesco di Vannozzo nga Padova që jetoi në gjysmën e dytë të shekullit pranë disa oborreve, si ai i Carrares-ëve, të Scaliger-ëve dhe të Viscont-ëve dhe që ka lënë midis rimave të tij politike tetë sonete nën titullin ''Cantilena pro comite Virtutum'', disa rima [[autobiografia|autobiografike]] me karakter rrëfimtar, katër 'frottola' dhe disa sonete dashurie që, megjithëse rimarrin stilin petrarkesk në mënyrë të trashë, nuk janë pa freski ndjenjash. ==== Letërsia në prozë dhe në vargje ==== Edhe në gjysmën e dytë të shekullit të XIV Firencia mbeti një qendër e gjallë kuluturore ku lulëzoi një letërsi në prozë dhe në vargje më së shumti me karakter konfensional, të përbëra nga reflektime, anekdota dhe paralajmërime që ka midis autorëve të denjë për tu përmendur Antonio Pucci-n që ka lënë, në një metrikë popullore dhe me leksik të vrullshëm, një vepër të gjerë dhe të larmishme që përfshinë sonete, 'sirventes' katërnarë, kapituj dhe 'cantari' që zotërojnë "''një karakter të sinqertë dhe të freskët poezie si dhe njëfarë prirjeje për të riprodhuar ndjenjat e thjeshta të popullit në mes të të cilit dhe për të cilin ai shkruante''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 260</ref>. Te Pucci dallohet ndikimi i Dantes, kulti i të cilit tashmë ishte shumë i gjallë në Toskanë dhe jo vetëm, siç tregojnë komentarët e shumtë të Komedisë që në kët periudhë lulëzojnë. Lulëzon edhe në këtë periudhë dhe prap në Firence një gjini e re poezie për muzikë që shprehet në formën e baladës, të madrigalit dhe të 'caccia-s' pranë të cilës renditet vepra e Giovanni Fiorentino-s që u identifikua nga Pasquale Stoppelli me një xhular me emrin "Malizia Barattone"<ref>Pasquale Stoppelli, Malizia Barattone (Giovanni di Firenze) autore dell'opera "''Il Pecorone''", te "Filologia e critica" II (1977)), fq. 1-34</ref> me përmbledhjen e tij të baladave që në brendësi të veprës së tij të titulluar "''Il Pecorone''", gjendej një përmbledhje me novela me frymëzim bokaçesk, përfaqësojnë pjesën më të arrirë. Por midis shkrimtarëve që i afrohen në këto vite këtyre dy gjinive letrare, më domethënësi është fiorentini [[Franco Sacchetti]] midis veprave të të cilit bëjnë pjesë "''Il libro delle rime''" dhe ''Il Trecentonovelle'', "''autor në të cilin shpalosen aftësi të sigurta shkrimtari: aftësi në skicim, nëse jo "personazhe" të mirëfilltë, të paktën gjurmë të gjalla; siguri në përshkrimin e skenave të turmës, të konfuzionit dhe të trazirave; lirshmëri e një sintakse popullore; pëlqimi për një gjuhë sa më të gjallë dhe diturake, e kultivuar me sukses nga të gjithë shtresat gjuhësore''"<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Palumbo (editore), [[1968]], fq. 99</ref>.[[File:Domenico Beccafumi 025.jpg|thumb|''Stigmatat e Shën Katerinës nga Siena'', Domenico Beccafumi, rreth [[1515]]|312x312px]] ==== Letërsia devocionale ==== Përgjatë të gjithë Treqintës lulëzoi edhe një letërsi e shumtë me karakter fetar që shprehej në formën e predikimeve, traktateve, letrave devocionale, lavdeve, vepra me karakter hagjiografik etj. Midis shkrimtarëve fetar të Treqintës përmenden në kuadër të traditës domenikane frati Jacopo Passavanti që përmblodhi në një traktat me titull "''Specchio di vera penitenza''" të gjitha predikimet që kishte mbajtur në [[1354]] gjatë periudhës së kreshmës dhe Domenico Cavalca, autor i "''Vite dei Santi Padri''" dhe teksteve të shumta latinisht, veç soneteve, lavdeve dhe 'serventese-ve'. Në kuadrin françeskan hasen "''I Fioretti di San Francesco''" hartuar nga një autor toskan anonim që konsiston në një përmbledhje me legjenda që kanë të bëjnë me jetën e shenjtorit të përkthyera dhe reduktuara në kuadrin e përrallave me karakter popullor nga një tekst latinisht të publikuar në [[Marche]] që i përket fundit të shekullit të XIII me titull "''Actus beati francisci et sociorum eius''". Përsëri në Treqintën një vend domethënës zë Caterina Benincasa (e njohur si Katerina nga Siena)për të cilën kanë mbërritur 381 "Lettere" dhe "''Dialogo della Divina Provvidenza''" që u shkruan nga dishepujt e saj nën diktimin me një shkrim që "''lidh mënyrat e stilit biblik dhe të letërsisë së shenjtë me impresionizmin dhe aty për atyshmërinë e një gjuhe popullore''"<ref>Roberto Mercuri, ''La letteratura del Trecento in Toscana'' in ''Letteratura italiana'', Einaudi, Firenze, [[2007]], fq. 570</ref>. Në kuadër të krijimeve lavdërore treçentiste, shquhet Bianco da Siena, bashkëkohës dhe bashkëqytetar i Katerinës nga Siena si dhe autor i lavdeve të shumta. ==== Historiografia ==== [[Historiografia]] në gjuhën vulgare pasqyron karakteristika kryesore të qytetërimit të Treqintës me historitë e tij apo kronikat që "''dalin jashtë nga kufijtë e ngjushtë dhe të thatë të kronikave mesjetare, ku ishin aqë të magëta kuptimi dhe zgjedhja e fakteve, kujdesi i lidhjeve logjike, rëndësia e karaktereve individuale... pasqyrë e shkëlqyer e një qytetërimi, në të cilin lufta politike është më larmishme, e lëvizshme dhe e apasionuar, lidhjet tregëtare më intensive, kultura gjithmonë e më e gjerë dhe e hapur''"<ref>Natalino Sapegno, Compendio di Storia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 282</ref>. Kronistët më të njohur në gjuhën vulgare të kësaj periudhe janë dy shkrimtarët fiorentinë, [[Dino Compagni]] dhe [[Giovanni Villani]] përkatësisht autorë, i pari i "''Cronica delle cose occorrenti ne' tempi suoi''", ku tregon ngjarjet duke nisur nga viti [[1280]] deri në [[1312]] dhe i dyti një "''Nova Cronica''" të ndarë në dymbëdhjetë libra nga të cilët gjashtë shkojnë që nga kulla e [[Babilonia|Babilonisë]] deri te zbritja në Itali e [[Karl Anzhuini|Karlit Anzhuin]] dhe gjashtë të tjerët nga viti [[1265]] deri në [[1348]]. == Katërqinta == Me vdekjen e Petrarkës dhe të Boccaccio-s dhe pas një lulëzimi të madh treçentesk në Katërqintën u asistua në një fenomen të çuditshëm që, sipas mendimit të shumë kritikëve, "''duket se e ndërpret ecurinë e nisur në dekadat e para të dyqintës''"<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Firenze, [[1968]], fq. 103</ref> dhe shfaqet "''një nga më të ndyrat e historisë sonë letrare''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 288</ref> për të mos folur, siç thotë Migliorini, madje për një "''krizë kuatroçenteske''"<ref>Bruno Migliorini, ''Storia della lingua italiana'', Sansoni, Firenze, [[1971]], fq. 240</ref>. Letrarët e kësaj periudhe mohuan, duke e përbuzur, të gjithë punën e bërë gjatë dy shekujve të mëparshëm për ta bërë gjuhën vulgare të denjë të quhej gjuhë letrare dhe hartuan jo më në gjuhën vulgare, por në latinisht, duke arritur ta konsideronin veprën e Dantes, Boccaccio-s dhe Petrarkës, siç shkruan Leonardo Bruni<ref>Leonardo Bruni, ''Dialogi ad Petrum Paulum Histrum'', Istituto Nazionale sul Rinascimento, [[1994]]</ref> në dialogun e parë me mikun Pietro Istriano për veprën e tij të shkruar në latinisht të quajtur ''Ad Petrum Paulum Histrium'', vetëm "''poezi për këpucarët dhe furrtarët''". === Humanizmi === Por kjo periudhë, e ashtuquajtur e [[Humanizmi]]t, që nën shumë aspekte mund të duket si stanjacion, në të vërtetë është vetëm një "''moment pauze dhe reflektimi; një moshë e studimeve kritike dhe filologjike të apasionuara; një lloj rikthimi i mundimshëm dhe i pavetëdijshëm në zanafillën e qytetërimit tonë, nëpërmjet të cilit gjithë kuptimi i jetës dhe të idealeve njerëzore rinovohet dhe në të njëjtën kohë vihet në jetë një trasformim i kulturës dhe të shijes letrare, që shfaqet plotësisht në fund të shekullit në shpirtrat dhe në format e poezisë së re''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 288</ref>. [[File:salutati.jpg|thumb|Imazh që portretizon Coluccio Salutati-n, i ardhur nga një dorëshkrim i Biblioteca Laurenziana në Firence]] Lëvizja e Humanizmit u përhap me shpejtësi të madhe në të gjithë Italinë dhe, megjithëse duke marr karaktere të ndryshme sipas qendrave të përhapjes, ruajti karakteristika të përbashkëta, për shkak të formimit dhe karakteristikave barazitare, por mbi të gjitha nga përdorimi i përbashkët i gjuhës latine. Latinishtja e humanistëve, si ajo e Petrarkës, është latinishtja klasike, ajo që kishin rizbuluar nëpërmjet teksteve antike të [[Ciceroni]]t, të [[Quinto Ennio]]-s, të [[Virgjili]]t, të [[Oraci]]t, të [[Katuli]]t dhe të [[Ovidi]]t dhe që, me një studim të kujdesshëm [[filologjia|filologjik]], e risjellin në jetë. Qendra më e rëndësishme humaniste lindi në [[Firenca|Firence]] dhe nismëtari i humanizmit fiorentin qe [[Coluccio Salutati]], nxënës i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe zbulues i ''Epistulae ad familiares'' i [[Ciceroni]]t, që me traktatet e tij dhe epistolarin e pasur qe një përhapës i rëndësishëm i studimeve të reja letrare. Lëvizja pati vazhdim në Firence me studiues të tjerë autoritarë si [[Niccolò Niccoli]], që transkriptoi vepra të shumta në gjuhën e lashtë greke dh atë latine si dhe hartoi një guidë për të rigjetur dorëshkrime në [[Gjermania|Gjermani]], Leonardo Bruni nga [[Arezzo]], që veç përkthimit nga greqishtja të veprave të shumta, qe autori i një ''Historia fiorentina'' e shkruar në këndvështrimin klasikexhant në imitim të [[Tit Livi]]t dhe [[Ciceroni]]t dhe në fund [[Poggio Bracciolini]] që, gjatë udhëtimeve të tij të shumta në [[Franca|Francë]] dhe në [[Gjermania|Gjermani]], zbuloi vepra antike duke sjell kështu në publik ''Institutionies oratoriae'' të [[Mark Fab Kuintiliani|Mark Fab Quintilianit]], ''Silvae-t'' e Publius Papinius Stacit, ''Punica'' e Silius Italikus dhe ''De rerum natura'' e [[Lukreci]]t. Në [[1429]] u gjet në Lodi, nga peshkopi Gerardo Landriani, ''Brutus-i'' i [[Ciceroni]]t dhe në [[1429]] [[kardinali]] Giordano Orsini përvetëson një dorëshkrim që e konservonte në dymbëdhjetë komedi të [[Plauti]]t që deri në atë moment nuk e njihte askush. Në fushën e historiografisë humaniste, që pati si model veprën e Tit Livit, kujtohet romani Lorenzo Valla që diti të përballoi ''"probleme filosofike, historike, kulturale, kudo duke vendosur një kritikë të lirshme që paraprinte më së miri drejtimin e mendimit të [[Rilindja|Rilindjes]]''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, Milano-Messina, [[1960]], fq. 137</ref> Përkrahë Lorenzo Valla-s meriton të përmendet figura e humanistit forlez Flavio Biondo që vendosi metodën shkencore në studimet historike duke nisur me veprën e tij ''Roma instaurata'' shkencën e [[arkeologjia|arkeologjisë]], ajo e aretinit [[Leonardo Bruni]] dhe ankonasit Ciriaco d'Ancona. Humanistët, shumë nga të cilët ishin në shërbim të zotërve italianë si sekretarë kancelarë, qenë edhe shkrimtarë të flaktë letrash më së shumti me përmbajtje politike, por edhe private. Në këtë sektor të dytë i rëndësishëm është epistolari i lënë nga [[Poggio Bracciolini]] që, në bazë të modelit ciceronian, shkroi letra të pasura me humanitet dhe ndjenja. Merita e humanistëve qe ajo që ripastruan doktrinën [[aristoteli]]ke nga të gjitha ato alterime të bëra nga arabët dhe nga skolastika mesjetare si dhe mbi të gjitha se zbuluan në tërësinë e saj veprën e [[Platoni]]t ndaj të cilit u drejtua parapëlqimi i tyre. Kushtuar Platonit qe lëvizja e lindur në Firence me në krye [[Marsilio Ficino]]-n që, nën mbrojtjen e Mediçve, mblidhte në Villa medicea di Careggi, atë që në vazhdim do të quhej ''[[Accademia neoplatonica]]'', personazhe të shumtë të ditur. Për më tepër përmenden Giannozzo Manetti, [[Giovanni Pico della Mirandola]] dhe [[Cristoforo Landino]] që ditën të konceptojnë një dinjitet të ri të njeriut duke paraparë atë që do të ishte filozofia moderne që do ti kishte fillimet e saj në [[Rilindja|Rilindjen]] italiane. === Letërsia në gjuhën vulgare deri në mesin e Katërqintës === Në gjysmën e parë të shekullit pranë letërsisë humaniste në latinisht lindi edhe një letërsi në gjuhën vulgare qoftë me karakter devocional dhe vlerë mediokre, ashtu dhe me karakter artistik dhe me natyrë të ngritur. Në letërsinë me karakter fetar u hartuan lavde, predikime dhe paraqitje të shenjta që shpesh, pranë argumentit të shenjtë, ''"strehonin edhe personazhe dhe skena të një realizmi të brutal dhe popullor, që afronin akoma më mirë spektaklin me shijet popullore që asistonte në sheshe dhe që duhet të nxirte mësim dhe kënaqsi''."<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Palumbo (editore), [[1968]]</ref> Midis autorëve të letërsisë devocionale meritojnë të përmenden fiorentini Feo Belcari, Bernardino da Siena si dhe [[Girolamo Savonarola]] që, megjithëse jetoi në gjysmën e dytë të shekullit, mund të vendoset midis tyre për traktatet e tij me karakter moral, lavdet e tij dhe mbi të gjitha për predikimet e tij të zjarrta. Midis prozatorëve minorë përmenden edhe memuaristët, si skulptori [[Lorenzo Ghiberti]], tregëtari Giovanni Morelli dhe piktori [[Cennino Cennini]] që shkroi ''Il Libro dell'arte'', një nga traktatet e para teknike mbi pikturën. Nuk munguan novelistët që vazhdonin traditën treçenteske si Giovanni Gherardi, autor i një romani me titull ''Il Paradiso degli Alberti'', Giovanni Sabadino degli Arienti që shkroi një përmbledhje novelash të titulluara ''Porretane'' dhe më i vlerësuari [[Giovanni Sercambi]], autor i një ''Novelliere'' në imitim të [[Dekameroni]]t. Midis shkrimtarëve në vargje të gjysmës së parë të Katërqintës duhen përmendur disa shkrimtar të konsideruar të oborrit dhe të popullit. Në vazhdim të traditës treçenteske vazhduan të recitoheshin 'cantare-t', të krijoheshin të reja dhe prodhimi i vargjeve me subjekt politik dhe të tipit komiko-realist. Midis shkrimtarëve më të njohur me karakter burlesk (shakatorë) përmendet Domenico di Giovanni, mbi të gjitha Burchiello, që krijoi sonete të shumta 'caudati', ku rimerte stilin e poezisë zbavitëse dhe të 'frottola-ve' të Treqintës. Midis poetëve zbavitës që jetuan pranë oborreve kuatroçenteske përmenden Antonio Cammelli, i quajtur '''il Pistoia''' që pati shumë famë pranë oborreve veriore dhe që jetoi pranë oborreve të 'Da Correggio-ve', të 'Estens-ëve' dhe të [[Ludovico il Moro]]. Ai kompozoi sonete me karakter satirik ku paraqitej shoqëria e kohës së tij. Gjithmonë pran oborreve të ndryshme lindi edhe një poezi më aristokratike që rimerrte traditën petrarkeske dhe të lirikës oborrtare të gjysmës së dytë të Treqintës. Midis poetëve të kësaj periudhe qenë të shquar [[Giusto de' Conti di Valmontone]], autor i 'canzoniere-s' të titulluar ''La bella mano'', Benedetto Gareth, i mbiquajtur Chariteo, autor i një 'canzoniere' të titulluar ''Endymione'' dhe [[Serafino de' Cimminelli]] i njohur me pseudonimin ''Serafino Aquilano'' që qe edhe muzikant. === Letërsia në gjuhën vulgare pas mesit të Katërqintës === Në mes të shekullit letërsia në gjuhën vulgare u fuqizua dhe mbizotëroi koncepti që gjuha italiane qe e barabartë me atë latine për aftësinë për të shprehur çdo koncept ose imagjinatë siç do të thoshte [[Leon Battista Alberti]] në hyrjen e librit të II të ''Quattro libri della famiglia'': {{quote|text=rrëfej se ajo gjuhë e vjetër latine është e pasur dhe shumë e zbukuruar; por nuk shoh aq shumë sa që gjuha e sotme toskane ti mbaj mëri që në të çdo gjë sado shkëlqyer e shkruar na vjen keq... Dhe qoftë sa thonë ajo antikja e mësuar nga të gjithë njerëzit, plotë me autoritet, vetëm sepse në të shumë të shquar shkruan, me siguri e ngjashme do të jetë edhe jona, nëse të diturit do të duan, me studimin e saj të gjerë dhe vigjilent, të kthehet në të lëmuar dhe të pastër".<ref>Leon Battista Alberti, në ''Proemio'', ''Opere volgari'', nën drejtimin e C. Grayson, volumi I, Laterza, [[Bari]], [[1960]]</ref>}} [[File:Leon Battista Alberti.jpg|left|thumb|Statuja e L.B. Albertit në një nike të Galleria degli Uffizi|441x441px]] Qe pikërisht Alberti, shembull tipik i njeriut të Humanizmit dhe të Rilindjes, që promovoi në Firence një garë publike në poezi, 'il Certame coronario', për të treguar kush qenë potencialet e gjuhës së folur. Për të dëshmuar se si gjuha vulgare dhe letërsia morën një dinjitet të ri janë komentet për [[Komedia hyjnore|Komedinë hyjnore]] të [[Cristoforo Landino]]s, komenti për rimat e Petrarkës nga ana e Francesco Filelfo-s dhe epistola e [[Angelo Poliziano]]-s që shoqëronte rimat e vjetra të ''Përmbledhjes aragoneze'' ku lëvdohet gjuha toskane. Gjatë gjithë gjysmës së dytë të Katërqintës, pra gjuha vulgare dhe gjuha latine u alternuan dhe shpesh u pranëvendosën në të njëjtët shkrimtar, siç mund të vërehet duke analizuar veprat e Poliziano-s, të Jacopo Sannazzaro-s, të Albertit dhe shumë të tjerëve. Letërsia e re që lindi pati një karakter të ngritur dhe aristokratik sepse ata që u rikthyen në gjuhën vulgare e bënë në një bazë letrare, të bindur, siç shkruan Landino, që "për të qenë një "toskan i mirë" duhet të ishe "latin i mirë", dmth. njohës e latinishtes"<ref>Cituar në Giuseppe Petronio, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', Palumbo, Firenze, [[1968]]</ref>. Alberti, një nga figurat më poliedrike të [[Rilindja|Rilindjes]] qe jo vetëm humanist dhe shkrimtar në gjuhën vulgare por u interesua edhe për [[arkitektura|arkitekturën]], [[muzika|muzikën]], [[matematika|matematikën]], [[kriptografia|kriptografinë]], [[gjuhësia|gjuhësinë]], [[filozofia|filozofinë]] dhe [[teoria|teorinë]] e [[Historia e arteve pamore|arteve figurative]]. Si shkrimtar ai realizoi një komedi në latinisht me titull ''Philodoxeos fabula'' (''dëshiruesi i lavdisë''), ''Intercoenales'' (''Dialogjet konvivialë''), tre libra në gjuhën vulgare të quajtur ''De pictura'' (Mbi pikturën), dhjetë libra mbi arkitekturën të quajtur ''De re aedificatoria'', ''Dialoghi della tranquillità dell'anima'', ''Momus'' ose ''De Principe'' dhe ''Quattro libri della famiglia''. [[File:Leonardo self.jpg|thumb|Autoportret, rreth [[1513]], [[Torino]], Biblioteca Reale|345x345px]] Superior ndaj Albertit nëpërmjet një personaliteti poliedrik qe [[Leonardo da Vinçi]] por që nuk ka një vend të rëndësishëm në aktivitetin letrarë por në atë të arteve dhe të shkencës. Nga Leonardo zotërojmë një seri me pasazhe që ai zgjodhi dhe katalogoi me titullin ''"Trattato sulla pittura"'' dhe disa skica dhe fragmente ideshë që ai kishte zakonin ti fiksonte në letër ndonjëherë duke iu dhënë një dukje si përralla të vogla apo apologjishë që kanë njëfarë karakteri letrarë. [[Lorenco de' Mediçi]], i quajtur i Mrekullueshmi, qe promotori në Firence i letërsisë së re në gjuhën vulgare si dhe miku dhe mbrojtësi i humanistëve si Ficino dhe Cristoforo Landino. Ai, i lidhur me traditën e Treqintës, donte që letërsia e atij shekullit të përhapej dhe ai vetë u përpoq ta imitonte në shumë vepra, veçanërisht në ato rinore. Përreth Lorenco de' Mediçit, ku ishte formuar një rreth poetësh, letrarësh dhe artistësh, jetoi [[Angelo Poliziano]] që, i trasferuar vetëm 16 vjeç në Firence dhe duke njohur që atëherë greqishten e lashtë dhe latinishten, nisi të përkthente në ekzametra latinë ''[[Iliada|Iliadën]]''. U çmua për aftësitë e tij nga i Mrekullueshmi që e ftoi në oborrin e tij në fillim si mësues i të birit, Piero dhe në vazhdim i besoi katedrën pranë Studios fiorentine të latinishtes dhe greqishtes, detyrë që poeti e mbajti deri në vdekjen e tij të ndodhur në [[1494]]. Ai krijoi në gjuhën vulgare disa vepra të rëndësishme nga këndvështrimi letrarë dhe poetik, si ''Stanze per la giostra'' dhe ''Favola di Orfeo''. Në rrethin e poetëve mediçeas bënte pjesë për një farë periudhe edhe [[Luigi Pulci]] që shkroi një poemë në oktava të titulluar 'il Morgante' që rimerr motivet dhe teknikën karolinge të 'cantare-ve'. Lindur në kështjellën e familjes në Scandiano në [[1441]] nga Lucia di Nanni Strozzi dhe Giovanni Boiardo, qe gjithmonë i lidhur me familjen [[d'Este]] për vasalitet të feudit të Scandiano-s, që do të ishte ai vetë ta mbante së bashku me kushëririn Giovanni midis viteve [[1460]] dhe [[1474]]. [[Matteo Maria Boiardo]] qe intelektual dhe poet i spikatur i gjysmës së dytë të [[Shekulli XV|Katërqintës]]. Ati i atribuohet një 'canzoniere amoroso', ''Amorum libri tres'', dhjetë egloga përgjithësisht të quajtura ''Pastorale'', por mbi të gjitha''Orlando Innamorato'', një poemë epike narrative e papërfunduar në oktava që do të ishte lënda e ''Furioso-s'' së [[Ludovico Ariosto]]-s, veç, natyrisht, krijimeve poetike rinore (shpesh në latinisht) dhe përkthimeve nga greqishtja. == Pesëqinta == [[File:Niccolo Machiavelli uffizi.jpg|thumb|Statuja e [[Niccolò Machiavelli]]-t në Galleria degli Uffizi|majtas|426x426px]] Dekadat e para të Pesëqintës panë një prodhimtari letrare me nivel të jashtëzakonshme, në gjini të ndryshme letrare. Shkohet që nga poema e Ariosto-s, ''[[Orlando furioso]]'', deri te ''Il Principe'', traktat i teorisë politike të [[Niccolò Machiavelli]]-t; nga ''Il Cortegiano'' i [[Baldassarre Castiglione]]-s deri te lirikat petrarkeske të [[Pietro Bembo]]s. Në këtë periudhë, që shtrihet afërsisht deri në fund të vitit [[1530]] dhe që mund të identifikohet plotësisht me [[Rilindja|Rilindjen]], përvoja e pasur e humanizmit fillon ti lërë vendin një rregullimi progresiv të formave dhe gjuhëve. Nuk është e rastësishme që Ariosto zgjodhi për poemën e tij gjuhën vulgare toskane përkundrejt asaj emiliane të përdorur nga [[Matteo Maria Boiardo]]. Nga ana tjetër, diskutimi mbi gjuhën letrare, që zë intelekte të mprehta me reflektime me interes të madh, sjell në një zgjidhje pak a shumë përfundimtare falë ''Prose della volgar lingua'' të Bembos ([[1525]]), ku mbështet përsosmërinë e toskanes letrare të identifikueshme në poezinë e [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe në prozën e [[Giovanni Boccaccio]]-s. Vlerat e trajtuara nga letërsia klasike, me të cilën rizbulohet pamje të gjera dhe filozofia neoplatonike konvergojnë në idenë e njeriut si individ plotë me potenciale, padron i ekzistencës së vetë, i thirrur për të dhënë prova të gjenialitetit të vetë në rrethana konkrete të historisë dhe të realizoi në momente të ndryshme të jetës një harmoni ideale dhe të rafinuar. Mjedisi i oborrit dhe fenomeni i përhapur i mecenatizmit u ofrojnë shkrimtarëve të kohës kornizën dhe kushtet e përshtatshme për të ndjekur ato modele ideale; por kjo nuk pengon që të ndonjë që e zhvesh plotësisht, edhe pse me ironi të matur, përmbysjen e atij mjedisi të idealizuar, dmth. mungesa e autonomisë (Ariosto); apo kush pikërisht nga reflektimi këmbëngulës mbi veprat e antikëve dhe mbi "përvojën e vazhdueshme të gjërave moderne" nxirrte norma me lirshmëri të padëgjuar për veprimin politik (Machiavelli).[[File:Torquato Tasso-Sorrento.jpg|thumb|Torquato Tasso|326x326px]] Një kontribut shumë domethënës drejt përcaktimit të "rregullave" për shkrimin letrar erdhi nga përkthimi, në [[1536]], i ''Poetikës'' së [[Aristoteli]]t, deri në atë moment e njohur vetëm indirekt dhe pjesërisht nëpërmjet ''Ars poetica-s'' së [[Oraci]]t. Përkthimi zgjoi menjëherë ethet e studimit dhe komenteve, që gjithësesi shkuan në një drejtim jo plotësisht koherent me synimet e filozofit grek. Në fakt ai – siç është e qartë për lexuesit aktualë të ''Poetikës'' (e mbijetuar në formë shumë të gjymtuar) – nuk nënkuptonte të ofronte norma për krijimtarinë letrare, për përshkruante dhe organizonte për sa letërsia greke kishte prodhuar deri në atë kohë. Argumentimet e Aristotelit mbi gjinitë e ndryshme letrare, mbi elementet që përbënin tekstin poetik, mbi synimet e letërsisë dhe kështu me radhë u interpretuan nga studiuesit e Pesëqintës si norma për tu ndjekur në mënyrë besnike për të arritur përsosmërinë e poezisë. Sipas këtij kuptimi të ngurtë, poezia - në tre gjini: [[poezia epike|epike]], [[poezia lirike|lirike]] dhe dramatike – duhej të propozohej në qëllim edukativ për tu arritur nëpërmjet kënaqësisë (në versionin e [[Oraci]]t thuhej ''miscere utile dulci'' (përzierja e të dobishmes me kënaqësinë). Prirja preceptiste e letërsisë konvergoi shpejt me një riafermim të parimit të autoritetit (''ipse dixit'') në fusha të ndryshme të kulturës dhe me nevojat e një rikthimi në moralitetin dhe religjiozitetin e promovuar nga Këshilli i Trentos (1545-1563). Ky orientim normativ, që u zhvillua në shkrimet e [[Sperone Speroni]]t, Gian Giorgio Trissino-s dhe shumë të tjerëve, u fut në kundërshtim me prodhimtarinë e shumtë dhe të larmishme të dekadave të para të Pesëqintës. Për shembull, një vepër që kishte marr menjëherë sukses dhe përhapje të gjerë si 'Orlando furioso', kishte mospërputhje me normat e përpunuara: nuk mund të quhej poemë epike, për praninë mjaft të dobët të motiveve tipike të asaj gjinie dhe mbizotërimi i fantazisë, i ironisë, të kënaqsisë si synim kryesor (edhe pse jo i vetmi). Gjithësesi nuk ishte sigurisht e mundur të injoroje vlerën dhe pikërisht për këtë u mat me të, për të kërkuar një rrugë origjinale të përshtatshme me klimën e ndryshuar kulturore, [[Torquato Tasso]]. === Gjysma e dytë e Pesëqintës === [[File:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|thumb|Portret i Machiavelli-t|majtas|309x309px]]Një ndryshim i thellë i funksioneve të italishtes vulgare ndodhi në fund të Pesëqintës. Për shkak të ngadalsimit të shkëmbimeve ekonomike midis qyteteve të ndryshme të Italisë, rinisën të zhvilloheshin dialektet vendore, ndërsa italishtja u lidh me funksionin e gjuhës së oborreve. Shpirti i kundërreformës së Këshillit të Trentos bëri që të mungonin stimujt kulturorë inovatorë që kishin frymëzuar grupimet letrare. Themelimi i ''[[Accademia della Crusca]]'' në kët periudhë kristalizoi këtë situatë në shekujt pasues, duke e kthyer italishten në një gjuhë artificiale. Në këtë kuadër lindën veprat letrare të [[Torquato Tasso]]-s, poema e tij ''Gerusalemme liberata'' mund të konsiderohet në këndvështrimin letrarë fryt i [[manierizmi]]t, ku mjetet shprehëse ishin një seri pozash artificioze. Italishtja e fundit të Pesëqintës është një gjuhë thellësisht e ndryshme, në shpirt, nga ajo e shekujve të kaluar. Na e vënë në duje disa shënime të autografuara të [[Galileo Galilei]]-t duke krahasuar ''Orlando Furioso-n'' e [[Ludovico Ariosto]]-s dhe ''la Gerusalemme liberata'': për Galilei-n ''Tasso thotë fjalë, ndërsa Ariosto gjëra''. Gjuha italiane që fillimisht ishte deskriptive dhe plotë me përmbajtje bëhet shprehje e zbrazët e përshtatshme vetëm për të bërë melodi dhe këngë. [[Torquato Tasso]], shkroi në gjysmën e dytë të shekullit të XVI dhe është autor i [[Gerusalemme liberata]], që rrëfen marrjen e Jerusalemit nga [[Godefroid de Bouillon]] gjatë [[Kryqëzatat|Kryqëzatës së parë]]. Në prozë diktuan normën e shpirtit të ri Oborrtari (Il Cortesano) i [[Baltasare Castiglione]], që krijoi modelin e njeriut rilindas dhe Princi (Il Principe) i [[Niccolò Machiavelli]]t, që është një traktat i teorisë politike. === Niccolò Machiavelli === Figura e rëndësishme e pjesës së parë të Pesëqintës, është [[Niccolò Machiavelli]]. Ai qe oborrtar i Lorencit të Mrekullueshëm, me familjen mediçease në pushtet në [[Firenca|Firence]]. Figura e Machiavelli-t është mbi të gjitha e lidhur me veprat e tij filologjike (për shembull mbi librat e [[Tit Livi]]t), duke e lartësuar si studiues humanist, por edhe për mendimin e tij politik, duke marr spunto nga studimi i veprave të mëdha historiografike të antikitetit, si [[Tukiditi]], [[Ksenofoni]], [[Polibi]] dhe [[Tacitus|Taciti]]. Zhdërvjelltësia kulturore rreth politikës është e pranishme qoftë në veprat e tij diturake, ashtu edhe në ato poetike dhe teatrale, si "La mandragola".[[File:Nicolo Machiavelli, Il Principe, 1550, title page.jpg|thumb|Ballina e "Princit" te Macchiavelli-t|300x300px]] ==== ''Il Principe'' dhe makiavelizmi ==== Vepra kryesore e Machiavelli-t është "Il principe" (Princi), traktat politik ku, duke përmendur veprat kryesore antike mbi [[demagogjia|demagogjinë]] dhe qeverisjen, tregon metodën më të mirë qeverisëse për gjeneratat e ardhshme. Në vepër bëhen edhe referime politike për ngjarje të afërta me kohën e autorit, si luftrat e [[Ludovico il Moro]]-s me [[Cesare Borgia]]-n. Vepra është e lidhur me “[[Lufta e Peloponezit|Luftën e Peloponezit]]” të [[Tukiditi]]t dhe “Republikën” e [[Ciceroni]]t, me të cilën Machiavelli ilustron mjetet e ndryshme qeverisëse, si tirania, monarkia, oklokracia (një formë e degjeneruar e demokracisë ku sundon turma) dhe në fund [[Republika]]. Më pas, pas shembujve të ndryshëm, kalon në përshkrimin e figurës ideale të "principe-s", dmth. ai që është i aftë të mbaj në ekuilibër gjithë format e pushtetit si dhe gjithë nënshtetasit e tij në qeverisje. Temat madhore të trajtuara në vepër janë "la fortuna" (fati) dhe "la virtù" (virtyti), karakteristikat e pandashme midis tyre, sepse secila ka nevojë për tjetrën në qeverisje: e para ofron rastin e pushtetit, ndërsa e dyta metodën për ti kuptuar dhe manovruar në mënyrën më të mirë të mundshme. Në fund është elementi i tretë: karizma e vetë princit, që duhet të veproi si instrument rregullues i saj, duke mos qenë tepër mizor, as shumë i butë me popullin. Me këtë vepër, lindi termi “machiavellico”, që përcakton një person plotësisht të lidhur me zotërimin e interesave të veta nëpërmjet përdorimit të mprehtë të arsyes dhe të mendjes. === Ludovico Ariosto === [[File:Ariosto - Orlando Furioso, 1551 - 5918999 FERE001606 00005.tif|thumb|Ballina e "Orlando furioso"|majtas|339x339px]] [[Ludovico Ariosto]] është eksponenti kryesor i letërsisë oborrtare të [[Rilindja|Rilindjes]], së bashku me [[Torquato Tasso]]-n. Oborrtar i derës ferrareze, ai gëzoi famë të rëndësishme, deri në tërheqjen në fundin e jetës në një vilë modeste. Ai përfaqëson atë që ka garantuar ripërtëritjen letrare të gjinisë së vjetër të romanit kalorsiak, duke shkruar një poemë në këndshikim heroik ku tregohet shoqëria e [[Karli i Madh]] në kulmin e teprimeve të tij, duke kërkuar të kritikonte zakomet e pahijshme të kohës së tij, ku megjithëse ka kalorës dhe kode nderi, çdo aksion dhe mendim është shpur deri në ekstrem, deri në shkatërrimin tërësor. ==== ''Orlando furioso'' ==== Vepra madhore e Ariostos është ''[[Orlando furioso]]'', [[poema|poemë]] që realizohet sipas romaneve kalorsiake të ciklit breton dhe të ciklit karoling. Poema portretizon atë që ishte ndërprerë nga [[Matteo Maria Boiardo]] te ''[[Orlando innamorato]]''. Subjekti është ambjentuar në kohën e luftrave të [[Karli i Madh|Karlit të Madh]] kundër Saraçenëve dhe rezulton të jetë një lloj burle (talljeje) dhe një proces shkatërrues i figurës karizmatike dhe të paepshme të kalorsit, i përkushtuar ndaj pastërtisë, respektit, nderit dhe besimit. Princesha tepër e bukur 'Angelica' bën të dashurohej çdokush në oborrin e saj, ndërsa Karli i Madh pregatit rrethimin. Edhe paladini i fuqishëm Orlando mbetet e paralizuar dhe i turbulluar nga magjepsia, por kur zbulon se princesha e tradhëton me Medoron, do të shkallonte, duke humbur arsyen, që përfundon në [[hëna|hënë]]. Poema ndërthur ngjarje të panumërta, të marra nga mite të ndryshme dhe histori të popujve antikë dhe autori i saj e fut personazhin e Angelica-s si figurë të fatit, e aftë të turbulloi edhe shpirtrat më të fortë: deklarim poetik për të treguar shoqërinë aktuale, mjaft e mbushur me pasiguri, ashtu si shpirti njerëzor është i mbushur me pyetje. Poema çon në zbrazjen përfundimtare të përplasjes midis paganëve dhe të krishterëve: lufta, një nga pak fijet e kuqe që është e mundur të gjurmosh me lehtësi në brendësi të poemës, nuk përfshin një kundërshtim etik apo ideologjik midis dy palëve si te [[Chanson de Roland]]. Mbi përmasën epike, gjithësesi e pranishme, nëse jo tjetër por si polaritet dialektik (dhe mjafton të konsiderosh oktavën e parë të poemës), vendosen rrugët e pafundme të romanit, nga të cilat teknika e ndërthurjes është imazhi stilistik: me linjës kryesore të armëve përzihen dashuritë, sipas një operacioni boiardesk. Heroit epik të destinuar për fitore pikërisht si mbrojtës i një superioriteti ideologjik përkundrejt armikut zëvëndësohet me kalorësin e dashuruar të Boiardos, por vetëm në një nivel të parë sipërfaqësor. Ariosto nuk mund të kënaqet me arritjen në këtë pikë dhe në fakt e shtyn këndveshtrimin e tij letrar në ndërlikimin e mekanizmit të dashurisë deri në paradoks: nga një anë duke e çuar Orlandon në çmendje, në gjendjen kafshërore, duke u zhveshur nga prerogativat e tij kalorsiake; ndërsa nga ana tjetër duke përsëritur dhe absolutizuar idenë e romanit mesjetar, kalorësi në kërkim të identitetit të vetë, për tu rigjetur pas një "prove". ==Shiko edhe== * [[Dante Alighieri]] * [[Françesko Petrarka]] * [[Giovanni Boccaccio]] * [[Niccolò Machiavelli]] * [[Torquato Tasso]] * [[Gjuha italiane]] == Referime == ===Shpjegime=== {{reflist|group=shpjegimi}} === Referime === {{reflist|30em}} ==Bibliografia== * Alberto Asor Rosa, Sintesi di storia della letteratura italiana, [[Firenca|Firence]], La Nuova Italia, [[1986]]. * Andrea Battistini (nën kujdesin e), Storia della letteratura italiana, 6 volume, [[2005]], il Mulino, [[Bolonja]]. ** I. Il Duecento e il Trecento, di Luigi Surdich ** II. Il Quattrocento e il Cinquecento, di Riccardo Bruscagli ** III. Il Seicento, di Erminia Ardissino ** IV. Il Settecento, di Alberto Beniscelli ** V. L'Ottocento, di Riccardo Bonavita ** VI. Il Novecento, di Alberto Casadei * Ettore Bonora, Storia della Letteratura Italiana, [[Torino]], Petrini, [[1976]]. * Benedetto Croce, La letteratura italiana per saggi storicamente disposti, [[Bari]], Laterza, [[1960]] (botimi i parë në [[1956]]). * Francesco De Sanctis, Storia della letteratura italiana, [[Napoli]], Morano, [[1870]]. * Ugo Dotti, Storia della Letteratura italiana, Laterza, [[1991]]. * Giulio Ferroni, Storia della letteratura italiana, in Dante e il nuovo modello letterario, volumi 2, [[Milano]], Mondadori, [[2006]]. * Francesco Flora, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], [[1940]]. * Salvatore Guglielmino, Guida al Novecento, botimi i 3-të, [[Milano]], Principato Editore, [[1971]]. * Stefano Jossa, L'Italia letteraria, [[Bolonja]], il Mulino, [[2006]]. * Attilio Momigliano, Storia della letteratura italiana, Messina-Milano, [[1936]]. * Luigi Morandi, Origine della lingua italiana, Città del Castello, Stab. Tip. Scipione Lapi Editore, [[1897]]. * Giuseppe Petronio, Compendio di storia della letteratura italiana, botimi i 3-të, [[Palermo]], Palumbo, [[1968]]. * Antonio Piromalli, [http://www.storiadellaletteratura.it/ Storia della letteratura italiana], botimi i 2-të, Cassino, Garigliano, [[1994]]. * Carlo Ricci e Carlo Salinari, Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici, [[Roma]], Laterza, [[1991]]. * Luigi Russo, Compendio storico della letteratura italiana, Messina-Firenze, D'Anna, [[1961]]. * Mario Sansone, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Principato, [[1960]]. * Emilio Cecchi e Natalino Sapegno, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Garzanti, [[1969]] (viti i botimit të parë [[1965]]). * Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, [[1947]] (botimi i parë në [[1936]]). ==Lidhje të jashtme== * [http://www.storiadellaletteratura.it/ Storia della Letteratura - Antonio Piromalli]: teksti i plotë i ''Storia della letteratura italiana'' i shkruar nga Antonio Piromalli, e disponueshme lirisht në rrjet. * [http://digilander.libero.it/il_desanctis/index.html Francesco De Sanctis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314001031/http://digilander.libero.it/il_desanctis/index.html |date=14 mars 2016 }}: teksti i plotë i ''Storia della letteratura italiana'' (1870). * {{cito web|url=http://sussidiario.it/letteratura/italiana/storia/|title=Approfondimenti da ''www.sussidiario.it''|access-date=14 prill 2016|archive-date=22 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080522154153/http://www.sussidiario.it/letteratura/italiana/storia/|url-status=dead}} * {{cito web|url=http://www.letteraturaitaliana.net/opere/a.htm|title=La biblioteca digitale della letteratura italiana|access-date=14 prill 2016|archive-date=2 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402082935/http://www.letteraturaitaliana.net/opere/a.htm|url-status=dead}} [[Kategoria:Rilindje]] [[Kategoria:Arte]] [[Kategoria:Shekulli XIV]] [[Kategoria:Shekulli XV]] [[Kategoria:Shekulli XVI]] [[Kategoria:Letërsi]] [[Kategoria:Itali]] [[Kategoria:Letërsi italiane]] qlskxng7plq4tk3vnmi98y0wlzamn9b 0 180923 3043465 3006599 2026-09-18T19:03:50Z Ziv 165425 ([[c:GR|GR]]) [[File:Machiavelli Principe Cover Page.jpg]] → [[File:Nicolo Machiavelli, Il Principe, 1550, title page.jpg]] → The file was renamed on Commons, but the filename in the language versions was not changed ([[c:c:GR]]) 3043465 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Pietro Bembo - Titian.jpg|parapamje|225px|Porteti i [[Pietro Bembo]]s, përcaktuesi i shijes letrare në [[Italia|Italinë]] e [[Shekulli XVI|shekullit të XVI]]]] '''Letërsia rilindase''' u zhvillua përreth [[humanizmi]]t, teoria e re që theksonte rolin zanafillor të qenies njerëzore mbi çdo konsideratë tjetër, veçanërisht fetare. Në këtë epokë bota mori një shtysë të madhe me shpikjen e makinës së shtypshkrimit nga [[Johannes Gutenberg]]-u, fakt që mundësoi aksesin e letërsisë te publiku i gjerë. Kjo krijoi një shqetësim më të madh për [[drejtshkrimi]]n dhe [[gjuhësia|gjuhësinë]], duke nxierë sistemet e para gramatikore në gjuhët popullore dhe shfaqja e akademive të para në gjuhët kombëtare.<ref>Mariantònia Lladó dhe García Montserrat: Histori e shkurtër e letërsisë së përbotshme, [[1999]], La Magrana, [[Barcelona]], katalonjisht, isbn=84-8264-198-0, fq. 119-128</ref> Letërsia e re u frymëzua si dhe arti nga tradita greko-latine, megjithëse mori gjithashtu një ndikim të madh nga filozofia [[Neoplatonizmi|neoplatonike]] e zhvilluar njëkohësisht në [[Italia|Itali]]. Nga ana tjetër, pasqyroi idealet e reja njeriut rilindas, që u mishëruan te figura e «cortesano-s» së [[Baldassare Castiglione]]-s: duhej të zotëronte njësoj si armët ashtu dhe letrat, si dhe të kishte hijshmëri natyrore pa artifica.<ref name="Lit">AA.VV.: Diccionario de Literatura, [[2003]], Spes, [[Barcelona]], isbn 84-8332-389-3, fq. 257.</ref> Risia ndikoi si temat ashtu edhe format. Midis të parave mund të dallohet [[antropocentrizmi]], interesi për natyrën dhe rekuperimi i [[mitologjia|mitologjisë]] klasike. [[Filozofia]] rekuperoi idetë [[platoni]]ke dhe i vendos në shërbim të krishtërimit. Kërkimi i kënaqësisë ndjesore dhe shpirti kritik dhe racional kompletuan idetë e epokës. Përsa i përketë aspekteve formale, u rekuperua parimet klasike (rrënjët e të cilës gjenden në ''[[Poetika|Poetikën]]'' e [[Aristoteli]]t), të bazuara në parimet artistike të imitimit. U zhvilluan gjithashtu gjini të reja (si eseja) dhe modelet metrike (midis të cilëve dallohet [[soneti]] si formë strofash dhe endecasillabo (njëmbëdhjetë rrokëshi) si tip vargëzimi. Precedentet e [[Dante Alighieri]]t, [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe [[Giovanni Boccaccio|Boccaccio]]-s i dhanë udhë shkëlqimit të letërsisë rilindase në [[Italia|Itali]] në shekullin e XVI. Figura drejtuese e shijes poetike rilindase të kësaj epoke do të ishte [[Pietro Bembo]], që shkroi këngë Petrarkiste dhe sonete, por mbi të gjitha, u lartësua si arbitër i letërsisë italiane të kohës së tij, që qe qendra e rrezatimit ndërkombëtar të kësaj lëvizjeje. == Perhapja == ===Italia=== Në [[Italia|Itali]], djepi i stilit të ri, vazhduan disa jehona nga autorët e mëdhenjë mesjetarë të konsideruar herë pas here si prekrusorë të lëvizjes së re: [[Dante Alighieri]], [[Françesko Petrarka]] dhe [[Giovanni Boccaccio]]. Midis letrarëve të dalë në këtë kohë u dalluan: [[Angelo Poliziano]], [[Matteo Maria Boiardo]], [[Ludovico Ariosto]], [[Jacopo Sannazaro]], [[Pietro Bembo]], [[Baldassare Castiglione]], [[Torquato Tasso]], [[Niccolò Machiavelli|Niccolo Machiavelli]] dhe [[Pietro Aretino]]. Ndikimi i saj u përhap në Francë, ku u shquan [[François Rabelais]], [[Pierre de Ronsard]], [[Michel de Montaigne]] dhe Joachim du Bellay. Në Gjermani, reforma protestante nxiti një maturi më të madhe si dhe tematikat fetare, të kultivuara nga Ulrich von Hutten, Sebastian Brant dhe Hans Sachs. Në [[Anglia|Angli]], duhet përmendur [[Tomas More|Thomas More]], [[Edmund Spenser]], Michael Drayton, [[Henry Constable]], George Chapman, [[Henry Howard]] dhe Thomas Wyatt. Në Portugali u shfaq figura mbizotëruese e [[Luís de Camões]].<ref name="Lit" /> [[Skeda:Meister des Rosenromans 001.jpg|parapamje|Doreshkrim i ''Roman de la Rose'' (1420 - 1430).|236x236px]] ====Pararendësit==== ===== Dyqinta ===== Kjo periudhë historike që përfshin harkun kohor nga viti [[1224]], data e supozuar e hartimit të ''Cantico delle creature'' i [[Shen Francesku i Asizit|Shen Françeskut të Asizit]], deri në [[1321]], viti i vdekjes së [[Dante Alighieri]]t<ref>Për klasifikimin e kësaj periudhe histrorike duhet marr parasysh ndarja e bërë nga Alberto Asor Rosa te ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]]</ref>, karakerizohet nga ndryshime të shumta në fushën shoqërore dhe politike si dhe nga aktiviteti i gjallë intelektual dhe fetar. Një lloj [[Letërsia|letërsie]], ajo me karakter enciklopedik dhe [[alegoria|alegorik]], e lindur në [[Franca|Francë]] që në [[Shekulli XII|Shekullin e XII]] me poemën ''Udhëtimi i diturisë. Anticlaudianus. Diskutim mbi sferën inteligjente'' të filozofit [[Alain de Lille]], në [[Shekulli XIII|Dyqintën]] hyn në [[Italia|Itali]] me modelet e tij, si i famshmi ''Roman de la Rose'' që në dy pjesë të hartuara afërsisht midis viteve [[1230]] dhe [[1280]] nga [[Guillaume de Lorris]] dhe [[Jean de Meun]] tregojnë, me figura të shumta simbolike dhe personifikime të guximshme, çështjet e ndjenjave dashurore në aspektet e tyre të ndryshme dramatike. Ndikimi i ''Roman'' vërehet në të gjitha veprat alegoriko-didaktike të vjetra të shkruara në gjuhë vulgare, dmth. popullore. Nga ''Roman'', është i famshëm përshtatja nga fiorentini Durante, që disa duan ta identifikojnë me vetë [[Dante Alighieri]]n, realizuar në 232 [[soneti|sonete]] në gjuhën italiane afër fundit të [[Shekulli XIII|Shekullit të XIII]] dhe fragmentari i quajtur ''Detto d'Amore'' që arrijnë të trasformojnë poemën franceze duke e çliruar nga skemat shkencore dhe teknologjike duke e bërë më të pasur me elemente dashurore dhe satirike. Përsëri në shekullin e XIII, e lidhur me prirjen fetare dhe didaktike që kishte bërë të lindnin vepra të mëdha të quajtura ''summae'', shikojnë dritën edhe disa krijime në të folurën vulgare të [[Veneto|rajonit Venet]] dhe atë [[Lombardia|lombarde]] shumë domethënëse për të sqaruar kulturën e përbashkët të kohës dhe që "''shprehin në tërësinë e tyre përpjekjen e një lartësimi të dialekteve veriore, veneto-lombardë, me shprehje letrare''"<ref>Alberto Asor Rosa, Sintesi di storia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 29</ref>. Gjysmës së dytë të shekullit i përketë një përmbledhje me maksima morale dhe sentenca, ''Splanamento de li proverbi di Salomone'', e hartuar nga Gherardo Patecchio nga [[Cremona]] në vargje aleksandrine dhe, nga i njëjti autorë, një ''canzone'' në njëmbëdhjetë rroksha me titull ''Noie'' ku listohen të gjitha ngjarjet e papëlqyeshme të jetës. Në gjysmën e dytë të shekullit Fra' Giacomino da Verona i urdhërit të fratërve minorë françeskanë, shkroi dy poema në vargje aleksandrine: ''De Babilonia civitate infernali'' dhe ''De Jerusalem celesti'' ku listohen përkatësisht vuajtjet e [[Ferri]]t dhe gëzimet e [[Parajsa|Parajsës]]. Midis shkrimtarëve të kësaj periudhe qe mjeshtri i gramatikës Bonvesin de la Riva, frat terciar i urdhërit të të përulurve, që hartoi shumë vepra si në gjuhën popullore edhe në latinisht. Midis shkrimeve më të njohura në latinisht përmendet ''De magnalibus urbis Mediolani'', një histori sintetike e [[Milano]]s, ndërsa në gjuhën vulgare "Libro delle Tre Scritture" (''Nigra'', ''Rossa'' dhe ''Dorata''), një poemth ku tregohen dymbëdhjetë vuajtjet e [[Ferri]]t, Pasioni i Jezusit dhe lavdet e [[Parajsa|Parajsës]]. Ai shkroi edhe ''Contrasti'' ku ballafaqon [[Mëria|Shën Mërinë]] dhe [[Djalli|Satanain]], [[mendja|mendjen]] dhe [[trupi]]n, [[manushaqja|manushaqen]] dhe [[trëndafili]]n, ''Trattato dei mesi'' ku janari, me plogështinë e tij, ballafaqohet me puntorinë e muajve të tjerë të vitit dhe një poemth mbi mënyrat e mira për të qëndruar në tavolinë gjatë ngrënies, i titulluar ''Cortesie da desco''. Njëkohësisht me këto krijime të Italisë veriore, lindi, mbi të gjitha në [[Umbria]], një letërsi në vargje me karakter fetar e shkruar në të folura të ndryshme vendore më së shumti anonime. Zakonisht lindja e lirikës së vërtetë fetare vendoset në vitin [[1260]] në kohën kur lindi në [[Peruxhia]], nën drejtimin e Raniero Fasani-t, vllazëria e ''Disciplinati'' që përdorte si mjet pendese fshikullimin publik. Riti shoqërohej nga këngë që kishin si skemë ''la canzone a ballo profana''. Nëpërmjet ''laude-ve'', lirikave dramatike, pashkore ose pasionale sipas argumentit fetar të trajtuar, lëvizja u përhap në të gjithë Italinë e veriut duke e vendosur qendrën në [[Peruxhia]] dhe në [[Asizi]]. Por është ''Cantico di Frate Sole'' ose ''Cantico delle creature'' i [[Shen Francesku i Asizit|Shën Franceskut të Asizit]] që konsiderohet krijimi më i vjetër në gjuhën italiane ndërsa vetëm me [[Jacopone da Todi]] ''la lauda'' merr një dimesion artistik. [[File:San Francesco.jpg|thumb|Portretizim i shën Françeskut të Asizit në një afresk të [[Cimabue]]s në bazilikën e Asizit; që konsiderohet si portreti më besnik i shenjtit|262x262px]] Midis gjinive më të rëndësishme të letërsisë fetare janë lavdet (''la lauda/le laude'' në italisht), krijimet që këndonin lavdet e shenjtëve, të [[Krishti]]t dhe të shën Mërisë dhe që shpesh përmblidheshin në dorëshkrime të quajtura "laudari" për [[vllazëritë]] fetare. Shpesh bëhet fjalë për lavde të shkruara në formë dialogu me karakterin e dramave të shenjta që recitoheshin në raste fetare me njëfarë rëndësie me shoqërim muzikor. Lavdet e kësaj periudhe janë gati të gjitha anonime dhe vijnë mbi të gjitha nga [[Toskana]], nga [[Umbria]], nga [[Marche]], nga [[Abruco|Abruzzo]] dhe nga Italia veriore dhe konservojnë, në varfërinë e strukturës së tyre sintaksore, një karakter shumë të thjeshtë por jashtëzakonisht të sinqertë. Tregohen episodet e [[Ungjilli]]t me më shumë efekt, si mrekullitë e Jezusit dhe të Mërias si dhe jeta e shenjtëve. Midis përshkrimeve më të arritura dhe plotë me ndjenja fetare dhe emocionale, është ajo e Virgjëreshës që shikon në soditje Fëmijën Jezus dhe vajtimi i Nënës në këmbët e kryqit. Veprat me karakter fetar qenë në këtë mënyrë të shumta në këtë periudhë por ato që dallohen për karakterin e vërtetë poetik janë "Cantico di Frate Sole" i Françeskut të Asizit dhe "le Laude" të [[Jacopone da Todi]]. "''Figura e parë e madhe që hasim në pragun e letërsisë sonë të dyqintës është ajo e shën Françeskut të Asizit''" siç shkruan qoftë Giuseppe Petronio<ref>Giuseppe Petronio: Compendio di storia della letteratura italiana, botimi i 3-të, [[Palermo]], Palumbo, [[1968]], fq. 26</ref> ashtu dhe Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 52</ref>. Nga shën Françesku na kanë mbërritur disa vepërza në latinisht dhe një kantik, i shkruar në të folurën vulgare umbre, i njohur si ''Cantico delle Creature'' ose "Il Cantico di Frate Sole", që mund të konsiderohet teksti më i vjetër i [[Letërsia italiane|letërsisë italiane]]. Sipas Natalino Sapegno-s<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 53</ref>, "tipi i prozës ritmike të rimuar, që në ndarjen e parregullt të vargjeve, duket se u rijep jehonë formave të liturgjisë, nuk gjen korresponduese në letërsinë bashkëkohore italiane". [[File:Giotto - Legend of St Francis - -05- - Renunciation of Wordly Goods.jpg|thumb|left|[[Giotto di Bondone]], Shën Françesku heq dorë nga veshjet, Bazilika e Sipërme e Asizit|268x268px]] Pas vdekjes së shën Françeskut lindi një letërsi lulëzuese françeskane që vazhdoi edhe në [[Shekulli XIV|Treqintën]]. Ajo prodhoi biografi të shumta të shenjtit të shkruara në latinisht dhe shpejt të përkthyera në gjuhën vulgare. Përmenden mbi të gjitha Tommaso da Celano me ''Legenda prima'', që u shkrua me porosi të papa [[Gregori IX|Gregorit të IX]] në [[1229]], ''Legenda secunda'' dhe "Leggenda dei tre compagni" (Legenda trium sociorum) sipas modelit të "I Fioretti di San Francesco"; "''Specchio della perfezione''" (''Speculum perfectionis''), e redaktuar nga një shkrimtar anonim që ishte i pari që na përcolli "Il Cantico delle creature". Biografia e dytë e shenjtit me karakter zyrtar është ajo që shkroi San Bonaventura da Bagnoregio, e titulluar "Leggenda maggiore" (Legenda maior), si detyrë për "Urdhërin e fretërve minorë" për të arritur te "Atti del beato Francesco e dei suoi compagni" (Actus beati Francisci et sociorum eius) të konsideruar burimi i parë i "I Fioretti di San Francesco" në gjuhën vulgare. Një autor i panjohur, që nga disa kritikë identifikohet si Giovanni Parenti, shkroi një vepër në formë alegorike në [[1227]] me titull "''Sacrum commercium sancti Francisci cum domina Paupertate''" (Martesa mistike e shën Françeskut me Madonën Varfëri), vepër që ndikoi si biografitë e ardhshme të shenjtit, ashtu dhe autorë si [[Giotto di Bondone]] dhe [[Dante Alighieri]]. Nga Dantja, në fakt hasim te Parajsa – kënga XI panegjerikun e shën Françeskut, ku vihet në dukje martesa e shenjtit me Varfërinë. Por do të ishte me Jacopone da Todi dhe me "Stabat mater" (Vajtimi i Madonës), një lavd i dialoguar me gjuhë të përzier me fjalë në të folurën vulgare umbre dhe atë latine dhe me [[metrika|metrikë]] që ripropozon modelet e poezisë së kultivuar, që poezia fetare arrin kulmin e saj poetik. ====== Lirika popullore dhe ''xhulareske'' ====== [[File:Velázquez - El Bufón Calabacillas (Museo del Prado, 1636-37).jpg|thumb|Diego Velázquez, portreti i bufonit Juan Calabazas]] Në [[Shekulli XIII|Shekullin e XIII]] lulëzuan edhe krijimet me karakter popullor që me gjasa shërbenin si shoqëruese të kërcimeve gjatë festave. Bëhet fjalë për poezi që trajtojnë dashurinë, me këngë në formë të dialoguar midis një nëne dhe një bije që duhet të martohet, me ankesat e të rejave që duan burr, me përplasjet midis gruas dhe burrit, midis vjerrës dhe nuses. Disa nga këto poezi janë vepra të ''giullare-ve''<ref group="shpjegimi">''giullare'' rrjedh nga termi në latinisht 'iocularis' shfaqen nëpër tekste duke nisur që nga shek. i IX, si sinonim i 'mimus' dhe 'histrio', që më vonë do të merrnin kuptimin xhonglier, bufon, akrobat, ekspert i argëtimit të publikut me këngë, tinguj, kërcime, recitime etj. Midis shek. të X dhe të XIII xhularët u përhapën në Francë, Itali, Gadishullin iberik, në zonat anglo-normane dhe gjermanike si dhe në ato latine të lindjes. E kryenin veprimtarinë e tyre nëpër kryqëzime rrugësh me trafik të madh, në rrethinat e shenjtëroreve të njohura, në sheshe dhe në kështjella, duke kaluar një ekzistencë shëtitëse dhe të parregullt ku ndonjëherë mernin pjesë edhe gra (që u shtonin këtyre aktiviteteve prostitucionin), klerikë udhëtues të dhënë pas jetës shekullare ('goliardi'), fretër heterodoks dhe rebel; duke u bërë kështu simbol i shthurjes dhe korruptimit për kishën. Duke nisur nga shek. XII filluan të bëheshin autorë letrarë, duke shtuar, përkrah repertorit bufonesk, atë letrar, duke përhapur në këtë mënyrë 'Chansons de geste' si dhe duke u përpunuar përmbajtjen. Të vendosur pranë një mbrojtësi ose një oborri, cilësimi i tyre ndryshoi në ‘menestrello’; jo pak 'trovatorë' në gjuhën provencale si Marcabru, Peire Vidal, Raimbaut de Vaqueiras patën origjinë xhulareske. [http://www.treccani.it/enciclopedia/giullare/ zëri giullare në Enciclopedi Treccani]</ref> që, siç shkruan Sapegno<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 63</ref>, "''shënojnë urën e kalimit, me një fjalë, midis letërsisë së popullit dhe asaj të shpirtrave më të kultivuar dhe të rafinuar''. Në këtë mënyrë bëhet fjalë një letërsi kryesisht anonime ''si në planin anagrafik (shumë krijimeve nuk u dihen autorët) dhe në planin kulturor: në fakt mungon një reliev i veçant dhe individual stilistik, format ekspresive janë stereotipizuar, konvencionale, përsëritëse se autori, për suksesin e prodhimtarisë së tij bazohej mbi të gjitha në shpikjen, në gjetjen brilante dhe improvizimi, në batutën e momentit''"<ref>C. Salinari, C. Ricci, ''Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici'', Volume 1, ''Dalle origini al Quattrocento'', Laterza, [[Bari]], [[1991]], fq. 197</ref>. Më i vjetri midis dokumenteve të kësaj poezie xhulareske mund të konsiderohet një [[ninulla|ninullë]] në të folurën toskane, e titulluar "''Salv'a lo vescovo senato''" që i përket fillimit të gjysmës së dytë të [[Shekulli XII|Shekullit të XII]] e krijuar në monorima tetërrokshe ku një xhular thur në mënyrë të ekzagjeruar lavdet e kryepeshkopit të [[Piza|Pizës]] për të patur një [[kali|kalë]] dhe "''Lamento della sposa padovana''" që i përket [[Shekulli XIII|Shekullit të XIII]]. Bëhet fjalë për një fragment të një autori anonim i shkruar në vulgaren venedikase, ku një grua ankohet për mungesën e burrit që po lufton me kryqëzatat dhe i thur elozhe besnikërisë së saj. Një tjetër krijim i famshëm me karakter xhularesk, përveç "''Vanto-s''", të shkruar në formën metrike të ''frottola-s'' nga [[Ruggieri Apuliese]] që jetoi në gjysmën e parë të Dyqintës, është ballfaqimi i "''Rosa fresca aulentissima''" e [[Cielo d'Alcamo]], bashkëkohëse e poezisë siçiliane, një krijim i hartuar në dialektin jugor ku një i ri i dashuruar dhe i pacipë i bën propozime një të reje, në fillim ngurruese dhe pastaj pranuese, që vë në dukje një dozë të mirë kulture të autorit. ====== Shkolla siçiliane ====== [[File:Titelblatt Minnesänger 1850.png|thumb|Përmbledhje me Minnesang e vitit 1850|majtas|307x307px]] Që nga viti [[1166]] në oborrin norman të Guljelmit të II të Siçilisë bashkëjetonin nga çdo anë trovatorët italianë dhe provencalë<ref group="shpjegimi">'troubadour-ët' (nga gjuha oksitane 'trobador', rrjedhur nga 'trobar' «me gjetë, me krijue vargje») quheshin poetët-muzikantë provencalë, që i përkisnin gjuhës së 'occ-it' (dmth. oksitanes) të Francës jugore. Ndërsa 'troviere' është poeti me gjuhën e 'oil-it' të Francës veriore. Dy termat rrjedhin nga folja 'trobar'; opinioni mbizotërues e lidh me mjedisin manastiror: 'trobar' do të ishte pasuesja e latinishtes së vonë 'tropare', 'tropum' (me kërkue tropet, dmth. vargjet, prozat ritmike). Në italisht quheshin 'trovatore', ndërsa në spanjisht 'trovador'. Trobador-ët përfaqësojnë poetin e ri të qytetërimit romans, i dalë nga shoqëria feudale dhe që përmbajtja e artit të tij konfirmon karakteret origjinale dhe aristokratike të një poezie që prirej drejt vetmisë ideale. Në shek. XII dhe XIII poezia provencale lulëzoi nga veprat e mbi 300 trobador-ëve; nga këta, disa u përkisnin klasave më të larta shoqërore, të tjerë, me origjinë më modeste, qenë aktivë pranë oborreve të fisnikëve, në Katalonjë, Aragonë, Kastilje, Itali, duke përhapur mënyrat e reja të lirikës dashurore. Shembulli i troubadour-ëve veproi mbi letërsitë vulgare, jo vetëm të popujve neolatinë, por të gjithë Evropës perëndimore dhe qendrore (edhe Minnesänger-ët e Gjermanisë janë ndikim i tyre). Me shek. e XIV tradita troubadour-eske u reduktuan në ‘lojërat floreale’ të Tuluzës. E injoruar për katër shekuj, vetëm me nisjen e romanticizmit rilindi interesi për pezinë antike provencale (oksitane), në fillim në format letrare, të gjinisë 'troubadour', më pas në studimin e filologjisë romanse. Nga lirika troubadour-eske kanë mbijetuar rreth 2600 krijime poetike, por vetëm 260 melodi. Nga 'trovier-ët' e languedoc, që në fund të shek. XII iu përshtatën modelit të poezisë provencale, kanë mbijetuar rreth 4000 krijime dhe 1400 melodi. [http://www.treccani.it/enciclopedia/trovatore/ trovatore në Enciclopedia Treccani]</ref><ref>Francesco De Sanctis, ''Storia della letteratura italiana'', faqe 6</ref>. Një përpunim i parë i gjuhës letrare për të mundur ta vendosësh në vargje u realizua në kohën e Federikut II në [[Siçilia|Sicili]] ku perandori, i rikthyer nga [[Gjermania]] kishte patur mënyrën për tu njohur Minnesänger-ët gjermanë, kishte nisur, afërsisht në [[1220]]-[[1250]], në shkollën siçiliane, një shkollë të vërtetë poetike në 'aulico siciliano' që frymëzohej nga modelet provencale dhe që shpuri përpara aktivitetin e saj letrarë për rreth tridhjetë vjet duke u përfunduar në [[1266]] me vdekjen e të birit të Frederikut, Manfredit, mbreti i Italisë i vdekur në betejën e Beneventos. Poetët e kësaj shkolle "''… shkruanin në një siçiliane të zgjedhur, dmth. në një siçiliane fisnike me përputhje të vazhdueshme me dy gjuhët, në atë kohë gjuhët letrare par ekselencë: latinishtja dhe provencalia''"<ref>Carlo Ricci e Carlo Salinari: Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici, [[Roma]], Laterza, [[1991]], fq. 125</ref>. Tema dominuese te poetët siçilianë qe ajo e dashurisë e frymëzuar nga modelet provencale: format në të cilat u shpreh kjo poezi janë 'la canzone', 'la canzonetta' dhe soneti, krijim i suksesshëm i [[Giacomo da Lentini]], kreu i lëvizjes. Përveç vetë mbretit Federiku II dhe dy bijve të tij, Enzo (mbret nominal i [[Sardenja|Sardenjës]]) dhe Manfredi që iu dedikuan me pasion aktivitetit poetik, qenë të shumtë poetët siçilianë me rëndësi të madhe apo të vogël që u vunë nën udhëheqjen shpirtërore të Giacomo da Lentini-t, jo rastësisht i përmendur nga [[Dante Alighieri]] në këngën XXIV të [[Purgatori]]t si themelues i shkollës siçiliane. Shkroi disa nga kanconet dhe sonetet më të mira që shkëlqejnë si perla në larminë dhe diversitetin e talenteve të 'canzoniere-s' siçiliane dhe dha përkufizimin e parë të dashurisë në letërsinë italiane. Midis më të rëndësishmëve përmenden edhe [[Guido delle Colonne]] nga i cili kanë mbijetuar pesë 'canzoni', [[Pier della Vigna]] nga [[Capua]] i përmendur nga Dantja në këngën XIII të [[Ferri]]t, [[Rinaldo d'Aquino]], [[Giacomo Pugliese]], [[Stefano Protonotaro]] nga [[Messina]] të cilit i detyrohemi krijimin e vetëm të konservuar në gjuhën origjinale siçiliane (''Pir meu cori allegrari''). Në disa prejt tyre, pranë repertorit me përmbajtje provencale, në disa poetë si mbreti Enzo, haset një interes psikologjik që le për të kuptuar aty këtu Madonën engjëllore të stilnovist-ëve. Megjithatë ishin mjaft larg nga erotizmi provencal dhe francez dhe më afër platonizmit italian dhe traditës klasike. Me zanafillë të ndryshme, në fakt ishte shkolla e ishullit, e përbërë kryesisht nga jurist dhe noterë, më afër nga bota franceze me traditën humaniste dhe në kompleks të shkëputur nga bota kalorsiake franceze, e admiruar nga larg por vështirsisht e ndjerë si e tyre, aq më tepër që perandori kishte vënë në jetë për herë të parë në histori, pas luftrave të ashpra, shpërbërjen e sistemit feudal. I nënvlerësuar nga kritika e shek. të XIX për karakterin e tij akademik me lojë të rafinuar intelektuale, por u vlerësua në shek. e XX falë vepërs së shumë studiuesve të rëndësishëm si Francesco Bruni, Cesare Segre dhe Gianfranco Contini, të cilët nënvizuan rezultatet e sukseshme gjuhësore, që i dhanë për herë të parë Italisë atë fjalor të pasur në të folurën vulgare që i mungonte akoma dhe që u asimilua dhe në vazhdimsi u pasurua nga eksperimentimet e bardëve të mëdhenj toskanë, nga imitimet e Guittone-s në përpunimin e gjuhës së freskët por të pasur të stilnovistëve. Do të ruheshin gjurmë të forta deri në ditët e sotme. Bruno Migliorini konfirmon afrinë thelbësore midis asaj gjuhe siçiliane, të lindur nën tendat e oborrit të Frederikut gjatë rrethimit të qyteteve 'guelfe' dhe nga poezia më e mirë të Tetëqintës, të cilën kritika romantiko-pozitiviste zhvlerësoi veprën e "noterëve" siçilianë në emër të një poezie që konsiderohej e madhe vetëm kur ishte "popullore dhe spontane". Një poet i vlerësuar i shkollës siçiliane qe edhe [[Cielo d'Alcamo]] që shkroi në [[1231]] kontrastin e famshëm (gjini poetike popullore) ''Rosa fresca aulentissima''. Cielo ofron një rilexim të ndryshëm, në këndvështrimin komik dhe realist në kundërshtim me figurat eterike dhe ndonjëherë të stereotipizuara të madamave provencale. Parodia e manierizmave dhe të temave të shkollës, është kënga e dashurisë së një xhulari dhe jo e një njeriu të rafinuar oborri, që shkëmben një sërë batutash të gjalla dhe të mprehta me trëndafilin e tij, që nga simbol abstrakt i dashurisë bëhet ''carama'' e tij, dmth. ''e bukura'' e tij, që i vardiset pa mëshirë duke përfituar nga mungesa e familjes që e mban me xhelozi nën tutelë. Nën pretekstin e ruajtjes së nderit të saj vajza shtiret mosdashëse, për të marr vlerësimet më të shkëlqyera dhe ta ftonte në fund të dashurin ta ndiqte në dhomën e saj. Efekti burlesk është arritur nga pranëvendosja e gjuhës letrare me shprehje dialektore popullore siçiliane dhe jugore, që në fakt përgënjeshtrojnë në mënyrë komike fisnikërinë e pretenduar të nga shtirja fillestare. [[Jacopo da Lentini]]t, noter pranë oborrit të Frederikut II dhe me gjasa nismëtari i shkollës, i atribuohet krijimi i gjinisë së sonetit dhe teorisë së dashurisë, të kuptuar si ndjenjë që lind nga shikimi i një gruaje dhe që ushqehet nëpërmjet imagjinatës, që do të rimerej nga e gjithë poezia lirike e dashuris së [[Shekulli XIII|Dyqintës]], nga shkolla siçiliane nga [[Dolce Stil Novo|stilnovistët]]. Midis përfaqësuesve kryesorë të shkollës, që qenë të gjithë funksionarë të oborrit të Frederikut II, përmenden, veç Jacopo da Lentinit, [[Pier della Vigna]], [[Jacopo Mostacci]], [[Percivalle Doria]], [[Rinaldo d'Aquino]], [[Guido delle Colonne]], [[Ciacco dell'Anguillara]], [[Stefano Protonotaro]], [[Giacomino Pugliese]], veç vetë Frederikut dhe birit natyror Enzo. Poetët e shkollës siçiliane shkruanin këngë sipas modeleve të poezisë provencale që, e lindur pranë oborreve, lartësonte dashurinë si një zakon sjelljeje fisnike më shumë se sa ndjenjë e menjëhershme dhe shpërthyese. Ata ndiqnin edhe vetë skemat metrike të asaj gjinie poezie duke e risjellë këtë gjini të 'canzone-s', të [[balada|baladës]], të 'sirventes'<ref group="shpjegimi">'sirventese' (ose serventese) krijim poetik me zanafillë provencale, fillimisht kushtuar nga 'sirven-i' (në provencalen antike, «shërbëtor») zotërisë së tij për ti lartësuar gjestet. Në traditën italiane, ‘sirventese-ja' njohu forma të ndryshme. 'Sirventese' provencale u zhvillua shpejt si këngë politike, luftarake, apologjetike, didaktike dhe, nga shek. XIX, fetare; mbetej e përjashtuar vetëm përmbajtja dashurore, e rezervuar për 'canzone-n'. Në Itali, ku pati sukses midis shek. të XIII dhe të XV, 'sirventese' shpesh pati një karakter narrativ. [http://www.treccani.it/enciclopedia/sirventese/ sirventese te Enciclopedia Treccani]</ref> dhe të 'contrasto-s'.<ref group="shpjegimi">Quhej 'conflictus', 'altercatio' ose 'disputatio' në latinisht, 'débat', 'disputation', 'bataille' në frëngjisht, 'Streitgedicht' në gjermanisht, 'questione', 'contenzione', 'altercazione' dhe 'contrasto' në italisht, një krijim me qëllime dramatike, në ndonjë rast i recituar, nëse jo i shfaqur, nga xhularët në sheshe dhe panaire. Janë gati gjithmonë në vargje dhe ofrojnë larmi metrikash si narrative ashtu dhe lirike, por hasen edhe në prozë. Jo gjithëçka është dialog; autori prezanon në fillim, në fund si dhe në mes ndonjë pjesë të shkurtër narrative. Personazhet që debatojnë janë shpesh figura alegorike ose personifikime të koncepteve abstrakte. Lulëzimi i madh i 'contrasto-ve' arrihet në letërsinë latine mesjetare. Subjektet janë të shumta: Krishti dhe Satanai, shpirti dhe trupi, engjëlli dhe djalli, i gjalli dhe i vdekuri, bota dhe feja, karnavalet dhe kreshma, dimri dhe pranëvera (ose vera), trëndafili dhe zambaku (ose manushaqja), janari dhe muajt e tjerë, qengji dhe bima e linit, uji dhe vera, etj. Këto argumente gjenden të përkthyer ose të përpunuar pak a shumë në letërsitë romanse të shekujve të parë. Të shpeshta janë edhe kontrastet dashurore. [http://www.treccani.it/enciclopedia/contrasto_%28Enciclopedia-Italiana%29/ CONTRASTO Enciclopedia Italiana (1931) Treccani nga Mario Pelaez]</ref> Dy krijime kanë mbijetuar në gjuhën origjinale vulgare siçiliane, të shpëtuara nga Giovanni Maria Barbieri: ''Pir meu cori alligrari'' i [[Stefano Protonotaro]]s nga [[Messina]] dhe ''S'iu truvassi Pietati'' i mbretit Enzo, i biri i Frederikut. Gjithë poezitë e tjera qenë përkthyer në vulgaren fiorentine nga kopistët toskanë, që i konservuan në disa dorëshkrime, midis të cilëve 'Canzoniere Vaticano Latino 3793' dhe 'Laurenziano Rediano 9'. Në historinë e poezisë, siç shkruan Mario Sansone ''"Jo e madhe është rëndësia e shkollës poetike siçiliane, por shumë e madhe është rëndësia e saj në historinë e kulturës tonë dhe në formimin e gjuhës tonë letrare"''<ref>Mario Sansone, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Principato, [[1960]], fq. 35</ref>. ====== Poezia në Italinë veriore ====== Në [[Italia|Italinë]] veriore lindi ndërkohë një letërsi interesante vulgare me karakter didaktik që frymëzohej si nga tradita provencale që përfshin ''enueg-un''<ref group="shpjegimi">'enueg', nga provencalia 'enuei' «mërzi». – Gjini letrare e letërsisë provencale e imituar edhe në Itali me emrin 'noia'. [http://www.treccani.it/vocabolario/enueg/ enueg te Vocabolario Treccani]</ref> dhe ''plazer-in''<ref group="shpjegimi">'plazer' nga gjuha provenale (latinisht placēre, ndërsa në italisht 'piacere', që do të thotë kënaqsi)]. – Gjini krijimesh të lirikës provencale, e imituar edhe në Itali nga disa poet të shekujve të XIII dhe XIV, që konsistonin në një listë situatash të këndshme ose dëshirash, ku ndonjëherë nga i njëjti autor ose nga një poet tjetër, formohet një krijim analog, i quajtur enueg 'enueg', ku kënaqsive u kundërvihen bezditë përkatëse. [http://www.treccani.it/vocabolario/plazer/ plazer te Vocabolario Treccani]</ref>, ashtu dhe në traditën bibliko-apokaliptike, dmth. letërsi eskatologjike të shek. të [[Shekulli XII|XII]] dhe [[Shekulli XIII|XIII]]. Midis autorëve më të shquar përmendet kremonezi Gherardo Patecchio, që shkroi një poemth me udhëzime morale të titulluar ''Slanamento de li proverbi de Salamone'' dhe një listë në njëmbëdhjetë rrokësha mbi bezditë e jetës me titullin ''Noie'', Uguccione da Lodi autor i një ''Libro'' të shkruar në gjuhën venete dhe në monorimë me vargje aleksandrine që trajton gjykimin hyjnor, Giacomino da Verona që shkroi në dialektin veronez një poemth të ndarë në dy pjesë, ''De Ierusalem celesti'' dhe ''De Babilonia civitate infernali'' që konsiderohen midis burimeve të [[Komedia hyjnore|Komedisë hyjnore]] të Dantes. Por midis shkrimtarëve më të aftë dhe rëndësishëm të shekullit të XIII që shkruan në gjuhën lombarde përmendet Bonvesin de la Riva për poemthat e tij të lidhur me nevoja didaktike, kontratet e tij me karakter alegorik, por mbi të gjitha për ''Libro delle tre scritture'' të shkruar rreth vitit [[1274]], të ndarë në tre pjesë që ka për subjekt [[Ferri]]n (''scrittura nigra''), Pasionin e Krishtit (''scrittura rubra'') dhe [[Parajsa|Parajsën]] (''scrittura aurea''). Teksti konsiderohet i pari në letërsinë vulgare në dialektin lombard dhe autori midis pararendësve të Dantes. Në gjysmën e dytë të Dyqintës u përhap në Italinë veriore një letërsi në gjuhën vulgare në formën e [[balada|baladës]], kryesisht anonime, të shkruar mbi të gjitha nga xhularët dhe e përbërë nga ankesat e vajzave të reja që duan të martohen, nga gra të keq martuara dhe nga këngë dasmash. Nga [[Mantova]] ka mbërritur një këngë anonime për kërcim, ndërsa nga [[Milano]] ose nga [[Pavia]] shembulli i parë i satirës në gjuhën vulgare kundër fshatarit të keq e titulluar ''Detto'' e Matazone da Caligano. Ndërsa nga [[Veneto]]ja ka mbërritur ''Lamento della sposa padovana'' dhe nga [[Emilia]] si dhe nga [[Romagna]] ''sirventesi'' të ndryshme me subjekt politiko-qytetar. Nga Toskana kanë mbërritur tre krijime: një ''tenzone''<ref group="shpjegimi">'tenzone' debat poetik në përdorim në letërsinë mesjetare, me zanafillë provencale. Në lirikën provencale, në fakt, 'tensó' përkufizohej një shkëmbim strofash ose poezish që dy poetë i adresonjë në formë polemike, ndonjëherë në ton elegant dhe diskutim të zgjedhur, herë të tjera me sulme personale, mbi argumente të ndryshme (dashurorë, moralë dhe politikë). E rëndësishme është 'tenzone-ja' (3 kopje sonetesh) midis Dantes dhe mikut të tij Forese Donati. [http://www.treccani.it/enciclopedia/tenzone/ tenzone te Enciclopedia Treccani]</ref> me argument politik, një [[parodia|parodi]] e Pasionit dhe një epitaf 'sermone'<ref group="shpjegimi">Krijim poetik me karakter moralistik dhe didaskalik me ton oratorik dhe të thjeshtë (në shembullin e Oracit që sermones quajti Satirat dhe Epistolat e tij, biseda prozaike, në krahasime me poezinë më impenjative), edhe poezi e shkurtër që, gjatë festës së Krishtlindjeve, ishte zakon të recitoheshin nga fëmijën. [http://www.treccani.it/vocabolario/sermone1/ pika 3. Letteratura te Vocabolario Treccani]</ref> të atribuara xhularit Ruggieri Apuliese. Me vdekjen e Frederikut të II dhe të të birit Manfredi u asistua në perëndimin e fuqisë zveve si dhe shterimin e poezisë siçiliane. Pas betejës së [[Benevento]]s (1266) aktiviteti kulturor u zhvendos nga [[Sicilia]] në [[Toskana|Toskanë]], ku lindi një lirikë dashurie, pikërisht lirika toskane, e ngjashme me atë të poetëve të oborrit siçilian por e përshtatur për gjuhën e re vulgare dhe e përzier me klimën dinamike dhe konfliktuale të qyteteve 'komunalë': në planin tematik të dashurisë oborrtare iu shtuan përmbajtje të reja politike dhe morale. Rimeren kështu në [[Toskana|Toskanë]] temat e shkollës siçiliane dhe kërkesat për stil dhe metrikë provencale me pasurimin e dhënë nga pasionet e reja të kohës komunale. Poezia e poetëve toskanë pasurohet kështu si nga këndvështrimi tematik ashtu dhe gjuhësor edhe pse munguon "''ai nivel aristokratik formal të cilit siçilianët përgjithësisht i përmbaheshin''"<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]], fq. 23</ref>. Në grupin e poetëve toskanë bënin pjesë [[Bonagiunta Orbicciani]] nga [[Lucca]], [[Monte Andrea]], fiorentini [[Chiaro Davanzati]], [[Compiuta Donzella]] dhe shumë të tjerë nga të cilët më i njohur është [[Guittone d'Arezzo]] (i njohur edhe si Fra Guittone dal Viva da Arezzo). Prijësi i poetëve toskanë konsiderohet Guittone del Viva d'Arezzo, i lindur afër vitit [[1235]] në [[Arezzo]] dhe i vdekur në vitin [[1294]], te i cili mund të gjesh, siç vëren Alberto Asor Rosa<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]], fq. 24</ref> "''... një koncept të funksionit të poezisë më i artikuluar nga ai i praktikuar nga siçilianët dhe, ndoshta, nga vetë provencalët''". Guittone ka lënë një përmbledhje të gjerë rimash (të përbëra nga 50 'canzoni' dhe 239 sonete) te të cilat pasqyrohen dy mënyrat e tij të ndryshme të jetesës, dhe në këtë mënyrë edhe vepra e tij ndahet në dy pjesë: e para, ku imiton poetët e shkollës siciliane, që ia kushton dashurisë dhe armëve, ndërsa e dyta me përmbajtje fetare dhe morale. Guittone-s i atribuohet shembulli i parë i 'canzone-s' politike (''Ahi lasso, or è stagion de doler tanto'') e shkruar në vazhdim të humbjes që guelfët fiorentinë pësuan në vitin [[1260]] në betejën e Montapertit nga gibelinët, ku, me tonin energjik dhe të vrullshëm do të rigjendej në disa faqe të Dantes, ai ankohet për paqen e humbur duke përdorur dhe alternuar [[sarkazma|sarkazmën]] me 'diskutimet' dhe [[ironia|ironinë]]. Por poeti i vërtetë kuhet kërkuar te rimat e tij me karakter fetar dhe vecanërisht te 'le laude' (lavdet), si në atë kushtuar Shën Domenikut e shkruar me skemën e betejës së shenjtë, të krijuar po nga ai. Guittone d'Arezzo i atribuohet edhe një ''Trattato d'amore'' në 12 [[soneti|sonete]] dhe rreth tridhjetë ''Lettere''. Midis poetëve më interesantë të shkollës së Guittone-s, mbetet lukezi [[Bonagiunta Orbicciani]] të cilit Dantja në këngën XXIV të [[Purgatori]]t i beson detyrën e përcaktimit të mënyrës së re të vargëzimit, me emrin 'stilnovo'. Në të njëjtën kohë, lindën në [[Pistoia]], në [[Piza]] dhe në [[Firenca|Firence]], shkolla të tjera në mënyrë pak a shumë të përpiktë me Guittone-n. Përmenden [[Chiaro Davanzati]], që në ''Canzoniere'' e tij paraprin motivet stilnoviste, guelfi [[Monte Andrea]], të cilit i atribuohet ''trobar clus-i'' më i vlerësuar fiorentin, dhe [[Dante da Maiano]], që shkroi një ''Canzoniere'' në një stil të ndërmjetëm midis atij siçilian dhe atij guittonian. Nuk është provuar ekzistenca historike e poeteshës [[Compiuta Donzella]] të cilës i atribuohen, vetëm nëpërmjet një dorëshkrimi, tre sonete. ======''Il Dolce Stil Novo''====== ''Il dolce stil nuovo'' (i ëmbli stil i ri, nga italishtja) është një lloj lirike dashurie e rafinuar që u zhvillua në [[Firenca|Firence]] në [[Shekulli XIII|shekullin e XIII]]. Përfaqësuesit e saj janë [[Guido Guinizelli]], [[Guido Cavalcanti]] dhe [[Cino da Pistoia]]. [[File:Cino da Pistoia.jpg|right|170px]] Karakteristikat e tij kryesore janë: * Sinqeriteti në shprehjen e ndjenjave në linjën e lirikës humane, popullore dhe thellësisht fetare të [[Françesku i Asizit|Shën Françesku të Asizit]]. * Prania e një natyraliteti pranveror në harmoni me njeriun duke rimarrë temën klasike të ''locus amenus''. * Muzikaliteti, ëmbëlsia, eleganca dhe eufonia në shprehjen formale. * Dashuria e konceptuar si një eksperiencë trashendente, që e vendos të dashuruarin në kontakt me diturinë, lumturinë dhe hyjnoren. * Femra përbënte një personifikim të idealit neoplatonik. Është një qenie engjëllore me natyrë qiellore e konceptuar si ''donna angelicata''. * Përdorimi i gjuhës popullore të [[Firenca|Firences]]: e folura toskane ose [[Gjuha italiane|italishtja]]. [[File:DanteFresco.jpg|thumb|''Dante Alighieri'', Andrea del Castagno, ''Cikli i burrave dhe grave të shquara''|majtas|406x406px]] {{quote|text=Il dolce stil novo duhet vendosur, në kulturë, në ndjenjën që poetët patën për një poezi të re: ndjenjë e turbullt, e pa arsyetuar në mënyrë racionale. Duhet konsideruar si një aureolë letrare e ushqyer nga një kulturë shumë e ndjeshme dhe e zgjedhur me forma elegante dhe përpunuara, një një frymëzim të medituar që kërkonte zërin më intim të Dashurisë dhe që do të thotë ndjesinë që fshihej nën fjalë".<ref>Francesco Flora, ''Storia della letteratura italiana'', volumi I, Arnoldo Mondadori Editore, [[Milano]], [[1958]], fq. 62-63</ref>}} Midis fundit të shekullit të XIII dhe viteve të para të atij pasues lindi [[Il Dolce Stil Novo]], një lëvizje poetike që, duke theksuar tematikën dashurore të lirikës korteze, e çon në një pjekuri shumë më të rafinuar. I lindur në [[Bolonja|Bolonjë]] dhe në vazhdim i lulëzuar në Firence, do të bëhej shpejt sinonim i kulturës së zgjedhur filozofike dhe kjo, siç e justifikon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 38</ref>, "''...shpjegon në këtë mënyrë se si poetët e rinj të shkollës së re e shikonin me përçmim, më shumë se siçilianët, rimatorët e grupit toskan, që i kritikonin se në njëfarë mënyre kishin borgjezuar poezinë dhe se u mungonte çiltërsia dhe rafinimi stilistik''". Emri i 'shkollës' së re nxiret nga Dantja. Kështu pohon Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', volumi I, ''Dalle origini alla fine del quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 79</ref> "Është e njohur se Dantja, duke hasur në një pjesë të Purgatorit, rimatori Bonagiunta Orbicciani, ndërsa na ofron emrin (të përshtatur tashmë prej kohësh nga tradita e vjetër) e shkollës ose grupit letrar në të cilin ai bën pjesë, duke e përkufizuar pastaj këtë "dolce stil novo" si një shkrim kur "Amore spira" (kur dashuria shuhet). Poetët e "Dolce Stil Novo-s" e kthejnë dashurinë në momentin qendror të jetës së shpirtit dhe zotërojnë një gjuhë më të pasur dhe të artikuluar se ajo e poetëve të shkollave paraardhëse. Doktrina e tyre "''i hiqte dashurisë çdo element tokësor dhe arrinte ta bënte jo një mjet, por mjetin për tu ngjitur kuptimin më të lartë të Zotit''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 39</ref>. Nismëtari i kësaj shkolle qe bolonjezi [[Guido Guinizelli]] dhe midis poetëve të tjerë, mbi të gjitha toskanë, përmenden të mëdhenjtë si [[Guido Cavalcanti]], vetë [[Dante Alighieri]], [[Cino da Pistoia]] dhe më të vegjël si [[Lapo Gianni]], [[Gianni Alfani]] dhe [[Dino Frescobaldi]]. I konsideruar si themeluesi i "dolce stil novo", për [[Guido Guinizzelli]]-n nuk të dhëna anagrafike të sigurta. Ai identifikohet nga disa me gibelinin Guido di Guinizzello i lindur në [[Bolonja|Bolonjë]] midis viteve [[1230]] dhe [[1240]], ndërsa nga të tjerë me njëfarë Guido Guinizello, një kryebashkiak i Castelfranco Emilia. Ai ka lënë, me canzone-n ''Al cor gentil rempaira sempre amore'', atë që duhet të konsiderohet si manifesti i "dolce stil novo-s" ku vihet në dukje identiteti midis zemrës fisnike dhe dashurisë dhe si xhentilesë që qëndron në cilësinë e shpirtit dhe jo në gjak. Ai rimerr pastaj me thekse sublime konceptin e krahasimit midis gruas dhe engjëllit, tashmë të vlerësuar nga Guittone d'Arezzo dhe nga poetët e tjerë të mëparshëm. Lindur në Firence nga një nga familet guelfe të pjesës së bardhë ndër më të fuqishmet e qytetit, [[Guido Cavalcanti]] përshkruhet nga bashkëkohësit e tijv ''"si kalorësi përçmues dhe vetmitar, i gjithi i përqëndruar në meditimin filozofik dhe gati me siguri një ndjekës i averroizmit"''<ref name="ReferenceA">Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 40</ref>. Qe mik me Dante Alighieri-n, që i kushtoi 'Vita Nova-n', dhe mori pjesë aktivisht në jetën politike fiorentine duke mbështetur 'Cerchi-t' kundër 'Donati-jve'. I dërguar në ekzil në Sarzana më 24 qershor [[1300]], u rikthye po atë vit në atdhe ku gjeti vdekjen në fund të gushtit të atij viti. 'Canzone-ja' më e famshme e Cavalcanti-t qe teoria "''Donna mi prega perch'io voglio dire''", në të cilën poeti e trajton dashurinë duke i dhënë një interpretim me karakter averroist, siç pohon Mario Sansone<ref name="ReferenceA"/>, dashuri është për Cavalcanti-n një ''"proces i inteligjencës që nga "veduta forma" (forma e dukshme) e femrës nxjerr idenë e bukurisë, të zotëruar në potencial dhe i bashkë-depërton"''<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 85</ref> dhe nuk është, si për Guinizelli-n, bekuese por ekstremisht tokësore dhe jep më shumë dhimbje se sa gëzime. Përkrahë tre silnovistëve madhorë (Guinizzelli, Cavalcanti dhe Dante) qenë katër poetë të tjerë që i përkisnin rrymës së 'Dolce stil novo-s'. Lapo Gianni, shkrimtar i shtatëmbëdhjetë krijimeve poetike të arritura deri më sot, kujtohet në sonetin e famshëm të Dantes "Guido, i' vorrei che tu e Lapo ed io": nga kjo supozohet se Dante ishte një mik i ngushtë me Lapon, sëbashku me Cavalcanti-n. Gianni Alfani, figurë me atribuim akoma të pasigurtë historik, kujtohet mbi të gjitha për "Ballatetta dolente-n" e tij. Njihej me Guido Cavalcanti-n, siç mund kuptohet nga një sonet e tij ("Guido, quel Gianni ch'a te fu l'altrieri") dhe ka kompozuar një numër rimash mjaft të reduktuar përkundrejt atij të stilnovistëve të tjerë. Dino Frescobaldi qe një poet shumë i dashur si nga bashkëkohësit<ref>Francesco Trucchi, Poesie italiane inedite di dugento autori dall'origine della lingua infino al secolo decimosettimo, Prato, [[1846]].</ref> ashtu dhe nga kritikët letrarë modernë<ref>Guasti, Storia del sonetto italiano corredata di cenni biografici e di note storiche.., Prato, [[1839]]</ref>. Mik intim i Dantes, poeti i madh i dëgoi shtatë këngët e para të kryeveprës së tij, dhe Dino ia riktheu duke e lutur që ta vazhdonte veprën. Stilnovisti i fundit qe Cino da Pistoia, i vlerësuar nga kritika si ndërmjetës mes stilit të Dantes dhe atij të Petrarkës<ref>Poeti del Duecento, a cura di G. Contini, 2 voll., Milano-Napoli, Ricciardi, [[1960]], vol. II, fq. 630</ref> dhe mjeshtri i vetë Petrarkës në muzikalitetin e poezisë dhe në efikasitetin e përdorimit të gjuhës vulgare. ====== Poezia komiko-realiste ====== Përkrahë lirikës korteze një vend të rëndësishëm i caktohet poezisë komiko-realiste: qartësisht e kundërt me spiritualitetin stilnovist, rryma komiko-realiste është zbavitëse dhe realiste, kultivon shijen e polemikës, rebelimit dhe komicitetit që zëvendësojnë atë të bukurisë ideale. [[Historiografia]] letrare ka sajuar shprehje të ndryshme për të përkufizuar një prirje poetike të karakterizuar nga përballja me tema të realitetit dhe të përditshmërisë në këndvështrimin përgjithësisht [[Parodia|parodik]]: flitet për poezinë borgjeze, poezi komiko-realiste, poezi realisto-zbavitëse. Etiketa që padyshim rezulton më përfshirëse është "poesia comico-realistica" ndërkohë që binomi jep të dhëna mbi stilin (komik, që manualet e [[retorik]]ës e vendosin përkundrejt atij tragjik. Stili komik lejon përdorimin e gjuhës triviale dhe është e përshtatshme për të trajtuar argumente të lidhura me përditshmërinë dhe botën lëndore) dhe mbi përmbajtjen (realiste). Ajo u përhap në [[Umbria]] dlhe në [[Toskana|Toskanë]] dhe e pati qendrën e saj në [[Siena]]. Midis poetëve më të rëndësishëm përmenden Rustico di Filippo, që ka lënë 58 sonete në të cilët vërehen ndikimet sikulo-guittoniane por edhe tema origjinale të lidhura me gjininë komike, Meo de' Tolomei, autor i disa soneteve me karakter karikaturor dhe xhulari aretinas, Cenne della Chitarra, që shkroi 'canzoni' të frymëzuara nga jeta fshatare. Por dy poetët më domethënës të poezisë komiko-realiste qenë [[Cecco Angiolieri]] dhe [[Folgore da San Gimignano]]. Kjo është një rrymë që lidhet me një traditë me prejardhje mediolatine, ajo e poezisë 'goliardia' që ishte përhapur në shekullin e XII në [[Franca|Francë]], në [[Gjermania|Gjermani]] dhe në [[Italia|Itali]], por dhe ajo e 'fabliau-t'.<ref group="shpjegimi">krijim narrativ në vargje (distikë tetërrokësh me rimë përputhëse) me zanafillë nga poezia mesjetare franceze e 'langua d'oïl', e praktikuar veçanërisht në shek. e XIII. Me shtrirje të kufizuar (midis 100 dhe 600 vargjeve), 'fabliau-t' kanë karakterin e letërsisë evazive, shpesh me natyrë burleske (tregime mashtrimesh dashurore, shaka etj.) apo satire (kundër femrave, fshatarëve, klerit etj.). [http://www.treccani.it/enciclopedia/fabliau/ fabliau te kategoria Poesia in Letteratura në Enciclopedia Treccani]</ref> Ajo frymëzohet nga tema realiste (dashuria si vibrim ndjesishë, femra si krijesë tokësore) dhe me motive antikorteze (lartësimi i parasë, i lojës, i tavernës dhe të kënaqësisë). Efekti parodik arrihet pikërisht nga lartësimi i vlerave të kundërta me ato të stilnovistëve dhe korteze (oborrtare). Femra nuk është figura engjëllore, spirituale; dashuria nuk është eksperienca platonike, çmaterializimi por dashuria është vlerësuar si një vlerë tokësore, për tu konsumuar. Edhe gjuha është ajo e përditshme me kërkimin e fjalës efikase dhe të ngjyrosur sipas përdorimit të përplasjes në fytyrë dhe të ''vituperium-it'', me një përdorim të shpeshtë të diskutimit të drejtpërdrejtë dhe përdorimit të një zhargoni që mund të përkufizohet si "harbute". ====== Letërsia në prozë ====== [[File:Brunetto latini livre dou tresor.jpg|thumb|''Thesari'', libri I]] Pesha e prozës latine dhe franceze (të konsideruara si gjuhë më të përshtatshme për krijimet letrare) është akoma shumë e fortë në këtë periudhë prandaj proza vulgare, përkundrejtë poezisë, pati njëfarë vonese. I pari që dha modelet për gjuhën vulgare qe gramaticieni bolonjez Guido Faba që kuptoi rëndësinë që gjuha vulgare po fitonte në jetën e përditshme dhe në atë politike. Përgjatë [[Shekulli XIV|Treqintës]] u formua një përmbledhje novelash të shkruara në gjuhën vulgare fiorentine, me autor anonim, e titulluar 'Novellino' me synime morale dhe pedagogjike. Midis prozatorëve të tjerë të kësaj periudhe përmenden Salimbene de Adam, një frat françeskan nga [[Parma]], që shkroi kronika të shumta letrare në një latinishte të rafinuar dhe në të njëjtën kohë popullore që përfshinte edhe forma të shumta të gjuhës lombarde dhe asaj emiliane; Jacopo da Varazze, frat domenikan i bërë në vitin [[1292]] peshkop i [[Gjenova|Gjenovës]] që shkroi në latinisht një përmbledhje që shpejt u përhap në version të vulgarizuar; [[Brunetto Latini]], pa dyshim figura kryesore midis prozatorëve dueçenteskë që shkroi në 'langua d'oil' ''Thesarin'' ('Li livres dou Trésor'), një test enciklopedik që i përkthyer në vazhdim në gjuhën vulgare pati dy versione dhe që Dante e konsideronte një burim të çmuar për ''Komedinë'' e tij duke e përmendur si mësuesi ideal i këngës XV [[Ferri]]t dhe il ''Il Tesoretto'' duke rimarr modelin e ''Roman de la rose''; Bono Giamboni hartoi një vepër me karakter alegoriko-didaskalik, ''Il libro de' vizi e delle virtudi'' duke krijuar për veprën e parë doktrinale autonome. Të shumta janë shkrimet që krijohen në gjuhën vulgare dhe në frëngjisht me karakter doktrinal dhe moralizues si "''Libro della composizione del mondo''" i Restoro d'Arezzo, një lloj traktati modern mbi [[gjeografia|gjeografinë]] dhe [[astronomia|astronominë]], "''Liber de regimine rectoris''" i fra' Paolino Minorita i shkruar në gjuhën vulgare venedikase duke ndjekur modelin latin dhe francez që mban sugjerime me karakter moral për ata që qeverisin, "''Trésor-i''" i [[Brunetto Latini]]t i shkruar në frëngjisht dhe nga po nga ky autor poema alegoriko-didaktike e mbetur pa përfunduar me titull "''Il Tesoretto''". Shumë proza të Dyqintës najnë më së shumti të përkthyera nga frëngjishtja dhe kanë karakter moral si "Dodici canti morali", "''Disticha Catonis''" dhe traktatet e Albertano da Brescia të përkthyer në gjuhën vulgare nga Andrea da Grosseto në vitin [[1268]] dhe nga pistojezi Soffredi del Grazia në [[1278]]. Vulgarizimi i Andrea da Grosseto-s mund të përkufizohet si vepra e parë në prozë në gjuhën italiane, pasi synimi i Grosseto-s ishte të përdorte një gjuhë kombëtare, bashkuese, e kuptueshme në të gjithë gadishullin, një gjuhë që ai e përkufizon pikërisht ''italica''<ref>''Dei Trattati morali di Albertano da Brescia, volgarizzamento inedito del 1268 fatto da Andrea da Grosseto'', nën kujdesin e Francesco Selmit, Commissione per i testi di lingua, Bologna, Romagnoli, [[1873]], Avvertenza, fq. XII-XIII.</ref>. Shembuj të tjerë gjenden në antologjinë "''Fiore di virtù''" që për traditë i atribuohet një "frate Tommaso" nga [[Bolonja]] dhe në "Introduzione alla virtù" i Bono Giamboni-t. Me vlerë më të madhe letrare janë disa vepra me karakter retorik që shohin një ngritje të shprehjes letrare dhe njëfarë sforcoje artistike në rafinimin e formave dialektore si te "''Rettorica'' e [[Brunetto Latini]]t dhe te ''Fiore di rettoricas''" gabimisht atribuar Guidotto da Bologna, por vepër e Bono Giamboni-t<ref>[http://archiviostorico.corriere.it/1994/ottobre/30/quando_studiavano_retorica_per_far_co_0_9410306968.shtml Cesare Segre te ''Corriere della Sera'' e datës 30 tetor 1994]</ref> dhe mbi të gjitha tridhjetë e gjashtë "Lettere" të Fra Guittone d'Arezzo, me karakter moral të gjykuara "''të rëndësishme sepse Guittone synonte që me të të themelonte një prozë letrare, duke u bazuar te retorika mesjetare duke ia përshtatur prozës vulgare ''Cursus'' të stilit roman dhe mënyrat e stilit isidorian''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1960]], fq. 41</ref>. Bëjnë pjesë te novelistika dhe kanë një stil gjuhësor me njëfarë origjinaliteti 'Libro de' sette savi' dhe 'Novellino'. "''Libro de' sette savi''" (Libri i shtatë të diturve) është përkthimi në gjuhën vulgare nga frëngjishtja e një përmbledhjeje të përbërë nga pesëmbëdhjetë novela lindur në [[India|Indi]] dhe në vazhdim e përkthyer dhe ripërpunuar në latinisht dhe në gjuhë të tjera aziatike dhe evropiane, ndërsa ''Novellino'' ose "''Le cento novelle antiche''" është një silog me njëqint novela që përmbajnë tregime biblike, [[legjenda]] kalorsiake ose me karakter [[mitologjia|mitologjik]] të shkruara nga një autor i panjohur afër fundit të shekullit. ====== Historiografia ====== [[File:Marco Polo - Battle of the King of Burma against the Mongols.jpg|thumb|Një faqe nga një dorëshkrim i 'Milione-s'.]] Edhe në veprat me karakter historiografik shkrimtarët e kësaj periudhe përdorin gjuhën franceze përkrahë vulgares dhe vazhdojnë një model tradicional që ishte ai i tregimit të një qyteti që nga zanafilla, zakonisht legjendare dhe ndonjëherë fantastike por që zotërojnë çështje me njëfarë interesi historiografik. Një shembull është "''Cronique des Veniciens''" i Martino Canal botuar në frëngjisht që shkon nga zanafilla e qytetit deri në vitin [[1275]], "''Cronichetta pisana''" e shkruar në gjuhën vulgare dhe kronika fiorentine e Ricordano Malispini-t që tregon zanafillën legjendare të [[Firenca|Firences]] dhe arrin deri në vitin [[1281]]. Midis veprave historike zakonisht mbahet në konsideratë ''Il Milione'' i [[Marco Polo]]-s që rrëfen tregime të udhëtimeve të bëra në Lindjen e largët nga viti [[1271]] deri në [[1295]] dhe nga vetë ai të diktuara në frëngjisht Rustichello da Pisa-s në [[1298]] ndërsa të dy ishin të burgosur në burgun e [[Gjenova|Gjenovës]]. ===== Treqinta ===== Në [[Shekulli XIV|Shekullin e XIV]] prirjet shoqërore dhe politike që ishin ndierë në shekullin paraardhës u shtynë deri në rënien e [[perandoria|perandorisë]] dhe të [[Kisha Katolike Romake|Kishës katolike]] ndërsa asistohet në afirmin e një spiritualiteti të ri që, siç shkruan Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 75</ref>, "''... konsiston në sensin gjithmonë e më energjik të interesave dhe të vlerave mondane dhe tokësore, jo në kundërvënie me ato fetare dhe tejmondane, por të çliruara nga këto dhe duke jetuar në autonominë e tyre. Po mbaronte [[Mesjeta]] në të gjitha aspektet e saj: papato dhe perandoria, shprehje të shquara të një konceptimi të veçantë dhe interpretimi historik, po perëndonin. Perandorët humbisnin gjithmonë e më shumë sensin e autoritetit të tyre të përbotshëm, dhe papët, në [[Avignone]], kishin hequr dorë nga idea e [[Roma|Romës]] të konsideruar vetëm si qendër të krishtërimit dhe po lindëte, përkundrazi, gjithmonë e më e gjallë idea e një misioni laik të [[Roma|Romës]], për tu bashkuar madhështisë së saj antike''". Lindi kështu një kulturë e re që do të bazohej në një studim të kujdesshëm dhe të përpiktë të [[lashtësia|lashtësisë]] klasike, gjithmonë e më e lirë nga paragjykime me karakter intelektual dhe me synim për të zgjeruar çdo formë mendimi. Dy shkrimtarët që në këtë periudhë "do të dëshmonin më mirë në veprat e tyre fazën komplekse të shëndrimit kulturor, shoqëror dhe politik të Treqintës"<ref>Rosanna Bisacca, Maria Paolella, ''L'Altra Biblioteca'', volume triennale, Lattes Editori, [[Torino]], [[2000]], fq. 226</ref> dhe që përfaqësojnë, në [[letërsia italiane|letërsinë italiane]], një moment kalimi midis kohës mesjetare dhe [[Humanizmi]]t, janë [[Françesko Petrarka]] dhe [[Giovanni Boccaccio]]. ====== Midis 'Duecento-s' dhe 'Trecento': Dante Alighieri ====== [[File:Dante Luca.jpg|thumb|left|Dante në një afresk të [[Luca Signorelli]]-t]] {{quote|text=Nuk ka dyshim se (Dante Alighieri), përfaqëson sintezën supreme të prirjeve themelore shpirtërore dhe artistike të kësaj kohe|<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia di letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 28</ref>}} E gjithë letërsia e shekullit të XIII sintetizohet në linjat e saj themelore nga [[Dante Alighieri]] dhe, siç shkruan Giulio Ferroni<ref>Giulio Ferroni, ''Storia della letteratura italiana'', Volumi II, te kapitulli ''Dante e il nuovo modello letterario'', Mondadori, [[Milano]], [[2006]]</ref>, krijon në të njëjtën kohë modele të përcaktuara për të gjithë letërsinë italiane. Formimi i tij kulturor dhe përvoja e tij e parë si poet i "dolce stil novo-s" shpalosen në fundin e shekullit të XIII, por pjesa më e madhe e veprave të tij (duke përfshirë edhe ''Komedinë'') u shkruajtën në njëzet vjeçarin e parë të [[Shekulli XIV|Shekullit të XIV]]. Dante lindi në Firenze në maj të vitit [[1265]] nga një familje guelfe me kushte modeste shoqërore edhe pse i përkiste fisnikërisë së ulët dhe vdiq në [[Ravena]] në vitin [[1321]]. Artin e retorikës e mësoi nga [[Brunetto Latini]] ndërsa artin e rimave në mënyrë autodidakte dhe poezia do të mbetej gjithmonë qendra e jetës së tij. {{quote|text=... dhe me këtë gjë që unë e kisha parë vetë artin e thënises së fjalës në rimë, nisa të bëja një sonet|autor=Dante Alighieri|source=Vita Nuova}} Poezitë e para të Dantes janë të ndikuara nga stili i [[Guittone d'Arezzo]]-s por, pas njohjes së Guido Cavalcanti-t, ai zbuloi një mënyrë të re për të bërë poezi. [[File:Portrait de Dante.jpg|thumb|Portreti i Dantes realizuar nga [[Sandro Botticelli]]]] '''Vita nuova''' është një vepër thellësisht e bazuar te ''dolce stil nuovo''. Nëpërmjet soneteve dhe këngëve lirike të ndërthurura me prozë shpjeguese, përshkruan dashurinë e tij platonike për Beatriçen. Sipas të dhënave që vetë Dantja ka lënë te ''Convivio'', ai e krijoi 'la Vita Nuova' në [[1293]], tre vite pas vdekjes së [[Beatrice Portinari]]t. Kjo ishte një vepër në vargje përzier me prozë që përmbante njëzet e pesë sonete, katër 'Canzone', një [[balada|baladë]] dhe një 'stanza' veç disa prozave të prirura për të shpjeguar arsyet e ndarjejeve të poezive apo të rrëfimit të fakteve që qenë shkaku i krijimit të tyre. Aty Dantja tregon dashurinë e tij për Beatriçen që nga takimi i parë deri në vitet që pasojnë vdekjen e saj. Një shembull i konceptimit dashuror të Dantes, si pararendës i [[Rilindja|Rilindjes]] në karakterizimin e femrës si një 'donna angelicata', është soneti «Tanto gentile e tanto onesta pare» ('shumë e sjellshme dhe e ndershme duket') që i përketë veprës ''Vita nuova'' ('Jeta e re'). "Le Rime" përmbajnë të gjitha ato krijime poetike që kanë mbetur pa një pa një renditje të përpiktë dhe në vazhdim të renditura nga kritikët modernë. Bëjnë pjesë poezi rinore ku ndihet ndikimi i shkollës guitoniane ose të ndikimit të Cavalcanti-t por edhe që tani me karakter peronal dhe stilnovist dhe shumë 'canzoni' me karakter alegorik dhe didaktik. "Il Convivio" u krijua midis viteve [[1304]] dhe [[1307]] dhe në synimet e Dantes duhet të konsistonte në një traktat enciklopedik i përbërë nga pesëmbëdhjetë libra nga të cilët një parathënie dhe të tjerët si koment të katërmbëdhjetë 'canzone-ve' me karakter alegorik. Në të vërtetë poeti krijoi vetëm katër: parathënia dhe kometi i 'canzone-ve' "Voi che intendendo il terzo ciel movete", "Amor che nella mente mi ragiona", "Le dolci rime d'amor ch'io solia". Vepra e quajtur "De vulgari eloquentia", e krijuar nga Dantja po në vitet e "il Convivio". Ajo duhet të jetë hartuar të paktën në katër libra por poeti shkroi vetëm të parin dhe katërmbëdhjetë kapitujt e të dytit. Aty trajtohet zanafilla e gjuhësisë, diskutohet për gjuhët evropiane dhe në mënyrë të veçantë për ato romanse si dhe bëhet një klasifikim në katërmbëdhjetë grupe të dialekteve të gjithë gadishullit italian. ''De Monarchia'', gati me siguri e hartuar midis viteve [[1312]] dhe [[1313]] është një vepër e përbërë nga tre traktate të shkruar në gjuhën latine, ku autori do të demostroi nevojën e e një [[monarkia|monarkie]] universale për të ruajtur mirëqenien e botës (libri I), ku pohon se me të drejtë institucioni i perandorisë ka përvetësuar popullin roman (libri II) dhe si në mënyrë të drjetpërdrejtë nga [[Zoti]] lindi monarkia e përkohshme (libri III). Vepra, megjithëse përfaqëson maturinë e plotë të mendimit politik të Dantes nuk është, siç pohon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 62</ref> ''"... një traktat i teknikës politike - dhe Dante i përbuzte problemet e shkencës së pastër – por një interpretim fetar i të ardhmes së njerëzve në bashkëjetesën njerëzore dhe të ligjeve si dhe parimeve që Zoti ka paracaktuar për qeverisjen dhe rendin e saj"''.[[File:Michelino DanteAndHisPoem.jpg|thumbnail|''Dante dhe poema e tij'' afresk i Domenico di Michelino në [[Santa Maria del Fiore]], [[Firence]] ([[1465]])|majtas|318x318px]] Nën emrin "Epistole" janë përmbledhur trembëdhjetë letra të shkruara në latinisht nga Dantja për personazhe të shquar të kohës së tij, në të cilat trajton tema të rëndësishme të jetës publike. "Le Egloghe" janë dy krijime në latinisht të shkruara në [[Ravena|Ravenë]] midis viteve [[1319]] dhe [[1320]] në përgjigje të Giovanni del Virgilio, një profesori në Universitetin e Bolonjës, që i kishte adresuar një 'carme' (këngë ose poezi nga latinishtja), ku e fton të mos humbas kohë me gjuhën vulgare por të shkruaj diçka në gjuhën e kultivuar për të marr kurorën me dafina për poezinë. Dante pranon se dëshiron vlerësimin poetik por pohon se dëshiron që ta arrijë me poezinë vulgare që po shkruan. ''Quaestio de aqua et terra'' është një traktat me karakter shkencor i lexuar në [[Verona]] përpara klerit në janarin e vitit [[1320]] në të cilin, Dante, për kundërshtuar një pasazh të [[Aristoteli]]t, mbështet tezën se në glob tokat e dala nga uji janë më të larta se uji. Megjithatë kryevepra e tij është '''[[Komedia Hyjnore]]''', një alegori madhështore në terciana të kryqëzuara (formë metrike e krijuar nga Dantja), në të cilën vetë autori, i shoqëruar nga poeti latin [[Virgjili|Virgjil]], përshkon [[Ferri]]n dhe [[Purgatori]]n derisa Dantja, i shoqëruar nga Beatriçia, sodit [[Parajsa|Parajsën]]. "Komedia Hyjnore" ("La Divinna Commedia") është një [[poema|poemë]] me karakter didaktiko-alegorik nën formën e vizionit të shkruar në gjuhën vulgare (në tw folurwn vulgare tw Toskanës) në tercina të kryqëzuara vargjesh njëmbëdhjetërrokësh. Ajo është e përbërë nga 100 këngë dhe e ndarë në tre kantikë me tridhjetë e tre këngë plus këngën hyrëse të kantikut të parë. Data e saktë që mund të tregoj kur nisi Dantja ta shkruante poemën nuk është e saktësuar nga asnjë dokument, por të shumë janë studiuesit të prirur të besojnë se ajo u nis duke filluar nga viti [[1307]] gjatë ekzilit të poetit dhe që kantiku i [[Ferri]]t dhe ai i [[Purgatori]]t janë shkruar më para se prilli i vitit [[1314]] ndërsa [[Parajsa]] është për tiu caktuar viteve të fundit të jetës së Dantes. Natalino Sapegno pohën<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 136</ref> se ''"... ajo u nis konkretisht në vitet e ekzilit – si duket e mudshme, rreth vitit 1307 -... dhe është mjaft e mundur që (sipas një indicieje të dhënë nga 'Vita di Dante' e Boccaccio-s) poeti largohej nga Firencia në [[1306]], ndërsa qëndronte pranë Malaspina-s, nisi një vepër në lavde ('lode') për Beatriçen nga ai e filluar para ekzilit... është sigurisht para prillit 1314 mund të diskutohej për një libër "quod dicitur Comedia et de infernalibus inter cetera multa tractat", si vepër tashmë e publikuar dhe përhapur. Është për tu supozuar për më tepër se Ferri dhe Purgatori qenë publikuar të dy pak pas vdekjes së Arrigos së VII, dhe që vetëm Parajsa u hartua në vitet e fundit të jetës së Dantes; kundër opinionit të atyre kritikëve që besojnë se e gjithë vepra është për tju atribuar viteve pas 1313-ës".'' ''Komedia Hyjnore'' u shqua për energjinë shprehëse, përjetimin emocional dhe origjinalitetin e imazheve të sajë. Tema qendrore është fati trashendent dhe reflektimi rreth shpirtit njerëzor, e gjitha e krijuar në një konceptim të botës që që bashkon komponenten e krishtërimit me elemente të tjera të mara nga kultura klasike e lashtësisë greko-latine.[[File:Ritratto di francesco petrarca, altichiero, 1376 circa, padova.jpg|thumb|Portret i Françesko Petrarkës, nga Altichiero, afërsisht viti [[1376]]|248x248px]] ====== Françesko Petrarka ====== Me [[Françesko Petrarka|Francesko Petrarkën]] hapet, në kulturën e [[Italia|Italisë]] dhe [[Evropa|Evropës]], një epokë e re. Ai, siç shkruan Sapegno, në fakt mund të konsiderohet ''ati shpirtëror'' i [[Humanizmi]]t duke qenë te ai ''tashmë ishte shumë e fortë dëshira për të njohur antikët, të mblidhte në numër të madh veprat, për të nxjerë nga harresa ato që preheshin në pluhurin e bibliotekave të manastireve''<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 167</ref>. [[Françesko Petrarka]] ([[1304]]-[[1374]]), lindi në [[Arezzo]], por me origjinë fiorentine, do të ishte kulmi i [[humanizmi]]t para-rilindas. Veprat e tij të shumta në latinisht dhe italisht përfshijnë tema dhe çështje të ndryshme, që nga epika e zgjedhur historike në latinisht si te ''Africa'', në të cilën përshkruan luftëra punike, deri te lirika e tij, që modeloi të gjithë poetët e e mëvonshëm të [[Rilindja|Rilindjes]], të përfaqësuar nga ''Canzoniere'' ([[1350]]) e shkruar në [[gjuha italiane|italisht]] dhe të frymëzuar nga e dashura e tij, Laura, duke kaluar në një poemë alegorike të shkruar gjithashtu në gjuhën vulgare: ''I Trionfi'' ''(Triumfet).'' Biri i një noteri nga [[Firenca|Firencia]] që duhet të strehohej në [[Avinjoni]] me familjen dhe kishte punuar pranë oborrit papnor, [[Françesko Petrarka]] u rrit kështu larg nga shoqëria komunale italiane dhe kjo ''largësi aq sa e dytyruar aq edhe fatsjellëse'', siç pohon Asor Rosa, e ambientoi "''ti shikonte gjërat nga një këndvështrim që i tejkalonte lokalizmat dhe regjonalizmat italiane për tu bërë pika e vëzhgimit të kulturës, për sa e tillë"''<ref>Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 44</ref>. Françesko Petrarka, së bashku me vëllain më të vogël, Gherardo, futet nga i ati në studimin e jurisprudencës në fillim në [[Montpellier]] dhe më pas në [[Bolonja|Bolonjë]] që konsiderohej qendra kryesore e studimeve evropiane. Ai iu përkushtua me seriozitet studimeve dhe zgjeroi në atë periudhë kulturën e tij latine në [[1326]], me vdekjen e të atit, u rikthye me të vëllain nga Avinjoni i vendosur ti braktiste studimet e të drejtës civile. Më [[6 prill]] [[1327]] u takua me një vajzë të quajtur Laura, identiteti i të cilës ka mbetur i panjohur dhe u dashurua. Nga kjo dashuri do të lindnin shumë nga poezitë e tij lirike në gjuhën vulgare dhe disa në latinisht. Afër vitit [[1330]], pasi i kishte kaluar ato vite në mënyrë moskokëçarëse dhe mondane, Françesko u vetëdijësua se ishte e nevojshme të gjente një punë dhe vendosi të ndërmerrte karrierën kishtare që në ato kohë të jepte mundësinë futeshe në mjedise dinjitarësh të oborrit papnor. Në [[vjeshta|vjeshtën]] e vitit [[1330]] u bë kështu kapelan i familjes së kardinalit Giovanni Colonna dhe në [[1335]] iu dha nga papa [[Benedikti XII|Benedikti i XII]] rregulli i Lombez. Në [[dhjetori]]n e vitit [[1336]] u vendos në [[Roma|Romë]] i ftuar nga peshkopi Giacomo Colonna dhe me rikthimin e tij nga Avinjoni, e kapur nga një krizë morale dhe fetare, bleu një shtëpi të vogël në Valchiusa në bregun e Sorgas ku, larg nga buja e quteteve të mëdha, iu dedikua hartimit të veprave të tij më të mira. Kësaj periudhe i përkasin, përveç shumë lirikave që në vazhdim do të përfshiheshin në ''Canzoniere-n'' e tij, ''De viris illustribus'', një përmbledhje biografish të romakëve të shquar që nga [[Romuli]] deri te [[Çezari]] si dhe nisi poemën epike në ekzametër kushtuar [[Shipion Afrikani]]t të titulluar ''Africa''.[[File:Jeanne Ière de Naples, dite la Reine Jeanne, comtesse de Provence.jpg|thumb|Giovanna Anzhu, mbretëresha e Napolit|majtas|251x251px]] Me të arritur tashmë famën dhe kërkues i arritjes së një vlerësimi letrar për veprat e tij, projektoi të kurorëzohej poet dhe, i ftuar nga Senati roman që nga Universiteti i Parisit, e pranoi ftesën nga [[Roma]], ku më [[8 prill]] [[1341]], pasi qëndroi tre ditë në [[Napoli]] për tu ekzaminuar nga mbreti [[Robert Anzhuini, u kurorëzua me dafina në [[Campidoglio]] nga senatori Orso dell'Anguillara. Gjatë rikthimit nga [[Roma]] ndaloi në [[Parma]] i ftuar i Azzo da Correggio-s, ku përshkoi, duke e alternuar me qëndrimin në kodrat e Selvapiana-s, vjeshtën dhe [[vera|verën]] e [[1341]] duke përfunduar kështu versionin e parë të "''Africa-s''". Në [[1342]] u rikthye në Avinjon dhe në [[1343]] filloi të shkruante ''Secretum-in'', një vepërz në formën e dialogut midis vetë Petrarkës dhe [[Shën Agustini]]t ku "na ka lënë rrëfimin më të plotë dhe më të sinqertë të kundërshtive të tij të brendshme"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 201</ref> dhe hartoi lutjet e shkruara në vargje latinisht duke ndjekur modelin e [[Psalmi|psalmeve]] të [[Bibla|Biblës]], të quajtur "''Psalmi poenitentiales''" ku thërret ndihmën e [[Zoti]]t për të tejkaluar gjendjen e përshtjelluar ku gjendej. Në [[shtatori]]n e vitit [[1343]] u rikthye në [[Italia|Itali]] dhe u vendos fillimisht në [[Napoli]] pranë mbretëreshës Giovanna Anzhuine me detyrën ambasadorit të papa [[Klementi VI|Klementit të VI]] ku vazhdoi të shkruante librat e ''Rerum memorandarum'' që, të mbetura të papërfunduara, duhet të ishin, në synimin e autorit, një listë e strukturuar episodesh dhe [[anekdota]]sh historike të futura në kategori specifike që kishin të bënin me virtyte të veçanta morale. Në vazhdim u vendos në [[Modena]], në [[Bolonja]] dhe në [[Verona]] si dhe në [[1345]] u rikthye në [[Provenca|Provencë]] ku qëndroi për dy vite gati gjithmonë në Valchiusa ku shkroi për Philippe de Cabassoles traktatin ''De vita solitaria'' dhe ''De otio religiosorum'' për vëllain Gherardo që kishte hyrë në urdhërin monastik të çertozinëve. Shkroi në këtë periudhë [[egloga]] latinisht që në vazhdim do të përmblidheshin në ''Bucolicum carmen'' dhe në një nga këto shpjegon se përse vendosi të dorëhiqej nga shërbimi pranë kardinalit Colonna dhe të rikthehej në [[Italia|Itali]]. I entuziazmuar nga reforma e tentuar politike e Cola di Rienzo-s u nis në vitin [[1347]] i drejtuar për në [[Roma|Romë]] por në [[Gjenova]] e arriti lajmi që ngjarjet kishin degjeneruar dhe kështu ai nisi të shëtiste nëpër qytete të ndryshme dhe në [[Parma]] i arriti lajmi i vdekjes së Lauras. Në fakt në [[1348]] kishte shpërthyer [[murtaja]] dhe për shkak të saj do të vdiste mbrojtësi i tij, kardinali Colonna, dhe shumë miq të tij. Ndërkohë kishte shkruar paraprakisht ''I Trionfi'' (Triumfet), atë të [[Dashuria|Dashurisë]] dhe atë të [[Dlirësia|Dlirësisë]] dhe në këtë periudhë do të shkruante atë të [[Vdekja|Vdekjes]] veç risitemimit të poezive italiane në 'Canzoniere' duke i shtuar edhe të reja, për të mbledhur letrat e tij në librin ''Familiari'' që paraprihej nga kushtimi ndaj mikut Ludwig von Kempen dhe të fillimit të mbledhjes së ''Epistole metriche'' kushtuar Barbato da Sulmona.[[File:Laura e Petrarca.jpg|303x303px|thumb|Laura dhe Petrarka te ''Il Canzoniere''.]] Në vjeshtën e vitit [[1350]] u vendos në [[Roma|Romë]] për jubileun pasi kishte qendruar në [[Firenca|Firence]] ku njohu Boccaccio-n, takoi Francesco Nelli-n, Zanobi da Strada-n dhe Lapo da Castiglionchio. Në [[qershori]]n e vitit [[1351]] u rikthye për një kohë të shkurtër në Avinjon dhe në [[1353]] u rikthye në atdhe, që në vazhdim e la vetëm në raste të rralla. Nga viti [[1353]] deri në [[1361]] qëndroi në [[Milano]] pranë Viskontëve dhe për ta realizoi misione të ndryshme diplomatike. Në Milano Petrarka shkroi ''De remediis utriusque fortunae'' dhe shumë lirika të reja dhe letra duke nisur rishikimin e 'Canzoniere-s' dhe të përmbledhjes epistolare, përpunimi i të cilës zgjati shumë kohë. Siç shkruan Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio della storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 183</ref> "për tu futur në personalitetin petrarkeskë nevojiten mbi të gjitha shumë përmbledhjet epistolare të shkrimtarit, nga të cilat mund nxiren shumë të dhëna për jetën e tij si dhe për përzemërsitë e tij ashtu si dhe mendimin e tij". Midis viteve [[1361]] dhe [[1370]] Petrarka banoi pjesërisht në [[Padova]] dhe pjesërisht në [[Venediku|Venedik]] por vitet e tij të fundit u hidhëruan për vdekjen e të birit Giovanni dhe të nipit Francesco, i biri i të bijës Eletta. Gjatë atyre viteve vazhdoi korrespondencën me Boccaccio-n dhe u mor seriozisht me rishikimin e veprave të tij duke i forcuar raportet e miqësisë me zotërinë e atëhershme të Padovas, Francesco Novello Carraresi dhe në [[1368]], me insistimin e tij, u trasferua në atë qytet. Në [[1370]], pasi ndërtoi një shtëpi në Arquà në kodrat Euganei, shkoi për të banouar me të bijën Francesca, Eletta dhe të shoqin, duke i pritur me gëzim vizitat e Francesco I da Carrara dhe të miqve të tjerë. Përgjatë viteve të fundit të jetës së tij iu dedikua traskriptimit të ''Canzoniere-s'', përmbledhja me rima që u shkruan në periudha të ndryshme të jetës së tij, përfundoi poemën alegorike të shkruar në tercina të quajtur ''I Trionfi'' që do të publikohej pas vdekjes së autorit si dhe përfundoi "''Seniles''". Në Arquà e gjeti vdekja më [[9 korrik]] [[1374]] dhe sipas dëshirës së tij iu kryen nderimet e fundit solemne në praninë e zotit të Padovas. ''Il Canzoniere'' (i titulluar fillimisht në latinisht ''Rerum vulgarium fragmenta)'' por i shkruar në italisht) përbëhet nga 300 sonete dhe gati 50 poema të larmishme (''Canzone'', [[madrigali|madrigale]]) të dedikuara dashurisë së tij të pa rikthyer për Laura-n. Ndjenjat humanizohen me respektin për ''dolce stil nuovo'' dhe poemat e ''Vita nuova''. Laura është një femër reale (megjithëse e idealizuar dhe e paarritshme), që shkakton te poeti një larmi të madhe emocionesh kundërshtyese. Dashuria përshkruhet psikologjikisht me shumë hollësi. Motivet e tij do të mereshin nga e gjithë poezia perëndimore në të ardhmen. ====== Giovanni Boccaccio ====== [[File:Giovanni Boccaccio.jpg|thumb|Portreti i Giovanni Boccaccio-s nga një stampë e shekullit të XIX|majtas|288x288px]] [[Giovanni Boccaccio]] ([[1313]]–[[1375]]) i dha udhë ''novella-s'', nëpërmjet një rrëfimi të shkurtër me temë dashurore. Është përgjithësisht i njohur për ''[[Dekameroni]]n'', përmbledhje prej njëqint tregimesh që vërtiten rreth tre temave: dashurisë, zgjuarsisë njerëzore dhe rastësia. "Boccaccio, si Petrarka, ishte i vetëdijshëm për vlerën e kulturës klasike latine dhe greke, e ndjerë si shtysë për një qytetrim të ri dhe edhe ai përdor dhe përsos gjuhën vulgare që, në prozën e tij, merr një larmi tepër të madhe tonesh dhe pasuri fjalori si dhe struktura sintaksore"<ref>Rosanna Bicacca Maria Paolella, ''L'altra biblioteca'', volume triennale, Lattes, [[Torino]], [[2000]], fq. 231</ref>. Temat janë gati gjithmonë profane, me ton të mentalitetit borgjez që kishte nisur të merrte formë në [[Firenca|Firence]]. Janë të shpeshta subjektet me femra që mashtrojnë burrat e tyre. Ndërfuten shpesh këngë popullore italiane në vargje. Biri i jashtligjshëm i Boccaccio di Chellino, një tregëtar i shoqërisë së familjes Bardi të [[Firenca|Firences]], Giovanni lindi, siç kujtojnë kritikët bashkëkohës, në Certaldo dhe vetëm dymbëdhjetë vjeç dërgohet nga i ati në [[Napoli]] që të mësonte artin e tregëtisë. Por Giovanni-t, që nuk kishte prirje praktike, nuk i pëlqente ai tip profesioni dhe në moshën tetëmbëdhjetë vjeçare i ati i lejoi më në fund të ndiqte studime të tjera. Filloi kështu, gjithmonë me dëshirën atërore, të studionte të drejtën kishtare, por këto studime i ndoqi me pak entuziazëm ndërsa, vetë, krijonte një kulturë të gjerë duke lexuar mbi të gjitha klasikët latinë dhe letërsinë bashkëkohëse franceze. Atëherë ishte koha e monarkisë së Robert Anzhuinit, ku "ndikimet kulturore që ndërthureshin ishin të pasura dhe të shumëfishta, si dhe rendi artistik dhe figurativ, veçse letrar"<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di Storia della letteratura italiana,'' La Nuova Italia, Firenze, [[1986]]</ref> dhe i riu Boccaccio, i pranuar në oborrin e mbretit, bëri miqësi me peronalitete të larta, si astronomi gjenovez Andalò del Negro dhe bibliotekarin mbretëror [[Paolo da Perugia]] si dhe në atë botë të pasur me kulturë dhe shkëlqim u gjet përsosmërisht vetëvetja. Në periudhën napoletane bëjnë pjesë veprat e tij të para midis të cilave romani në prozë ''Il Filocolo'', [[poema]] në oktava e quajtur ''Il Filostrato'', që merr spunto nga një episod i "''Roman de Troie''" i [[Benoît de Sainte-Maure]] dhe një tjetër poemë përsëri në oktava, ''Teseida'', që bazohej në modelin e ''[[Eneida|Eneidës]]'' së [[Virgjili]]t dhe nga ''Tebaida'' e [[Stacio]]s. Në [[1340]] Boccaccio, i thirrur nga i ati që kishte pësuar dëme të mëdha ekonomike si pasojë e falimentimit të Banca dei Bardi, duhej të rikthehej në [[Firenca|Firence]] dhe në vitet pasuese dihet pak për ato që i ndodhën. Ka të dhëna për një qëndrim të tijin në [[Ravena|Ravenë]] pranë oborrit të Ostasio I da Polenta dhe në [[Forlì]] në [[1347]] ose në fillim të [[1348]] pranë Francesco degli Ordelaffi. Në [[1349]], për shkak të vdekjes së të atit, ai u rikthye në Firence nëse, siç sugjeron Sansone<ref>Mario Sansone, ''Compendio di Storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, [[1956]]</ref>, "... nuk ishte kthyer në vitin e mëparshëm për të parë me sytë e tij, siç pohon në hyrjen e Dekameronit, tmerret e murtajës". Në periudhën e kthimit në Firence bëjnë pjesë dy vepra, të hartuara midis viteve [[1341]] dhe [[1342]], që si të mëparshmet ndjejnë ndikimin e Dantes dhe që lartësojnë dashurinë për Fiammetta-n, si poema e hartuar në moshën pesëdhjetë këngë në tercina të titulluar "''Amorosa visione''" dhe "Comedia delle ninfe fiorentine" e quajtur edhe ''Ninfale d'Ameto'', një tregim i përzier me prozë dhe këngë në tercina. Pa dyshim më e mira është vepra "''Elegia di Madonna Fiammetta''", e shkruar midis vitit [[1343]] dhe [[1344]], një tregim në prozë që tregon dashurinë e tij të palumtur për gruan, te e cila është parë, nga disa kritikë, një zhvillim i fort psikologjik edhe pse, siç pranon Asor Rosa<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 52</ref>, ''"... gjykimi i De Sanctis, që e përkufizon "një faqe të historisë intime njerëzore, e arritur në një formë serioze dhe të drejtpërdrejtë", gabime të një paraprirje të pavullnetshme, duke ngjyrosur konturnet gati sikur bëhej fjalë për një roman psikologjik të gjysmës së dytë të Tetëqintës, e rëndësishme është praktikisht përpjekja e objektivizimit që Boccaccio realizon përkundrejt një fushe mjaft komplekse dhe në mënyrë autobiografike trysnuese e frymëzimit të tij"''. Midis viteve [[1343]] dhe [[1354]] Boccaccio shkroi veprën e fundit të tij para [[Dekameroni]]t, pa dyshim midis më të mirave të veprave të tij minore. Bëhet fjalë për një vepër të shkruar në formën e poemës në 473 oktava me titull ''Ninfale fiesolano'' që merr spunto nga një përrallë mbi zanafillën e [[Fiesole]]-s dhe të Firences. Veprave minore, dhe ndoshta që i përkasin periudhës napoletane, duhet ti shtohet poema e shkurtër e hartuar në tercina me titull ''Caccia di Diana'' dhe vepra në prozë ''Il Corbaccio'' hartuar në vite vështirësisht të datueshëm (edhe pse së fundmi Giorgio Padoan<ref>Giorgio Padoan, ''Sulla datazione del Corbaccio'', te ''Il Boccaccio e Le muse'', Firenze, [[1978]], fq. 199-228</ref> e vendos me njëfarë sigurie në vitin [[1365]]), që, megjithëse duke mos pasur vlerë të veçantë artistike, shënon momentin që paraprin në jetën e shkrimtarit krizën e tij fetare. Të krijuara në një hark të gjatë kohor janë ''Le Rime'' të tij, që, duke ndjekur skemën e kohës, alternon lirikat e dashurisë me ato të përkushtimit dhe pendesës në të cilat ai, megjithëse rimerr temat e "Dolce stil novo-s", për aksente dhe stil që kanë një realizëm të ri. Poeti ndërkohë kishte fituar famë të madhe dhe i besoheshin, edhe për aftësitë e tij oratorike, detyra prestigjoze si ambasador pranë oborreve të ndryshme. Në [[1350]] u dërgua pranë zotërve të [[Romagna|Romanjës]], në [[1351]] në [[Tiroli|Tirol]] pranë markezit të [[Brandenburgu|Brandeburgut]], Ludviku i [[Wittelsbach]]ut dhe përsëri, në [[1354]] pranë papa [[Inoçenti VI|Inoçentit të VI]] në Avinjon dhe në midis [[1365]] - [[1367]] në [[Roma|Romë]] pranë papa [[Urbani V|Urbanit të V]]. Në këtë periudhë, dy janë zhvillimet më të rëndësishme në jetën e Boccaccio-s: miqësia me Petrarkën dhe kriza fetare e [[1362]]. Njohja e Petrarkës që ai admironte që nga vitet rinore, ndodhi për herë të parë në Firence në [[1350]] dhe Boccaccio-ja pati rastin ta rishikonte vitin pasues në [[Padova]], në [[1359]] në [[Milano]] dhe në [[1363]] në [[Venedik]]. Me Petrarkën ai mbajti një korrespondencë konstante të përzemërt dhe, kur në [[1374]] poeti vdiq, e vajtoi humbjen me fjalë të sinqerta dhimbjeje. Ndërkohë që erdhën vështirësi të rënda ekonomike dhe vuajtje fizike që e lanë në një gjendje të rëndë melankolie duke e hedhur në një krizë të thellë besimi. Në këtë periudhë ai iu dha me intesitet të madh studimeve me karakter mbi të gjitha moral, fetar dhe asketik. Në fund të vitit [[1362]], viti i krizës, poeti u vendos në [[Napoli]] për të kërkuar një sistemim, por mbeti i zhgënjyer nga pritja e ftohtë e Niccolò Acciaiuoli-t, qoftë edhe nga vërejtja e shumë ndryshimeve që qyteti kishte pësuar pas luftrave civile. Vitet e fundit të jetës së Boccaccio-s i jetoi midis Certaldo-s dhe Firences ku iu kushtua studimit të klasikëve antikë dhe Dantes si dhe nisi studimin e grekëve me ndihmën e Leonzio Pilato-s, një eruditi greqist që e kishte studion në Firence. Në shpirtin e Boccaccio-s gjenden për më tepër të gjithë aspektet e Humanizmit italian, që nga ai [[filologjia|filologjik]] deri te ai [[retorik]] dhe [[stilistika|stilistik]] si dhe spiritual aq sa ai vëren, siç shkruan Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1956]], fq. 107</ref>, "''... ushtrimin e poezisë, dhe më në përgjithësi, të sensit të jetës në mënyrë të re dhe të freskët''". [[File:1916-a-tale-from-the-decameron-.jpg|thumb|Dhjetë të rinjtë protagonist të Dekameronit në një pikturë të John William Waterhouse, ''A Tale from Decameron'', [[1916]], Lady Lever Art Gallery, [[Liverpool]]|373x373px]] Midis veprave të tij me karakter erudit përmenden "''Bucolicum carmen''" e shkruar midis viteve [[1351]] dhe [[1366]] e hartuar nga gjashtëmbëdhjetë [[egloga]] në të cilat ai risjell shumë ngjarje bashkëkohëse dhe të jetës së tij; "''De casibus virorum illustrium''" me karakter moral, i shkruar midis viteve [[1356]] dhe [[1374]] ku trajton të gjithë ata personazhe, duke nisur nga [[Adami]], që kanë rënë nga një gjendje e lumtur në mjerim; "''De claris mulieribus''", i hartuar në të njëjtët vite të veprës së mëparshme, që konsiston në një traktat [[biografia|biografik]] për gra të famshme, që nga [[Eva]] deri te mbretëresha Giovanna I e Napolit dhe një vepër me karakter [[gjeografia|geografik]], ''De montibus, silvis, fontibus, lacubus, fluminibus, stagnis seu paludibus et de nominibus maris'' i shkruar në vitet që shkojnë nga viti [[1362]] në vitin [[1366]] në të cilin, duke marr në analizë shumë emra gjeografikë të hasur në veprat e klasikëve, jep informacione të gjera. Më i madhi nga traktatet e tij erudite është megjithatë ''Genealogia deorum gentilium'', vepër e përbërë nga pesëmbëdhjetë libra që formojnë një [[enciklopedia|enciklopedi]] të vërtetë mitologjike dhe që tregon për ato kohë një erudicion me të vërtetë të jashtëzakonshëm dhe që, veç përfshirjes së poetikës së tij, gjendet edhe mbrojtja e veprës dhe në përgjithësi vetëmbrojtja e autorit si mbledhës dhe tregues përrallash<ref>Da Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1956]], fq. 108</ref>. Ndikimi i Dantes, që vërehej në veprat e tij të para, tashmë rindihet fortësisht në veprën e realizuar midis viteve [[1357]] dhe [[1362]] të titulluar ''Trattatello in laude di Dante'' ku Boccaccio lartëson cilësitë morale dhe intelektuale të poetit të madh te "''Commento alla Commedia''". Në [[1373]] i jepet detyra të lexoi dhe komentoi përpara publikut "La Commedia". Por leksione që ai mban në kishën e Santo Stefano di Badia, duhet të ndërpriteshin para komentimit të Ferrit - kënga e shtatëmbëdhjetë për shkak të sëmundjes së përkeqësuar për tu tërhequr në Certaldo ku do të vdiste më [[21 dhjetor]] [[1375]]. Sipas arsyetimit të kritikës vepra e maturisë së plotë të Boccaccio-s është ''[[Dekameroni]]'' i hartuar midis viteve [[1348]] dhe [[1353]], një seri me njëqint novela që, të futura në një kornizë origjinale narrative, mbeten të bashkuara nga e njëjta gjendje shpirtërore që ''"është dashuria për jetën në plotësinë e qenies së tij, të parë me zemër të zbrazur nga çdo shqetësim moral dhe fetar si dhe nga një ekzaltim i përzemërt për lulëzimin e saj: jeta që është lojë dhe çështje fati, çështje aty e lumtur dhe e gëzuar, aty dramatike dhe deri tragjike"''<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[1960]], fq. 110</ref>. Rëndësia e ''[[Dekameroni]]t'' mbështetet kryesisht në prozën e kujdesshme dhe elegante, që vendosi një model për tu ndjekur nga shkrimtarët e ardhshëm të [[Rilindja|Rilindjes]], por edhe në krijimin e modelit të përgjithshëm të novelës oborrtare të të ardhmes, jo vetëm në [[Italia|Itali]] nëpërmjet të ashtuquajturve ''novellieri'' ([[Mateo Bandello]] dhe Giraldi Cinthio), por në të gjithë [[Evropa|Evropën]], si në rastin e ''El Patrañuelo'' të [[Juan de Timoneda]] apo ''Novelas ejemplares'' të [[Miguel de Cervantes]]. ====== Shkrimtarët minorë ====== Siç shkruan Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Introduzione ai Poeti minori del Trecento'', në ''Pagine di storia letteraria'', [[Palermo]], Manfredi, [[1960]], fq. 197-200</ref> "''Treqinta karakterizohet, në krahasim me shekullin paraardhës (ku merr rëndësi mbizotëruese përvoja e lirikës së dashurisë, nga siçilianët deri te stilnovistët, pasqyrohet në formën e vetëdijshme të doktrinës së De vulgari eloquentia), nga shumësia e jashtëzakonshme dhe larmia e zërave ku shprehet ndjenja e një kulture letrare mjaft komplekse dhe gjithashtu më e shpërndarë dhe e bindur në shumë nxitje mos-përputhëse''". ====== Lirika ====== Vlera poetike e lirikës së prodhuar në këtë shekull, pa marr në konsideratë Petrarkën, është mjaft e dobët dhe, megjithëse vërehet sforcua për të konservuar stilin e "Dolce stil novo-s", vërehet se ajo është "''e zbrazur nga substanca më intime''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 253</ref>. Për tu veçuar midis rimatorëve të shumtë aulik të kësaj periudhe janë, në fillim të shekullit pizani Fazio degli Uberti për 'canzone-t' politike dhe mbi të gjitha për rimat e dashurisë në të cilat përzien ndikimin e poezisë stilnoviste, provencale, petrarkeske dhe të rimave të ngurta të Dantes; padovani Matteo Correggiaio dhe, në fund të shekullit, fiorentini Cino Rinuccini, poezia e të cilit shfaq ndikimin e Dantes, veç modelit petrarkesk. Midis rimatorëve të ndryshëm të kësaj periudhe shumë janë rimator oborresh, mbi të gjitha në Italinë veriore, që zotërojnë frymëzim të dobët dhe pak kulturë, që shëtisin nga një zotëri te tjetri duke vënë në shërbimin e tyre poezinë jo aq të përputhur me ndjenja të thella por nga synime 'adulacioni'. Midi këtyre rimatorëve shquhet Antonio Beccari nga [[Ferrara]], nga i cili kanë mbetur disa rima me karakter dashuror dhe politik, tre 'frottola' me stil xhularesk dhe disa lirika me stil konfensional dhe Francesco di Vannozzo nga Padova që jetoi në gjysmën e dytë të shekullit pranë disa oborreve, si ai i Carrares-ëve, të Scaliger-ëve dhe të Viscont-ëve dhe që ka lënë midis rimave të tij politike tetë sonete nën titullin ''Cantilena pro comite Virtutum'', disa rima [[autobiografia|autobiografike]] me karakter rrëfimtar, katër 'frottola' dhe disa sonete dashurie që, megjithëse rimarrin stilin petrarkesk në mënyrë të trashë, nuk janë pa freski ndjenjash. ====== Letërsia në prozë dhe në vargje ====== Edhe në gjysmën e dytë të shekullit të XIV Firencia mbeti një qendër e gjallë kuluturore ku lulëzoi një letërsi në prozë dhe në vargje më së shumti me karakter konfensional, të përbëra nga reflektime, anekdota dhe paralajmërime që ka midis autorëve të denjë për tu përmendur Antonio Pucci-n që ka lënë, në një metrikë popullore dhe me leksik të vrullshëm, një vepër të gjerë dhe të larmishme që përfshinë sonete, 'sirventes' katërnarë, kapituj dhe 'cantari' që zotërojnë "''një karakter të sinqertë dhe të freskët poezie si dhe njëfarë prirjeje për të riprodhuar ndjenjat e thjeshta të popullit në mes të të cilit dhe për të cilin ai shkruante''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 260</ref>. Te Pucci dallohet ndikimi i Dantes, kulti i të cilit tashmë ishte shumë i gjallë në Toskanë dhe jo vetëm, siç tregojnë komentarët e shumtë të Komedisë që në kët periudhë lulëzojnë. Lulëzon edhe në këtë periudhë dhe prap në Firence një gjini e re poezie për muzikë që shprehet në formën e baladës, të madrigalit dhe të 'caccia-s' pranë të cilës renditet vepra e Giovanni Fiorentino-s që u identifikua nga Pasquale Stoppelli me një xhular me emrin "Malizia Barattone"<ref>Pasquale Stoppelli, Malizia Barattone (Giovanni di Firenze) autore dell'opera "''Il Pecorone''", te "Filologia e critica" II (1977)), fq. 1-34</ref> me përmbledhjen e tij të baladave që në brendësi të veprës së tij të titulluar "''Il Pecorone''", gjendej një përmbledhje me novela me frymëzim bokaçesk, përfaqësojnë pjesën më të arrirë. Por midis shkrimtarëve që i afrohen në këto vite këtyre dy gjinive letrare, më domethënësi është fiorentini [[Franco Sacchetti]] midis veprave të të cilit bëjnë pjesë "''Il libro delle rime'' dhe ''Il Trecentonovelle'', ''autor në të cilin shpalosen aftësi të sigurta shkrimtari: aftësi në skicim, nëse jo "personazhe" të mirëfilltë, të paktën gjurmë të gjalla; siguri në përshkrimin e skenave të turmës, të konfuzionit dhe të trazirave; lirshmëri e një sintakse popullore; pëlqimi për një gjuhë sa më të gjallë dhe diturake, e kultivuar me sukses nga të gjithë shtresat gjuhësore''"<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Palumbo (editore), [[1968]], fq. 99</ref>. ====== Letërsia devocionale ====== [[File:Domenico Beccafumi 025.jpg|thumb|''Stigmatat e Shën Katerinës nga Siena'', Domenico Beccafumi, rreth [[1515]]]] Përgjatë të gjithë Treqintës lulëzoi edhe një letërsi e shumtë me karakter fetar që shprehej në formën e predikimeve, traktateve, letrave devocionale, lavdeve, vepra me karakter hagjiografik etj. Midis shkrimtarëve fetar të Treqintës përmenden në kuadër të traditës domenikane frati Jacopo Passavanti që përmblodhi në një traktat me titull "''Specchio di vera penitenza''" të gjitha predikimet që kishte mbajtur në [[1354]] gjatë periudhës së kreshmës dhe Domenico Cavalca, autor i "''Vite dei Santi Padri''" dhe teksteve të shumta latinisht, veç soneteve, lavdeve dhe 'serventese-ve'. Në kuadrin françeskan hasen "''I Fioretti di San Francesco''" hartuar nga një autor toskan anonim që konsiston në një përmbledhje me legjenda që kanë të bëjnë me jetën e shenjtorit të përkthyera dhe reduktuara në kuadrin e përrallave me karakter popullor nga një tekst latinisht të publikuar në [[Marche]] që i përket fundit të shekullit të XIII me titull "''Actus beati francisci et sociorum eius''". Përsëri në Treqintën një vend domethënës zë Caterina Benincasa (e njohur si Katerina nga Siena)për të cilën kanë mbërritur 381 "Lettere" dhe "''Dialogo della Divina Provvidenza'' që u shkruan nga dishepujt e saj nën diktimin me një shkrim që ''lidh mënyrat e stilit biblik dhe të letërsisë së shenjtë me impresionizmin dhe aty për atyshmërinë e një gjuhe popullore''"<ref>Roberto Mercuri, ''La letteratura del Trecento in Toscana'' in ''Letteratura italiana'', Einaudi, Firenze, [[2007]], fq. 570</ref>. Në kuadër të krijimeve lavdërore treçentiste, shquhet Bianco da Siena, bashkëkohës dhe bashkëqytetar i Katerinës nga Siena si dhe autor i lavdeve të shumta. ====== Historiografia ====== [[Historiografia]] në gjuhën vulgare pasqyron karakteristika kryesore të qytetërimit të Treqintës me historitë e tij apo kronikat që "''dalin jashtë nga kufijtë e ngjushtë dhe të thatë të kronikave mesjetare, ku ishin aqë të magëta kuptimi dhe zgjedhja e fakteve, kujdesi i lidhjeve logjike, rëndësia e karaktereve individuale... pasqyrë e shkëlqyer e një qytetërimi, në të cilin lufta politike është më larmishme, e lëvizshme dhe e apasionuar, lidhjet tregëtare më intensive, kultura gjithmonë e më e gjerë dhe e hapur''"<ref>Natalino Sapegno, Compendio di Storia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 282</ref>. Kronistët më të njohur në gjuhën vulgare të kësaj periudhe janë dy shkrimtarët fiorentinë, [[Dino Compagni]] dhe [[Giovanni Villani]] përkatësisht autorë, i pari i "''Cronica delle cose occorrenti ne' tempi suoi''", ku tregon ngjarjet duke nisur nga viti [[1280]] deri në [[1312]] dhe i dyti një "''Nova Cronica''" të ndarë në dymbëdhjetë libra nga të cilët gjashtë shkojnë që nga kulla e [[Babilonia|Babilonisë]] deri te zbritja në Itali e [[Karl Anzhuini|Karlit Anzhuin]] dhe gjashtë të tjerët nga viti [[1265]] deri në [[1348]]. ==== Katërqinta ==== Me vdekjen e Petrarkës dhe të Boccaccio-s dhe pas një lulëzimi të madh treçentesk në Katërqintën u asistua në një fenomen të çuditshëm që, sipas mendimit të shumë kritikëve, "''duket se e ndërpret ecurinë e nisur në dekadat e para të dyqintës''"<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Firenze, [[1968]], fq. 103</ref> dhe shfaqet "''një nga më të ndyrat e historisë sonë letrare''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 288</ref> për të mos folur, siç thotë Migliorini, madje për një "''krizë kuatroçenteske''"<ref>Bruno Migliorini, ''Storia della lingua italiana'', Sansoni, Firenze, [[1971]], fq. 240</ref>. Letrarët e kësaj periudhe mohuan, duke e përbuzur, të gjithë punën e bërë gjatë dy shekujve të mëparshëm për ta bërë gjuhën vulgare të denjë të quhej gjuhë letrare dhe hartuan jo më në gjuhën vulgare, por në latinisht, duke arritur ta konsideronin veprën e Dantes, Boccaccio-s dhe Petrarkës, siç shkruan Leonardo Bruni<ref>Leonardo Bruni, ''Dialogi ad Petrum Paulum Histrum'', Istituto Nazionale sul Rinascimento, [[1994]]</ref> në dialogun e parë me mikun Pietro Istriano për veprën e tij të shkruar në latinisht të quajtur ''Ad Petrum Paulum Histrium'', vetëm "''poezi për këpucarët dhe furrtarët''". ===== Humanizmi ===== Por kjo periudhë, e ashtuquajtur e [[Humanizmi]]t, që nën shumë aspekte mund të duket si stanjacion, në të vërtetë është vetëm një "''moment pauze dhe reflektimi; një moshë e studimeve kritike dhe filologjike të apasionuara; një lloj rikthimi i mundimshëm dhe i pavetëdijshëm në zanafillën e qytetërimit tonë, nëpërmjet të cilit gjithë kuptimi i jetës dhe të idealeve njerëzore rinovohet dhe në të njëjtën kohë vihet në jetë një trasformim i kulturës dhe të shijes letrare, që shfaqet plotësisht në fund të shekullit në shpirtrat dhe në format e poezisë së re''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 288</ref>. [[File:salutati.jpg|thumb|Imazh që portretizon Coluccio Salutati-n, i ardhur nga një dorëshkrim i Biblioteca Laurenziana në Firence]] Lëvizja e Humanizmit u përhap me shpejtësi të madhe në të gjithë Italinë dhe, megjithëse duke marr karaktere të ndryshme sipas qendrave të përhapjes, ruajti karakteristika të përbashkëta, për shkak të formimit dhe karakteristikave barazitare, por mbi të gjitha nga përdorimi i përbashkët i gjuhës latine. Latinishtja e humanistëve, si ajo e Petrarkës, është latinishtja klasike, ajo që kishin rizbuluar nëpërmjet teksteve antike të [[Ciceroni]]t, të [[Quinto Ennio]]-s, të [[Virgjili]]t, të [[Oraci]]t, të [[Katuli]]t dhe të [[Ovidi]]t dhe që, me një studim të kujdesshëm [[filologjia|filologjik]], e risjellin në jetë. Qendra më e rëndësishme humaniste lindi në [[Firenca|Firence]] dhe nismëtari i humanizmit fiorentin qe [[Coluccio Salutati]], nxënës i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe zbulues i ''Epistulae ad familiares'' i [[Ciceroni]]t, që me traktatet e tij dhe epistolarin e pasur qe një përhapës i rëndësishëm i studimeve të reja letrare. Lëvizja pati vazhdim në Firence me studiues të tjerë autoritarë si [[Niccolò Niccoli]], që transkriptoi vepra të shumta në gjuhën e lashtë greke dh atë latine si dhe hartoi një guidë për të rigjetur dorëshkrime në [[Gjermania|Gjermani]], Leonardo Bruni nga [[Arezzo]], që veç përkthimit nga greqishtja të veprave të shumta, qe autori i një ''Historia fiorentina'' e shkruar në këndvështrimin klasikexhant në imitim të [[Tit Livi]]t dhe [[Ciceroni]]t dhe në fund [[Poggio Bracciolini]] që, gjatë udhëtimeve të tij të shumta në [[Franca|Francë]] dhe në [[Gjermania|Gjermani]], zbuloi vepra antike duke sjell kështu në publik ''Institutionies oratoriae'' të [[Mark Fab Kuintiliani|Markus Fabius Quintilianit]], ''Silvae-t'' e Publius Papinius Stacit, ''Punica'' e Silius Italikus dhe ''De rerum natura'' e [[Lukreci]]t. Në [[1429]] u gjet në Lodi, nga peshkopi Gerardo Landriani, ''Brutus-i'' i [[Ciceroni]]t dhe në [[1429]] [[kardinali]] Giordano Orsini përvetëson një dorëshkrim që e konservonte në dymbëdhjetë komedi të [[Plauti]]t që deri në atë moment nuk e njihte askush. Në fushën e historiografisë humaniste, që pati si model veprën e Tit Livit, kujtohet romani Lorenzo Valla që diti të përballoi ''"probleme filosofike, historike, kulturale, kudo duke vendosur një kritikë të lirshme që paraprinte më së miri drejtimin e mendimit të [[Rilindja|Rilindjes]]''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, Milano-Messina, [[1960]], fq. 137</ref> Përkrahë Lorenzo Valla-s meriton të përmendet figura e humanistit forlez Flavio Biondo që vendosi metodën shkencore në studimet historike duke nisur me veprën e tij ''Roma instaurata'' shkencën e [[arkeologjia|arkeologjisë]], ajo e aretinit [[Leonardo Bruni]] dhe ankonasit Ciriaco d'Ancona. Humanistët, shumë nga të cilët ishin në shërbim të zotërve italianë si sekretarë kancelarë, qenë edhe shkrimtarë të flaktë letrash më së shumti me përmbajtje politike, por edhe private. Në këtë sektor të dytë i rëndësishëm është epistolari i lënë nga [[Poggio Bracciolini]] që, në bazë të modelit ciceronian, shkroi letra të pasura me humanitet dhe ndjenja. Merita e humanistëve qe ajo që ripastruan doktrinën [[aristoteli]]ke nga të gjitha ato alterime të bëra nga arabët dhe nga skolastika mesjetare si dhe mbi të gjitha se zbuluan në tërësinë e saj veprën e [[Platoni]]t ndaj të cilit u drejtua parapëlqimi i tyre. Kushtuar Platonit qe lëvizja e lindur në Firence me në krye [[Marsilio Ficino]]-n që, nën mbrojtjen e Mediçve, mblidhte në Villa medicea di Careggi, atë që në vazhdim do të quhej ''[[Accademia neoplatonica]]'', personazhe të shumtë të ditur. Për më tepër përmenden Giannozzo Manetti, [[Giovanni Pico della Mirandola]] dhe [[Cristoforo Landino]] që ditën të konceptojnë një dinjitet të ri të njeriut duke paraparë atë që do të ishte filozofia moderne që do ti kishte fillimet e saj në [[Rilindja|Rilindjen]] italiane. ===== Letërsia deri në mesin e Katërqintës ===== Në gjysmën e parë të shekullit pranë letërsisë humaniste në latinisht lindi edhe një letërsi në gjuhën vulgare qoftë me karakter devocional dhe vlerë mediokre, ashtu dhe me karakter artistik dhe me natyrë të ngritur. Në letërsinë me karakter fetar u hartuan lavde, predikime dhe paraqitje të shenjta që shpesh, pranë argumentit të shenjtë, ''"strehonin edhe personazhe dhe skena të një realizmi të brutal dhe popullor, që afronin akoma më mirë spektaklin me shijet popullore që asistonte në sheshe dhe që duhet të nxirte mësim dhe kënaqsi''."<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Palumbo (editore), [[1968]]</ref> Midis autorëve të letërsisë devocionale meritojnë të përmenden fiorentini Feo Belcari, Bernardino da Siena si dhe [[Girolamo Savonarola]] që, megjithëse jetoi në gjysmën e dytë të shekullit, mund të vendoset midis tyre për traktatet e tij me karakter moral, lavdet e tij dhe mbi të gjitha për predikimet e tij të zjarrta. Midis prozatorëve minorë përmenden edhe memuaristët, si skulptori [[Lorenzo Ghiberti]], tregëtari Giovanni Morelli dhe piktori [[Cennino Cennini]] që shkroi ''Il Libro dell'arte'', një nga traktatet e para teknike mbi pikturën. Nuk munguan novelistët që vazhdonin traditën treçenteske si Giovanni Gherardi, autor i një romani me titull ''Il Paradiso degli Alberti'', Giovanni Sabadino degli Arienti që shkroi një përmbledhje novelash të titulluara ''Porretane'' dhe më i vlerësuari [[Giovanni Sercambi]], autor i një ''Novelliere'' në imitim të [[Dekameroni]]t. Midis shkrimtarëve në vargje të gjysmës së parë të Katërqintës duhen përmendur disa shkrimtar të konsideruar të oborrit dhe të popullit. Në vazhdim të traditës treçenteske vazhduan të recitoheshin 'cantare-t', të krijoheshin të reja dhe prodhimi i vargjeve me subjekt politik dhe të tipit komiko-realist. Midis shkrimtarëve më të njohur me karakter burlesk (shakatorë) përmendet Domenico di Giovanni, mbi të gjitha Burchiello, që krijoi sonete të shumta 'caudati', ku rimerte stilin e poezisë zbavitëse dhe të 'frottola-ve' të Treqintës. Midis poetëve zbavitës që jetuan pranë oborreve kuatroçenteske përmenden Antonio Cammelli, i quajtur '''il Pistoia''' që pati shumë famë pranë oborreve veriore dhe që jetoi pranë oborreve të 'Da Correggio-ve', të 'Estens-ëve' dhe të [[Ludovico il Moro]]. Ai kompozoi sonete me karakter satirik ku paraqitej shoqëria e kohës së tij. Gjithmonë pran oborreve të ndryshme lindi edhe një poezi më aristokratike që rimerrte traditën petrarkeske dhe të lirikës oborrtare të gjysmës së dytë të Treqintës. Midis poetëve të kësaj periudhe qenë të shquar [[Giusto de' Conti di Valmontone]], autor i 'canzoniere-s' të titulluar ''La bella mano'', Benedetto Gareth, i mbiquajtur Chariteo, autor i një 'canzoniere' të titulluar ''Endymione'' dhe [[Serafino de' Cimminelli]] i njohur me pseudonimin ''Serafino Aquilano'' që qe edhe muzikant. ===== Letërsia pas mesit të Katërqintës ===== Në mes të shekullit letërsia në gjuhën vulgare u fuqizua dhe mbizotëroi koncepti që gjuha italiane qe e barabartë me atë latine për aftësinë për të shprehur çdo koncept ose imagjinatë siç do të thoshte [[Leon Battista Alberti]] në hyrjen e librit të II të ''Quattro libri della famiglia'': {{quote|text=rrëfej se ajo gjuhë e vjetër latine është e pasur dhe shumë e zbukuruar; por nuk shoh aq shumë sa që gjuha e sotme toskane ti mbaj mëri që në të çdo gjë sado shkëlqyer e shkruar na vjen keq... Dhe qoftë sa thonë ajo antikja e mësuar nga të gjithë njerëzit, plotë me autoritet, vetëm sepse në të shumë të shquar shkruan, me siguri e ngjashme do të jetë edhe jona, nëse të diturit do të duan, me studimin e saj të gjerë dhe vigjilent, të kthehet në të lëmuar dhe të pastër".<ref>Leon Battista Alberti, në ''Proemio'', ''Opere volgari'', nën drejtimin e C. Grayson, volumi I, Laterza, [[Bari]], [[1960]]</ref>}} [[File:Leon Battista Alberti.jpg|left|thumb|Statuja e L.B. Albertit në një nike të Galleria degli Uffizi]] Qe pikërisht Alberti, shembull tipik i njeriut të Humanizmit dhe të Rilindjes, që promovoi në Firence një garë publike në poezi, 'il Certame coronario', për të treguar kush qenë potencialet e gjuhës së folur. Për të dëshmuar se si gjuha vulgare dhe letërsia morën një dinjitet të ri janë komentet për [[Komedia hyjnore|Komedinë hyjnore]] të [[Cristoforo Landino]]s, komenti për rimat e Petrarkës nga ana e Francesco Filelfo-s dhe epistola e [[Angelo Poliziano]]-s që shoqëronte rimat e vjetra të ''Përmbledhjes aragoneze'' ku lëvdohet gjuha toskane. Gjatë gjithë gjysmës së dytë të Katërqintës, pra gjuha vulgare dhe gjuha latine u alternuan dhe shpesh u pranëvendosën në të njëjtët shkrimtar, siç mund të vërehet duke analizuar veprat e Poliziano-s, të Jacopo Sannazzaro-s, të Albertit dhe shumë të tjerëve. Letërsia e re që lindi pati një karakter të ngritur dhe aristokratik sepse ata që u rikthyen në gjuhën vulgare e bënë në një bazë letrare, të bindur, siç shkruan Landino, që "për të qenë një "toskan i mirë" duhet të ishe "latin i mirë", dmth. njohës e latinishtes"<ref>Cituar në Giuseppe Petronio, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', Palumbo, Firenze, [[1968]]</ref>. Alberti, një nga figurat më poliedrike të [[Rilindja|Rilindjes]] qe jo vetëm humanist dhe shkrimtar në gjuhën vulgare por u interesua edhe për [[arkitektura|arkitekturën]], [[muzika|muzikën]], [[matematika|matematikën]], [[kriptografia|kriptografinë]], [[gjuhësia|gjuhësinë]], [[filozofia|filozofinë]] dhe [[teoria|teorinë]] e [[Historia e arteve pamore|artet figurative]]. Si shkrimtar ai realizoi një komedi në latinisht me titull ''Philodoxeos fabula'' (''dëshiruesi i lavdisë''), ''Intercoenales'' (''Dialogjet konvivialë''), tre libra në gjuhën vulgare të quajtur ''De pictura'' (Mbi pikturën), dhjetë libra mbi arkitekturën të quajtur ''De re aedificatoria'', ''Dialoghi della tranquillità dell'anima'', ''Momus'' ose ''De Principe'' dhe ''Quattro libri della famiglia''. [[File:Leonardo self.jpg|thumb|Autoportret, rreth [[1513]], [[Torino]], Biblioteca Reale]] Superior ndaj Albertit nëpërmjet një personaliteti poliedrik qe [[Leonardo da Vinçi]] por që nuk ka një vend të rëndësishëm në aktivitetin letrarë por në atë të arteve dhe të shkencës. Nga Leonardo zotërojmë një seri me pasazhe që ai zgjodhi dhe katalogoi me titullin ''Trattato sulla pittura'' dhe disa skica dhe fragmente ideshë që ai kishte zakonin ti fiksonte në letër ndonjëherë duke iu dhënë një dukje si përralla të vogla apo apologjishë që kanë njëfarë karakteri letrarë. [[Lorenco de' Mediçi]], i quajtur i Mrekullueshmi, qe promotori në Firence i letërsisë së re në gjuhën vulgare si dhe miku dhe mbrojtësi i humanistëve si Ficino dhe Cristoforo Landino. Ai, i lidhur me traditën e Treqintës, donte që letërsia e atij shekullit të përhapej dhe ai vetë u përpoq ta imitonte në shumë vepra, veçanërisht në ato rinore. Përreth Lorenco de' Mediçit, ku ishte formuar një rreth poetësh, letrarësh dhe artistësh, jetoi [[Angelo Poliziano]] që, i trasferuar vetëm 16 vjeç në Firence dhe duke njohur që atëherë greqishten e lashtë dhe latinishten, nisi të përkthente në ekzametra latinë ''[[Iliada|Iliadën]]''. U çmua për aftësitë e tij nga i Mrekullueshmi që e ftoi në oborrin e tij në fillim si mësues i të birit, Piero dhe në vazhdim i besoi katedrën pranë Studios fiorentine të latinishtes dhe greqishtes, detyrë që poeti e mbajti deri në vdekjen e tij të ndodhur në [[1494]]. Ai krijoi në gjuhën vulgare disa vepra të rëndësishme nga këndvështrimi letrarë dhe poetik, si ''Stanze per la giostra'' dhe ''Favola di Orfeo''. Në rrethin e poetëve mediçeas bënte pjesë për një farë periudhe edhe [[Luigi Pulci]] që shkroi një poemë në oktava të titulluar 'il Morgante' që rimerr motivet dhe teknikën karolinge të 'cantare-ve'. Lindur në kështjellën e familjes në Scandiano në [[1441]] nga Lucia di Nanni Strozzi dhe Giovanni Boiardo, qe gjithmonë i lidhur me familjen [[d'Este]] për vasalitet të feudit të Scandiano-s, që do të ishte ai vetë ta mbante së bashku me kushëririn Giovanni midis viteve [[1460]] dhe [[1474]]. [[Matteo Maria Boiardo]] qe intelektual dhe poet i spikatur i gjysmës së dytë të [[Shekulli XV|Katërqintës]]. Ati i atribuohet një 'canzoniere amoroso', ''Amorum libri tres'', dhjetë egloga përgjithësisht të quajtura ''Pastorale'', por mbi të gjitha''Orlando Innamorato'', një poemë epike narrative e papërfunduar në oktava që do të ishte lënda e ''Furioso-s'' së [[Ludovico Ariosto]]-s, veç, natyrisht, krijimeve poetike rinore (shpesh në latinisht) dhe përkthimeve nga greqishtja. [[File:Niccolo Machiavelli uffizi.jpg|thumb|Statuja e [[Niccolò Machiavelli]]-t në Galleria degli Uffizi|majtas]] ==== Pesëqinta ==== Figura orientuese e shijes poetike rilindase qe [[Pietro Bembo]], që shkroi këngë petrarkiste dhe sonete, por mbi të gjitha, u kthye në arbitrin e letërsisë italiane të kohës së tij. Dekadat e para të Pesëqintës panë një prodhimtari letrare me nivel të jashtëzakonshme, në gjini të ndryshme letrare. Shkohet që nga poema e Ariosto-s, '[[Orlando furioso]]', deri te ''Il Principe'', traktat i teorisë politike të [[Niccolò Machiavelli]]-t; nga ''Il Cortegiano'' i [[Baldassarre Castiglione]]-s deri te lirikat petrarkeske të [[Pietro Bembo]]s. Në këtë periudhë, që shtrihet afërsisht deri në fund të vitit [[1530]] dhe që mund të identifikohet plotësisht me [[Rilindjen]], përvoja e pasur e humanizmit fillon ti lërë vendin një rregullimi progresiv të formave dhe gjuhëve. Nuk është e rastësishme që Ariosto zgjodhi për poemën e tij gjuhën vulgare toskane përkundrejt asaj emiliane të përdorur nga [[Matteo Maria Boiardo]]. Nga ana tjetër, diskutimi mbi gjuhën letrare, që zë intelekte të mprehta me reflektime me interes të madh, sjell në një zgjidhje pak a shumë përfundimtare falë ''Prose della volgar lingua'' të Bembos ([[1525]]), ku mbështet përsosmërinë e toskanes letrare të identifikueshme në poezinë e [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe në prozën e [[Giovanni Boccaccio]]-s. Vlerat e trajtuara nga letërsia klasike, me të cilën rizbulohet pamje të gjera dhe filozofia neoplatonike konvergojnë në idenë e njeriut si individ plotë me potenciale, padron i ekzistencës së vetë, i thirrur për të dhënë prova të gjenialitetit të vetë në rrethana konkrete të historisë dhe të realizoi në momente të ndryshme të jetës një harmoni ideale dhe të rafinuar. Mjedisi i oborrit dhe fenomeni i përhapur i mecenatizmit u ofrojnë shkrimtarëve të kohës kornizën dhe kushtet e përshtatshme për të ndjekur ato modele ideale; por kjo nuk pengon që të ndonjë që e zhvesh plotësisht, edhe pse me ironi të matur, përmbysjen e atij mjedisi të idealizuar, dmth. mungesa e autonomisë (Ariosto); apo kush pikërisht nga reflektimi këmbëngulës mbi veprat e antikëve dhe mbi "përvojën e vazhdueshme të gjërave moderne" nxirrte norma me lirshmëri të padëgjuar për veprimin politik (Machiavelli). Një kontribut shumë domethënës drejt përcaktimit të "rregullave" për shkrimin letrar erdhi nga përkthimi, në [[1536]], i ''Poetikës'' së [[Aristoteli]]t, deri në atë moment e njohur vetëm indirekt dhe pjesërisht nëpërmjet ''Ars poetica-s'' së [[Oraci]]t. Përkthimi zgjoi menjëherë ethet e studimit dhe komenteve, që gjithësesi shkuan në një drejtim jo plotësisht koherent me synimet e filozofit grek. Në fakt ai – siç është e qartë për lexuesit aktualë të ''Poetikës'' (e mbijetuar në formë shumë të gjymtuar) – nuk nënkuptonte të ofronte norma për krijimtarinë letrare, për përshkruante dhe organizonte për sa letërsia greke kishte prodhuar deri në atë kohë. Argumentimet e Aristotelit mbi gjinitë e ndryshme letrare, mbi elementet që përbënin tekstin poetik, mbi synimet e letërsisë dhe kështu me radhë u interpretuan nga studiuesit e Pesëqintës si norma për tu ndjekur në mënyrë besnike për të arritur përsosmërinë e poezisë. Sipas këtij kuptimi të ngurtë, poezia - në tre gjini: [[poezia epike|epike]], [[poezia lirike|lirike]] dhe dramatike – duhej të propozohej në qëllim edukativ për tu arritur nëpërmjet kënaqësisë (në versionin e [[Oraci]]t thuhej ''miscere utile dulci'' (përzierja e të dobishmes me kënaqësinë). Prirja preceptiste e letërsisë konvergoi shpejt me një riafermim të parimit të autoritetit (''ipse dixit'') në fusha të ndryshme të kulturës dhe me nevojat e një rikthimi në moralitetin dhe religjiozitetin e promovuar nga Këshilli i Trentos (1545-1563).[[File:Torquato Tasso-Sorrento.jpg|thumb|Torquato Tasso|293x293px]] Ky orientim normativ, që u zhvillua në shkrimet e [[Sperone Speroni]]t, Gian Giorgio Trissino-s dhe shumë të tjerëve, u fut në kundërshtim me prodhimtarinë e shumtë dhe të larmishme të dekadave të para të Pesëqintës. Për shembull, një vepër që kishte marr menjëherë sukses dhe përhapje të gjerë si 'Orlando furioso', kishte mospërputhje me normat e përpunuara: nuk mund të quhej poemë epike, për praninë mjaft të dobët të motiveve tipike të asaj gjinie dhe mbizotërimi i fantazisë, i ironisë, të kënaqsisë si synim kryesor (edhe pse jo i vetmi). Gjithësesi nuk ishte sigurisht e mundur të injoroje vlerën dhe pikërisht për këtë u mat me të, për të kërkuar një rrugë origjinale të përshtatshme me klimën e ndryshuar kulturore, [[Torquato Tasso]]. ===== Gjysma e dytë e Pesëqintës ===== [[File:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|thumb|Portret i Machiavelli-t|majtas|301x301px]]Një ndryshim i thellë i funksioneve të italishtes vulgare ndodhi në fund të Pesëqintës. Për shkak të ngadalsimit të shkëmbimeve ekonomike midis qyteteve të ndryshme të Italisë, rinisën të zhvilloheshin dialektet vendore, ndërsa italishtja u lidh me funksionin e gjuhës së oborreve. Shpirti i kundërreformës së Këshillit të Trentos bëri që të mungonin stimujt kulturorë inovatorë që kishin frymëzuar grupimet letrare. Themelimi i ''[[Accademia della Crusca]]'' në kët periudhë kristalizoi këtë situatë në shekujt pasues, duke e kthyer italishten në një gjuhë artificiale. Në këtë kuadër lindën veprat letrare të [[Torquato Tasso]]-s, poema e tij ''Gerusalemme liberata'' mund të konsiderohet në këndvështrimin letrarë fryt i [[manierizmi]]t, ku mjetet shprehëse ishin një seri pozash artificioze. Italishtja e fundit të Pesëqintës është një gjuhë thellësisht e ndryshme, në shpirt, nga ajo e shekujve të kaluar. Na e vënë në duje disa shënime të autografuara të [[Galileo Galilei]]-t duke krahasuar ''Orlando Furioso-n'' e [[Ludovico Ariosto]]-s dhe ''la Gerusalemme liberata'': për Galilei-n ''Tasso thotë fjalë, ndërsa Ariosto gjëra''. Gjuha italiane që fillimisht ishte deskriptive dhe plotë me përmbajtje bëhet shprehje e zbrazët e përshtatshme vetëm për të bërë melodi dhe këngë. [[Torquato Tasso]], shkroi në gjysmën e dytë të shekullit të XVI dhe është autor i [[Gerusalemme liberata]], që rrëfen marrjen e Jerusalemit nga [[Godefroid de Bouillon]] gjatë [[Kryqëzata e parë|Kryqëzatës së parë]]. Në prozë diktuan normën e shpirtit të ri Oborrtari (Il Cortesano) i [[Baltasare Castiglione]], që krijoi modelin e njeriut rilindas dhe Princi (Il Principe) i [[Niccolò Machiavelli]]t, që është një traktat i teorisë politike. [[File:Nicolo Machiavelli, Il Principe, 1550, title page.jpg|thumb|Ballina e "Princit" te Macchiavelli-t]] ====== Niccolò Machiavelli ====== Figura e rëndësishme e pjesës së parë të Pesëqintës, është [[Niccolò Machiavelli]]. Ai qe oborrtar i Lorencit të Mrekullueshëm, me familjen mediçease në pushtet në [[Firenca|Firence]]. Figura e Machiavelli-t është mbi të gjitha e lidhur me veprat e tij filologjike (për shembull mbi librat e [[Tit Livi]]t), duke e lartësuar si studiues humanist, por edhe për mendimin e tij politik, duke marr spunto nga studimi i veprave të mëdha historiografike të antikitetit, si [[Tukiditi]], [[Ksenofoni]], [[Polibi]] dhe [[Tacitus|Taciti]]. Zhdërvjelltësia kulturore rreth politikës është e pranishme qoftë në veprat e tij diturake, ashtu edhe në ato poetike dhe teatrale, si "La mandragola". Vepra kryesore e Machiavelli-t është "Il principe" (Princi), traktat politik ku, duke përmendur veprat kryesore antike mbi [[demagogjia|demagogjinë]] dhe qeverisjen, tregon metodën më të mirë qeverisëse për gjeneratat e ardhshme. Në vepër bëhen edhe referime politike për ngjarje të afërta me kohën e autorit, si luftrat e [[Ludovico il Moro]]-s me [[Cesare Borgia]]-n. Vepra është e lidhur me “[[Lufta e Peloponezit|Luftën e Peloponezit]]” të [[Tukiditi]]t dhe “Republikën” e [[Ciceroni]]t, me të cilën Machiavelli ilustron mjetet e ndryshme qeverisëse, si tirania, monarkia, oklokracia (një formë e degjeneruar e demokracisë ku sundon turma) dhe në fund [[Republika]]. Më pas, pas shembujve të ndryshëm, kalon në përshkrimin e figurës ideale të "principe-s", dmth. ai që është i aftë të mbaj në ekuilibër gjithë format e pushtetit si dhe gjithë nënshtetasit e tij në qeverisje. Temat madhore të trajtuara në vepër janë "la fortuna" (fati) dhe "la virtù" (virtyti), karakteristikat e pandashme midis tyre, sepse secila ka nevojë për tjetrën në qeverisje: e para ofron rastin e pushtetit, ndërsa e dyta metodën për ti kuptuar dhe manovruar në mënyrën më të mirë të mundshme. Në fund është elementi i tretë: karizma e vetë princit, që duhet të veproi si instrument rregullues i saj, duke mos qenë tepër mizor, as shumë i butë me popullin. Me këtë vepër, lindi termi “machiavellico”, që përcakton një person plotësisht të lidhur me zotërimin e interesave të veta nëpërmjet përdorimit të mprehtë të arsyes dhe të mendjes. [[File:Jean Auguste Dominique Ingres - Roger Delivering Angelica.jpg|thumb|325x325px|''Rugiero duke shpëtuar Angelica-n'' ([[Jean Auguste Dominique Ingres]], [[1819]]).|majtas]] ====== Ludovico Ariosto ====== [[Ludovico Ariosto]] është eksponenti kryesor i letërsisë oborrtare të [[Rilindja|Rilindjes]], së bashku me [[Torquato Tasso]]-n. Oborrtar i derës ferrareze, ai gëzoi famë të rëndësishme, deri në tërheqjen në fundin e jetës në një vilë modeste. Ai përfaqëson atë që ka garantuar ripërtëritjen letrare të gjinisë së vjetër të romanit kalorsiak, duke shkruar një poemë në këndshikim heroik ku tregohet shoqëria e [[Karli i Madh]] në kulmin e teprimeve të tij, duke kërkuar të kritikonte zakomet e pahijshme të kohës së tij, ku megjithëse ka kalorës dhe kode nderi, çdo aksion dhe mendim është shpur deri në ekstrem, deri në shkatërrimin tërësor. [[File:Ariosto - Orlando Furioso, 1551 - 5918999 FERE001606 00005.tif|thumb|Ballina e "Orlando furioso"|326x326px]] Vepra madhore e Ariostos është ''[[Orlando furioso]]'', [[poema|poemë]] që realizohet sipas romaneve kalorsiake të ciklit breton dhe të ciklit karoling. Poema portretizon atë që ishte ndërprerë nga [[Matteo Maria Boiardo]] te ''[[Orlando innamorato]]''. Subjekti është ambjentuar në kohën e luftrave të [[Karli i Madh|Karlit të Madh]] kundër Saraçenëve dhe rezulton të jetë një lloj burle (talljeje) dhe një proces shkatërrues i figurës karizmatike dhe të paepshme të kalorsit, i përkushtuar ndaj pastërtisë, respektit, nderit dhe besimit. Princesha tepër e bukur 'Angelica' bën të dashurohej çdokush në oborrin e saj, ndërsa Karli i Madh pregatit rrethimin. Edhe paladini i fuqishëm Orlando mbetet e paralizuar dhe i turbulluar nga magjepsia, por kur zbulon se princesha e tradhëton me Medoron, do të shkallonte, duke humbur arsyen, që përfundon në [[hëna|hënë]]. [[File:Portrait de Dante.jpg|thumb|Figura e Dante Alighierit luajti një rol të rëndësishëm në formimin e veprave të Katërqintës spanjolle|majtas|312x312px]][[Orlando furioso]], është një poemë e gjatë narrative e gjinisë fantastike dhe epikës tradicionale, vazhduese e [[Orlando inamorato]] e [[Matteo Maria Boiardo]]-s, dhe që e merrte frymëzimin nga subjektet franceze dhe bretone të [[Mesjeta|Mesjetës]]. Subjekti i kësaj vepre është marrosja e Orlandos (personazhi që me emrin francez Roland qe një nga të anëtarët e oborrit karoling dhe protagonist i [[La Chanson de Roland]] që, i dashuruar me Angelica-n e bukur, përjeton peripeci të shumta duke e ndjekur dhe që çmendet. Angelica e bukur dashurohet me Medoron, luftëtar mysliman që e kishte shëruar, dhe i përfshirë nga një atak xhelozie, Orlando rrënon male shkatërron gjithëçka që i del përpara. Për ti rikthyer mendjen miku i tij Astolfo, i hipur në një hipogrif, udhëton në hënë ku takon, brenda një shishe, eliksirin e rikthimit të arsyes së Orlandos që, me të pirë atë, rifiton gjykimin e shëndosh. Gjatë gjithë rrëfimit, të përshkuar nga një ton shumë fantastik, ndërthuren tregime të shkurtra. ''Orlando furioso'' qe objekt i përkthimeve të shumta, vazhdimesh dhe imitimesh si dhe përbëri modelin më të rëndësishëm për epikën e zgjedhur rilindase. Poema ndërthur ngjarje të panumërta, të marra nga mite të ndryshme dhe histori të popujve antikë dhe autori i saj e fut personazhin e Angelica-s si figurë të fatit, e aftë të turbulloi edhe shpirtrat më të fortë: deklarim poetik për të treguar shoqërinë aktuale, mjaft e mbushur me pasiguri, ashtu si shpirti njerëzor është i mbushur me pyetje. Poema çon në zbehjen përfundimtare të përplasjes midis paganëve dhe të krishterëve: lufta, një nga pak fijet e kuqe që është e mundur të gjurmosh me lehtësi në brendësi të poemës, nuk përfshin një kundërshtim etik apo ideologjik midis dy palëve si te [[Chanson de Roland]]. Mbi përmasën epike, gjithësesi e pranishme, nëse jo tjetër por si polaritet dialektik (dhe mjafton të konsiderosh oktavën e parë të poemës), vendosen rrugët e pafundme të romanit, nga të cilat teknika e ndërthurjes është imazhi stilistik: me linjës kryesore të armëve përzihen dashuritë, sipas një operacioni boiardesk. Heroit epik të destinuar për fitore pikërisht si mbrojtës i një superioriteti ideologjik përkundrejt armikut zëvëndësohet me kalorësin e dashuruar të Boiardos, por vetëm në një nivel të parë sipërfaqësor. Ariosto nuk mund të kënaqet me arritjen në këtë pikë dhe në fakt e shtyn këndveshtrimin e tij letrar në ndërlikimin e mekanizmit të dashurisë deri në paradoks: nga një anë duke e çuar Orlandon në çmendje, në gjendjen kafshërore, duke u zhveshur nga prerogativat e tij kalorsiake; ndërsa nga ana tjetër duke përsëritur dhe absolutizuar idenë e romanit mesjetar, kalorësi në kërkim të identitetit të vetë, për tu rigjetur pas një "prove". ===Spanja=== ==== Katërqinta dhe Humanizmi ==== ===== Poezia: Manrique dhe nisja e ''romance-s'' ===== [[Shekulli XV|Shekulli iXV]] inauguroi një periudhë të rafinuar në veprat letrare, në mënyrë të veçantë të poezisë, falë edhe kontributit të mjedisit të «oborreve të dashurisë provencalë» dhe ndikimit gjithmonë e më të madh të lëvizjes kulturore italiane, që do të arrinte kulmin e saj në shekullin pasues.<ref name="val48">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 48.</ref> Veprat e [[Dante Alighieri|Dantes]], [[Giovanni Boccaccio|Boccaccio-s]] dhe [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] patën vlerësim të madh edhe në territorin spanjoll dhe disa arritën të ndiqnin indikacionet, si markezi i Santillana-s ([[1398]]-[[1458]]), që përhapi në mënyrë efikase teoritë humaniste dhe ndaj të cilit përmendet dituraku i parë kritiko-linguistik në të folurën kastiliane me titull ''Letër hyrëse kryekomandantit Don Pedro i Portugalisë'';<ref name="val48" /> ndërsa të tjerë, u kufizuan me imitimin e formave poetike të letërsisë italiane, duke u përpjekur të kopjonin njëmbëdhjetërrokëshin dantesk, duke arritur rezultate jo të shkëlqyera por gjithësesi duke i hapur rrugën përdorimit të vargut që do të merrte një pozicion mbizotërues në metrikën e lirikës spanjolle.<ref name="val48" /> Pjesa më e madhe e poetëve vinte nga mjediset më të larta: autorët i përkushtoheshin në mënyrë të veçantë 'canzoniere-ve', ku një shembull nga më të rëndësishmit është ''Cancionero de Baena'', i hartuar pikërisht nga [[Juan Alfonso de Baena]] në [[1445]].<ref name="val48" /> Kush shkruante 'cancionero' ishte zakonisht i paguar për këtë aktivitet, sepse '''cancionero-t''' ishin shpesh të porositur nga zotërinjtë që dëshironin tu bëheshin homazhe fushatave të tyre me vepra në vargje që të nënvizonin bukurinë si dhe cilësitë. Midis veprave që përmendnin më shumë autorët italianë qenë ato të Miçer Francisco Imperial, që me sonetet dhe poemat e tij alegorike u frymëzua nga [[Dante Alighieri]]; ndërsa [[Ferrant Sánchez]]-i me ''Decir de las vanidades del mundo'' është ai që përzien bashkë me njëmbëdhjetë rrokëshat me shije italiane, dymbëdhjetë rrokëshat më të përshtatshëm për ritmet dhe tingujt e spanjishtes.<ref name="val49">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 49</ref> Ndërsa Juan de Mena ([[1411]]-[[1456]]) qe autori i ''El laberinto de fortuna'', ose ''Las trescientas'' (Treqintat, emër që tregon numrin e strofave me të cilat është formuar vepra), tjetër vepër që i referohej Dantes për përmbajtjen (vizione onirike me komponente të fortë simbolike) dhe një metrikë që, duke i besuar oktavave, kërkon ti afrohet akoma krijimeve në italisht. Shembulli kryesor i 'cancionero-s' janë ''Coplas a la muerta de su padre'' të [[Jorge Manrique]] ([[1440]]-[[1478]]), nipi i Gómez Manrique ([[1412]]-[[1490]]); [[metrika]] e veprës paraqet skemën 8a-8b-4c-8a-8b-4c.<ref name="val52">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 51-52</ref> Tema ka të bëjë me vdekjen, të trajtuar me qetësi dhe aty për aty: vdekja paraqitet si pika ideale e barazisë që i vendos të gjithë në të njëjtin plan, duke anulluar diferencat shoqërore. Referimet ndaj botës klasike, të shpeshta në veprat mesjetare, mungojnë te ''Coplas'':<ref name="val53">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 53</ref> dhe pikërisht vepra e Manrique-s vendoset si mbyllje ideale e [[Mesjeta|Mesjetës]] spanjolle.<ref name="val57">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 57</ref> ''Romance'' është një krijim tipik i poezisë së lartë, të kultivuar, fortësisht e lidhur me traditën orale të këngëvve, dhe në mënyrë të vecantë me ''chanson de geste''.<ref name="val57" /> Te ''romance'' muzikaliteti është thelbësor dhe në fakt gati të gjitha ''romance-t'' (përveç një përmbledhjeje të publikuar në [[Shekulli XVII|Shekullin e XVII]]) duhet të këndoheshin.<ref name="val57" /> ''Romance-s'' i detyrohet edhe futja e një kombinacioni të ri metrik, që mban të njëjtin emër; José María Valverde e shpjegon kështu metrikën e realizimit të ''romance-ve'': {{quote|text=Vargu bëhet tetërrokësh (apo mo mirë, me tetë plus tetë rrokje), siç e kishin zakon ata të 'canciones', të organizuara në njësi prej katër tetërrokëshash, duke u përsëritur ose variuar herë pas here në këndimin e dy të fundit, ose katër, me një rimë të vecantë me karakter të vazhduar.|author=José María Valverde|Source=Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 57}} [[File:Portadaromancero.jpg|thumb|''Romancero'' i titulluar ''Libro de los cincuenta romances'' (1525)|301x301px]] Këtu, ''romance'' dallon nga kompozimet zakonisht të përdorura në letërsinë italiane, si tetërrokëshi, pasi spanjishtja kërkon një shpërndarje të ndryshme të thekseve (me distancë më të madhe se ata të italishtes, të përdorur, te tetërrokëshi, çdo katër rrokje).<ref name="val58">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 58</ref> Struktura paraqet veçanti të tjera: për shembull, në vend që të filloi dhe mbaroi gradualisht, ''romances'' ka një fillim dhe fund të menjëhershëm, për të rritur përmbajtjen e misterit të veprës.<ref name="val58" /> Karakteristikat e lart përshkruara, gjithësesi, janë për tu konsideruar indikative, pasi disa përmbledhje ''romance-sh'' të periudhave të ndryshme, si ato të hartuara nga Ramón Menéndez Pidal ose Dámaso Alonso, paraqesin ''romance'' rrënjësisht të ndryshme midis tyre.<ref name="val59">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 59</ref> ''Romance-ja'' pati përhapje dhe popullaritet të madh në Katërqintën, sa që ishte të shumtë ata që e dinin përmendësh, pavarësisht kushteve ekonomike dhe niveli i tyre i arsimimit.<ref name="val59" /> ''Romance-ja'' kontribuoi edhe në llojin e spanjishtes arkaike të folur në popullsitë hebreje sefardite, të [[Selaniku]]t dhe të tjerë me origjinë spanjolle, pasi fakti që kishin mësuar përmendësh këto kompozime ndikoi në njohjen e gjuhës.<ref name="val59" /> Në mes të [[Shekulli XVI|Shekullit të XVI]] u shfaqën shumë ''romanceros'', dmth. përmbledhje ''romances-ash'', që bëheshin të shkruara, të shtypura në letër dhe jo më të përcjella gojarisht (për më tepër, natyra pastërtisht gojore e ''romances-ave'' i çoi shumë prej tyre në pësimin e shumë variacioneve në përmbajtje). Në kundërshtim me atë që ndodhte ndonjëherë në letërsinë mesjetare, te ''romances'' magjia është argument shumë pak i trajtuar dhe madje gati plotësisht i injoruar. ''Romances'' kanë përbërë një pjesë themelore të letërsisë spanjolle, aq sa e ruajtën popullaritetin edhe gjatë ''El Siglo de Oro-s'', duke u bërë një traditë e vërtetë.<ref name="val61">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 60-62</ref> Midis italianistëve të kësaj epoke qenë Iñigo López de Mendoza, markezi i Santillana-s ([[1398]]-[[1458]]) dhe Enrique de Villena ([[1384]]-[[1434]]<ref>Data e vdekjes është caktuar në 1434 nga Fernando Báez, ''Storia universale della distruzione dei libri'', Viella, [[Roma]], [[2009]], fq.151</ref>) që përktheu [[Komedia Hyjnore|Komedinë Hyjnore]]. ===== Proza: ''Celestina'' dhe kronistët ===== [[File:Celestina.jpg|thumb|left|Kopertina e ''Celestina-s''|317x317px]] Proza e Katërqintës spanjolle pa dy lëvizje kryesore, kronikat dhe shembujt e parë të 'novela-s' dhe të dytën te ajo teatrale. Prirjet e reja humaniste u shtrinë edhe te kronikat, duke i shëndruar gjuhën: megjithëse mbetën gjithmonë vepra me frymëzim popullor, ato nisën të përshkruanin realitetin në një prozë më të rafinuar dhe artistike.<ref name="val70">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 70</ref> Midis kronistëve të ndryshëm të periudhës, janë për tu përmendur Fernán Pérez de Guzmán (autor i ''Mar de historias''), Hernando del Pulgar, Gonzalo Chacón, Diego Enríquez del Castillo dhe Mosén Diego de Valera (këta dy kronistë mbretëror)<ref name="val70" /> si dhe Gutierre Díaz de Games, autor i ''El Victorial''.<ref name="val71">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 71</ref> Autorë të kritikave më pak aderente me realitetin dhe me më shumë elemente fantastike janë Pedro de Corral (''Crónica sarracina'') dhe Ruy González de Clavijo, të cilët realizuan dy libra udhëtimesh (''Andanças e viajes de Pero Tafur por diversas partes del mundo avidos'' dhe ''Vida y hazañas del Gran Tamorlán'').<ref name="val71" /> Përveç kronikave, vazhduan përrallat morale: një shembull është ''Libro de los gatos'', me autor anonim; ndërsa Enrique Pacheco-s realizoi disa vepra me përmbajtje të pazakontë.<ref name="val71" /> Gjithësesi, ngjarja e rëndësishme në prozën spanjolle të Shekullit të XV është lindja e romanit (La novela).<ref name="val71" /> Duke nisur nga vepra të mëparshme si ''La Gran Conquista de Ultramar'' dhe ''El caballero Zifar'', u formuan karakteristikat e para të romanit kalorsiak spanjoll;<ref name="val71" /> ndërsa romani sentimental, u përfaqësua nga ''El siervo libre de amor'', vepër e Juan Rodríguez de la Cámara që frymëzohej nga romanet italiane dhe në mënyrë të veçantë nga ''Cárcel de amor'' i Diego de San Pedro, libër i publikuar në [[1492]] që pati sukses të madh në dy shekujt pasues.<ref name="val72">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 72</ref> ''Cárcel de amor'' u krahasua, në përmbajtje dhe formë, me ''Dhimbjet e të riut Werther'' të [[Johann Wolfgang von Goethe]].<ref name="val72" /> Në [[1499]] u publikua një libër i shkruar nga [[Fernando de Rojas]] dhe i titulluar ''Tragicomedia de Calisto y Melibea'', i njohur edhe si ''La Celestina''.<ref name="val72" /> Autori pohon se e kishte gjetur të përfunduar aktin e parë dhe se e zgjeroi veprën deri sa ta bënte të arrinte gjashtëmbëdhjetë akte gjatësi (21 në botimin e vitit [[1502]]): ''Celestina'' tregon një histori dashurie midis dy të rinjve, Callisto-s dhe Melibea-s, që pas një zhvillimi intensiv përmbyllet me vdekjen e të dyve.<ref name="val73">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 73</ref> Vepra është një lloj «romani i dialoguar», megjithëse nuk përmban elemente teatrale;<ref name="val72" /> Personazhi më i veçantë është Celestina, e moshuara që në vepër ka detyrën ti bënte të takoheshin dy të dashuruarit, e pajisur me një gjuhë «të gjallë dhe të drejtpërdrejtë».<ref name="val73" /> I gjithë romani është i karakterizuar nga «ashpërsia» dhe «pesimizmi»:<ref name="val73" /> rikthehet referimi nga frymëzimit klasik, vecanërisht i bazuar te poetët latinë.[[File:Karl V by Ticiano.jpg|thumb|Karli V, mbreti i parë i ''Siglo de Oro''|337x337px]]Një tentativë për të shkruar vepra teatrale i detyrohet Gómez Manrique-s: dy shkrime të tij, ''Representación del Nacimiento de Nuestro Señor'' dhe ''Lamentaciones fechas para Semana Santa'', megjithëse jo me rëndësi të madhe, janë ndër shembujt e parë të teatrit në letërsinë spanjolle.<ref name="val77">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 77</ref> Gjinia teatrale, në fakt, ishte injoruar gjatë gjithë Mesjetës dhe Manrique ofroi një impuls të izoluar dhe paraprirës që do të vazhdohej pastaj nga [[Juan del Encina]], autor i ''églogas''<ref name="enc800">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 800</ref> (përshtatje të ''Eglogave'' të [[Virgjili]]t<ref name="val77" />), dhe gjatë ''Siglo de Oro''.<ref name="val79">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 79</ref> ==== ''El Siglo de Oro'' (1492-1681) ==== I ashtuquajturi ''Siglo de Oro'' (shekulli i artë) është ajo periudhë në të cilën kultura spanjolle përjetoi një lulëzim të madh, me aktivitete të zjarrta letrare dhe pushteti të madh politik.<ref name="enc800" /><ref name="val82">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 82</ref> Nuk ka njëtrajtësi burimesh për sa i përket datës së fillimit të kësaj periudhe: për disa është [[1492]], viti i zbulimit të Amerikës; ndërsa të tjerë tregojnë vitin [[1516]], data e hipjes së [[Karli V|Karlit të V]] një fron.<ref name="enc800" /> Ndërsa për të treguar fundin e 'Shekullit të Artë', përgjithësisht është përdorur viti [[1681]], me vdekjen e Calderón de la Barca-s.<ref name="enc800" /> Zakonisht, Shekulli i Artë ndahet në tre periudha të mëdha: 1516-1555 (mbretërimi i Karlit V); 1555-1635 (nga mbretëria e Filipit II deri në vdekjen e [[Lope de Vega]]-s); 1635-1681 (deri pikërisht në vdekjen e [[Pedro Calderón de la Barca]]-s).<ref name="enc800" /><ref name="val82" /> Në gjysmën e parë të Shekullit të XVI qenë themelore veprat e [[Bartolomé Torres Naharro]] dhe të portugezit [[Gil Vicente]]. Veçanërisht i dyti, autor i shkrimeve si në spanjisht ashtu dhe në portugalisht, kontribuoi në formimin e themeleve që, në të ashtuquajturën «periudhë tranzicioni» midis Katërqintës dhe Shekullit të Artë, do të ripërdoreshin nga shkrimtarët në dekadat pasuese për hartimin e veprave të tyre.<ref name="val78">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 78-79</ref> Ekspansioni i territoreve spanjolle bëri që vendi iberik të ishte më lehtësisht subjekt i ndikimeve kulturore të prejardhura nga kombet e trera: një shembull i tillë është prurja e dhënë nga [[Rilindja]] italiane në veprat e kësaj periudhe;<ref name="val82" /> përveç kulturës italiane, midis territoreve të pushtuara qe thelbësor ndikimi i [[Amerika|Amerikës]] (si kontinent).<ref name="val82" /> ===== Periudha e parë (1516-1555) ===== Periudha e parë e ''Siglo de oro-s'' u karakterizua nga një mentalitet i hapur ndaj ndikimeve kulturore të ardhura nga [[Italia]] dhe [[Amerika]].<ref name="val83">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 83</ref> [[Humanizmi]], gjithmonë e më i pranishëm në [[Spanja|Spanjë]], bëri që të mernin famë idetë e [[Erazmi i Rotterdamit|Erazmit të Rotterdamit]], mendimi i të cilit, megjithëse jo i vendosur në kundërshti të plotë me besimin katolik, mori megjithatë forma kritike përkundrejt hierarkive kishtare, duke sjellë një koncept «besimi» më të lidhur me brendësinë e individit sesa pjesëmarrjen në porositë e kishës.<ref name="val83" /> Këto ide morën emrin ''erasmizëm'', dhe u përhapën nga disa autorë si Juan dhe Alfonso Valdés.<ref name="enc800" /> Besimi në aftësitë dhe në mundësitë e njeriut çoi në futjen e [[shkenca|shkencës]] në art: kjo u zbatua në mënyrë të veçantë në letërsi.<ref name="enc800" /> Poeti më i madh i kësaj periudhe është [[Garcilaso de la Vega]] ([[1505]]-[[1536]]) që bëri të njohur metrikën e poezisë rilindase italiane.<ref name="val77" /> De la Vega, duke u frymëzuar nga veprat e [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], shtoi elemente të reja muzikaliteti, tashmë të shfaqur me shkrimet e [[Juan Boscán]] (autor i pasur me ndikime italiane, veçanërisht të marra nga [[Pietro Bembo]] dhe Bernardo Tasso).<ref name="enc800" /> Në kuadër të poezisë lirike qe në këtë mënyrë Garcilaso de la Vega figura mbizotëruese e fazës së parë të Shekullit të Artë: karakteristikat e tij thellësisht rilindase – poezia si «zëri i dashurisë», dashuri e idealizuar dhe gjithmonë e paarritshme, intimiteti i vargjeve, eleganca e stilit – impresionuan shumë autorë bashkëkohës dhe ata menjëherë pas tij, që shpejt u frymëzuan nga ai.<ref name="val86">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 85-86</ref> Viti [[1542]], me publikimin e lirikave të de la Vega-s dhe Boscán-it, i dha rrugë stilit të ri poetik spanjoll.<ref name="val92">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 92</ref> Për sa i përketë prozës, faza e parë e ''Siglo de oro'' pa prirje të ndryshme: një nga ato është «proza didaktike», eksponentët kryesor të të cilës qenë vëllezërit Valdés, [[Juan Valdés]] dhe [[Alfonso Valdés]], mbështetës të ''erasmizmit''.<ref name="enc801">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 801</ref> Në përmbajtjen e veprave të tyre, të dy kritikonin korrupsionin e pranishëm në Kishë;<ref name="enc801" /><ref name="val94">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 94</ref> ndërsa në këndvështrimin e stilit Juan Valdés deklaron nevojën për një prozë që vendoset ndërmjet thirrjeve latine dhe afërsisë së stilit të popullit, duke e paraqitur te ''Diálogo de la lengua'' i tij.<ref name="val95">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 95</ref> Vëllezërve Valdés mund tu bashkohet Cristóbal de Villalón, edhe ai autor veprash të pasura me opinione kritike.<ref name="val95" /> Predikuesi Antonio de Guevara ([[1480]]-[[1545]]) qe kronisti i Karlit V: ''Epístulas familiares'' të tij patën shumë sukses në Spanjë, ndërsa jashtë qe shumë i përhapur shkrimi i tij i quajtur ''Relox de príncipes y Libro de Marco Aurelio'';<ref name="val95" /> Guevara kontribuoi në lindjen e 'eufuizmit' në territorin anglez.<ref name="enc801" /> ''Amadís de Gaula'' qe romani më i rëndësishëm kalorsiak e periudhës: ai inauguroi pikën maksimale të ekspansionit të kësaj gjinie letrare (te e cila bëri pjesë një tjetër roman, ''Palmerín de Oliva'', i publikuar në [[1511]] dhe ai shumë i lexuar).<ref name="enc801" /> Por ngjarja kryesore në fushën e prozës letrare qe futja e romanit pikaresk.<ref name="enc801" /><ref name="val111">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 111</ref> Si hapsja e rrugës së kësaj gjinie qe vepra ''Lazarillo de Tormes'': realizmi i librit, që i kundërvihej idealizmit dhe abstragimit të romaneve kalorsiakë,<ref name="enc801" /> përfaqëson një formë evazive, zbavitjeje, por e ndryshme përkundrejt asaj të ofruar nga veprat kalorsiake; protagonisti, ''pícaro'' (mashtruesi) tregon me cinizëm dhe zhgënjim, me tone ndonjëherë shakatore, duke e marr jetën si ti vinte.<ref name="val114">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 114</ref> ''Pícaro-ja'' është i shtrënguar të jetoi në një botë ku është e nevojshme të ndeshesh me armë të pandershme; megjithëse, nuk është një personazh negativ, duke parë se e bën se ska alternativa.<ref name="val114" /> Stilistikisht romani pikaresk solli me vete risi të rëndësishme: në radhë të parë, mungesa e një çështjeje qendrore, e zëvendësuar nga një prozë narrative e lirshme, gjithmonë në vetë të parë;<ref name="val114" /> në radhë të dytë, ndryshoi këndveshtrimin: duke munguar një problem që të fokusoi vëmendjen e lexuesit, ai zhvendoset te personaliteti i protagonistit, të shfaqur nga veprimet dhe nga mendimet e rrëfimtarit.<ref name="val115">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 115</ref> Prodhimtaria teatrale u rrit, duke parë sasinë e madhe të autorëve që iu përkushtuan realizimit të teksteve të kësaj gjinie: përveç të lartpërmendurve Gil Vicente dhe Torres Naharro, kontribuan edhe Fernán López de Yanguas dhe Lucas Fernández.<ref name="enc801" /> ===== Periudha e dytë (1555-1635) ===== Ndërsa periudha e dytë, ajo e mbretërimit të [[Filipi II|Filipit të II]], pa një ngurtësi më të madhe, një rigorozitet të futur dhe inkurajuar nga luftrat fetare të pranishme në [[Evropa|Evropë]] në ata vite.<ref name="val83" /> ====== Poezia ====== [[File:Retrato de Fray Luis de León.jpg|thumb|Luis de León]] Kjo fazë e dytë pa të lindëte dy shkolla të reja poetike: ajo seviljane (e [[Sevilja|Seviljes]]) dhe ajo salmankase (dmth. e [[Provinca Salamanca|Salamankës]]).<ref name="enc801" /> E para, e drejtuar nga [[Fernando de Herrera]] ([[1534]]-[[1597]]), karakterizohej nga një stil i gjallë, i pasur dhe elokuent;<ref name="val123">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 123</ref> nga e dyta eksponenti më i madh qe frati [[Luis de León]], teolog i pallatit, filolog dhe poet shumë i vëmendshëm ndaj pastërtisë gjuhësore, sa të krijonte një alfabet të ideuar posaçërisht për poetët, për ti ndihmuar në shqiptimin e vargjeve.<ref name="val123" /> Midis elementeve kryesorë të shkollës seviljane ishte Baltasar de Alcázar ([[1530]]-[[1606]]); për shkollën salamankase mund të përmenden Francisco de Medrano ([[1570]]-[[1607]]) dhe Francisco de Aldana ([[1537]]-[[1578]]).<ref name="val124">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 124</ref> Luis de León, me stilin e tij «të kthiellët dhe klasikexhant»,<ref name="enc801" /> qe midis poetëve më të vlefshëm të epokës së tij:<ref name="val125">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 125</ref><ref name="val137">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 137</ref> i mbyllur në burg për akuzat e herezisë të bëra nga kundërshtarët,<ref name="val126">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 126</ref> aty shkroi veprat e tij më domethënëse.<ref name="val127">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 127</ref> Në poezitë e León-it gjenden aspekte me frymëzim klasik (harmonia universale e marr nga [[Pitagora]] dhe [[Platoni]]) si dhe humanist (përpjektja për të njohur sekretet e Gjithësisë) dhe një stil i ngritur, me vëmendje të madhe te kadenca e vargjeve.<ref name="val129">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 129</ref> Në poezinë epike u kërkua të riprodhohej në «oktava reale italiane» një poemë kombëtare: gjithësesi, ky synim nuk u arrit.<ref name="val137" /> Epika u çua përpara midis epopeve fetare të shkruara nga Cristóbal de Virués, Diego de Hojeda dhe [[Lope de Vega]] si dhe epopetë historike si ato të Pedro de la Vezilla Castellanos, Juan Rufo Gutiérrez dhe [[Juan de la Cueva]], ose ''La Araucana'' e [[Alonso de Ercilla]]-s, vepër mbi pushtimin e [[Kili]]t e frymëzuar nga [[Eneida]].<ref name="enc801" /><ref name="val137" /> Autorë të tjerë epikë janë Luis Barahona de Soto ([[1548]]-[[1595]])<ref name="enc801" /> dhe Bernardo de Balbuena ([[1582]]-[[1625]]).<ref name="val138">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 138</ref> Lirika baroke pati dy përfaqësues të rëndësishëm: [[Francisco de Quevedo]] dhe [[Luis de Góngora]].<ref name="val157">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 157</ref> Luis de Góngora ([[1551]]-[[1627]]) mund të konsiderohet një pararendës i shkollës seviljane,<ref name="enc801" /> në virtyt të stilit latinexhant, forca e imazheve dhe përdorimi i shpeshtë i hiperbolave.<ref name="val158">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 158</ref> Poezitë e Góngora-s i dhanë jetë një rryme të re, të quajtur «kulturorizëm»<ref name="val158" /> ose «gongorizëm»,<ref name="enc801" /> fortësisht të kundërshtuara nga bashkëkohësit Lope de Vega dhe [[Francisco de Quevedo]], që do të kërkonin ta tallnin me satira dhe kritika.<ref name="enc801" /><ref name="val158" /> Veprat më të rëndësishme të Góngora-s qenë ''Fábula de Polifemo y Galatea'' ([[1612]]) dhe ''Soledades'' ([[1613]]);<ref name="val159">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 159</ref> këto të fundit i dhanë origjinë një «revolucioni estetik» të mirëfilltë, për shkak të përdorimit të fjalëve të pazakonta, thellësisht të frymëzuara nga latinishtja, me rendin e fjalëve shpesh të përmbysur, referimet e shpeshta te [[mitologjia]] që kontribuoi në krijimin e një «gjysëm errësire irreale» të paparë ndonjëherë, nga e cila ndonjëherë dalin papritur imazhe të çuditshme.<ref name="val159" /> Francisco de Quevedo, i lindur në [[Madridi|Madrid]] në [[1580]] nga një familje me origjinë fisnike, qe një poet dhe prozator «me mendim të thellë»,<ref name="val163">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 163</ref> një nga figurat më të rëndësishme për ''el Siglo de Oro''.<ref name="val164">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 164</ref> Shkroi shumë vepra të pasura me satira dhe kritika ndaj kategorive të veçanta të personave (si për shembull mjekët, avokatët, gratë etj.): Quevedo qe autor i zhdërvjelltë, pasi në jetën e tij shkroi libra [[teologjia|teologjie]] dhe [[filozofia|filozofie]] si ''Providencia de Dios'', [[politika|politikë]] si ''Marco Bruto'', i frymëzuar nga [[stoicizmi]], kritike letrare dhe veçanërisht [[satira|satire]] humoristike.<ref name="val164" /> ''Historia de la vida del Buscón'' është një parodi e romanit pikaresk ku figura e ''pícaro-s'' është çuar në ekstrem, ashtu si përmbajtja;<ref name="val164" /> në të gjitha veprat e Quevedo-s haset një humorizëm i spikatur, i përdorur për të përshkruar gjithëçka, që nga vizionet infernale<ref name="val165">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 165</ref> deri te bujtinarët dhe rojet gjyqësore.<ref name="val166">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 166</ref> Ai qe autori kryesor ''konceptist'' dhe në shkrimet e tij poetike mund të identifikohet një mendim i ngjashëm me atë të [[ekzistencializmi]]t të mëvonshëm.<ref name="val166" /> Midis poetëve që nuk morën pjesë në konvencionet e poezisë baroke, duke parapëlqyer një stil më pak të ndërlikuar dhe formal, më të kthjellët, qenë Lupercio de Argensola ([[1559]]-[[1613]]) dhe Bartolomé Leonardo de Argensola ([[1561]]-[[1634]]), dy vëllezër,<ref name="val226">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 226</ref> Alonso Fernández de Andrada dhe Francisco de Rioja ([[1583]]-[[1659]]).<ref name="val227">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 227</ref> Ndërsa midis të tjerëve, që nuk i përkitën të ashtuquajturës «linja anti-baroke» por u shkëputën megjithatë nga baroku, mund të përmenden Luis Barahona de Soto, Andrés Rey de Artieda, Pedro de Espinoza dhe Juan de Jáuregui;<ref name="val227" /> me prirje akoma më të ndryshme qe vepra e dy kontëve: Juan de Tassis y Peralta, kont i Villamediana-s, që shkroi vepra ku tregohet me këmbëngulje pesimizmi,<ref name="val229">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 229</ref> dhe Diego de Silva y Mendoza, kont i Salinas-it, i pajisur me një stil më të gjallë por më pak formal, i pasur me introspeksione psikologjike.<ref name="val231">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 231</ref> ====== Proza ====== [[File:Peter Paul Rubens 138.jpg|thumb|left|Teresa d'Ávila|234x234px]] Zhvillim dhe lartësim të madh pati letërsia fetare,<ref name="val141">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 141</ref> ose «mistike».<ref name="enc801" /> Ajo arriti pikën e famës kulminante në gjysmën e dytë të Pesëqintës, falë veprave të San Giovanni della Croce ([[1542]]-[[1591]]),<ref name="val141" /> frati Luis de Granada ([[1504]]-[[1588]]) apo Shën Teresa d'Ávila ([[1515]]-[[1582]]).<ref name="val145">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 145</ref> Ky rikthim te letërsia fetare ndodhi në vazhdim të lëvizjes rilindase që, ndërsa nga ana letrare solli futjen e shkencës në art, nga ajo fetare solli një kujdes më të madh për individin, që përpiqej të bashkohej me figurën hyjnore nëpërmjet brendësisë së vetë dhe jo më duke ndjekur (dhe madje ndonjëherë kapërcyer) direktivat e kishës.<ref name="val142">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 142</ref> Luis de Granada u vu në dukje për forcën e oratorisë së vetë dhe për vëmendjen ndaj natyrës (prirje kjo që e çoi të dyshohej si iluminist nga [[Inkuizicioni]], që arriti ti ndaloi veprat e tij për pak kohë);<ref name="val143">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 143</ref> Ndërsa Pedro Malón de Chaide qe një agustinian që, ndryshe nga Alonso de Orozco, imitoi letërsinë ''profane'' në përpjekje për ta përballte me stilin e vetë.<ref name="val144">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 144</ref> Vepra e Shën Teresa de Ávila, e lindur si Teresa de Cepeda y Ahumada, fillimisht qe e përkushtuar ndaj meditimit, për tu maturuar pastaj, në vazhdim të një vizioni, në një letërsi më aktive dhe të gjallë, të pasur me imazhe të gjalla dhe nga proza spontane dhe tradicionaliste, ku ndonjëherë shfaqen disa popullarizma.<ref name="val145" /> Shkrimi më i rëndësishëm i Teresa-s është ''Vida'', ku ofron interpretimin e vetë të disa «çështjeve shpirtërore».<ref name="val146">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 146</ref> San Giovanni della Croce, dishepull i Shën Teresa-s,<ref name="enc802">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 802</ref> lindi me emrin Juan de Yepes në Fontiveros;<ref name="val149">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 149</ref> me ''Cántico espiritual'' ai përshkroi ekstazat e tij në një gjuhë fortësisht simbolike, e pasur me citime dhe lirizëm.<ref name="val152">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 152</ref> [[File:Miguel de Cervantes lithography.jpg|thumb|Miguel de Cervantes|268x268px]]Ndërsa për sa i përket romanit u regjistrua një gjini e re, ''romani pastoral'', ku personazhet janë pjesëtarë të botës fshatare, zakonisht barinjë. Kjo gjini ka origjinë në shkrimet italiane me ambjentim bukolik si për shembull ''Ninfale fiesolano'' i [[Giovanni Boccaccio]]-s, ose ''Carmen Bucolicum'' i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]].<ref name="val113">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 113</ref> Ata janë libra me përmbajtje të lehtë, me histori dashurie me portagonistë barinjë dhe fshatarë, të karakterizuar nga një farë shkëputjeje nga realiteti nëpërmjet përshkrimit të peizazheve idilike të jashtme nga shoqëria dhe nga kontaminimet e saj.<ref name="val113" /> Shembulli i parë i këtij tipi tekstesh është ''Diana'', vepra në spanjisht e shkrimtarit portugez [[Jorge de Montemayor]] ([[1520]]-[[1561]]);<ref name="enc802" /> në ndjekje të linjës qe [[Lope de Vega]] me ''Arcadia-n'' dhe [[Miguel de Cervantes]] me ''Galatea-n'', dhe kështu romanet pastorale patën sukses të madh.<ref name="enc802" /> Një tjetër gjini romani që pa dritën është romani moresk, në të cilin arabi spanjoll merr rolin e personazhit kryesor, duke u idealizuar.<ref name="enc802" /> Pas veprës së parë të kësaj gjinie, ''Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa'', gjinia u bë e njohur me ''Guerras de Granada'', e shkruar nga Ginés Pérez de Hita ([[1554]]-[[1619]]).<ref name="enc802" /> [[Miguel de Cervantes]] ([[1547]]-[[1616]]) konsiderohet si romancieri më i madh spanjoll i të gjitha kohëve dhe ndikimi i tij mbi letërsinë spanjolle qe i tillë sa spanjishtja është përkufizuar si «gjuha e Cervantes-it» dhe atij i është dedikuar Istituti i gjuhës dhe kulturës spanjolle.<ref>{{Cito web|url=http://milan.cervantes.es/it/chi_siamo_spagnolo.htm|title=Presentazione istituzionale|editor=Instituto Cervantes|accessdate=30 shtator 2012}}</ref> Pas ''La Galatea'' e vitit [[1585]], romani [[Don Kishoti i Mançës]] (''El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha''), kryevepra e Cervantes-it u publikua në dy kohë, pjesa e parë në [[1605]] dhe e dyta në [[1615]], pas shfaqjes së një vazhdimi 'pirat' me autor Alonso Fernández de Avellaneda.<ref name="enc802" /> Te ''Qujote'' Cervantes zbulon "përmasën e katërt" të shkrimit narrativ, duke inauguruar epokën e gjatë dhe të larmishme të romanit modern<ref>Dario Puccini: introduzione a 'Cervantes, Don Chisciotte della Mancia', Garzanti, [[Milano]], [[1981]], faqja XV</ref>. Formimi kulturor i Cervantes-it u zhvillua në fazën e kalimit midis shekullit të XVI në klimën e Rilindjes së plotë dhe kalimit nga Rilindja te baroku gjeti te ai një interpretues thellësisht të rrënjosur në problemet e njeriut të asaj kohe.<ref>[http://books.google.it/books?id=8KM2NMgnkfcC&pg=PA545&lpg=PA545&dq=cervantes+tra+rinascimento+e+barocco&source=bl&ots=Gq-11CscHK&sig=2C9TZhd5ob784BTeO2pxC9Rsg84&hl=it&sa=X&ei=hwpoULn8AZSQhQf6voGYDQ&sqi=2&ved=0CEEQ6AewBg#v=onepage&q=cervantes%20tra%20rinascimento%20e%20barocco&f=false Carmine Benincasa: L'Altra scena: saggi sul pensiero antico, medievale, controrinascimentale], Dedalo, [[Bari]], [[1979]], fq. 545-554</ref> Në veprën e Cervantes-it vërehet nevoja për të zbuluar ëndrrën, fantazinë, të panjohurën, çmendurinë, instinktin për të sjellë në jetë vetëdijen njerëzore<ref>Giulia Farina: Enciclopedia della letteratura, Garzanti, [[Milano]], [[1997]], faqe 199</ref>. ====== Teatri spanjoll i Rilindjes ====== Teatri spanjoll e nis [[Rilindja|Rilindjen]] me një vepër mjeshtërore, ''La Celestina'', e [[Fernando de Rojas]] ([[1499]] dhe [[1502]]), një prurje e fortë në favor të realizmit që u vazhdua nga vepra të tjera të gjinisë çelestineske si ''La lozana andaluza'' ([[1528]]) e [[Francisco Delicado]] dhe ''Segunda Celestina'' ([[1534]]) e [[Feliciano de Silva]] mes të tjerave, paraprirëse e fiksioneve të idealizuara të librave kalorsiakë (''Amadís de Gaula'', [[1508]], ''Palmerín de Inglaterra'', [[1547]]-[[1548]] dhe ''Tirante el Blanco'', [[1511]] përkthimin e tij në [[gjuha kastiliane|gjuhën kastiliane]]); të romanit pastoral (''Los siete libros de la Diana'' ([[1559]]) e [[Jorge de Montemayor]]); të romanit moresk (''Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa'', [[1565]]) dhe të romanit sentimental (''Cárcel de amor'', [[1492]], i [[Diego de San Pedro]] dhe ''Proceso de cartas de amores'', [[1548]], i [[Juan de Segura]]). Vazhdoi teatri i gjysmës së parë të [[Shekulli XVI|shekullit të XVI]] me figurat e shquara si dhe muzikantin [[Juan del Encina]] dhe ''Églogas'' e tij, të [[Gil Vicente]] dhe ''Tragicomedia de Don Duardos'' e tij, të '''Bartolomé Torres Naharro''' me komeditë romane të përfshira në ''Propalladia-n'' e tij ([[1517]] dhe [[1520]]) dhe, megjithëse në gjysmën e dytë të shekullit të XVI, [[Lope de Rueda]] me ''Pasos'' e tij komike ([[1567]]) që i parprinte entremés-it, [[Jerónimo Bermúdez]] me ''Nises'' e tij, tragjedi klasiciste mbi mitin e famshëm të [[Inés de Castro]]; [[Miguel de Cervantes]], me po aq klasicisten ''El cerco de Numancia'' ([[1585]]) dhe komeditë e tij mbi robërit si dhe formula skenike revolucionare të feniksit të gjeniut [[Lope de Vega]] ([[1562]]-[[1635]]), autori më prodhimtar i teatrit botëror dhe dishepujt e tij të parë '''Guillén de Castro''' ([[1569]]–[[1631]]) dhe [[Juan de la Cueva]] ([[1543]]-[[1612]]). ===Franca=== [[File:Pierre de Ronsard.jpg|thumb|Pierre de Ronsard|majtas|250x250px]] [[Franca]] e gjeti poetin e saj të madh të Rilindjes te [[Pierre Ronsard]], që kryesonte grupin letrar të [[La Pléiade]] së bashku me Joachim du Bellay të përbërë nga shtatë rapsodë. * '''Du Bellay''' është autori i një ''La Deffence, et Illustration de la Langue Francoyse'', manifesti i La Pléyiade, që mbështetej në një vazhdimësi të poezisë së modeleve klasike greko-romake dhe italiane. Në veprat e tij lirike mund të përmendim ''Lashtësia e Romës'', vargje poetike të shkaktuara nga soditja e rrënojave të qytetërimit romak dhe ''Regrets'', koleksion sonetesh me ton intim drejtuar poetëve të La Pléiade. * '''Ronsard''' kultivoi lirikën klasike në ''Odat'' e tij, që ndiqnin ato greke të [[Pindari]]t dhe ato romake të [[Horaci]]t. ''Les Amours de Cassandre'', sonete dedikuar të pasurës Casandre dhe fshatares së re María që ndjekin shembullin e ''Canzoniere-s'' së [[Françesko Petrarka|Petrarkës]]. Hymnes trajton tema filozofike, fetare dhe politike. Shkroi gjithashtu një poemë ambicioze të epikës kombëtare: ''la Franciade'', që përpiqet të imitoi ''[[Eneida|Eneidën]]'' e [[Virgjili]]t. Me ''Sonnets pour Hélène'' ([[1578]]) rikthehet te poezia e dashurisë në një vepër të pjekurisë. Në prozën romaneske u shqua satira e ''La vie de Gargantua et de Pantagruel'' e [[François Rabelais]], ku paraqitet një botë e përmbysur plot humor dhe fantazi, që ka si qëllim kryesor kritikën e zakoneve franceze. Proza didaktike pati si figurë të madhe '''[[Michel de Montaigne]]''', krijuesi i esesë me veprën e tij ''Essais'' ([[1580]]), që inaugurojnë një gjini që kombinonte reflektimin personal me opinionin subjektiv dhe që i drejtohet një lexuesi të zgjedhur dhe kureshtar, të interesuar për botën bashkëkohore.[[File:William Shakespeare Chandos Portrait.jpg|thumb|303x303px|William Shakespeare]] ===Anglia=== [[Rilindja]] hyn me vonesë në ishujt britanikë. Është në gjysmën e dytë të shekullit të XVI, me periudhën elizabetine (e qujtur kështu nga mbretërimi i Elizabetës së I të Anglisë), kur ndikimi klasik dhe italian arrin kulmin e tij. Është teatri fusha që u shqua më shumë. Veprat dramatike të zbavitjes (të kundërta me synimet moralizuese) u rikthyen në skenar. [[William Shakespeare]] është dramaturgu më i shquar, por pati edhe shumë të tjerë, si [[Christopher Marlowe]] dhe [[Ben Jonson]]. Nga shekulli i XVI deri në [[Shekulli XVIII|XVIII]] zbatuesit e '[[commedia dell'arte]]' improvizonin në rrugët e [[Italia|Italisë]] dhe [[Franca|Francës]], por vetëm disa prej tyre u shkruan. Shakespeare nisi nga teatri popullor dhe nga kultura greko-latine për të krijuar komedi të reja. Lirika rilindase u vu në dukje nga [[Thomas Wyatt]], që adoptoi sonetin italian me metrikën angleze. E ndoqën [[Henry Howard]], [[Philip Sidney]] dhe [[Edmund Spenser]] përveç Shakespeare-it, që shkroi gjithashtu sonete të famshme angleze. Epika u përfaqësua nga ''The Fairy Queen'' e Edmund Spenserit ([[1597]]) që ndoqi modelin e [[Ludovico Ariosto]]-s me poemën narrative romanceske dhe të mbushur me peripeci. [[Proza]] humaniste pati përfaqësuesin e saj kryesor te [[Tomas More]], krijuesi i [[Utopia|Utopisë]], ku përfytyrohet një shoqëri ideale. ===Gjermania=== [[File:Hans Sachs.jpg|thumb|Hans Sachs.|majtas|264x264px]] Gjermania i solli [[Rilindja|Rilindjes]] teknologjinë që do ta përhapte me shpejtësi: makina e shkrimit, i shpikur nga [[Johannes Gutenberg]]. Kjo shpikje, së bashku me letrën, uli koston dhe shumëfishoi numrin e librave duke shkaktuar në të gjithë [[Evropa|Evropën]] një lloj përhapje të madhe të leximit dhe kulturës, duke ndikuar në lindjen e një sensi kritike që do ti jepte jetë [[Reformimi Protestant|Reformimit protestant]]. Midis viteve [[1450]] dhe [[1600]] u përhap në vendet dhe principatat e zonës gjermanike [[Humanizmi]] dhe u shfaq, si pasojë, [[Reformimi Protestant|Reformimi protestant]]. Përfaqësues të shquar qenë [[Erazmi i Rotterdamit]], aktiv në [[Bazeli|Bazel]] dhe [[Johannes Reuchlin]], që të dy i shkruan veprat e tyre kryesore në [[gjuha latine|latinisht]] dhe patën pak ndikimin jasht rretheve erudite. Erazmi kritikoi besimin më sipërfaqësor dhe pushtetin e madh si dhe korrupsionin moral të [[Kisha katolike romake|kishës katolike romane]] në veprën e tij ''Colloquia'', dialogje të hartuara në mënyrën helenike të [[Luciano de Samosata]]. Një këndvështrim më popullor pati [[Humanizmi]] i [[Ulrich von Hutten]] ([[1488]]–[[1523]]), me poemat e tij rebeluese, ose i [[Sebastian Brant]] ([[1458]]–[[1521]]), që shkroi me sukses të madh satirën e tij ''Narrenschiff'' (Anija e të marrëve)) në [[gjuha gjermane|gjermanisht]]. E ilustruar nga [[Albrecht Dürer]], kjo vepër qe, para ''Vuajtjeve të të riut Werther'' të [[Johann Wolfgang Goethe]], vepra më popullore e shtypur në [[gjuha gjermane|gjermanisht]].[[File:HolbeinErasmusFollymarginalia.jpg|thumb|Vizatim me penë i [[Hans Holbein i Riu|Hans Holbein të Riut]] anash ekzemplarit të Oswald Myconius të botimit të vitit[[1515]] të ''[[Elozh ndaj marrëzisë]]'' së Erazmit të Rotterdamit|345x345px]]Lëvizja më e suksesshme qe [[Reformimi Protestant|Reformimi protestant]] i nisur nga [[Martin Luteri]] ([[1483]]–[[1546]]). Luteri i shkroi idetë e tij në [[Gjuha gjermane|gjermanisht]] dhe përktheu biblën në gjuhën që populli mund ta kuptonte; Bibla e Luterit, e përkthyer midis viteve [[1522]] dhe [[1534]], qe një zhvillim themelor në krijimin e një gjuhe letrare të unifikuar të gjermanishtes duke përshpejtuar zhvillimin e gjermanishtes moderne. Nga ana tjetër, meritojnë të përmenden edhe mjeshtrat e poezisë, ''Schwank'' dhe ''Fastnachtsspiel'', përfaqësues të gjinisë burleske, mbi të gjitha në formën e përfaqësuesve të saj më të shquar [[Hans Sachs]] ([[1494]]–[[1576]]) dhe [[Jörg Wickram]] (rreth vitit [[1505]] – para vitit [[1562]]). Autor tjetër i rëndësishëm i shekullit të XVI qe satiristi i pamëshirshëm [[Johann Fischart]] ([[1546]]–[[1590]]), me origjinë nga [[Strasbourg|Strasburgu]], vepra më e njohur e të cilit është ''Affentheurlich Naupengeheurliche Geschichtklitterung''. Një gjini e përhapur në këtë epokë qe ''Volksbuch'', një lloj broshure që botohej në formë anonime dhe trajtonte tema popullore. Shembuj të saj janë ''Historia e D. Johann Georg Fausten'', versioni rilindas i mitit të [[Fausti]]t dhe tregimet rreth mashtruesit [[Till Eulenspiegel]]. ===Holanda=== [[Shekulli XVI|Shekulli i XVI]] në Holandë u dominuan nga figura e [[Erazmi i Rotterdamit|Erazmit të Rotterdamit]] dhe [[Humanizmi]]t latin. Edhe humanizmi zgjodhi me paraqëlqim të shprehej në gjuhën latine, megjithëse në [[Rilindja|Rilindje]] nisi të merte formë një gjuhë letrare e përbashkët në Vende të ndryshme të Ulta duke nisur nga përkthimet e para nga protestantët të [[Bibla|Biblës]]; bëhet fjalë për një hollandishte më homogjene dhe më pak dialektore se deri atëherë.[[File:Os Lusíadas.jpg|thumb|339x339px|Os Lusíadas, e Luis de Camões]]Ky proces i gjerë nisi me reagimin e protestantëve kundër katolicizmit këmbëngulës që kërkonte të impononte [[Filipi II|Filipi i II]]. Protestantët promovuan përkthime të ndryshme në gjuhën holandeze të [[Psalmi|Psalmeve]], ku veçohet [[Jan Utenhove]], që për më tepër qe i pari që përktheu në gjuhën holandeze [[Besëlidhja e Re|Dhiatën e Re]]. [[Philips van Marnix]] shkroi satira kundër kishës katolike. [[Humanizmi]] nxori më pas figura si [[Dirck Volckertszoon Coornhert]] ([[1522]]–[[1590]]), autor i një ''Zedekunst'' ose "Ética" ([[1586]]) dhe më të njohurin [[Erazmi i Rotterdamit]] dhe kulminoi me shekullin e XVII, që qe shekulli i artë i letërsisë holandeze, kur u përkthye e gjithë Bibla në [[gjuha holandeze|holandisht]] për të farkëtuar një holandishte të përbashkët letrare; kjo është quajtur ''Bibla e shteteve''. Për më tepër u shquan humanistë të tjerë, mbi të gjitha për prurjet dramatike: [[Willem van de Voldersgraft]], i quajtur gjithashtu [[Willem Gnapheus]] ([[1493]]-[[1568]]) që ndikoi në mënyrë të fuqishme teatrin e mëvonshëm me dramën e tij mbi temën e birit plangprishës, ''Acolastus'' ([[1529]]), ku shpalos si një i ri i shëndetshëm dhe plotë jetë mer lajmin se do të sëmurej dhe do të vdiste dhe që gjendej vetëm, pa dikë që ta shoqëronte në ditët e tij të fundit dhe komedia e tij ''Morosophus'' ([[1531]]). [[Joris van Lanckvelt]], më i njohur si [[Georgius Macropedius]], ([[1487]]-[[1558]]), shkroi komedinë ''Andrisca'' mbi dy gra tradhëtare dhe drama ''Hecastus'' ([[1539]]), shumë e vlerësuar dhe përkthyer, mbi të gjitha në gjermanisht, duke përfshirë edhe poetin e madh protestant [[Hans Sachs]]. Për më tepër shkroi libra të ndryshëm me tekste që qenë shumë të përdorur, midis të cilëve një udhëzues për të shkruar letra (''Epistolica''). Si profesor pati një sërë dishepujsh, midis të cilëve edhe gjeografin [[Gerardus Mercator]]. ''Elozh mbi marrëzinë'' i Erazmit të Rotterdamit, një satirë mbi abuzimet shoqërore dhe kishtare, ndoshta vepra e humanizmit holandez më e përkthyer në gjuhët e tjera. === Portugalia === Njëlloj si në Spanjë, Shekulli i Artë i letërsisë portugeze fillon në fillim të [[Shekulli XVI|shekullit të XVI]]. Futen modelet peotike italiane nga [[Francisco Saa de Miranda]] në gjysmën e parë të shekullit. Saa de Miranda qe admirues dhe mik i Garcilaso de la Vega dhe në një nga eglogat e tij vajton vdekjen e poetit toledian. Shkroi, si ai, sonete, këngë petrarkeske, egloga dhe nëngjini të tjera lirike me frymëzim italian. Por poeti kombëtar portugez par ekselencë është [[Luis Vaz de Camoens]], që shkroi poesi lirike dhe epike, si në [[gjuha portugeze|portugalisht]] ashtu dhe në [[gjuha spanjolle|spanjisht]] dhe u shqua për përsosmërinë e soneteve të tij. Vepra e tij madhore është epopeja ''Os Lusíadas'' ('Luzitanët'), që u kthye në epopenë kombëtare dhe u lidh me aventurat e marinarëve bashkëqytetarë, veçanërisht ajo e ekspeditës së [[Vasco da Gama|Vasco de Gamas]] në [[India|Indi]], larminë e peripecive, rrisqeve, mbytjen e anijeve dhe betejat. Në kët narracion të gjatë epik përfshihen legjendat folklorike të [[Portugalia|Portugalisë]], si historia e Inés de Castro dhe kalimi e kepit të stuhive. ==Shiko edhe== * [[Dante Alighieri]] * [[Françesko Petrarka]] * [[Giovanni Boccaccio]] * [[Torquato Tasso]] * [[Niccolò Machiavelli]] * [[François Rabelais]] * [[Michel de Montaigne]] * [[Tomas More]] * [[William Shakespear]] * [[Miguel de Cervantes]] * [[Arti i Rilindjes]] * [[Rilindja]] == Referime == ===Shpjegime=== {{reflist|group=shpjegimi}}<hiero> bvc </hiero> === Referime === {{reflist|30em}} ==Bibliografia== * AA.VV.: Diccionario de Literatura, [[2003]], Spes, [[Barcelona]], isbn=84-8332-389-3. * Carlos Alvar, José-Carlos Mainer, Rosa Navarro, Storia della letteratura spagnola, Einaudi, [[2000]], pp.&nbsp;2 voll.. * Alberto Asor Rosa, Sintesi di storia della letteratura italiana, [[Firenca|Firence]], La Nuova Italia, [[1986]]. * Andrea Battistini (nën kujdesin e), Storia della letteratura italiana, 6 volume, [[2005]], il Mulino, [[Bolonja]]. ** I. Il Duecento e il Trecento, di Luigi Surdich ** II. Il Quattrocento e il Cinquecento, di Riccardo Bruscagli ** III. Il Seicento, di Erminia Ardissino ** IV. Il Settecento, di Alberto Beniscelli ** V. L'Ottocento, di Riccardo Bonavita ** VI. Il Novecento, di Alberto Casadei * [http://books.google.it/books?id=8KM2NMgnkfcC&pg=PA545&lpg=PA545&dq=cervantes+tra+rinascimento+e+barocco&source=bl&ots=Gq-11CscHK&sig=2C9TZhd5ob784BTeO2pxC9Rsg84&hl=it&sa=X&ei=hwpoULn8AZSQhQf6voGYDQ&sqi=2&ved=0CEEQ6AewBg#v=onepage&q=cervantes%20tra%20rinascimento%20e%20barocco&f=false Carmine Benincasa: L'Altra scena: saggi sul pensiero antico, medievale, controrinascimentale], Dedalo, [[Bari]], [[1979]]. * Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]]. * Ettore Bonora, Storia della Letteratura Italiana, [[Torino]], Petrini, [[1976]]. * (EN) Richard Eugène Chandler; Kessel Schwartz, A New History of Spanish Literature, Louisiana State University Press, [[1991]]. * Benedetto Croce, La letteratura italiana per saggi storicamente disposti, [[Bari]], Laterza, [[1960]] (botimi i parë në [[1956]]). * Francesco De Sanctis, Storia della letteratura italiana, [[Napoli]], Morano, [[1870]]. * Ugo Dotti, Storia della Letteratura italiana, Laterza, [[1991]]. * Giulia Farina: Enciclopedia della letteratura, Garzanti, [[Milano]], [[1997]]. * Giulio Ferroni, Storia della letteratura italiana, in Dante e il nuovo modello letterario, volumi 2, [[Milano]], Mondadori, [[2006]]. * David Fernández, ''Literatura Universal'', [[Barcelona]], Almadraba, [[2008]]. ISBN 978-84-8308-703-9. * Francesco Flora, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], [[1940]]. * Iván Fernández González, Letteratura spagnola, Alpha test, [[2003]]. * Salvatore Guglielmino, Guida al Novecento, botimi i 3-të, [[Milano]], Principato Editore, [[1971]]. * R. O. Jones, [http://books.google.es/books?id=a9f3eNFCDk8C&printsec=frontcover&source=gbs_atb#v=onepage&q&f=false ''Historia de la literatura española: Siglo de Oro: prosa y poesía (siglos XVI y XVII)''], [[Barcelona]], Ariel (Letras e Ideas), [[1996]]. ISBN 978-84-344-8366-8. * Stefano Jossa, L'Italia letteraria, [[Bolonja]], il Mulino, [[2006]]. * Mariantònia Lladó dhe García Montserrat: Histori e shkurtër e letërsisë së përbotshme, [[1999]], La Magrana, [[Barcelona]], katalonjisht, isbn 84-8264-198-0. * (ES) Juan Martín; Antonio Rey Hazas, Antología de la literatura española hasta el siglo XIX, [[Madridi|Madrid]], SGEL, [[1992]]. * Attilio Momigliano, Storia della letteratura italiana, Messina-Milano, [[1936]]. * Luigi Morandi, Origine della lingua italiana, Città del Castello, Stab. Tip. Scipione Lapi Editore, [[1897]]. * Antonio Domínguez Ortíz, ''Historia Universal: Edad Moderna'', [[Barcelona]], Vicens Vives, [[1983]], volumi III, kapitulli VII «El Renacimiento», faqet 102 e tutje. ISBN 84-316-2167-2. * Giuseppe Petronio, Compendio di storia della letteratura italiana, botimi i 3-të, [[Palermo]], Palumbo, [[1968]]. * Di Pinto; Guazzelli; Mancini; Martinengo; Rossi; Samona, [http://www.tesionline.it/v2/appunto.jsp?id=557 Storia della letteratura spagnola], [[Milano]], BUR, [[1998]]. * Antonio Piromalli, [http://www.storiadellaletteratura.it/ Storia della letteratura italiana], botimi i 2-të, Cassino, Garigliano, [[1994]]. * Dario Puccini, introduzione a, Cervantes, Don Chisciotte della Mancia, [[Milano]], Garzanti, [[1981]]. * Carlo Ricci e Carlo Salinari, Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici, [[Roma]], Laterza, [[1991]]. * Luigi Russo, Compendio storico della letteratura italiana, Messina-Firenze, D'Anna, [[1961]]. * Mario Sansone, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Principato, [[1960]]. * Emilio Cecchi e Natalino Sapegno, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Garzanti, [[1969]] (viti i botimit të parë [[1965]]). * Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, [[1947]] (botimi i parë në [[1936]]). * José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, traduzione di Francesco Tentori Montalto, III edizione riveduta e ampliata, [[Torino]], ERI, [[1969]]. * [https://web.archive.org/web/20120617193055/http://www.artehistoria.jcyl.es/historia/contextos/1877.htm ''Literatura renacentista''], te www.artehistoria.jcyl.es ==Lidhje të jashtme== * [http://www.storiadellaletteratura.it/ Storia della Letteratura - Antonio Piromalli]: teksti i plotë i ''Storia della letteratura italiana'' i shkruar nga Antonio Piromalli, e disponueshme lirisht në rrjet. * [http://digilander.libero.it/il_desanctis/index.html Francesco De Sanctis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314001031/http://digilander.libero.it/il_desanctis/index.html |date=14 mars 2016 }}: teksti i plotë i ''Storia della letteratura italiana'' (1870). * {{cito web|url=http://sussidiario.it/letteratura/italiana/storia/|title=Approfondimenti da ''www.sussidiario.it''|access-date=14 prill 2016|archive-date=22 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080522154153/http://www.sussidiario.it/letteratura/italiana/storia/|url-status=dead}} * {{cito web|url=http://www.letteraturaitaliana.net/opere/a.htm|title=La biblioteca digitale della letteratura italiana|access-date=14 prill 2016|archive-date=2 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402082935/http://www.letteraturaitaliana.net/opere/a.htm|url-status=dead}} [[Kategoria:Letërsi]] [[Kategoria:Rilindje]] [[Kategoria:Humanistë]] [[Kategoria:Evropë]] [[Kategoria:Shkrimtarë]] aio2d496ht5ye7yfesojko5pev9100s 0 181010 3043466 3027646 2026-09-18T19:03:52Z Ziv 165425 ([[c:GR|GR]]) [[File:Machiavelli Principe Cover Page.jpg]] → [[File:Nicolo Machiavelli, Il Principe, 1550, title page.jpg]] → The file was renamed on Commons, but the filename in the language versions was not changed ([[c:c:GR]]) 3043466 wikitext text/x-wiki Periudha e quajtur si '''Art i Rilindjes''' konsiderohet harku kohor i zhvillimit artistik që nisi dhe u zhvillua në [[Firenca|Firence]] në fillim të [[Shekulli XV|Quattrocento-s]] dhe prej aty përfshiu [[Italia|Italinë]] dhe më pas [[Evropa|Evropën]] deri nga dhjetëvjeçarët e parë të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]], kohë kur mori udhë "Rilindja e Lartë" e [[Leonardo da Vinçi]]t, [[Mikelanxhelo|Mikelanxhelo Buonarrotit]] dhe [[Raffaello]]-s. Në ''Artin e [[Rilindja|Rilindjes]]'' përfshihet piktura, skulptura, arkitektura dhe artet dekorative bashkë me [[Letërsia|letërsinë]], [[Teatro|teatrin]], [[Muzika|muzikën]] dhe [[Vallëzimi|kërcimin]] përgjatë historisë së [[Rilindja|Rilindjes]] evropiane. Arti i saj, bashkë me Rilindjen e filozofisë humaniste, u përhap nëpër [[Evropa|Evropë]], duke ndikuar si artistët ashtu edhe porositësit e tyre me zhvillimin e teknikave dhe ndjesive të reja artistike. Ky art vë në dukje kalimin e [[Evropa|Evropës]], nga periudha mesjetare në Epokën e hershme Moderne. Megjithatë në shumë pjesë të Evropës, Rilindja e hershme u zhvillua paralelisht me [[Arti gotik|artin gotik]] të mesjetës së vonë. [[Skeda:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|parapamje|303px|njeriu vitruvian i [[Leonardo da Vinçi]]t]] ==Konteksti historik== Shekulli XV qe një periudhë me zhvillime të rëndësishme ekonomike, politike dhe shoqërore, që në fakt konsiderohet edhe si periudhë e ndërmjetme midis Mesjetës së vonë dhe Mesjetës moderne nga pjesa më e madhe e historiografëve, megjithëse studiues të ndryshëm dallojnë në data dhe prespektivë historike. Midis ngjarjeve me më shumë përmbysje në fushën politike ishte çështja lindore, e karakterizuar nga ekspansioni i perandorisë Osmane (e cila, pas rënies së [[Konstandinopoja|Konstandinopojës]] në [[1453]] kërcënoi drejtpërdrejt [[Hungaria|Hungarinë]] dhe territorin austriak) dhe një tjetër perëndimore, e karakterizuar monarkitë kombëtare të [[Franca|Francës]], [[Anglia|Anglisë]] dhe [[Spanja|Spanjës]], ashtu si edhe perandoria e [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlit të V]] habsburg të konfederatës së njohur si Perandori e Shenjtë Romake--që, në ndryshim nga perandoritë mesjetare, paraqet një projekt përqëndrimi të pushtetit, tipike e institucioneve politike moderne. Në [[Italia|Itali]] sinjoritë vendore u zhvilluan në shtete rajonale duke u zgjeruar në kurriz të fqinjëve, por nuk qe e mundur të krijohej një bashkim kombëtar për shkak të veçantive dhe mosbesimit reciprok. Me zbulimin e Botës së Re dhe eksplorimet e mëdha horizontet e botës evropiane u zgjeruan jashtë mase, por kjo nënkuptoi edhe humbjen progresive të rëndësisë së [[Mesdheu]]t, me një aset të ri politiko-ekonomik që, nga shekulli XVII, pati si qendër Evropën Veri-Perëndimore. Lista në vazhdim paraqet një përmbledhje që ka të bëjë me faktorët kryesorë që ndikuan në zhvillimin e [[Rilindja|Rilindjes]]. * Tekstet klasike, me shekuj të tërë të konsideruara si të humbura nga studiuesit evropianë, tani u bënë të aksesueshëm. Këtu përfshiheshin libra për [[Filozofia|filozofinë]], [[Proza|prozën]], [[Poezia|poezinë]], [[Drama|dramën]], [[Shkenca|shkencën]], një tezë mbi artet dhe teologjinë e hershme kristiane. * Njëkohësisht, Evropa pati akses në matematikën më të avancuar e cila e pati prejardhjen nga punimet e studiuesve islamikë. * Hyrja e shtypshkrimit të bartshëm në [[Shekulli XV|shekullin XV]] nënkuptoi se idetë mund të përhapeshin lehtësisht dhe një numër në rritje librash u shkruan për një publik të gjerë. * Vendosja e Bankës Medici dhe tregëtia pasuese gjeneruan një mirëqenie të paparë për një qytet të veçantë italian, [[Firenca|Firence]]<nowiki/>n. * [[Cosimo de' Medici]] vendosi një standart të ri për patronazhin e arteve, të palidhur me kishën apo monarkinë. * Filozofia [[Humanizmi|humaniste]] nënkuptonte se mardhëniet e njeriut me njerëzimin, botën dhe Zotin nuk ishin më monopol i kishës. * Një interes i gjallëruar në letërsinë klasike solli studimin e parë arkeologjik të [[Roma e lashtë|Romës së Lashtë]] të realizuara nga arkitekti [[Filippo Brunelleschi]] dhe skulptori [[Donatello]]. Rigjallërimi i një stili arkitektonik të bazuar në veprat klasike frymëzuan një klasicizëm përkatës në pikturë dhe skulpturë, i cili u shfaq në vitet e para të 1420-ës në pikturën e [[Masaccio]]-s dhe [[Paolo Uccello]]-s. * Përmirësimi i pikturës së vajit dhe zhvillimi i teknikave të pikturës së vajit nga artistët hollandezë si [[Jan van Eyck]], [[Rogier van der Weyden]] dhe [[Hugo van der Goes]] çuan në përshtatjen e tij në të gjithë Italinë që rreth vitit [[1475]] dhe që pati efekte që vazhduan në praktikën piktorike të përbotshme. * Prania e rastësishme në rajonin e [[Firenca|Firences]] në fillim të shekullit XV e disa gjenive artistikë individual, më të shquarit [[Masaccio]], [[Filippo Brunelleschi]], [[Lorenzo Ghiberti]], [[Piero della Francesca]], [[Donatello]] dhe [[Michelozzo]] formuan një etos që u përfshiu gjithë mjeshtrit e mëdhenj të Rilindjes së Lartë, ashtu si dhe mbështetjen dhe inkurajimin e artistëve më të vegjël në arritjen e punimeve me cilësi të jashtëzakonshme.<ref name="Hartt">Frederick Hartt, ''A History of Italian Renaissance Art'', (1970)</ref> * Një trashëgimi e ngjashme artistike ndodhi në [[Venecia|Venecie]] midis familjes së talentuar të [[Jacopo Bellini]]t, kunatit të tyre të rëndësishëm [[Andrea Mantegna]], [[Giorgione]]-s, [[Ticiani]]t dhe [[Tintoretto]]-s.<ref name="Hartt"/><ref name="MB">Michael Baxandall, ''Painting and Experience in Fifteenth Century Italy'', (1974)</ref><ref>Margaret Aston, ''The Fifteenth Century, the Prospect of Europe'', (1979)</ref> * Publikimi i dy traktateve në latinisht nga [[Leone Battista Alberti]], ''De Pictura'' (''Mbi pikturën''), [[1435]], dhe ''De re aedificatoria'' (''Mbi gjërat ndërtuese,'' e njohur më gjerësisht si ''Mbi Arkitekturën''), [[1452]]. ==Konteksti shoqëror dhe kulturor== [[File:Giotto di Bondone 009.jpg|thumb|left|408px|[[Xhoto]], ''Vajtimi i Krishtit'', Cappella degli Scrovegni]] Në këtë periudhë në [[Firenca|Firence]] u krijuan lidhje të përforcuara me origjinën romake të qytetit, duke zënë fill që në [[Shekulli XIV|shekullin XIV]] me veprat e [[Françesko Petrarka|Françesko Petrarkës]] apo [[Coluccio Salutati]]-t, që prodhoi një sjellje të vetëdijshme rikthimi të mënyrave të epokës klasike greke dhe romane. Kjo "rinascita" (që nga [[gjuha italiane|italishtja]] do të thotë rilindje), jo e re në botën mesjetare, por që në ndryshim nga rastet e mëparshme pati një përhapje dhe një vazhdimësi jashtëzakonisht të gjerë, veç faktit që për herë të parë u formulua koncepti i "shkëputjes" midis botës moderne dhe antike për shkak të ndërprerjes së përfaqësuar nga "shekujt e errësirës", më vonë të quajtur koha e mesme ose [[Mesjeta|Mesjetë]]. Por e kaluara antike nuk ishte diçka abstrakte dhe [[mitologjia|mitologjike]], por e hetueshme nëpërmjet [[Filologjia|filologjisë]] për të nxierë një imazh autentik dhe sa më real që ishte e mundur, nga e cila merrej shembull për të krijuar gjëra të reja (dhe jo për të përdorur si model për imitime pasive)<ref name="ReferenceA">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 25.</ref>. Kështu rrodhi një perceptim i ri i njeriut dhe botës , ku individi i veçantë është i aftë të vetëpërcaktohet dhe të kultivonte dhuntitë e tij, me të cilat mund të mbizotëronte fatin e paracaktuar dhe të dominonte natyrën duke e modifikuar. Ky rivlerësim i potencialit njerëzor është në bazë të dinjitetit të individit, me refuzimin e ndarjes midis shpirtit dhe trupit<ref name="ReferenceA"/>. E rëndësishme është edhe jeta shoqërore, që mer një vlerë veçanërisht pozitive lidhur me [[dialektika|dialektikën]], shkëmbimin e mendimeve dhe informacioneve, nëpërmjet ballafaqimit. Ky konceptim i ri u përhap me entuziazëm, por, duke u bazuar në forcat e individëve të veçantë, nuk ishte pa aspekte të ngurta dhe shqetësuese, të panjohura në sistemin e sigurt mesjetar. Siguria e [[Sistemi gjeocentrik|sistemit gjeocentrik]], u zëvendësua nga pasiguritë e të panjohurës, besimit te providenca hyjnore iu bashkua fati më i paqëndrueshëm dhe përgjegjësia vetëpërcaktuese sillte ankthin e dyshimeve, të gabimit, të dështimit. Kjo përmbysje e medaljes, më e dhimbshme dhe frikësuese, u paraqit sa herë që ekuilibri i brishtë ekonomik, shoqëror dhe politik tronditej, duke i hequr mbështetjen te idealet<ref name="ReferenceA"/>. Këto tema megjithatë ishin trashëgimi e një elite të ngushtë, që gëzonte një arsimim të llogaritur për një të ardhme në detyrat publike. Por idealet e humanistëve mbështeteshin nga pjesa më e madhe e shoqërisë tregëtare dhe artizanale, mbi të gjitha sepse pasqyroheshin efektivisht në jetën e përditshme, nën karakterin e pragmatizmit, të individualizmit, të konkurueshmërisë, të legjitimimit të pasurisë dhe lartësimit të jetës aktive<ref name="ReferenceA"/>. Artistët ishin gjithashtu pjesëmarrës në këto vlera, edhe pse nuk kishin një arsimim që mund të konkuronte me atë të letrarëve; megjithë këtë, falë edhe bashkëpunimeve të leverdisshme dhe nga aftësitë teknike të përvetësuara në fushën e tyre, veprat e tyre nxisnin një interes në të gjitha nivelet, duke i zbehur diferencat elitare pasi ishin më lehtësisht të përdorshme se sa letërsia, e cila ishte akoma rigorozisht e botuar në [[gjuha latine|latinisht]]<ref name="ReferenceA"/>. ===Para-Rilindja në Itali, 1280–1400=== Në [[Italia|Itali]] në fundin e shekullit XIII dhe fillimin e shekullit XIV, skulptura e [[Nicola Pisano]]<nowiki/>s dhe djalit të tij [[Giovanni Pisano]], të cilët punuan në [[Piza]], [[Siena]] dhe [[Pistoia]] tregojnë një prirje të theksuar klasiciste, me gjasa të ndikuar nga familjariteti i këtyre artistëve me sarkofagët e Romës së Lashtë. Kryeveprat e tyre janë pulpitet e Pagëzimore dhe katedrales së Pizës. Njëkohësisht me [[Giovanni Pisano]]-n, piktori fiorentin [[Giotto di Bondone]] zhvilloi një mënyrë të pikturës figurative që ishte jashtëzakonisht natyrale, tre përmasore, realiste dhe klasiciste, kur krahasohej me atë të bashkëkohësve dhe mësuesit të tij [[Cimabue]]. Giotto, punimet më të mëdha të të cilit janë cikli i ''Jetës së Krishtit'' në kishëzën Scrovegni në [[Padova]], u konsiderua biografi i shekullit XVI [[Giorgio Vasari]] si "rievokimi dhe rikthimi i artit" nga "tradita e ngurtë e stilit bizantin" mbizotërues në Italinë e shekullit XIII. ==Karakteristikat== [[File:Masaccio, polittico di pisa.jpg|thumb|left|369px|Masaccio, ''Kryqëzimi i Shën Pjetrit'' pjesë e poliptikut të Pizës]] Edhe në fushën e arteve figurative inovacionet rilindase i kishin rrenjët në [[Shekulli XIV|shekullin XIV]]: për shembull kërkimet intuitive mbi [[hapësira|hapësirën]] nga [[Giotto di Bondone]], [[Ambrogio Lorenzetti]] ose nga miniaturistët francezë të gotikut ndërkombëtar u thelluan dhe u shpunë në rezultate të saktësisë së skajshme, duke arritur deri në prodhimin e rezultateve revolucionare<ref name="ReferenceB">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 24.</ref>. Qenë të paktën tre elemente thelbësore të stilit të ri<ref name="ReferenceA"/>: #Formulimi i rregullave të [[prespektiva|prespektivës]] lineare qendrore, që e organizonte hapësirën në mënyrë të njëtrajtshme; #Vëmendja ndaj njeriut si individ, qoftë te [[fizionomia]] dhe [[anatomia]] ashtu edhe te paraqitja e emocioneve. #Përbuzja e elementeve dekorative dhe rikthimi te esencialia. Për të folur për një vepër plotësisht rilindase nuk mjafton prania vetëm e njërit prej këtyre elementeve, pasi Rilindja qe mbi të gjitha një mënyrë e re të menduari dhe përfytyrimi të botës si të tërë. Për shembull në disa vepra të [[Paolo Uccello]]-s, si ''San Giorgio e il drago'' (Shën Gjergji dhe dragoi) ([[1456]]), hapësira është kompozuar sipas rregullave të prespektivës; megjithatë, pesonazhet nuk janë pozicionuar në thellësi, por të paraqitur thjeshtësisht dhe pa hijëzime, si princesha eterike; ndryshe nga ''Kryqëzimi i Shën Pjetrit'' ([[1426]]) i [[Masaccio]]-s gjithë elementet janë bashkëpërmasuar në prespektivë, që përcakton përmasat e secilit. Një tjetër ballafaqim, rreth vëmendjes ndaj njeriut si individ, mund të realizohet midis ''Madonës në fron me Fëmijën dhe engjejt muzikantë'' (afërsisht [[1405]]-[[1410]]) të [[Gentile da Fabriano]]s dhe ''Sant'Anna Metterza-s'' ([[1426]]) përsëri e [[Masaccio]]-s: në rastin e parë volumi është krijuar duke mbivendosur shtresat e ngjyrës që krijojnë drita dhe hije në mënyrë plotësishtë tradicionale (pjesët e çelëta janë gjithmonë të njëjtat: kallami i hundës, balli, mjekra, cilido qoftë pozicioni i kokës në pikturë), si edhe lineamentet dhe shprehjet, ndërsa në rastin e Masaccio-s ndërtimi i fytyrës del nga njohja reale e strukturës kockore, me një pozicionim të studiuar dhe të vetëdijshëm të hijeve që, në rastin e Fëmijës, zënë një pjesë të madhe të fytyrës së Fëmijës. <gallery mode="packed" heights="280px"> File:Paolo Uccello - Hl. Georg im Kampf mit dem Drachen.jpg|Paolo Uccello, ''Shën Gjergji dhe dragoi'' File:Gentile da Fabriano 042 dettaglio.jpg|Gentile da Fabriano, ''Madona në fron me Fëmijën dhe engjëjt muzikantë'' File:Masolino 008 detail.jpg|Masaccio, ''Sant'Anna Metterza'' (detaj) </gallery> === Teknikat === * Përdorimi i proporcioneve, trajtimi i parë madhor i pikturës si një dritare në hapësirë u shfaq në veprat e [[Giotto di Bondone]], në fillim të [[Shekulli XIV|shekullit XIV]]. Perspektiva e vërtetë lineare u formalizua më vonë, nga [[Filippo Brunelleschi]] dhe [[Leon Battista Alberti]]. Për ti dhënë më tepër paraqitje realiste artit, i çoi piktorët e Rilindjes në kompozimin e më shumë pikturave. * '''Këndshikim''' - Termi këndshikim i referohet efektit artistik të paraqitjes së linjave në një vizatim për të krijuar iluzionin e thellësisë. * '''Sfumato''' (i nuancuar) - Termi ''sfumato'' u krijua nga artisti i Rilindjes italiane, [[Leonardo da Vinçi]] dhe i referohet teknikës piktorike të hijëzimit dhe zbutjes së kontureve të mprehta nga përzieria e lehtë dhe graduale e një toni tek një ton tjetër nëpërmjet përdorimit të shtresave të holla për të dhënë iluzionin e thellësisë apo hapësirën tre-përmasore. Ky term i përketë fjalës [[gjuha italiane|italiane]] sfumare që do të thotë të avullosh, të shkrihesh apo tretesh, që rrjedh nga [[gjuha latine|latinishtja]] ''fumare'', të tymosesh. * '''Chiaroscuro''' (dritëhije) – Termi dritëhije i referohet një teknike dhe efekti të modelimit të pikturës duke përdorur një kontrast të fortë midis dritës dhe errësirës për të dhënë iluzionin e thellësisë apo atë tre-përmasor. Ky term, ''chiaroscuro'', vjen nga fjalët [[gjuha italiane|italisht]] ''chiaro'' (e ndricuar, e qartë) dhe ''scuro'' (e errët). Kjo teknikë mori përdorim të gjerë përgjatë periudhës baroke. * '''Balanca''' dhe '''Proporcionet''': madhësi të përshtatshme. [[File:Formerly_Piero_della_Francesca_-_Ideal_City_-_Galleria_Nazionale_delle_Marche_Urbino_2.jpg|thumb|765px|Anonim<ref>AA.VV. ''Urbino Galleria Nazionale della Marche'', Electa, Milano 2005. Atribuar herë pas here: [[Piero della Francesca|Piero della Francesca-s]], [[Leon Battista Alberti]]-t, Francesco di Giorgio Martinit, Luciano Laurana-s, Melozzo da Forlì-t ose një anonimi fiorentin</ref>, ''qyteti ideal'' (rreth [[1480]]-[[1490]]), [[Galleria Nazionale delle Marche]], [[Urbino]]]] ====Perspektiva==== [[File:Masaccio 003.jpg|thumb|333px|Masaccio, ''Trinità'' ([[1425]]-[[1427]]), [[Santa Maria Novella]], Firenze]] Secili nga artistët e Rilindjes i përdori sipas një mase personale elementet bazë të stilit të ri, duke u frymëzuar, në masa të ndryshme, nga natyra dhe antikiteti. Faktori më i rëndësishëm i [[Shekulli XIV|Quattrocento-s]] fiorentine dhe italiane në përgjithësi, i paraqitur gati si simbol i kësaj periudhe të hershme të rilindjes, është problemi i prespektivës. [[Prespektiva]] është një nga sistemet për të paraqitur një sipërfaqe tredimensionale dhe pozicionimi reciprok i objekteve që janë futur. Në fillim të shekullit XV [[Filippo Brunelleschi]] vuri në vijë një metodë matematiko-gjeometrike dhe të matshme për të formuar hapësirën iluzore sipas prespektivës lineare qendrore, duke nisur nga nocionet e [[optika|optikës]] mesjetare dhe duke imagjinuar një koncept të ri të hapësirës: të pafundme, të vazhduar, paraekzistuese ndaj figurave që e popullojnë. Teoria lindi nga dy eksperimente praktike me tablo të vogla të vizatuara, sot të humbura por të rindërtueshme falë përshkrimeve të [[Leon Battista Alberti]]-t. Një paraqet Pagëzimoren e Firences të parë nga portali qendrorë i [[Santa Maria del Fiore]]s dhe kishte një qiell të mbuluar me letër prej argjendi, në mënyrë që të pasqyronte dritën e vërtetë atmosferike. Kjo tablo e vogël shikohej nëpërmjet një pasqyre, duke vendosur një sy në një të çarë nga mbrapa vetë tablosë së vogël. Pasqyra, që kishte të njëjtën formë të tablosë së vogël, duhet të vendosej në mënyrë që ta përfshinte të gjithën: nëse ishte më e vogël vendosej më larg. Nga këtu mund të llogariteshin distancat me ndërtesën e vërtetë nëpërmjet një sistemi përmasash të trekëndëshave të ngjashëm dhe zvogëlimet pasuese të objekteve me largimin e spektatorit. Me këtë sistem bëhej që të përputhej me forcë këndvështrimi me qendrën e kompozimit, duke arritur një kornizim prospektik për të krijuar një paraqitje ku [[hapësira]] përbëhej në mënyrë iluzive si ajo reale. Sistemi bazohej, duke e thjeshtuar, në faktin se vijat e drejta paralele dukej se takoheshin në një pikë të horizontit, [[pika e fugës]] ose thjeshtë ''fuga'': duke e fiksuar pikëvështrimin dhe distancën mund të vendosej në mënyrë matematike dhe racionale, nëpërmjet skemave grafike me zbatim të shpejtë, reduktimin e distancave dhe të përmasave. Lehtësia e zbatimit, që nuk kërkonte njohuri të thella gjeolmetrike, qe një nga faktorët kyç të suksesit të metodës, që u përshtat nga punishtet artistike (atelietë) me një farë elasticiteti dhe me mënyra jo gjithmonë ortodokse. Prespektiva lineare qendrore është vetëm një nga mënyrat me të cilat paraqitet realiteti, por karakteri i saj ishte veçanërisht e përputhshme me mentalitetin e njeriut të [[Rilindja|Rilindjes]], pasi i jepte udhë një rendi racional të hapësirës, sipas kritereve të vendosur nga vetë artistët. Nëse nga një anë prania e rregullave matematike e bënte prespektivën një lëndë objektive, kurse nga ana tjetër zgjedhjet që përcaktonin këto rregulla ishin me karakter plotësisht subjektiv, si pozicionimi i pikës së fugës, distanca nga spektatori, lartësia e horizontit. Në fund të fundit prespektiva rilindase nuk është gjë tjetër veçse një konvencion paraqitjeje, që sot është kaq e rrënjosur sa duket e natyrshme, edhe pse disa lëvizje të [[Shekulli XIX|shekullit XIX]], si [[kubizmi]], kanë treguar se ajo është vetëm një iluzion. ====Ngjyra dhe drita në pikturë==== [[File:Domenico Veneziano 002.jpg|thumb|upright=1.4|Domenico Veneziano, ''Pala e Santa Lucia de' Magnoli'' (rreth 1445)]] Në pikturën rilindase, një rëndësi të veçantë pati përdorimi i dritës dhe ngjyrave. Një shkallë ndriçimi ishte, edhe në artin mesjetar, një nga mënyrat për të treguar pozicionin e një trupi apo një sipërfaqeje në hapësirë. Por nëse piktorët e [[Shekulli XIV|shekullit XIV]] ngjyrosnin me tone më të errëta kur objekti gjendej në largësi, në harkun e shekullit XV, sipas shembullit të miniaturistëve francezë dhe të piktorëve flamandë, ky parim u braktis, falë të ashtuquajturës prespektiva ajrore: në thellësi ngjyra çelej dhe bëhej më shëndritshme sipas efekteve natyrore atmosferike. Ngjyra mbajti gjatë, deri edhe në [[Shekulli XVI|shekullin XVI]], një rol shpesh simbolik dhe funksional, të lidhur dmth. me vlerën e saj të brendshme: figurat në një skenë fetare realizoheshin shpesh, me kontratë, me njëfarë sasie të të kuqes, të artës apo blusë lapislazzuli, material shumë i kushtueshëm që kishte funksionin e ofertës ndaj hyjnisë. Duke filluar nga [[shekulli XV]] megjithatë teoricienët filluan gjithmonë e më shumë të argumentonin një përdorim më të lirë të ngjyrës. Midis viteve [[1440]] dhe [[1465]] në [[Firenca|Firence]] mori udhë një adresë artistike që më vonë u përcaktua si "piktura e dritës". Eksponentët e saj ([[Domenico Veneziano]], [[Andrea del Castagno]], i voni [[Beato Angelico]], [[Paolo Uccello]] dhe [[Piero della Francesca]]), ndërtonin një imazh duke u bazuar në vlerat kromatike dhe në përballjen midis atyre që i jepnin më shumë rëndësi "vizatimit" apo "ngjyrimit" u rreshtuan mbi të gjitha për të dytën. Përveç përdorimit të dritës dhe ngjyrës për përcaktuar objektet, ata nisën të përdornin "vlerat e ndriçimit" të disa ngjyrave për të ndriçuar kuadrin. [[Leon Battista Alberti]] te ''De pictura'' ([[1435]]-[[1436]]) qartësoi termat e kësaj çështjeje, duke specifikuar si ngjyra nuk qe një vlerë e brendshme e subjektit, por varej mbi të gjitha nga ndriçimi. Dalloi katër ngjyra origjinale, nga të cilat u zhvilluan gjithë tonet e tjera: [[Ngjyra e kuqe|e kuqja]], [[Ngjyra e kaltër|bojëqielli]], [[Ngjyra e gjelbër|e gjelbra]] dhe "[[grija]]" dmth. ngjyra e hirit. Kjo e fundit mbizotëroi në gjysmën e parë të [[Shekulli XV|shekullit XV]] si ton i ndërmjetëm në kalimet nga një ngjyrë te tjetra, dhe pastaj për tu zëvendësuar, në gjysmën e dytë, nga tonet e kafta, si në veprat e [[Leonardo da Vinçi]]t, ku krijonin efektin e veçantë të "sfumatos" që i kthente konturet në të papërcaktuar. Në fund të shekullit XV përvoja e ngjyrave të ndryshme mund të quhet e pozicionuar në favor të dritëhijeve<ref>I gjithë paragrafi: Birgit Laskowski, ''Piero della Francesca'', collana ''Maestri dell'arte italiana'', Gribaudo, Milano 2007, fq. 68. ISBN 978-3-8331-3757-0</ref>. ==Rilindja e hershme në Itali, 1400–1479== [[File:Donatello - David - Florença.jpg|thumb|280px|left|Donatello, ''Davidi'' (vitet '40) Museo Nazionale del Bargello.]] Megjithëse si Pisano-t ashtu dhe Giotto patën studentë dhe ndjekës, artistët e parë të vërtetë të Rilindjes nuk do të shfaqeshin në Firence deri në vitin [[1401]] me garimin për gdhendjen e Portave prej bronxi të Pagëzimores së katedrales së Firences i cili pruri projektet e shtatë skulptorëve të rinj duke përfshirë [[Filippo Brunelleschi]]-n, [[Donatello]]n dhe fituesin, [[Lorenzo Ghiberti]]. Brunelleschi, më i famshëm si arkitekt i kupolës së katedrales së Firences dhe kishës së San Lorenzo-s, krijoi një numër skulpturash, duke përfshirë një kryqëzim me përmasa natyrore në [[Santa Maria Novella]], të famshme për natyralizmin e tij. Studimet e tij mbi prespektivën mendohet se kanë ndikuar piktorin [[Masaccio]]. [[Donatello]] u bë i njohur si skulptori më i madh i Rilindjes së hershme, kryeveprat e të cilit janë statuja humaniste dhe e jashtëzakonisht erotike e Davidit, një nga ikonat e republikës fiorentine si dhe monumenti madhështor i Gattamelata-s, shtatorja e parë prej bronxi kalëruese që ishte krijuar që në kohën e Romës së Lashtë. Bashkëkohësi i Donatello-s, [[Masaccio]], qe pasardhësi piktorik i Giotto-s, duke e çuar më tej prirjen drejt soliditetit të formës dhe natyralizmit të fytyrës dhe gjesteve që ai kishte nisur një shekull më parë. Masaccio realizoi disa tablo por është më i njohur për ciklin e afreskeve që realizoi në kishëzën Brancacci me artistin e vjetër Masolino dhe i cili pati një ndikim të thellë te piktorët e mëvonshëm, duke përfshirë [[Michelangelo Buonarroti]]-n. Zhvillimet e Masaccio-s u çuan përpara nga [[Fra Angelico]], veçanërisht në afresket e tij në konventin e Shën Markut në [[Firenca|Firence]]. Trajtimi i elementeve të prespektivës dhe dritës në pikturë qe e rëndësishme për piktorët fiorentinë të shekullit XV. [[Paolo Uccello]] qe aq i obsesuar me përpjekjet për të arritur një pamje të prespektivës që, sipas Vasarit, i shqetësonte edhe gjumin. Zgjidhjet e tij mund të shihen në kryeveprën e tij, Beteja e San Romanos. [[Piero della Francesca]] realizoi studime sistematike dhe shkencore si të dritës edhe të prespektivës lineare, rezultatet e të cilit mund të shihen në ciklin e afreskeve të ''Historisë së Kryqit të Vërtetë'' në kishën e San Francesco-s, në Arezzo. Në [[Napoli]], piktori [[Antonello da Messina]] filloi përdorimin e pikturave të vajit për portrete dhe piktura fetare në një datë më të hershme se të gjithë piktorët italianë, me gjasa rreth vitit [[1450]]. Ai e çoi këtë teknikë në veri ku ndikoi piktorët e [[Venecia]]s. Një nga piktorët më domethënës të Italisë veriore qe [[Andrea Mantegna]], i cili dekoroi interierin e një dhome, ''Camera degli Sposi'' për padronin e tij [[Ludovico Gonzaga]], duke vendosur portrete të familjes dhe oborrit në një hapësirë iluzionistike arkitektonike. [[File:Casamento - perugino1.jpg|thumb|406x406px|Perugino, ''Sposalizio della Vergine'' (1501-1504)]]Fundi i Rilindjes së hershme në artin italian është karakterizuar, si dhe fillimi i saj, nga një porosi që mblodhi së bashku artistët, këtë herë në bashkëpunim në vend të konkurimit. Papa [[Sisto IV|Siksti IV]] kishte rindërtuar kishëzën papale, të quajtur [[Cappella Sistina|Kishëza a Kapela e Sikstit/Sikstine (Cappella Sistina)]] në nder të tij, dhe kontraktoi një grup artistësh ku bënin pjesë [[Sandro Botticelli]], [[Pietro Perugino]], [[Domenico Ghirlandaio]] dhe Cosimo Rosselli për t'ja dekoruar muret me cikle afreskesh me ''Jetën e Krishtit'' dhe ''Jetën e Moisiut''. Në gjashtëmbëdhjetë piktura të mëdha, artistët, megjithëse secili duke punuar në stilin e tij individual, u morën vesh mbi formatet kryesore dhe përdorën teknikën e ndriçimit, prespektivën lineare dhe atmosferike, [[anatomia|anatominë]], këndshikimi dhe karakteristika që ishin zhvilluar në një pikë të lartë në studiot e mëdha fiorentine të Ghiberti-t, [[Andrea del Verrocchio]]-s, Ghirlandaio-s dhe Perugino-s. == Përhapja në qytetet dhe oborret italiane == [[Rilindja]] në artet figurative lindi si një variant minoritar në [[Firenca|Firencen]] e dhjetëvjeçarit të parë dhe të dytë, duke u përhapur më pas me më shumë vendosmëri (dhe me forma më hibride) në dhjetëvjeçarët pasues. Nëpërmjet zhvendosjes së artistëve vendor u përhap gradualisht në oborret e tjera italiane, në fillim në mënyrë sporadike, të rastësishme dhe përgjithësisht me një ndjekje të kufizuar midis artistëve vendorë, pastaj, duke filluar nga gjysma e shekullit, me një impakt më të bëshëm, mbi të gjitha që kur qendra të tjera, të të pllenuara nga qëndrimet e personaliteteve eminente, nisën të jenë nga ana tjetër vende rrezatimi kulturor. Midis këtyre qendrave të reja rrezatuese të orëve të para spikatin, nga intensiteti, origjinaliteti i kontributeve dhe rrezia e ndikimit, [[Padova]] dhe [[Urbino]]. [[File:Raffaello - Spozalizio - Web Gallery of Art.jpg|thumb|432x432px|left|Raffaello, ''Sposalizio della Vergine'' (1501-1504)]]Midis karakteristikave më mahnitëse të Rilindjes së [[Shekulli XV|Quattrocento-s]] qe me siguri pasuria e varianteve dhe përthyerjeve që dallojnë prodhimtarinë artistike të personaliteteve kryesore dhe të zonave të ndryshme gjeografike. Duke nisur nga instrumentet e vena në fushë nga inovatorët fiorentinë (prespektiva, studimi i antikitetit, etj.) u arrit në artikulime të shumta formale dhe ekspresive, falë prurjeve themelore të atyre mjeteve, që i tejkaluan risitë më rigoroze në një gjuhë të lidhur me traditat vendore dhe shijet e porositësve. Për shembull mund të përziheshin rregullat rilindase në një grilë gotike, apo të vendosej theksi vetëm në një nga përbërësit e gjuhës rilindase në kuptim të ngushtë<ref name="ReferenceC">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 58.</ref>. Një shembull fleksibiliteti është dhënë nga përdorimi i prespektivës, që nga instrument për të njohur dhe hetuar realitetin, u bë herë pas here një mënyrë për të ndërtuar sajime përrallore të fantazisë<ref name="ReferenceA"/>. Në vitet tetëdhjetë të [[Shekulli XV|shekullit XV]] gjuha rilindase tashmë ishte bërë një gjuhë e përbashkët e oborreve, sinonim i erudicionit, finesës dhe kulturës. Themelore qe dërgimi, nga [[Lorenci i Mrekullueshëm]], të artistëve të mëdhenj si ambasadorë kulturorë të Firences, të cilët pastruan edhe rezistencat e fundit gotike në zona si Dukati i Milanos dhe mbretëria e [[Napoli]]t. Dekorimi i [[cappella Sistina|Kapelës sikstine]], në këto vite, qe vulosja e mbizotërimit artistik fiorentin, por shkolla të tjera tashmë regjistronin njëmëndësi themelore, si [[Venecia]] dhe [[Umbria]]. Fermenti i jashtëzakonshëm kulturor pregatiti, që në fundin e shekullit, terrenin për gjenitë e Rilindjes revolucionare të Lartë, ose "Maniera moderna": në rrëzimin, që në vitet nëntëdhjetë, të idealeve, të sigurive dhe ekuilibrave politike që ishin në bazën e mendimit [[Humanizmi|humanist]], artistët vendosën mënyra më të ethshme, origjinale, ekstravagante, kapriçoze dhe të përcipta, ku prespektiva e rregullt gjeometrike ishte tashmë një fakt, nëse jo një peshë të tepërt për tu shmangur. Në fillim të [[Shekulli XVI|Cinquecento-s]] disa mjeshtra të jashtëzakonshëm ditën të mblidhnin shqetësimet e epokës së re duke i shëndruar në vepra me frymë të lartë monumentale dhe vlera shumë të larta formale: [[Leonardo da Vinçi]], [[Michelangelo Buonarroti]], [[Raffaello]] dhe dueti [[Giorgione]]-[[Ticiani]], të gjithë këta mjeshtra të vërtetë universal, që rinovuan mënyrat e paraqitjes së figurës njerëzore, lëvizja dhe ndjenja në një nivel të tillë që shënon një pikë mos-kthimi që bëhet model i pashmangshëm i referimit për të gjithë [[Arti evropian|artin evropian]], duke hequr nga fusha pjesën më të madhe të mjeshtrave të vjetër akoma aktivë. Kush nuk diti të përshtatej dhe rinovohej u largua nga qendrat e mëdha, duke u kënaqur forcërisht me një aktivitet në qendrat më pak kërkuese të provincave<ref>Gillo Dorfles, Cristina Dalla Costa, Marcello Ragazzi, ''Moduli d'arte: storia delle arti visuali'', Bergamo, Atlas, 2000. ISBN 88-268-0939-9, fq. 131.</ref>. Eventet tragjike si Plaçkitja e Romës e vitit [[1527]] çuan në dëshpërimin e artistëve, por duke garantuar një lulëzim të ri periferik. Nga këtu nisi një stil i ri, i lindur nga një interpretim ekstrem i Maniera moderna-s, që do të pushtonte [[Italia|Italinë]] dhe [[Evropa|Evropën]]: [[Manierizmi]]. [[Skeda:Cupola di santa maria del fiore dal campanile di giotto, 02.JPG|parapamje|408x408px|Kupola e Brunelleschi-t, Katedralia e Santa Maria del Fiore-s në Firence]] === Firencia === ====Quattrocento-ja==== [[Firenca|Firencia]], që nga epoka romanike, mbeti e lidhur me format e klasicizmit, që e penguan të arrinte një shije plotësisht gotike, siç ndodhte anasjelltas në [[Siena]]n e afërt. Në fillim të [[Shekulli XV|shekullit XV]] mund të imagjinohen dy rrugë që u paraqiteshin artistëve me prirje inovative: ajo e shijes së gotikut ndërkombëtar dhe ajo e rikuperimit më rigoroz të klasicitetit. Këto dy prirje vërehen në bashkëjetesë që në kantierin e [[Porta della Mandorla]] (që nga [[1391]]), por qe mbi të gjitha me konkursin për portën veriore të Pagëzimores së Firences në [[1401]] për të zgjedhur artistin të cilit do ti besohej realizimi i kësaj porte, që dy prirjet u bënë më të qarta, në formelat e provës të realizuara nga [[Lorenzo Ghiberti]] dhe [[Filippo Brunelleschi]]<ref name="Vecchi-Cerchiari pp. 15-16">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 15-16.</ref>. Faza e parë e [[Rilindja|Rilindjes]], që arriti deri afërsisht në vitet tridhjetë të [[Shekulli XV|shekullit XV]], qe një epokë eksperimentimesh të mëdha, e karakterizuar nga një qasje teknike dhe praktike ku risitë dhe synimet e reja nuk mbeteshin të izoluara, por rimereshin dhe zhvilloheshin nga artistët e rinj, në një ''të përpjetë'' të jashtëzakonshme që nuk kishte të krahasuar në asnjë vend tjetër evropian. Tre mjeshtra të mëdhenj, [[Filippo Brunelleschi]] për [[arkitektura|arkitekturën]], [[Donatello]] për [[skulptura|skulpturën]] dhe [[Masaccio]] për [[piktura|pikturën]], nisën një rilexim radikal të traditës së mëparshme, duke e aktualizuar me një zbatim rigoroz racional me instrumente matematiko-gjeometrike: [[prespektiva]], studimi i [[antropometria|antropometrisë]] (proporcioneve të trupit njerëzor), rikuperimi i mënyrave klasike dhe një interes të rinovuar ndaj realitetit, të kuptuar si si hetim psikologjik ashtu dhe si paraqitje e përditshmërisë<ref name="Vecchi-Cerchiari pp. 24-37">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 24-37.</ref>. Mjedisi fiorentin i vlerësoi në mënyrë jo të njëzëshme risitë dhe gjatë të gjithë viteve njëzetë patën sukses artistë të lidhur me shkollën e vjetër si Lorenzo Monaco dhe [[Gentile da Fabriano]]<ref name="Vecchi-Cerchiari pp. 24-37"/>. Ndjekësit e parë të [[Masaccio]]-s, e ashtuquajtura "gjenerata e dytë", qenë [[Filippo Lippi]], [[Beato Angelico]], [[Domenico Veneziano]], [[Paolo Uccello]] dhe [[Andrea del Castagno]], që shpejt morën rrugë individuale në fushën artistike. Secili nga ata, me udhëtimet përkatëse ([[Veneto]], [[Roma]], [[Umbria]], [[Marche]]), eksportuan risitë rilindase dhe megjithëse asnjë nuk regjistroi menjëherë një ndjekje të gjerë, ata gjithësesi pregatitën terrenin për përthithjen e valës pasuese të ndikimit fiorentin, ajo substanciale e viteve '50. Më shumë sukses, në termat e zgjatjes së ndikimit, patën [[Donatello]] në [[Padova]] (që ndikoi mbi të gjitha, në mënyrë pak të çuditshme shkollën piktorike vendore) dhe [[Piero della Francesca]] (nxënës i Domenico Veneziano-s) në [[Urbino]]. Përkrahë këtyre mjeshtrave të mëdhenj vepruan më pas me sukses një sërë figurash të ndërmjetme, artistë me vlera të mëdha që ditën të zbutnin pikat më ekstreme të gjuhës së re duke e përshtatur me kontekstin shoqëror ku punonin: Në momentet fillestare, u regjistruan [[Lorenzo Ghiberti]] në [[skulptura|skulpturë]], Masolino da Panicale në pikturë dhe [[Michelozzo]] në [[arkitektura|arkitekturë]]. [[File:Strabismo di Venere - Botticelli.jpg|thumb|339px|left|Botticelli, ''[[Lindja e Venusit]]'' (afërsisht 1482–1485), detaj]] Teoricieni i Rilindjes qe [[Leon Battista Alberti]], traktatet e të cilit ''De pictura'' ([[1436]]), ''De re aedificatoria'' ([[1452]]) dhe ''De Statua'' ([[1464]]) qenë themelorë për sistemimin dhe përhapjen e ideve rilindase<ref name="Vecchi-Cerchiari pp. 24-37"/>. Atij i përkasin ide si ajo e harmonizimit të ''copia-s'' dhe ''varietas'', të kupturar si shtrirje e diversitetit të subjekteve. Në vitet qendrore të shekullit u regjistrua një fazë më intelektualiste nga arritjet e mëparshme. Në [[Firenca|Firence]] pas rikthimit të [[Cosimo de' Medici]]-t në qytet në [[1434]], u vendos de fakto një sinjori. Nëse nga një anë porositë publike frymëzoheshin nga kthjelltësia dhe dobia, si [[palazzo Medici]] dhe konventi i San Marco-s së [[Michelozzo]]-s, për veprat me destinacion privat sa shkonte dhe afermohej një shije intelektualiste e ushqyer nga idealet e [[Accademia neoplatonica|neoplatonistëve]]: është një shembull ''Davidi'' i [[Donatello]]s. Artet figurative humbën ngarkesën fillestare ideale dhe revolucionare për tu karakterizuar nga nostalgjitë letrare dhe interesat arkeologjike, dmth. të rievokimit të antikitetit intelektualist dhe si qëllim në vetëvete<ref name="ReferenceA"/>. Interpretët e masës midis idealizimit, natyralizmit dhe virtuozizmit qenë në skulpturë Benedetto da Maiano dhe në pikturën [[Domenico Ghirlandaio]]<ref name="DVC135">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 135.</ref>. Për artistët e të ashtuquajturës "gjenerata e tretë" prespektiva tashmë ishte një element i përvetësuar dhe kërkimet lëvizën tashmë drejt stimujve të tjerë, si problemet dinamike të masave të figurave apo tensioni i linjave të kontureve. Figurat plastike dhe të izoluara, në një ekuilibër të përsosur me hapësirën e matshme dhe të palëvizshme, ia linin tashmë hapësirën lojërave të vazhdueshme midis formave dhe lëvizjes, me tension më të madh dhe intensitet ekspresiv<ref>Emma Micheletti, ''Domenico Ghirlandaio'', te ''Pittori del Rinascimento'', Scala, Firenze 2004, fq. 10. ISBN 88-8117-099-X</ref>. Raporti i [[Lorenci i Mrekullueshëm|Lorencit të Mrekullueshëm]] me artet qe i ndryshëm nga ai i gjyshit [[Cosimo de' Medici]], që kishte privilegjuar realizimin e veprave publike. Nga një anë për "të Mrekullueshmin" arti pati një funksion po aq të rëndësishëm publik, por i drejtuar më shumë ndaj shteteve të huaja, si ambasadore të prestigjit kulturor të [[Firenca|Firences]], të përfaqësuar si një "[[Athina|Athinë]] e re"; nga ana tjetër Lorenci, me mecenatizmin e tij të zgjedhur dhe të rafinuar, vendosi një shije për objektet e pasura me domethënie filozofike, duke përcaktuar shpesh një konfrontim, intensiv dhe të përditshëm, me artistët e rrethit të tij, të parë si krijues madhorë të bukurisë<ref name="DVC136">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 136.</ref>. Kjo përcaktoi një gjuhë të çmuar, skajshmërisht të sofistikuar dhe erudite, ku domethëniet alegorike, [[mitologjia|mitologjike]], filozofike dhe letrare lidheshin në mënyrë komplekse, plotësisht të lexueshme vetëm nga ''elita'' që zotëronte çelësat interpretues, aq sa disa domethënie të veprave më emblematike sot na shpëtojnë plotësisht. Arti u shkëput nga jeta reale, publike dhe qytetare, duke u përqendruar në idealet e arratisë nga ekzistenca e përditëshme<ref name="DVC136"/>. [[File:David von Michelangelo.jpg|thumb|602x602px|Davidi i Michelangelo (1501-1504)]] ====Cinquecento-ja==== Frakturat shqetësuese të hapura në shoqëri nga predikimi i [[Girolamo Savonarola]]s çuan, në [[1493]], në përzënien e familjes Mediçi dhe vendosjen e një republike teokratike. Dënimi në turrën e druve të fratit nuk bëri gjë tjetër veç se i shtoi më tepër kontrastet e brendshme dhe krizën e ndërgjegjeve, siç tregohet edhe në vuajtjet e prodhimtarisë së vonë të [[Sandro Botticelli]]-t apo në veprat e [[Filippino Lippi]]-t dhe Piero di Cosimo-s<ref name="DVC153">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 153.</ref>. Por në atë periudhë artistë të rinj u afermuan në këtë skenë, midis të cilëve qe [[Leonardo da Vinçi]], që përdorte kalime më delikate të dritëhijeve ("sfumato-ja") dhe lidhje më komplekse dhe të lirshme midis figurave, duke arritur edhe të rinovonte ikonografi tashmë të konsoliduara duke reflektuar mbi ngjarjet e përshkruara, si ''Addhurimi i Magëve''<ref name="DVC148">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 148.</ref>. Një tjetër i ri, [[Michelangelo Buonarroti]], studioi thellësisht themeluesit e artit toskan ([[Giotto di Bondone]] dhe [[Masaccio]]) dhe skulpturat antike, duke kërkuar ta rievokonte si lëndë të gjallë, jo si burim të repertorit. Që në provat e tij të para u shfaq aftësia e tij e jashtëzakonshme për të trajtuar mermerin për të arritur efekte aty me lëvizje frenetike (''Beteja e centaurve''), aty me iluzionizëm të butë (''Baku''). Nën Pier Soderinin, gonfalonier i përjetshëm, dekorimi i [[Palazzo Vecchio]]-s u bë një kantier i sintezës së pashtershme krijuese, me Leonardon (të kthyer posaçërisht nga [[Milano]]), Michelangelo, [[Fra Bartolomeo]] e të tjerë. Ndërkohë që [[Raffaello]]-ja i ri përvetësonte vlerësime në porositësit vendorë. Janë vitet e kryeveprave absolute, si ''[[Mona Liza|Gioconda]]'', ''Davidi i Michelangelo-s'' dhe ''Madona e gardelinës'', që tërhoqën drejt qytetit artistë të shumtë të etur për tu përditësuar me këto arritje. Por me shpejtësi mjeshtrat e rinj e lanë qytetin, të thirrur nga udhëheqës ambiciozë që te ta shikonin çelësin për të lartësuar triumfet e tyre politike nëpërmjet artit: Leonardo u kthye në [[Milano]] dhe pastaj shkoi në [[Franca|Francë]], Michelangelo dhe Raffaello u punësuan nga [[Juli II|Juli i II]] në [[Roma|Romë]]<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 183-192.</ref>. Rikthimi i Mediçive në [[1512]] u bë kryesisht i qetë. Artistët e rinj nuk mund ti iknin përballjes me veprat e lëna në qytet nga mjeshtrit e mëdhenj të gjeneratës paraardhëse, duke marë spunto dhe mbase duke tentuar një sintezë mes stileve të Leonardos, Michelangelo-s dhe Raffaello-s. [[Fra Bartolomeo]] gjeti forma solemne dhe monumentale në rrugën e tij, [[Andrea del Sarto]] në pajtimin e ekstremeve, ndërsa personalitete më të shqetësuar dhe trazuara si [[Pontormo]] dhe [[Rosso Fiorentino]], u lanë të magjepseshin nga një sens i ri antiklasik i ngjyrës dhe lëvizjes, duke hedhur bazat për [[Manierizmi]]n<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 238-242.</ref>. ===Roma=== [[File:Michelangelo, Creation of the Sun, Moon, and Plants 01.jpg|thumb|468px|left|Michelangelo, ''Krijimi i yjeve dhe bimëve'' (afërsisht 1511-1512), kubeja e Cappella Sistina-s]] Me rikthimin e papëve në [[Roma|Romë]] prej zhvendosjes avinjoneze u bë e qartë menjëherë se ai qytet i lënë pas dore dhe pa një kompleks modern monumental të denjë për të strehuar papën, e kishte të nevojshëm një program zhvillimi artistik dhe arkitektonik, të aftë të rilidhte të shkuarën perandorake të qytetit dhe ti jepte shkëlqim, edhe nga këndvështrimi politik, selisë së Shën Pjetrit<ref>Ludovico Gatto, ''Storia di Roma nel Medioevo'', Newton & Compton, Roma 1999. ISBN 88-8289-273-5</ref>. Një program i tillë ambicioz u nis nga papa [[Martini V]] dhe u vazhdua me [[Eugjeni IV|Eugjenin e V]] dhe [[Nikolla V|Nikollën e V]]. Artistët vinin gati gjithmonë nga farkat më të mira të jashtme, mbi të gjitha nga [[Firenca|Firenceja]] ([[Donatello]], Masolino, Angelico, [[Filarete]], [[Leon Battista Alberti]]). Mbetjet e pakrahasueshme antike të qytetit ofronin në vetëvete një motiv tërheqjeje për artistët, që shpesh kishin ardhur për të pasuruar formimin e vetë artistik (si [[Filippo Brunelleschi]]). Gradualisht qyteti, nga burim pasiv frymëzimi me rrënojat e tij, u bë një vend takimi dhe shkrirjeje të përvojave artistike të ndryshme, që vendosën premisat për një gjuhë figurative që aspironte universalitetin<ref>Zuffi, ''Quattrocento'', cit., fq. 200.</ref>. Një zhvillim cilësor ndodhi nën papën [[Sisto IV|Siksti IV]], që promovoi ndërtimin e një kapele palatine të denjë të rivalizonte me atë avinjoneze. [[Cappella Sistina|Kapela sikstine]] e stërmadhe u dekorua nga një grup artistësh fiorentinë të dërguar posaçërisht nga [[Lorenci i Mrekullueshëm]], që krijuan një cikël që për madhësi, pasuri dhe ambicie nuk kishte precedente<ref name="DVC148"/>. Në këto vepra vërehet një farë shije për dekorimin e pasur, me një përdorim të gjerë të [[ari]]t, që triumfin e tij e pati në pontifikatët pasardhës të [[Inoçenti VIII|Inoçentit të VIII]] dhe [[Aleksandri VI|Aleksandrit të VI]], të dominuar nga figura si [[Pinturicchio]]<ref>Zuffi, ''Quattrocento'', cit., fq. 304.</ref>. [[Shekulli XVI|Cinquecento-ja]] u hap me të parin e një serie personalitetesh të forta në papat, [[Juli II]]. Përsosmërisht i vetëdijshëm për lidhjen midis artit dhe politikës, kërkoi të merte në punë artistët më të mirë aktivë në [[Italia|Itali]], që vetëm te ai mund të gjenin atë shkrirje të burimeve madhështore financiare dhe ambicie të pakufizuar të aftë të bënte të lindnin vepra me prestigj të jashtëzakonshëm. Kështu u afruan [[Michelangelo Buonarroti]] nga [[Firenca|Firencia]] dhe [[Donato Bramante]] e [[Raffaello]]-ja nga [[Urbino]] që, shpesh ishin në konkurrencë midis tyre, duke krijuar kryevepra universale si kubeja e [[Cappella Sistina]]-s, [[Piktura Murore|afresket]] e [[Stanze Vaticane]] dhe rindërtimin e [[Bazilika e Shën Pjetrit|Bazilikës së Shën Pjetrit]]<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 196 e më tej.</ref>. [[File:Incendio di borgo 01.jpg|thumb|448x448px|Raffaello me ndihmësit, ''Incendio di Borgo'' (1514)]] Pasuesit e Julit e vazhduan veprën e tij, duke përfituar gjithashtu nga Raffaello-ja, Michelangelo-ja dhe artistë të tjerë, midis të cilëve veneciani [[Sebastiano del Piombo]] apo senezi [[Baldassarre Peruzzi]]. Gradualisht arti evuoloi drejt një rievokimi më të rafinuar të antikitetit, të kombinuar me elemente mitologjike dhe letrare, si dhe drejt një kompleksiteti gjithmonë e më të theksuar monumental, të caktuar nga punimet e fundit të [[Raffaello]]-s (si [[Stanza dell'Incendio di Borgo]]) dhe nga ato të shkollës së tij, që e ndoqën veprën e tij edhe pas vdekjes së tij. Midis rafaeleskëve gjendet një artist i parë roman i planit të parë, Giulio Pippi, i quajtur pikërisht [[Giulio Romano]]<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 209 e më tej.</ref>. Epoka e papa [[Klementi VII|Klementit të VII]] që më shumë se kurr shkëlqimtare, me praninë në qytet të mjeshtrave të trazuar si Cellini, [[Rosso Fiorentino]], [[Parmigianino]]. Plaçkitja shkatërruese e [[Roma|Romës]] i dha në mënyrë dramtike fund këtyre përvojave, duke bërë që të iknin artistët dhe duke treguar brishtësinë e një institucioni që deri atëherë ishte konsideruar i paprekshëm siç ishte papati<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 243 e më tej.</ref>. Nën [[Pali III|Palin e III]] shqetësimet dhe pasiguritë e lindura nga situata bashkëkohore patën një pasqyrim te ''[[Gjykimi Universal]]'' i [[Michelangelo Buonarroti]]-t, ku mbizotëron një sens përhumbjeje, kaosi, paqëndrueshmërie dhe pasigurie të ankthshme, si përpara një katastrofe të afërme dhe gjithëpërfshirëse, që provokon trazim edhe sot, por akoma më shumë duhet të provokonte atëherë në syt e bashkohësve të shokuar<ref>Pierluigi De Vecchi, La Cappella Sistina, Rizzoli, Milano 1999, fq. 217. ISBN 88-17-25003-1</ref>. ===Veneto-ja=== ====Quattrocento-ja==== [[File:Pala di san giobbe 06.jpg|thumb|333px|left|Giovanni Bellini, ''Pala e Shën Jobit'' (afërsisht 1487), detaj]] Në gjysmën e parë të [[Shekulli XV|Quattrocento-s]] artistë të ndryshëm fiorentinë vizituan [[Venecia]]n dhe [[Padova]]n, gjithësesi pa ndikuar shumë në shkollat vendore, të lidhura mbi të gjitha me mbetjet bizantine. Duke filluar nga viti [[1443]] [[Donatello]] u vendos në [[Padova]], duke bërë në një lloj kuptimi kryeqendrën e [[Rilindja|Rilindjes]] në Italinë veriore, që me një efekt zinxhir u përhap me shpejtësi në qendra të shumta të afërta. Qytet i universitetit prestigjoz të [[Università degli Studi di Padova|Universita degli Studi di Padova]] dhe kultit të [[Antoni i Padovës|Shën Antoni i Padovas]], zhvilloi një sheje "arkeologjike" për antikitetin, të lidhur dmth. me një rievokim sa më tepër të ishte e mundur filologjik (në realtet më fantazioze dhe e idealizuar se sa reale), e lidhur me të gjitha tipet e burimeve dhe reperteve të disponueshëm, mbi të gjitha epigramet. Kultura averroisto-[[aristoteli]]ke dhe shija për artin e lashtë romako-perandorak që nga dyqinta, me qëndrimin në qytet të [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], ishte parazgjedhuri i Da Carrara-ve, duke krijuar një klimë të favorshme për rrënjosjen e artit revolucionar të [[Donatello]]s, duke lartësuar njerëzit e kulturës si Ciriaco d'Ancona, Felice Feliciano dhe Giovanni Marcanova. Skulptori fiorentin u dallua me monumentin e Gattamelata-s dhe Altarin e Shenjtit, vepra ekspresive dhe të forta, pa zbukurime dekorative dhe retorikën gotike. Përveç Bartolomeo Bellano-s, qenë mbi të gjitha piktorët që përvetësuan stilin e Donatellos, me punishten e Francesco Squarcione-s që u bë farka e mjeshtrave të shumtë të mëdhenj të gjeneratës së ardhshme, në mënyrë të drejtpërdrejtë so të tërthortë. Midis nxënësve të drejtpërdrejtë ishin Marco Zoppo, Giorgio Schiavone dhe [[Carlo Crivelli]], aktivë mbi të gjitha në zonën e adriatikut<ref>Pietro Zampetti, ''Pittura nelle Marche''; Fabio Mariano, ''Architettura nelle Marche''</ref>, Michael Pacher, artisti i parë "rilindas" në zonën gjermane, dhe [[Andrea Mantegna]], që me [[Piktura Murore|afresket]] e kapelës (kishëzës) Ovetari krijoi një mënyrë të re për të kuptuar monumentalitetin e botës romake. Modeleve padovane iu referuan tërthortazi artistët venecianë (Vivarini-t dhe [[Giovanni Bellini]]), ferrarezë ([[Cosmé Tura]]), lombardë (Vincenzo Foppa), dalmatë (Giorgio di Matteo). Ndërkohë në [[Venecia|Venecie]] u regjistruan hapa të ngadaltë drejt risive rilindase, si përshtatja e prespektivës nga ana e [[Jacopo Bellini]]t. Djali i tij, [[Giovanni Bellini]], pasi u ndikua nga [[Andrea Mantegna]] (kunati i tij), nisi atë revolucion të ngjyrës që më vonë do të bëhej elementi më karakteristik i shkollës veneciane. I frymëzuar nga kalimi i [[Antonello da Messina]]-s në lagunë ([[1475]]-[[1476]]), nisi të përdorte një dritë të praruar që krijonte atë ndjesi të pakapshme të atmosferës, të ajrit që qarkullon, duke ecur nga figurat te peizazhi i sfondit, tashmë i trajtuar me finesë sublime falë adoptimit të prespektivës ajrore të zbuluar nga primitivët flamand dhe nga [[Leonardo da Vinçi|Leonardoja]]. Nën hijen e Bellinit punuan dhe vëllai i tij [[Gentile Bellini]] dhe [[Viktor Karpaçi|Vittore Carpaccio]], protagonistë të sezonit të para të "telerëve" dmth. të dekorimeve të mëdha piktorike në pëlhura të vëllazërive vendore. [[Arkitektura]] dhe [[skulptura]] vlerësonin mbi të gjitha iniciativën e nisur nga kantieret e mëdha të [[Bazilika e Shën Markut|Bazilikës së Shën Markut]] dhe të Palazzo Ducale, me artistë mbi të gjitha lombardë. Mauro Codussi, njohës i mënyrave fiorentine, solli i pari studimin e gjeometrisë në racionalizimin e ndërtesave. ====Cinquecento-ja==== [[File:Tiziani, assunta 01.jpg|thumb|628x628px|Ticiani, ''Ngjitja'' (1516-1518)]] Qe mbi të gjitha në shekullin pasues, me [[Jacopo Sansovino]]n, që qyteti u pajis me një fytyrë të re rilindase, duke krijuar një projekt futurist (për kohën) urbanistik në rikualifikimin e [[piazza San Marco]]-s. Shekulli i ri u hap me qëndrimin e [[Leonardo da Vinçi]]t dhe [[Albrecht Dürer]]it, prurës të risive që e gotitën shumë mjedisin artistik venecian. Nga Leonardo [[Giorgione]] zhvilloi një mënyrë ngjyrimi që nuk i përcaktonte përpikmërisht konturet midis figurave dhe sfondit, duke parapëlqyer vënien në pah të pjesëve të ngjyrës dhe një intonacion të qetë melankonik për veprat e tij. Bëhet fjalë për revolucionin e [[piktura tonale|tonalizmit]], në të cilën u angazhua edhe i riu [[Ticiani|Ticiano]], pa llogaritur shkëputjen e mëpasme të tij duke parapëlqyer imazhe më të menjëhershme dhe dinamike, me ngjyra më të pastra, me shpalosje gati ekspresioniste. Edhe i riu [[Sebastiano del Piombo]] përfitoi nga shembulli i [[Giorgione]]s, duke i dhënë një prirje më moderne veprave të tij, si ''Pala e Shën Gjon Krisostomit'' me kompozim asimetrik. Një tjetër i ri premtues qe [[Lorenzo Lotto]], që u frymëzua mbi të gjitha nga [[Albrecht Dürer]]i në përdorimin e lirshëm të ngjyrës dhe të kompozimit. Nisja e Sebastianos dhe Lotto-s e la [[Ticiani]]n një lloj monopoli të porosive artistike veneciane, duke i kënaqur plotësisht porositësit me vepra të afta të krahasoheshin, në distancë, me realizimet më të mira të Rilindjes romane, si ''Ngjitja'' për bazilikën e Frari. Kjo vepër, me stilin e saj madhështor dhe monumental, të përbërë nga gjeste elokuente të një përdorimi të ngjyrës që tejçon një energji të papreçedentë, e la në momentin e parë të gjithë qytetin të shastisur, duke i hapur më vonë artistit portat e porositjeve më prestigjoze evropiane. Për dekada asnjë artist nuk qe i aftë të krahasohej me [[Ticiani]]n në skenën veneciane, ndërsa në brendatokë u zhvilluan disa shkolla që do të çonin në zhvillime të rëndësishme, si Rilindja bergamaske dhe breshiane, që shkriu elemente venete me realizmin e përditshëm tradicional lombard, nga ku do të lindëte gjeniu revolucionarizues, [[Caravaggio]]. Në gjysmën e dytë të shekullit artistët më të mirë zhvilluan elemente ticianeske, diku duke theksuar një teknikë të ashpër dhe me penelata ekspresive ([[Tintoretto]]), diku duke zmadhuar monumentalitetin e figurave në kompozime me frymëmarrje të gjerë ([[Paolo Veronese]]). Në fund të shekullit aktiviteti i arkitektit [[Andrea Palladio]] përmbylli në mënyrë ideale sezonin e klasicizmit, duke krijuar kryevepra me përsosmëri absolute formale që u kthyen në modele të pashmangshme, prestigjoze mbi të gjitha jashtë Italisë, me [[palladianizmi]]n. ===Le Marche dhe Adriatiku=== [[File:Lorenzo Lotto - Pala di Santa Lucia (Pinacoteca Civica, Jesi).jpg|thumb|360px|left|Lorenzo Lotto, ''Santa Lucia përpara gjykatësit'' (1532), Pinacoteca Civica di Jesi]] Kur flitet për Rilindjen në zonën e [[Marke|Marcheve]] të bregdetit adriatik në Itali është e pashmangshme të mendosh menjëherë për qytetin e [[Urbino]]s dhe Dukatit të tij, djepi i një fenomeni artistik që prodhoi kryevepra absolute në pikturë dhe arkitekturë dhe vendlindja e dyve prej interpretuesve më të mëdhenj të artit italian: [[Raffaello]] dhe [[Donato Bramante]]. Kjo megjithatë nuk duhet të bëjë të anashkalohen qendrat dhe artistët e tjerë që dhanë një kontribut të rëndësishëm në Rilindjen italiane. Siç mund të përmendet psh.: [[Carlo Crivelli]] dhe [[Lorenzo Lotto]], dy venetë që gjetën një atdhe të dytë, ku të shprehnin më mirë vizionin e tyre të botës<ref>P. Zampetti, ''Carlo Crivelli'', Nardini Editore 1986; Bernard Berenson, ''Lorenzo Lotto'', [[Londra]] [[1895]], edizione italiana rivista, [[Milano]] [[1955]]</ref>; apo edhe shenjtoria e Loreto-s, kantieri i gjatë tërhoqi për dekada të tëra skulptorë, arkitektë dhe piktorë<ref>Federico Zeri, Paolo Fossati, ''Storia dell'arte italiana'', Volume 12, Einaudi, [[1983]]</ref> si [[Donato Bramante]], [[Andrea Sansovino]], [[Melozzo da Forlì]] dhe [[Luca Signorelli]]. Për më tepër duhet të përmendet edhe kështjella e [[Ancona]]-s dhe fortesat e [[Montefeltro]]s janë ndër veprat më të rëndësishme të arkitekturës ushtarake të Rilindjes, të projektuara përkatësisht nga [[Antonio da Sangallo i Riu]] dhe nga [[Francesco di Giorgio Martini]]<ref>Fabio Mariano, ''Architettura nelle Marche'' Nardini Editore, [[1995]]</ref>. Fama e mirituar e dukatit të Urbinos nuk duhet të anashkaloi në fund edhe dukët e Camerino-s i promovuan artet; qyteti përkundrazi mirëpriti një shkollë të rëndësishme të pikturës së [[Shekulli XV|Quattrocento-s]]<ref>Pietro Zampetti, ''Pittura nelle Marche'' volume I, Nardini editore, [[Firenca|Firence]], ISBN 88-404-1107-0</ref>. ====Rilindja adriatikase==== [[Marke|Zona e Markeve]] në [[Shekulli XV|Quattrocento]] bën pjesë në një fenomen artistik të përhapur përgjatë gjithë bregut të adriatikut, midis [[Dalmacia|Dalmacisë]], [[Venecia|Venecies]] dhe [[Marke|Markeve]], i quajtur "Rilindja adriatikase"<ref>Burimet kryesore që flasin për Rilinjden Adriatikase janë: * Pietro Zampetti, ''Pittura nelle Marche'', Nardini editore, [[Firenca|Firence]], [[1988]] (faqja 333); * Pietro Zampetti, ''Carlo Crivelli, Nicola d'Ancona e il Rinascimento adriatico''; * Pietro Zampetti, ''Francesco Podesti'', editrice Electa, [[Milano]] [[1996]] (faqja 38) * Ileana Chiappini di Sorio, ''Giorgio da Sebenico'', in ''Scultura nelle Marche'', Nardini editore, [[Firenca|Firence]] [[1996]] (faqja 264); * Fabio Mariano, ''La Loggia dei Mercanti in Ancona e l'opera di Giorgio di Matteo da Sebenico'', editrice Il lavoro editoriale, [[2003]], ISBN 88-7663-346-4. * Fabio Mariano, ''La stagione adriatica del gotico fiorito'', in ''Architettura nelle Marche'', Nardini editore, [[Firenca|Firence]] [[1995]]. * Fabio Mariano, ''Giorgio di Matteo da Sebenico e il “Rinascimento alternativo” nel ‘400 adriatico'', in “Critica d'Arte”, Anno LXXIII, n.45-46, gennaio-giugno 2011( 2012), Casa editrice Le Lettere, [[Firenca|Firence]] [[2012]], (faqet 7-34.); * Vittorio Sgarbi, Stefano Papetti, ''I pittori del Rinascimento a Sanseverino. Lorenzo D'Alessandro e Ludovico Urbani'', editore Federico Motta, [[2001]]</ref>. Këtu rizbulimi i artit klasik, mbi të gjitha të filtruar nëpërmjet skulpturës, është i shoqëruar me një farë vazhdimësie formale me [[Arti gotik|artin gotik]]. Eksponentët kryesorë qenë Giorgio da Sebenico (Gjergji i [[Shibeniku|Shibenikut]]), skulptor, arkitekt dhe urbanist, si dhe nga piktori Nicola di Maestro Antonio d'Ancona (Nikolla i Mjeshtër Antonit nga [[Ankona]]). Në brendësi të Rilindjes adriatikase mund të përfshihet edhe figura e [[Carlo Crivelli]]-t. Për sa i përketë pikturës, kjo rrymë ndjek zhvillimet e rilindjes padovane. ====Urbinoja==== [[File:Madonna di Senigallia.jpg|thumb|369px|Piero della Francesca, ''Madona e Senigallia-s'' (1470-1485)]] Në oborrin e [[Federico da Montefeltro|Federico da Montefeltro-s]] në [[Urbino]] u zhvillua një alternativë e parë e Rilindjes fiorentine, e lidhur mbi të gjitha me studimin e matematikës dhe gjeometrisë. Prania në qytet e [[Leon Battista Alberti]]t, Luciano Lauranas, [[Francesco di Giorgio Martini|Francesco di Giorgio Martini-]]t, [[Piero della Francesca]]-s dhe Luca Paciolit, të përfshirë në projektin e jashtëzakonshëm të Pallatit Dukal, zhvilloi një parapëlqim për format e pastra dhe me përsosmëri të paarritshme formale, që qenë një shembull i rëndësishëm për shkolla të tjera të shumta. Këtu Federico thirri edhe artistë të huaj (Pedro Berruguete dhe Giusto di Gand) dhe zhvilloi artin e [[intarsi]]t në mënyrë të pavarur nga piktura, duke e lidhur me paraqitjet virtuoziste të natyrave të vdekura në ''[[trompe l'oeil]]'' (efekte të forta iluzionistike) dhe peizazhet prospektike. [[Raffaello]] në qytetin e tij të lindjes përvetësoi dashurinë për pastërtinë pierofrançeskane dhe për finesat eptike të mjeshtrit të ''Qytetit ideal''. Midis artistëve vendorë, lulëzuan edhe Fra Carnevale, Bartolomeo della Gatta dhe [[Giovanni Santi]], i ati i [[Raffaello]]-s. Në shkollën e arkitektëve të oborrit u formua [[Donato Bramante]], i aftë të mahniste [[Milano]]n dhe [[Roma|Romën]] me intuicionet e tij. Në oborrin e të birit të [[Federico da Montefeltro]]s, [[Guidobaldo da Montefeltro]], punoi [[Raffaello]]-ja. Në [[Shekulli XVI|Cinquecento]] [[Della Roveret]] vazhduan traditën e Montefeltrove dhe mbajtën një oborr të shquar në [[Italia|Itali]], të vlerësuar si një nga më pjellorët nga [[Baldassarre Castiglione]] dhe për të cilin punoi [[Ticiani]]. [[Francesco Maria I Della Rovere]] paraqëlqeu [[Pesaro]]-n përkundrejt Urbinos dhe ristrukturoi pallatin dukal dhe ndërtoi villa Imperiale-n, duke përdorur artistë si Girolamo Genga, [[Dosso Dossi]] dhe Battista Dossi, Raffaellino del Colle, Francesco Menzocchi dhe [[Agnolo Bronzino]]-n. Për tu përmendur është edhe lulëzimi i jashtëzakonshëm i maiolikës midis [[Urbino]]s, [[Pesaro]]-s dhe Casteldurantes. ===Lombardia=== Me thirrjen e [[Leon Battista Alberti]]t dhe [[Andrea Mantegna]]-s në oborrin e [[Ludovico Gonzaga]]s, [[Mantova]] ndërroi fytyrë. Alberti realizoi disa ndërtesa të shenjta me gjuhën romako-imperiale, si te kisha e San Sebastianos dhe te [[Bazilika e Sant'Andreas]]. Në të njëjtën kohë me dekorimin e Camera Picta në Castello di San Giorgio, [[Andrea Mantegna]] i drejtoi studimet e tij drejt një [[prespektiva|prespektive]] me rezultate iluzioniste. Në kohën e [[Isabella d'Este]] oborri mantovan që një nga më të rafinuarit në [[Italia|Itali]], ku Mantegna rikrijonte shkëlqimin e [[Perandoria Romake|perandorisë romake]] (''Triumfet e Çezarit'') dhe markezia koleksiononte vepra të [[Leonardo da Vinçi]]t, [[Michelangelo Buonarroti]]-t, [[Pietro Perugino]]-s, [[Ticiani]]t, [[Lorenzo Costa]]-s dhe [[Correggio]]-s. Dashuria për artet u tejçua plotësisht te i biri [[Federico II di Mantova]], që në [[1524]] ndërmori një ndryshim "modern" në artin e oborrit me mbërritjen e [[Giulio Romano]]s, nxënës i [[Raffaello]]-s, që krijoi [[Palazzo Te]] duke afreskuar të shquarën ''Sala dei Giganti''<ref name="Z238">Zuffi, [[2005]], cit., fq. 238.</ref>. [[File:Leonardo, ultima cena (restored) 01.jpg|thumb|468px|left|Leonardo, ''Darka e fundit'' (1494-1497)]] Ndërsa [[Milano]]ja përkundrazi, qe e interesuar për kulturën rilindase vetëm në periudhën e [[Francesco Sforza]]-s, ku mbërritja e [[Filarete]]s dhe ndërtimi dhe dekorimi i kishëzës Portinari solli risitë fiorentine të përditësuara sipas kulturës vendore, parapëlqyese e lluksit dhe dekorimit. Qenë të shumta sipërmarrjet e nisura në ata vite, që nga [[Duomo di Milano]] te [[Certosa di Pavia]], te piazza di Vigevano në kështjellën e [[Pavia]]s. Por qe mbi të gjitha me gjeneratën pasuese që prania e [[Donato Bramante]]s dhe [[Leonardo da Vinçi]]t i dha oborrit të [[Ludovico il Moro]] një zhvillim vendimtar në sensin rilindas. I pari rindërtoi, midis të tjerave, kishën e Santa Maria presso San Satiro-s (afërsisht [[1479]]-[[1482]]), ku shfaqej tashmë problemi i hapësirës qendrore. Harmonia e të gjithës vihej në rrezik nga gjerësia e pamjaftueshme e majës së kryqit që, në pamundësi për ta zgjatur realisht, u "zgjat" në mënyrë iluzionistike, duke ndërtuar një fugë prospektike në stuko në një hapësirë të thëllë më pak se një metër, me kube vozake iluzore<ref name="DVC165">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 165.</ref>. Ndërsa Leonardo, pasi u lodh për të hyrë në pëlqimin e dukës, u angazhua gjatë në realizimin e një kolosi kalërues, që nuk e pa kurr dritën. Në [[1494]] Ludovico il Moro i ngarkoi dekorimin e një nga faqet e vogla të refektorit të Santa Maria delle Grazie, ku Leonardoja realizoi ''Darkën e fundit'', brenda vitit [[1498]]. Artisti studioi domethënien më të thellë të episodit ungjillor, duke vëzhguar reagimet dhe "gjendjet shpirtërore" kur [[Krishti]] lajmëroi tradhëtinë nga një prej apostujve, me emocionet që përhapen dhunshëm midis apostujve, nga një cep në tjetrin të skenës, duke e përmbysur alineamentin tradicional simetrik të figurave dhe duke i grupuar tre nga tre, me Krishtin të izoluar në qendër (një vetmi si fizike ashtu dhe psikologjike), falë edhe kornizimit të hapësirës prospektike<ref name="DVC168">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 168.</ref>. Hapësira reale dhe hapësira e pikturuar në fakt duken të lidhura në mënyrë iluzionistike, falë edhe përdorimit të një ndriçimi analog me atë real të dhomës, duke e përfshirë në mënyrë të jashtëzakonshme spektatorin, me një ecuri analoge me eksperimentimet në ato vite të Bramantes në arkitekturë<ref name="DVC168"/>. Skena e trazuar politike, me përzënien e Sforza-ve dhe dominimin në fillim francez dhe pastaj spanjoll, nuk i shkurajoi artistët, që përkundrazi, u kthyen shpesh në [[Milano]], duke përfshirë edhe Leonardon. [[Shekulli XVI|Cinquecento-ja]] u dominua në pikturë nga shkolla e leonardeskëve, nga të cilët u veçuan disa personalitete si Gaudenzio Ferrari dhe breshianët Romanino, Moretto dhe Savoldo, të ndjekur disa dekada më vonë nga [[Giovan Battista Moroni]]<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit. fq. 230-232.</ref>. Gjysma e dytë e shekullit u dominua nga figura e Carlo Borromeo-s, që promovoi një art elokuent të kundërreformës, duke gjetur si interpretues kryesorë Pellegrino Tibaldin<ref>Zuffi, ''Cinquecento'', cit., fq. 189.</ref>. [[File:Aprile, francesco del cossa, 14.jpg|thumb|333px|Francesco del Cossa, ''Prilli'', Salone dei Mesi i Palazzo Schifanoia-s, në Ferrara]] ===Emilia=== Qendra më vitale emiliane e [[Shekulli XV|Quattrocento-s]] qe [[Ferrara]], ku në oborrin e Este-ve takoheshin personalitetet më të ndryshme artistike, nga [[Pisanello]] te [[Leon Battista Alberti]], nga [[Jacopo Bellini]] te [[Piero della Francesca]], nga i riu [[Andrea Mantegna]] te të huajt e dorës së parë si [[Rogier van der Weyden]] dhe [[Jean Fouquet]]<ref name="DVC108">De Vecchi-Cerchiari,. cit., fq. 108.</ref>. Qe gjatë epokës së Borso d'Este (në pushtet që nga viti [[1450]] deri në [[1471]]) që fermentet e shumëfishta artistike të oborrit u shëndrruan në një stil të veçantë, mbi të gjitha në pikturë, i karakterizuar nga tensioni linear, nga ngacmimi ekspresiv, nga precioziteti ekstrem i bashkuar me një ekspresivitet të fortë<ref name="DVC108"/>. Lindja e shkollës ferrareze dallohet në dekorimet e Studiolo di Belfiore dhe u zhvillua në afresket e Salone dei Mesi i Palazzo Schifanoia-s, ku u shfaqën figura si [[Cosmè Tura]] dhe, në një kohë të mëvonshme, Francesco del Cossa dh [[Ercole de' Roberti]]. Ferrarezët patën një ndikim themelor edhe në [[Bolonja|Bolonjën]] e afërt, ku u admiruan nga artistët vendorë si Niccolò dell'Arca, që pikërisht sipas shembullit të tyre realizoi shpërthimin e ndjesisë së dhunshme të të famshmit ''Vajtim mbi Krishtin e vdekur''. [[File:Dosso Dossi 019.JPG|thumb|468px|left|Dosso Dossi, ''Dijetari me kompas dhe glob'']] Në [[Bolonja|Bolonjë]] kishte lënë kryeveprën e tij [[Jacopo della Quercia]] (Porta Magna e bazilikës së Shën Petronit-San Petronio), vepër që u përvetësua realisht vetëm nga [[Michelangelo Buonarroti]], që këtu u gjet në ekzil dekada më vonë. Skulptori fiorentin qe vetëm i pari midis artistëve të shumtë që kalimthi në qytet lanë kryeveprat e tyre, por për të patur një "shkollë të vlefshme bolonjeze" duhej të pritej [[shekulli XVI]], kur përreth afreskeve të oratorios së Santa Cecilia-s u zhvilluan talente të reja midis të cilëve spikaste Amico Aspertini, autor i një rievokimi të [[Raffaello]]-s me një damar frymëzues ekspresiv, në kufijtë e groteskes<ref>Zuffi, ''Atlante'', cit., fq. 290.</ref>. Edhe në pesëqintën [[Ferrara]] u konfirmua si qendër e rëndësishme dhe në pararojë në fushën artistike. [[Alfonso d'Este]] qe një porositës pjellor i [[Raffaello]]-s dhe [[Ticiani]]t, ndërsa midis artistëve vendorë u shfaq Benvenuto Tisi da Garofalo dhe mbi të gjitha [[Dosso Dossi]]<ref>De Vecchi-Cerchiari,. cit., fq. 234.</ref>. Qendra tjetër emiliane që zotëronte një shkollë të rëndësishme qe [[Parma]]. Pas një [[Shekulli XV|Quattrocento-je]] të përgjumur, shekulli i ri qe mbushur me risi dhe mjeshtra të mëdhenj gjithmonë e më shumë, me Filippo Mazzola, [[Correggio]]-n dhe [[Parmigianino]]-n<ref>De Vecchi-Cerchiari,. cit., fq. 235 e tutje.</ref>. === Romanja === Ndërsa [[Romanja]] pati një shkrepëtimë në skenën artistike me sinjorinë e [[Sigismondo Pandolfo Malatesta]] në [[Rimini]]. Ai solli në qytet [[Leon Battista Alberti]]n, Agostino di Duccio-n dhe [[Piero della Francesca]]-n, që krijuan vepra veçanërisht lartësuese të porositësit, me vdekjen e të cilit asnjë nuk e vazhdoi trashëgiminë. Qendrat e tjera me njëfarë rëndësie qenë [[Forlì]], ku shembulli i Piero-s dhe urbinasve të tjerë qe stimul pjellor për Melozzo-n dhe vizionet e tij nga poshtë lartë, të parat në [[Italia|Itali]], si dhe për Marco Palmezzano-n; dhe [[Cesena]] ku oborri i Malatestave, dhe veçanërisht i Domenico Malatesta-s të quajtur Malatesta Novello, u ngrit [[Biblioteca Malatestiana]] projektuar nga arkitekti Matteo Nuti (me ndikimin e mjeshtrisë së [[Leon Battista Alberti]]t) dhe të skulptorit Agostino di Duccio, si dhe më pas të [[Cesare Borgia]]-s, që pruri në qytet [[Leonardo da Vinçi]]n. ===Umbria=== [[File:Luca signorelli, cappella di san brizio, dannati all'inferno 01.jpg|thumb|468px|Luca Signorelli, ''të dënuarit e Ferrit'', kishëza e San Brizio-s, (1499-1502)]] [[Umbria]], e fragmentuar në shumë entitete politike, pati kohë të ndryshme afrimi me shijen rilindase nga qendra në qendër. Sidoqoft u regjistrua shpesh një fazë e parë përvetësimi pasiv, që gjeneroi vetëm një kohë të dytë një pjesëmarrje aktive në këto risi. Midis të parëve dhe shembujt më domethënës qe [[Peruxhia]] e derës së Baglioni-ve, ku punuan artistë të shumtë fiorentinë, sienezë dhe urbinas<ref>AA.VV., Umbria ("Guida rossa"), Touring Club editore, [[Milano]] [[1999]], fq. 68. ISBN 88-365-1337-9</ref>. Pak para gjysmës së shekullit u regjistruan tashmë disa artistë të maturuar dhe aktivë në rajon, të aftë të filtronin disa elemente inovative në stilin e tyre: Giovanni Boccati, Bartolomeo Caporali dhe Benedetto Bonfigli. Nën shembullin e [[Piero della Francesca]]-s u realizua vepra e parë mirëfilli rilindase, tetë tablotë e vogla të ''Historive të san Bernardinos'', ku punoi i riu [[Pietro Perugino]], artist i formuar në punishten e [[Andrea del Verrocchio]]-s në [[Firenca|Firence]] dhe të interesuar për risitë e fundit të Flandrës, në veçanti të veprave të [[Hans Memling]]. Ai qe i pari që zhvilloi atë stil "të ëmbël dhe të butë" që pati një sukses të rëndësishëm në dekadat e fundit të katërqintës. Pikturat e tij fetare, me karakterizimin e papërcaktuar të personazheve dhe vendeve, sipas një toni lirik dhe soditës, me një dritë të të shpërndarë butësisht, një [[dritëhijet|dritëhijëzim]] që vë në dukje rrumbullakësinë e formave, ngjyrat e pasura, mungesa e dramaticitetit në veprime, peizazhe idilike dhe arkitektura teatrale në sfond. Shumë aktiv në [[Firenca|Firence]] dhe [[Peruxhia]], ku kishte punishten në të njëjtën kohë, midis protagonistëve në [[Roma|Romë]] të fazës së parë të dekorimit të [[Cappella Sistina|Kapelës sikstine]]-s<ref name="DVC156">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 156.</ref>. [[Skeda:Pinturicchio, pala di santa maria dei fossi, 01.jpg|parapamje|left|248px|Pinturicchio, ''Pala e Santa Maria dei Fossi'' (1496-1498), detaj]] Nxënës i tij qe [[Pinturicchio]], që zhvilloi një pikturë të ngjashme por të tejmbushur me motive antike të praruara në dekorime. Duke përfituar nga mungesa e përkohshme e mjeshtrave në [[Roma|Romë]] pas ikjes së afreskuesve të Sikstines ([[1482]]), qe në gjendje të organizonte një punishte efiçente që përvetësoi porosi të rëndësishme nën papa [[Inoçenti VIII|Inoçentin e VIII]] dhe papa [[Aleksandri VI|Aleksandrin e VI]]<ref name="DVC157">De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 157.</ref>. Në [[Orvieto]] dekorimi i duomos së Orvieto arriti një kulëm me ardhjen e [[Luca Signorelli]]-t, që krijoi një cikël të shquar afreskesh në kishëzën e San Brizio-s me ''Historitë e njerëzimit deri në fund të kohërave'', një temë mijëravjeçare veçanërisht në fund të shekullit (u nis në vitin [[1499]]). Me qendrat umbre është e lidhur edhe aktiviteti i parë i [[Raffaello]]-s, me origjinë urbinase dhe i përmendur për herë të parë si "mjeshtër" në [[1500]] (afërsisht shtatëmbëdhjetë vjeç), për një palë altari të destinuar për Città di Castello. Në po këtë qytet pikturoi tablo të tjera midis të cilave Sposalizio della Vergine, ku shfaqet i dukshëm referimi ndaj [[Pietro Perugino]]-s. Përsëri në Città di Castello kanë punuar [[Luca Signorelli]], [[Giorgio Vasari]], [[Rosso Fiorentino]], Della Robbia etj.[[File:Pellegrinaio di santa maria della scala 02, domenico di bartolo, elemosina del vescovo.JPG|thumb|upright=1.4|Domenico di Bartolo, ''Lëmosha e peshkopit'' (1442-1443), pellegrinaio di Santa Maria della Scala]] ===Toskana jashtë Firences=== Për arsye të qarta, [[Toskana]] jashtë [[Firenca|Firences]] qe e interesuar për shkëmbimet e vazhdueshme me kryeqendrën, me artistët vendorë që shkonin në qendrën kryesore për tu formuar dhe porositësit e provincave që i drejtoheshin punishteve fiorentinase për veprat e tyre. Qe kështu që në [[Pescia]] dhe [[Pistoia]] u regjistruan ndërtimet e para të arkitekturës bruneleske jashtë Firences, apo që në [[Prato]] punoi për një dhjetëvjeçar [[Filippo Lippi]] duke realizuar një hop themelor artistik, ndërsa [[Sansepolcro]] u gjallërua nga prania e [[Piero della Francesca]]-s, aktiv më në fund edhe në [[Firenca|Firence]]. Qyteti i vetëm i themeluar ex novo në gjithëçka gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] qe [[Pienza]], e realizuar nga [[Bernardo Rossellino]], me porosinë e papa [[Piu II|Piut të II]]. Aty këtu në rajon u çuan përpara reflektimet mbi ndërtesat me plan qendror<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 192-193.</ref>. Shumë e gjallë qe dhe [[Cortona]], toka e mjeshtrave si [[Luca Signorelli]] dhe Bartolomeo della Gatta. Një rast i veçant qe [[Siena]], trashëgimtare e një sezoni artistik me nivel të lartë përgjatë [[Mesjeta|Mesjetës]]. E Vizituar herët nga [[Donatello]], që në fillim të katërqintës [[Jacopo della Quercia]] zhvilloi një sintezë origjinale artistike që nuk mund të cilësohej si "gotike", megjithëse pa hyrë në traditat karakteristike të Rilindjes fiorentine. Në pikturë kufiri midis gotikut dhe Rilindjes rrëshkiste gjithmonë në një linjë të hollë, pa një ndarje të qartë si në [[Firenca|Firence]]. Mjeshtra si Giovanni di Paolo, Sassetta, Mjeshtri i Osservanza-s lëvizën me siguri në mjedisin gotik, por rezultatet e tyre, me figurat elegante dhe sintetike, drita e qartë, gama e ngjyrave të zbehta, qenë me siguri shembuj për mjeshtrat rilindas si [[Beato Angelico]] dhe [[Piero della Francesca]]. Të tjerë zhvilluan një afrim të hershëm me kompozimin prospektik që në vitet tridhjetwdyzetë të katërqintës, si afreskuesit e Pellegrinaio di Santa Maria della Scala, midis të cilëve polivalenti Lorenzo Vecchietta. Shumë artist senezë e gjetën diku tjetër suksesin e tyre, si Agostino di Duccio, Francesco di Giorgio apo [[Baldassarre Peruzzi]]. Në [[Shekulli XVI|Cinquecento]] qyteti njohu një zhvillim të rëndësishëm nën sinjorinë e Pandolfo Petrucci-t. Kantieri kryesor artistik ishte përsëri Duomoja e [[Siena]]-s, ku punuan edhe [[Michelangelo Buonarroti]], në [[1501]], dhe [[Pinturicchio]], në [[1502]] duke afreskuar [[Libreria Piccolomini]]-n dhe përdorur, pjesërisht, vizatime të të riut [[Raffaello]]. Angazhim i madh u kërkua për më tepër në përfundimin e dyshemesë së Duomos së [[Siena]]s<ref name="Z228">Zuffi, cit., fq. 228.</ref>. Zhvillime të rëndësishme u arritën në qytet nga piktori piemontez Giovanni Antonio Bazzi, i quajtur [[Sodoma]], që solli një stil të përditësuar me risitë leonardeske që kishte parë në [[Milano]], por mbi të gjitha qe [[Domenico Beccafumi]] që krijoi një stil eksperimental të bazuar në efektet e dritës, ngjyrës dhe ekspresiviteti. Në [[1553]], qyteti pushtohet në mënyrë të përgjakshme nga [[Cosimo I de' Medici]], duke humbur pavarësinë e tij shekullore dhe, praktikisht, edhe rolin e tij si qendër artistike<ref name="Z228"/>.[[File:Gaudenzio Ferrari 002.jpg|thumb|Gaudenzio Ferrari, ''Concerto degli Angeli'', afresk (1534-1536), shënjtoria e Madona dei Miracoli, Saronno]] ===Piemonti dhe Liguria=== Në fillim të [[Shekulli XV|Quattrocento-s]] zona si [[Piemonte]] dhe [[Liguria]] u përfshinë në "ndërthurjen Veri-Jug", një rrymë ku elementet flamande dhe mesdhetare shkriheshin së bashku, të favorizuara nga tregëtia dhe mardhëniet politike. [[Napoli]] qe me gjasa epiqendra në një hark të gjerë dhe jo-homogjen, që përfshinte edhe [[Provenza]]-n, [[Palermo]]n dhe [[Provinca Valencia|Valencian]]. Artistët kryesor në zonë qenë Donato de' Bardi, Carlo Braccesco dhe Zanetto Bugatto<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 65.</ref>. Për zhvillimet artistike me rëndësi në Piemont duhej të pritej periudha e [[Gaudenzio Ferrari]]t dhe të Sacro Monte di Varallo, ndërsa në [[Genova]]n shumë të pasur skena artistike vendore u rrit vetëm në [[Shekulli XVI|Pesëqintën]], me rinovimin arkitektonik të [[Galeazzo Alessi]]-t, Giovan Battista Castello-s dhe Bernardino Cantone. Rikualifikimi i Strada Nuova në [[Genova]] kërkoi edhe një prodhim të bollshëm afreskesh, te të cilët punuan asistenti i [[Raffaello]]-s [[Perin del Vaga]] dhe Luca Cambiaso<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 303.</ref>. ===Mbretëritë e Napolit dhe Siçilisë=== Në Jug, të ndarë midis mbretërisë së [[Napoli]]t në kontinent dhe mbretëria e [[Sicilia|Sicilisë]] (të kurorës aragonase) në ishullin homonim, arti rilindas qe ngushtësisht i lidhur me ndikimet franko-flamande, për shkak të drejtimeve politike dhe, pjesërisht, tregëtare. Rilindja në [[Napoli]], u formua në [[Shekulli XV|Quattrocento]] nga dy periudha kryesore. E para lidhet me mbretërimin e Renato Anzhu, nga viti [[1438]] në vitin [[1442]], kur solli në qytet shijen e tij me horizonte të gjera kulturore, duke kulminuar në aktivitetin e [[Barthélemy d'Eyck|Barthélemy d'Eyck-ut]] dhe [[Colantonio]]<nowiki/>s. E dyta me ngulimin në qytet të [[Alfonso I d'Aragona|Alfonsit I të Aragonës]] nga viti [[1444]], që përfshiu mbretërinë në harkun e shkëmbimeve të ngushta me territoret e tjera të kurorës aragoneze dhe duke prurë në qytet artistë katalanas, si Guillén Sagrera dhe Lluís Dalmau. Më vonë, lidhjet kulturore dhe artistike me [[Firenca|Firencen]] e shëndruan [[Napoli]]n në një nga kryeqendrat e Rilindjes italiane: Kishëza Caracciolo del Sole në kishën e San Giovanni a Carbonara qe një shembull i parë. Në çdo rajon të [[Mbretëria e Napolit|mbretërisë së Napolit]] pati kontribute të artit rilindas, megjithëse të gjitha ishin përqëndruar në oborrin e vetëm mbretëror. Midis shembujve më domethënës, mjeshtrat puljezë si Stefano da Putignano, kalabrezë si Giovanni Francesco Mormando, abrucezë si Andrea dell'Aquila dhe lukanët si arkitekti kompozitor i Novello da San Lucano, autor i kishës së Gesù Nuovo. Edhe në mbretërinë e [[Sicilia|Siçilisë]] versioni vendor i artit rilindas u ndikua nga lidhjet e veçanta me gadishullin iberik, me [[Franca|Francën]] dhe Flandrën, që sollën shpesh artistë të jashtëm të punonin në kantieret kryesore të mbretërisë, [[Palermo]] dhe [[Messina]]. Në këtë të fundit u formua veçanërisht [[Antonello da Messina]], i cili fyti teknikën e pikturës së vajit në [[Italia|Itali]], falë mardhënieve të ngushta me piktorët përtej alpeve, midis të cilëve, ndoshta [[Petrus Christus]]<ref>De Vecchi-Cerchiari, cit., fq. 125 e ss.</ref>. ==Arti i Rilindjes në Evropë== [[File:Chateau de chambord.jpg|thumb|448px|left|Château de Chambord (1519–1547), një nga shembujt më të famshëm të arkitekturës së Rilindjes.]] Në [[Shekulli XV|shekullin XV]], Rilindja u përhap me shpejtësi të madhe nga vendlindja e saj në Firence, fillimisht në pjesën tjetër të Italisë dhe pastaj në gjithë Evropën. Krijimi i makinës së shtypshkrimit nga gjermani [[Johannes Gutenberg]] lejoi përhapjen e shpejtë të këtyre ideve. Pasi u përhap, idetë e saja u diversifikuan dhe ndryshuan, duke u përshtatur me kulturat vendore. Rilindja në Evropë u afermua gradualisht me ndikimin e mënyrave italiane, përgjatë shekujve të XV dhe XVI. Një rinovim artistik i pavarur nga ai i gadishullit Apenin qe ai i Flandrës në fillim të shekullit XV, e ashtuquajtura periudhë e Primitivëve flamand, që ndonjëherë nga historiografët është treguar si një "Rilindje" tjetër, duke ndarë disa karakteristika teorike me Rilindjen italiane, si kërkimi i rinovuar i realizmit në art, por gjithësesi pa patur një bazë po kaq të fortë teorike dhe letrare. [[File:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|thumb|[[Jan van Eyck]], Portreti i bashkëshortëve Arnolfini (1434) një vepër kyç e Rilindjes flamande|393x393px]] Në fund të shekullit XV fama e artistëve italianë tashmë kishte kapërcyer kufijtë e gadishullit, duke i bërë të kërkuar edhe në oborret evropiane. Ndonjëherë bëhej fjalë për udhëtime të izoluara, pa pasoja në çështjet artistike vendore, herë të tjera, falë interesit të mbretërve, princave dhe zotërinjve, u asistua në një prani më konsistente dhe të lidhura në kohë, të afta të nisnin shkolla të mirëfillta me prejardhje italiane. Rasti më emblematik ndoshta është oborri i [[Franci I i Francës|Francit I të Francës]], ku artistë si [[Leonardo da Vinçi]], [[Rosso Fiorentino]], Francesco Primaticcio, [[Benvenuto Cellini]] dhe të tjerë u mirëpritën dhe përkrahën, duke i dhënë jetë të ashtuquajturës [[Shkolla e Fontainebleau]], farkëtuese e rëndësishme e Rilindjes së vonë. Herë të tjera qenë artistët e huaj të vendoseshin në [[Italia|Itali]] për të përvetësuar sekretet e prespektivës dhe të të bërit art në përgjithësi. Emblematikë qenë në këtë kuptim dy udhëtimet e [[Albrecht Dürer]]it në [[Venecia]] ([[1494]]-[[1495]] dhe [[1506]]-[[1507]]), ku artisti gjenial gjerman mundi të konstatonte edhe, me njëfarë hidhërimi, statusin e lartë që gëzonin artistët në tokën italiane, përkundrejt figurës së artizanëve të thjeshtë, si mbetje mesjetare, që ishte në rendin e ditës, edhe në një qytet të pasur dhe kozmopolitan si [[Nuremberg]]u i tij. Përgjatë shekullit XVI, edhe për shkak të pranisë së vazhdueshme të ushtrive të huaja përgjatë gadishullit Apenin, [[Evropa]] në përgjithësi u apasionua me stilin italian, i bërë tashmë një model i pashmangshëm për çdo artist. Atëhere mundej të flitej në mënyrë të dyshimtë për shkolla të reja rilindase ekstra-italiane, si ajo e Rilindjes franceze, Rilindjes gjermane, Rilindjes spanjolle, Rilindjes angleze, Rilindjes së plotë flamande dhe hollandeze. === Vendet e Ulta === ====Arti i hershëm i Vendeve të Ulta, 1400–1525==== [[File:El Descendimiento, by Rogier van der Weyden, from Prado in Google Earth.jpg|thumb|left|432px|Rogier van der Weyden, ''Zbritja nga Kryqi'' (rreth 1435), vaj në tablo lisi. [[Museo del Prado]], [[Madridi|Madrid]]]] Piktorët e Vendeve të Ulta të kësaj periudhe përfshijnë [[Jan van Eyck]], vëllain e tij [[Hubert van Eyck]], [[Robert Campin]], [[Hans Memling]], [[Rogier van der Weyden]] dhe [[Hugo van der Goes]]. Pikturat e tyre në mënyrë të pavarur nga pikturat e [[Rilindja|Rilindjes]] së hershme italiane dhe pa ndikimin e një përpjekjeje të qëllimshme të ringjallnin antikitetin. Stili piktorik u zhvillua direkt nga arti mesjetar i pikturës në temper, qelqi i ngjyrosur dhe dorëshkrimet e ilustruara apo miniaturat. Mjeti i përdorur ishte ngjyra e vajit, e cila qe përdorur për një kohë të gjatë për pikturimin e mburojave ceremoniale prej lëkure dhe pajisje të tjera, sepse ishte fleksibël dhe relativisht rezistente. Pikturat më të hershme hollandeze në vaj janë si tempera të imtësishme dhe hollësishme. Materiali i jepte pikturës variacione tonale dhe inde të ndryshme, duke lehtësuar kështu vëzhgimin e natyrës në hollësitë më të vogla. Piktorët hollandezë nuk ju qasën krijimit të një pikture nëpërmjet strukturës së prespektivës lineare dhe proporcioneve korrekte. Ata ruajtën këndvështrimin mesjetar të përmasave hierarkike dhe simbolizmit fetar, ndërsa kënaqnin një trajtim realist të elementeve materiale, si të emementeve të natyrës ashtu dhe atyre të krijuara nga njeriu. [[Jan van Eyck]], me vëllain e tij Hubert pikturoi ''Altarin e Qengjit mistik''. Është e mundur që [[Antonello da Messina]] u bë familjar me veprën e Van Eyck-ve, ndërsa ishte në Napoli ose [[Sicili]]. Në [[1475]], ''Altari Portinari'' i Hugo van der Goes mbërriti në Firence ku do të ndikonte thellësisht në shumë piktorë, në mënyrë të menjëhershme [[Domenico Ghirlandaio]]-n që pikturoi një altar duke imituar elementet e tij. ==== Rilindja në Vendet e Ulta ==== [[File:Hans_Holbein_d._J._-_Erasmus_-_Louvre.jpg|thumb|left|Erazmi i Rotterdam-it, midis figurave letrare më të shquara të epokës|357x357px]] Ndërkohë që në [[Italia|Itali]] zhvillohej [[Shekulli XVI|Cinquecento-ja]] shkolla flamande e pikturës arriti një zhvillim të konsiderueshëm, si trashëguese dhe vazhduese e traditës së vonë gotike më parë të përfaqësuar nga [[Jan van Eyck]], [[Rogier van der Weyden]] dhe mjeshtra të tjerë të mëdhenjë. U karakterizua nga natyralizmi, karakteristikë e përbashkët me mjeshtrat italianë, megjithëse më e lidhur se ky i fundit me eksperimentimin të pa lidhur me teori apo përparime shkencore, si në [[Italia|Itali]]. Mënyrat e gotikut vazhduan me forcë më të madhe, megjithëse të ngjyrosur me karakteristika të veçanta, si njëfarë prirjeje karikaturiste dhe fantastike si dhe një ndjeshmëri më e madhe ndaj realitetit të popullit të thjeshtë dhe zakoneve të tij. Ky interes vërehet në vepra me karakter më pak të idealizuar se ai italian, me një prirje të theksuar për detajet e imta, gati mikroskopike që aplikonin në piktura —ndikimi i mjeshtrave të gotikut të vonë tashmë ishte i përmendur dhe në [[Miniatura|Miniaturë]]—, dhe prirja nga dekorimi, pa shumë interes për diskutimet teorike. Nga ana tjetër, prurjet e mëdha të artit flamand në këtë epokë qe teknika e pikturës së vajit.<ref>Hugh Honour dhe John Fleming: Historia mundial del arte, [[2002]], Akal, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-460-2092-0, fq. 436</ref> Në mes të shekullit XVI klasicizmi italian hyn me forcë në pikturën flamande, duke u shfaqur në të ashtuquajturën Shkolla e Antëerpen-it dhe në piktorë si [[Jan van Scorel]] dhe [[Jan Gossaert]], disa nga të cilët qëndruan në [[Italia|Itali]] duke studjuar mjeshtrat e mëdhenjë. Në përhapjen e modeleve të reja kontribuoi mbi të gjitha gravura, që vendosi në dispozicion praktikisht të cilit do artisti veprat e prodhuara nga shkollat dhe vendet e tjera, duke e bërë shumë në modë në të gjithë Evropën stilin italianixhant. Disa emra të mëdhenjë të epokës qenë [[Joachim Patinir]], një nga krijuesit e peizazhit si gjini autonome e pikturës, megjithëse i lidhura akoma me traditën gotike; [[Quentin Metsys]], që u frymëzua nga vizatimet karikaturistike të [[Leonardo da Vinçi]]t dhe në klasat popullore për të portretizuar veset dhe zakonet; portretisti Anthonis Mor; [[Hieronymus Bosch]], një nga piktorët më origjinal të historisë, i lidhur formalisht me traditën e vjetër të shkollës flamande, por në të njëjtën kohë inovator, krijues i një universi fantastik, gati onirik që e paracakton si një nga pararendësit e [[Surrealizmi]]t (''Kopështi i kënaqsive'', [[1500]]-[[1505]]); dhe [[Pieter Bruegel i Vjetri|Pieter Brueghel i Vjetri]], një nga mjeshtrit e mëdhenjë të peizazhit dhe zakoneve popullore, ndoshta më moderni i të gjithëve, megjithëse në pikturën e tij shkëlqejnë sentencat morale dhe kritika shoqërore që përmban diçka mesjetare (''Triumfi i Vdekjes'', [[1563]]).<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 402-405</ref>[[File:Pieter Bruegel d. Ä. 103d.jpg|thumb|408x408px|Pieter Brueghel i Vjetri: Kthimi i tufës. Peizazhi është kthyer në temën kryesore të pikturës. Brueghel fut gati gjithmonë figura —në këtë rast, barinjtë— si një anekdot ose kontrapunt i një universi që qenia njerëzore është vetëm një pjesë, minimale dhe e brishtë. Vërehet interesi për krijimin e efekteve atmosferike te retë që errësojnë qiellin. Muzeu i Historisë së Artit, [[Vjena|Vjenë]].]] Në fushën e skulpturës u dallua [[Adriaen de Vries]], autor veprash ekspresive —përgjithësisht në bronx— ku lëvizja, linja e valëzuar ose ''gjarpëruese'' si dhe nudua heroike e karakterizuan si shembuj të shkëlqyer të manierizmit skulpturor jashtë [[Italia|Italisë]]. Në arkitekturë gotiku vazhdoi të mbante një përparësi të madhe deri nga mesi i shekullit XVI, kur u përvetësua ndikimi i arkitekturës rilindase franceze, siç vërehet te Stadhuis van Antëerpen ([[1561]]-[[1565]]), vepër e [[Cornelis Floris de Vriendt]].<ref name="otros" /> === Arti i Rilindjes në Francë === ====Rrethanat e Rilindjes së hershme në Francë, 1380-1520==== Artistët e [[Franca|Francës]], (duke përfshirë dukatet si ai Burgund) ishin shpesh të lidhur me oborret, duke realizuar dorëshkrime të ilustruara apo miniatura dhe portrete për fisnikërinë ashtu si dhe piktura devocionale dhe altare. Ndër më të famshmit ishin [[Vëllezërit Limbourg]], miniaturistët flamandë dhe krijuesit e Très Riches Heures du Duc de Berry. [[Jean Fouquet]], piktori i oborrit mbretëror, vizitoi Italinë në [[1437]] dhe pasqyroi ndikimin e piktorëve fiorentinë si [[Paolo Uccello]]. Megjithëse i njohur kryesisht për portretet e tij si ai i [[Karli VII|Karlit të VII]] Fouquet krijoi gjithashtu miniatura dhe mendohet se ishte krijuesi i portretit në miniaturë. Ishte një numër artistësh të kësaj kohe që pikturuan altare të famshme, që janë stilistikisht mjaft të dallueshëm nga ato italiane dhe flamande. Këto përfshijnë figura enigmatike, [[Enguerrand Quarton]] të cilit i është atribuar ''Pieta of Villeneuve-lès-Avignon'' dhe [[Jean Hey]], i njohur edhe si "Mjeshtri i Mullinjve" sipas veprës së tij më të famshme, ''Altari i Mullinjve''. Në këto punime realizmi dhe vëzhvgimi i afërt i figurës njerëzore, emocioneve dhe ndriçimit janë kombinuar me format mesjetare, të cilat përfshijnë sfonde të praruara. ====Zhvillimi i Rilindjes në Francë==== [[File:La cour du cheval blanc (Château de Fontainebleau).jpg|thumb|400x400px|left|Pamje e oborrit të kalit të bardhë të pallatit të Fontainebleau, me shkallët e famshme, prelud i formave baroke. Fontainebleau qe kryeqyteti autentik artistik i Francës gjatë Rilindjes. Në kompleksin arkitektonik ndërhynë disa nga artistët më të mirë të kohës.]] Në [[Franca|Francë]] ndikimi italian u ndje mjaft herët, i favorizuar nga afërsia gjeografike, lidhjet tregëtare dhe monarkia, që duke synuar të aneksonte territoret e afërta të gadishullit italian dhe e arriti në disa momente. Pa dyshim që nxitja përcaktuese e adaptimit të formave rilindase u dha nën mbretërimin e [[Françesku I|François-it të I]]. Ky monark, mecenat i madh i arteve dhe i afeksionuar ndaj gjithëçkaje që vinte nga [[Italia]], përkrahu mjeshtra të rëndësishëm, duke marr shërbimet e tyre për oborrin francez —midis tyre qe vetë [[Leonardo da Vinçi]], që vdiq në kështjellën e Cloux-it—, në kohën që kishte ndërmarr një program ambicioz kulturor që revolucionarizoi zhvillimin e arteve në vend. Duhet vënë në dukje se [[Franca]] qe djepi i [[Arti gotik|Artit gotik]] dhe që, ndërkohë, ky stil ishte rrënjosur thellë dhe mund të shihej si një stil kombëtar. Prandaj format gotike vazhduan të shfaqeshin për shumë kohë, megjithë stilin e vendosur nga oborri. Përsa i përket arkitekturës, monarkia, e përforcuar dhe në periudhë ekspansioni territorial, kishte mbështetur, që nga shekulli XV rimodelimin e ''châteaux-ve'' të vjetra mesjetare krijimin e rezidencave sipas modelit të kohës. Por qe saktësisht François-i i I ai që dha një nxitjen përfundimtare këtij operacioni rinovues, që pati qendra të ndryshme. Ndërtesa e parë rilindase në [[Franca|Francë]] qe kështjella e Saint-Germain-en-Laye, fortesë imponuese me tulla dhe gurë që duken si detaje të vegjël rilindase, brenda një maturie të përgjithshme të mjedisit ushtarak. Me stil më të përparuar qenë kështjellat e Loira-s, bashkë me rezidencat mbretërore dhe fisnike që tregojnë pamjet më karakteristike të Rilindjes franceze: dekorativizmi i traditës manieriste, karakteristikat gotikexhante të strukturave dhe, ndoshta më e reja: një bashkim i përkryer i ndërtesave me natyrën rrethuese, siç duket në urën e hijshme të kështjellës së Chenonceau-së. Më e famshmja e këtij kompleksi është kështjella e Chambord-it, që paraqet zhdërvjelltësi të mëdha stilistike, si një shkallë e brendshme hellikoidale. Shembuj të tjerë të këtyre rezidencave suburbane janë kështjellat e Amboise, e Blois dhe ajo e Azay-le-Rideau.<ref>Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]], fq. 22-24</ref> Përveç këtyre realizimeve, François-i i I u angazhua në në atë që mbase qe vepra themelore e kësaj periudhe: pallati i Fontainebleau, rezidencë e vjetër e mbretërve francezë që u rinovua tërësisht. Në këtë ndërtesë vlerësohet tashmë triumfi i formave italiane, megjithëse të përshtatura me shijen franceze, me vatrat dhe mansardat tipike. Përfshirja e fragmenteve të jashtme të kreativitetit, si shkalla e famshme perandorake, i parapriu zgjidhjeve baroke. Megjithatë, ndoshta më i shquari qe projekti që përfshiu praktikisht krijuesit e të gjitha fushave artistike, disa të ardhur drejtpërdrejtë nga [[Italia]], si piktorët [[Francesco Primaticcio]] dhe [[Rosso Fiorentino]], skulptori i famshëm [[Benvenuto Cellini]] dhe arkitekti [[Sebastiano Serlio]], autor i rëndësishëm i traditës së [[Arkitektura|arkitekturës]] nga i cili njihen vetëm pak vepra përveç këtij pallati. Risitë që u sollën në këtë projekt e tejkaluan mjedisin vendor dhe i dhanë jetë një stili të veçantë, «stilit të Fontainebleau-së», një manierizëm i rafinuar në shërbim të shijeve aristokratike.<ref>Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]], fq. 26-28</ref> [[File:Resurrection Pilon Louvre RF2292 MR1592 MR1593.jpg|thumb|448x448px|Ringjallja, vepër e Germain Pilon. Gjithëçka e realizuar sipas [[Michelangelo Buonarroti]]-t: anatomia herkuliane e Krishtit, këndvështrimet, efekti «i të pa-mbaruarës». Që nga vizatimi i përgjithshëm i grupit skulpturor i referohet Varreve Mediçeas të fiorentinit. [[Muzeu i Luvrit]], [[Parisi|Paris]].]]Pas Françeskut të I, format «a la italiana» u imponuan përfundimisht në arkitekturën nën [[Henriku II|Henrikun e II]] të Francës, gruaja e të cilit, [[Caterina de Medici]], i përkiste familjes më të fuqishme fiorentine. Nën mbretërimin e tij ([[1547]]-[[1559]]) u rindërtua selia e oborrit të [[Parisi]]t, pallati i [[Luvri]]t, duke e kthyer në një ndërtesë moderne me estetikë plotësisht manieriste. Rindërtimi u drejtua nga arkitektët francezë më të shquar të kohës, Pierre Lescot, që projektoi oborrin qendrorë (''Cour Carrée''), me fasadat karakteristike ku u përdor moduli i harkut të triumfit klasik.<ref>Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]], fq. 30-32</ref> Ky monark, po ashtu nisi dhe ndërtimin e një pallati të ri, përballë Luvrit, Palais des Tuileries, në të cilin ndërhyri arkitekti tjetër i madh francez i Rilindjes, [[Philibert Delorme]].<ref>Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]], fq. 32-36</ref> Skulptura e Rilindjes në Francë qe po ashtu nën ndikimin italian. [[Franca]] pushoi së qeni që nga fundi i [[Shekulli XIV|shekullit XIV]] qendra e madhe skulptorike e [[Evropa|Evropës]] falë skalitësve të katedraleve, situatë që vazhdoi përgjatë [[Shekulli XV|shekullit XV]] dhe akoma më shumë në [[Shekulli XVI|shekullin XVI]]. Është paradoksale dhe ndonjëherë treguese se kjo situatë konçidonte me konsolidimin progresiv të institucionit monarkik, dukshëm synues i rinovimimit të imazhit të tij dhe i gatshëm ta përdorte artin si instrument propagandistik të dorës së parë. Megjithë humbjen e hegjemonisë në këtë fushë, ku asnjë formë nuk qe përfundimtare, dolën figura të mëdha në entuziazmin e projekteve mbretërore; duhet vënë në dukje karakteri zbukurues dhe dekorues që patën skulpturat, duke iu nënshtruar projektit të përgjithshëm të ndërtesave dhe të të integruara në to. Dy qenë autorët më të shquar: Germain Pilon dhe Jean Goujon.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 372-373</ref> Piktura po ashtu provoi rënien progresive të formave gotike tradicionale dhe ardhjen e një stili të ri. Siç u pohua, në Francë u njohën në mënyrë të drejtpërdrejtë format piktorike italiane të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] falë ardhjes së piktorëve inovator, si [[Leonardo da Vinçi]] dhe [[Rosso Fiorentino]]. Françesku i I nxiti formimin e artistëve francezë sipas drejtimit të mjeshtrave italianë, si Niccolò dell'Abbate apo Primaticcio, ky i fundit duke qenë përgjegjës për dekorimin e pallatit të Fontainebleau dhe organizimin e festave të oborrit, si dhe duke mbajtur nën urdhëra shumë artizanë dhe artistë. Kjo bashkëjetesë talentesh, shkollash, disiplinash dhe gjinishë i dha origjinë të ashtuquajturës «shkolla piktorike e Fontainebleau», një derivim i manierizmit piktorik italian që përfshinte erotizmin, luksin, temat profane dhe alegoritë, të gjitha këto shumë të pëlqyera nga klientela kryesore, aristokracia. Pjesa më e madhe e artistëve të Fontainebleau-së qenë anonimë, saktësisht nga integrimi i tyre në artet që zotëroheshin dhe mjeshtëria e artistëve të afermuar. Megjithatë, njihen disa emra piktorësh, ku figurojnë Jean Cousin i Vjetri dhe Antoine Caron mes më të dalluarve. Pa dyshim, piktori francez më i rëndësishëm i periudhës, një nga portretistët më të mëdhenjë të të gjitha kohërave, megjithëse pjesa më e madhe e veprave të tij ka humbur, qe [[François Clouet]], që tejkaloi të atin, gjithashtu i vlerësuar, Jean Clouet, në besnikërinë e plazmimit të jetës së të fuqishmëve të kohës, me një thellësi psikologjike dhe shkëlqim formal, pararendëset e të cilit duhen kërkuar te [[Jean Fouquet]], piktor i madh i [[Shekulli XV|shekullit XV]] megjithëse në orbitën gotike.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 405-406</ref>[[File:Durer Young Hare.jpg|thumb|Lepuri, i Albrecht Dürerit. Interesi për fenomenet dhe elementet e natyrës qe një nga shtyllat e humanizmit. Düreri e analizoi botën bimore dhe kafshët në shumë vizatime, skica dhe akuarele të karakterizuara nga saktësia shkencore; Albertina, [[Vjena|Vjenë]].|369x369px]] ===Arti i Rilindjes Gjermane=== Rilindja artistike në [[Gjermania|Gjermani]] nuk qe një tentativë për ringjalljen e artit klasik, por një rinovim intensiv i shpirtit gjermanik, të motivuar nga [[Reformimi Protestant|Reforma protestante]]. [[Albrecht Dürer]] qe figura dominuese e Rilindjes gjermane. Vepra e tij universale, që u njoh dhe admirua në të gjithë [[Evropa|Evropën]], që kur artisti qe gjallë, duke bashkuar reflektimin teorik me tranzicionin vendimtar të praktikës mesjetare dhe idealizmit rilindas. Pikturat, vizatimet, gravurat, skicat dhe shkrimet e tij teorike mbi artin ushtruan një ndikim të thellë te artistët e [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] të vendit të tij dhe Vendeve të Ulëta. [[Albrecht Dürer]]i e ndjeu domosdoshmërinë e përvetësimit të një njohjeje racionale të prodhimtarisë artistike, dhe futi idializmin tradicional italian në artin gjerman.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 398-400</ref> Piktura gjermane njohu në këtë periudhë një nga momentet e saja madhore të shkëlqimit. Së bashku me figurën themelore të [[Albrecht Dürer]]-it dolën artistë të tjerë të mëdhenjë, si [[Lucas Cranach i Vjetri]], piktori përfaqësues i [[Reformimi Protestant|Reformës protestante]]; Hans Baldung Grien, futësi i tematikave ogurzeza dhe të reja, të derivuara nga arti mesjetar; [[Matthias Grünewald]], një nga paraprendësit e [[ekspresionizmi]]t; [[Albrecht Altdorfer]], peizazhist i shkëlqyer; dhe [[Hans Holbein i Riu]], që e zhvilloi pothuajse të gjithë artin e tij të përqëndruar te portreti, në [[Anglia|Angli]].<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 400-401</ref> Në skulpturë vazhduan format gotike edhe përtej fillimit të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]]. U shqua vepra e Peter Vischer-it, autor i varreve perandorake të [[Innsbruck]]-ut ([[1513]]) dhe varrin e Shën Sebaldusit në [[Nuremberg]] ([[1520]]). Këtu punuan gjithashtu edhe disa artistë flamandë, si [[Hubert Gerhard]], autor i ''Shën Mikelit'' të fasadës së kishës së Shën Michael-it të [[Mynihu]]t.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 373</ref> Në arkitekturë, eksponentët e parë të rëndësishëm qenë ndërtesat e zotëruara nga familja Fugger në [[Augsburg]], si kishëza Fugger në kishën e Shën Anas ([[1509]]-[[1518]]) dhe lagjia e shtëpive të quajtura Fuggerei ([[1519]]-[[1523]]).<ref>Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]], fq. 136</ref> Pas Reformës, mecenatizmi i fisnikërisë gjermane u përqendrua mbi të gjitha në arkitekturë, për shkak të kapacitetit të kësaj të fundit për të treguar pushtetin dhe prestigjin e qeveritarëve. Kështu, përgjatë [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] u zgjerua kështjella e [[Heidelberg]]-ut, duke ndjekur stilin klasik. Pa dyshim, shumica e princave gjermanë parapëlqyen të konservonin veprat gotike, duke u limituar në dekorimin me zbukurime rilindase.<ref name="otros">José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 359.</ref> === Spanja === [[File:Resurreccion El Greco Domingo el Antiguo.jpg|thumb|El Greco, Ringjallja e Krishtit, pikturuar për Santo Domingo el Antiguo i [[Provinca Toledo|Toledo]]s.|left|566x566px]] Në [[Spanja|Spanjë]] ndryshimi ideologjik ishte shumë ekstrem si në vende të tjera; nuk u shkëput plotësisht me traditën mesjetae, për këtë flitet për një Rilindje spanjolle më origjinale dhe të larmishme se në pjesën tjetër të [[Evropa|Evropës]]. Kështu, letërsia i pranon risitë italiane ([[Dante Alighieri]] dhe [[Françesko Petrarka]]), por nuk e braktisë poezinë e ''Cancionero'' dhe traditën e mëparshme. Për sa i përketë arteve plastike, Rilindja spanjolle përzieu elemente të marr nga [[Italia]] —nga e cila erdhën disa artistë, si Paolo de San Leocadio, [[Pietro Torrigiano]] ose Domenico Fancelli— me traditën vendore dhe me disa ndikime të tjera —Flamndra, për shembull, ishte shumë në modë në këtë periudhë për shkak të marrdhënieve intensive tregëtare dhe dinastike që e bashkonin këtë vend me [[Spanja|Spanjën]]—. Risitë rilindase erdhën në Spanjë në formë shumë të vonë: deri në dekadën e 1520 nuk hasen shembuj të stilit rilindas veçse si shembuj të shpërndarë dhe minoritarë. Në Spanjë nuk mbërriti plotësisht, pasi, jehona e Quattrocento-s italiane —vetëm nëpërmjet familjes Borja shfaqen artistë dhe vepra të kësaj epoke në zonën levantine—, gjë që përcaktoi që arti rilindas i Spanjës të shkëputej në mënyrë të menjëhershme nga [[Arti gotik]] për në artin e [[Manierizmi]]t. Në fushën e arkitekturës, zakonisht dallohen tre periudha: platereske (nga shekulli XV deri në çerekun e parë të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]]), Purizmi rilindas ose stili italianixhant (gjysma e parë e shekullit XVI) dhe stili herrerian (duke nisur që nga viti [[1559]] deri në shekullin pasues). Në të parën prej tyre, rilindja shfaqet në formë sipërfaqësore, në dekorimin e fasadave, ndërsa struktura e ndërtesave në shumicën e rasteve është gotikexhante. Karakteristike për periudhën platereske është një tip dekorimi i imët, i hollësishëm dhe i bollshëm, i ngjashëm me punimet e argjendarëve, nga rrjedh edhe emri (nga spanjishtja patero do të thotë argjendar). Bërthama e qenësishme e kësaj rryme qe në qytetin e [[Provinca Salamanca|Salamanca]]-s, Universiteti i të cilit dhe fasada e tij janë paradigmat të stilit. Arkitektët e shquar të kësaj rryme qenë Rodrigo Gil de Hontañón dhe Juan de Álava. Purizmi përfaqëson një fazë më të përparuar të italianizimit të arkitekturës. Pallati i Karlit të V në Alhambra de [[Provinca Granada|Granada]], vepër e Pedro de Machuca-s, është një shembull i kësaj rryme. Qendra kryesore e këtij stili u vendos në [[Andalucía]], ku përveç pallatit të përmendur u dalluan bërthamat e Ubeda-s dhe Baeza-s si dhe arkitektë si Andrés de Vandelvira dhe Diego de Siloé.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 417-426</ref> [[File:El Monasterio de El Escorial.jpg|416x416px|thumb|Manastiri i El Escorial-it, Juan Bautista de Toledo dhe [[Juan de Herrera]], San Lorenzo de El Escorial.]]Dhe në fund u shfaq stili herrerian ose eskorialens, adaptim origjinal i [[Manierizmi]]t roman të karakterizuar nga nudot dhe gjigantizmi arkitektonik. Vepra themelore qe manastiri i El Escorial-it, i projektuar nga Juan Bautista de Toledo dhe [[Juan de Herrera]], pa dyshim vepra më ambicioze e Rilindjes hispanike. El Escoriali e tejkalon kufirin kronologjik të shekullit XVI duke arritur i vlerësuar në epokën baroke.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 455-456</ref> Në skulpturë, tradita gotike e mbajti hegjemoninë e saj përgjatë pjesës më të madhe të shekullit XVI. Jehonat e para të stilit të ri përputhen përgjithësisht me ardhjen e artistëve të huaj, si Felipe Vigarny dhe Domenico Fancelli, puna e të cilëve në shërbim të mbretërve katolik, duke skalitur varret e tyre ([[1517]]). Megjithatë, menjëherë dolën artistë vendorë që përvetësuan risitë italiane, duke ia përshtatur shijes hispanike, si Bartolomé Ordóñez dhe Damián Forment. Në një fazë më të maturuar të stilit dolën figura të mëdha, krijues të një manierizmi të veçantë që vendosi bazat e skulpturës së mëpasshme baroke: Juan de Juni dhe [[Alonso Berruguete]] qenë më të shquarit.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 427-434</ref> Piktura rilindase spanjolle është përcaktuar po ashtu nga vazhdimi i trashëgimisë gotike me mënyrat e reja të ardhura nga [[Italia]]. Kjo dikotomi vihet re te vepra e [[Pedro Berruguete]]-s, që kishte punuar në [[Urbino]] në shërbim të [[Federico da Montefeltro]], dhe Alejo Fernández. Më tej u shfaqën artistë që kishin përvetësuar risitë italiane bashkëkohëse, si Vicente Macip dhe i biri i tij Juan de Juanes —të ndikuar nga [[Raffaello Sanzio]]—, Luis de Morales, Juan Fernández de Navarrete dhe leonardeskët Fernando Yáñez de la Almedina dhe Hernando de los Llanos.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 435-442</ref> Por figura madhore e Rilindjes spanjolle dhe një piktorët më origjinal të historisë, i përfshirë në stilin manierist, duke i tejkaluar kufizimet nëpërmjet krijimit të një universi stilistik të tijin: [[El Greco]].<ref>Fernando Checa: Pintura y escultura del Renacimiento en España 1450-1600, Cátedra, [[1983]], isbn=978-84-376-0404-6</ref> === Vende të tjera === * [[Anglia]]: në [[Arkitektura|arkitekturë]], pothuaj përgjatë gjithë shekullit XVI mbizotëroi [[stili Tudor]] me origjinë gotike, ndërsa risitë rilindase u përshtatën vetëm në disa elemente zbukuruese; kështu, për shembull, në varrin e [[Henriku VII|Henrikut të VII]] në abacinë e [[Westminster]]-it, të realizuar nga ana arkitektonike në stil të pastër gotik, u kontratua artisti italian [[Pietro Torrigiano]] për të realizuar dekorimin skulpturor.<ref>Hugh Honour dhe John Fleming: Historia mundial del arte, [[2002]], Akal, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-460-2092-0, fq. 472</ref> Shembuj të tjerë të stilit Tudor do të ishin pallatet e Sutton-it ([[1523]]), Nonsuch-it ([[1530]]) dhe [[Hampton Court]] ([[1514]]-[[1540]]).<ref>Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]], fq. 60</ref> Më tej u fut ndikimi i [[Andrea Palladio]]s, që u zhvillua veçanërisht në ndërtimin e pallateve.<ref name="otros" /> * [[Portugalia]]: në [[Arkitektura|arkitekturë]], gotiku vazhdoi edhe në shekullin XVI në të ashtuquajturin stili manuelin. Në mes të shekullit u përvetësua ndikimi i arkitektëve italianë si Serlio dhe Palladio, siç vërehet në kishën e Nossa Senhora da Graça në Évora ([[1536]]) dhe në manastirin Kuvendi i Krishtit në [[Tomar]] ([[1554]]-[[1562]]), vepra të Diogo de Torralva.<ref name="otros" /> Në këtë vend punoi edhe arkitekti italian Filippo Terzi, autor i kishës së São Vicente de Fora në [[Lisbona|Lisbonë]] ([[1582]]).<ref>Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]], fq. 64</ref>[[File:TomarConvent-Cloisters2.jpg|thumb|315x315px|Konventi i Krishtit të Tomar ([[Portugalia|Portugali]]), vepër e Diogo de Torralva-s (1554-1562).]] * [[Austria]] dhe [[Bohemia]]: të bashkuara nga mbretërimi i [[Habsburgët|Habsburgëve]], këto vende u ndikuan nga mecenatizmi i perandorit [[Rudolfi II]], një koleksionist i madh që në oborrin e tij në [[Praga|Pragë]] mblodhi një larmi të madhe veprash dhe objektesh të të gjitha llojeve (stoli, minerale, ora, makina automate, instrumente shkencore), si një i apasionuar i madh i shkencës. Bleu kuadro të artistëve si [[Pieter Bruegel i Vjetri|Pieter Brueghel i Vjetri]], [[Ticiani]], Leone Leoni dhe [[Albrecht Dürer]], dhe ftoi artistë si [[Giuseppe Arcimboldo]], një piktor origjinal portretesh të konfeksionuar me elemente që i përkisnin natyrës së qetë.<ref>Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]], fq. 120-127</ref> Në Bohemi u ndërtuan pallate të ndryshme, si ai Komunal i [[Pilsen]]-it dhe i [[Schwarzenburg|Schwarzenberg]]-ut në [[Praga|Pragë]]; dhe kështjella, si ato të Litomyšl-it, Černý-t dhe Kostelec-it.<ref>AA.VV.: Enciclopedia Salvat, [[1997]], Salvat, [[Barcelona]], isbn=84-345-9707-1, fq. 841</ref> * [[Zvicra]]: ndikimi italian u vëre veçanërisht në kantonin e [[Ticino]]-s, siç duket në katedralet e San Lorenzo-s së [[Lugano]]-s ([[1514]]) dhe San Françescos së [[Locarno]]-s ([[1528]]). Në pikturë u dallua vepra e [[Niklaus Manuel]]-it, megjithëse i lidhur me gotikun e vonë.<ref>AA.VV.: Enciclopedia Salvat, [[1997]], Salvat, [[Barcelona]], isbn=84-345-9707-1, fq. 3474</ref> * [[Hungaria]]: ky vend u ndikua nga mecenatizmi i mbretit [[Mátyás Hunyadi]] (i biri i [[Janosh Huniadi|Janosh Hunyadi]]<nowiki/>t), një i apasionuar i madh me artin italian, ndoshta i ndikuar nga e shoqja, Beatrice d'Aragona.<ref>Hugh Honour dhe John Fleming: Historia mundial del arte, [[2002]], Akal, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-460-2092-0, fq. 464</ref> Monarku bleu vepra të shumta të artit italian dhe kontraktoi artistë dhe arkitektë italian për të rindërtuar dhe dekoruar pallatet e tij, si Benedetto da Maiano, Clemente Camicia dhe Giovanni Dalmata; miniaturisti Attavante degli Attavanti qe autori i ''Librit të Lutjeve të Mátyás Hunyadit'' dhe të ''Dorëshkrimit të Marciano Capella-s''; skulptori Andrea Ferracci realizoi altarin e ''Lajmërimit'' të Katedrales së Esztergom-it.<ref>AA.VV.: Enciclopedia Salvat, [[1997]], Salvat, [[Barcelona]], isbn=84-345-9707-1, fq. 2003</ref> * [[Polonia]]: si në vendet e tjera, risitë rilindase erdhën nëpërmjet dorës së artistëve italianë që ardhur në vend, si arkitektët Franciscus Italus dhe Bartolomeo Berecci (Pallati mbretëror i [[Krakovi|Krakovës]]), Gian Maria Mosca (Pallati peshkopal i [[Krakovi|Krakovisë]]) dhe Giovanni Battista di Quadro (Pallati Bashkiak i [[Poznań]]-it); dhe skulptorët Santi Gucci (kishëza e Sigismund-it të katedrales së Wawel-it), Girolamo Canavesi (monumenti i Gorka-s, katedralia e Poznań-it) dhe [[Domenico Veneziano]] (monumenti sepulkral i Stefanit I Báthory, katedralia e Krakovës). Nga ana tjetër në pikturë vepruan kryesisht artistët gjermanë, si Hans Sues von Kulmbach, Louz von Kitzingen dhe Martin Koeber. U zhvillua mjaft [[Miniatura]], ku u dalluan ''Dorëshkrimi i Baltasar Behem-it'' dhe ''Libri i lutjeve'' të Sigismundit I të Polonisë.<ref>AA.VV.: Enciclopedia Salvat, [[1997]], Salvat, [[Barcelona]], isbn=84-345-9707-1, fq. 3032</ref> * [[Rusia]]: përgjatë kësaj epoke vazhdoi arkitektura tradicionale ruse me ndikim bizantin, por përthithi edhe disa ndikime të Rilindjes italiane nëpërmjet arkitektit bolonjez Aristotele Fioravanti, që në vitin 1475 udhëtoi në Rusi me ftesë nga [[Ivani III]], ku ndërtoi katedralen e Fjetjes së Hyjlindëses (Rusisht: Успенский Собор, ose Uspensky sobor) në [[Kremlini|Kremlin]] ([[1475]]-[[1479]]); një tjetër arkitekt italian, Aloisio Nuovo, u ngarkua të ndërtonte katedralen e Kryeengjëllit Mikel gjithashtu në Kremlin ([[1505]]-[[1508]]). Ndikimi italian vërehet po ashtu në katedralen e Shën Vasilit në [[Moska|Moskë]], vepër e Póstnik Yákovlev ([[1555]]-[[1560]]).<ref>AA.VV.: Enciclopedia Salvat, [[1997]], Salvat, [[Barcelona]], isbn=84-345-9707-1, fq. 3293</ref> == Arkitektura e Rilindjes == [[File:Montepulciano - Madonna di San Biagio.JPG|thumb|432px|Kisha e San Biagio-s, Montepulciano]] Arkitektura rilindase u zhvillua në [[Firenca|Firence]], ku gjatë periudhës romanike, ishte mbajtur njëfarë vazhdimësie me format e qarta dhe të rregullta të arkitekturës klasike. Pika e kthesës, që shënon kalimin nga arkitektura gotike në atë rilindase, përputhet me realizimin e kupolës së Duomos së Firences, të projektuar nga [[Filippo Brunelleschi]] midis viteve [[1420]] dhe [[1436]].<ref>R. De Fusco, ''Mille anni d'architettura in Europa'', cit., fq. 158.</ref> Megjithatë, vepra e parë plotësisht rilindase është [[Spedale degli Innocenti]]<ref>N. Pevsner, ''Storia dell'architettura europea'', [[Bari]] [[1998]], fq. 107.</ref> e ndërtuar po nga Brunelleschi duke nisur që nga viti [[1419]]. Këtë e ndoqën bazilikat e San Lorenzo-s dhe Santo Spirito-s, [[Sagrestia Vecchia]] dhe [[Cappella dei Pazzi]], vepra në të cilat stili bruneleskian i dha udhë dekorimeve në [[pietra serena]] (lloj mermeri toskan) të vendosur në ndërtime të dala nga bashkimi i formave gjeometrike elementare (katrori dhe rrethi). Arti i Brunelleschi-t u frymëzua nga arkitektë të ndryshëm të shekullit, si [[Michelozzo]], [[Filarete]], [[Giuliano da Maiano]] dhe [[Giuliano da Sangallo]]; në veçanti, ky i fundit fiksoi parimet e artit fortifikues të quajtur ''fortifikimi modern'', themelues i të cilit konsiderohet së bashku me të vëllain Antonio da Sangallo i Vjetri dhe Francesco di Giorgio Martinin. Disa vite pas fillimit të Brunelleschi-t u regjistrua aktiviteti i [[Leon Battista Alberti]]t, që në [[Firenca|Firence]] realizoi [[Palazzo Rucellai]]-n dhe façatën e [[Santa Maria Novella]]-s. Alberti, i ndikuar thellësisht nga arkitektura romake, punoi edhe në [[Rimini]] ([[Tempulli Malatestian]]) dhe [[Mantova]] (Kisha e San Sebastianos dhe [[Bazilika e Sant'Andreas]]). Një nxënës i tij, [[Bernardo Rossellino]], u mor me riprojektimin e qytezës së [[Pienza]]-s, një nga trasformimet e para arkitektonike dhe urbanistike të historisë së Rilindjes.<ref>P. Murray, ''Architettura del Rinascimento'', Martellago, Electa, [[2000]], fq. 36.</ref> [[Arkitektura]] rilindase mori një karakter të theksuar profan në krahasim me epokën e mëparshme. Lindi në një qytet ku [[Arkitektura gotike]] sapo kishte penetruar, në [[Firenca|Firence]]. Në fakt shumë nga veprat më të shquara qenë ndërtesa fetare. Me shijen e re, kërkohej të sistemoheshin dhe rinovoheshin qytetet e vjetra mesjetare dhe duke përfshirë projektimin e planimetrive të reja të qyteteve. Kërkimi i «qytetit ideal», në kundërvënie me modelin kaotik dhe të çrregullt të Mesjetës, do të ishte shqetësimi konstant i artistëve dhe mecenatëve. Kësthtu, [[Papa Piu II|papa Piu i II]] sistemoi qytetin e tij të lindjes, [[Pienza]], duke e kthyer në një shembull autentik të [[Urbanizimi]]t të ri rilindas. Në këtë mënyrë, qytetet u kthyen në skena ideale të rinovimit artistik, duke iu kundërvënë konceptit mesjetar i cilin zonat rurale kishin një rol të paraqëlqyer falë monasticizmit. [[File:Villa Rotonda side(2).jpg|thumb|left|456px|Villa Almerico Capra e quajtur la Rotonda, [[Vicenca]]]] Marrjen e elementeve të arkitekturës klasike, arkitektët rilindas e bënë në mënyrë selektive, kështu për shembull në vend të përdorjes [[Rendi dorik|rendit dorik]] klasikë u parapëlqye [[rendi toskan]]. Në të njëjtën mënyrë u krijuan format e reja, si kollona me shtylla parmakësh, rende të reja kapitelesh ose dekorime që frymëzoheshin nga antikiteti të adoptuara për përdorimin fetar të kishave. Kështu, Kupidot klasik që shoqëronin [[Venusi]]-n në paraqitjet greke dhe romake u kthyen në engjëj të vegjël të quajtur ''putto''. Arkitektët përdorën proporcionet modulare dhe mbivendosjen e rendeve që shfaqen në ndërtesat romake; kupolat u përdorën shumë si elemente monumentale në kisha dhe ndërtesa publike. Duke nisur nga ky moment, arkitekti braktis karakterin e esnafeve dhe anonim që kishin mbajtur gjatë Mesjetës dhe u kthyen në intelektual, hetues. Shumë nga ata shkruan traktate dhe vepra spekullative me trashendencë të madhe, si në rastin e [[Leon Battista Alberti]]-t ose [[Sebastiano Serlio]]-s.[[Skeda:Santa Maria Novella.jpg|parapamje|Kisha e Santa Maria Novella, në Firence, me façatën e Leon Battista Albertit. Plani gjeometrik që propozoi Aberti në vizatim zbutej nga përdorimi i mermereve polikromë, spas traditës vendore|357x357px]] Elementet konstruktiv më karakteristikë të stilit rilindas qenë: * Strukturat: harku me pikë të mesme, kollonat, [[kupola]] gjysëmsferike, kubeja në fomë voze dhe çatia e sheshtë me kasetone.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 349</ref> Të gjitha këto ishin përdorur në antikitet, veçanërisht nga arti romak dhe u rikuperuan tashmë duke u modifikuar. Rënia graduale e traditës së ndërtesave gotike dhe braktisja në masë të madhe e kubesë së kryqëzuar, harkut me majë, navatave me kollona dhe, mbi të gjitha, përshtypjes së kolosalizmit dhe shumanshmërisë së ndërtesave mesjetare. Tashmë mbizotëruan vlera si [[simetria]], qartësia strukturore, thjeshtësia dhe, mbi të gjitha përshtatja e hapësirës sipas përmasave të njeriut. * Dekorimet: shtyllat, frontonet, [[portiku|portikët]], motivet heraldike, bunjatot, [[kubeja|kubetë]], groteskët, girlandat, motivet ''kandelierë'' dhe ''tondot'' apo medaljonet. Disa nga këto qenë përdorur nga gotiku, të tjera janë krijime origjinale dhe pjesa më e madhe frymëzoheshin nga modelet greko-romake. Për sa i përket dekorimit, Rilindja sugjeronte shmangien, austeritetin, rregullin. Vetëm në fund të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] nëpërmjet [[Manierizmi]]t, kjo tendencë do të prishej në favor të fantazisë dhe larmisë dekorative. Ndërsa Rilindja e Lartë qe thelbësisht romane, falë veprave të [[Donato Bramante]]s, [[Raffaello]]-s dhe [[Michelangelo Buonarroti]]-t. Të parit i detyrohet mbi të gjitha projekti për rindërtimin e [[Bazilika e Shën Pjetrit në Vatikan|Bazilikës së Shën Pjetrit në Vatikan]], me një kryq grek të derivuar nga studimet e [[Leonardo da Vinçi]]t mbi ndërtesat me plan qendror, por që, nga ana e tij, kushtëzoi Antonio da Sangallo i Vjetri në konceptimin e kishës së San Biagio-s në [[Montepulciano]]. [[Raffaello]] qe aktiv në ndërtimin e disa pallateve dhe në projektin e [[Villa Madama]]-s. Ndërsa Michelangelo ndërhyri në projektin e bazilikës së Vatikanit duke sjellë ndryshime të rëndësishme, realizoi [[piazza del Campidoglio]]-n dhe të fundit [[Palazzo Farnese]]-n të nisur nga [[Antonio da Sangallo i Riu]]. Me etapa, mund të veçohen dy kohë të rëndësishme: [[File:Petersdom von Engelsburg gesehen.jpg|thumb|488x488px|Bazilika e Shën Pjetrit, vepër e [[Donato Bramante]]s dhe [[Michelangelo Buonarroti]]-t, autor i vizatimit final që u zbatua në pjesën më të madhe; kupola u përfundua nga [[Giacomo della Porta]], ndërsa façata është vepër e [[Carlo Maderno]]-s, në epokën baroke. E konceptuar fillimisht sipas një plani qendror, variacionet në drejtim të veprës dhanë si rezultat një prototip të ri kishe, të ndjekur përgjatë [[Kundërreforma|Kundërreformës]].|left]] * ''Quattrocento-ja'' e pati qendrën nevralgjike në [[Firenca|Firence]] dhe në [[Toskana|Toskanë]]. Thjeshtësia dhe qartësia strukturore e dekorative qe parimi themelor i arkitekturës së kësaj periudhe. Modelet klasike iu nënshtruan një procesi stilizimi dhe adoptimi përkundrejt tempullit kristian. U përdorën shpesh rendet klasike, me kollona dhe shtylla të mbështetura, kapitele (me parapëlqimin e rendit korintas, megjithëse duke zëvendësuar kaulikulet me figura fantastike ose kafshësh), kollona të lëmuara pa kanale dhe gati gjithëprania e harkut me pikë të mesme. U përdor gjithashtu kubeja vozë dhe kubeja aristike, si dhe çatitë prej druri me kasetone. Ajo që dallohet thelbësisht në arkitekturën e Quattrocento-s së Rilindjes së Lartë është dekorimi minucioz (''putti'', kurora lulesh ose frutash, groteske, etj.), kupolat me damarë, me disa elemente gotike (katedralia e Firences, e [[Filippo Brunelleschi]]-t) dhe fasadat simetrike të kateve të mbivendosur (pallati Medici−Riccardi, i Michelozzo-s) apo me bunjato (pallati Rucellai, i [[Bernardo Rossellino]]-t, projekti i Albertit, pallati Pitti). Në përgjithësi arkitektura e Katërqintës të jep përshtypjen e rregullit, thjeshtësisë, lehtësisë dhe simetrisë, me mbizotërimin e interioreve të ndërtesave të ndriçuara dhe tejdukshmëria. Arkitektët më të shquar të kësaj periudhe qenë Brunelleschi (Bazílika e San Lorenzo-s, [[1420]]; Bazílika e Santo Spirito-s, [[1436]]) dhe [[Leon Battista Alberti]] (Bazilika e San Andrea-s së Mantovës, [[1460]]); dhe vepra kryesore qe katedralja e [[Santa Maria del Fiore|Santa María del Fiore]]-s së Firences dhe kupola e saj e famshme, vepra të Brunelleschi-t.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 349-351</ref> Për më tepër në [[Italia|Itali]] u dalluan: Katedralja e Pavias, e [[Giovanni Antonio Amadeo]]-s ([[1475]]); Kisha e Shën Zaharias së Venecias, e [[Mario Codussi]]-t ([[1470]]); dhe [[Castel Nuovo]] e [[Napoli]]t, e [[Francesco Laurana]]-s ([[1453]]).<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 352-353</ref>[[File:Tempietto-1.jpg|thumb|Tempullthi i Bramantes në Romë, i konsideruar një nga shembujt më domethënës të Arkitekturës rilindase|336x336px]] * ''Cinquecento-ja'' pati si qendër [[Roma|Romën]]: në [[1506]] [[Donato Bramante]] përfundoi projektin e tij të famshëm për Bazílikën e Shën Pjetrit në [[Vatikani|Vatikan]], që do të ishte ndërtesa model për pjesën tjetër të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]].<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 353</ref> Në këtë etapë, ndërtesat priren më shumë drejt monumentalitetit dhe madhështisë. [[Michelangelo Buonarroti]] futi «rendin gjigand» në projektin e tij për Bazílikën e Vatikanit, që u shkëput nga koncepti «arkitektura e bazuar te njeriu».<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 355</ref> Pallatet u zbukuruan me basorelieve të përpunuar (pallati Grimani i Venecias, [[1549]], vepër e [[Michele Sanmicheli]]-t) apo me skulptura të shumta (Biblioteka e Shën Markut, [[1537]]–[[1550]], Venecie, vepër e [[Jacopo Sansovino]]-s). Rilindja e [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] përmbyllet nga disa vepra të [[Andrea Palladio]]s, që e ndikuan gjerësisht arkitekturën evropiane (Palladianizmi dhe Neopalladianizmi): midis veprave të tij kujtohen [[Bazilika Palladiana]], [[Palazzo Chiericati]] dhe Villa Almerico Capra detta la Rotonda (midis të parave ndërtime profane të epokës moderne që pati si façatë pjesën ballore të një tempulli klasik)<ref>R. De Fusco, ''Mille anni d'architettura in Europa'', cit., fq. 235.</ref>, në [[Vicenza]], si dhe bazilika e San Giorgio Maggiore-s dhe kisha e Redentore-s në [[Venecia]]. Në këtë kontekst u bë mbizotëruese ideja e pasurisë, monumentalitetit dhe luksit në ndërtime. Në mes të shekullit, manierizmi hyri edhe në arkitekturë, me ndërtesa çdo herë e më madhështore, të mbushura me dekorime dhe elemente që prireshin nga tërheqja e vëmendjes së publikut me origjinalitetin dhe ekstravagancën e tyre (palazzo Té, në [[Mantova]], i [[Giulio Romano]]s). Në këtë mënyrë, mund të veçojmë si në disiplinat e tjera artistike, dy periudha: «klasicizmi» i fillimit të shekullit, me autorë si Bramante, Michelangelo, Antonio da Sangallo i Vjetri, apo [[Jacopo Sansovino]];<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 354</ref> dhe «manierizmi», që duke nisur nga viti [[1530]], me autorë kryesor [[Andrea Palladio]]n, [[Giorgio Vasari]]n, [[Giulio Romano]]n, [[Jacopo Vignola]]n dhe [[Vincenzo Scamozzi]]-n.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 356-358</ref> Megjithatë shkëputja e manierizmit nuk qe shumë radikale, siç duket në veprat e Michelangelo-s ku shfaqen elemente që e paraprijnë.<ref>AA.VV.: Historia del Arte. Volumen 16: Alto Renacimiento I, [[Barcelona]], Salvat, [[2000]], isbn=84-345-0117-1</ref> == Piktura == [[File:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|thumb|496x496px|Lindja e Venusit, vepër e [[Sandro Botticelli]]-t, konservuar në Galleria degli Uffizi, Firence. Paganizmi u fut në artin rilindas si kundërvënie e botës hermetike dhe të mbyllur të mesjetës ku Zoti ishte fundi i gjithëçkaje. Qenia njerëzore në individualitetin dhe diversitetin e sajë do të ishte duke nisur që në këtë kohë objekti madhor i interesit të artistëve|majtas]] Në pikturë, risitë e Rilindjes u futën në formë graduale por të pakthyeshme duke nisur që nga [[shekulli XV]]. Një pararendës i saj qe [[Giotto di Bondone]], piktor megjithëse brenda orbitës gotike, në pikturat e tijë zhvilloi koncepte si volumetria trepërmasore, prespektiva dhe natyralizmi, që i largonin veprat e tij nga mënyrat e ngurta të traditës bizantine dhe gotike duke i paraprirë Rilindjes piktorike. Në [[Shekulli XV|Quattrocento]] u përvetësuan të gjitha këto risi si dhe u adoptua mentaliteti humanist dhe borgjez që u shtri në të gjitha qytetet e [[Italia|Italisë]]. Piktorët, megjithëse trajtonin tema fetare shumica e tyre, futën gjithashtu në veprat e tyre [[mitologjia|mitologjinë]], [[alegoria|alegorinë]] dhe [[portreti]]n, që u zhvillua në mënyrë të jashtëzakonshme duke nisur nga ky moment. Një kërkim konstant i piktorëve të kësaj epoke do të ishte [[Prespektiva]], objekt studimi dhe reflektimi për shumë artistë: bëhej fjalë për paraqitjen e hapësirës iluzore trepërmasore në një formë shkencore. Piktura e Katërqintës është në një epokë eksperimentimi; pikturat e braktisin ngadalë dhe në mënyrë progresive ngurtësinë gotike dhe i afroheshin gjithmonë e më shumë realitetit. U shfaq natyra e portretizuar në sfondet e kompozimeve dhe u futën nudot artistike të figurave.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 374</ref> Piktorët më të shquar të kësaj epoke qenë: në Firence, [[Fra Angelico]], [[Masaccio]], [[Benozzo Gozzoli]], [[Piero della Francesca]], [[Filippo Lippi]] dhe [[Paolo Uccello]]; në [[Umbria]], [[Pietro Perugino]]; në [[Padova]], [[Andrea Mantegna]]; dhe, në [[Venecia]], [[Giovanni Bellini]]. Por në krye të të gjithë këtyre u shqua [[Sandro Botticelli]], autor i alegorive, Madonave delikate dhe argumenteve mitologjike. Stili i tij i ëmbël, shumë i kujdesshëm ndaj bukurisë dhe ndjeshmërisë femërore si dhe mbizotërimi i pikturës vizatimore, karakterizauan shkollën fiorentine të pikturës dhe të gjithë këtë epokë. Autor të tjerë të Katërqintës italiane ishin [[Andrea del Castagno]], [[Antonio Pollaiuolo]], [[Bernardo Pinturicchio]], [[Domenico Ghirlandaio]], [[Cima da Conegliano]], [[Luca Signorelli]], Cosimo Tura, Vincenzo Foppa, Alessio Baldovinetti, [[Vittore Carpaccio]] dhe, në jug të gadishullit, [[Antonello da Messina]].<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 375-384</ref>[[File:Tizian - Porträt der Eleonora Gonzaga.jpg|thumb|347x347px|Portreti i Eleonora Gonzagas, nga [[Ticiani]], Galleria degli Uffizi, Firence]][[Shekulli XVI|Cinquecento-ja]] qe një etapë kulminante e pikturës rilindase dhe për këtë e konsideruar ndonjëherë edhe si «klasicizëm». Piktorët përvetësuan risitë dhe eksperimentet e katërqintës dhe i ngritën në maja të reja krijuese. Në këtë periudhë u shfaqën mjeshtrit e mëdhenjë, punimet e të cilëve do të shërbenin si modele të artistëve përgjatë gjithë shekujve. I pari nga këta qe [[Leonardo da Vinçi]], një nga gjenitë më të mëdhenj të të gjitha kohërave. Qe shembulli më i përkryer i artistit shumëdisiplinësh, intelektual dhe i fiksuar me përsosmërinë, që e nxiti të linte shumë vepra të papërfunduara ose në projekt. Jo shumë prodhimtar në fushën piktorike, solli pa dyshim shumë risi që e futën në [[Historia e pikturës|historinë e pikturës]] për gjetjet e reja. Ndoshta prurja e tij kryesore qe futja e ''sfumatos'' apo dritëhijet, shkallëzime delikate të dritës që i japin pikturës së tij një natyralitet të madh, që ndihmon në krijimin e hapësirës. E studionte imtësisht kompozimin e veprave të tij, si te ''Darka e fundit'', ku figurat janë vendosur sipas një skeme gjeometrike. Në punimet e tij u përpoq të bashkonte përsosmërinë formale me disa doza misteri, të pranishme, për shembull, te e famshmja ''[[Mona Lisa|Gioconda]]'', ''Virgjëresha e shkëmbinjve'' apo ''Shën Gjon Pagëzori''.<ref>E. De Diego: Leonardo da Vinci, [[Madridi|Madrid]], Historia 16, [[1996]]</ref> [[Michelangelo Buonarroti]] është, në mënyrë kronologjike, figura e dytë e madhe. Thelbësisht skulptor, iu dedikua pikturës në mënyrë sporadike, me kërkesën e disa admiruesve të veprës së tij, mbi të gjitha [[Papa Juli II|papa Giulio II]]. Afresket e [[Cappella Sistina]] tregojnë botën e brendshme të munduar të këtij artisti, të populluar me figura monumentale, solide dhe trepërmasore siç ishin skulpturat dhe me paraqitje sugjestionuese fizike. Në veprat e tij i dha shumë rëndësi nudos, edhe kur gati në tërësi u realizuan për të dekoruar kishat.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 390-391</ref> [[Raffaello Sanzio]] kompleton triadën e gjenive të klasicizmit. Stili i tij pati një sukses të jashtëzakonshëm dhe u kthye në modë midis të fuqishmëve. Piktura e Raffaello-s prirej nga ''hijshmëria'', ose bukuria e ekuilibruar dhe e qetë. ''Madonat'' e tij përvetësuan risitë e Leonardos që do ti referoheshin kompozimit dhe dritëhijeve, duke i shtuar një ëmbëlsi karakteristike. E paraprirë qartësisht nga piktura manieriste në veprat e tij të fundit, stilin e shqetësuar dhe dramatik të të cilave do ta kopjonin dhe përhapnin dishepujt e tij.<ref>Bruno Santi: Rafael, Scala/Riverside, [[Milano]], [[1991]]</ref> [[File:Leonardo da Vinci - Virgin and Child with St Anne C2RMF retouched.jpg|thumb|left|432x432px|Virgjëresha, Jezusi fëmijë dhe Sant'Ana, nga Leonardo da Vinci, [[Muzeu i Luvrit]], [[Parisi|Paris]].]]Me shfaqjen e këtyre tre mjeshtrave të mëdhenjë, artistët bashkëkohës mendonin se arti ka arritur kulmin e tij —koncept i pohuar në veprën e [[Giorgio Vasari]]t ''Jetët''—<ref>Giorgio Vasari: Las vidas de los más excelentes arquitectos, pintores y escultores italianos desde Cimabue a nuestros tiempos, [[Madridi|Madrid]], Cátedra, [[2011]]</ref> dhe u përpoqën ti përvetësonin këto arritje, nga një anë dhe në kërkimin e një stili të vetin dhe origjinal si formë tejkalimi. Të dyja këto, së bashku me mjedisin pesimist që qarkullonte në Krishtërimin e dhjetëveçarit [[1520]] (plaçkitja e Romës, Reforma protestante, dhe luftërat), bëri të lindëte me forcë duke nisur nga vitet [[1530]] një rrymë e re, [[Manierizmi]]. Do të kërkohej, duke nisur nga ky moment ekstravagantia, e çuditshmja, e ekzagjeruara dhe irealia. Kësaj rryme piktorike i përkisnin [[Jacopo Pontormo]], [[Bronzino]], [[Parmigianino]], [[Rosso Fiorentino]] dhe [[Francesco Salviati]]. Autorë të tjerë i përvetësuan risitë manieriste por duke ndjekur një linjë më përsonale dhe klasiciste. Midis këtyre mund të permendim [[Sebastiano del Piombo]]n, [[Correggio|Antonio Allegri da Correggio-n]], [[Andrea del Sarto]]-n dhe [[Federico Barocci]]-n.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 392-394</ref> Midis shkollave të ndryshme që lindën në [[Italia|Italinë]] e Cinquecento-s, ajo e [[Venecia]]s do të paraqiste karakteristika të veçanta. Duke qenë se fiorentinia e vendoste theksin te ''vizatimi'', dmth. te kompozimi dhe linja, piktorët venecianë u përqëndruan te ngjyra. Karakteristikat e veçanta të shtetit venecian mund ta shpjegojë disi këtë veçanti, duke qenë se bëhej fjalë për një shoqëri elitare, dashuruese e luksit dhe shumë e lidhur me Lindjen. Shkolla veneciane e pasqyronte këtë nëpërmjet një pikture të rafinuar, hedoniste, më pak intelektuale dhe më shumë vitale, shumë dekorative dhe koloriste. Pararendësit e shkollës veneciane të Cinquecento-s qe [[Giovanni Bellini]] dhe, mbi të gjitha, [[Giorgione da Castelfranco]], piktor alegorish, peizazhesh dhe skenash fetare, melankolike dhe misterioze. Stil ndaj të cilit do të ishte borxhlli [[Ticiani]], piktori më i madh i kësaj shkolle, portretizues i shkëlqyer, ndoshta më i kërkuari i kohës së tij; autor i kompozimeve fetare komplekse dhe realiste, të mbushura me jetë dhe ngjyra. Në etapën e fudit të jetës së tij i shmagte konturnet e figurave, duke i kthyer kuadrot e tij në ndjesi të pastra drite dhe ngjyre, pararendëse të [[impresionizmi]]t.<ref>AA.VV.: Tiziano, Electa Artbook, [[1998]]</ref> [[Tintoretto]], [[Paolo Veronese]] dhe [[Palma il Vecchio]] vazhduan këtë shkollë duke drejtuar nga manierizmi dhe duke paraprirë në njëfarë mënyre pikturën baroke.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 394-397</ref> ==Miniatura e Rilindjes== [[File:Clovio magi.jpg|thumb|442x442px|Adhurimi i magëve. Faqe e dyfishtë e ''Librit te orëve te kardinalit Farnèse'', 1537-1546, Pierpont Morgan Library, M.69 (fletat 38v–39)]] '''Miniatura e Rilindjes''' përkufizon prodhimtarinë e dorëshkrimeve të ilustruara në fundin e shekullit XV dhe atë [[Shekulli XVI|XVI]] në [[Evropa perëndimore|Evropën perëndimore]], të ndikuar nga teknikat e paraqitjes dhe motivet e pikturës së [[Rilindja|Rilindjes]]. Deri në shpikjen e makinës së shkrimit, piktura nëpër libra nuk u zhduk brutalisht dhe vazhdoi në disa botime luksi, që shihen në disa vepra të shtypura. Miniaturistët e kohës përdorën teknikat e paraqitjes në [[prespektiva|prespektivë]] sipas temave ikonografike të asaj periudhe. Të gjendura në vepra luksi, këto prodhime u reduktuan gjatë gjysmës së dytë të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] me konkurrencën gjithmonë e më të madhe të [[gravura|gravurës]]. === Karakteristikat === ==== Dorëshkrimi dhe dekorimet e reja ==== Një dorëshkrim i ri botohej për eruditët humanistë të fillimit të shekullit XV. Ai frymëzohej nga dorëshkrimet romanike të [[Shekulli XI|shekullit XI]] dhe [[Shekulli XII|XII]], që nga ana e tyre ishin frymëzuar nga dorëshkrimet karolinge të [[Shekulli IX|shekullit IX]]. Dorëshkrimi i parë i shkruar me këtë stil me gjasa është një dorëshkrim i veprave të [[Katuli]]t, nga [[Poggio Bracciolini]] rreth viteve [[1400]]-[[1402]] në [[Firenca|Firence]] ([[Biblioteca Marciana]], Lat. XII, 80)<ref>Alexander, fq. 13-15</ref>. Në të njëjtën kohë, u krijuan dekorime të reja të inicialeve. Ato qenë gjithashtu të frymëzuara nga dorëshkrimet karolinge, të quajtura ''ilustrime të bardha'' (''bianchi girari'' në [[gjuha italiane|italisht]]). Këto iniciale janë gjithashtu të frymëzuara nga dorëshkrimet italiane të shekujve [[Shekulli XI|XI]]-[[Shekulli XII|XII]], nga ana e tyre të frymëzuara nga dorëshkrimet karolinge. Kompozimet me dekorime të bardha, dekorime nyjesh të sheshta, tërfilore, palmëzore, vendoseshin përgjithësisht në një sfond të kuq, blu, të verdhë apo të gjelbër. Këto iniciale i gjejmë gjithashtu për herë të parë në të njëjtin dorëshkrim të Poggio Bracciolini-t. Këto dekorime janë rimarë në vazhdim për dekorimin e bordurave të faqeve, me ''putti'', portrete, me kafshë ose bimë të tjera gjithmonë e më natyrale. Këto tipe dekorimi janë karakteristike të Rilindjes italiane të [[Shekulli XV|shekullit XV]]. Ky tip dekorimi gati do të braktisej në [[Italia|Itali]] në fund të këtij shekulli<ref>Alexander, fq. 13-16</ref>. ==== Burimet e frymëzimit ==== [[File:Messale 558, vergine protettrice dei domenicani.jpg|thumb|428x428px|Inicialet e Mesharit 558 të konventit të Shën Markut, atribuar punishtes së [[Fra Angelico]]-s|majtas]] Përgjatë shekullit XV në Itali, në fund të këtij shekulli dhe në fillim të atij pasues në vendet e tjera, miniatura është një art më novator, ndjekëse e evoluimeve të perceptuara në artet e tjera si piktura në dru, afresku dhe skulptura. Si këto të fundit, ajo adopton pak nga pak inovacione si përdorimi i prespektivës dhe pikën e fugës (ikjes në paraqitjen prospektike) si dhe kërkimin e realizmit anatomik dhe veçanërisht të nudove. Së fundmi, ndikimi i arkitekturës cçoi në realizimin e ballinave të mëdha apo dekoreve anësore të përbëra nga kollonada dhe fronotone klasike. Ndërkohë që disa artistë vazhduan në stilin e gotikut ndërkombëtar deri në fund të jetës së tyre, si [[Lorenzo Monaco]], të tjerët adoptuan këto risi edhe në miniaturë ashtu si në format e tjera të artit që praktikoheshin po gjatë kësaj kohe. Bëhet fjalë për rastet e [[Pisanello]]-s, [[Fra Angelico]]-s, Marco Zoppo-s, Giovanni di Paolo-s si dhe Girolamo de'Corradi<ref>Alexander, fq. 17 dhe 23</ref>. ==== Mjete dhe teknika të reja ==== Me zhvillimin e vizatimit përgjatë shekullit XV, miniaturat e vizatuara me laps konkurruan pak nga pak miniaturat me ngjyra. Me zhvillimin e përdorimit të letrës, u botuan dhe dekoruan gjithmonë e më shumë dorëshkrime në këtë material, pa e zëvendësuar plotësisht pergamenën<ref name="ArtduMs45">''L'Art du manuscrit de la Renaissance en France'', fq. 4-5</ref>. ==== Llojet e punimeve ==== Prodhimet e kufizuara në një klientelë gjithmonë e më shumë në një klientelë luksi, i detyronte punimet e miniaturës që të diferencoheshin nga konkurrenca e shtypshkrimit. Punimet e reja janë të gjitha dekorime anësore: [[humanizmi]] i periudhës nxiti kërkesën për ripërtëritjen e teksteve të mbijetuara nga antikiteti greko-romak. Një sasi e konsiderueshme dorëshkrimesh të [[Virgjili]]t, [[Svetoni]]t dhe [[Ciceroni]]t u dekoruan. Tekstet e [[Homeri]]t apo [[Aristoteli]]t në shkrimin origjinal grekë u rikopjuan dhe dekoruan<ref>Alexander, fq. 9-10</ref>. Librat e orëve, libra të shquar të fundit të periudhës gotike, vazhduan të realizohen tashmë të shtypur në forma të standardizuara, të përdorur shpesh në [[Roma|Romë]]. Disa miniaturistë qenë në të njëjtën kohë edhe shtypës, si [[Jean Pichore]], prodhues në masë të punimeve fetare të shtypura në vazhdimësi për të furnizuar një klientelë aristokratike të dorëshkrimeve luksoze. Disa koleksionues kërkonin vazhdimisht dorëshkrime të jashtëzakonshme. Libri i orëve të kardinalit Farnèse të miniaturuar nga [[Giulio Clovio]] në [[Italia|Itali]] midis viteve [[1537]] dhe [[1546]], apo ''Heures d'Anne de Montmorency'' (rreth [[1550]]) në [[Franca|Francë]] janë dëshmi të kësaj prodhimtarie<ref name="ArtduMs45"/><ref name="Taschen3738">Walther Ingo dhe Wolf Norbert: Chefs-d'œuvre de l'enluminure, Taschen, [[Këln]], [[2005]], isbn=382285963X, fq. 37-38</ref>. Një pjesë e punimeve të kësaj epoke janë kompozuar tërësisht me ilustrime, pa u përfshirë në atë përdorim preçiz që ishte paracaktuar zakonisht. Një shembull i tillë është ''Histoire d'amour sans paroles'' aktualisht i konservuar në musée Condé<ref name="ArtduMs45"/>. ===Miniatura në shekullin XV=== [[File:Maestro di Boucicaut, Demandes à Charles VI, Pierre Salomon in conversazione con il re Carlo VI (Ms. Français 165, f. 4), Biblioteca di Ginevra.jpg|thumb|369px|Demandes à Charles VI, f. 4: ''Pierre Salomon në bisedë me mbretin Karli i VI'']] Mes shekujve [[Shekulli XIV|XIV]] dhe [[Shekulli XV|XV]], falë transformimeve socio-kulturore dhe përhapjes së mësimit për të lexuar, prodhimi i dorëshkrimeve njohu një përhapje të paparë më parë. Përveç librave fetarë, që arritën maja zbukurimi të paarritura më parë, u përhapën librat shkencorë dhe dije përhapës (në [[mjeksia|mjeksi]], [[botanika|botanikë,]] [[gjeometria|gjeometri]]), narrative, poetik (si ''I Trionfi'' i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]]), udhëtimesh si dhe klasikët. Një tip i ri librash përkushtimor, librat e orëve, lindën për përdorimin vetiak, që përmbanin ilustrime në miniaturë mjaft fine. Dekorimi i këtyre libërthave u shkëput nga lidhjet konvencionale që karakteri fetar i librave kishte imponuar më parë. Përdorimi për të cilin ishin paracaktuar ishte më i larmishëm, me një zhvlerësim të dukshëm në cilësi dhe çmim. Ndonjëherë ishin vetë zotëruesit të ilustronin ekzemplaret e tyre. Prodhimtaria më e vogël akoma nuk ishte studiuar dhe katagoluar në mënyrë të mjaftueshme, prandaj studimet e sotme propozojnë pothuajse në të gjitha rastet dorëshkrimet e luksit<ref name="D22">De Vecchi-Cerchiari, Vol. 2, cit., fq. 22.</ref>. Çdo tip teksti i përkiste një tip i ndryshëm faqëzimi:: erbarët apo bestiarët kishin ilustrime në faqe të plotë, për kapur aspektin që nuk tejçohej dot nëpërmjet pjesës së shkruar; romanet kalorsiake ndiqnin një narracion të vazhdueshëm dhe analitik; shkrimet simbolike kishin ilustrime alegorike; tekstet juridike pasuroheshin nga shpjegimet e figurave. Ishin të shumta botimet e ilustruara të veprave letrare, që nga ''[[Komedia Hyjnore]]'' te ''[[Dekameroni]]'' dhe vepra të tjera më pak të rëndësishme<ref name="D22"/>. Disa karaktere deri atëherë specifike të miniaturës (shija ornamentale, dy përmasoriteti, njëtrajtshmëria e fletës) u tejkaluan shpejt duke favorizuar një zhvillim paralel me pikturën e njëkohëshme, madje shpesh duke i paraprirë disa ndryshime, si në rastin e hapësirës në miniaturën franceze dhe flamande para Rilindjes së Flandrës<ref name="D22"/>. Këto dy vende prodhimi i miniuar prirej të shfaqte lirshmëri të madhe kopozitive: faqja dukej e shpartalluar nga ndërtimet hapësinore më të guximshme (''Libri i orëve i Marias së Borgonjës''), ilustrimet bëheshin dritare të hapura në një skenë (''Demandes à Charles VI'' i Mjeshtrit të Boucicaut) dhe peizazhet arrinin një thellësi të paparë ndonjëherë (''Très riches heures du Duc de Berry'' i [[Vëllezërit Limbourg]])<ref>De Vecchi-Cerchiari, Vol. 2, cit., fq. 14-15.</ref>. Skenat e natyrës të çerekut të dytë të shekullit u bënë më të vendosura, megjithëse paraqesin gabime në prespektivë. Duhej pritur një tjetër gjeneratë artistësh për të gjetur vlerësimin e horizontit dhe të efekteve atmosferike. Miniaturat franceze dhe flamande deri në atë periudhë kishin patur një evoluim paralel, por pas mesit të shekullit karakteristikat kombëtare u bënë më të theksuara dhe të dallueshme. Cilësia e veprave franceze filloi të përkeqësohet, megjithëse ekzistojnë shembuj me cilësi shumë të lartë. Paraqitja e trupave u bë më e mangët dhe pikturimi më i ngurtë, pa thellësi që përkundrazi artisti kërkonte ta realizonte nëpërmjet një hijëzimi të bollshëm në [[ari|ar]]. Miniatura flamande arriti kulmin afër fundit të shekullit XV. Veprat arritën një brishtësi të skajshme dhe thellësi ngjyrash, si dhe saktësinë në rritje të detajeve, të rrudhosjeve të rrobave dhe të shprehjeve të fytyrës: modeli i fytyrës së [[Meria|Shën Mërisë]] me ballin e lartë është tipik. Në miniaturat më të mira holandeze të kësaj periudhe stili praqet një butësi shumë të madhe si dhe ngjyra të ndezura. Këto nivele të larta nuk u shterën me mbarimin e shekullit, por vazhduan akoma për disa dekada. Në realizimet monokromatike<ref>në terminologjinë artistike përdoret termi grisaille nga [[gjuha frënge|frëngjishtja]], që rrjedh nga fjala gris = gri, që nënkupton përdorimin e nuancave të ndryshme të grisë. Teknika, e përshtatur që nga [[Shekulli XII|shekulli i XII]] nga cistercensët për vetratat e abacive të tyre, sipas udhëzimeve të shën Bernardit që ndalonte teprimet kromatike, është përdorur edhe te zmaltet dhe pikturat e murit, në tablo etj. {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/grisaille/|title=fjala grisaille në kategorinë e Arteve Vizive të Enciklopedisë Treccani|accessdate=4 prill 2016}}</ref> mungesa e ngjyrave nxiste një angazhim më të madh në saktësinë e detajeve. Kjo është e dukshme në miniaturat e prejardhura nga Flandra veriore, veçanërisht për pëlhurat e vizatuara me kënde të dukshme, që të japin idenë e një gravure në dru. Me ardhjen e [[Shekulli XV|shekullit XV]], nën ndikimin e [[Rilindja|Rilindjes]], miniatura italiane mori një shtytje artistike që e riktheu në kontinent në konkurim me atë holandeze. Përdorimi i pigmenteve më intensivë u lejoi miniaturistëve të realizonin sipërfaqe të forta dhe të lëmuara por duke ruajtur qartësinë e kontureve, e gjitha pa humbur thellësinë dhe larminë e ngjyrave tipike të shkollës flamande. Stili italian mori udhë edhe në Provensë në [[Shekulli XIV|shekullin XIV]] dhe [[Shekulli XV|shekullin XV]]. Ndikoi rrymat artistike të [[Franca|Francës]] veriore nga e cila pastaj u ndikua edhe vetë. Edhe në dorëshkrimet e [[Gjermania|Gjermanisë]] jugore u vërenë të tilla ndikime. Në vitet e para të [[Shekulli XV|shekullit XV]], në [[Anglia|Angli]], u krijuan vepra me cilësi të shkëlqyer, po teknika e përdorur ishte akoma e lidhur me traditat mesjetare. Arti vendor arriti pikën e tij kulmore afër gjysmës së shekullit, pikërisht kur një vlerësim i ri për natyrën po modifikonte traditat e vjetra kontinentale mbi paraqitjen e peizazheve dhe miniaturat u shndërruan në piktura moderne. Miniaturat e prodhuara në [[Anglia|Angli]] pas kësaj kohe qenë vepra të artistëve të huaj ose anglezë që kopjonin stilin. Situata gjatë Luftës së Dy Trendafilave e justifikon mjaftueshëm braktisjen e këtij arti. === Qendrat e prodhimit === ==== Italia ==== Diversiteti i qendrave artistike të miniaturës italiane të Rilindjes u krijuan nga sipas fragmentimit politik. Në kohën që në [[Lombardia|Lombardi]], tradita e miniaturës gotike do të vazhdonte për një kohë të gjatë, si rasti i Mjeshtrit të Vitae Imperatorum, që punoi kryesisht në [[Padova]] ku stili i ri u shfaq dhe lulëzoi në fillim. Në këtë bazë një grup «arkeologësh» humanistë u interesuan në mënyrë të veçantë për dorëshkrimet antike, që në vitet [[1430]]. Ata u frymëzuan nga motivet antike për të krijuar dekorime të reja, që ngjyrosën me të purpurtë pergamenat dhe që krijuan ballina në formën e monumenteve klasike. Midis artistëve që mereshin me rinovimin e këtij arti, gjendeshin kaligrafët Felice Feliciano dhe Bartolomeo Sanvito, po ashtu edhe [[Andrea Mantegna]] vetë<ref>Alexander, fq. 18-23</ref>. Megjithëse asnjë dorëshkrim aktualisht në zotërim nuk i është atribuar Mantenjës vetë, ai ndikoi disa nga miniaturistët e pjesës tjetër të Italisë. Ai ndikon në mënyrë të konsiderueshme vëllezërit Leonardo dhe [[Giovanni Bellini]] kunetërit e tij në [[Venecia|Venecie]], si dhe Girolamo de'Corradi-n që punoi në [[Mantova]] dhe [[Siena]], ku dekoroi disa libra të orëve të katedrales dhe në fund në [[Firenca|Firence]]. Qëndra të tjera të prodhimtarisë gjendeshin në [[Ferrara]], ku familja d'Este kërkonte punime të shumta si Bibla e Borso d'Este (e quajtur edhe Breviario d'Ercole), dhe në [[Urbino]], ku [[Federico da Montefeltro]] pasuronte bibliotekën për shembull me një Bibël apo një ekzemplar të [[Komedia Hyjnore|Komedisë Hyjnore]]<ref>Alexander, fq. 24-29</ref>. <gallery mode="packed" heights="300px"> File:Girolamo Da Cremona - Page of a choirbook - WGA09516.jpg|''Corali'' të Girolamo de'Corradi, Sienë. File:Bibba di borso d'este 01.jpg|Bibla e Borso d'Este, Ferrara File:Inferno, Canto I - Divina Commedia de Federigo da Montefeltro - BAVaticana UrbLat365.jpg|Ekzemplari i Federico da Montefeltro i Komedisë Hyjnore të Dantes, Urbino. File:Bibbia di Federico da Montefeltro - BAV Urb.Lat.1&2 - Exodus f27r.jpg|Bibla e Federico da Montefeltro, Firence. </gallery> ==== Vendet e Ulta ==== Me zhdukjen e oborrit të dukatit të Bourgogne-s, miniaturistë duhej që të ndryshonin klientelën ashtu si dhe stilin. Ashtu si në [[Italia|Itali]], ata u lidhën me një paraqitje të personazheve, peizazheve si dhe dekorimeve anësore shumë më natyrore, me një florë iluzionistike. Ata futën edhe modën e re të paraqitjes, në formën e diptikëve, ose triptikëve, ashtu si arti i portretizimit që u importua nga piktura në tablo me paraqitjen në këmbë ose në gjysëm trupi. MiniaturistIet flamandë, të vendosur kryesisht por jo vetëm në [[Gent]] dhe [[Bryzh]], u specializuan në realizimin e punimeve liturgjike vetjake si libri i orëve ose librat e lutjeve të ilustruar në mënyrë luksoze të paracaktuar për një klientelë aristokratike të shpërndarë në të gjithë Evropën. Kërkesat vinin nga oborret e [[Spanja|Spanjës]], [[Portugalia|Portugalisë]] ose [[Italia|Italisë]]<ref>''Illuminating the Renaissance'', kryesisht fq.4-9</ref>. <gallery mode="packed" heights="300px"> File:15th-century unknown painters - Grimani Breviary - Mystical Attributes of the Virgin - WGA15788.jpg|Miniaturë, ''Libri i lutjeve Grimani'' atribuar Simon Bening-ut. File:BIC 297r.jpg|Miniaturë, ''Libri i lutjeve të Isabella-s'' atribuar [[Gerard David]]. File:Master of James IV of Scotland (Flemish, before 1465 - about 1541) - The Annunciation - Google Art Project.jpg|Miniaturë, ''Heures de Spinola'' atribuar Gerard Horenbout. </gallery> ==== Franca ==== Gjatë gjysmës së parë të [[Shekulli XV|shekullit XV]], miniaturistët francezë shfaqën ndjeshmëri ndaj ndikimit të primitivëve flamandë, duke përshtatur vizatime dhe modelet, ashtu si dhe nëpërmjet ardhjes së artistëve flamandë, veçanërisht në [[Parisi|Paris]] si André d'Ypres. Ky ndikim dallohet për një kërkim më të madh të realizmit, për përdorimin e prespektivës për peizazhet dhe në paraqitjen e personazheve. Për të parë ndikimin e Rilindjes italiane në mbretërinë franceze duhej të pritej gjysma e dytë e shekullit. Ai filloi fillimisht në mënyrë të përpiktë, nga disa individë që duhet të kishin rastin të vizitonin Italinë, mes të cilëve [[Jean Fouquet]], i vendosur në [[Tours]] ose [[Barthélemy d'Eyck]] në oborrin e [[René d'Anjou]]. Piktorë të tjerë inovatorë u vendosën në [[Provence]], mes të cilëve Enguerrand Quarton, që bashkëpunoi me mjeshtrin e René d'Anjou. Ndikimi italian u bë i përgjithshëm me gjeneratën pasuese: [[Jean Bourdichon]] dhe Jean Poyet në Tours, Jean Perréal në [[Lion]] dhe [[Jean Hey]] në oborrin Borbon. Këta piktorë, ndonjëherë miniaturistë dhe piktorë, përshtatën në miniaturë risitë e pikturës: në një faqe të plotë, ata paraqisnin personazhe në gjysëm trupi dhe rimorën elemente të arkitekturës së frymëzuar nga lashtësia. Ata u frymëzuan edhe nga shkolla gento-bryzhiane duke paraqitur dekorime floreale<ref>Avril François dhe Reynaud Nicole: Les manuscrits à peintures en France, 1440-1520, BNF/Flammarion, [[1993]], fq. 439, isbn=978-2080121769</ref>. <gallery mode="packed" heights="300px"> La_Crucifixion.jpg|Kryqëzimi i Livre d'heures d'Étienne Chevalier, [[Jean Fouquet]]. Aragon-f106-Annonciation.jpg|Lajmërimi i ''Heures de Frédéric d'Aragon'', [[Jean Bourdichon]]. Louis XII en prière - enluminure - 1494 - page entière.jpg|Luigji i XII në lutje, Jean Perréal. Jean Poyer - Hours of Henry VIII - Google Art Project.jpg|Lajmërimi i ''Livre d'heures d'Henri VIII'' nga Jean Poyet. </gallery> ====Miniatura evropiane pas shekullit XVI==== [[File:Mariegola della confraternita dei santi antonio abate, faustino e giovita.jpg|thumb|369px|Një shembull i miniaturës së vonë: ''Mariegola di Collio'', e datuar në vitin 1523, ku ndërveprimet e thella tashmë të vendosura midis pikturës dhe miniaturës janë të dukshme<ref>Bonfadini, fq. 111</ref>.]] Me hyrjen dhe përhapjen e shtypshkrimit miniatura vazhdoi edhe për një kohë relativisht të gjatë të ishte e pranishme edhe pse filloi ta humbaste gradualisht rëndësinë pikërisht për shkak të rritjes së pranisë dhe disponibilitetit të librave. Në një kohë të parë libri i ri i shtypur u "mimetizua": në një shoqëri shumë tradicionale si ajo evropiane e fillimit të epokës moderne stampuesit kërkuan ti paraqisnin prodhimet e tyre si dorëshkrime më shumë se sa si rezultat të një teknologjie të re. Kështu nuk është e rrallë të gjesh në shtypshkrime gërma apo faqe të tëra të miniaturuara sipas stilit artistik atëherë në modë. Me kalimin e kohës megjithatë miniatura mori, edhe fizikisht, një pamje gjithëmonë e më anësore dhe duket se largohet nga faqet për tu vendosur në pjesë të tjera të librit, për shembull në cepa, duke humbur kështu karakteristikën e saj të zbukurimit të tekstit për tu bërë zbukuruese e librit. Arsyeja e këtij procesi qëndron gati me siguri në koston shtesë të dekorimit që ndikonte gjithmonë e më shumë në çmimin e librit duke shkaktuar reduktimin e numrit të miniaturave. Në çdo rast zakoni për zbukurimin me imazhe anët e tekstit nuk u zhduk kurr plotësisht mbi të gjitha në nivelet e porositësve më të pasur që mund të përballonte pregatitjen e kopjeve më luksoze. Në fushën dokumentare, dmth. jo më në atë librare, miniatura gjeti vend si element luksi për të treguar rëndësinë e një dokumenti të lëshuar dhe prestigjin e atutoritetit lëshues. Në këtë mënyrë nuk janë të rralla rastet e miniaturave në dokumente deri në [[Shekulli XX|shekullin XX]]. == Artet grafike dhe dekorative == Artet industriale morën një zhvillim të madh për shkak të shijes për luksin e klasave të reja të pasjura: u zhvillua [[ebanisteria]], mbi të gjitha në [[Italia|Itali]] dhe [[Gjermania|Gjermani]], ku u shqua teknika e intarsit, zbukurime në dru të me tone të ndryshme për të krijuar efekte lineare apo një lloj imazhi. Tapiceria u shqua në Flandër, me vepra të bazuara në skica të krijuara nga piktorë si Bernard van Orley. [[Qeramika]] u punua në [[Italia|Itali]] me bojëra qelqi, duke arritur tone të ndritshme. Qelqi u zhvillua shumë në [[Venecia|Venecie]] (Murano), të dekoruar ndonjëherë me fije ose filamente qelqore të ngjyrosura. [[Argjendaria]] u kultivua nga skulptorë si [[Lorenzo Ghiberti]] dhe [[Benvenuto Cellini]], me punime me virtuozitet dhe cilësi të madhe, duke u shquar veçanërisht [[zmalti|zmaltet]] dhe [[kameo]]t.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 406-409</ref> Në këtë periudhë u zhvilluan shumë [[artet grafike]], veçanërisht falë shpikjes së makinës së shkrimit, duke përsosur shumicën e teknikave të gravurës: [[Kalkografia]] ([[akuaforte]], [[akuatinta]], [[intaljo]], [[mexotinta]] apo [[puntaseka]]), [[linografia]], [[ksilografia]], etj. Në [[Italia|Itali]] u zhvillua gravura në metal, e praktikuar veçanërisht nga argjendarët fiorentinë përgjatë shekujve të XV dhe XVI, ndërsa në shek. e XVI u përsos akuaforte falë veprës së [[Parmigianino]]-s. Në [[Gjermania|Gjermani]] u dallua vepra e [[Albrecht Dürer]]-it, specialist i teknikës së intaljos, megjithëse realizoi gjithashtu ksilografinë. Në Francë, gravura u praktikua nga shkolla e Fontainebleau-së, në të cilën u shqua Jean Duvet, i famshëm për seritë e tij të ''Apokalipsit'' ([[1561]]). Në Flandër dolën gravuristë të shquar në qytetin e Antëerpen-it, si vëllezërit Wierix, autorë të stampave me teknikë dhe imtësi të shkëlqyera, megjithëse të bazuara në kompozime të tjera; [[Hieronymus Cock]], që riprodhoi vepra të shumta të [[Pieter Bruegel i Vjetri|Brueghel-it]].<ref>AA.VV.: Diccionario Enciclopédico Larousse, [[1990]], Planeta, [[Barcelona]], isbn=84-320-6070-4, fq. 1393</ref> == Skulptura == [[File:Gattamelata.jpg|thumb|left|Prijësi Gattamelata, në Padova, i [[Donatello]]-s. Plastika rilindase rekuperoi këtë tipologji romake dhe e zbatoi, në këtë rast, te heroi karakteristik i epokës: ''il condotiero'' apo kapiteni mercenar.|384x384px]] Si në fushat e tjera artistike, idealet e rievokimit të antikitetit, frymëzimi nga natyra, humanizmi antropocentrik dhe idealizmi qenë ato që e karakterizuan skulpturën e kësaj periudhe. Në fakt, Skulptura gotike u kishte paraprirë në një farë mënyre disa prej këtyre aspekteve, por disa zbulime arkeologjike (''Laokoonti dhe bijtë e tij'', i zbuluar në [[1506]], apo ''Torso di Belvedere'') që i dhanë në këtë periudhë një shtytje autentike për skulptorët dhe shërbyen si modele frymëzimi për punimet e reja. Megjithëse vazhduan të realizonin vepra fetare, edhe te këto të fundit vërehet një atmosferë e qartë profane; u rifut nudoja dhe interesi për anatominë dhe u shfaqën tipologji të reja teknike dhe formale, si relieve në ''stiacciato'' (altoreliev me shumë pak ngritje, gati i sheshtë) dhe ''tondo-ja'', apo kompozimi në formë disku; gjithashtu ikonografia u rinovua me tema mitologjike, alegorike dhe heroike. U shfaq një interes i madh për prespektivën, duke derivuar nga vëzhgimet arkitektonike bashkëkohëse duke u ngjizur në relieve, retablo, varre dhe grupe skulpturore. Përgjatë Rilindjes u zbeh në një farë mënyre tradita e gdhendjeve në dru të polikromuar në favor të skulpturës në gurë —[[mermeri|mermer]] në parapëlqim— dhe u rikuperua skulptura monumentale në bronx, e rënë në mospërdorim gjatë Mesjetës. Skalitësit e Firences qenë më të shquarit në [[Evropa|Evropë]] në këtë teknikë duke bërë në gjithë Evropën statuja me këtë material.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 360</ref>[[File:Ghiberti-porta.jpg|thumb|347x347px|Detaj nga Porta e Parajsës, në Pagëzimoren e Firences, vepër e Lorenzo Ghiberti-t. Michelangelo-ja e admiroi për përsosmërinë e relieveve të kësaj porte, duke thënë se meriton të jetë e Parajsës.]] Dy shekujt që zgjati Rilindja në [[Italia|Itali]] i bënë vend, njëlloj si në artet e tjera, dy etapave: * Quattrocento-ja (shekulli XV): qendra kryesore e skulpturës qe Firencia, ku familja [[Medici]] dhe, më vonë, Republika e Firences, e ushtruan mecenatizmin në vepra të shumta. [[Lorenzo i Mrekullueshëm]] ishte apasionuar pas skulpturave greke dhe romake dhe kishte formuar një koleksion interesant me këto vepra, duke e kthyer në modë shijen klasike. Autorët më të shquar të kësaj periudhe qenë [[Lorenzo Ghiberti]] (Porta e Parajsës së Pagëzimores së Firences), [[Andrea del Verrocchio]] (''Monumenti i prijësit Colleoni''), [[Donatello]], punishtja e vëllezërve Della Robbia —që futën qeramikën qelqore dhe të polikromuar si risi, duke e përdorur në dekorimin e ndërtesave—, [[Jacopo della Quercia]], [[Desiderio da Settignano]] dhe [[Bernardo Rossellino]]. Më i rëndësishmi i këtyre qe [[Donatello]], krijues i madh që, duke nisur nga prirjet gotike, vendosi një ideal të ri frymëzues te madhështia klasike. Është merita e tij për shpëtimin e monumentit përkujtues publik —''Prijësi Gattamelata'' është një nga statujat e para në bronx që nga antikiteti—, përdorimi heroik i nudos (''Davidi'') dhe humaniteti intensiv i figurave, duke arritur te rastet e portretit, por pa braktisur asnjë orientim qartësisht idealist.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 360-366</ref> [[File:Michelangelo's Pieta 5450 cropncleaned.jpg|thumb|384x384px|Mëshira e Vatikanit, e Michelangelo-s, e porositur për kardinalin francez Jean Bilhères de Lagraulas për varrin e tij, sot e gjendur në Bazílikën e Shën Pjetrit. Idealizmi i palëkundur i zotave klasikë u trasferua në këtë rast te një temë e krishterë; bukuria e qetë e Marias dhe Krishtit të sapo vdekur.|majtas]] * Cinquecento-ja (shekulli XVI): kjo periudhë shenjohet nga shfaqja e skulptorit më gjenial të të gjitha kohëve, [[Michelangelo Buonarroti]].<ref>Lutz Heusinger: Michelangelo, [[Firenca|Firence]], Scala/Riverside, [[1989]]</ref> E shenjoi skulpturën e gjithë shekullit deri në atë pikë sa shumë nga vazhduesit e tij nuk qenë të aftë ti përvetësonin të gjitha risitë e tij dhe këto nuk u zhvilluan për shekuj të tërë më vonë. Michelangelo qe, si shumë të tjerë në këtë epokë, një artist shumëdisiplinësh. Megjithëse ai e konsideronte veten, në mënyrë preferenciale, skulptor. Në veprat e tij të para vërehet interesi arkeologjik i lindur në Firence: kështu, ''Baku i dehur'' i tij u realizua me synimin që të dukej një skulpturë klasike. Me të njëjtin frymëzim shfaqet edhe te ''Mëshira e Vatikanit'', e realizuar midis viteve [[1498]] dhe [[1499]]. I mbrojtur fillimisht nga familja Medici, për të cilët realizoi ''Varret Mediçeas'', shembull madhështor i ekspresivitetit, u zhvendos në [[Roma|Romë]], ku bashkëpunoi punimet për ndërtimin e bazilikës së re. [[Papa Juli II]] e mori nën mbrojtje e tij dhe i caktoi krijimin e ''Mauzoleut'' të tij, i quajtur nga artisti si «tragjedia e varrit» për shkak të ndryshimeve dhe vendosjes që pësoi projekti. Në skulpturat e bëra për këtë varr, si ''Moisiu'' i famshëm, shfaqet e ashtuquajtura ''tmerrshmëri'' mikelanxholeske: një emocio intensiv dhe ndonjëherë i përmbajtur që manifestohet te anatomia e përvuajtur, e ekzagjeruar dhe nervoze —muskuj në tension—, poza të përdredhura dhe kënd shikimi shumë të studiuar. Fytyrat zakonisht shfaqen të përmbajtura. Në veprat e tij të fundit artisti e injoron bukurinë formale të skulpturave dhe i le të pa mbaruara, duke paraprirë një koncept që nuk do të rikthehej në art deri në [[Shekulli XX|shekullin XX]]. [[Michelangelo Buonarroti]] vazhdoi me traditën e monumenteve publike heroike dhe profane që nisi Donatello dhe e çoi në një përmasë të re me ''Davidin'' e tij të famshëm, të realizuar për [[Piazza della Signoria]] të Firences.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]] Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 368-370</ref> Në vitet e fundit të shekullit, gjurmët e Michelangelo-s kishin kopjet e tija te [[Benvenuto Cellini]] (''Perseu'' i Loggia dei Lanzi të Firences, hapësirë e konceptuar si muze i skulpturës në qiell të hapur), te [[Bartolomeo Ammannati]], [[Giambologna]] dhe [[Baccio Bandinelli]], që do ti ekzagjeronin elementet më sipërfaqësore të veprës së mjeshtrit, duke u vendosur të gjithë në rrymën manieriste. Në këtë epokë shquhet gjithashtu saga familjare e [[Leone Leoni]]-t, bronxistit milanez në shërbim të Karlit të I Habsburg të Spanjës, krijues autentik i imazhit aulik, i shumë steriotipizuar, i këtij monarku. Prania e tij në Spanjë solli në mënyrë të drejtpërdrejtë risitë rilindase, duke e shtrirë ndikimin e tij deri te skulptura baroke.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 370-371</ref>[[File:Jean Duvet - Illustration to the Apocalypse - WGA6898.jpg|thumb|369x369px|Ilustrim i Apokalipsit ([[1561]]), i Jean Duvet-it]] == Kopshtaria == [[File:Ambleville1.JPG|363x363px|thumb|Kopshtet e Château d'Ambleville, Francë|left]] Përgjatë Rilindjes kopshtaria mori një rëndësi të veçantë, paralelisht me shtytjen e dhënë të gjitha arteve të kësaj periudhe, kryesisht falë mecenatizmit të fisnikëve, princave dhe drejtuesve të lartë të Kishës. Kopështi rilindas u frymëzua nga [[Roma e lashtë]], në aspekte si dekorimi skulpturor dhe prania e tempujve të vegjël, nimfeve dhe pellgjeve me ujë. Shembujt e parë lindën në [[Firenca|Firence]] dhe [[Roma|Romë]], rajone me një [[orografia|orografi]] (degë e gjeografisë që studion relievet e vendeve) të thyer dhe me disnivele të mëdha të terrenit, e cila i dha jetë studimeve paraprake me natyrë arkitektonike për të planifikuar strukturën e kopështit, duke krijuar peizazhe arkitektonike. Një shembull i tillë janë kopështet e Belvedere-s në Romë, të projektuara nga [[Donato Bramante]] në [[1503]], duke i zgjidhur disnivelet me një sistem taracash, në të cilat arrihet nëpërmjet shkallëve dhe që janë plotësisht të rrumbullakta, skemë që do të bëhej tipike e [[Kopshtet italiane|kopshteve italiane]], që do të kthehej në prototip i kopështit rilindas. Ju dha një rëndësi e veçantë veprave hidraulike, me pellgje dhe burime me kompleksitet të madh, si ato të Vila d'Este në [[Tivoli]], të projektuara nga [[Gian Lorenzo Bernini|Gianlorenzo Bernini]]. Këto vizatime kaluan në pjesën tjetër të [[Evropa|Evropës]], ku u dalluan për madhështinë e tyre kopshtet franceze, si ato të Château de [[Amboise]], [[Château de Chambord]] dhe Château de Villandry. Në [[Franca|Francë]] ishte zakon që kopshti të ndahej në zona të ndryshme të specializuara (kopshti gjeometrik, mjekësor dhe pyjor), ashtu si ndërtimet e kanaleve që lejuan shëtitjen me varka. Në këtë periudhë filloi zakoni për të shkurtuar gardhet, duke u shfaqur kopshtet e para në formë [[labirinti]]. U theksua gjithashtu prurja e specive të reja falë zbulimit të [[Amerika|Amerikës]], që favorizoi hapjen e [[Kopshti botanik|kopshteve botanike]] të kushtuara studimit dhe katalogimit të bimëve.<ref>José Fernández Arenas: Arte efímero y espacio estético, [[1988]], Anthropos, [[Barcelona, isbn=84-7658-078-9, fq. 328-330</ref> Teoria e kopshtarisë rilindase u ushqye veçanërisht nga konceptimi i përpunuar nga [[Leon Battista Alberti]] i shtëpisë dhe kopështit si një njësi artistike e bazuar në format gjeometrike (''De Re Aedificatoria'', IX, 1443-1452), ashtu si në modelin e paraqitur nga [[Francesco Colonna]] ''Hypnerotomachia Poliphili-n'' e tij ([[1499]]), që futi në përdorim platetë dhe përdori aritin e krasitjes për ti dhënë forma kapriçoze shkurreve, ose vizatimi i zonave në formë aksiale, e paraqitur nga [[Sebastiano Serlio]] në ''Tutte l'opere d'architettura'' ([[1537]]).<ref>Ehrenfried Kluckert: Kopshtet e mëdha të Evropës, [[2007]], Ullmann, [[Këln]], isbn=978-3-8331-6225-1, fq. 40-45</ref> [[File:Miguel de Cervantes (1605) El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha.png|thumb|Don Kishoti (1605), i Miguel de Cervantes-it|459x459px]] == Letërsia e Rilindjes == [[File:Pietro Bembo - Titian.jpg|thumb|339x339px|Porteti i [[Pietro Bembo]]s, përcaktuesi i shijes letrare në [[Italia|Italinë]] e [[Shekulli XVI|shekullit XVI]]|majtas]] Letërsia rilindase u zhvillua përreth [[humanizmi]]t, teoria e re që theksonte rolin zanafillor të qenies njerëzore mbi çdo konsiderat tjetër, veçanërisht fetare. Në këtë epokë bota mori një shtysë të madhe me shpikjen e makinës së shtypshkrimit nga [[Johannes Gutenberg]]-u, fakt që mundësoi aksesin e letërsisë te publiku i gjerë. Kjo krijoi një shqetësim më të madh për [[drejtshkrimi]]n dhe [[gjuhësia|gjuhësinë]], duke nxierë sistemet e para gramatikore në gjuhët popullore dhe shfaqja e akademive të para në gjuhët kombëtare.<ref>Mariantònia Lladó dhe García Montserrat: Histori e shkurtër e letërsisë së përbotshme, [[1999]], La Magrana, [[Barcelona]], katalonjisht, isbn=84-8264-198-0, fq. 119-128</ref> Letërsia e re u frymëzua si dhe arti nga tradita greko-latine, megjithëse mori gjithashtu një ndikim të madh nga filozofia [[Neoplatonizmi|neoplatonike]] e zhvilluar njëkohësisht në [[Italia|Itali]]. Nga ana tjetër, pasqyroi idealet e reja njeriut rilindas, që u mishëruan te figura e «cortesano-s» së [[Baldassare Castiglione]]-s: duhej të zotëronte njësoj si armët ashtu dhe letrat, si dhe të kishte hijshmëri natyrore pa artifica.<ref name="Lit">AA.VV.: Diccionario de Literatura, [[2003]], Spes, [[Barcelona]], isbn 84-8332-389-3, fq. 257.</ref> Novacioni ndikoi si temat ashtu edhe format. Midis të parave mund të dallohet [[antropocentrizmi]], interesi për natyrën dhe rimarrja e [[mitologjia|mitologjisë]] klasike. [[Filozofia]] risolli idetë [[platoni]]ke dhe i vendos në shërbim të krishtërimit. Kërkimi i kënaqësive ndjesore dhe shpirti kritik dhe racional kompletuan idetë e epokës. Përsa i përketë aspekteve formale, u rikuperuan parimet klasike (bazat e të cilave gjenden në ''[[Poetika|Poetikën]]'' e [[Aristoteli]]t), të mbështetura në parimet artistike të imitimit. U zhvilluan gjithashtu gjini të reja (si eseja) dhe modelet metrike, midis të cilëve dallohet [[soneti]] si formë strofash dhe njëmbëdhjetërrokëshi (vargu hendekasilabik në terminologjinë klasike prozodike) si tip vargëzimi. Precedentet e [[Dante Alighieri]]t, [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe [[Boccaccio]]-s i dhanë udhë shkëlqimit të letërsisë së Rilindjes në [[Italia|Itali]] në shekullin XVI. Figura drejtuese e shijes poetike rilindase të kësaj epoke do të ishte [[Pietro Bembo]], që shkroi këngë Petrarkiste dhe sonete, por mbi të gjitha, u lartësua si arbitër i letërsisë italiane të kohës së tij, që qe qendra e rrezatimit ndërkombëtar të kësaj lëvizjeje. ==Përhapja== ===Italia=== Në [[Italia|Itali]], djep i stilit të ri, vazhduan disa jehona nga autorët e mëdhenjë mesjetarë të konsideruar herë pas here si paraprirës të lëvizjes së re: [[Dante Alighieri]], [[Françesko Petrarka]] dhe [[Giovanni Boccaccio]]. Midis letrarëve të dalë në këtë kohë u dalluan: [[Angelo Poliziano]], [[Matteo Maria Boiardo]], [[Ludovico Ariosto]], [[Jacopo Sannazaro]], [[Pietro Bembo]], [[Baldassare Castiglione]], [[Torquato Tasso]], [[Niccolò Machiavelli|Niccolo Machiavelli]] dhe [[Pietro Aretino]]. Ndikimi i saj u përhap në Francë, ku u shquan [[François Rabelais]], [[Pierre de Ronsard]], [[Michel de Montaigne]] dhe Joachim du Bellay. Në Gjermani, reforma protestante nxiti një maturi më të madhe si dhe tematikat fetare, të kultivuara nga Ulrich von Hutten, Sebastian Brant dhe Hans Sachs. Në Angli, duhet përmendur [[Tomas More|Thomas More]], [[Edmund Spenser]], Michael Drayton, [[Henry Constable]], George Chapman, [[Henry Howard]] dhe Thomas Wyatt. Në Portugali u shfaq figura mbizotëruese e [[Luís de Camões]].<ref name="Lit" /> [[File:Meister des Rosenromans 001.jpg|thumb|Doreshkrim i ''Roman de la Rose'' (1420 - 1430).]] ====Pararendësit==== ===== Dyqinta ===== Kjo periudhë historike, e cila përfshin harkun kohor nga viti [[1224]] kur supozohet të jetë hartuar ''Cantico delle creature'' i [[Shen Francesku i Asizit|Shën Françeskut të Asizit]], dhe deri në [[1321]] kur vdes [[Dante Alighieri]]<ref>Për klasifikimin e kësaj periudhe histrorike duhet marr parasysh ndarja e bërë nga Alberto Asor Rosa te ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]]</ref>, karakerizohet nga ndryshime të shumta në fushën shoqërore dhe politike si dhe nga aktiviteti i gjallë intelektual dhe fetar. Një lloj [[Letërsia|letërsie]], ajo me karakter enciklopedik dhe [[alegoria|alegorik]], e lindur në [[Franca|Francë]] që në [[Shekulli XII|shekullin XII]] me poemën ''Udhëtimi i diturisë. Anticlaudianus. Diskutim mbi sferën inteligjente'' të filozofit [[Alain de Lille]], në [[Shekulli XIII|Dyqintën]] hyn në [[Italia|Itali]] me modelet e tij, si i famshmi ''Roman de la Rose'' që në dy pjesë të hartuara afërsisht midis viteve [[1230]] dhe [[1280]] nga [[Guillaume de Lorris]] dhe [[Jean de Meun]] tregojnë, me figura të shumta simbolike dhe personifikime të guximshme, çështjet e ndjenjave dashurore në aspektet e tyre të ndryshme dramatike. Ndikimi i ''Roman''-it vihet re në të gjitha veprat alegoriko-didaktike të vjetra të shkruara në gjuhë vulgare, pra popullore. Nga ''Roman'', është i famshëm përshtatja nga fiorentini Durante, që disa duan ta identifikojnë me vetë [[Dante Alighieri]]n, realizuar në 232 [[soneti|sonete]] në gjuhën italiane afër fundit të [[Shekulli XIII|shekullit XIII]] dhe fragmentari i quajtur ''Detto d'Amore'' që arrijnë të trasformojnë poemën franceze duke e çliruar nga skemat shkencore dhe teknologjike duke e bërë më të pasur me elemente dashurore dhe satirike. Përsëri në shekullin XIII, e lidhur me prirjen fetare dhe didaktike që kishte bërë të lindnin vepra të mëdha të quajtura ''summae'', shikojnë dritën edhe disa krijime në të folurën vulgare të [[Veneto|rajonit Venet]] dhe atë [[Lombardia|lombarde]] shumë domethënëse për të sqaruar kulturën e përbashkët të kohës dhe që "''shprehin në tërësinë e tyre përpjekjen e një lartësimi të dialekteve veriore, veneto-lombardë, me shprehje letrare''"<ref>Alberto Asor Rosa, Sintesi di storia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 29</ref>. Gjysmës së dytë të shekullit i përketë një përmbledhje me maksima morale dhe sentenca, ''Splanamento de li proverbi di Salomone'', e hartuar nga Gherardo Patecchio nga [[Cremona]] në vargje aleksandrine dhe, nga i njëjti autorë, një ''canzone'' në njëmbëdhjetë rroksha me titull ''Noie'' ku listohen të gjitha ngjarjet e papëlqyeshme të jetës. Në gjysmën e dytë të shekullit Fra' Giacomino da Verona i urdhërit të fratërve minorë françeskanë, shkroi dy poema në vargje aleksandrine: ''De Babilonia civitate infernali'' dhe ''De Jerusalem celesti'' ku listohen përkatësisht vuajtjet e [[Ferri]]t dhe gëzimet e [[Parajsa|Parajsës]]. Midis shkrimtarëve të kësaj periudhe qe mjeshtri i gramatikës Bonvesin de la Riva, frat terciar i urdhërit të të përulurve, që hartoi shumë vepra si në gjuhën popullore edhe në latinisht. Midis shkrimeve më të njohura në latinisht përmendet ''De magnalibus urbis Mediolani'', një histori sintetike e [[Milano]]s, ndërsa në gjuhën vulgare "Libro delle Tre Scritture" (''Nigra'', ''Rossa'' dhe ''Dorata''), një poemth ku tregohen dymbëdhjetë vuajtjet e [[Ferri]]t, Pasioni i Jezusit dhe lavdet e [[Parajsa|Parajsës]]. Ai shkroi edhe ''Contrasti'' ku ballafaqon [[Mëria|Shën Mërinë]] dhe [[Djalli|Satanain]], [[mendja|mendjen]] dhe [[trupi]]n, [[manushaqja|manushaqen]] dhe [[trëndafili]]n, ''Trattato dei mesi'' ku janari, me plogështinë e tij, ballafaqohet me puntorinë e muajve të tjerë të vitit dhe një poemth mbi mënyrat e mira për të qëndruar në tavolinë gjatë ngrënies, i titulluar ''Cortesie da desco''. Njëkohësisht me këto krijime të Italisë veriore, lindi, mbi të gjitha në [[Umbria]], një letërsi në vargje me karakter fetar e shkruar në të folura të ndryshme vendore më së shumti anonime. Zakonisht lindja e lirikës së vërtetë fetare vendoset në vitin [[1260]] në kohën kur lindi në [[Peruxhia]], nën drejtimin e Raniero Fasani-t, vllazëria e ''Disciplinati'' që përdorte si mjet pendese fshikullimin publik. Riti shoqërohej nga këngë që kishin si skemë ''la canzone a ballo profana''. Nëpërmjet ''laude-ve'', lirikave dramatike, pashkore ose pasionale sipas argumentit fetar të trajtuar, lëvizja u përhap në të gjithë Italinë e veriut duke e vendosur qendrën në [[Peruxhia]] dhe në [[Asizi]]. Por është ''Cantico di Frate Sole'' ose ''Cantico delle creature'' i [[Shen Francesku i Asizit|Shën Franceskut të Asizit]] që konsiderohet krijimi më i vjetër në gjuhën italiane ndërsa vetëm me [[Jacopone da Todi]] ''la lauda'' merr një dimesion artistik. [[File:San Francesco.jpg|thumb|Portretizim i shën Françeskut të Asizit në një afresk të [[Cimabue]]s në bazilikën e Asizit; që konsiderohet si portreti më besnik i shenjtit]] Midis gjinive më të rëndësishme të letërsisë fetare janë lavdet (''la lauda/le laude'' në italisht), krijimet që këndonin lavdet e shenjtëve, të [[Krishti]]t dhe të shën Mërisë dhe që shpesh përmblidheshin në dorëshkrime të quajtura "laudari" për [[vllazëritë|vëllazëritë]] fetare. Shpesh bëhet fjalë për lavde të shkruara në formë dialogu me karakterin e dramave të shenjta që recitoheshin në raste fetare me njëfarë rëndësie me shoqërim muzikor. Lavdet e kësaj periudhe janë gati të gjitha anonime dhe vijnë mbi të gjitha nga [[Toskana]], nga [[Umbria]], nga [[Marche]], nga [[Abruco|Abruzzo]] dhe nga Italia veriore dhe konservojnë, në varfërinë e strukturës së tyre sintaksore, një karakter shumë të thjeshtë por jashtëzakonisht të sinqertë. Tregohen episodet e [[Ungjilli]]t me më shumë efekt, si mrekullitë e Jezusit dhe të Mërias si dhe jeta e shenjtëve. Midis përshkrimeve më të arritura dhe plotë me ndjenja fetare dhe emocionale, është ajo e Virgjëreshës që shikon në soditje Fëmijën Jezus dhe vajtimi i Nënës në këmbët e kryqit. Veprat me karakter fetar qenë në këtë mënyrë të shumta në këtë periudhë por ato që dallohen për karakterin e vërtetë poetik janë "Cantico di Frate Sole" i Françeskut të Asizit dhe "le Laude" të [[Jacopone da Todi]]. "''Figura e parë e madhe që hasim në pragun e letërsisë sonë të dyqintës është ajo e shën Françeskut të Asizit''" siç shkruan qoftë Giuseppe Petronio<ref>Giuseppe Petronio: Compendio di storia della letteratura italiana, botimi i 3-të, [[Palermo]], Palumbo, [[1968]], fq. 26</ref> ashtu dhe Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 52</ref>. Nga shën Françesku na kanë mbërritur disa vepërza në latinisht dhe një kantik, i shkruar në të folurën vulgare umbre, i njohur si ''Cantico delle Creature'' ose "Il Cantico di Frate Sole", që mund të konsiderohet teksti më i vjetër i [[Letërsia italiane|letërsisë italiane]]. Sipas Natalino Sapegno-s<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 53</ref>, "tipi i prozës ritmike të rimuar, që në ndarjen e parregullt të vargjeve, duket se u rijep jehonë formave të liturgjisë, nuk gjen korresponduese në letërsinë bashkëkohore italiane". [[File:Giotto - Legend of St Francis - -05- - Renunciation of Wordly Goods.jpg|thumb|left|[[Giotto di Bondone]], Shën Françesku heq dorë nga veshjet, Bazilika e Sipërme e Asizit]] Pas vdekjes së shën Françeskut lindi një letërsi lulëzuese françeskane që vazhdoi edhe në [[Shekulli XIV|Treqintën]]. Ajo prodhoi biografi të shumta të shenjtit të shkruara në latinisht dhe shpejt të përkthyera në gjuhën vulgare. Përmenden mbi të gjitha Tommaso da Celano me ''Legenda prima'', që u shkrua me porosi të papa [[Gregori IX|Gregorit të IX]] në [[1229]], ''Legenda secunda'' dhe "Leggenda dei tre compagni" (Legenda trium sociorum) sipas modelit të "I Fioretti di San Francesco"; "''Specchio della perfezione''" (''Speculum perfectionis''), e redaktuar nga një shkrimtar anonim që ishte i pari që na përcolli "Il Cantico delle creature". Biografia e dytë e shenjtit me karakter zyrtar është ajo që shkroi San Bonaventura da Bagnoregio, e titulluar "Leggenda maggiore" (Legenda maior), si detyrë për "Urdhërin e fretërve minorë" për të arritur te "Atti del beato Francesco e dei suoi compagni" (Actus beati Francisci et sociorum eius) të konsideruar burimi i parë i "I Fioretti di San Francesco" në gjuhën vulgare. Një autor i panjohur, që nga disa kritikë identifikohet si Giovanni Parenti, shkroi një vepër në formë alegorike në [[1227]] me titull "''Sacrum commercium sancti Francisci cum domina Paupertate''" (Martesa mistike e shën Françeskut me Madonën Varfëri), vepër që ndikoi si biografitë e ardhshme të shenjtit, ashtu dhe autorë si [[Giotto di Bondone]] dhe [[Dante Alighieri]]. Nga Dantja, në fakt hasim te Parajsa – kënga XI panegjerikun e shën Françeskut, ku vihet në dukje martesa e shenjtit me Varfërinë. Por do të ishte me Jacopone da Todi dhe me "Stabat mater" (Vajtimi i Madonës), një lavd i dialoguar me gjuhë të përzier me fjalë në të folurën vulgare umbre dhe atë latine dhe me [[metrika|metrikë]] që ripropozon modelet e poezisë së kultivuar, që poezia fetare arrin kulmin e saj poetik. ====== Lirika popullore dhe ''xhulareske'' ====== [[File:Velázquez - El Bufón Calabacillas (Museo del Prado, 1636-37).jpg|thumb|Diego Velázquez, portreti i bufonit Juan Calabazas]] Në [[Shekulli XIII|shekullin XIII]] lulëzuan edhe krijimet me karakter popullor që me gjasa shërbenin si shoqëruese të kërcimeve gjatë festave. Bëhet fjalë për poezi që trajtojnë dashurinë, me këngë në formë të dialoguar midis një nëne dhe një bije që duhet të martohet, me ankesat e të rejave që duan burr, me përplasjet midis gruas dhe burrit, midis vjerrës dhe nuses. Disa nga këto poezi janë vepra të ''giullare-ve''<ref group="shpjegimi">''giullare'' rrjedh nga termi në latinisht 'iocularis' shfaqen nëpër tekste duke nisur që nga shek. i IX, si sinonim i 'mimus' dhe 'histrio', që më vonë do të merrnin kuptimin xhonglier, bufon, akrobat, ekspert i argëtimit të publikut me këngë, tinguj, kërcime, recitime etj. Midis shek. të X dhe të XIII xhularët u përhapën në Francë, Itali, Gadishullin iberik, në zonat anglo-normane dhe gjermanike si dhe në ato latine të lindjes. E kryenin veprimtarinë e tyre nëpër kryqëzime rrugësh me trafik të madh, në rrethinat e shenjtëroreve të njohura, në sheshe dhe në kështjella, duke kaluar një ekzistencë shëtitëse dhe të parregullt ku ndonjëherë mernin pjesë edhe gra (që u shtonin këtyre aktiviteteve prostitucionin), klerikë udhëtues të dhënë pas jetës shekullare ('goliardi'), fretër heterodoks dhe rebel; duke u bërë kështu simbol i shthurjes dhe korruptimit për kishën. Duke nisur nga shek. XII filluan të bëheshin autorë letrarë, duke shtuar, përkrah repertorit bufonesk, atë letrar, duke përhapur në këtë mënyrë 'Chansons de geste' si dhe duke u përpunuar përmbajtjen. Të vendosur pranë një mbrojtësi ose një oborri, cilësimi i tyre ndryshoi në ‘menestrello’; jo pak 'trovatorë' në gjuhën provencale si Marcabru, Peire Vidal, Raimbaut de Vaqueiras patën origjinë xhulareske. [http://www.treccani.it/enciclopedia/giullare/ zëri giullare në Enciclopedi Treccani]</ref> që, siç shkruan Sapegno<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 63</ref>, "''shënojnë urën e kalimit, me një fjalë, midis letërsisë së popullit dhe asaj të shpirtrave më të kultivuar dhe të rafinuar''". Në këtë mënyrë bëhet fjalë një letërsi kryesisht anonime "''si në planin anagrafik (shumë krijimeve nuk u dihen autorët) dhe në planin kulturor: në fakt mungon një reliev i veçant dhe individual stilistik, format ekspresive janë stereotipizuar, konvencionale, përsëritëse se autori, për suksesin e prodhimtarisë së tij bazohej mbi të gjitha në shpikjen, në gjetjen brilante dhe improvizimi, në batutën e momentit''"<ref>C. Salinari, C. Ricci, ''Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici'', Volume 1, ''Dalle origini al Quattrocento'', Laterza, [[Bari]], [[1991]], fq. 197</ref>. Më i vjetri midis dokumenteve të kësaj poezie xhulareske mund të konsiderohet një [[ninulla|ninullë]] në të folurën toskane, e titulluar "''Salv'a lo vescovo senato''" që i përket fillimit të gjysmës së dytë të [[Shekulli XII|shekullit XII]] e krijuar në monorima tetërrokshe ku një xhular thur në mënyrë të ekzagjeruar lavdet e kryepeshkopit të [[Piza|Pizës]] për të patur një [[kali|kalë]] dhe "''Lamento della sposa padovana''" që i përket [[Shekulli XIII|shekullit XIII]]. Bëhet fjalë për një fragment të një autori anonim i shkruar në vulgaren veneciane, ku një grua ankohet për mungesën e burrit që po lufton me kryqëzatat dhe i thur elozhe besnikërisë së saj. Një tjetër krijim i famshëm me karakter xhularesk, përveç "''Vanto-s''", të shkruar në formën metrike të ''frottola-s'' nga [[Ruggieri Apuliese]] që jetoi në gjysmën e parë të Dyqintës, është ballfaqimi i "''Rosa fresca aulentissima''" e [[Cielo d'Alcamo]], bashkëkohëse e poezisë siçiliane, një krijim i hartuar në dialektin jugor ku një i ri i dashuruar dhe i pacipë i bën propozime një të reje, në fillim ngurruese dhe pastaj pranuese, që vë në dukje një dozë të mirë kulture të autorit. ====== Shkolla siçiliane ====== [[File:Titelblatt Minnesänger 1850.png|thumb|Përmbledhje me Minnesang e vitit 1850]] Që nga viti [[1166]] në oborrin norman të Guljelmit të II të Siçilisë bashkëjetonin nga çdo anë trovatorët italianë dhe provencalë<ref group="shpjegimi">'troubadour-ët' (nga gjuha oksitane 'trobador', rrjedhur nga 'trobar' «me gjetë, me krijue vargje») quheshin poetët-muzikantë provencalë, që i përkisnin gjuhës së 'occ-it' (dmth. oksitanes) të Francës jugore. Ndërsa 'troviere' është poeti me gjuhën e 'oil-it' të Francës veriore. Dy termat rrjedhin nga folja 'trobar'; opinioni mbizotërues e lidh me mjedisin manastiror: 'trobar' do të ishte pasuesja e latinishtes së vonë 'tropare', 'tropum' (me kërkue tropet, dmth. vargjet, prozat ritmike). Në italisht quheshin 'trovatore', ndërsa në spanjisht 'trovador'. Trobador-ët përfaqësojnë poetin e ri të qytetërimit romans, i dalë nga shoqëria feudale dhe që përmbajtja e artit të tij konfirmon karakteret origjinale dhe aristokratike të një poezie që prirej drejt vetmisë ideale. Në shek. XII dhe XIII poezia provencale lulëzoi nga veprat e mbi 300 trobador-ëve; nga këta, disa u përkisnin klasave më të larta shoqërore, të tjerë, me origjinë më modeste, qenë aktivë pranë oborreve të fisnikëve, në Katalonjë, Aragonë, Kastilje, Itali, duke përhapur mënyrat e reja të lirikës dashurore. Shembulli i troubadour-ëve veproi mbi letërsitë vulgare, jo vetëm të popujve neolatinë, por të gjithë Evropës perëndimore dhe qendrore (edhe Minnesänger-ët e Gjermanisë janë ndikim i tyre). Me shek. e XIV tradita troubadour-eske u reduktuan në ‘lojërat floreale’ të Tuluzës. E injoruar për katër shekuj, vetëm me nisjen e romanticizmit rilindi interesi për pezinë antike provencale (oksitane), në fillim në format letrare, të gjinisë 'troubadour', më pas në studimin e filologjisë romanse. Nga lirika troubadour-eske kanë mbijetuar rreth 2600 krijime poetike, por vetëm 260 melodi. Nga 'trovier-ët' e languedoc, që në fund të shek. XII iu përshtatën modelit të poezisë provencale, kanë mbijetuar rreth 4000 krijime dhe 1400 melodi. [http://www.treccani.it/enciclopedia/trovatore/ trovatore në Enciclopedia Treccani]</ref><ref>Francesco De Sanctis, ''Storia della letteratura italiana'', faqe 6</ref>. Një përpunim i parë i gjuhës letrare për të mundur ta vendosësh në vargje u realizua në kohën e Federikut II në [[Siçilia|Sicili]] ku perandori, i rikthyer nga [[Gjermania]] kishte patur mënyrën për tu njohur Minnesänger-ët gjermanë, kishte nisur, afërsisht në [[1220]]-[[1250]], në shkollën siçiliane, një shkollë të vërtetë poetike në 'aulico siciliano' që frymëzohej nga modelet provencale dhe që shpuri përpara aktivitetin e saj letrarë për rreth tridhjetë vjet duke u përfunduar në [[1266]] me vdekjen e të birit të Frederikut, Manfredit, mbreti i Italisë i vdekur në betejën e Beneventos. Poetët e kësaj shkolle "''… shkruanin në një siçiliane të zgjedhur, dmth. në një siçiliane fisnike me përputhje të vazhdueshme me dy gjuhët, në atë kohë gjuhët letrare par ekselencë: latinishtja dhe provencalia''"<ref>Carlo Ricci e Carlo Salinari: Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici, [[Roma]], Laterza, [[1991]], fq. 125</ref>. Tema dominuese te poetët siçilianë qe ajo e dashurisë e frymëzuar nga modelet provencale: format në të cilat u shpreh kjo poezi janë 'la canzone', 'la canzonetta' dhe soneti, krijim i suksesshëm i [[Giacomo da Lentini]], kreu i lëvizjes. Përveç vetë mbretit Federiku II dhe dy bijve të tij, Enzo (mbret nominal i [[Sardenja|Sardenjës]]) dhe Manfredi që iu dedikuan me pasion aktivitetit poetik, qenë të shumtë poetët siçilianë me rëndësi të madhe apo të vogël që u vunë nën udhëheqjen shpirtërore të Giacomo da Lentini-t, jo rastësisht i përmendur nga [[Dante Alighieri]] në këngën XXIV të [[Purgatori]]t si themelues i shkollës siçiliane. Shkroi disa nga kanconet dhe sonetet më të mira që shkëlqejnë si perla në larminë dhe diversitetin e talenteve të 'canzoniere-s' siçiliane dhe dha përkufizimin e parë të dashurisë në letërsinë italiane. Midis më të rëndësishmëve përmenden edhe [[Guido delle Colonne]] nga i cili kanë mbijetuar pesë 'canzoni', [[Pier della Vigna]] nga [[Capua]] i përmendur nga Dantja në këngën XIII të [[Ferri]]t, [[Rinaldo d'Aquino]], [[Giacomo Pugliese]], [[Stefano Protonotaro]] nga [[Messina]] të cilit i detyrohemi krijimin e vetëm të konservuar në gjuhën origjinale siçiliane (''Pir meu cori allegrari''). Në disa prejt tyre, pranë repertorit me përmbajtje provencale, në disa poetë si mbreti Enzo, haset një interes psikologjik që le për të kuptuar aty këtu Madonën engjëllore të stilnovist-ëve. Megjithatë ishin mjaft larg nga erotizmi provencal dhe francez dhe më afër platonizmit italian dhe traditës klasike. Me zanafillë të ndryshme, në fakt ishte shkolla e ishullit, e përbërë kryesisht nga jurist dhe noterë, më afër nga bota franceze me traditën humaniste dhe në kompleks të shkëputur nga bota kalorsiake franceze, e admiruar nga larg por vështirsisht e ndjerë si e tyre, aq më tepër që perandori kishte vënë në jetë për herë të parë në histori, pas luftrave të ashpra, shpërbërjen e sistemit feudal. I nënvlerësuar nga kritika e shek. të XIX për karakterin e tij akademik me lojë të rafinuar intelektuale, por u vlerësua në shek. e XX falë vepërs së shumë studiuesve të rëndësishëm si Francesco Bruni, Cesare Segre dhe Gianfranco Contini, të cilët nënvizuan rezultatet e sukseshme gjuhësore, që i dhanë për herë të parë Italisë atë fjalor të pasur në të folurën vulgare që i mungonte akoma dhe që u asimilua dhe në vazhdimsi u pasurua nga eksperimentimet e bardëve të mëdhenj toskanë, nga imitimet e Guittone-s në përpunimin e gjuhës së freskët por të pasur të stilnovistëve. Do të ruheshin gjurmë të forta deri në ditët e sotme. Bruno Migliorini konfirmon afrinë thelbësore midis asaj gjuhe siçiliane, të lindur nën tendat e oborrit të Frederikut gjatë rrethimit të qyteteve 'guelfe' dhe nga poezia më e mirë të Tetëqintës, të cilën kritika romantiko-pozitiviste zhvlerësoi veprën e "noterëve" siçilianë në emër të një poezie që konsiderohej e madhe vetëm kur ishte "popullore dhe spontane". Një poet i vlerësuar i shkollës siçiliane qe edhe [[Cielo d'Alcamo]] që shkroi në [[1231]] kontrastin e famshëm (gjini poetike popullore) ''Rosa fresca aulentissima''. Cielo ofron një rilexim të ndryshëm, në këndvështrimin komik dhe realist në kundërshtim me figurat eterike dhe ndonjëherë të stereotipizuara të madamave provencale. Parodia e manierizmave dhe të temave të shkollës, është kënga e dashurisë së një xhulari dhe jo e një njeriu të rafinuar oborri, që shkëmben një sërë batutash të gjalla dhe të mprehta me trëndafilin e tij, që nga simbol abstrakt i dashurisë bëhet ''carama'' e tij, dmth. ''e bukura'' e tij, që i vardiset pa mëshirë duke përfituar nga mungesa e familjes që e mban me xhelozi nën tutelë. Nën pretekstin e ruajtjes së nderit të saj vajza shtiret mosdashëse, për të marr vlerësimet më të shkëlqyera dhe ta ftonte në fund të dashurin ta ndiqte në dhomën e saj. Efekti burlesk është arritur nga pranëvendosja e gjuhës letrare me shprehje dialektore popullore siçiliane dhe jugore, që në fakt përgënjeshtrojnë në mënyrë komike fisnikërinë e pretenduar të nga shtirja fillestare. [[Jacopo da Lentini]]t, noter pranë oborrit të Frederikut II dhe me gjasa nismëtari i shkollës, i atribuohet krijimi i gjinisë së sonetit dhe teorisë së dashurisë, të kuptuar si ndjenjë që lind nga shikimi i një gruaje dhe që ushqehet nëpërmjet imagjinatës, që do të rimerej nga e gjithë poezia lirike e dashuris së [[Shekulli XIII|Dyqintës]], nga shkolla siçiliane nga [[Dolce Stil Novo|stilnovistët]]. Midis përfaqësuesve kryesorë të shkollës, që qenë të gjithë funksionarë të oborrit të Frederikut II, përmenden, veç Jacopo da Lentinit, [[Pier della Vigna]], [[Jacopo Mostacci]], [[Percivalle Doria]], [[Rinaldo d'Aquino]], [[Guido delle Colonne]], [[Ciacco dell'Anguillara]], [[Stefano Protonotaro]], [[Giacomino Pugliese]], veç vetë Frederikut dhe birit natyror Enzo. Poetët e shkollës siçiliane shkruanin këngë sipas modeleve të poezisë provencale që, e lindur pranë oborreve, lartësonte dashurinë si një zakon sjelljeje fisnike më shumë se sa ndjenjë e menjëhershme dhe shpërthyese. Ata ndiqnin edhe vetë skemat metrike të asaj gjinie poezie duke e risjellë këtë gjini të 'canzone-s', të [[balada|baladës]], të 'sirventes'<ref group="shpjegimi">'sirventese' (ose serventese) krijim poetik me zanafillë provencale, fillimisht kushtuar nga 'sirven-i' (në provencalen antike, «shërbëtor») zotërisë së tij për ti lartësuar gjestet. Në traditën italiane, ‘sirventese-ja' njohu forma të ndryshme. 'Sirventese' provencale u zhvillua shpejt si këngë politike, luftarake, apologjetike, didaktike dhe, nga shek. XIX, fetare; mbetej e përjashtuar vetëm përmbajtja dashurore, e rezervuar për 'canzone-n'. Në Itali, ku pati sukses midis shek. të XIII dhe të XV, 'sirventese' shpesh pati një karakter narrativ. [http://www.treccani.it/enciclopedia/sirventese/ sirventese te Enciclopedia Treccani]</ref> dhe të 'contrasto-s'.<ref group="shpjegimi">Quhej 'conflictus', 'altercatio' ose 'disputatio' në latinisht, 'débat', 'disputation', 'bataille' në frëngjisht, 'Streitgedicht' në gjermanisht, 'questione', 'contenzione', 'altercazione' dhe 'contrasto' në italisht, një krijim me qëllime dramatike, në ndonjë rast i recituar, nëse jo i shfaqur, nga xhularët në sheshe dhe panaire. Janë gati gjithmonë në vargje dhe ofrojnë larmi metrikash si narrative ashtu dhe lirike, por hasen edhe në prozë. Jo gjithëçka është dialog; autori prezanon në fillim, në fund si dhe në mes ndonjë pjesë të shkurtër narrative. Personazhet që debatojnë janë shpesh figura alegorike ose personifikime të koncepteve abstrakte. Lulëzimi i madh i 'contrasto-ve' arrihet në letërsinë latine mesjetare. Subjektet janë të shumta: Krishti dhe Satanai, shpirti dhe trupi, engjëlli dhe djalli, i gjalli dhe i vdekuri, bota dhe feja, karnavalet dhe kreshma, dimri dhe pranëvera (ose vera), trëndafili dhe zambaku (ose manushaqja), janari dhe muajt e tjerë, qengji dhe bima e linit, uji dhe vera, etj. Këto argumente gjenden të përkthyer ose të përpunuar pak a shumë në letërsitë romanse të shekujve të parë. Të shpeshta janë edhe kontrastet dashurore. [http://www.treccani.it/enciclopedia/contrasto_%28Enciclopedia-Italiana%29/ CONTRASTO Enciclopedia Italiana (1931) Treccani nga Mario Pelaez]</ref> Dy krijime kanë mbijetuar në gjuhën origjinale vulgare siçiliane, të shpëtuara nga Giovanni Maria Barbieri: ''Pir meu cori alligrari'' i [[Stefano Protonotaro]]s nga [[Messina]] dhe ''S'iu truvassi Pietati'' i mbretit Enzo, i biri i Frederikut. Gjithë poezitë e tjera qenë përkthyer në vulgaren fiorentine nga kopistët toskanë, që i konservuan në disa dorëshkrime, midis të cilëve 'Canzoniere Vaticano Latino 3793' dhe 'Laurenziano Rediano 9'. Në historinë e poezisë, siç shkruan Mario Sansone ''"Jo e madhe është rëndësia e shkollës poetike siçiliane, por shumë e madhe është rëndësia e saj në historinë e kulturës tonë dhe në formimin e gjuhës tonë letrare"''<ref>Mario Sansone, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Principato, [[1960]], fq. 35</ref>. ====== Poezia në Italinë veriore ====== Në [[Italia|Italinë]] veriore lindi ndërkohë një letërsi interesante vulgare me karakter didaktik që frymëzohej si nga tradita provencale që përfshin ''enueg-un''<ref group="shpjegimi">'enueg', nga provencalia 'enuei' «mërzi». – Gjini letrare e letërsisë provencale e imituar edhe në Itali me emrin 'noia'. [http://www.treccani.it/vocabolario/enueg/ enueg te Vocabolario Treccani]</ref> dhe ''plazer-in''<ref group="shpjegimi">'plazer' nga gjuha provenale (latinisht placēre, ndërsa në italisht 'piacere', që do të thotë kënaqsi)]. – Gjini krijimesh të lirikës provencale, e imituar edhe në Itali nga disa poet të shekujve të XIII dhe XIV, që konsistonin në një listë situatash të këndshme ose dëshirash, ku ndonjëherë nga i njëjti autor ose nga një poet tjetër, formohet një krijim analog, i quajtur enueg 'enueg', ku kënaqsive u kundërvihen bezditë përkatëse. [http://www.treccani.it/vocabolario/plazer/ plazer te Vocabolario Treccani]</ref>, ashtu dhe në traditën bibliko-apokaliptike, dmth. letërsi eskatologjike të shekullit [[Shekulli XII|XII]] dhe [[Shekulli XIII|XIII]]. Midis autorëve më të shquar përmendet kremonezi Gherardo Patecchio, që shkroi një poemth me udhëzime morale të titulluar ''Slanamento de li proverbi de Salamone'' dhe një listë në njëmbëdhjetë rrokësha mbi bezditë e jetës me titullin ''Noie'', Uguccione da Lodi autor i një ''Libro'' të shkruar në gjuhën venete dhe në monorimë me vargje aleksandrine që trajton gjykimin hyjnor, Giacomino da Verona që shkroi në dialektin veronez një poemth të ndarë në dy pjesë, ''De Ierusalem celesti'' dhe ''De Babilonia civitate infernali'' që konsiderohen midis burimeve të [[Komedia hyjnore|Komedisë hyjnore]] të Dantes. Por midis shkrimtarëve më të aftë dhe rëndësishëm të shekullit XIII që shkruan në gjuhën lombarde përmendet Bonvesin de la Riva për poemthat e tij të lidhur me nevoja didaktike, kontratet e tij me karakter alegorik, por mbi të gjitha për ''Libro delle tre scritture'' të shkruar rreth vitit [[1274]], të ndarë në tre pjesë që ka për subjekt [[Ferri]]n (''scrittura nigra''), Pasionin e Krishtit (''scrittura rubra'') dhe [[Parajsa|Parajsën]] (''scrittura aurea''). Teksti konsiderohet i pari në letërsinë vulgare në dialektin lombard dhe autori midis pararendësve të Dantes. Në gjysmën e dytë të Dyqintës u përhap në Italinë veriore një letërsi në gjuhën vulgare në formën e [[balada|baladës]], kryesisht anonime, të shkruar mbi të gjitha nga xhularët dhe e përbërë nga ankesat e vajzave të reja që duan të martohen, nga gra të keq martuara dhe nga këngë dasmash. Nga [[Mantova]] ka mbërritur një këngë anonime për kërcim, ndërsa nga [[Milano]] ose nga [[Pavia]] shembulli i parë i satirës në gjuhën vulgare kundër fshatarit të keq e titulluar ''Detto'' e Matazone da Caligano. Ndërsa nga [[Veneto]]ja ka mbërritur ''Lamento della sposa padovana'' dhe nga [[Emilia]] si dhe nga [[Romagna]] ''sirventesi'' të ndryshme me subjekt politiko-qytetar. Nga Toskana kanë mbërritur tre krijime: një ''tenzone''<ref group="shpjegimi">'tenzone' debat poetik në përdorim në letërsinë mesjetare, me zanafillë provencale. Në lirikën provencale, në fakt, 'tensó' përkufizohej një shkëmbim strofash ose poezish që dy poetë i adresonjë në formë polemike, ndonjëherë në ton elegant dhe diskutim të zgjedhur, herë të tjera me sulme personale, mbi argumente të ndryshme (dashurorë, moralë dhe politikë). E rëndësishme është 'tenzone-ja' (3 kopje sonetesh) midis Dantes dhe mikut të tij Forese Donati. [http://www.treccani.it/enciclopedia/tenzone/ tenzone te Enciclopedia Treccani]</ref> me argument politik, një [[parodia|parodi]] e Pasionit dhe një epitaf 'sermone'<ref group="shpjegimi">Krijim poetik me karakter moralistik dhe didaskalik me ton oratorik dhe të thjeshtë (në shembullin e Oracit që sermones quajti Satirat dhe Epistolat e tij, biseda prozaike, në krahasime me poezinë më impenjative), edhe poezi e shkurtër që, gjatë festës së Krishtlindjeve, ishte zakon të recitoheshin nga fëmijën. [http://www.treccani.it/vocabolario/sermone1/ pika 3. Letteratura te Vocabolario Treccani]</ref> të atribuara xhularit Ruggieri Apuliese. Me vdekjen e Frederikut të II dhe të të birit Manfredi u asistua në perëndimin e fuqisë zveve si dhe shterimin e poezisë siçiliane. Pas betejës së [[Benevento]]s (1266) aktiviteti kulturor u zhvendos nga [[Sicilia]] në [[Toskana|Toskanë]], ku lindi një lirikë dashurie, pikërisht lirika toskane, e ngjashme me atë të poetëve të oborrit siçilian por e përshtatur për gjuhën e re vulgare dhe e përzier me klimën dinamike dhe konfliktuale të qyteteve 'komunalë': në planin tematik të dashurisë oborrtare iu shtuan përmbajtje të reja politike dhe morale. Rimeren kështu në [[Toskana|Toskanë]] temat e shkollës siçiliane dhe kërkesat për stil dhe metrikë provencale me pasurimin e dhënë nga pasionet e reja të kohës komunale. Poezia e poetëve toskanë pasurohet kështu si nga këndvështrimi tematik ashtu dhe gjuhësor edhe pse munguon "''ai nivel aristokratik formal të cilit siçilianët përgjithësisht i përmbaheshin''"<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]], fq. 23</ref>. Në grupin e poetëve toskanë bënin pjesë [[Bonagiunta Orbicciani]] nga [[Lucca]], [[Monte Andrea]], fiorentini [[Chiaro Davanzati]], [[Compiuta Donzella]] dhe shumë të tjerë nga të cilët më i njohur është [[Guittone d'Arezzo]] (i njohur edhe si Fra Guittone dal Viva da Arezzo). Prijësi i poetëve toskanë konsiderohet Guittone del Viva d'Arezzo, i lindur afër vitit [[1235]] në [[Arezzo]] dhe i vdekur në vitin [[1294]], te i cili mund të gjesh, siç vëren Alberto Asor Rosa<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]], fq. 24</ref> "''... një koncept të funksionit të poezisë më i artikuluar nga ai i praktikuar nga siçilianët dhe, ndoshta, nga vetë provencalët''". Guittone ka lënë një përmbledhje të gjerë rimash (të përbëra nga 50 'canzoni' dhe 239 sonete) te të cilat pasqyrohen dy mënyrat e tij të ndryshme të jetesës, dhe në këtë mënyrë edhe vepra e tij ndahet në dy pjesë: e para, ku imiton poetët e shkollës siciliane, që ia kushton dashurisë dhe armëve, ndërsa e dyta me përmbajtje fetare dhe morale. Guittone-s i atribuohet shembulli i parë i 'canzone-s' politike (''Ahi lasso, or è stagion de doler tanto'') e shkruar në vazhdim të humbjes që guelfët fiorentinë pësuan në vitin [[1260]] në betejën e Montapertit nga gibelinët, ku, me tonin energjik dhe të vrullshëm do të rigjendej në disa faqe të Dantes, ai ankohet për paqen e humbur duke përdorur dhe alternuar [[sarkazma|sarkazmën]] me 'diskutimet' dhe [[ironia|ironinë]]. Por poeti i vërtetë kuhet kërkuar te rimat e tij me karakter fetar dhe vecanërisht te 'le laude' (lavdet), si në atë kushtuar Shën Domenikut e shkruar me skemën e betejës së shenjtë, të krijuar po nga ai. Guittone d'Arezzo i atribuohet edhe një ''Trattato d'amore'' në 12 [[soneti|sonete]] dhe rreth tridhjetë ''Lettere''. Midis poetëve më interesantë të shkollës së Guittone-s, mbetet lukezi [[Bonagiunta Orbicciani]] të cilit Dantja në këngën XXIV të [[Purgatori]]t i beson detyrën e përcaktimit të mënyrës së re të vargëzimit, me emrin 'stilnovo'. Në të njëjtën kohë, lindën në [[Pistoia]], në [[Piza]] dhe në [[Firenca|Firence]], shkolla të tjera në mënyrë pak a shumë të përpiktë me Guittone-n. Përmenden [[Chiaro Davanzati]], që në ''Canzoniere'' e tij paraprin motivet stilnoviste, guelfi [[Monte Andrea]], të cilit i atribuohet ''trobar clus-i'' më i vlerësuar fiorentin, dhe [[Dante da Maiano]], që shkroi një ''Canzoniere'' në një stil të ndërmjetëm midis atij siçilian dhe atij guittonian. Nuk është provuar ekzistenca historike e poeteshës [[Compiuta Donzella]] të cilës i atribuohen, vetëm nëpërmjet një dorëshkrimi, tre sonete. ======''Il Dolce Stil Novo''====== ''Il dolce stil nuovo'' (i ëmbli stil i ri, nga italishtja) është një lloj lirike dashurie e rafinuar që u zhvillua në [[Firenca|Firence]] në [[Shekulli XIII|shekullin XIII]]. Përfaqësuesit e saj janë [[Guido Guinizelli]], [[Guido Cavalcanti]] dhe [[Cino da Pistoia]]. [[File:Cino da Pistoia.jpg|right|360x360px|Cino da Pistoia]] Karakteristikat e tij kryesore janë: * Sinqeriteti në shprehjen e ndjenjave në linjën e lirikës humane, popullore dhe thellësisht fetare të [[Françesku i Asizit|Shën Françesku të Asizit]]. * Prania e një natyraliteti pranveror në harmoni me njeriun duke rimarrë temën klasike të ''locus amenus''. * Muzikaliteti, ëmbëlsia, eleganca dhe eufonia në shprehjen formale. * Dashuria e konceptuar si një eksperiencë trashendente, që e vendos të dashuruarin në kontakt me diturinë, lumturinë dhe hyjnoren. * Femra përbënte një personifikim të idealit neoplatonik. Është një qenie engjëllore me natyrë qiellore e konceptuar si ''donna angelicata''. * Përdorimi i gjuhës popullore të [[Firenca|Firences]]: e folura toskane ose [[Gjuha italiane|italishtja]]. [[File:DanteFresco.jpg|thumb|left|''Dante Alighieri'', Andrea del Castagno, ''Cikli i burrave dhe grave të shquara'']] {{quote|text=Il dolce stil novo duhet vendosur, në kulturë, në ndjenjën që poetët patën për një poezi të re: ndjenjë e turbullt, e pa arsyetuar në mënyrë racionale. Duhet konsideruar si një aureolë letrare e ushqyer nga një kulturë shumë e ndjeshme dhe e zgjedhur me forma elegante dhe përpunuara, një një frymëzim të medituar që kërkonte zërin më intim të Dashurisë dhe që do të thotë ndjesinë që fshihej nën fjalë".<ref>Francesco Flora, ''Storia della letteratura italiana'', volumi I, Arnoldo Mondadori Editore, [[Milano]], [[1958]], fq. 62-63</ref>}} Midis fundit të shekullit XIII dhe viteve të para të atij pasues lindi [[Il Dolce Stil Novo]], një lëvizje poetike që, duke theksuar tematikën dashurore të lirikës korteze, e çon në një pjekuri shumë më të rafinuar. I lindur në [[Bolonja|Bolonjë]] dhe në vazhdim i lulëzuar në Firence, do të bëhej shpejt sinonim i kulturës së zgjedhur filozofike dhe kjo, siç e justifikon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 38</ref>, "''...shpjegon në këtë mënyrë se si poetët e rinj të shkollës së re e shikonin me përçmim, më shumë se siçilianët, rimatorët e grupit toskan, që i kritikonin se në njëfarë mënyre kishin borgjezuar poezinë dhe se u mungonte çiltërsia dhe rafinimi stilistik''". Emri i 'shkollës' së re nxiret nga Dantja. Kështu pohon Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', volumi I, ''Dalle origini alla fine del quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 79</ref> "Është e njohur se Dantja, duke hasur në një pjesë të Purgatorit, rimatori Bonagiunta Orbicciani, ndërsa na ofron emrin (të përshtatur tashmë prej kohësh nga tradita e vjetër) e shkollës ose grupit letrar në të cilin ai bën pjesë, duke e përkufizuar pastaj këtë "dolce stil novo" si një shkrim kur "Amore spira" (kur dashuria shuhet). Poetët e "Dolce Stil Novo-s" e kthejnë dashurinë në momentin qendror të jetës së shpirtit dhe zotërojnë një gjuhë më të pasur dhe të artikuluar se ajo e poetëve të shkollave paraardhëse. Doktrina e tyre "''i hiqte dashurisë çdo element tokësor dhe arrinte ta bënte jo një mjet, por mjetin për tu ngjitur kuptimin më të lartë të Zotit''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 39</ref>. Nismëtari i kësaj shkolle qe bolonjezi [[Guido Guinizelli]] dhe midis poetëve të tjerë, mbi të gjitha toskanë, përmenden të mëdhenjtë si [[Guido Cavalcanti]], vetë [[Dante Alighieri]], [[Cino da Pistoia]] dhe më të vegjël si [[Lapo Gianni]], [[Gianni Alfani]] dhe [[Dino Frescobaldi]]. I konsideruar si themeluesi i "dolce stil novo", për [[Guido Guinizzelli]]-n nuk të dhëna anagrafike të sigurta. Ai identifikohet nga disa me gibelinin Guido di Guinizzello i lindur në [[Bolonja|Bolonjë]] midis viteve [[1230]] dhe [[1240]], ndërsa nga të tjerë me njëfarë Guido Guinizello, një kryebashkiak i Castelfranco Emilia. Ai ka lënë, me canzone-n ''Al cor gentil rempaira sempre amore'', atë që duhet të konsiderohet si manifesti i "dolce stil novo-s" ku vihet në dukje identiteti midis zemrës fisnike dhe dashurisë dhe si xhentilesë që qëndron në cilësinë e shpirtit dhe jo në gjak. Ai rimerr pastaj me thekse sublime konceptin e krahasimit midis gruas dhe engjëllit, tashmë të vlerësuar nga Guittone d'Arezzo dhe nga poetët e tjerë të mëparshëm. Lindur në Firence nga një nga familet guelfe të pjesës së bardhë ndër më të fuqishmet e qytetit, [[Guido Cavalcanti]] përshkruhet nga bashkëkohësit e tijv ''"si kalorësi përçmues dhe vetmitar, i gjithi i përqëndruar në meditimin filozofik dhe gati me siguri një ndjekës i averroizmit"''<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 40</ref>. Qe mik me Dante Alighieri-n, që i kushtoi 'Vita Nova-n', dhe mori pjesë aktivisht në jetën politike fiorentine duke mbështetur 'Cerchi-t' kundër 'Donati-jve'. I dërguar në ekzil në Sarzana më 24 qershor [[1300]], u rikthye po atë vit në atdhe ku gjeti vdekjen në fund të gushtit të atij viti. 'Canzone-ja' më e famshme e Cavalcanti-t qe teoria "''Donna mi prega perch'io voglio dire''", në të cilën poeti e trajton dashurinë duke i dhënë një interpretim me karakter averroist, siç pohon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 40</ref>, dashuri është për Cavalcanti-n një ''"proces i inteligjencës që nga "veduta forma" (forma e dukshme) e femrës nxjerr idenë e bukurisë, të zotëruar në potencial dhe i bashkë-depërton"''<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 85</ref> dhe nuk është, si për Guinizelli-n, bekuese por ekstremisht tokësore dhe jep më shumë dhimbje se sa gëzime. Përkrahë tre silnovistëve madhorë (Guinizzelli, Cavalcanti dhe Dante) qenë katër poetë të tjerë që i përkisnin rrymës së 'Dolce stil novo-s'. Lapo Gianni, shkrimtar i shtatëmbëdhjetë krijimeve poetike të arritura deri më sot, kujtohet në sonetin e famshëm të Dantes "Guido, i' vorrei che tu e Lapo ed io": nga kjo supozohet se Dante ishte një mik i ngushtë me Lapon, sëbashku me Cavalcanti-n. Gianni Alfani, figurë me atribuim akoma të pasigurtë historik, kujtohet mbi të gjitha për "Ballatetta dolente-n" e tij. Njihej me Guido Cavalcanti-n, siç mund kuptohet nga një sonet e tij ("Guido, quel Gianni ch'a te fu l'altrieri") dhe ka kompozuar një numër rimash mjaft të reduktuar përkundrejt atij të stilnovistëve të tjerë. Dino Frescobaldi qe një poet shumë i dashur si nga bashkëkohësit<ref>Francesco Trucchi, Poesie italiane inedite di dugento autori dall'origine della lingua infino al secolo decimosettimo, Prato, [[1846]].</ref> ashtu dhe nga kritikët letrarë modernë<ref>Guasti, Storia del sonetto italiano corredata di cenni biografici e di note storiche.., Prato, [[1839]]</ref>. Mik intim i Dantes, poeti i madh i dëgoi shtatë këngët e para të kryeveprës së tij, dhe Dino ia riktheu duke e lutur që ta vazhdonte veprën. Stilnovisti i fundit qe Cino da Pistoia, i vlerësuar nga kritika si ndërmjetës mes stilit të Dantes dhe atij të Petrarkës<ref>Poeti del Duecento, a cura di G. Contini, 2 voll., Milano-Napoli, Ricciardi, [[1960]], vol. II, fq. 630</ref> dhe mjeshtri i vetë Petrarkës në muzikalitetin e poezisë dhe në efikasitetin e përdorimit të gjuhës vulgare. ====== Poezia komiko-realiste ====== Përkrahë lirikës korteze një vend të rëndësishëm i caktohet poezisë komiko-realiste: qartësisht e kundërt me spiritualitetin stilnovist, rryma komiko-realiste është zbavitëse dhe realiste, kultivon shijen e polemikës, rebelimit dhe komicitetit që zëvendësojnë atë të bukurisë ideale. [[Historiografia]] letrare ka sajuar shprehje të ndryshme për të përkufizuar një prirje poetike të karakterizuar nga përballja me tema të realitetit dhe të përditshmërisë në këndvështrimin përgjithësisht [[Parodia|parodik]]: flitet për poezinë borgjeze, poezi komiko-realiste, poezi realisto-zbavitëse. Etiketa që padyshim rezulton më përfshirëse është "poesia comico-realistica" ndërkohë që binomi jep të dhëna mbi stilin (komik, që manualet e [[retorik]]ës e vendosin përkundrejt atij tragjik. Stili komik lejon përdorimin e gjuhës triviale dhe është e përshtatshme për të trajtuar argumente të lidhura me përditshmërinë dhe botën lëndore) dhe mbi përmbajtjen (realiste). Ajo u përhap në [[Umbria]] dlhe në [[Toskana|Toskanë]] dhe e pati qendrën e saj në [[Siena]]. Midis poetëve më të rëndësishëm përmenden Rustico di Filippo, që ka lënë 58 sonete në të cilët vërehen ndikimet sikulo-guittoniane por edhe tema origjinale të lidhura me gjininë komike, Meo de' Tolomei, autor i disa soneteve me karakter karikaturor dhe xhulari aretinas, Cenne della Chitarra, që shkroi 'canzoni' të frymëzuara nga jeta fshatare. Por dy poetët më domethënës të poezisë komiko-realiste qenë [[Cecco Angiolieri]] dhe [[Folgore da San Gimignano]]. Kjo është një rrymë që lidhet me një traditë me prejardhje mediolatine, ajo e poezisë 'goliardia' që ishte përhapur në [[Shekulli XII|shekullin XII]] në [[Franca|Francë]], në [[Gjermania|Gjermani]] dhe në [[Italia|Itali]], por dhe ajo e 'fabliau-t'.<ref group="shpjegimi">krijim narrativ në vargje (distikë tetërrokësh me rimë përputhëse) me zanafillë nga poezia mesjetare franceze e 'langua d'oïl', e praktikuar veçanërisht në shek. e XIII. Me shtrirje të kufizuar (midis 100 dhe 600 vargjeve), 'fabliau-t' kanë karakterin e letërsisë evazive, shpesh me natyrë burleske (tregime mashtrimesh dashurore, shaka etj.) apo satire (kundër femrave, fshatarëve, klerit etj.). [http://www.treccani.it/enciclopedia/fabliau/ fabliau te kategoria Poesia in Letteratura në Enciclopedia Treccani]</ref> Ajo frymëzohet nga tema realiste (dashuria si vibrim ndjesishë, femra si krijesë tokësore) dhe me motive antikorteze (lartësimi i parasë, i lojës, i tavernës dhe të kënaqësisë). Efekti parodik arrihet pikërisht nga lartësimi i vlerave të kundërta me ato të stilnovistëve dhe korteze (oborrtare). Femra nuk është figura engjëllore, spirituale; dashuria nuk është eksperienca platonike, çmaterializimi por dashuria është vlerësuar si një vlerë tokësore, për tu konsumuar. Edhe gjuha është ajo e përditshme me kërkimin e fjalës efikase dhe të ngjyrosur sipas përdorimit të përplasjes në fytyrë dhe të ''vituperium-it'', me një përdorim të shpeshtë të diskutimit të drejtpërdrejtë dhe përdorimit të një zhargoni që mund të përkufizohet si "harbute". ====== Letërsia në prozë ====== [[File:Brunetto latini livre dou tresor.jpg|thumb|''Thesari'', libri I]] Pesha e prozës latine dhe franceze (të konsideruara si gjuhë më të përshtatshme për krijimet letrare) është akoma shumë e fortë në këtë periudhë prandaj proza vulgare, përkundrejtë poezisë, pati njëfarë vonese. I pari që dha modelet për gjuhën vulgare qe gramaticieni bolonjez Guido Faba që kuptoi rëndësinë që gjuha vulgare po fitonte në jetën e përditshme dhe në atë politike. Përgjatë [[Shekulli XIV|Treqintës]] u formua një përmbledhje novelash të shkruara në gjuhën vulgare fiorentine, me autor anonim, e titulluar 'Novellino' me synime morale dhe pedagogjike. Midis prozatorëve të tjerë të kësaj periudhe përmenden Salimbene de Adam, një frat françeskan nga [[Parma]], që shkroi kronika të shumta letrare në një latinishte të rafinuar dhe në të njëjtën kohë popullore që përfshinte edhe forma të shumta të gjuhës lombarde dhe asaj emiliane; Jacopo da Varazze, frat domenikan i bërë në vitin [[1292]] peshkop i [[Gjenova|Gjenovës]] që shkroi në latinisht një përmbledhje që shpejt u përhap në version të vulgarizuar; [[Brunetto Latini]], pa dyshim figura kryesore midis prozatorëve dueçenteskë që shkroi në 'langua d'oil' ''Thesarin'' ('Li livres dou Trésor'), një test enciklopedik që i përkthyer në vazhdim në gjuhën vulgare pati dy versione dhe që Dante e konsideronte një burim të çmuar për ''Komedinë'' e tij duke e përmendur si mësuesi ideal i këngës XV të [[Ferri]]t dhe il ''Il Tesoretto'' duke rimarr modelin e ''Roman de la rose''; Bono Giamboni hartoi një vepër me karakter alegoriko-didaskalik, ''Il libro de' vizi e delle virtudi'' duke krijuar për veprën e parë doktrinale autonome. Të shumta janë shkrimet që krijohen në gjuhën vulgare dhe në frëngjisht me karakter doktrinal dhe moralizues si "''Libro della composizione del mondo''" i Restoro d'Arezzo, një lloj traktati modern mbi [[gjeografia|gjeografinë]] dhe [[astronomia|astronominë]], "''Liber de regimine rectoris''" i fra' Paolino Minorita i shkruar në gjuhën vulgare veneciane duke ndjekur modelin latin dhe francez që mban sugjerime me karakter moral për ata që qeverisin, "''Trésor-i''" i [[Brunetto Latini]]t i shkruar në frëngjisht dhe nga po nga ky autor poema alegoriko-didaktike e mbetur pa përfunduar me titull "''Il Tesoretto''". Shumë proza të Dyqintës najnë më së shumti të përkthyera nga frëngjishtja dhe kanë karakter moral si "Dodici canti morali", "''Disticha Catonis''" dhe traktatet e Albertano da Brescia të përkthyer në gjuhën vulgare nga Andrea da Grosseto në vitin [[1268]] dhe nga pistojezi Soffredi del Grazia në [[1278]]. Vulgarizimi i Andrea da Grosseto-s mund të përkufizohet si vepra e parë në prozë në gjuhën italiane, pasi synimi i Grosseto-s ishte të përdorte një gjuhë kombëtare, bashkuese, e kuptueshme në të gjithë gadishullin, një gjuhë që ai e përkufizon pikërisht ''italica''<ref>''Dei Trattati morali di Albertano da Brescia, volgarizzamento inedito del 1268 fatto da Andrea da Grosseto'', nën kujdesin e Francesco Selmit, Commissione per i testi di lingua, Bologna, Romagnoli, [[1873]], Avvertenza, fq. XII-XIII.</ref>. Shembuj të tjerë gjenden në antologjinë "''Fiore di virtù''" që për traditë i atribuohet një "frate Tommaso" nga [[Bolonja]] dhe në "Introduzione alla virtù" i Bono Giamboni-t. Me vlerë më të madhe letrare janë disa vepra me karakter retorik që shohin një ngritje të shprehjes letrare dhe njëfarë sforcoje artistike në rafinimin e formave dialektore si te "''Rettorica''" e [[Brunetto Latini]]t dhe te "''Fiore di rettoricas''" gabimisht atribuar Guidotto da Bologna, por vepër e Bono Giamboni-t<ref>[http://archiviostorico.corriere.it/1994/ottobre/30/quando_studiavano_retorica_per_far_co_0_9410306968.shtml Cesare Segre te ''Corriere della Sera'' e datës 30 tetor 1994]</ref> dhe mbi të gjitha tridhjetë e gjashtë "Lettere" të Fra Guittone d'Arezzo, me karakter moral të gjykuara "''të rëndësishme sepse Guittone synonte që me të të themelonte një prozë letrare, duke u bazuar te retorika mesjetare duke ia përshtatur prozës vulgare ''Cursus'' të stilit roman dhe mënyrat e stilit isidorian''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1960]], fq. 41</ref>. Bëjnë pjesë te novelistika dhe kanë një stil gjuhësor me njëfarë origjinaliteti 'Libro de' sette savi' dhe 'Novellino'. "''Libro de' sette savi''" (Libri i shtatë të diturve) është përkthimi në gjuhën vulgare nga frëngjishtja e një përmbledhjeje të përbërë nga pesëmbëdhjetë novela lindur në [[India|Indi]] dhe në vazhdim e përkthyer dhe ripërpunuar në latinisht dhe në gjuhë të tjera aziatike dhe evropiane, ndërsa ''Novellino'' ose "''Le cento novelle antiche''" është një silog me njëqint novela që përmbajnë tregime biblike, [[legjenda]] kalorsiake ose me karakter [[mitologjia|mitologjik]] të shkruara nga një autor i panjohur afër fundit të shekullit. ====== Historiografia ====== [[File:Marco Polo - Battle of the King of Burma against the Mongols.jpg|thumb|Një faqe nga një dorëshkrim i 'Milione-s'.]] Edhe në veprat me karakter historiografik shkrimtarët e kësaj periudhe përdorin gjuhën franceze përkrahë vulgares dhe vazhdojnë një model tradicional që ishte ai i tregimit të një qyteti që nga zanafilla, zakonisht legjendare dhe ndonjëherë fantastike por që zotërojnë çështje me njëfarë interesi historiografik. Një shembull është "''Cronique des Veniciens''" i Martino Canal botuar në frëngjisht që shkon nga zanafilla e qytetit deri në vitin [[1275]], "''Cronichetta pisana''" e shkruar në gjuhën vulgare dhe kronika fiorentine e Ricordano Malispini-t që tregon zanafillën legjendare të [[Firenca|Firences]] dhe arrin deri në vitin [[1281]]. Midis veprave historike zakonisht mbahet në konsideratë ''Il Milione'' i [[Marco Polo]]-s që rrëfen tregime të udhëtimeve të bëra në Lindjen e largët nga viti [[1271]] deri në [[1295]] dhe nga vetë ai të diktuara në frëngjisht Rustichello da Pisa-s në [[1298]] ndërsa të dy ishin të burgosur në burgun e [[Gjenova|Gjenovës]]. ===== Treqinta ===== Në [[Shekulli XIV|shekullin XIV]] prirjet shoqërore dhe politike që ishin ndierë në shekullin paraardhës u shtynë deri në rënien e [[perandoria|perandorisë]] dhe të [[Kisha Katolike Romake|Kishës katolike]] ndërsa asistohet në afirmin e një spiritualiteti të ri që, siç shkruan Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 75</ref>, "''... konsiston në sensin gjithmonë e më energjik të interesave dhe të vlerave mondane dhe tokësore, jo në kundërvënie me ato fetare dhe tejmondane, por të çliruara nga këto dhe duke jetuar në autonominë e tyre. Po mbaronte [[Mesjeta]] në të gjitha aspektet e saj: papato dhe perandoria, shprehje të shquara të një konceptimi të veçantë dhe interpretimi historik, po perëndonin. Perandorët humbisnin gjithmonë e më shumë sensin e autoritetit të tyre të përbotshëm, dhe papët, në [[Avignone]], kishin hequr dorë nga idea e [[Roma|Romës]] të konsideruar vetëm si qendër të krishtërimit dhe po lindëte, përkundrazi, gjithmonë e më e gjallë idea e një misioni laik të [[Roma|Romës]], për tu bashkuar madhështisë së saj antike''". Lindi kështu një kulturë e re që do të bazohej në një studim të kujdesshëm dhe të përpiktë të [[lashtësia|lashtësisë]] klasike, gjithmonë e më e lirë nga paragjykime me karakter intelektual dhe me synim për të zgjeruar çdo formë mendimi. Dy shkrimtarët që në këtë periudhë "do të dëshmonin më mirë në veprat e tyre fazën komplekse të shëndrimit kulturor, shoqëror dhe politik të Treqintës"<ref>Rosanna Bisacca, Maria Paolella, ''L'Altra Biblioteca'', volume triennale, Lattes Editori, [[Torino]], [[2000]], fq. 226</ref> dhe që përfaqësojnë, në [[letërsia italiane|letërsinë italiane]], një moment kalimi midis kohës mesjetare dhe [[Humanizmi]]t, janë [[Françesko Petrarka]] dhe [[Giovanni Boccaccio]]. ====== Midis 'Duecento-s' dhe 'Trecento': Dante Alighieri ====== [[File:Dante Luca.jpg|thumb|left|Dante në një afresk të [[Luca Signorelli]]-t]] {{quote|text=Nuk ka dyshim se (Dante Alighieri), përfaqëson sintezën supreme të prirjeve themelore shpirtërore dhe artistike të kësaj kohe|<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia di letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 28</ref>}} E gjithë letërsia e shekullit XIII sintetizohet në linjat e saj themelore nga [[Dante Alighieri]] dhe, siç shkruan Giulio Ferroni<ref>Giulio Ferroni, ''Storia della letteratura italiana'', Volumi II, te kapitulli ''Dante e il nuovo modello letterario'', Mondadori, [[Milano]], [[2006]]</ref>, krijon në të njëjtën kohë modele të përcaktuara për të gjithë letërsinë italiane. Formimi i tij kulturor dhe përvoja e tij e parë si poet i "dolce stil novo-s" shpalosen në fundin e shekullit XIII, por pjesa më e madhe e veprave të tij (duke përfshirë edhe ''Komedinë'') u shkruajtën në njëzet-vjeçarin e parë të [[Shekulli XIV|shekullit XIV]]. Dante lindi në Firenze në maj të vitit [[1265]] nga një familje guelfe me kushte modeste shoqërore edhe pse i përkiste fisnikërisë së ulët dhe vdiq në [[Ravena]] në vitin [[1321]]. Artin e retorikës e mësoi nga [[Brunetto Latini]] ndërsa artin e rimave në mënyrë autodidakte dhe poezia do të mbetej gjithmonë qendra e jetës së tij. {{quote|text=... dhe me këtë gjë që unë e kisha parë vetë artin e thënises së fjalës në rimë, nisa të bëja një sonet|autor=Dante Alighieri|source=Vita Nuova}} Poezitë e para të Dantes janë të ndikuara nga stili i [[Guittone d'Arezzo]]-s por, pas njohjes së Guido Cavalcanti-t, ai zbuloi një mënyrë të re për të bërë poezi. '''Vita nuova''' është një vepër thellësisht e bazuar te ''dolce stil nuovo''. Nëpërmjet soneteve dhe këngëve lirike të ndërthurura me prozë shpjeguese, përshkruan dashurinë e tij platonike për Beatriçen. Sipas të dhënave që vetë Dantja ka lënë te ''Convivio'', ai e krijoi 'la Vita Nuova' në [[1293]], tre vite pas vdekjes së [[Beatrice Portinari]]t. Kjo ishte një vepër në vargje përzier me prozë që përmbante njëzet e pesë sonete, katër 'Canzone', një [[balada|baladë]] dhe një 'stanza' veç disa prozave të prirura për të shpjeguar arsyet e ndarjejeve të poezive apo të rrëfimit të fakteve që qenë shkaku i krijimit të tyre. Aty Dantja tregon dashurinë e tij për Beatriçen që nga takimi i parë deri në vitet që pasojnë vdekjen e saj. Një shembull i konceptimit dashuror të Dantes, si pararendës i [[Rilindja|Rilindjes]] në karakterizimin e femrës si një 'donna angelicata', është soneti «Tanto gentile e tanto onesta pare» ('shumë e sjellshme dhe e ndershme duket') që i përketë veprës ''Vita nuova'' ('Jeta e re'). "Le Rime" përmbajnë të gjitha ato krijime poetike që kanë mbetur pa një pa një renditje të përpiktë dhe në vazhdim të renditura nga kritikët modernë. Bëjnë pjesë poezi rinore ku ndihet ndikimi i shkollës guitoniane ose të ndikimit të Cavalcanti-t por edhe që tani me karakter peronal dhe stilnovist dhe shumë 'canzoni' me karakter alegorik dhe didaktik. "Il Convivio" u krijua midis viteve [[1304]] dhe [[1307]] dhe në synimet e Dantes duhet të konsistonte në një traktat enciklopedik i përbërë nga pesëmbëdhjetë libra nga të cilët një parathënie dhe të tjerët si koment të katërmbëdhjetë 'canzone-ve' me karakter alegorik. Në të vërtetë poeti krijoi vetëm katër: parathënia dhe kometi i 'canzone-ve' "Voi che intendendo il terzo ciel movete", "Amor che nella mente mi ragiona", "Le dolci rime d'amor ch'io solia". Vepra e quajtur "De vulgari eloquentia", e krijuar nga Dantja po në vitet e "il Convivio". Ajo duhet të jetë hartuar të paktën në katër libra por poeti shkroi vetëm të parin dhe katërmbëdhjetë kapitujt e të dytit. Aty trajtohet zanafilla e gjuhësisë, diskutohet për gjuhët evropiane dhe në mënyrë të veçantë për ato romanse si dhe bëhet një klasifikim në katërmbëdhjetë grupe të dialekteve të gjithë gadishullit italian.[[File:Michelino DanteAndHisPoem.jpg|thumbnail|456px|''Dante dhe poema e tij'' afresk i Domenico di Michelino në [[Santa Maria del Fiore]], [[Firence]] ([[1465]])]] ''De Monarchia'', gati me siguri e hartuar midis viteve [[1312]] dhe [[1313]] është një vepër e përbërë nga tre traktate të shkruar në gjuhën latine, ku autori do të demostroi nevojën e e një [[monarkia|monarkie]] universale për të ruajtur mirëqenien e botës (libri I), ku pohon se me të drejtë institucioni i perandorisë ka përvetësuar popullin roman (libri II) dhe si në mënyrë të drjetpërdrejtë nga [[Zoti]] lindi monarkia e përkohshme (libri III). Vepra, megjithëse përfaqëson maturinë e plotë të mendimit politik të Dantes nuk është, siç pohon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 62</ref> ''"... një traktat i teknikës politike - dhe Dante i përbuzte problemet e shkencës së pastër – por një interpretim fetar i të ardhmes së njerëzve në bashkëjetesën njerëzore dhe të ligjeve si dhe parimeve që Zoti ka paracaktuar për qeverisjen dhe rendin e saj"''. Nën emrin "Epistole" janë përmbledhur trembëdhjetë letra të shkruara në latinisht nga Dantja për personazhe të shquar të kohës së tij, në të cilat trajton tema të rëndësishme të jetës publike. "Le Egloghe" janë dy krijime në latinisht të shkruara në [[Ravena|Ravenë]] midis viteve [[1319]] dhe [[1320]] në përgjigje të Giovanni del Virgilio, një profesori në Universitetin e Bolonjës, që i kishte adresuar një 'carme' (këngë ose poezi nga latinishtja), ku e fton të mos humbas kohë me gjuhën vulgare por të shkruaj diçka në gjuhën e kultivuar për të marr kurorën me dafina për poezinë. Dante pranon se dëshiron vlerësimin poetik por pohon se dëshiron që ta arrijë me poezinë vulgare që po shkruan.[[File:Portrait de Dante.jpg|thumb|Portreti i Dantes realizuar nga [[Sandro Botticelli]]|majtas]] ''Quaestio de aqua et terra'' është një traktat me karakter shkencor i lexuar në [[Verona]] përpara klerit në janarin e vitit [[1320]] në të cilin, Dante, për kundërshtuar një pasazh të [[Aristoteli]]t, mbështet tezën se në glob tokat e dala nga uji janë më të larta se uji. Megjithatë kryevepra e tij është '''[[Komedia Hyjnore]]''', një alegori madhështore në terciana të kryqëzuara (formë metrike e krijuar nga Dantja), në të cilën vetë autori, i shoqëruar nga poeti latin [[Virgjili|Virgjil]], përshkon [[Ferri]]n dhe [[Purgatori]]n derisa Dantja, i shoqëruar nga Beatriçia, sodit [[Parajsa|Parajsën]]. "Komedia Hyjnore" ("La Divinna Commedia") është një [[poema|poemë]] me karakter didaktiko-alegorik nën formën e vizionit të shkruar në gjuhën vulgare (në tw folurwn vulgare tw Toskanës) në tercina të kryqëzuara vargjesh njëmbëdhjetërrokësh. Ajo është e përbërë nga 100 këngë dhe e ndarë në tre kantikë me tridhjetë e tre këngë plus këngën hyrëse të kantikut të parë. Data e saktë që mund të tregoj kur nisi Dantja ta shkruante poemën nuk është e saktësuar nga asnjë dokument, por të shumë janë studiuesit të prirur të besojnë se ajo u nis duke filluar nga viti [[1307]] gjatë ekzilit të poetit dhe që kantiku i [[Ferri]]t dhe ai i [[Purgatori]]t janë shkruar më para se prilli i vitit [[1314]] ndërsa [[Parajsa]] është për tiu caktuar viteve të fundit të jetës së Dantes. Natalino Sapegno pohën<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 136</ref> se ''"... ajo u nis konkretisht në vitet e ekzilit – si duket e mudshme, rreth vitit 1307 -... dhe është mjaft e mundur që (sipas një indicieje të dhënë nga 'Vita di Dante' e Boccaccio-s) poeti largohej nga Firencia në [[1306]], ndërsa qëndronte pranë Malaspina-s, nisi një vepër në lavde ('lode') për Beatriçen nga ai e filluar para ekzilit... është sigurisht para prillit 1314 mund të diskutohej për një libër "quod dicitur Comedia et de infernalibus inter cetera multa tractat", si vepër tashmë e publikuar dhe përhapur. Është për tu supozuar për më tepër se Ferri dhe Purgatori qenë publikuar të dy pak pas vdekjes së Arrigos së VII, dhe që vetëm Parajsa u hartua në vitet e fundit të jetës së Dantes; kundër opinionit të atyre kritikëve që besojnë se e gjithë vepra është për tju atribuar viteve pas 1313-ës".'' ''Komedia Hyjnore'' u shqua për energjinë shprehëse, përjetimin emocional dhe origjinalitetin e imazheve të sajë. Tema qendrore është fati trashendent dhe reflektimi rreth shpirtit njerëzor, e gjitha e krijuar në një konceptim të botës që që bashkon komponenten e krishtërimit me elemente të tjera të mara nga kultura klasike e lashtësisë greko-latine. ====== Françesko Petrarka ====== [[File:Ritratto di francesco petrarca, altichiero, 1376 circa, padova.jpg|thumb|Portret i Françesko Petrarkës, nga Altichiero, afërsisht viti [[1376]]]] Me [[Françesko Petrarka|Francesko Petrarkën]] hapet, në kulturën e [[Italia|Italisë]] dhe [[Evropa|Evropës]], një epokë e re. Ai, siç shkruan Sapegno, në fakt mund të konsiderohet ''ati shpirtëror'' i [[Humanizmi]]t duke qenë te ai ''tashmë ishte shumë e fortë dëshira për të njohur antikët, të mblidhte në numër të madh veprat, për të nxjerë nga harresa ato që preheshin në pluhurin e bibliotekave të manastireve''<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 167</ref>. [[Françesko Petrarka]] ([[1304]]-[[1374]]), lindi në [[Arezzo]], por me origjinë fiorentine, do të ishte kulmi i [[humanizmi]]t para-rilindas. Veprat e tij të shumta në latinisht dhe italisht përfshijnë tema dhe çështje të ndryshme, që nga epika e zgjedhur historike në latinisht si te ''Africa'', në të cilën përshkruan luftëra punike, deri te lirika e tij, që modeloi të gjithë poetët e e mëvonshëm të [[Rilindja|Rilindjes]], të përfaqësuar nga ''Canzoniere'' ([[1350]]) e shkruar në [[gjuha italiane|italisht]] dhe të frymëzuar nga e dashura e tij, Laura, duke kaluar në një poemë alegorike të shkruar gjithashtu në gjuhën vulgare: ''I Trionfi'' ''(Triumfet).'' Biri i një noteri nga [[Firenca|Firencia]] që duhet të strehohej në [[Avinjoni]] me familjen dhe kishte punuar pranë oborrit papnor, [[Françesko Petrarka]] u rrit kështu larg nga shoqëria komunale italiane dhe kjo ''largësi aq sa e dytyruar aq edhe fatsjellëse'', siç pohon Asor Rosa, e ambientoi "''ti shikonte gjërat nga një këndvështrim që i tejkalonte lokalizmat dhe regjonalizmat italiane për tu bërë pika e vëzhgimit të kulturës, për sa e tillë"''<ref>Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 44</ref>. Françesko Petrarka, së bashku me vëllain më të vogël, Gherardo, futet nga i ati në studimin e jurisprudencës në fillim në [[Montpellier]] dhe më pas në [[Bolonja|Bolonjë]] që konsiderohej qendra kryesore e studimeve evropiane. Ai iu përkushtua me seriozitet studimeve dhe zgjeroi në atë periudhë kulturën e tij latine në [[1326]], me vdekjen e të atit, u rikthye me të vëllain nga Avinjoni i vendosur ti braktiste studimet e të drejtës civile. Më [[6 Prill|6 prill]] [[1327]] u takua me një vajzë të quajtur Laura, identiteti i të cilës ka mbetur i panjohur dhe u dashurua. Nga kjo dashuri do të lindnin shumë nga poezitë e tij lirike në gjuhën vulgare dhe disa në latinisht. Afër vitit [[1330]], pasi i kishte kaluar ato vite në mënyrë moskokëçarëse dhe mondane, Françesko u vetëdijësua se ishte e nevojshme të gjente një punë dhe vendosi të ndërmerrte karrierën kishtare që në ato kohë të jepte mundësinë futeshe në mjedise dinjitarësh të oborrit papnor. Në [[vjeshta|vjeshtën]] e vitit [[1330]] u bë kështu kapelan i familjes së kardinalit Giovanni Colonna dhe në [[1335]] iu dha nga papa [[Benedikti XII|Benedikti i XII]] rregulli i Lombez. Në [[dhjetori]]n e vitit [[1336]] u vendos në [[Roma|Romë]] i ftuar nga peshkopi Giacomo Colonna dhe me rikthimin e tij nga Avinjoni, e kapur nga një krizë morale dhe fetare, bleu një shtëpi të vogël në Valchiusa në bregun e Sorgas ku, larg nga buja e quteteve të mëdha, iu dedikua hartimit të veprave të tij më të mira. Kësaj periudhe i përkasin, përveç shumë lirikave që në vazhdim do të përfshiheshin në ''Canzoniere-n'' e tij, ''De viris illustribus'', një përmbledhje biografish të romakëve të shquar që nga [[Romuli]] deri te [[Çezari]] si dhe nisi poemën epike në ekzametër kushtuar [[Shipion Afrikani]]t të titulluar ''Africa''. Me të arritur tashmë famën dhe kërkues i arritjes së një vlerësimi letrar për veprat e tij, projektoi të kurorëzohej poet dhe, i ftuar nga Senati roman që nga Universiteti i Parisit, e pranoi ftesën nga [[Roma]], ku më [[8 prill]] [[1341]], pasi qëndroi tre ditë në [[Napoli]] për tu ekzaminuar nga mbreti [[Robert Anzhuini, u kurorëzua me dafina në [[Campidoglio]] nga senatori Orso dell'Anguillara. Gjatë rikthimit nga [[Roma]] ndaloi në [[Parma]] i ftuar i Azzo da Correggio-s, ku përshkoi, duke e alternuar me qëndrimin në kodrat e Selvapiana-s, vjeshtën dhe [[vera|verën]] e [[1341]] duke përfunduar kështu versionin e parë të "''Africa-s''". Në [[1342]] u rikthye në Avinjon dhe në [[1343]] filloi të shkruante ''Secretum-in'', një vepërz në formën e dialogut midis vetë Petrarkës dhe [[Shën Agustini]]t ku "na ka lënë rrëfimin më të plotë dhe më të sinqertë të kundërshtive të tij të brendshme"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 201</ref> dhe hartoi lutjet e shkruara në vargje latinisht duke ndjekur modelin e [[Psalmi|psalmeve]] të [[Bibla|Biblës]], të quajtur "''Psalmi poenitentiales''" ku thërret ndihmën e [[Zoti]]t për të tejkaluar gjendjen e përshtjelluar ku gjendej. [[File:Jeanne Ière de Naples, dite la Reine Jeanne, comtesse de Provence.jpg|thumb|Giovanna Anzhu, mbretëresha e Napolit]] Në [[Shtatori]]n e vitit [[1343]] u rikthye në [[Italia|Itali]] dhe u vendos fillimisht në [[Napoli]] pranë mbretëreshës Giovanna Anzhuine me detyrën ambasadorit të papa [[Klementi VI|Klementit të VI]] ku vazhdoi të shkruante librat e ''Rerum memorandarum'' që, të mbetura të papërfunduara, duhet të ishin, në synimin e autorit, një listë e strukturuar episodesh dhe [[anekdota]]sh historike të futura në kategori specifike që kishin të bënin me virtyte të veçanta morale. Në vazhdim u vendos në [[Modena]], në [[Bolonja]] dhe në [[Verona]] si dhe në [[1345]] u rikthye në [[Provenca|Provencë]] ku qëndroi për dy vite gati gjithmonë në Valchiusa ku shkroi për Philippe de Cabassoles traktatin ''De vita solitaria'' dhe ''De otio religiosorum'' për vëllain Gherardo që kishte hyrë në urdhërin monastik të çertozinëve. Shkroi në këtë periudhë [[egloga]] latinisht që në vazhdim do të përmblidheshin në ''Bucolicum carmen'' dhe në një nga këto shpjegon se përse vendosi të dorëhiqej nga shërbimi pranë kardinalit Colonna dhe të rikthehej në [[Italia|Itali]]. I entuziazmuar nga reforma e tentuar politike e Cola di Rienzo-s u nis në vitin [[1347]] i drejtuar për në [[Roma|Romë]] por në [[Gjenova]] e arriti lajmi që ngjarjet kishin degjeneruar dhe kështu ai nisi të shëtiste nëpër qytete të ndryshme dhe në [[Parma]] i arriti lajmi i vdekjes së Lauras. Në fakt në [[1348]] kishte shpërthyer [[murtaja]] dhe për shkak të saj do të vdiste mbrojtësi i tij, kardinali Colonna, dhe shumë miq të tij. Ndërkohë kishte shkruar paraprakisht ''I Trionfi'' (Triumfet), atë të [[Dashuria|Dashurisë]] dhe atë të [[Dlirësia|Dlirësisë]] dhe në këtë periudhë do të shkruante atë të [[Vdekja|Vdekjes]] veç risitemimit të poezive italiane në 'Canzoniere' duke i shtuar edhe të reja, për të mbledhur letrat e tij në librin ''Familiari'' që paraprihej nga kushtimi ndaj mikut Ludwig von Kempen dhe të fillimit të mbledhjes së ''Epistole metriche'' kushtuar Barbato da Sulmona. Në vjeshtën e vitit [[1350]] u vendos në [[Roma|Romë]] për jubileun pasi kishte qendruar në [[Firenca|Firence]] ku njohu Boccaccio-n, takoi Francesco Nelli-n, Zanobi da Strada-n dhe Lapo da Castiglionchio. Në [[qershori]]n e vitit [[1351]] u rikthye për një kohë të shkurtër në Avinjon dhe në [[1353]] u rikthye në atdhe, që në vazhdim e la vetëm në raste të rralla. Nga viti [[1353]] deri në [[1361]] qëndroi në [[Milano]] pranë Viskontëve dhe për ta realizoi misione të ndryshme diplomatike. Në Milano Petrarka shkroi ''De remediis utriusque fortunae'' dhe shumë lirika të reja dhe letra duke nisur rishikimin e 'Canzoniere-s' dhe të përmbledhjes epistolare, përpunimi i të cilës zgjati shumë kohë. Siç shkruan Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio della storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 183</ref> "për tu futur në personalitetin petrarkeskë nevojiten mbi të gjitha shumë përmbledhjet epistolare të shkrimtarit, nga të cilat mund nxiren shumë të dhëna për jetën e tij si dhe për përzemërsitë e tij ashtu si dhe mendimin e tij".[[File:Laura e Petrarca.jpg|365x365px|thumb|Laura dhe Petrarka te ''Il Canzoniere''.|majtas]] Midis viteve [[1361]] dhe [[1370]] Petrarka banoi pjesërisht në [[Padova]] dhe pjesërisht në [[Venecia]] por vitet e tij të fundit u hidhëruan për vdekjen e të birit Giovanni dhe të nipit Francesco, i biri i të bijës Eletta. Gjatë atyre viteve vazhdoi korrespondencën me Boccaccio-n dhe u mor seriozisht me rishikimin e veprave të tij duke i forcuar raportet e miqësisë me zotërinë e atëhershme të Padovas, Francesco Novello Carraresi dhe në [[1368]], me insistimin e tij, u trasferua në atë qytet. Në [[1370]], pasi ndërtoi një shtëpi në Arquà në kodrat Euganei, shkoi për të banouar me të bijën Francesca, Eletta dhe të shoqin, duke i pritur me gëzim vizitat e Francesco I da Carrara dhe të miqve të tjerë. Përgjatë viteve të fundit të jetës së tij iu dedikua traskriptimit të ''Canzoniere-s'', përmbledhja me rima që u shkruan në periudha të ndryshme të jetës së tij, përfundoi poemën alegorike të shkruar në tercina të quajtur ''I Trionfi'' që do të publikohej pas vdekjes së autorit si dhe përfundoi "''Seniles''". Në Arquà e gjeti vdekja më [[9 Korrik|9 korrik]] [[1374]] dhe sipas dëshirës së tij iu kryen nderimet e fundit solemne në praninë e zotit të Padovas. ''Il Canzoniere'' (i titulluar fillimisht në latinisht ''Rerum vulgarium fragmenta)'' por i shkruar në italisht) përbëhet nga 300 sonete dhe gati 50 poema të larmishme (''Canzone'', [[madrigali|madrigale]]) të dedikuara dashurisë së tij të pa rikthyer për Laura-n. Ndjenjat humanizohen me respektin për ''dolce stil nuovo'' dhe poemat e ''Vita nuova''. Laura është një femër reale (megjithëse e idealizuar dhe e paarritshme), që shkakton te poeti një larmi të madhe emocionesh kundërshtyese. Dashuria përshkruhet psikologjikisht me shumë hollësi. Motivet e tij do të mereshin nga e gjithë poezia perëndimore në të ardhmen. ====== Giovanni Boccaccio ====== [[File:Giovanni Boccaccio.jpg|thumb|Portreti i Giovanni Boccaccio-s nga një stampë e shekullit XIX]] [[Giovanni Boccaccio]] ([[1313]]–[[1375]]) i dha udhë ''novella-s'', nëpërmjet një rrëfimi të shkurtër me temë dashurore. Është përgjithësisht i njohur për ''[[Dekameroni]]n'', përmbledhje prej njëqint tregimesh që vërtiten rreth tre temave: dashurisë, zgjuarsisë njerëzore dhe rastësia. "Boccaccio, si Petrarka, ishte i vetëdijshëm për vlerën e kulturës klasike latine dhe greke, e ndjerë si shtysë për një qytetrim të ri dhe edhe ai përdor dhe përsos gjuhën vulgare që, në prozën e tij, merr një larmi tepër të madhe tonesh dhe pasuri fjalori si dhe struktura sintaksore"<ref>Rosanna Bicacca Maria Paolella, ''L'altra biblioteca'', volume triennale, Lattes, [[Torino]], [[2000]], fq. 231</ref>. Temat janë gati gjithmonë profane, me ton të mentalitetit borgjez që kishte nisur të merrte formë në [[Firenca|Firence]]. Janë të shpeshta subjektet me femra që mashtrojnë burrat e tyre. Ndërfuten shpesh këngë popullore italiane në vargje. Biri i jashtligjshëm i Boccaccio di Chellino, një tregëtar i shoqërisë së familjes Bardi të [[Firenca|Firences]], Giovanni lindi, siç kujtojnë kritikët bashkëkohës, në Certaldo dhe vetëm dymbëdhjetë vjeç dërgohet nga i ati në [[Napoli]] që të mësonte artin e tregëtisë. Por Giovanni-t, që nuk kishte prirje praktike, nuk i pëlqente ai tip profesioni dhe në moshën tetëmbëdhjetë vjeçare i ati i lejoi më në fund të ndiqte studime të tjera. Filloi kështu, gjithmonë me dëshirën atërore, të studionte të drejtën kishtare, por këto studime i ndoqi me pak entuziazëm ndërsa, vetë, krijonte një kulturë të gjerë duke lexuar mbi të gjitha klasikët latinë dhe letërsinë bashkëkohëse franceze. Atëherë ishte koha e monarkisë së Robert Anzhuinit, ku "ndikimet kulturore që ndërthureshin ishin të pasura dhe të shumëfishta, si dhe rendi artistik dhe figurativ, veçse letrar"<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di Storia della letteratura italiana,'' La Nuova Italia, Firenze, [[1986]]</ref> dhe i riu Boccaccio, i pranuar në oborrin e mbretit, bëri miqësi me peronalitete të larta, si astronomi gjenovez Andalò del Negro dhe bibliotekarin mbretëror [[Paolo da Perugia]] si dhe në atë botë të pasur me kulturë dhe shkëlqim u gjet përsosmërisht vetëvetja. Në periudhën napoletane bëjnë pjesë veprat e tij të para midis të cilave romani në prozë ''Il Filocolo'', [[poema]] në oktava e quajtur ''Il Filostrato'', që merr spunto nga një episod i "''Roman de Troie''" i [[Benoît de Sainte-Maure]] dhe një tjetër poemë përsëri në oktava, ''Teseida'', që bazohej në modelin e ''[[Eneida|Eneidës]]'' së [[Virgjili]]t dhe nga ''Tebaida'' e [[Stacio]]s. Në [[1340]] Boccaccio, i thirrur nga i ati që kishte pësuar dëme të mëdha ekonomike si pasojë e falimentimit të Banca dei Bardi, duhej të rikthehej në [[Firenca|Firence]] dhe në vitet pasuese dihet pak për ato që i ndodhën. Ka të dhëna për një qëndrim të tijin në [[Ravena|Ravenë]] pranë oborrit të Ostasio I da Polenta dhe në [[Forlì]] në [[1347]] ose në fillim të [[1348]] pranë Francesco degli Ordelaffi. Në [[1349]], për shkak të vdekjes së të atit, ai u rikthye në Firence nëse, siç sugjeron Sansone<ref>Mario Sansone, ''Compendio di Storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, [[1956]]</ref>, "... nuk ishte kthyer në vitin e mëparshëm për të parë me sytë e tij, siç pohon në hyrjen e Dekameronit, tmerret e murtajës". Në periudhën e kthimit në Firence bëjnë pjesë dy vepra, të hartuara midis viteve [[1341]] dhe [[1342]], që si të mëparshmet ndjejnë ndikimin e Dantes dhe që lartësojnë dashurinë për Fiammetta-n, si poema e hartuar në moshën pesëdhjetë këngë në tercina të titulluar "''Amorosa visione''" dhe "Comedia delle ninfe fiorentine" e quajtur edhe ''Ninfale d'Ameto'', një tregim i përzier me prozë dhe këngë në tercina. Pa dyshim më e mira është vepra "''Elegia di Madonna Fiammetta''", e shkruar midis vitit [[1343]] dhe [[1344]], një tregim në prozë që tregon dashurinë e tij të palumtur për gruan, te e cila është parë, nga disa kritikë, një zhvillim i fort psikologjik edhe pse, siç pranon Asor Rosa<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 52</ref>, ''"... gjykimi i De Sanctis, që e përkufizon "një faqe të historisë intime njerëzore, e arritur në një formë serioze dhe të drejtpërdrejtë", gabime të një paraprirje të pavullnetshme, duke ngjyrosur konturnet gati sikur bëhej fjalë për një roman psikologjik të gjysmës së dytë të Tetëqintës, e rëndësishme është praktikisht përpjekja e objektivizimit që Boccaccio realizon përkundrejt një fushe mjaft komplekse dhe në mënyrë autobiografike trysnuese e frymëzimit të tij"''. Midis viteve [[1343]] dhe [[1354]] Boccaccio shkroi veprën e fundit të tij para [[Dekameroni]]t, pa dyshim midis më të mirave të veprave të tij minore. Bëhet fjalë për një vepër të shkruar në formën e poemës në 473 oktava me titull ''Ninfale fiesolano'' që merr spunto nga një përrallë mbi zanafillën e [[Fiesole]]-s dhe të Firences. Veprave minore, dhe ndoshta që i përkasin periudhës napoletane, duhet ti shtohet poema e shkurtër e hartuar në tercina me titull ''Caccia di Diana'' dhe vepra në prozë ''Il Corbaccio'' hartuar në vite vështirësisht të datueshëm (edhe pse së fundmi Giorgio Padoan<ref>Giorgio Padoan, ''Sulla datazione del Corbaccio'', te ''Il Boccaccio e Le muse'', Firenze, [[1978]], fq. 199-228</ref> e vendos me njëfarë sigurie në vitin [[1365]]), që, megjithëse duke mos pasur vlerë të veçantë artistike, shënon momentin që paraprin në jetën e shkrimtarit krizën e tij fetare. Të krijuara në një hark të gjatë kohor janë ''Le Rime'' të tij, që, duke ndjekur skemën e kohës, alternon lirikat e dashurisë me ato të përkushtimit dhe pendesës në të cilat ai, megjithëse rimerr temat e "Dolce stil novo-s", për aksente dhe stil që kanë një realizëm të ri. Poeti ndërkohë kishte fituar famë të madhe dhe i besoheshin, edhe për aftësitë e tij oratorike, detyra prestigjoze si ambasador pranë oborreve të ndryshme. Në [[1350]] u dërgua pranë zotërve të [[Romagna|Romanjës]], në [[1351]] në [[Tiroli|Tirol]] pranë markezit të [[Brandenburgu|Brandeburgut]], Ludviku i [[Wittelsbach]]ut dhe përsëri, në [[1354]] pranë papa [[Inoçenti VI|Inoçentit të VI]] në Avinjon dhe në midis [[1365]] - [[1367]] në [[Roma|Romë]] pranë papa [[Urbani V|Urbanit të V]]. Në këtë periudhë, dy janë zhvillimet më të rëndësishme në jetën e Boccaccio-s: miqësia me Petrarkën dhe kriza fetare e [[1362]]. Njohja e Petrarkës që ai admironte që nga vitet rinore, ndodhi për herë të parë në Firence në [[1350]] dhe Boccaccio-ja pati rastin ta rishikonte vitin pasues në [[Padova]], në [[1359]] në [[Milano]] dhe në [[1363]] në [[Venecia|Venecie]]. Me Petrarkën ai mbajti një korrespondencë konstante të përzemërt dhe, kur në [[1374]] poeti vdiq, e vajtoi humbjen me fjalë të sinqerta dhimbjeje. Ndërkohë që erdhën vështirësi të rënda ekonomike dhe vuajtje fizike që e lanë në një gjendje të rëndë melankolie duke e hedhur në një krizë të thellë besimi. Në këtë periudhë ai iu dha me intesitet të madh studimeve me karakter mbi të gjitha moral, fetar dhe asketik. Në fund të vitit [[1362]], viti i krizës, poeti u vendos në [[Napoli]] për të kërkuar një sistemim, por mbeti i zhgënjyer nga pritja e ftohtë e Niccolò Acciaiuoli-t, qoftë edhe nga vërejtja e shumë ndryshimeve që qyteti kishte pësuar pas luftrave civile. Vitet e fundit të jetës së Boccaccio-s i jetoi midis Certaldo-s dhe Firences ku iu kushtua studimit të klasikëve antikë dhe Dantes si dhe nisi studimin e grekëve me ndihmën e Leonzio Pilato-s, një eruditi greqist që e kishte studion në Firence. Në shpirtin e Boccaccio-s gjenden për më tepër të gjithë aspektet e Humanizmit italian, që nga ai [[filologjia|filologjik]] deri te ai [[retorik]] dhe [[stilistika|stilistik]] si dhe spiritual aq sa ai vëren, siç shkruan Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1956]], fq. 107</ref>, "''... ushtrimin e poezisë, dhe më në përgjithësi, të sensit të jetës në mënyrë të re dhe të freskët''". Midis veprave të tij me karakter erudit përmenden "''Bucolicum carmen''" e shkruar midis viteve [[1351]] dhe [[1366]] e hartuar nga gjashtëmbëdhjetë [[egloga]] në të cilat ai risjell shumë ngjarje bashkëkohëse dhe të jetës së tij; "''De casibus virorum illustrium''" me karakter moral, i shkruar midis viteve [[1356]] dhe [[1374]] ku trajton të gjithë ata personazhe, duke nisur nga [[Adami]], që kanë rënë nga një gjendje e lumtur në mjerim; "''De claris mulieribus''", i hartuar në të njëjtët vite të veprës së mëparshme, që konsiston në një traktat [[biografia|biografik]] për gra të famshme, që nga [[Eva]] deri te mbretëresha Giovanna I e Napolit dhe një vepër me karakter [[gjeografia|geografik]], ''De montibus, silvis, fontibus, lacubus, fluminibus, stagnis seu paludibus et de nominibus maris'' i shkruar në vitet që shkojnë nga viti [[1362]] në vitin [[1366]] në të cilin, duke marr në analizë shumë emra gjeografikë të hasur në veprat e klasikëve, jep informacione të gjera. Më i madhi nga traktatet e tij erudite është megjithatë ''Genealogia deorum gentilium'', vepër e përbërë nga pesëmbëdhjetë libra që formojnë një [[enciklopedia|enciklopedi]] të vërtetë mitologjike dhe që tregon për ato kohë një erudicion me të vërtetë të jashtëzakonshëm dhe që, veç përfshirjes së poetikës së tij, gjendet edhe mbrojtja e veprës dhe në përgjithësi vetëmbrojtja e autorit si mbledhës dhe tregues përrallash<ref>Da Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1956]], fq. 108</ref>. Ndikimi i Dantes, që vërehej në veprat e tij të para, tashmë rindihet fortësisht në veprën e realizuar midis viteve [[1357]] dhe [[1362]] të titulluar ''Trattatello in laude di Dante'' ku Boccaccio lartëson cilësitë morale dhe intelektuale të poetit të madh te "''Commento alla Commedia''". Në [[1373]] i jepet detyra të lexoi dhe komentoi përpara publikut "La Commedia". Por leksione që ai mban në kishën e Santo Stefano di Badia, duhet të ndërpriteshin para komentimit të Ferrit - kënga e shtatëmbëdhjetë për shkak të sëmundjes së përkeqësuar për tu tërhequr në Certaldo ku do të vdiste më [[21 Dhjetor|21 dhjetor]] [[1375]]. [[File:1916-a-tale-from-the-decameron-.jpg|thumb|456px|Dhjetë të rinjtë protagonist të Dekameronit në një pikturë të John William Waterhouse, ''A Tale from Decameron'', [[1916]], Lady Lever Art Gallery, [[Liverpool]]]] Sipas arsyetimit të kritikës vepra e maturisë së plotë të Boccaccio-s është ''[[Dekameroni]]'' i hartuar midis viteve [[1348]] dhe [[1353]], një seri me njëqint novela që, të futura në një kornizë origjinale narrative, mbeten të bashkuara nga e njëjta gjendje shpirtërore që ''"është dashuria për jetën në plotësinë e qenies së tij, të parë me zemër të zbrazur nga çdo shqetësim moral dhe fetar si dhe nga një ekzaltim i përzemërt për lulëzimin e saj: jeta që është lojë dhe çështje fati, çështje aty e lumtur dhe e gëzuar, aty dramatike dhe deri tragjike"''<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[1960]], fq. 110</ref>. Rëndësia e ''[[Dekameroni]]t'' mbështetet kryesisht në prozën e kujdesshme dhe elegante, që vendosi një model për tu ndjekur nga shkrimtarët e ardhshëm të [[Rilindja|Rilindjes]], por edhe në krijimin e modelit të përgjithshëm të novelës oborrtare të të ardhmes, jo vetëm në [[Italia|Itali]] nëpërmjet të ashtuquajturve ''novellieri'' ([[Mateo Bandello]] dhe Giraldi Cinthio), por në të gjithë [[Evropa|Evropën]], si në rastin e ''El Patrañuelo'' të [[Juan de Timoneda]] apo ''Novelas ejemplares'' të [[Miguel de Cervantes]]. ====== Shkrimtarët minorë ====== Siç shkruan Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Introduzione ai Poeti minori del Trecento'', në ''Pagine di storia letteraria'', [[Palermo]], Manfredi, [[1960]], fq. 197-200</ref> "''Treqinta karakterizohet, në krahasim me shekullin paraardhës (ku merr rëndësi mbizotëruese përvoja e lirikës së dashurisë, nga siçilianët deri te stilnovistët, pasqyrohet në formën e vetëdijshme të doktrinës së De vulgari eloquentia), nga shumësia e jashtëzakonshme dhe larmia e zërave ku shprehet ndjenja e një kulture letrare mjaft komplekse dhe gjithashtu më e shpërndarë dhe e bindur në shumë nxitje mos-përputhëse''". ====== Lirika ====== Vlera poetike e lirikës së prodhuar në këtë shekull, pa marr në konsideratë Petrarkën, është mjaft e dobët dhe, megjithëse vërehet sforcua për të konservuar stilin e "Dolce stil novo-s", vërehet se ajo është "''e zbrazur nga substanca më intime''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 253</ref>. Për tu veçuar midis rimatorëve të shumtë aulik të kësaj periudhe janë, në fillim të shekullit pizani Fazio degli Uberti për 'canzone-t' politike dhe mbi të gjitha për rimat e dashurisë në të cilat përzien ndikimin e poezisë stilnoviste, provencale, petrarkeske dhe të rimave të ngurta të Dantes; padovani Matteo Correggiaio dhe, në fund të shekullit, fiorentini Cino Rinuccini, poezia e të cilit shfaq ndikimin e Dantes, veç modelit petrarkesk. Midis rimatorëve të ndryshëm të kësaj periudhe shumë janë rimator oborresh, mbi të gjitha në Italinë veriore, që zotërojnë frymëzim të dobët dhe pak kulturë, që shëtisin nga një zotëri te tjetri duke vënë në shërbimin e tyre poezinë jo aq të përputhur me ndjenja të thella por nga synime 'adulacioni'. Midis këtyre rimatorëve shquhet Antonio Beccari nga [[Ferrara]], nga i cili kanë mbetur disa rima me karakter dashuror dhe politik, tre 'frottola' me stil xhularesk dhe disa lirika me stil konfensional dhe Francesco di Vannozzo nga Padova që jetoi në gjysmën e dytë të shekullit pranë disa oborreve, si ai i Carrares-ëve, të Scaliger-ëve dhe të Viscont-ëve dhe që ka lënë midis rimave të tij politike tetë sonete nën titullin ''Cantilena pro comite Virtutum'', disa rima [[autobiografia|autobiografike]] me karakter rrëfimtar, katër 'frottola' dhe disa sonete dashurie që, megjithëse rimarrin stilin petrarkesk në mënyrë të trashë, nuk janë pa freski ndjenjash. ====== Letërsia në prozë dhe në vargje ====== Edhe në gjysmën e dytë të shekullit XIV Firencia mbeti një qendër e gjallë kuluturore ku lulëzoi një letërsi në prozë dhe në vargje më së shumti me karakter konfensional, të përbëra nga reflektime, anekdota dhe paralajmërime që ka midis autorëve të denjë për tu përmendur Antonio Pucci-n që ka lënë, në një metrikë popullore dhe me leksik të vrullshëm, një vepër të gjerë dhe të larmishme që përfshinë sonete, 'sirventes' katërnarë, kapituj dhe 'cantari' që zotërojnë "''një karakter të sinqertë dhe të freskët poezie si dhe njëfarë prirjeje për të riprodhuar ndjenjat e thjeshta të popullit në mes të të cilit dhe për të cilin ai shkruante''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 260</ref>. Te Pucci dallohet ndikimi i Dantes, kulti i të cilit tashmë ishte shumë i gjallë në Toskanë dhe jo vetëm, siç tregojnë komentarët e shumtë të Komedisë që në kët periudhë lulëzojnë. Lulëzon edhe në këtë periudhë dhe prap në Firence një gjini e re poezie për muzikë që shprehet në formën e baladës, të madrigalit dhe të 'caccia-s' pranë të cilës renditet vepra e Giovanni Fiorentino-s që u identifikua nga Pasquale Stoppelli me një xhular me emrin "Malizia Barattone"<ref>Pasquale Stoppelli, Malizia Barattone (Giovanni di Firenze) autore dell'opera "''Il Pecorone''", te "Filologia e critica" II (1977)), fq. 1-34</ref> me përmbledhjen e tij të baladave që në brendësi të veprës së tij të titulluar "''Il Pecorone''", gjendej një përmbledhje me novela me frymëzim bokaçesk, përfaqësojnë pjesën më të arrirë. Por midis shkrimtarëve që i afrohen në këto vite këtyre dy gjinive letrare, më domethënësi është fiorentini [[Franco Sacchetti]] midis veprave të të cilit bëjnë pjesë "''Il libro delle rime''" dhe ''Il Trecentonovelle'', "''autor në të cilin shpalosen aftësi të sigurta shkrimtari: aftësi në skicim, nëse jo "personazhe" të mirëfilltë, të paktën gjurmë të gjalla; siguri në përshkrimin e skenave të turmës, të konfuzionit dhe të trazirave; lirshmëri e një sintakse popullore; pëlqimi për një gjuhë sa më të gjallë dhe diturake, e kultivuar me sukses nga të gjithë shtresat gjuhësore''"<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Palumbo (editore), [[1968]], fq. 99</ref>. ====== Letërsia devocionale ====== [[File:Domenico Beccafumi 025.jpg|thumb|''Stigmatat e Shën Katerinës nga Siena'', Domenico Beccafumi, rreth [[1515]]]] Përgjatë të gjithë Treqintës lulëzoi edhe një letërsi e shumtë me karakter fetar që shprehej në formën e predikimeve, traktateve, letrave devocionale, lavdeve, vepra me karakter hagjiografik etj. Midis shkrimtarëve fetar të Treqintës përmenden në kuadër të traditës domenikane frati Jacopo Passavanti që përmblodhi në një traktat me titull "''Specchio di vera penitenza''" të gjitha predikimet që kishte mbajtur në [[1354]] gjatë periudhës së kreshmës dhe Domenico Cavalca, autor i "''Vite dei Santi Padri''" dhe teksteve të shumta latinisht, veç soneteve, lavdeve dhe 'serventese-ve'. Në kuadrin françeskan hasen "''I Fioretti di San Francesco''" hartuar nga një autor toskan anonim që konsiston në një përmbledhje me legjenda që kanë të bëjnë me jetën e shenjtorit të përkthyera dhe reduktuara në kuadrin e përrallave me karakter popullor nga një tekst latinisht të publikuar në [[Marche]] që i përket fundit të shekullit XIII me titull "''Actus beati francisci et sociorum eius''". Përsëri në Treqintën një vend domethënës zë Caterina Benincasa (e njohur si Katerina nga Siena)për të cilën kanë mbërritur 381 "Lettere" dhe "''Dialogo della Divina Provvidenza''" që u shkruan nga dishepujt e saj nën diktimin me një shkrim që "''lidh mënyrat e stilit biblik dhe të letërsisë së shenjtë me impresionizmin dhe aty për atyshmërinë e një gjuhe popullore''"<ref>Roberto Mercuri, ''La letteratura del Trecento in Toscana'' in ''Letteratura italiana'', Einaudi, Firenze, [[2007]], fq. 570</ref>. Në kuadër të krijimeve lavdërore treçentiste, shquhet Bianco da Siena, bashkëkohës dhe bashkëqytetar i Katerinës nga Siena si dhe autor i lavdeve të shumta. ====== Historiografia ====== [[Historiografia]] në gjuhën vulgare pasqyron karakteristika kryesore të qytetërimit të Treqintës me historitë e tij apo kronikat që "''dalin jashtë nga kufijtë e ngjushtë dhe të thatë të kronikave mesjetare, ku ishin aqë të magëta kuptimi dhe zgjedhja e fakteve, kujdesi i lidhjeve logjike, rëndësia e karaktereve individuale... pasqyrë e shkëlqyer e një qytetërimi, në të cilin lufta politike është më larmishme, e lëvizshme dhe e apasionuar, lidhjet tregëtare më intensive, kultura gjithmonë e më e gjerë dhe e hapur''"<ref>Natalino Sapegno, Compendio di Storia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 282</ref>. Kronistët më të njohur në gjuhën vulgare të kësaj periudhe janë dy shkrimtarët fiorentinë, [[Dino Compagni]] dhe [[Giovanni Villani]] përkatësisht autorë, i pari i "''Cronica delle cose occorrenti ne' tempi suoi''", ku tregon ngjarjet duke nisur nga viti [[1280]] deri në [[1312]] dhe i dyti një "''Nova Cronica''" të ndarë në dymbëdhjetë libra nga të cilët gjashtë shkojnë që nga kulla e [[Babilonia|Babilonisë]] deri te zbritja në Itali e [[Karl Anzhuini|Karlit Anzhuin]] dhe gjashtë të tjerët nga viti [[1265]] deri në [[1348]]. ==== Katërqinta ==== Me vdekjen e Petrarkës dhe të Boccaccio-s dhe pas një lulëzimi të madh treçentesk në Katërqintën u asistua në një fenomen të çuditshëm që, sipas mendimit të shumë kritikëve, "''duket se e ndërpret ecurinë e nisur në dekadat e para të dyqintës''"<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Firenze, [[1968]], fq. 103</ref> dhe shfaqet "''një nga më të ndyrat e historisë sonë letrare''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 288</ref> për të mos folur, siç thotë Migliorini, madje për një "''krizë kuatroçenteske''"<ref>Bruno Migliorini, ''Storia della lingua italiana'', Sansoni, Firenze, [[1971]], fq. 240</ref>. Letrarët e kësaj periudhe mohuan, duke e përbuzur, të gjithë punën e bërë gjatë dy shekujve të mëparshëm për ta bërë gjuhën vulgare të denjë të quhej gjuhë letrare dhe hartuan jo më në gjuhën vulgare, por në latinisht, duke arritur ta konsideronin veprën e Dantes, Boccaccio-s dhe Petrarkës, siç shkruan Leonardo Bruni<ref>Leonardo Bruni, ''Dialogi ad Petrum Paulum Histrum'', Istituto Nazionale sul Rinascimento, [[1994]]</ref> në dialogun e parë me mikun Pietro Istriano për veprën e tij të shkruar në latinisht të quajtur ''Ad Petrum Paulum Histrium'', vetëm "''poezi për këpucarët dhe furrtarët''". ===== Humanizmi ===== Por kjo periudhë, e ashtuquajtur e [[Humanizmi]]t, që nën shumë aspekte mund të duket si stanjacion, në të vërtetë është vetëm një "''moment pauze dhe reflektimi; një moshë e studimeve kritike dhe filologjike të apasionuara; një lloj rikthimi i mundimshëm dhe i pavetëdijshëm në zanafillën e qytetërimit tonë, nëpërmjet të cilit gjithë kuptimi i jetës dhe të idealeve njerëzore rinovohet dhe në të njëjtën kohë vihet në jetë një trasformim i kulturës dhe të shijes letrare, që shfaqet plotësisht në fund të shekullit në shpirtrat dhe në format e poezisë së re''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 288</ref>. [[File:salutati.jpg|thumb|Imazh që portretizon Coluccio Salutati-n, i ardhur nga një dorëshkrim i Biblioteca Laurenziana në Firence]] Lëvizja e Humanizmit u përhap me shpejtësi të madhe në të gjithë Italinë dhe, megjithëse duke marr karaktere të ndryshme sipas qendrave të përhapjes, ruajti karakteristika të përbashkëta, për shkak të formimit dhe karakteristikave barazitare, por mbi të gjitha nga përdorimi i përbashkët i gjuhës latine. Latinishtja e humanistëve, si ajo e Petrarkës, është latinishtja klasike, ajo që kishin rizbuluar nëpërmjet teksteve antike të [[Ciceroni]]t, të [[Quinto Ennio]]-s, të [[Virgjili]]t, të [[Oraci]]t, të [[Katuli]]t dhe të [[Ovidi]]t dhe që, me një studim të kujdesshëm [[filologjia|filologjik]], e risjellin në jetë. Qendra më e rëndësishme humaniste lindi në [[Firenca|Firence]] dhe nismëtari i humanizmit fiorentin qe [[Coluccio Salutati]], nxënës i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe zbulues i ''Epistulae ad familiares'' i [[Ciceroni]]t, që me traktatet e tij dhe epistolarin e pasur qe një përhapës i rëndësishëm i studimeve të reja letrare. Lëvizja pati vazhdim në Firence me studiues të tjerë autoritarë si [[Niccolò Niccoli]], që transkriptoi vepra të shumta në gjuhën e lashtë greke dh atë latine si dhe hartoi një guidë për të rigjetur dorëshkrime në [[Gjermania|Gjermani]], Leonardo Bruni nga [[Arezzo]], që veç përkthimit nga greqishtja të veprave të shumta, qe autori i një ''Historia fiorentina'' e shkruar në këndvështrimin klasikexhant në imitim të [[Tit Livi]]t dhe [[Ciceroni]]t dhe në fund [[Poggio Bracciolini]] që, gjatë udhëtimeve të tij të shumta në [[Franca|Francë]] dhe në [[Gjermania|Gjermani]], zbuloi vepra antike duke sjell kështu në publik ''Institutionies oratoriae'' të [[Mark Fab Kuintiliani|Markus Fabius Quintilianit]], ''Silvae-t'' e Publius Papinius Stacit, ''Punica'' e Silius Italikus dhe ''De rerum natura'' e [[Lukreci]]t. Në [[1429]] u gjet në Lodi, nga peshkopi Gerardo Landriani, ''Brutus-i'' i [[Ciceroni]]t dhe në [[1429]] [[kardinali]] Giordano Orsini përvetëson një dorëshkrim që e konservonte në dymbëdhjetë komedi të [[Plauti]]t që deri në atë moment nuk e njihte askush. Në fushën e historiografisë humaniste, që pati si model veprën e Tit Livit, kujtohet romani Lorenzo Valla që diti të përballoi ''"probleme filosofike, historike, kulturale, kudo duke vendosur një kritikë të lirshme që paraprinte më së miri drejtimin e mendimit të [[Rilindja|Rilindjes]]''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, Milano-Messina, [[1960]], fq. 137</ref> Përkrahë Lorenzo Valla-s meriton të përmendet figura e humanistit forlez Flavio Biondo që vendosi metodën shkencore në studimet historike duke nisur me veprën e tij ''Roma instaurata'' shkencën e [[arkeologjia|arkeologjisë]], ajo e aretinit [[Leonardo Bruni]] dhe ankonasit Ciriaco d'Ancona. Humanistët, shumë nga të cilët ishin në shërbim të zotërve italianë si sekretarë kancelarë, qenë edhe shkrimtarë të flaktë letrash më së shumti me përmbajtje politike, por edhe private. Në këtë sektor të dytë i rëndësishëm është epistolari i lënë nga [[Poggio Bracciolini]] që, në bazë të modelit ciceronian, shkroi letra të pasura me humanitet dhe ndjenja. Merita e humanistëve qe ajo që ripastruan doktrinën [[aristoteli]]ke nga të gjitha ato alterime të bëra nga arabët dhe nga skolastika mesjetare si dhe mbi të gjitha se zbuluan në tërësinë e saj veprën e [[Platoni]]t ndaj të cilit u drejtua parapëlqimi i tyre. Kushtuar Platonit qe lëvizja e lindur në Firence me në krye [[Marsilio Ficino]]-n që, nën mbrojtjen e Mediçve, mblidhte në Villa medicea di Careggi, atë që në vazhdim do të quhej ''[[Accademia neoplatonica]]'', personazhe të shumtë të ditur. Për më tepër përmenden Giannozzo Manetti, [[Giovanni Pico della Mirandola]] dhe [[Cristoforo Landino]] që ditën të konceptojnë një dinjitet të ri të njeriut duke paraparë atë që do të ishte filozofia moderne që do ti kishte fillimet e saj në [[Rilindja|Rilindjen]] italiane. ===== Letërsia deri në mesin e Katërqintës ===== Në gjysmën e parë të shekullit pranë letërsisë humaniste në latinisht lindi edhe një letërsi në gjuhën vulgare qoftë me karakter devocional dhe vlerë mediokre, ashtu dhe me karakter artistik dhe me natyrë të ngritur. Në letërsinë me karakter fetar u hartuan lavde, predikime dhe paraqitje të shenjta që shpesh, pranë argumentit të shenjtë, ''"strehonin edhe personazhe dhe skena të një realizmi të brutal dhe popullor, që afronin akoma më mirë spektaklin me shijet popullore që asistonte në sheshe dhe që duhet të nxirte mësim dhe kënaqsi''."<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Palumbo (editore), [[1968]]</ref> Midis autorëve të letërsisë devocionale meritojnë të përmenden fiorentini Feo Belcari, Bernardino da Siena si dhe [[Girolamo Savonarola]] që, megjithëse jetoi në gjysmën e dytë të shekullit, mund të vendoset midis tyre për traktatet e tij me karakter moral, lavdet e tij dhe mbi të gjitha për predikimet e tij të zjarrta. Midis prozatorëve minorë përmenden edhe memuaristët, si skulptori [[Lorenzo Ghiberti]], tregëtari Giovanni Morelli dhe piktori [[Cennino Cennini]] që shkroi ''Il Libro dell'arte'', një nga traktatet e para teknike mbi pikturën. Nuk munguan novelistët që vazhdonin traditën treçenteske si Giovanni Gherardi, autor i një romani me titull ''Il Paradiso degli Alberti'', Giovanni Sabadino degli Arienti që shkroi një përmbledhje novelash të titulluara ''Porretane'' dhe më i vlerësuari [[Giovanni Sercambi]], autor i një ''Novelliere'' në imitim të [[Dekameroni]]t. Midis shkrimtarëve në vargje të gjysmës së parë të Katërqintës duhen përmendur disa shkrimtar të konsideruar të oborrit dhe të popullit. Në vazhdim të traditës treçenteske vazhduan të recitoheshin 'cantare-t', të krijoheshin të reja dhe prodhimi i vargjeve me subjekt politik dhe të tipit komiko-realist. Midis shkrimtarëve më të njohur me karakter burlesk (shakatorë) përmendet Domenico di Giovanni, mbi të gjitha Burchiello, që krijoi sonete të shumta 'caudati', ku rimerte stilin e poezisë zbavitëse dhe të 'frottola-ve' të Treqintës. Midis poetëve zbavitës që jetuan pranë oborreve kuatroçenteske përmenden Antonio Cammelli, i quajtur '''il Pistoia''' që pati shumë famë pranë oborreve veriore dhe që jetoi pranë oborreve të 'Da Correggio-ve', të 'Estens-ëve' dhe të [[Ludovico il Moro]]. Ai kompozoi sonete me karakter satirik ku paraqitej shoqëria e kohës së tij. Gjithmonë pran oborreve të ndryshme lindi edhe një poezi më aristokratike që rimerrte traditën petrarkeske dhe të lirikës oborrtare të gjysmës së dytë të Treqintës. Midis poetëve të kësaj periudhe qenë të shquar [[Giusto de' Conti di Valmontone]], autor i 'canzoniere-s' të titulluar ''La bella mano'', Benedetto Gareth, i mbiquajtur Chariteo, autor i një 'canzoniere' të titulluar ''Endymione'' dhe [[Serafino de' Cimminelli]] i njohur me pseudonimin ''Serafino Aquilano'' që qe edhe muzikant. ===== Letërsia pas mesit të Katërqintës ===== [[File:Leon Battista Alberti.jpg|left|thumb|Statuja e L.B. Albertit në një nike të Galleria degli Uffizi]]Në mes të shekullit letërsia në gjuhën vulgare u fuqizua dhe mbizotëroi koncepti që gjuha italiane qe e barabartë me atë latine për aftësinë për të shprehur çdo koncept ose imagjinatë siç do të thoshte [[Leon Battista Alberti]] në hyrjen e librit të II të ''Quattro libri della famiglia'': {{quote|text=rrëfej se ajo gjuhë e vjetër latine është e pasur dhe shumë e zbukuruar; por nuk shoh aq shumë sa që gjuha e sotme toskane ti mbaj mëri që në të çdo gjë sado shkëlqyer e shkruar na vjen keq... Dhe qoftë sa thonë ajo antikja e mësuar nga të gjithë njerëzit, plotë me autoritet, vetëm sepse në të shumë të shquar shkruan, me siguri e ngjashme do të jetë edhe jona, nëse të diturit do të duan, me studimin e saj të gjerë dhe vigjilent, të kthehet në të lëmuar dhe të pastër".<ref>Leon Battista Alberti, në ''Proemio'', ''Opere volgari'', nën drejtimin e C. Grayson, volumi I, Laterza, [[Bari]], [[1960]]</ref>}} Qe pikërisht Alberti, shembull tipik i njeriut të Humanizmit dhe të Rilindjes, që promovoi në Firence një garë publike në poezi, 'il Certame coronario', për të treguar kush qenë potencialet e gjuhës së folur. Për të dëshmuar se si gjuha vulgare dhe letërsia morën një dinjitet të ri janë komentet për [[Komedia hyjnore|Komedinë hyjnore]] të [[Cristoforo Landino]]s, komenti për rimat e Petrarkës nga ana e Francesco Filelfo-s dhe epistola e [[Angelo Poliziano]]-s që shoqëronte rimat e vjetra të ''Përmbledhjes aragoneze'' ku lëvdohet gjuha toskane. Gjatë gjithë gjysmës së dytë të Katërqintës, pra gjuha vulgare dhe gjuha latine u alternuan dhe shpesh u pranëvendosën në të njëjtët shkrimtar, siç mund të vërehet duke analizuar veprat e Poliziano-s, të Jacopo Sannazzaro-s, të Albertit dhe shumë të tjerëve. Letërsia e re që lindi pati një karakter të ngritur dhe aristokratik sepse ata që u rikthyen në gjuhën vulgare e bënë në një bazë letrare, të bindur, siç shkruan Landino, që "për të qenë një "toskan i mirë" duhet të ishe "latin i mirë", dmth. njohës e latinishtes"<ref>Cituar në Giuseppe Petronio, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', Palumbo, Firenze, [[1968]]</ref>. Alberti, një nga figurat më poliedrike të [[Rilindja|Rilindjes]] qe jo vetëm humanist dhe shkrimtar në gjuhën vulgare por u interesua edhe për [[arkitektura|arkitekturën]], [[muzika|muzikën]], [[matematika|matematikën]], [[kriptografia|kriptografinë]], [[gjuhësia|gjuhësinë]], [[filozofia|filozofinë]] dhe [[teoria|teorinë]] e [[Historia e arteve pamore|artet figurative]]. Si shkrimtar ai realizoi një komedi në latinisht me titull ''Philodoxeos fabula'' (''dëshiruesi i lavdisë''), ''Intercoenales'' (''Dialogjet konvivialë''), tre libra në gjuhën vulgare të quajtur ''De pictura'' (Mbi pikturën), dhjetë libra mbi arkitekturën të quajtur ''De re aedificatoria'', ''Dialoghi della tranquillità dell'anima'', ''Momus'' ose ''De Principe'' dhe ''Quattro libri della famiglia''. [[File:Leonardo self.jpg|thumb|Autoportret, rreth [[1513]], [[Torino]], Biblioteca Reale]] Superior ndaj Albertit nëpërmjet një personaliteti poliedrik qe [[Leonardo da Vinçi]] por që nuk ka një vend të rëndësishëm në aktivitetin letrarë por në atë të arteve dhe të shkencës. Nga Leonardo zotërojmë një seri me pasazhe që ai zgjodhi dhe katalogoi me titullin ''"Trattato sulla pittura"'' dhe disa skica dhe fragmente ideshë që ai kishte zakonin ti fiksonte në letër ndonjëherë duke iu dhënë një dukje si përralla të vogla apo apologjishë që kanë njëfarë karakteri letrarë. [[Lorenco de' Mediçi]], i quajtur i Mrekullueshmi, qe promotori në [[Firenca|Firence]] i letërsisë së re në gjuhën vulgare si dhe miku dhe mbrojtësi i humanistëve si Ficino dhe Cristoforo Landino. Ai, i lidhur me traditën e Treqintës, donte që letërsia e atij shekulli të përhapej dhe ai vetë u përpoq ta imitonte në shumë vepra, veçanërisht në ato rinore. Përreth Lorenco de' Mediçit, ku ishte formuar një rreth poetësh, letrarësh dhe artistësh, jetoi [[Angelo Poliziano]] që, i trasferuar vetëm 16 vjeç në Firence dhe duke njohur që atëherë greqishten e lashtë dhe latinishten, nisi të përkthente në ekzametra latinë ''[[Iliada|Iliadën]]''. U çmua për aftësitë e tij nga i Mrekullueshmi që e ftoi në oborrin e tij në fillim si mësues i të birit, Piero dhe në vazhdim i besoi katedrën pranë Studios fiorentine të latinishtes dhe greqishtes, detyrë që poeti e mbajti deri në vdekjen e tij të ndodhur në [[1494]]. Ai krijoi në gjuhën vulgare disa vepra të rëndësishme nga këndvështrimi letrarë dhe poetik, si ''Stanze per la giostra'' dhe ''Favola di Orfeo''. Në rrethin e poetëve mediçeas bënte pjesë për një farë periudhe edhe [[Luigi Pulci]] që shkroi një poemë në oktava të titulluar 'il Morgante' që rimerr motivet dhe teknikën karolinge të 'cantare-ve'. Lindur në kështjellën e familjes në Scandiano në [[1441]] nga Lucia di Nanni Strozzi dhe Giovanni Boiardo, qe gjithmonë i lidhur me familjen [[d'Este]] për vasalitet të feudit të Scandiano-s, që do të ishte ai vetë ta mbante së bashku me kushëririn Giovanni midis viteve [[1460]] dhe [[1474]]. [[Matteo Maria Boiardo]] qe intelektual dhe poet i spikatur i gjysmës së dytë të [[Shekulli XV|Katërqintës]]. Ati i atribuohet një 'canzoniere amoroso', ''Amorum libri tres'', dhjetë egloga përgjithësisht të quajtura ''Pastorale'', por mbi të gjitha''Orlando Innamorato'', një poemë epike narrative e papërfunduar në oktava që do të ishte lënda e ''Furioso-s'' së [[Ludovico Ariosto]]-s, veç, natyrisht, krijimeve poetike rinore (shpesh në latinisht) dhe përkthimeve nga greqishtja. [[File:Niccolo Machiavelli uffizi.jpg|thumb|Statuja e [[Niccolò Machiavelli]]-t në Galleria degli Uffizi|majtas]] ==== Pesëqinta ==== Figura orientuese e shijes poetike rilindase qe [[Pietro Bembo]], që shkroi këngë petrarkiste dhe sonete, por mbi të gjitha, u kthye në arbitrin e letërsisë italiane të kohës së tij. Dekadat e para të Pesëqintës panë një prodhimtari letrare me nivel të jashtëzakonshme, në gjini të ndryshme letrare. Shkohet që nga poema e Ariosto-s, '[[Orlando furioso]]', deri te ''Il Principe'', traktat i teorisë politike të [[Niccolò Machiavelli]]-t; nga ''Il Cortegiano'' i [[Baldassarre Castiglione]]-s deri te lirikat petrarkeske të [[Pietro Bembo]]s. Në këtë periudhë, që shtrihet afërsisht deri në fund të vitit [[1530]] dhe që mund të identifikohet plotësisht me [[Rilindja|Rilindjen]], përvoja e pasur e humanizmit fillon ti lërë vendin një rregullimi progresiv të formave dhe gjuhëve. Nuk është e rastësishme që Ariosto zgjodhi për poemën e tij gjuhën vulgare toskane përkundrejt asaj emiliane të përdorur nga [[Matteo Maria Boiardo]]. Nga ana tjetër, diskutimi mbi gjuhën letrare, që zë intelekte të mprehta me reflektime me interes të madh, sjell në një zgjidhje pak a shumë përfundimtare falë ''Prose della volgar lingua'' të Bembos ([[1525]]), ku mbështet përsosmërinë e toskanes letrare të identifikueshme në poezinë e [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe në prozën e [[Giovanni Boccaccio]]-s. Vlerat e trajtuara nga letërsia klasike, me të cilën rizbulohet pamje të gjera dhe filozofia neoplatonike konvergojnë në idenë e njeriut si individ plotë me potenciale, padron i ekzistencës së vetë, i thirrur për të dhënë prova të gjenialitetit të vetë në rrethana konkrete të historisë dhe të realizoi në momente të ndryshme të jetës një harmoni ideale dhe të rafinuar. Mjedisi i oborrit dhe fenomeni i përhapur i mecenatizmit u ofrojnë shkrimtarëve të kohës kornizën dhe kushtet e përshtatshme për të ndjekur ato modele ideale; por kjo nuk pengon që të ndonjë që e zhvesh plotësisht, edhe pse me ironi të matur, përmbysjen e atij mjedisi të idealizuar, dmth. mungesa e autonomisë (Ariosto); apo kush pikërisht nga reflektimi këmbëngulës mbi veprat e antikëve dhe mbi "përvojën e vazhdueshme të gjërave moderne" nxirrte norma me lirshmëri të padëgjuar për veprimin politik (Machiavelli). Një kontribut shumë domethënës drejt përcaktimit të "rregullave" për shkrimin letrar erdhi nga përkthimi, në [[1536]], i ''Poetikës'' së [[Aristoteli]]t, deri në atë moment e njohur vetëm indirekt dhe pjesërisht nëpërmjet ''Ars poetica-s'' së [[Oraci]]t. Përkthimi zgjoi menjëherë ethet e studimit dhe komenteve, që gjithësesi shkuan në një drejtim jo plotësisht koherent me synimet e filozofit grek. Në fakt ai – siç është e qartë për lexuesit aktualë të ''Poetikës'' (e mbijetuar në formë shumë të gjymtuar) – nuk nënkuptonte të ofronte norma për krijimtarinë letrare, për përshkruante dhe organizonte për sa letërsia greke kishte prodhuar deri në atë kohë. Argumentimet e Aristotelit mbi gjinitë e ndryshme letrare, mbi elementet që përbënin tekstin poetik, mbi synimet e letërsisë dhe kështu me radhë u interpretuan nga studiuesit e Pesëqintës si norma për tu ndjekur në mënyrë besnike për të arritur përsosmërinë e poezisë. Sipas këtij kuptimi të ngurtë, poezia - në tre gjini: [[poezia epike|epike]], [[poezia lirike|lirike]] dhe dramatike – duhej të propozohej në qëllim edukativ për tu arritur nëpërmjet kënaqësisë (në versionin e [[Oraci]]t thuhej ''miscere utile dulci'' (përzierja e të dobishmes me kënaqësinë). Prirja preceptiste e letërsisë konvergoi shpejt me një riafermim të parimit të autoritetit (''ipse dixit'') në fusha të ndryshme të kulturës dhe me nevojat e një rikthimi në moralitetin dhe religjiozitetin e promovuar nga Këshilli i Trentos (1545-1563). Ky orientim normativ, që u zhvillua në shkrimet e [[Sperone Speroni]]t, Gian Giorgio Trissino-s dhe shumë të tjerëve, u fut në kundërshtim me prodhimtarinë e shumtë dhe të larmishme të dekadave të para të Pesëqintës. Për shembull, një vepër që kishte marr menjëherë sukses dhe përhapje të gjerë si 'Orlando furioso', kishte mospërputhje me normat e përpunuara: nuk mund të quhej poemë epike, për praninë mjaft të dobët të motiveve tipike të asaj gjinie dhe mbizotërimi i fantazisë, i ironisë, të kënaqsisë si synim kryesor (edhe pse jo i vetmi). Gjithësesi nuk ishte sigurisht e mundur të injoroje vlerën dhe pikërisht për këtë u mat me të, për të kërkuar një rrugë origjinale të përshtatshme me klimën e ndryshuar kulturore, [[Torquato Tasso]].[[File:Torquato Tasso-Sorrento.jpg|thumb|upright|Torquato Tasso]] ===== Gjysma e dytë e Pesëqintës ===== Një ndryshim i thellë i funksioneve të italishtes vulgare ndodhi në fund të Pesëqintës. Për shkak të ngadalsimit të shkëmbimeve ekonomike midis qyteteve të ndryshme të Italisë, rinisën të zhvilloheshin dialektet vendore, ndërsa italishtja u lidh me funksionin e gjuhës së oborreve. Shpirti i kundërreformës së Këshillit të Trentos bëri që të mungonin stimujt kulturorë inovatorë që kishin frymëzuar grupimet letrare. Themelimi i ''[[Accademia della Crusca]]'' në kët periudhë kristalizoi këtë situatë në shekujt pasues, duke e kthyer italishten në një gjuhë artificiale. [[File:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|thumb|Portret i Machiavelli-t|majtas]]Në këtë kuadër lindën veprat letrare të [[Torquato Tasso]]-s, poema e tij ''Gerusalemme liberata'' mund të konsiderohet në këndvështrimin letrarë fryt i [[manierizmi]]t, ku mjetet shprehëse ishin një seri pozash artificioze. Italishtja e fundit të Pesëqintës është një gjuhë thellësisht e ndryshme, në shpirt, nga ajo e shekujve të kaluar. Na e vënë në duje disa shënime të autografuara të [[Galileo Galilei]]-t duke krahasuar ''Orlando Furioso-n'' e [[Ludovico Ariosto]]-s dhe ''la Gerusalemme liberata'': për Galilei-n ''Tasso thotë fjalë, ndërsa Ariosto gjëra''. Gjuha italiane që fillimisht ishte deskriptive dhe plotë me përmbajtje bëhet shprehje e zbrazët e përshtatshme vetëm për të bërë melodi dhe këngë. [[Torquato Tasso]], shkroi në gjysmën e dytë të shekullit XVI dhe është autor i [[Gerusalemme liberata]], që rrëfen marrjen e [[Jeruzalemi]]t nga [[Godefroid de Bouillon]] gjatë [[Kryqëzata e parë|Kryqëzatës së parë]]. Në prozë diktuan normën e shpirtit të ri Oborrtari (Il Cortesano) i [[Baltasare Castiglione]], që krijoi modelin e njeriut rilindas dhe Princi (Il Principe) i [[Niccolò Machiavelli]]t, që është një traktat i teorisë politike. [[Skeda:Nicolo Machiavelli, Il Principe, 1550, title page.jpg|parapamje|Ballina e "Princit" te Machiavelli-t]] Figura e rëndësishme e pjesës së parë të Pesëqintës, është [[Niccolò Machiavelli]]. Ai qe oborrtar i Lorencit të Mrekullueshëm, me familjen mediçease në pushtet në [[Firenca|Firence]]. Figura e Machiavelli-t është mbi të gjitha e lidhur me veprat e tij filologjike (për shembull mbi librat e [[Tit Livi]]t), duke e lartësuar si studiues humanist, por edhe për mendimin e tij politik, duke marr spunto nga studimi i veprave të mëdha historiografike të antikitetit, si [[Tukiditi]], [[Ksenofoni]], [[Polibi]] dhe [[Tacitus|Taciti]]. Zhdërvjelltësia kulturore rreth politikës është e pranishme qoftë në veprat e tij diturake, ashtu edhe në ato poetike dhe teatrale, si "La mandragola". Vepra kryesore e Machiavelli-t është "Il principe" (Princi), traktat politik ku, duke përmendur veprat kryesore antike mbi [[demagogjia|demagogjinë]] dhe qeverisjen, tregon metodën më të mirë qeverisëse për gjeneratat e ardhshme. Në vepër bëhen edhe referime politike për ngjarje të afërta me kohën e autorit, si luftrat e [[Ludovico il Moro]]-s me [[Cesare Borgia]]-n. Vepra është e lidhur me “[[Lufta e Peloponezit|Luftën e Peloponezit]]” të [[Tukiditi]]t dhe “Republikën” e [[Ciceroni]]t, me të cilën Machiavelli ilustron mjetet e ndryshme qeverisëse, si tirania, monarkia, oklokracia (një formë e degjeneruar e demokracisë ku sundon turma) dhe në fund [[Republika]]. Më pas, pas shembujve të ndryshëm, kalon në përshkrimin e figurës ideale të "principe-s", dmth. ai që është i aftë të mbaj në ekuilibër gjithë format e pushtetit si dhe gjithë nënshtetasit e tij në qeverisje. Temat madhore të trajtuara në vepër janë "la fortuna" (fati) dhe "la virtù" (virtyti), karakteristikat e pandashme midis tyre, sepse secila ka nevojë për tjetrën në qeverisje: e para ofron rastin e pushtetit, ndërsa e dyta metodën për ti kuptuar dhe manovruar në mënyrën më të mirë të mundshme. Në fund është elementi i tretë: karizma e vetë princit, që duhet të veproi si instrument rregullues i saj, duke mos qenë tepër mizor, as shumë i butë me popullin. Me këtë vepër, lindi termi “machiavellico”, që përcakton një person plotësisht të lidhur me zotërimin e interesave të veta nëpërmjet përdorimit të mprehtë të arsyes dhe të mendjes. [[Skeda:Jean Auguste Dominique Ingres - Roger Delivering Angelica.jpg|parapamje|left|333x333px|''Rugiero duke shpëtuar Angelica-n'' ([[Jean Auguste Dominique Ingres]], [[1819]]).]] [[Ludovico Ariosto]] është eksponenti kryesor i letërsisë oborrtare të Rilindjes, së bashku me [[Torquato Tasso]]-n. Oborrtar i derës ferrareze, ai gëzoi famë të rëndësishme, deri në tërheqjen në fundin e jetës në një vilë modeste. Ai përfaqëson atë që ka garantuar ripërtëritjen letrare të gjinisë së vjetër të romanit kalorsiak, duke shkruar një poemë në këndshikim heroik ku tregohet shoqëria e [[Karli i Madh]] në kulmin e teprimeve të tij, duke kërkuar të kritikonte zakomet e pahijshme të kohës së tij, ku megjithëse ka kalorës dhe kode nderi, çdo aksion dhe mendim është shpur deri në ekstrem, deri në shkatërrimin tërësor. Vepra madhore e Ariostos është ''[[Orlando furioso]]'', [[poema|poemë]] që realizohet sipas romaneve kalorsiake të ciklit breton dhe të ciklit karoling. Poema portretizon atë që ishte ndërprerë nga [[Matteo Maria Boiardo]] te ''[[Orlando innamorato]]''. Subjekti është ambjentuar në kohën e luftrave të [[Karli i Madh|Karlit të Madh]] kundër Saraçenëve dhe rezulton të jetë një lloj burle (talljeje) dhe një proces shkatërrues i figurës karizmatike dhe të paepshme të kalorsit, i përkushtuar ndaj pastërtisë, respektit, nderit dhe besimit. Princesha tepër e bukur 'Angelica' bën të dashurohej çdokush në oborrin e saj, ndërsa [[Karli i Madh]] pregatit rrethimin. Edhe paladini i fuqishëm Orlando mbetet e paralizuar dhe i turbulluar nga magjepsia, por kur zbulon se princesha e tradhëton me Medoron, do të shkallonte, duke humbur arsyen, që përfundon në [[hëna|hënë]]. [[Skeda:Ariosto - Orlando Furioso, 1551 - 5918999 FERE001606 00005.tif|parapamje|Ballina e "Orlando furioso"]][[Orlando furioso]], është një poemë e gjatë narrative e gjinisë fantastike dhe epikës tradicionale, vazhduese e [[Orlando inamorato]] e [[Matteo Maria Boiardo]]-s, dhe që e merrte frymëzimin nga subjektet franceze dhe bretone të [[Mesjeta|Mesjetës]]. Subjekti i kësaj vepre është marrosja e Orlandos (personazhi që me emrin francez Roland qe një nga të anëtarët e oborrit karoling dhe protagonist i [[La Chanson de Roland]] që, i dashuruar me Angelica-n e bukur, përjeton peripeci të shumta duke e ndjekur dhe që çmendet. Angelica e bukur dashurohet me Medoron, luftëtar mysliman që e kishte shëruar, dhe i përfshirë nga një atak xhelozie, Orlando rrënon male shkatërron gjithëçka që i del përpara. Për ti rikthyer mendjen miku i tij Astolfo, i hipur në një hipogrif, udhëton në hënë ku takon, brenda një shishe, eliksirin e rikthimit të arsyes së Orlandos që, me të pirë atë, rifiton gjykimin e shëndosh. Gjatë gjithë rrëfimit, të përshkuar nga një ton shumë fantastik, ndërthuren tregime të shkurtra. ''Orlando furioso'' qe objekt i përkthimeve të shumta, vazhdimesh dhe imitimesh si dhe përbëri modelin më të rëndësishëm për epikën e zgjedhur rilindase. Poema ndërthur ngjarje të panumërta, të marra nga mite të ndryshme dhe histori të popujve antikë dhe autori i saj e fut personazhin e Angelica-s si figurë të fatit, e aftë të turbulloi edhe shpirtrat më të fortë: deklarim poetik për të treguar shoqërinë aktuale, mjaft e mbushur me pasiguri, ashtu si shpirti njerëzor është i mbushur me pyetje. Poema çon në zbehjen përfundimtare të përplasjes midis paganëve dhe të krishterëve: lufta, një nga pak fijet e kuqe që është e mundur të gjurmosh me lehtësi në brendësi të poemës, nuk përfshin një kundërshtim etik apo ideologjik midis dy palëve si te [[Chanson de Roland]]. Mbi përmasën epike, gjithësesi e pranishme, nëse jo tjetër por si polaritet dialektik (dhe mjafton të konsiderosh oktavën e parë të poemës), vendosen rrugët e pafundme të romanit, nga të cilat teknika e ndërthurjes është imazhi stilistik: me linjës kryesore të armëve përzihen dashuritë, sipas një operacioni boiardesk. Heroit epik të destinuar për fitore pikërisht si mbrojtës i një superioriteti ideologjik përkundrejt armikut zëvëndësohet me kalorësin e dashuruar të Boiardos, por vetëm në një nivel të parë sipërfaqësor. Ariosto nuk mund të kënaqet me arritjen në këtë pikë dhe në fakt e shtyn këndveshtrimin e tij letrar në ndërlikimin e mekanizmit të dashurisë deri në paradoks: nga një anë duke e çuar Orlandon në çmendje, në gjendjen kafshërore, duke u zhveshur nga prerogativat e tij kalorsiake; ndërsa nga ana tjetër duke përsëritur dhe absolutizuar idenë e romanit mesjetar, kalorësi në kërkim të identitetit të vetë, për tu rigjetur pas një "prove".[[File:Portadaromancero.jpg|left|thumb|''Romancero'' i titulluar ''Libro de los cincuenta romances'' ([[1525]])]] ===Spanja=== ==== Katërqinta dhe Humanizmi ==== ===== Poezia: Manrique dhe nisja e ''romance-s'' ===== [[Shekulli XV]] inauguroi një periudhë të rafinuar në veprat letrare, në mënyrë të veçantë të poezisë, falë edhe kontributit të mjedisit të «oborreve të dashurisë provencalë» dhe ndikimit gjithmonë e më të madh të lëvizjes kulturore italiane, që do të arrinte kulmin e saj në shekullin pasues.<ref name="val48">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 48.</ref> Veprat e [[Dante Alighieri|Dantes]], [[Giovanni Boccaccio|Boccaccio-s]] dhe [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] patën vlerësim të madh edhe në territorin spanjoll dhe disa arritën të ndiqnin indikacionet, si markezi i Santillana-s ([[1398]]-[[1458]]), që përhapi në mënyrë efikase teoritë humaniste dhe ndaj të cilit përmendet dituraku i parë kritiko-linguistik në të folurën kastiliane me titull ''Letër hyrëse kryekomandantit Don Pedro i Portugalisë'';<ref name="val48" /> ndërsa të tjerë, u kufizuan me imitimin e formave poetike të letërsisë italiane, duke u përpjekur të kopjonin njëmbëdhjetërrokëshin dantesk, duke arritur rezultate jo të shkëlqyera por gjithësesi duke i hapur rrugën përdorimit të vargut që do të merrte një pozicion mbizotërues në metrikën e lirikës spanjolle.<ref name="val48" /> Pjesa më e madhe e poetëve vinte nga mjediset më të larta: autorët i përkushtoheshin në mënyrë të veçantë 'canzoniere-ve', ku një shembull nga më të rëndësishmit është ''Cancionero de Baena'', i hartuar pikërisht nga [[Juan Alfonso de Baena]] në [[1445]].<ref name="val48" /> Kush shkruante 'cancionero' ishte zakonisht i paguar për këtë aktivitet, sepse '''''cancionero-t' ishin shpesh të porositur nga zotërinjtë që dëshironin tu bëheshin homazhe fushatave të tyre me vepra në vargje që të nënvizonin bukurinë si dhe cilësitë.''''' Midis veprave që përmendnin më shumë autorët italianë qenë ato të Miçer Francisco Imperial, që me sonetet dhe poemat e tij alegorike u frymëzua nga [[Dante Alighieri]]; ndërsa [[Ferrant Sánchez]]-i me ''Decir de las vanidades del mundo'' është ai që përzien bashkë me njëmbëdhjetë rrokëshat me shije italiane, dymbëdhjetë rrokëshat më të përshtatshëm për ritmet dhe tingujt e spanjishtes.<ref name="val49">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 49</ref> Ndërsa Juan de Mena ([[1411]]-[[1456]]) qe autori i ''El laberinto de fortuna'', ose ''Las trescientas'' (Treqintat, emër që tregon numrin e strofave me të cilat është formuar vepra), tjetër vepër që i referohej Dantes për përmbajtjen (vizione onirike me komponente të fortë simbolike) dhe një metrikë që, duke i besuar oktavave, kërkon ti afrohet akoma krijimeve në italisht. Shembulli kryesor i 'cancionero-s' janë ''Coplas a la muerta de su padre'' të [[Jorge Manrique]] ([[1440]]-[[1478]]), nipi i Gómez Manrique ([[1412]]-[[1490]]); [[metrika]] e veprës paraqet skemën 8a-8b-4c-8a-8b-4c.<ref name="val52">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 51-52</ref> Tema ka të bëjë me vdekjen, të trajtuar me qetësi dhe aty për aty: vdekja paraqitet si pika ideale e barazisë që i vendos të gjithë në të njëjtin plan, duke anulluar diferencat shoqërore. Referencat ndaj botës klasike, të shpeshta në veprat mesjetare, mungojnë te ''Coplas'':<ref name="val53">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 53</ref> dhe pikërisht vepra e Manrique-s vendoset si mbyllje ideale e [[Mesjeta|Mesjetës]] spanjolle.<ref name="val57">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 57</ref> ''Romance'' është një krijim tipik i poezisë së lartë, të kultivuar, fortësisht e lidhur me traditën orale të këngëvve, dhe në mënyrë të vecantë me ''chanson de geste''.<ref name="val57" /> Te ''romance'' muzikaliteti është thelbësor dhe në fakt gati të gjitha ''romance-t'' (përveç një përmbledhjeje të publikuar në [[Shekulli XVII|Shekullin XVII]]) duhet të këndoheshin.<ref name="val57" /> ''Romance-s'' i detyrohet edhe futja e një kombinacioni të ri metrik, që mban të njëjtin emër; José María Valverde e shpjegon kështu metrikën e realizimit të ''romance-ve'': {{quote|text=Vargu bëhet tetërrokësh (apo mo mirë, me tetë plus tetë rrokje), siç e kishin zakon ata të 'canciones', të organizuara në njësi prej katër tetërrokëshash, duke u përsëritur ose variuar herë pas here në këndimin e dy të fundit, ose katër, me një rimë të vecantë me karakter të vazhduar.|author=José María Valverde|Source=Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 57}} Këtu, ''romance'' dallon nga kompozimet zakonisht të përdorura në letërsinë italiane, si tetërrokëshi, pasi spanjishtja kërkon një shpërndarje të ndryshme të thekseve (me distancë më të madhe se ata të italishtes, të përdorur, te tetërrokëshi, çdo katër rrokje).<ref name="val58">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 58</ref> Struktura paraqet veçanti të tjera: për shembull, në vend që të filloi dhe mbaroi gradualisht, ''romances'' ka një fillim dhe fund të menjëhershëm, për të rritur përmbajtjen e misterit të veprës.<ref name="val58" /> Karakteristikat e lart përshkruara, gjithësesi, janë për tu konsideruar indikative, pasi disa përmbledhje ''romance-sh'' të periudhave të ndryshme, si ato të hartuara nga Ramón Menéndez Pidal ose Dámaso Alonso, paraqesin ''romance'' rrënjësisht të ndryshme midis tyre.<ref name="val59">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 59</ref> ''Romance-ja'' pati përhapje dhe popullaritet të madh në Katërqintën, sa që ishte të shumtë ata që e dinin përmendësh, pavarësisht kushteve ekonomike dhe niveli i tyre i arsimimit.<ref name="val59" /> ''Romance-ja'' kontribuoi edhe në llojin e spanjishtes arkaike të folur në popullsitë hebreje sefardite, të [[Selaniku]]t dhe të tjerë me origjinë spanjolle, pasi fakti që kishin mësuar përmendësh këto kompozime ndikoi në njohjen e gjuhës.<ref name="val59" /> Në mes të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] u shfaqën shumë ''romanceros'', dmth. përmbledhje ''romances-ash'', që bëheshin të shkruara, të shtypura në letër dhe jo më të përcjella gojarisht (për më tepër, natyra pastërtisht gojore e ''romances-ave'' i çoi shumë prej tyre në pësimin e shumë variacioneve në përmbajtje). Në kundërshtim me atë që ndodhte ndonjëherë në letërsinë mesjetare, te ''romances'' magjia është argument shumë pak i trajtuar dhe madje gati plotësisht i injoruar. ''Romances'' kanë përbërë një pjesë themelore të letërsisë spanjolle, aq sa e ruajtën popullaritetin edhe gjatë ''El Siglo de Oro-s'', duke u bërë një traditë e vërtetë.<ref name="val61">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 60-62</ref> Midis italianistëve të kësaj epoke qenë Iñigo López de Mendoza, markezi i Santillana-s ([[1398]]-[[1458]]) dhe Enrique de Villena ([[1384]]-[[1434]]<ref>Data e vdekjes është caktuar në 1434 nga Fernando Báez, ''Storia universale della distruzione dei libri'', Viella, [[Roma]], [[2009]], fq.151</ref>) që përktheu [[Komedia Hyjnore|Komedinë Hyjnore]].[[File:Celestina.jpg|thumb|Kopertina e ''Celestina-s'']] ===== Proza: ''Celestina'' dhe kronistët ===== Proza e Katërqintës spanjolle pa dy lëvizje kryesore, kronikat dhe shembujt e parë të 'novela-s' dhe të dytën te ajo teatrale. Prirjet e reja humaniste u shtrinë edhe te kronikat, duke i shëndruar gjuhën: megjithëse mbetën gjithmonë vepra me frymëzim popullor, ato nisën të përshkruanin realitetin në një prozë më të rafinuar dhe artistike.<ref name="val70">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 70</ref> Midis kronistëve të ndryshëm të periudhës, janë për tu përmendur Fernán Pérez de Guzmán (autor i ''Mar de historias''), Hernando del Pulgar, Gonzalo Chacón, Diego Enríquez del Castillo dhe Mosén Diego de Valera (këta dy kronistë mbretëror)<ref name="val70" /> si dhe Gutierre Díaz de Games, autor i ''El Victorial''.<ref name="val71">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 71</ref> Autorë të kritikave më pak aderente me realitetin dhe me më shumë elemente fantastike janë Pedro de Corral (''Crónica sarracina'') dhe Ruy González de Clavijo, të cilët realizuan dy libra udhëtimesh (''Andanças e viajes de Pero Tafur por diversas partes del mundo avidos'' dhe ''Vida y hazañas del Gran Tamorlán'').<ref name="val71" /> Përveç kronikave, vazhduan përrallat morale: një shembull është ''Libro de los gatos'', me autor anonim; ndërsa Enrique Pacheco-s realizoi disa vepra me përmbajtje të pazakontë.<ref name="val71" /> Gjithësesi, ngjarja e rëndësishme në prozën spanjolle të shekullit XV është lindja e romanit (La novela).<ref name="val71" /> Duke nisur nga vepra të mëparshme si ''La Gran Conquista de Ultramar'' dhe ''El caballero Zifar'', u formuan karakteristikat e para të romanit kalorsiak spanjoll;<ref name="val71" /> ndërsa romani sentimental, u përfaqësua nga ''El siervo libre de amor'', vepër e Juan Rodríguez de la Cámara që frymëzohej nga romanet italiane dhe në mënyrë të veçantë nga ''Cárcel de amor'' i Diego de San Pedro, libër i publikuar në [[1492]] që pati sukses të madh në dy shekujt pasues.<ref name="val72">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 72</ref> ''Cárcel de amor'' u krahasua, në përmbajtje dhe formë, me ''Dhimbjet e të riut Werther'' të [[Johann Wolfgang von Goethe]].<ref name="val72" /> Në [[1499]] u publikua një libër i shkruar nga [[Fernando de Rojas]] dhe i titulluar ''Tragicomedia de Calisto y Melibea'', i njohur edhe si ''La Celestina''.<ref name="val72" /> Autori pohon se e kishte gjetur të përfunduar aktin e parë dhe se e zgjeroi veprën deri sa ta bënte të arrinte gjashtëmbëdhjetë akte gjatësi (21 në botimin e vitit [[1502]]): ''Celestina'' tregon një histori dashurie midis dy të rinjve, Callisto-s dhe Melibea-s, që pas një zhvillimi intensiv përmbyllet me vdekjen e të dyve.<ref name="val73">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 73</ref> Vepra është një lloj «romani i dialoguar», megjithëse nuk përmban elemente teatrale;<ref name="val72" /> Personazhi më i veçantë është Celestina, e moshuara që në vepër ka detyrën ti bënte të takoheshin dy të dashuruarit, e pajisur me një gjuhë «të gjallë dhe të drejtpërdrejtë».<ref name="val73" /> I gjithë romani është i karakterizuar nga «ashpërsia» dhe «pesimizmi»:<ref name="val73" /> rikthehet referimi nga frymëzimit klasik, vecanërisht i bazuar te poetët latinë. Një tentativë për të shkruar vepra teatrale i detyrohet Gómez Manrique-s: dy shkrime të tij, ''Representación del Nacimiento de Nuestro Señor'' dhe ''Lamentaciones fechas para Semana Santa'', megjithëse jo me rëndësi të madhe, janë ndër shembujt e parë të teatrit në letërsinë spanjolle.<ref name="val77">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 77</ref> Gjinia teatrale, në fakt, ishte injoruar gjatë gjithë Mesjetës dhe Manrique ofroi një impuls të izoluar dhe paraprirës që do të vazhdohej pastaj nga [[Juan del Encina]], autor i ''églogas''<ref name="enc800">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 800</ref> (përshtatje të ''Eglogave'' të [[Virgjili]]t<ref name="val77" />), dhe gjatë ''Siglo de Oro''.<ref name="val79">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 79</ref> ==== ''El Siglo de Oro'' (1492-1681) ==== [[File:Karl V by Ticiano.jpg|left|thumb|Karli V, mbreti i parë i ''Siglo de Oro'']] I ashtuquajturi ''Siglo de Oro'' (Shekulli i Artë) është ajo periudhë në të cilën kultura spanjolle përjetoi një lulëzim të madh, me aktivitete të zjarrta letrare dhe pushteti të madh politik.<ref name="enc800" /><ref name="val82">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 82</ref> Nuk ka njëtrajtësi burimesh për sa i përket datës së fillimit të kësaj periudhe: për disa është [[1492]], viti i zbulimit të Amerikës; ndërsa të tjerë tregojnë vitin [[1516]], data e hipjes së [[Karli V|Karlit të V]] një fron.<ref name="enc800" /> Ndërsa për të treguar fundin e 'Shekullit të Artë', përgjithësisht është përdorur viti [[1681]], me vdekjen e Calderón de la Barca-s.<ref name="enc800" /> Zakonisht, Shekulli i Artë ndahet në tre periudha të mëdha: 1516-1555 (mbretërimi i Karlit V); 1555-1635 (nga mbretëria e Filipit II deri në vdekjen e [[Lope de Vega]]-s); 1635-1681 (deri pikërisht në vdekjen e [[Pedro Calderón de la Barca]]-s).<ref name="enc800" /><ref name="val82" /> Në gjysmën e parë të Shekullit XVI qenë themelore veprat e [[Bartolomé Torres Naharro]] dhe të portugezit [[Gil Vicente]]. Veçanërisht i dyti, autor i shkrimeve si në spanjisht ashtu dhe në portugalisht, kontribuoi në formimin e themeleve që, në të ashtuquajturën «periudhë tranzicioni» midis Katërqintës dhe Shekullit të Artë, do të ripërdoreshin nga shkrimtarët në dekadat pasuese për hartimin e veprave të tyre.<ref name="val78">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 78-79</ref> Ekspansioni i territoreve spanjolle bëri që vendi iberik të ishte më lehtësisht subjekt i ndikimeve kulturore të prejardhura nga kombet e trera: një shembull i tillë është prurja e dhënë nga [[Rilindja]] italiane në veprat e kësaj periudhe;<ref name="val82" /> përveç kulturës italiane, midis territoreve të pushtuara qe thelbësor ndikimi i [[Amerika|Amerikës]] (si kontinent).<ref name="val82" /> ===== Periudha e parë (1516-1555) ===== Periudha e parë e ''Siglo de oro-s'' u karakterizua nga një mentalitet i hapur ndaj ndikimeve kulturore të ardhura nga [[Italia]] dhe [[Amerika]].<ref name="val83">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 83</ref> [[Humanizmi]], gjithmonë e më i pranishëm në [[Spanja|Spanjë]], bëri që të mernin famë idetë e [[Erazmi i Rotterdamit|Erazmit të Rotterdamit]], mendimi i të cilit, megjithëse jo i vendosur në kundërshti të plotë me besimin katolik, mori megjithatë forma kritike përkundrejt hierarkive kishtare, duke sjellë një koncept «besimi» më të lidhur me brendësinë e individit sesa pjesëmarrjen në porositë e kishës.<ref name="val83" /> Këto ide morën emrin ''erasmizëm'', dhe u përhapën nga disa autorë si Juan dhe Alfonso Valdés.<ref name="enc800" /> Besimi në aftësitë dhe në mundësitë e njeriut çoi në futjen e [[shkenca|shkencës]] në art: kjo u zbatua në mënyrë të veçantë në letërsi.<ref name="enc800" /> Poeti më i madh i kësaj periudhe është [[Garcilaso de la Vega]] ([[1505]]-[[1536]]) që bëri të njohur metrikën e poezisë rilindase italiane.<ref name="val77" /> De la Vega, duke u frymëzuar nga veprat e [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], shtoi elemente të reja muzikaliteti, tashmë të shfaqur me shkrimet e [[Juan Boscán]] (autor i pasur me ndikime italiane, veçanërisht të marra nga [[Pietro Bembo]] dhe Bernardo Tasso).<ref name="enc800" /> Në kuadër të poezisë lirike qe në këtë mënyrë Garcilaso de la Vega figura mbizotëruese e fazës së parë të Shekullit të Artë: karakteristikat e tij thellësisht rilindase – [[poezia]] si «zëri i dashurisë», dashuri e idealizuar dhe gjithmonë e paarritshme, intimiteti i vargjeve, eleganca e stilit – impresionuan shumë autorë bashkëkohës dhe ata menjëherë pas tij, që shpejt u frymëzuan nga ai.<ref name="val86">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 85-86</ref> Viti [[1542]], me publikimin e lirikave të de la Vega-s dhe Boscán-it, i dha rrugë stilit të ri poetik spanjoll.<ref name="val92">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 92</ref> Për sa i përketë prozës, faza e parë e ''Siglo de oro'' pa prirje të ndryshme: një nga ato është «proza didaktike», eksponentët kryesor të të cilës qenë vëllezërit Valdés, [[Juan Valdés]] dhe [[Alfonso Valdés]], mbështetës të ''erasmizmit''.<ref name="enc801">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 801</ref> Në përmbajtjen e veprave të tyre, të dy kritikonin korrupsionin e pranishëm në Kishë;<ref name="enc801" /><ref name="val94">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 94</ref> ndërsa në këndvështrimin e stilit Juan Valdés deklaron nevojën për një prozë që vendoset ndërmjet thirrjeve latine dhe afërsisë së stilit të popullit, duke e paraqitur te ''Diálogo de la lengua'' i tij.<ref name="val95">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 95</ref> Vëllezërve Valdés mund tu bashkohet Cristóbal de Villalón, edhe ai autor veprash të pasura me opinione kritike.<ref name="val95" /> Predikuesi Antonio de Guevara ([[1480]]-[[1545]]) qe kronisti i Karlit V: ''Epístulas familiares'' të tij patën shumë sukses në Spanjë, ndërsa jashtë qe shumë i përhapur shkrimi i tij i quajtur ''Relox de príncipes y Libro de Marco Aurelio'';<ref name="val95" /> Guevara kontribuoi në lindjen e 'eufuizmit' në territorin anglez.<ref name="enc801" /> ''Amadís de Gaula'' qe romani më i rëndësishëm kalorsiak e periudhës: ai inauguroi pikën maksimale të ekspansionit të kësaj gjinie letrare (te e cila bëri pjesë një tjetër roman, ''Palmerín de Oliva'', i publikuar në [[1511]] dhe ai shumë i lexuar).<ref name="enc801" /> Por ngjarja kryesore në fushën e prozës letrare qe futja e romanit pikaresk.<ref name="enc801" /><ref name="val111">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 111</ref> Si hapsja e rrugës së kësaj gjinie qe vepra ''Lazarillo de Tormes'': realizmi i librit, që i kundërvihej idealizmit dhe abstragimit të romaneve kalorsiakë,<ref name="enc801" /> përfaqëson një formë evazive, zbavitjeje, por e ndryshme përkundrejt asaj të ofruar nga veprat kalorsiake; protagonisti, ''pícaro'' (mashtruesi) tregon me cinizëm dhe zhgënjim, me tone ndonjëherë shakatore, duke e marr jetën si ti vinte.<ref name="val114">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 114</ref> ''Pícaro-ja'' është i shtrënguar të jetoi në një botë ku është e nevojshme të ndeshesh me armë të pandershme; megjithëse, nuk është një personazh negativ, duke parë se e bën se ska alternativa.<ref name="val114" /> Stilistikisht romani pikaresk solli me vete risi të rëndësishme: në radhë të parë, mungesa e një çështjeje qendrore, e zëvendësuar nga një prozë narrative e lirshme, gjithmonë në vetë të parë;<ref name="val114" /> në radhë të dytë, ndryshoi këndveshtrimin: duke munguar një problem që të fokusoi vëmendjen e lexuesit, ai zhvendoset te personaliteti i protagonistit, të shfaqur nga veprimet dhe nga mendimet e rrëfimtarit.<ref name="val115">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 115</ref> Prodhimtaria teatrale u rrit, duke parë sasinë e madhe të autorëve që iu përkushtuan realizimit të teksteve të kësaj gjinie: përveç të lartpërmendurve Gil Vicente dhe Torres Naharro, kontribuan edhe Fernán López de Yanguas dhe Lucas Fernández.<ref name="enc801" />[[File:Retrato de Fray Luis de León.jpg|thumb|Luis de León]] ===== Periudha e dytë (1555-1635) ===== Ndërsa periudha e dytë, ajo e mbretërimit të [[Filipi II|Filipit të II]], pa një ngurtësi më të madhe, një rigorozitet të futur dhe inkurajuar nga luftrat fetare të pranishme në [[Evropa|Evropë]] në ata vite.<ref name="val83" /> ====== Poezia ====== Kjo fazë e dytë pa të lindëte dy shkolla të reja poetike: ajo seviljane (e [[Sevilja|Seviljes]]) dhe ajo salmankase (dmth. e [[Provinca Salamanca|Salamankës]]).<ref name="enc801" /> E para, e drejtuar nga [[Fernando de Herrera]] ([[1534]]-[[1597]]), karakterizohej nga një stil i gjallë, i pasur dhe elokuent;<ref name="val123">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 123</ref> nga e dyta eksponenti më i madh qe frati [[Luis de León]], teolog i pallatit, filolog dhe poet shumë i vëmendshëm ndaj pastërtisë gjuhësore, sa të krijonte një alfabet të ideuar posaçërisht për poetët, për ti ndihmuar në shqiptimin e vargjeve.<ref name="val123" /> Midis elementeve kryesorë të shkollës seviljane ishte Baltasar de Alcázar ([[1530]]-[[1606]]); për shkollën salamankase mund të përmenden Francisco de Medrano ([[1570]]-[[1607]]) dhe Francisco de Aldana ([[1537]]-[[1578]]).<ref name="val124">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 124</ref> Luis de León, me stilin e tij «të kthiellët dhe klasikexhant»,<ref name="enc801" /> qe midis poetëve më të vlefshëm të epokës së tij:<ref name="val125">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 125</ref><ref name="val137">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 137</ref> i mbyllur në burg për akuzat e herezisë të bëra nga kundërshtarët,<ref name="val126">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 126</ref> aty shkroi veprat e tij më domethënëse.<ref name="val127">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 127</ref> Në poezitë e León-it gjenden aspekte me frymëzim klasik (harmonia universale e marr nga [[Pitagora]] dhe [[Platoni]]) si dhe humanist (përpjektja për të njohur sekretet e Gjithësisë) dhe një stil i ngritur, me vëmendje të madhe te kadenca e vargjeve.<ref name="val129">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 129</ref> Në poezinë epike u kërkua të riprodhohej në «oktava reale italiane» një poemë kombëtare: gjithësesi, ky synim nuk u arrit.<ref name="val137" /> Epika u çua përpara midis epopeve fetare të shkruara nga Cristóbal de Virués, Diego de Hojeda dhe [[Lope de Vega]] si dhe epopetë historike si ato të Pedro de la Vezilla Castellanos, Juan Rufo Gutiérrez dhe [[Juan de la Cueva]], ose ''La Araucana'' e [[Alonso de Ercilla]]-s, vepër mbi pushtimin e [[Kili]]t e frymëzuar nga [[Eneida]].<ref name="enc801" /><ref name="val137" /> Autorë të tjerë epikë janë Luis Barahona de Soto ([[1548]]-[[1595]])<ref name="enc801" /> dhe Bernardo de Balbuena ([[1582]]-[[1625]]).<ref name="val138">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 138</ref> Lirika baroke pati dy përfaqësues të rëndësishëm: [[Francisco de Quevedo]] dhe [[Luis de Góngora]].<ref name="val157">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 157</ref> Luis de Góngora ([[1551]]-[[1627]]) mund të konsiderohet një pararendës i shkollës seviljane,<ref name="enc801" /> në virtyt të stilit latinexhant, forca e imazheve dhe përdorimi i shpeshtë i hiperbolave.<ref name="val158">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 158</ref> Poezitë e Góngora-s i dhanë jetë një rryme të re, të quajtur «kulturorizëm»<ref name="val158" /> ose «gongorizëm»,<ref name="enc801" /> fortësisht të kundërshtuara nga bashkëkohësit Lope de Vega dhe [[Francisco de Quevedo]], që do të kërkonin ta tallnin me satira dhe kritika.<ref name="enc801" /><ref name="val158" /> Veprat më të rëndësishme të Góngora-s qenë ''Fábula de Polifemo y Galatea'' ([[1612]]) dhe ''Soledades'' ([[1613]]);<ref name="val159">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 159</ref> këto të fundit i dhanë origjinë një «revolucioni estetik» të mirëfilltë, për shkak të përdorimit të fjalëve të pazakonta, thellësisht të frymëzuara nga latinishtja, me rendin e fjalëve shpesh të përmbysur, referimet e shpeshta te [[mitologjia]] që kontribuoi në krijimin e një «gjysëm errësire irreale» të paparë ndonjëherë, nga e cila ndonjëherë dalin papritur imazhe të çuditshme.<ref name="val159" /> Francisco de Quevedo, i lindur në [[Madridi|Madrid]] në [[1580]] nga një familje me origjinë fisnike, qe një poet dhe prozator «me mendim të thellë»,<ref name="val163">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 163</ref> një nga figurat më të rëndësishme për ''el Siglo de Oro''.<ref name="val164">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 164</ref> Shkroi shumë vepra të pasura me satira dhe kritika ndaj kategorive të veçanta të personave (si për shembull mjekët, avokatët, gratë etj.): Quevedo qe autor i zhdërvjelltë, pasi në jetën e tij shkroi libra [[teologjia|teologjie]] dhe [[filozofia|filozofie]] si ''Providencia de Dios'', [[politika|politikë]] si ''Marco Bruto'', i frymëzuar nga [[stoicizmi]], kritike letrare dhe veçanërisht [[satira|satire]] humoristike.<ref name="val164" /> ''Historia de la vida del Buscón'' është një parodi e romanit pikaresk ku figura e ''pícaro-s'' është çuar në ekstrem, ashtu si përmbajtja;<ref name="val164" /> në të gjitha veprat e Quevedo-s haset një humorizëm i spikatur, i përdorur për të përshkruar gjithëçka, që nga vizionet infernale<ref name="val165">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 165</ref> deri te bujtinarët dhe rojet gjyqësore.<ref name="val166">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 166</ref> Ai qe autori kryesor ''konceptist'' dhe në shkrimet e tij poetike mund të identifikohet një mendim i ngjashëm me atë të [[ekzistencializmi]]t të mëvonshëm.<ref name="val166" /> Midis poetëve që nuk morën pjesë në konvencionet e poezisë baroke, duke parapëlqyer një stil më pak të ndërlikuar dhe formal, më të kthjellët, qenë Lupercio de Argensola ([[1559]]-[[1613]]) dhe Bartolomé Leonardo de Argensola ([[1561]]-[[1634]]), dy vëllezër,<ref name="val226">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 226</ref> Alonso Fernández de Andrada dhe Francisco de Rioja ([[1583]]-[[1659]]).<ref name="val227">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 227</ref> Ndërsa midis të tjerëve, që nuk i përkitën të ashtuquajturës «linja anti-baroke» por u shkëputën megjithatë nga baroku, mund të përmenden Luis Barahona de Soto, Andrés Rey de Artieda, Pedro de Espinoza dhe Juan de Jáuregui;<ref name="val227" /> me prirje akoma më të ndryshme qe vepra e dy kontëve: Juan de Tassis y Peralta, kont i Villamediana-s, që shkroi vepra ku tregohet me këmbëngulje pesimizmi,<ref name="val229">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 229</ref> dhe Diego de Silva y Mendoza, kont i Salinas-it, i pajisur me një stil më të gjallë por më pak formal, i pasur me introspeksione psikologjike.<ref name="val231">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 231</ref> ====== Proza ====== [[Skeda:Peter Paul Rubens 138.jpg|parapamje|left|Teresa d'Ávila]] Zhvillim dhe lartësim të madh pati letërsia fetare,<ref name="val141">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 141</ref> ose «mistike».<ref name="enc801" /> Ajo arriti pikën e famës kulminante në gjysmën e dytë të Pesëqintës, falë veprave të San Giovanni della Croce ([[1542]]-[[1591]]),<ref name="val141" /> frati Luis de Granada ([[1504]]-[[1588]]) apo Shën Teresa d'Ávila ([[1515]]-[[1582]]).<ref name="val145">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 145</ref> Ky rikthim te letërsia fetare ndodhi në vazhdim të lëvizjes rilindase që, ndërsa nga ana letrare solli futjen e shkencës në art, nga ajo fetare solli një kujdes më të madh për individin, që përpiqej të bashkohej me figurën hyjnore nëpërmjet brendësisë së vetë dhe jo më duke ndjekur (dhe madje ndonjëherë kapërcyer) direktivat e kishës.<ref name="val142">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 142</ref> Luis de Granada u vu në dukje për forcën e oratorisë së vetë dhe për vëmendjen ndaj natyrës (prirje kjo që e çoi të dyshohej si iluminist nga [[Inkuizicioni]], që arriti ti ndaloi veprat e tij për pak kohë);<ref name="val143">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 143</ref> Ndërsa Pedro Malón de Chaide qe një agustinian që, ndryshe nga Alonso de Orozco, imitoi letërsinë ''profane'' në përpjekje për ta përballte me stilin e vetë.<ref name="val144">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 144</ref> Vepra e Shën Teresa de Ávila, e lindur si Teresa de Cepeda y Ahumada, fillimisht qe e përkushtuar ndaj meditimit, për tu maturuar pastaj, në vazhdim të një vizioni, në një letërsi më aktive dhe të gjallë, të pasur me imazhe të gjalla dhe nga proza spontane dhe tradicionaliste, ku ndonjëherë shfaqen disa popullarizma.<ref name="val145" /> Shkrimi më i rëndësishëm i Teresa-s është ''Vida'', ku ofron interpretimin e vetë të disa «çështjeve shpirtërore».<ref name="val146">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 146</ref> San Giovanni della Croce, dishepull i Shën Teresa-s,<ref name="enc802">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 802</ref> lindi me emrin Juan de Yepes në Fontiveros;<ref name="val149">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 149</ref> me ''Cántico espiritual'' ai përshkroi ekstazat e tij në një gjuhë fortësisht simbolike, e pasur me citime dhe lirizëm.<ref name="val152">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 152</ref> Ndërsa për sa i përket romanit u regjistrua një gjini e re, ''romani pastoral'', ku personazhet janë pjesëtarë të botës fshatare, zakonisht barinjë. Kjo gjini ka origjinë në shkrimet italiane me ambjentim bukolik si për shembull ''Ninfale fiesolano'' i [[Giovanni Boccaccio]]-s, ose ''Carmen Bucolicum'' i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]].<ref name="val113">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 113</ref> Ata janë libra me përmbajtje të lehtë, me histori dashurie me portagonistë barinjë dhe fshatarë, të karakterizuar nga një farë shkëputjeje nga realiteti nëpërmjet përshkrimit të peizazheve idilike të jashtme nga shoqëria dhe nga kontaminimet e saj.<ref name="val113" /> Shembulli i parë i këtij tipi tekstesh është ''Diana'', vepra në spanjisht e shkrimtarit portugez [[Jorge de Montemayor]] ([[1520]]-[[1561]]);<ref name="enc802" /> në ndjekje të linjës qe [[Lope de Vega]] me ''Arcadia-n'' dhe [[Miguel de Cervantes]] me ''Galatea-n'', dhe kështu romanet pastorale patën sukses të madh.<ref name="enc802" /> Një tjetër gjini romani që pa dritën është romani moresk, në të cilin arabi spanjoll merr rolin e personazhit kryesor, duke u idealizuar.<ref name="enc802" /> Pas veprës së parë të kësaj gjinie, ''Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa'', gjinia u bë e njohur me ''Guerras de Granada'', e shkruar nga Ginés Pérez de Hita ([[1554]]-[[1619]]).<ref name="enc802" /> [[File:Miguel de Cervantes lithography.jpg|thumb|Miguel de Cervantes]] [[Miguel de Cervantes]] ([[1547]]-[[1616]]) konsiderohet si romancieri më i madh spanjoll i të gjitha kohëve dhe ndikimi i tij mbi letërsinë spanjolle qe i tillë sa spanjishtja është përkufizuar si «gjuha e Cervantes-it» dhe atij i është dedikuar Istituti i gjuhës dhe kulturës spanjolle.<ref>{{Cito web|url=http://milan.cervantes.es/it/chi_siamo_spagnolo.htm|title=Presentazione istituzionale|editor=Instituto Cervantes|accessdate=30 shtator 2012}}</ref> Pas ''La Galatea'' e vitit [[1585]], romani [[Don Kishoti i Mançës]] (''El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha''), kryevepra e Cervantes-it u publikua në dy kohë, pjesa e parë në [[1605]] dhe e dyta në [[1615]], pas shfaqjes së një vazhdimi 'pirat' me autor Alonso Fernández de Avellaneda.<ref name="enc802" /> Te ''Qujote'' Cervantes zbulon "përmasën e katërt" të shkrimit narrativ, duke inauguruar epokën e gjatë dhe të larmishme të romanit modern<ref>Dario Puccini: introduzione a 'Cervantes, Don Chisciotte della Mancia', Garzanti, [[Milano]], [[1981]], faqja XV</ref>. Formimi kulturor i Cervantes-it u zhvillua në fazën e kalimit midis shekullit XVI në klimën e Rilindjes së plotë dhe kalimit nga Rilindja te baroku gjeti te ai një interpretues thellësisht të rrënjosur në problemet e njeriut të asaj kohe.<ref>[http://books.google.it/books?id=8KM2NMgnkfcC&pg=PA545&lpg=PA545&dq=cervantes+tra+rinascimento+e+barocco&source=bl&ots=Gq-11CscHK&sig=2C9TZhd5ob784BTeO2pxC9Rsg84&hl=it&sa=X&ei=hwpoULn8AZSQhQf6voGYDQ&sqi=2&ved=0CEEQ6AewBg#v=onepage&q=cervantes%20tra%20rinascimento%20e%20barocco&f=false Carmine Benincasa: L'Altra scena: saggi sul pensiero antico, medievale, controrinascimentale], Dedalo, [[Bari]], [[1979]], fq. 545-554</ref> Në veprën e Cervantes-it vërehet nevoja për të zbuluar ëndrrën, fantazinë, të panjohurën, çmendurinë, instinktin për të sjellë në jetë vetëdijen njerëzore<ref>Giulia Farina: Enciclopedia della letteratura, Garzanti, [[Milano]], [[1997]], faqe 199</ref>. ====== Teatri spanjoll i Rilindjes ====== Teatri spanjoll e nis [[Rilindja|Rilindjen]] me një vepër mjeshtërore, ''La Celestina'', e [[Fernando de Rojas]] ([[1499]] dhe [[1502]]), një prurje e fortë në favor të realizmit që u vazhdua nga vepra të tjera të gjinisë çelestineske si ''La lozana andaluza'' ([[1528]]) e [[Francisco Delicado]] dhe ''Segunda Celestina'' ([[1534]]) e [[Feliciano de Silva]] mes të tjerave, paraprirëse e fiksioneve të idealizuara të librave kalorsiakë (''Amadís de Gaula'', [[1508]], ''Palmerín de Inglaterra'', [[1547]]-[[1548]] dhe ''Tirante el Blanco'', [[1511]] përkthimin e tij në [[gjuha kastiliane|gjuhën kastiliane]]); të romanit pastoral (''Los siete libros de la Diana'' ([[1559]]) e [[Jorge de Montemayor]]); të romanit moresk (''Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa'', [[1565]]) dhe të romanit sentimental (''Cárcel de amor'', [[1492]], i [[Diego de San Pedro]] dhe ''Proceso de cartas de amores'', [[1548]], i [[Juan de Segura]]). Vazhdoi teatri i gjysmës së parë të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] me figurat e shquara si dhe muzikantin [[Juan del Encina]] dhe ''Églogas'' e tij, të [[Gil Vicente]] dhe ''Tragicomedia de Don Duardos'' e tij, të '''Bartolomé Torres Naharro''' me komeditë romane të përfshira në ''Propalladia-n'' e tij ([[1517]] dhe [[1520]]) dhe, megjithëse në gjysmën e dytë të shekullit XVI, [[Lope de Rueda]] me ''Pasos'' e tij komike ([[1567]]) që i parprinte entremés-it, [[Jerónimo Bermúdez]] me ''Nises'' e tij, tragjedi klasiciste mbi mitin e famshëm të [[Inés de Castro]]; [[Miguel de Cervantes]], me po aq klasicisten ''El cerco de Numancia'' ([[1585]]) dhe komeditë e tij mbi robërit si dhe formula skenike revolucionare të feniksit të gjeniut [[Lope de Vega]] ([[1562]]-[[1635]]), autori më prodhimtar i teatrit botëror dhe dishepujt e tij të parë '''Guillén de Castro''' ([[1569]]–[[1631]]) dhe [[Juan de la Cueva]] ([[1543]]-[[1612]]). ===Franca=== [[Franca]] e gjeti poetin e saj të madh të Rilindjes te [[Pierre Ronsard]], që kryesonte grupin letrar të [[La Pléiade]] së bashku me Joachim du Bellay të përbërë nga shtatë rapsodë. [[Skeda:Pierre de Ronsard.jpg|parapamje|Pierre de Ronsard|majtas]] '''Du Bellay''' është autori i një ''La Deffence, et Illustration de la Langue Francoyse'', manifesti i La Pléyiade, që mbështetej në një vazhdimësi të poezisë së modeleve klasike greko-romake dhe italiane. Në veprat e tij lirike mund të përmendim ''Lashtësia e Romës'', vargje poetike të shkaktuara nga soditja e rrënojave të qytetërimit romak dhe ''Regrets'', koleksion sonetesh me ton intim drejtuar poetëve të La Pléiade. '''Ronsard''' kultivoi lirikën klasike në ''Odat'' e tij, që ndiqnin ato greke të [[Pindari]]t dhe ato romake të [[Horaci]]t. ''Les Amours de Cassandre'', sonete dedikuar të pasurës Casandre dhe fshatares së re María që ndjekin shembullin e ''Canzoniere-s'' së [[Françesko Petrarka|Petrarkës]]. Hymnes trajton tema filozofike, fetare dhe politike. Shkroi gjithashtu një poemë ambicioze të epikës kombëtare: ''la Franciade'', që përpiqet të imitoi ''[[Eneida|Eneidën]]'' e [[Virgjili]]t. Me ''Sonnets pour Hélène'' ([[1578]]) rikthehet te poezia e dashurisë në një vepër të pjekurisë. Në prozën romaneske u shqua satira e ''La vie de Gargantua et de Pantagruel'' e [[François Rabelais]], ku paraqitet një botë e përmbysur plot humor dhe fantazi, që ka si qëllim kryesor kritikën e zakoneve franceze. Proza didaktike pati si figurë të madhe '''[[Michel de Montaigne]]''', krijuesi i esesë me veprën e tij ''Essais'' ([[1580]]), që inaugurojnë një gjini që kombinonte reflektimin personal me opinionin subjektiv dhe që i drejtohet një lexuesi të zgjedhur dhe kureshtar, të interesuar për botën bashkëkohore. ===Anglia=== [[Skeda:William Shakespeare Chandos Portrait.jpg|parapamje|303x303px|William Shakespeare]] [[Rilindja]] hyn me vonesë në ishujt britanikë. Është në gjysmën e dytë të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]], me periudhën elizabetine (e qujtur kështu nga mbretërimi i Elizabetës së I të Anglisë), kur ndikimi klasik dhe italian arrin kulmin e tij. Është teatri fusha që u shqua më shumë. Veprat dramatike të zbavitjes (të kundërta me synimet moralizuese) u rikthyen në skenar. [[William Shakespeare]] është dramaturgu më i shquar, por pati edhe shumë të tjerë, si [[Christopher Marlowe]] dhe [[Ben Jonson]]. Nga shekulli XVI deri në atë [[Shekulli XVIII|XVIII]] zbatuesit e '[[commedia dell'arte]]' improvizonin në rrugët e [[Italia|Italisë]] dhe [[Franca|Francës]], por vetëm disa prej tyre u shkruan. Shakespeare nisi nga teatri popullor dhe nga kultura greko-latine për të krijuar komedi të reja. Lirika rilindase u vu në dukje nga [[Thomas Wyatt]], që adoptoi sonetin italian me metrikën angleze. E ndoqën [[Henry Howard]], [[Philip Sidney]] dhe [[Edmund Spenser]] përveç Shakespeare-it, që shkroi gjithashtu sonete të famshme angleze. Epika u përfaqësua nga ''The Fairy Queen'' e Edmund Spenserit ([[1597]]) që ndoqi modelin e [[Ludovico Ariosto]]-s me poemën narrative romanceske dhe të mbushur me peripeci. [[Proza]] humaniste pati përfaqësuesin e saj kryesor te [[Tomas More]], krijuesi i [[Utopia|Utopisë]], ku përfytyrohet një shoqëri ideale. ===Gjermania=== [[Skeda:Hans Sachs.jpg|parapamje|Hans Sachs.|majtas]] Gjermania i solli [[Rilindja|Rilindjes]] teknologjinë që do ta përhapte me shpejtësi: makina e shkrimit, i shpikur nga [[Johannes Gutenberg]]. Kjo shpikje, së bashku me letrën, uli koston dhe shumëfishoi numrin e librave duke shkaktuar në të gjithë [[Evropa|Evropën]] një lloj përhapje të madhe të leximit dhe kulturës, duke ndikuar në lindjen e një sensi kritike që do ti jepte jetë [[Reformimi Protestant|Reformimit protestant]]. Midis viteve [[1450]] dhe [[1600]] u përhap në vendet dhe principatat e zonës gjermanike [[Humanizmi]] dhe u shfaq, si pasojë, [[Reformimi Protestant|Reformimi protestant]]. Përfaqësues të shquar qenë [[Erazmi i Rotterdamit]], aktiv në [[Bazeli|Bazel]] dhe [[Johannes Reuchlin]], që të dy i shkruan veprat e tyre kryesore në [[gjuha latine|latinisht]] dhe patën pak ndikimin jasht rretheve erudite. Erazmi kritikoi besimin më sipërfaqësor dhe pushtetin e madh si dhe korrupsionin moral të [[Katolikë të ritit romak|kishës katolike romake]] në veprën e tij ''Colloquia'', dialogje të hartuara në mënyrën helenike të [[Luciano de Samosata]]. Një këndvështrim më popullor pati [[Humanizmi]] i [[Ulrich von Hutten]] ([[1488]]–[[1523]]), me poemat e tij rebeluese, ose i [[Sebastian Brant]] ([[1458]]–[[1521]]), që shkroi me sukses të madh satirën e tij ''Narrenschiff'' (Anija e të marrëve)) në [[gjuha gjermane|gjermanisht]]. E ilustruar nga [[Albrecht Dürer]], kjo vepër qe, para ''Vuajtjeve të të riut Werther'' të [[Johann Wolfgang Goethe]], vepra më popullore e shtypur në [[gjuha gjermane|gjermanisht]]. Lëvizja më e suksesshme qe [[Reformimi Protestant|Reformimi protestant]] i nisur nga [[Martin Luteri]] ([[1483]]–[[1546]]). Luteri i shkroi idetë e tij në gjermanisht dhe përktheu biblën në gjuhën që populli mund ta kuptonte; Bibla e Luterit, e përkthyer midis viteve [[1522]] dhe [[1534]], qe një zhvillim themelor në krijimin e një gjuhe letrare të unifikuar të gjermanishtes duke përshpejtuar zhvillimin e gjermanishtes moderne. Nga ana tjetër, meritojnë të përmenden edhe mjeshtrat e poezisë, ''Schwank'' dhe ''Fastnachtsspiel'', përfaqësues të gjinisë burleske, mbi të gjitha në formën e përfaqësuesve të saj më të shquar [[Hans Sachs]] ([[1494]]–[[1576]]) dhe [[Jörg Wickram]] (rreth vitit [[1505]] – para vitit [[1562]]). Autor tjetër i rëndësishëm i shekullit XVI qe satiristi i pamëshirshëm [[Johann Fischart]] ([[1546]]–[[1590]]), me origjinë nga [[Strasbourg|Strasburgu]], vepra më e njohur e të cilit është ''Affentheurlich Naupengeheurliche Geschichtklitterung''.[[File:HolbeinErasmusFollymarginalia.jpg|thumb|Vizatim me penë i [[Hans Holbein i Riu|Hans Holbein të Riut]] anash ekzemplarit të Oswald Myconius të botimit të vitit[[1515]] të ''[[Elozh ndaj marrëzisë]]'' së Erazmit të Rotterdamit]]Një gjini e përhapur në këtë epokë qe ''Volksbuch'', një lloj broshure që botohej në formë anonime dhe trajtonte tema popullore. Shembuj të saj janë ''Historia e D. Johann Georg Fausten'', versioni rilindas i mitit të [[Fausti]]t dhe tregimet rreth mashtruesit [[Till Eulenspiegel]]. ===Holanda=== [[Shekulli XVI]] në Holandë u dominuan nga figura e [[Erazmi i Rotterdamit|Erazmit të Rotterdamit]] dhe [[Humanizmi]]t latin. Edhe humanizmi zgjodhi me paraqëlqim të shprehej në gjuhën latine, megjithëse në [[Rilindja|Rilindje]] nisi të merte formë një gjuhë letrare e përbashkët në Vende të ndryshme të Ulta duke nisur nga përkthimet e para nga protestantët të [[Bibla|Biblës]]; bëhet fjalë për një hollandishte më homogjene dhe më pak dialektore se deri atëherë.[[File:Os Lusíadas.jpg|thumb|348x348px|Os Lusíadas, e Luis de Camões|majtas]]Ky proces i gjerë nisi me reagimin e protestantëve kundër katolicizmit këmbëngulës që kërkonte të impononte [[Filipi II|Filipi i II]]. Protestantët promovuan përkthime të ndryshme në gjuhën holandeze të [[Psalmi|Psalmeve]], ku veçohet [[Jan Utenhove]], që për më tepër qe i pari që përktheu në gjuhën holandeze [[Besëlidhja e Re|Dhiatën e Re]]. [[Philips van Marnix]] shkroi satira kundër kishës katolike. [[Humanizmi]] nxori më pas figura si [[Dirck Volckertszoon Coornhert]] ([[1522]]–[[1590]]), autor i një ''Zedekunst'' ose "Ética" ([[1586]]) dhe më të njohurin [[Erazmi i Rotterdamit]] dhe kulminoi me [[Shekulli XVII|shekullin XVII]], që qe shekulli i artë i letërsisë holandeze, kur u përkthye e gjithë [[Bibla]] në [[gjuha holandeze|holandisht]] për të farkëtuar një holandishte të përbashkët letrare; kjo është quajtur ''Bibla e shteteve''. Për më tepër u shquan humanistë të tjerë, mbi të gjitha për prurjet dramatike: [[Willem van de Voldersgraft]], i quajtur gjithashtu [[Willem Gnapheus]] ([[1493]]-[[1568]]) që ndikoi në mënyrë të fuqishme teatrin e mëvonshëm me dramën e tij mbi temën e birit plangprishës, ''Acolastus'' ([[1529]]), ku shpalos si një i ri i shëndetshëm dhe plotë jetë mer lajmin se do të sëmurej dhe do të vdiste dhe që gjendej vetëm, pa dikë që ta shoqëronte në ditët e tij të fundit dhe komedia e tij ''Morosophus'' ([[1531]]). [[Joris van Lanckvelt]], më i njohur si [[Georgius Macropedius]], ([[1487]]-[[1558]]), shkroi komedinë ''Andrisca'' mbi dy gra tradhëtare dhe drama ''Hecastus'' ([[1539]]), shumë e vlerësuar dhe përkthyer, mbi të gjitha në gjermanisht, duke përfshirë edhe poetin e madh protestant [[Hans Sachs]]. Për më tepër shkroi libra të ndryshëm me tekste që qenë shumë të përdorur, midis të cilëve një udhëzues për të shkruar letra (''Epistolica''). Si profesor pati një sërë dishepujsh, midis të cilëve edhe gjeografin [[Gerardus Mercator]]. ''Elozh ndaj marrëzisë'' i Erazmit të Rotterdamit, një satirë mbi abuzimet shoqërore dhe kishtare, ndoshta vepra e humanizmit holandez më e përkthyer në gjuhët e tjera. === Portugalia === Njëlloj si në Spanjë, Shekulli i Artë i letërsisë portugeze fillon në fillim të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]]. Futen modelet peotike italiane nga [[Francisco Saa de Miranda]] në gjysmën e parë të shekullit. Saa de Miranda qe admirues dhe mik i Garcilaso de la Vega dhe në një nga eglogat e tij vajton vdekjen e poetit toledian. Shkroi, si ai, sonete, këngë petrarkeske, egloga dhe nëngjini të tjera lirike me frymëzim italian. Por poeti kombëtar portugez par ekselencë është [[Luis Vaz de Camoens]], që shkroi poesi lirike dhe epike, si në [[gjuha portugeze|portugalisht]] ashtu dhe në [[gjuha spanjolle|spanjisht]] dhe u shqua për përsosmërinë e soneteve të tij. Vepra e tij madhore është epopeja ''Os Lusíadas'' ('Luzitanët'), që u kthye në epopenë kombëtare dhe u lidh me aventurat e marinarëve bashkëqytetarë, veçanërisht ajo e ekspeditës së [[Vasco da Gama|Vasco de Gamas]] në [[India|Indi]], larminë e peripecive, rrisqeve, mbytjen e anijeve dhe betejat. Në kët narracion të gjatë epik përfshihen legjendat folklorike të [[Portugalia|Portugalisë]], si historia e Inés de Castro dhe kalimi e kepit të stuhive. == Teatri i Rilindjes == [[Skeda:Vittore carpaccio, Ambassadors Return to the English Court 04.jpg|parapamje|288px|[[Viktor Karpaçi]], ''Historitë e Sant'Orsola-s'', (hollësi) ''Compagno della Calza'']] Edhe teatri rilindas kaloi nga [[Teocentrizmi]] te [[Antropocentrizmi]], me vepra më natyraliste, nga aspekti historik, me synim që ti pasqyronin gjërat ashtu siç janë. Kërkohej rikuperimi i realitetit, i jetës në lëvizje, i figurës njerëzore në hapësirë, në të tre përmasat, duke krijuar hapësira për efektet iluzioniste, si ''trompe-l'œil''. Lindën parimet teatrore të bazuara në tre njësi (aksioni, hapësira dhe koha), të marra nga ''[[Poetika]]'' e [[Aristoteli]]t, teori e futur nga [[Lodovico Castelvetro]]. Si dramaturgët kryesorë u shquan [[Niccolò Machiavelli]], [[Pietro Aretino]], Bartolomé Torres Naharro, Lope de Rueda dhe Fernando de Rojas, me veprën e tij të madhe ''La Celestina'' ([[1499]]). Në Angli u krijua [[Teatri elisabetian]], me autorë si [[Christopher Marlowe]], [[Ben Jonson]], [[Thomas Kyd]] dhe, veçanërisht, [[William Shakespeare]], gjeni i madh universal i letërsisë (''[[Romeo dhe Xhuljeta|Romeo dhe Zhuljeta]]'', [[1597]]; ''[[Hamleti]]'', [[1603]]; ''[[Othello|Otello]]'', [[1603]]; ''[[Makbeth]]i'', [[1606]]).<ref>César Oliva dhe Francisco Torres Monreal: Historia básica del arte escénico, [[2002]], Cátedra, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-376-0916-X, fq. 109-162</ref> Rilindja qe ''Koha e artë'' e teatrit, qoftë në [[Italia|Itali]] ashtu edhe pranë oborreve të tjera evropiane. Rizbulimi i teksteve klasike greke e latine krijoi një shumësim dhe përhapje të spektakleve teatrorë që bënë të tejkalohej, edhe pse në kohë të ndryshme, në fillim në [[Italia|Itali]] se sa në pjesën tjetër të Evropës, Paraqitjet e Shenjta klasike të përhapura tashmë që nga fillimi i [[Mesjeta|Mesjetës]]. Prania e humanistëve pranë oborreve evropiane qe përcaktuese, nëpërmjet rivënies në skenë të kryeveprave të [[Plauti]]-t, [[Publio Terenzio Afro|Terencit]], të [[Tragjedia greke|Tragjedianëve grekë]] dhe [[Seneka|Senekës]], për një vizion të ri të artit përfaqësues dhe për laicizimin e [[teatri]]t. Shumë intelektual rizbuluan tekstet klasike dhe i aktualizuan, si në rastin e ''La Mandragola ([[1518]])'' e [[Niccolò Machiavelli]]-t dhe ''La Calandria'' ([[1513]]) e Bernardo Dovizi da Bibbiena. [[Teatri klasik]] u përhap në të gjithë [[Evropa|Evropën]] dhe tekstet shpesh u morën nga autorë të ndryshëm: Nicholas Udall, për shembull, vuri në skenë një version të tijin të ''Miles gloriosus'' të [[Plauti]]-t të përkthyer në anglisht me titullin ''Ralph Roister Doister'' në [[1535]]. E njëjta komedi plutiane u paraqit edhe në [[Franca|Francë]] nga Jean Antoine de Baïf, që i shtoi tekste të tjera klasike si ''Eunuchus-i'' i Terencit dhe ''[[Antigona]]'' e [[Sofokliu]]-t. Gjithmonë mbi shembullin e [[Teatri grek|Teatrit grek]], në [[Hungaria|Hungarinë]] e sovranit humanist Mátyás Hunyadi (i biri i [[Janosh Huniadi]]-t), Péter Bornemisza vuri në skenë një version të tijin të ''[[Elektra]]-s'' së [[Sofokliu]]-t të titulluar thjeshtësisht ''Tragjedi në gjuhën hungareze'' ([[1558]]). Teatri rilindas pati një zhvillim të fortë falë edhe zbatimit të risive piktorike dhe arkitektonike. [[Prespektiva]] dhe rindërtimi i teatrit sipas shembullit të atyre greko-romakë, janë në themel të ndërtimit të të famshmit Teatro Olimpico i [[Andrea Palladio]]-s. Shumë artistë u specializuan në skenografi si [[Sebastiano Serlio]] dhe [[Baldassarre Peruzzi]], të tjerë, si Giovanni Maria Falconetto dhe [[Vincenzo Scamozzi]], në përdorimin e rinovuar të hapësirave skenike jo më të rezervuara për vendet tradicionale. Në [[Spanja|Spanjë]], për shembull, qe ''Teatro de salon'' për oborrin dhe pallatet e fisnikërisë dhe ''Corrales-it'' për publikun me pagesë. Në të njëjtën kohë edhe në [[Italia|Itali]] lindën teatro me pagesë mbi të gjitha në gjysmën e dytë të [[Shekulli XVI|Pesëqintës]]. Kjo shërbeu kryesisht për të nisur rreth vitit [[1520]] në veri të Italisë gjininë e re të ''[[Commedia dell'arte]]'', me tekste të improvizuara, në [[dialekti|dialekt]], duke zotëruar mimikën dhe duke futur personazhe arkitipik si [[Arlekini]], Colombina, Pulcinella (në Francë e quajtur Guignol), Pierotto, Pantaleone, Pagliaccio, etj.[[File:Mandragola.jpg|thumb|Kopertina e ''La Mandragola'' e Niccolò Machiavelli-t]]Në [[Firenca|Firence]], në fund të shekullit XVI, u hodhën themelet për një formë të re spektakli: [[Melodrama]] që në [[Italia|Itali]] pati midis autorëve të parë Claudio Monteverdi-n. Fillimisht u bë fjalë për intermexot midis akteve të komedisë, që në vazhdim morën gjithmonë e më shumë hapësirë në skenë deri sa u bënë një formë autonome paraqitjeje, më parë e quajtur ''recitar cantando'' dhe që u zhvillua deri në krijimin e operave të mirëfillta autonome. === Teatri rilindas në Itali === [[Rilindja]] qe ''koha e artë'' e komedisë italiane, edhe falë rekuperimit dhe përkthimit në të folura të ndryshme vulgare, nga ana e humanistëve të teksteve të shumta klasike greke dhe latine (qoftë tekste teatrale si komeditë e [[Plauti]]t dhe [[Terenci]]t si dhe tragjeditë e [[Seneka|Senekës]] ashtu dhe vepra teorike si ''[[Poetika]]'' e [[Aristoteli]]t, e përkthyer për herë të parë në italisht nga humanisti [[Giorgio Valla]] në [[1498]]). Gjinitë e shpalosura dhe paraqitura ishin [[komedia]], [[tragjedia]], [[drama pastorale]] dhe, vetëm në fund të periudhës, [[melodrama]], të cilat patën një ndikim të rëndësishëm në teatrin evropian të kësaj periudhe. Por u vazhdua edhe me traditën mesjetare të shfaqjeve të shenjta që patën eksponentë të shumtë edhe përgjatë [[Rilindja|Rilindjes]]. ====Komedia==== Një nga komediografët më përfaqësues të Rilindjes ishte [[Niccolò Machiavelli]]; ''sekretari fiorentin'' kishte shkruar një nga komeditë më të rëndësishme të kësaj periudhe, ''La mandragola'' ([[1518]]), e karakterizuar nga një ngarkesë ekspresive dhe nga një limfë krijuese vështirësisht të arritshme, e frymëzuar nga referime satirike ndaj realitetit të përditshëm të personazheve dhe jo më domosdosshmërisht të lidhur gjinitë e traditës klasike. Kardinali [[Bernardo Dovizi da Bibbiena]] shkroi një komedi unike por shembull për shijen e periudhës: ''La Calandria'' ([[1513]]), e para në absolut (sipas prologut të atribuar [[Baldassarre Castiglione]]s) shkruar në italisht që nuk rridhte nga një tekst pararendës grek ose latin. Midis shumëve që iu futën kompozimit të teksteve teatrale mund të përmenden eruditët [[Donato Giannotti]] (''Il Vecchio Amoroso'' e vitit [[1536]]), [[Annibal Caro]] (''Gli Straccioni'' e vitit [[1543]]) dhe fisniku sienezë [[Alessandro Piccolomini]] (''Amor costante'' e vitit [[1536]]). ====Firencia==== Midis komediografëve të parë shumë ishin fiorentinë, duke nisur nga [[Agnolo Poliziano]] me ''L'Orfeo'' ([[1480]]), një komedi me natyrë pastoralo-mitologjike. Por në shekullin pasues u afermuan si profesionistë të vërtetë të komedisë [[Anton Francesco Grazzini]] i quajtur ''Il Lasca'', [[Giovan Battista Cini]], [[Giovan Battista Gelli]], [[Giovanni Maria Cecchi]], [[Benedetto Varchi]] dhe [[Raffaello Borghini]] si dhe i riu [[Lorenzino de' Medici]] që shkroi një komedi të vetme, ''L'Aridosia'' ([[1536]]) para se të vritej nga vrasësit e paguar nga Granduka [[Cosimo I de' Medici]] për vrasjen e kushëririt, [[Alessandro de' Medici]], duka i Firences. ====Komeditë në oborret italiane==== Një vend të veçantë zënë [[Pietro Aretino]], [[Ludovico Ariosto]] dhe [[Ruzante]], që qenë të gjithë intelektual në shërbim të oborreve. Për oborrin este-ns të [[Ferrara]]s, Ariosto, veç ''[[Orlando furioso]]'', do të shkruante komedi zbavitëse me origjinë plautine si ''La Cassaria'' ([[1508]]) dhe ''La Lena'' ([[1528]]). Në [[Roma|Romën]] e [[Leoni X|Leonit të X]] do të shquhej [[Pietro Aretino]] me ''pasquinate-t'' e tija por edhe me komedi si ''La Cortigiana'' ([[1525]]), në të cilën do të dhunonte shumë konvencione gjuhësore dhe skenike. Në Romë teatri u rizbulua dhe, për herë të parë, i garantuar nga papët, që shikonin mundësinë e instrumentalizimit për qëllime politike. Teatri rilindas në Romë nuk pati përfaqësues njëlloj si në oborret e tjera italiane, me një përjashtim të vetëm të [[Francesco Belo]]-s që shkroi ''Il pedante'' ([[1529]]) dhe i sipërpërmenduri Annibal Caro (por me origjinë nga [[Civitanova Marche]], por gjatë gjithë kohës në [[Roma|Romë]] në shërbim të familjes Farneze). Kërshëri: midis pjesëve të rralla që kanë si skenar Romën e papëve, në fakt për të qenë të saktë, Romën e Jubileut të vitit [[1525]], është për tu shënuar komedia më e rëndësishme e Rilindjes teatrale kroate dhe në përgjithësi sllave: “Dundo Maroje” (Padroni ose Xha Maro-ja), e shkruar në [[1550]] nga raguzani Marin Držić, i quajtur edhe Marino Darsa ([[1508]]-[[1567]]). ==== Farsa cavaiola ==== [[Skeda:Vicenza Teatro Olimpico (scena).jpg|parapamje|347x347px|Andrea Palladio dhe Vincenzo Scamozzi, Teatri Olimpik, [[Vicenza]]|majtas]] [[Farsa cavaiola]] qe një gjini e sukseshme letrare dialektore, pjesëmarrëse e «sezonit të fundit të madh të teatrit komik të shek. të XVI [...] që lulëzoi në [[Napoli]] dhe përreth tij»<ref name="FrancoFido">{{cito web|author=Franco Fido|url=http://www.italica.rai.it/scheda.php?monografia=rinascimento&scheda=rinascimento_saggi_commedia_cinquecento_capitoli_lezion32|title=La commedia a Napoli nel tardo Cinquecento: Della Porta|work=Italica.rai.it|accessdate=18 korrik 2014|archive-date=8 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130608012613/http://www.italica.rai.it/scheda.php?monografia=rinascimento&scheda=rinascimento_saggi_commedia_cinquecento_capitoli_lezion32|url-status=dead}}</ref>, i lidhur mbi të gjitha me emrin e [[Vincenzo Braca]]-s. Gjinia duhet të ketë njohur një lulëzim të madh midis fundit të [[Shekulli XV|shekullit XV]] dhe [[Shekulli XVI|shekullit XVI]], por për këtë prodhimtari të rëndësishme, në harkun e një shekulli e gjysëmka mbijetuar shumë pak.<ref name="E. Malato">Enrico Malato, [http://www.treccani.it/enciclopedia/vincenzo-braca_%28Dizionario_Biografico%29/ Vincenzo Braca], in Dizionario biografico degli italiani, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. URL e kontrolluar më 18 korrik 2014.</ref> Gjinia përqëndrohej në arketipin e farsesk të ''cavaiuolo-s'', dmth. një injorant dhe kryeplak i marr cavezë (me një fjalë një banor i qytetit të Cava de' Tirreni), i imagjinuar nga qytetarët salernitanë në ashpërsinë e dialektit të tij dhe në trajtat më të trasha e karikaturale<ref name="FrancoFido"/>: shembuj të tillë janë ''Farza de lo Mastro de scola'' dhe ''Farza de la Maestra'' e [[Vincenzo Braca]]-s, ku karakteri i ''cavaiolo-s'' bëhet arketipi i «banorit të trash të klasës së ulët»<ref name="LettEinaudiDiz">Alberto Asor Rosa (ed.): Letteratura italiana, Einaudi, [[Torino]], [[2007]], volumi 18 (Dizionario degli autori: A-C), kapitulli Vincenzo Braca, sbn=IT\ICCU\FOG\0272829</ref>. Midis frasave të mbijetuara, të vetmet më të hershme se ato të Vincenzo Braca-s janë ''Cartello di sfida cavajola'' dhe ''Ricevuta dell'Imperatore'', që i përkasin fillimit të shekullit XV, të dyja me autorë që kanë mbetura anonimë. ''Ricevuta dell'Imperatore'' (anonime<ref name="FrancoFido"/>, por për disa<ref name="LettEinaudiDiz"/> mund ti atribuohet Braca-s) është më e vjetra midis farsave ''cavaiole''<ref name="FrancoFido"/>, i referohet në mënyrë tallëse pritjes së ofruar [[Karli V|Karlit të V]] në Cava, ku kaloi duke u kthyer nga [[Tunizi]] në [[1535]]<ref name="FrancoFido"/>. Botimi i vetëm teatral profesionist i farsave cavajole në periudhën bashkëkohore është ajo e prodhuar nga Centro studi sul Teatro Medioevale e Rinascimentale, drejtuar nga [[Federico Doglio]], që doli në skenë në Teatro Valle të [[Roma|Romës]] në [[1986]] me përshtatjen dhe regjinë e [[Giuseppe Rocca]]-s. =====Farsa cavaiola në kontekstin letrarë rilindas===== 'Farsa cavaiola' qe një nga «momentet kryesore të historisë së farsës në Italinë e Rilindjes»<ref name="Padoan">Giorgio Padoan: L'avventura della commedia rinascimentale, kapitulli L'emergere del melodrammatico e del patetico, Piccin, Padova, 1996, isbn=978-88-229-1345-6</ref>, përkrahë lindjes së shfaqjeve të tjera letrare si ''Strascino-ja'' sieneze (më e hershme se Congrega dei Rozzi), commedia veneciane e bufonëve ''Zuan Polo'' dhe ''Domenico Tajacalze'', dhe ''mariazzi'' padovanë të [[Ruzante]]-s<ref name="Padoan"/>. Më herët edhe [[Andrea Calmo]] qe një frenkuentues i gjinisë mariazzo sa që komedia e tij ''La Rhodiana'' iu atribua Ruzante-s deri në kohët e fundit. Përkundrejt këtyre manifestimeve, gjithësesi, ekspresiviteti i gjallë gjuhësor, vepra e Braca-s, paraqitet me përtherje thelbësore macchietistiche, me karakter më lokal dhe campanilistico<ref name="Padoan"/>. Gjerësia më e vogël e horizontit satirik, për shembull, nuk i lejonte Vincenzo Braca-s të arrinte në nivelet mprehtësisë së arritur nga [[Ruzante]]<ref name="Padoan"/>. ====Komeditë në dialektin venet==== Një rast i veçantë është përfaqësuar nga figura dhe vepra e Angelo Beolco i quajtur ''[[Ruzante]]'' nga emri i fshatarit padovan protagonist i veprave të tij. Veçantia e teatrit të Ruzante-s, paraprinë me disa vite veprën e [[Andrea Calmo]]-s, ishte futja në teatrin italian, që deri atëherë kishte përdorur gjuhën vulgare fiorentine, përdorimin e dialektit. Ruzante punonte në oborrin padovan të [[Alvise Cornaro]]-s i cili ndërtoi një skenografi apostafat në vilën e tij në [[Padova]] që u quajt ''Loggia e Odeo Cornaro'' ose ''Loggia del Falconetto'' nga emri i arkitektit [[Giovanni Maria Falconetto]] që e ideoi, hapësirë e përzgjedhur për paraqitjen e komedive të Ruzante-s si ''Betìa'' ([[1525]]) dhe ''Anconitana'' ([[1535]]) për të përmendur më të famshmet mes komedive të Beolco-s. Viteve [[1535]] dhe [[1537]] i përket një komedi shembullore në dialektin venecian, me një titull të pangatërrueshëm: ''La Venexiana'' që edhe pse me autor anonim tregon maturinë e teatrit të qytetit të [[Venecia|Venecies]], deri atëherë i lidhur me autorë të brendatokës. Në rastin e Ruzante-s dialekti me të cilin shprehej dramaturgjia e tij ishte ai padovan i fshatrave venete të shekullit XVI: tingujt onomatopeikë me gjuhë të vështirë qenë me frymëzim, në distancën e shumë shekujve, për artistët bashkëkohorë si [[Dario Fo]], që mori frymëzim pikërisht nga gjuha e Ruzante-s për ''grammelot-in'' e tij. Teatri në dialekt filloi të zhvillohej në këtë periudhë me [[Commedia dell'Arte]], ''maskat'' e tij, si [[Arlecchino]] bergamask (që pastaj do të merte si gjuhë dialektin venecian), [[Pulcinella]] napoletane me krijimet e saj mimike dhe gjestuale dhe [[Pantaleone]], tregëtari i vjetër venecian midis më të famshmeve. Frekuentues të tjerë të teatrit veneto-padovan qenë piaçentini [[Girolamo Parabosco]] dhe [[Ludovico Dolce]] që shkroi dy komedi dhe dy tragjedi. ====Kthesa e komedisë==== [[Skeda:Giovanni di Bernardo Rucellai.jpg|parapamje|Giovanni di Bernardo Rucellai]] Komedia e shekullit XVI pësoi një kthesë në [[1582]], kur në [[Parisi|Paris]] u publikuan ''Candelaio-ja'' i [[Giordano Bruno]]-s, i pasur me karakteristika anomale dhe trasgresive.<ref>Giovanni Antonucci: Storia del teatro italiano, isbn=88-7983-974-8, Newton&Compton, [[Roma]], [[1995]], fq.32</ref> Fisniku peruxhin [[Sforza Oddi]] ([[1540]]-[[1611]]) me komeditë e tij: ''L'Erofilomachia ovvero il duello d'Amore e d'Amicitia'' ([[1572]]), ''I Morti vivi'' ([[1580]]) dhe ''La Prigione d'amore'' ([[1580]]), ofron panoramën e kontaminimeve midis teatrit fundit të shekullit XVI dhe atij të profesionistëve që po afermohej pranë oborreve italiane dhe franceze, ndërthurja është kaq e dukshme sa në tekstet e tij kishte tashmë personazhe të zakonshëm për publikun e [[Commedia dell'arte]] si 'Zanni' dhe kapitenët 'spacconi'. Shfaqja në teatër e diletantëve fisnikë, të maskave të [[Commedia dell'arte]], që te Sforza Oddi pa një pararendës, do të bëhej një gjini e mirëfilltë e quajtur ''Commedia ridicolosa'' dhe në Gjashtëqintën dhe Shtatëqintën do të kishte edhe një plate të gjerë në teatrot e drejtuara nga Akademitë. ====Tragjedia dhe drama pastorale==== Në [[Rilindja|Rilindje]] edhe teatri tragjik gjeti hapësirën e tij; përfaqësuesit më të rëndësishëm të tragjedisë rilindase qenë konti [[Gian Giorgio Trissino]], autor i ''Sofonisba-s'' ([[1514]]) dhe [[Giambattista Giraldi Cinzio]] autor, midis të tjerave, i tragjedisë ''Orbecche'' ([[1541]]). Edhe [[Torquato Tasso]] krijoi tragjedi me karakter mitik dhe epiko-pastorale, gjini midis tragjedisë dhe komedisë.<ref name="Antonucci33">Giovanni Antonucci, Storia del teatro italiano, Roma, Newton&Compton, 1995, ISBN 88-7983-974-8, fq. 33</ref> Më përfaqësuesja e kësaj periudhe, qe një dramë pastorale me shije shumë arkadike: ''Il pastor fido'' ([[1590]]) i [[Giovan Battista Guarini]]t. ''Drama pastorale'' vetë pati një origjinë klasike pasi u frymëzua nga ''Bukoliket'' e [[Virgjili]]t. Edhe ''Aminta'' ([[1573]]) e Torquato Tasso-s është konsideruar një kryevepër e kësaj tipologjie pastorale, jo vetëm për suksesin editorial dhe teatral që arriti, por mbi të gjitha për ndikimin e saj të rëndësishëm mbi dramaturgjinë evropiane dhe mbi melodramën e [[Shekulli XVII|Gjashtëqintës]]<ref name="Antonucci33"/> por tragjedia e vërtetë me frymëzim [[Seneka|senekian]] e Tasso-s qe ''il Torrismondo'' ([[1587]]), me ambientim ''nordik''. Frekuentues të tjerë të tragjedisë gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] qenë [[Giovanni Rucellai]] që shkroi dy tragjeditë: ''Rosmunda'' ([[1515]]) dhe ''Oreste'' si dhe [[Sperone Speroni]], autor i ''Canace-s'' ([[1542]]). Për më tepër eklektiku [[Pietro Aretino]] krijoi vetëm një tragjedi, ''Orazia-n'' ([[1546]]) që është konsideruar një nga më shembulloret e [[Rilindja|Rilindjes]]. ====Diletantë fisnikë dhe aktorë profesionistë==== Këta tekste teatrale luheshin nga diletantë të rinj, si [[Compagnie della calza]] e finsnikëve venecianë për të cilët punonin Ruzante-ja dhe Aretino-ja, [[Congrega dei Rozzi]] dhe [[Accademia degli Intronati]] e [[Siena]]s, për të cilën punoi, midis të tjerëve, i lart-përmeduri Alessandro Piccolomini ose ''La Confraternita'' fiorentinase si ''Compagnia del Vangelista'' apo, përsëri në [[Firenca|Firence]], shoqëritë e fisnikëve diletantë, imitim i 'Compagnie della calza' veneciane, si ajo ''della Cazzuola'' dhe ''Compagnia del Paiuolo''. Profesionaliteti i aktorit nuk njihej, megjithëse profesioni ekzistonte tashmë që nga koha e ''giocolieri'' të shesheve dhe bufonët e oborrit, por u zhvillua, me kalimin e kohës me përparime të rëndësishme nga këndvështrimi i artit dramatik dhe të interpretimit të tekstit, si dhe pregatitjes skenike, shpenzime në ngarkim të kompanive shëtitëse që u afermuan nga mesi i [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] (dëshmia e parë e një kompanie me aktorë profesionistë përmendet në një akt noterial të vitit [[1545]]<ref>Ester Cocco, Una compagnia comica della prima metà del secolo XVI, te revista 'Giornale Storico della Letteratura Italiana', nº 55, [[Torino]], Loescher, [[1915]], SBN IT\ICCU\RAV\0073120.</ref>) deri në gjithë shekullin pasues me [[Commedia dell'arte]]. ====Shfaqja e shenjtë rilindase==== Përgjatë [[Rilindja|Rilindjes]] prodhimtaria e teatrit të shenjtë, që vinte nga shfaqja e shenjtë me origjinë mesjetare, nuk u ndërpre por pati një lulëzim të rëndësishëm që trajtoi temat fetare edhe në oborret italiane midis [[Shekulli XV|shekullit XV]] dhe [[Shekulli XVI|shekullit XVI]]. Edhe pse e përhapur në të gjithë [[Evropa|Evropën]] kjo gjini u afermua kryesisht në [[Firenca|Firence]] me praninë e autorëve të rëndësishëm si [[Feo Belcari]] dhe [[Lorenzo de' Medici]] në shekullin XV dhe me [[Giovanni Maria Cecchi]]-n në shekullin XVI. Megjithatë shumica e shfaqjeve të shenjta rilindase mbeti një formë anonime si/c ishte e zakonshme gjatë [[Mesjeta|Mesjetës]]. Kështu mbetën anonim autorët (apo autori) e ''Ascensione-s'', interpretuar në kishën e 'Santa Maria del Carmine' në Firence dhe ajo e ''Annunciazione-s'' në kishën fiorentine të 'San Felice in Piazza' të vëna në skenë për Këshillin e Bazelit, [[Ferrara]]s dhe të [[Firenca|Firences]] ([[1438]]-[[1439]]) dhe projektuar nga [[Filippo Brunelleschi]] në rolin e pazakontë të skenografit<ref>Mario Fabbri, Elvira Garbero Zorzi e Annamaria Petrioli Tofani (redaktorë), Il luogo teatrale a Firenze. Brunelleschi, Vasari, Buontalenti, Parigi, Introduzione di Ludovico Zorzi, [[Milano]], Electa, [[1975]], SBN IT\ICCU\VEA\0016297.</ref>, siç dëshmohet nga [[Giorgio Vasari]] te ''Jeta'' e po këtij arkitekti. Këto shfaqje shkruheshin për vëllazëritë fiorentinase të të rinjve, më e shquara qe ''Rappresentazione dei Santi Giovanni e Paolo'' e shkruar nga [[Lorenci i Mrekullueshëm]] në [[1491]] për hyrjen e të birit Piero në 'Compagnia del Vangelista' dhe e interpretuar në oborrin e 'Convento della Trinità Vecchia' ose konventi i 'San Giusto alle mura', i kthyer në vazhdim në [[Teatro di Via dell'Acqua]]. Për vetë 'Compagnia il Cecchi', gati një shekull më vonë në [[1589]], shkroi ''L'Esaltazione della Croce''; si dëshmi se edhe në fundin e [[Rilindja|Rilindjes]] kjo gjini e shenjtë ishte akoma vitale dhe e pëlqyer nga populli dhe oborri mediçeas. ====Mima==== Nëse nga një anë lindja e komedisë rilindase lejoi zhvillimin e një forme autonome të prozës teatrale, nga ana tjetër tradita 'giullare' dhe e 'guitto-ve' nuk humbi, duke u lejuar vazhdimësinë falë bufonëve të oborrit mimistëve. Punët e tyre nuk u frymëzuan në ndonjë mënyrë nga tradita latine, duke u dalluar kështu nga format e spektaklit bashkëkohës dhe duke paraqitur module që pjesërisht do të shkonin te [[Commedia dell'Arte]]. Megjithatë është e gabuar të konsiderosh bufonatat dhe burleskat si ana tjetër e letërsisë teatrale të zgjedhur: temat e giullare-ve dhe të mimistëve të Katërqintës janë të njëjtat e pararendësve të tyre, të mbyllur në një skenografi modeste dhe të shkurtër, në të cilën temat e qytetit u konfrontuan me ato fshatare, që bëhet pika e referimit të 'burla-s' dhe të 'beffeggio-s'<ref>Mario Apollonio, Storia del teatro italiano, volumi 1, [[Milano]], BUR, [[2003]], ISBN 88-17-10659-3, fq. 265.</ref>. ====Teatri hebraik në Mantova==== Një veçanti e teatrit rilindas qe prania e një figure si ajo e manovanit [[Leone de' Sommi]], me besim [[Jehudizmi|Judaik]] realizoi, për llogari të dukës së [[Mantova]]s, teatrin e ''Compagnia degli ebrei'' nga viti [[1579]] deri në [[1587]], duke hartuar ai vetë një dramë, të titulluar ''Magen Nashìm'', që provokoi skandal midis rabinëve italianë të Pesëqintës, që e akuzuan se përdori gjuhën e paraardhësve për zbavitjen e princave ''gentili'' (dmth. jo hebrej). Pas [[Kundërreforma|Kundërreformës]] ky lloj teatri nuk do të ishte më i mundur. ====Lindja e melodramës==== [[Skeda:La pellegrina 1589 - Intermedio 1 - L'armonia delle sfere.jpg|parapamje|333px|Bernardo Buontalenti, skenografia e një ''Intermezzo e La Pellegrina'' (1589)]] Përgjatë Pesëqintës u bënë eksperimentet e para që do të çonin në lindjen e gjinisë më revolucionare të teatrit italianë: [[melodrama]]. Në pallatin fiorentin të [[Giovanni de' Bardi]]-t u bashkua një grup intelektualësh që mori emrinë [[Camerata dei Bardi]]. Duke kërkuar të risillnin tipologjinë antike të ''recitar cantando'' atribuar teatrit klasik grek, bënë të lindëte ai stil që më vonë do të afermohej përgjatë shekujve pasues falë gjenialitetit të autorëve të kalibrit të [[Claudio Monteverdi]]t, [[Metastasio]]-s deri te opera e madhe e Tetëqintës së [[Giuseppe Verdi]]t dhe [[Giacomo Puccini]]-t. Eksperimentuesit e parë të camerata-s fiorentine, të lindur rreth vitit [[1573]], ishin [[Jacopo Peri]], [[Giulio Caccini]], [[Vincenzo Galilei]] (i ati i [[Galileo Galilei]]-t), [[Emilio de' Cavalieri]], [[Jacopo Corsi]] dhe poeti [[Ottavio Rinuccini]] që shkroi libretet e parë. Në [[1589]], me vënien në skenë, në Teatro degli Uffizi të Firences, të komedisë ''Intermedi della Pellegrina'' të sienezit [[Girolamo Bargagli]], anëtarët e Camerata-s u thirrën për të bërë muzikat e ''Intermezzo-ve'' të komedisë që qenë zbatimet e para praktike të teorisë muzikore të 'recitar-cantando-s' dhe lindjes së [[melodrama|melodramës]]. Intermezzo-t e ''Pellegrina-s'' patën një jehonë të gjerë për skenën e ndërtuar nga arkitekti-piktor-skenograf [[Bernardo Buontalenti]] që me këtë vepër parapriu skenografitë e mëdha dhe komplekse të [[teatri]]t barok italian. ====Hapësirat e reja interpretuese==== [[Skeda:Interior of Teatro Olimpico (Vicenza) scena .jpg|parapamje|left|369px|Proskena e Teatro Olimpico në [[Vicenza]]]] Në fillim të Katërqintës shfaqjet ndodhnin në vende private si kopështe, oborre të konventeve dhe sallone të pallateve të dekoruar për shfaqjet si në rastin e [[Salone dei Cinquecento]] në [[Palazzo della Signoria]] në Firence përshtatur si teatër nga [[Giorgio Vasari]]. Me rivënien në skenë të teksteve greko-latine u nis të ndërtoheshin hapësira të posaçme për të mbajtur skenografitë, ndonjëherë edhe shumë komplekse: në këtë periudhë u ndërtuan hapësira të reja teatrale, duke filluar nga 'Loggia e Odeo Cornaro-s' e njohur edhe si 'Loggia del Falconetto' e [[Padova]]s. Por shembulli më bujshëm i zbatimit skenografik rilindas qe [[Teatro Olimpico]] i [[Andrea Palladio]]s, në [[Vicenza]], që akoma edhe sot konservon skenografinë origjinale çinkueçenteske të [[Vincenzo Scamozzi]]-t për ''Edipin mbret'' të [[Sofokliu]]t, vepër me të cilën u inaugurua teatri në [[1585]]. Në vazhdim, në [[1590]], përsëri Scamozzi-t Gonzaga-t i besuan ndërtimin e një tjetër teatri për ''Palazzo Ducale-n'' e [[Sabbioneta]]-s që mori emrin ''Teatro all'Antica''. [[File:Teatro Olimpico Sabbioneta - Galleria o PERGULA -.jpg|thumb|345px|Teatro all'Antica i Sabbionetas]] Në [[Roma|Romë]] falë tejaktivit [[Pomponio Leto]], të prirur për rizbulimin e teatrit latin, [[Foro Romano]] dhe [[Castel Sant'Angelo]] u bënë vendet e parazgjedhura për shfaqjet, të shpalosura vetëm gjatë festave dhe celebrimeve; pikërisht në Castel Sant'Angelo mbijeton një oborr në formë teatri i përdorur gjatë kohëve të papa [[Aleksandri VI|Aleksandri i VI]] dhe akoma më tepër hedonisti papa [[Leoni X|Leoni i X]]. Rizbulimi dhe vlerësimi i lashtësisë klasike nga ana e humanistëve lejoi studimin e veprave që kishin të bënin me teatrin jo vetëm nga këndvështrimin dramaturgjik (në [[1425]] [[Nicolò Cusano]] zbuloi, për shembull, nëntë komedi të [[Plauti]]t) por edhe nga këndvështrimi arkitektonik: arkitektë, piktorë dhe traktatistë si [[Sebastiano Serlio]] që përshtati si teatër të [[Shekulli XVI|Pesëqintës]] modelet klasike greko-romke të skenografive: ''comica'', ''tragica'' dhe ''pastorale'', ndarje më tresh që u respektua në veprat e teatrit të [[Rilindja|Rilindjes]]. Skenografitë komplekse me [[Girolamo Genga]]-n, [[Baldassarre Peruzzi]]-n dhe [[Pellegrino da San Daniele]]n (në mjedisin ferrarezë) patën përfaqësuesit e tyre më të mirë. Ndërsa traktatistët si [[Leon Battista Alberti]] dhe vetë Serlio-ja e kërkuan frymëzimin te [[Vitruvi]] në aspektet teatrale të traktatit të tij mbi [[Arkitektura romake|arkitekturën romake]]. Një tipologji e re teatri u afermua në fund të shekullit XVI: teatrot private me pagesë, të hapur për çdo klasë shoqërore dhe jo vetëm për zbavitjen ekskluzive të [[aristokracia|aristokracisë]]. Kjo sipërmarrje nisi, më shumë se kudo, në [[Venecia|Venecie]], por që u afermua në shekullin pasardhës me një sezon të gjatë të [[commedia dell'Arte]]. Përhapja e këtyre teatrove edhe në pjesën tjetër të [[Italia|Italisë]] bëri të mundur që të lindnin 'Akademi' të posaçme të lindura për të drejtuar këto hapësira të reja teatrore, jo më në përdorimin ekskluziv të oborreve. ===Teatri rilindas i Mbretërisë së Bashkuar=== [[Skeda:The Swan cropped.png|parapamje|left|Swan Theatre i [[Londra|Londrës]] së vitit 1596]] Në periudhën që shkon nga fundi i shekullit XV deri në mesin e atij pasues, u përputh me zhvillimin e Rilindjes angleze, patën jehonë të gjerë 'interludio-t', forma dramatike zbavitëse të oborreve të fisnikëve me prejardhje nga 'moralities' por me tema jo fetare: në të kundërt me moralitetin klasik, roli i protagonistit ishte i zotërisë që mikpriste spektaklin dhe që e shikonte jo në kërkim të shpëtimit të përjetshëm të shpirtit, por të lumturisë tokësore, duke u shkëputur kështu nga synimet e teatrit fetar.<ref>{{cito web|language=en|url=http://user.phil-fak.uni-duesseldorf.de/~holteir/companion/Navigation/Text_Groups/Drama/Interludes/interludes.html|title=Interludes|work=Siti i Universitetit të [[Düsseldorf]]it}}</ref> Jo rrallë në këto shfaqje përmbahej një propagandë politike: pasi merrnin spunto nga zhvillimet e kohës, ndodhte që autori të merrte pozicion përkundrejt një zhvillimi si në ''King John'' të [[John Bale]], ku autori deklaronte tezën e vrasjes së [[Giovanni Senzaterra]]-s nga ana e kryepeshkopit të [[Canterbury]]-t. Në [[dramaturgjia|dramaturgjinë]] e interludio-ve për më tepër ishte mundësia dashoje elemente me prejardhje klasike, mbi të gjitha nga autorë latinë dhe të novelistikës italiane, që do të mbetej një pikë referimi edhe për prodhimtarinë dramatike pasuese. Paraqitja skenike e interludio-ve karakterizohej nga [[dialogu]] i disa aktorëve me një shoqërim muzikor të përbërë shpesh nga fyelli dhe defi<ref>Joseph Macleod: Storia del teatro britannico, sbn=IT\ICCU\MIL\0112156, Sansoni, [[Firenca|Firence]], [[1958]], fq. 14</ref>. Nga këto interlude zotërohen rreth 80 fragmente të teksteve që përfshijnë harkun kohor që shkon nga viti [[1466]] deri në [[1576]].<ref>Masolino D'Amico: Storia del teatro inglese, Newton & Compton, [[Roma]], [[1995]], isbn=978-88-7983-815-3, fq. 16.</ref> Midis autorëve kryesorë të kësaj gjinie përmenden mbi të gjitha [[John Heywood]], [[John Rastell]], [[Henry Medwall]], [[John Redford]] dhe [[Nicholas Udall]]. Pikërisht Udall përmendet si autori i komedisë së parë në [[gjuha angleze|anglisht]]: bëhet fjalë për ''Ralph Roister Doister'' e vitit [[1535]], një version i modifikuar i ''Miles Gloriosus'' i [[Plauti]]t<ref>(EN) Martha Fletcher Bellinger, [http://www.theatrehistory.com/british/bellinger004.html The Earliest English Comedies], pjesë e 'A Short History of the Drama', [[New York]], Henry Holt and Company, [[1927]], fq. 186-189. URL e konsultuar më 18 korrik 2014.</ref>. Interludet, për karakterin e tyre policesk dhe të zgjedhur, i adresoheshin një publiku të mirëpërcaktuar: në të njëjtin stil, por me subjekte komike dhe të lehta, ndërfuteshin farsat, të paraqitura në sheshe për popullin.<ref>(EN) Martha Fletcher Bellinger, [http://www.imagi-nation.com/moonstruck/spectop006.html Moralities, Interludes and Farces of the Middle Ages], pjesë e 'A Short History of the Drama', [[New York]], Henry Holt and Company, [[1927]], fq. 138-144. URL e konsultuar më 18 korrik 2014.</ref> Me prejardhje mesjetare qe 'masque'<ref>(EN) Martha Fletcher Bellinger, [http://www.theatredatabase.com/16th_century/court_comedies_and_masques_001.html Court Comedies and Masques], pjesë e 'A Short History of the Drama', [[New York]], Henry Holt and Company, [[1927]], fq. 202-204. URL e konsultuar më 18 korrik 2014.</ref>, gjini teatrore e lindur në fillim nga një 'carnascialesco corteo' e 'maschere' që, të shoqëruara nga muzika, argëtonin mbrëmjet e fisnikëve dhe më pas të shndërruara në një vepër të mirfilltë teatrore vite më vonë nga [[Ben Jonson]], që krijoi skena darmaturgjike që e bën të autor të shquar të këtyre spektakleve. ===Teatri rilindas iberik=== [[Skeda:Celestina.jpg|parapamje|Fernando de Rojas, La Celestina]] Edhe në [[Spanja|Spanjë]] dhe në [[Portugalia|Portugali]] teatri midis fundit të Katërqintës dhe fillimit të shekullit pasardhës, merr një rrugë të re dhe shkëputet nga shfaqjet e shenjta me natyrë mesjetare, megjithëse subjektet e shenjtë mbetën argumenti kryesor i dramaturgëve iberikë edhe në këtë periudhë. Personazhi më i rëndësishëm i kësaj gjinie qe Margarita di Navarra ([[1492]]-[[1549]]) që vazhdoi edhe përgjatë shekullit XVI eksperiencën e teatrit të mistereve. Edhe në [[Spanja|Spanjë]] qe i rëndësishëm rizbulimi i teksteve të komedisë latine. Midis autorëve më të rëndësishëm të kësaj periudhe ishin: [[Juan del Encina]], [[Lope de Rueda]], [[Juan de la Cueva]], [[Juan de Timoneda]] dhe [[Luis Fernández]]. Për [[Portugalia|Portugalinë]] dy ishin emrat që meritojnë të përmenden: [[Gil Vicente]] dhe [[António Ferreira]]. Ky i fundit shkroi tragjedinë më të rëndësishme, në gjuhën luzitane, të kësaj periudhe: ''Ines de Castro''. Për maturimin e teatrit qenë shumë të rëndësishme edhe hapësirat skenike, që nga skenat klasike të rrugëve dhe brendësia e kishave, kaluan në një përshtatje të mirëfilltë të hapësirave të brendshme të pallateve fisnikërore dhe universiteteve. Lindi i ashtuquajturi ''Teatro de salon'', hapësira të brendshme dhe jo më të jashtme dhe me përdorim ekskluziv të fisnikërisë. Ndërsa në mesin e Pesëqintës lindën ''corrales-it'', hapësira skenike të hapura edhe për publikun popullor me pagimin paraprak të një bilete. Nëse komedia e arriti maturimin e saj duke kaluar nëpërmjet teatrit klasik të antikitetit, vepra të tjera u referoheshin miteve të historisë së Spanjës. Kjo qe një nga diferencat më të rëndësishme të teatrit spanjoll të Rilindjes dhe atij të vendeve të tjera evropiane. Midis shkrimtarë më të rëndësishëm të teatrit të kësaj gjinie spikat figura e [[Juan de la Cueva]] që perëndimin e [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] shkroi, mes të tjerave, dramat historike: ''Shtatë fëmijët e Laras'' ([[1579]]) dhe ''Vdekja e mbretit Don Sancho'' ([[1588]]). Por iniciuesi i vërtetë i teatrit rilindas qe [[Lope de Rueda]]. De Rueda u ndikua nga stili italian, duke pasur asistuar në shfaqjet e tyre pranë oborrit spanjoll. Qe i pari që futi ''gjuhën natyrore'' dhe subjeket e tij u dalluan të parët, për origjinalitet, nga modelet greko-latine, duke futur panorama të jetës popullore. Ndoqi, në një farë kuptimi, të njëjtën ecuri të [[Niccolò Machiavelli]]-t me ''La mandragola-n''. Juan de Rueda shkroi pastorale, pesë komedi dhe disa 'intermezzo' skenike që e imponuan si një nga dramaturgët më të rëndësishëm të teatrit spanjoll para 'Siglo de Oro'. Në fakt gjatë Gjashtëqintës u afermuan më të njohurit [[Lope de Vega]], [[Pedro Calderón de la Barca]] dhe të tjerë, që do të linin në plan të dytë, për famë në nivel evropian, autorët e [[Rilindja|Rilindjes]]. Midis autorëve të tranzicionit, i vonë përkundrejt Italisë, midis teatrit mesjetar dhe atij rilindas më i rëndësishmi qe sigurisht [[Fernando de Rojas]]. [[Tragjikomedia]] e tij ''La Celestina'', e vitit [[1499]] është ndoshta teksti i parë i teatrit rilindas. Por nismëtari i vërtetë i teatrit të Rilindjes qe [[Bartolomé de Torres Naharro]]. Qëndrimi i tij i gjatë në [[Italia|Itali]], e vendosi në kontakt, mbi të gjitha gjatë qëndrimit roman dhe pas atij napoletan të [[1517]]-ës, me risitë italiane, nga të cilat mori spunto për veprat e tij (akoma të rimuara) në [[gjuha kastiliane|kastilianisht]]. Shumë komedi të tija kanë edhe ambjentim italian, por ndikimi i tij në teatrin e atdheut të tij qe e rëndësishme por akoma jo plotësisht e njohur. ===Teatri rilindas i Francës=== [[Skeda:Ballet 1582.png|parapamje|left|Balet oborri në Paris]] Teatri i Rilindjes jashtë nga [[Italia]], pati njëfarë vonese. Qoftë në [[Franca|Francë]] ashtu dhe në [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]], trashëgimia e teatrit mesjetar me natyrë të shenjtë, është më i rëndësishëm dhe i përhapur se kudo tjetër. Në Francë fama e autorëve rilindas u zbeh plotësisht nga tragjedianët e barokut si [[Jean Racine]] dhe [[Pierre Corneille]], dhe komedia me natyrë italianexhante e [[Molière]]-it, nxënës i [[Tiberio Fiorilli]]t të famshëm të [[Commedia dell'arte]], krijues i maskës së famshme ''Scaramouche'' (ose 'Scaramuccia'). Teatri rilindas francezë, si në vendet e tjera evropiane, mori një shtysë të rëndësishme nga rizbulimi si dhe përhapja relative, e teksteve klasike me origjinë greko-romake. Në fakt, shumë nga këto komedi vijnë drejtpërdrejtë nga veprat e [[Plauti]]t dhe [[Terenci]]t të përkthyera, pak a shumë besnikërisht, në frëngjisht. Misi këtyre është mjaft domethënës rasti i [[Jean Antoine de Baïf]] dhe komedive të tija: ''L'Eunuque'' nga ''Eunuchus-i'' i [[Terenci]]t dhe ''Le Brave'', përkthim i ''Miles gloriosus'' i [[Plauti]]t. Po ky autor shkroi edhe tragjedinë ''Antigone'', dukshmërisht me frymëzim nga teksti homonim i [[Sofokliu]]t. Në Francë tragjedia dhe komedia ishin në bashkëjetesë. Shumë tragjedianë të kësaj periudhe janë edhe komediografë, siç është rasti i [[Jean de La Taille]] që shkroi shumë tragjedi të rëndësishme si: ''Saül le furieux'', ''Daire'' dhe ''Alexandre''. Në të njëjtën kohë shkroi edhe dy komedi argëtuese si: ''Les Corrivaux'' dhe ''Le Négromant''. Një variant i rëndësishëm që dallon situatën franceze, përkundrejt vendeve të tjera si [[Spanja]] apo [[Italia]], është ajo e luftërave fetare, që do të ndikonin, jo pak, edhe mjedisin teatror. Zgjedhjet e shumë autorëve pasquronin klimën politike dhe fetare të periudhës. Për shembull tragjeditë shpesh pasqyrojnë frikërat e një bote në konflikt dhe në krizë të plotë. Por edhe në komedi nuk i shpëtohet tentativës për të bërë aluzione me realitetin duke arritur deri në teste, si ''L'Eugène'' i [[Etienne Jodelle]] që kthehet në një tekst të mirëfilltë të propagandës politiko-fetare. Midis autorëve më prodhimtarë të [[Rilindja|Rilindjes]] në [[Franca|Francë]], përmenden të paktën: [[Jacques Grévin]], edhe ai tragjedian dhe komediograf, [[Jean Heudon]], [[Robert Garnier]], [[Nicolas Filleul]], [[Aymard de Veins]], [[Jean Bastier de La Péruse]] përveç të lartpërmendurve Jodelle, de La Taille dhe de Baïf si dhe të tjerë më pak të rëndësishëm. Në të njëjtën kohë në këtë periudhë lindi edhe forma spektakolare e baletit, të importuar nga [[Italia]] nga dy mbretëresha të [[Franca|Francës]] të familjes mediçease: [[Caterina de' Medici]] dhe [[Maria de' Medici]]. Nisja e barokut dhe gjigantët e tij, errësuan plotësisht ose gati, teatrin humanist të Pesëqintës. ===Teatri rilindas në zonën gjermanike=== [[Skeda:Aigentliche newe zeitung von dem narren fresser.jpg|parapamje|Karro-ja 'carnascialesco', gravurë në një vepër të Hans Sachs]] Teatri gjerman, ose i të gjithë zonës gjermanike, mori një rrugë të ndryshme nga pjesa tjetër e [[Evropa|Evropës]]. Përkundrejt [[Franca|Francës]] dhe luftërave të saj fetare, që shkatërronin vendin me përplase edhe në tekstet teatrore, [[Gjermania]] është absolutisht e tronditur. Ashtu siç janë të tronditur edhe vendet e afërta të feudeve perandorake gjermane: [[Austria]], [[Zvicra]], [[Bohemia]] dhe [[Hungaria]]. Por jo për këtë autorët teatrorë e vuajtën më shumë nga të tjerët. Edhe [[Gjermania]] kishte një trashëgimi të madhe të teatrit mesjetar dhe shfaqjeve të tij të shenjta, me ardhjen e [[Reformimi Protestant|Reformimit protestant]], u zëvendësua shpejt farsa ''në gjuhën vulgare''. Rëndësia e këtij aspekti laik të artit skenik dhe të [[poezia|poezisë]] është themelore dhe e bën një karakteristikë kryesore të teatrit rilindas gjerman. Mund të ndodhte që ky i fundit ndonjëherë të ishte edhe me natyrë erotike por e riparë nga këndvështrimi i shenjtë i vetë [[Martin Luteri|Luterit]]. Këngët kishtare katolike, eskluzivisht në gjuhën latine, u zëvendësuan me këngë në gjuhën e popullit, të nxjerra nga këngë të mëparshme me origjinë të ndryshme nga ajo fetare. Teatri gjerman thekson këtë prirje profane që ishte përhapur që nga ''Meistersinger-ët'' (apo ''Meistersänger'') me origjinë nga [[shekulli XIV]]. Nga kjo traditë, dhe në brendësi të saj, lindi dramaturgu më i rëndësishëm i shekujve të [[Shekulli XV|XV]] dhe [[Shekulli XVI|XVI]]: [[Hans Sachs]] ([[1494]]-[[1576]]). [[Hans Sachs]] lartësohet midis bashkohësve të tij, duke i besuar edhe një gjinie të veçantë, të pranishme vetëm në zonën gjermane: ''Fastnachtspiel-i''. Kjo tipologji teatrore vinte nga festat karnashaleske, të pranishme që nga [[Mesjeta]] referohen se vijnë deri edhe ritet druidike me origjinë keltike. Teatri greko-romak, i risjellë në jetë dhe ripërshtatur nga humansitët, ka një ndikim shumë relativ në zonën gjermanike. Për këtë motiv në teatrin e shekullit XVI gjerman vazhdon tradita e farsës me natyrë popullore. Në këtë mënyrë kalohet nga kërcimi, mima dhe në fund në tekste dialogjike si ata të ''Fastnachtspiele''. Hans Sachs shkroi plot 85. Përfaqësues të tjerë të gjinisë qenë: [[Hans Rosenplüt]], [[Hans Folz]] e [[Jörg Wickram]]. Autorë të tjerë iu drejtuan teatrit erudit si: [[Nicodemus Frischlin]] ([[1547]]-[[1590]]), [[Johannes Reuchlin]] ([[1455]]-[[1522]]) dhe [[Bartholomäus Ringwaldt]] ([[1530]]-[[1599]]) që shkroi një vepër interesante me titull ''Speculm Mundi'' në [[1592]]. Në brendësi të kësaj tipologjie teatrore lindi një nga maskat e para të komedisë në gjermanisht, ajo e ''Hanswurst-it'' (dmth. ''Hans Salsiçja''). Ky personazh i nxjerr nga poemthi satirik ''Narrenschiff'' (Anija e bufonëve) i [[Sebastian Brant]]it e vitit [[1519]]. Për kritikën moderne ky personazh ishte i barazvlershmi i italianit ''Zanni'', edhe pse ky i dyti do të lindëte me disa dekada me vonesë përkundrejt ''Hanswurst-it''. ====Zvicra==== Përsëri në temën e satirës politiko-fetare duhet përmendur prania e piktorit komediograf zvicerian [[Niklaus Manuel]]. Edhe pse veprat e tij janë në shumicë komedi satirike dhe propagande fetare, ato të Manuelit mund të konsiderohen midis shprehjeve më të mira të teatrit rilindas helvetik. Frymëzimi i dramaturgut të [[Berna|Bernës]] vjenë nga miqësia e tij e thellë me ''reformatorin'' [[Huldrych Zwingli]]. Po në stilin e ''Fastnachtspiele'' vendoset vepra e [[Pamphilus Gengenbach]] nga [[Bazeli]], në veçanti: ''Die zehn Alter der Welt'' e vitit [[1515]], ''Der Nolhart'' e vitit [[1517]] dhe ''Die Gouchmatt der Buhler'' e vitit [[1521]]. ====Hungaria==== Në zonën hungareze qe themelor mecenatizmi i [[Mátyás Hunyadi|Matthias Huniadiit]] (i biri i [[Janosh Huniadi]]t), i quajtur edhe Matthias Corvinus. Mbreti i Hungarisë kishte shkëmbime të vazhdueshme me humanistët italianë, që gjatë Rilindjes thirreshin shpesh pranë oborrit të [[Buda]]s. Ky mjedis kaq i ethshëm për risi ndikoi shoqërinë dhe artet hungareze si dhe dramaturgun dhe poetin më të madh të periudhës: [[Bálint Balassi]] ([[1554]]-[[1594]]), i konsideruar si nismëtari i letërsisë magjare, mbi të gjitha në mjedisin poetik, që përfaqëson impenjimin e tij madhor. Në mjedisin hungarez nuk duhet nënvlerësuar inskenimi i komedive të një autori italian si [[Pandolfo Collenuccio]] që eksportoi teatrin erudit me natyrë italiane në [[Hungaria|Hungari]]. Në hullinë e teatrit erudit spikati figura e tragjedianit [[Péter Bornemisza]], që shkroi ''Tragoedia magyar nyelven, az Sophocles Electrájából'' në vitin [[1520]] që është një përkthim i [[Elektra|Elektrës]] së [[Sofokliu]]t. == Muzika gjatë Rilindjes == [[Skeda:The Concert A22894.jpg|parapamje|432px|Muzikantë, rreth vitit 1600]] Muzika rilindase afirmoi [[Polifonia|polifoninë]], ashtu si dhe konsolidimin e muzikës intrumentale, që do të shkonte duke evoluar drejt orkestrës moderne. U Shfaq [[Madrigali]] si gjini profane bashkonte tekstin me muzikën, duke qenë shprehja paradigmatike e muzikës rilindase. Në [[1498]] Ottaviano Petrucci ideoi një sistem shtypshkrimi të përshtatur për muzikën, në [[Pentagrami|pentagram]], me të cilin filloi të botonte muzikë. Risitë e para të u prodhuan në Flandër, ku u zhvillua e ashtuquajtura polifonie flamande, e kultivuar nga Guillaume Dufay, Johannes Ockeghem dhe Josquin des Prés. Kultivuan gjithashtu madrigalin Orlandus Lassus, Luca Marenzio, Carlo Gesualdo, Claudio Monteverdi, Cristóbal de Morales dhe Tomás Luis de Victoria, ndërkohë që në polifoninë fetare u shqua [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]]. Në muzikën instrumentale u shqua Giovanni Gabrieli, i cili eksperimentoi me timbra të ndryshme instrumentesh frymore dhe me efekte zanore të kryqëzuara dhe me reliev.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 408-409</ref> Në vendet protestante muzika mori rëndësi të madhe, pasi vetë Luteri kishte përkrahur rëndësinë e muzikës në liturgjinë fetare. U kultivua veçanërisht kori protestant, një gjini muzikore ''[[a capella]]'' apo shoqërimin instrumental, përgjithësisht me katër zëra të përziera. Disa nga kompozitorët që e kultivuan qenë Johann Walther dhe Valentin Bapst.<ref>José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte, [[1983]], Anaya, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-207-1408-9, fq. 409</ref> Shpikja e makinës së shkrimit e bëri përhapjen e muzikës dhe teorisë muzikore të mundur në një shkallë të gjerë. Kërkesa për muzikën si një zbavitje dhe si një aktivitet për amatorët e arsimuar u rritën me shfaqjen e klasës borgjeze. Përhapja e chanson-eve, motet-eve dhe masse-ve përgjatë [[Evropa|Evropës]] konçidoi me bashkimin e praktikës polifonike në një stil fluid që kulminoi në gjysmën e dytë të shekullit XVI në veprën e kompozitorëve si [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], [[Orlande de Lassus]], [[Tomás Luis de Victoria]] dhe [[William Byrd]]. Qëndrueshmëria relative politike dhe prosperiteti në [[Vendet e Ulta]], me një sistem lulëzues të edukimit muzikor në zonë, pasi shumë kisha dhe katedrale, lejuan trajnimin e qindra këngëtarëve dhe kompozitorëve. Këta muzikantë kërkoheshin shumë nëpër gjithë [[Evropa|Evropën]], veçanërisht në [[Italia|Itali]], ku kishat dhe oborret fisnike i afronin si kompozitorë dhe mësuesë. Nga fundi i shekullit XVI, [[Italia]] kishte përvetësuar ndikimet veriore, me [[Venecia|Venecien]], [[Roma|Romën]] dhe qytete të tjera që ishin qendra të aktivitetit muzikor, duke e kthyer situatën nga ajo e qint viteve më parë. [[Opera]] lindi në këtë kohë në [[Firenca|Firence]] si një përpjekje për të ringjallur muzikën e [[Greqia e Lashtë|Greqisë së Lashtë]]<ref name="oed">[http://oed.com/search?searchType=dictionary&q=Renaissance "Renaissance"]. Oxford English Dictionary (3rd ed.). Oxford University Press. Shtator [[2005]].</ref> Muzika, e çliruar në mënyrë progresive nga kufizimet mesjetare, në gamë, ritëm, harmoni, formë dhe nota, u bë një mjet për shprehjen e re vetiake. Kompozitorët gjetën mënyra për ta bërë muzikën shprehëse të teksteve që shoqëronin. Muzika shekullare apo laike përvetësoi teknikat e muzikës së shenjtë dhe anasjelltas. Format popullore të muzikës laike si chanson-i dhe madrigali u përhapën nëpër të gjithë Evropën. Oborret morën luajtës viruozë, si këngëtarë ashtu dhe instrumentalistë. Muzika u bë gjithashtu më e vetëmjaftueshme me aksesin e saj në formë të shtypur, duke funksionuar në mënyrë autonome. Shumë instrumente moderne familjare (duke përfshirë [[violina|violinën]], [[kitara|kitarën]], llauta (instrumente me tela të ngjashme me llautën shqiptare, e përdorur gjatë mesjetës së vonë dhe Rilindjes sipas një modeli të marr nga vendet orientale, i quajtur 'liuto' në italisht, 'laúd' në spanjisht, 'luth' në frengjisht, 'lute’ në anglisht, 'Laute' në gjermanisht etj.) dhe instrumentet me tastierë), të zhvilluara në forma të reja gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] duke iu përgjigjur evoluimit të ideve muzikore, duke paraqitur mundësi të mëtejshme për të eksploruar për kompozitorët dhe muzikantët. U shfaqën gjithashtu instrumentet frymore prej druri dhe tunxhi si [[fagoti]] dhe tromboni; duke e shtrirë gamën ngjyrave zanore dhe fuqinë e tyre. Gjatë [[Shekulli XV|shekullit XV]] tingulli i triadave të plota u bë i zakonshëm dhe afër fundit të [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] sistemi i modelit kishtar filloi të braktisej plotësisht, duke i hapur rrugën tonalitetit funksional që do të dominonte artin e muzikës perëndimore për tre shekujt në vazhdim. [[Skeda:DufayBinchois.jpg|parapamje|left|Guillaume Dufay (majtas) dhe Gilles Binchois (djathtas)|336x336px]] Afër fundit të [[Shekulli XV|Katërqintës]] shkolla franko-flamande muzikore, që u zhvillua në shkollat e katedraleve të borgjezisë së mirëqënë, mori dhe rinovoi gradualisht format pre-ekzistuese të meshës (mass), të motetit dhe të ''chanson''-it. Duke vendosur konsonacat për tercat (akoma edhe sot familjare për veshin perëndimor) dhe forma imituese e kanonit në themel të procedimit të tyre kompozues, flamandët (midis të cilëve përmendim themeluesin Guillaume Dufay dhe të madhin Josquin Des Prez) revolucionarizuan praktikën e polifonisë së trashëguar nga Ars nova dhe nga Ars antiqua. Puna e këtyre kompozitorëve vendosi themelet për zhvillimin e asaj që do të ishte teoria e harmonisë. Në fillim të [[Shekulli XVI|Pesëqintës]] teprimet e shkollës flamande provokuan një reagim dhe një prirje të re drejt thjeshtëzimit, siç mund të shihet në veprën e Josquin Des Prez, të bashkohësve të tij flamand dhe, më vonë, në veprën e [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], që ishin pjesërisht të nxitura nga kufizimet e vendosura nga muzika e shenjtë në [[Këshilli i Trentos|Këshillin e Trentos]] që shkurajonte kompleksitetin e tepruar. Komplikimet e kanoneve të [[Shekulli XV|Katërqintës]] qenë në mënyrë progresive braktisur nga flamandët në favor të imitimit me dy ose tre zëra (duke arritur madje në gjashtë zëra të vërtetë) dhe me futjen e seksioneve në homofoni që theksonin pikat e rëndësishme të kompozimit. Palestrina, nga ana e tij, prodhoi kompozime ku një kontrapunto fluide alternohej dendur konsonanca disonanca me një efekt sugjestiv pushimi. Në fund të shekullit XVI lindi [[opera]], iniciativ e një rrethi eruditësh (''Camerata Fiorentina'') që, me zbulimin se Teatri Greqisë së lashtë këndohej, hodhën idenë e muzikalizimit të teksteve dramatike. Opera e parë qe ''Dafne'' ([[1594]]), e Jacopo Peri, të cilën e ndoqi ''Euridice'' ([[1600]]), me të njëjtin autor; në [[1602]] Giulio Caccini shkroi një tjetër ''Euridice''; dhe, në [[1607]], Claudio Monteverdi compozoi ''La favola d'Orfeo'', ku shtoi një hyrje muzikore që e quajti ''[[simfonia|simfoni]]'', dhe ndau strukturat e kënduara në ''[[aria|arie]]''.<ref>Marie-Claire Beltrando-Patier: Historia de la música, [[1996]], Espasa, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-239-9610-7, fq. 219-283</ref> Nga periudha e [[Rilindja|Rilindjes]] mbijetuan shumë muzika si profane ashtu dhe fetare ashtu si dhe vokale dhe instrumentale. Një larmishmëri e madhe stilesh muzikore dhe gjinishë lulëzuan gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] dhe mund të dëgjohen regjistrimet komerciale të [[Shekulli XXI|shekullit XXI]], duke përfshirë masa, motete, madrigale, chanson-e, këngë të shoqëruara, kërcime instrumentale dhe shumë të tjera. Ansamble të hershme të shumta të muzikës të specializuara në muzikën e kësaj periudhe ndërmorën ture koncertore dhe bënë regjistrime, duke përdorur një gamë të gjerë stilesh interpretuese. ===Panorama=== Një nga karakteristikat më të theksuara të muzikës së hershme të Rilindjes ishte besimi mbi intervalin e tretë (në [[Mesjeta|Mesjetë]], të tretët konsideroheshin disonanca). [[Polifonia]] u bë gjithëmonë e më përpunuar përgjatë [[Shekulli XIV|shekullit XIV]], me zëra shumë të pavarur: fillimi i [[Shekulli XV|shekullit XV]] tregoi thjeshtëzim, me zërat që prireshin nga butësia. Kjo u bë e mundur për shkak të rritjes së gamës vokale në muzikë;– në Mesjetë, gama e ngushtë bëri të nevojshme ndërthurjet e shpeshta të pjesëve, duke kërkuar kështu një kontrast më të madh midis tyre. Modaliteti (si i kundërt me [[tonaliteti]]n) karakteristik i muzikës së Rilindjes filloi të zbehej afër fundit të periudhës me rritjen e përdorimit të lëvizjeve rrënjësore të të pestave. Më vonë kjo do të zhvillohej në një nga karakteristikat përcaktuese të tonalitetit. Karakteristikat kryesore të muzikës rilindase janë<ref name="fuller2010">Fuller, Richard. 2010. [http://www.rpfuller.com/gcse/musiçrenaissance.html Renaissance Music (1450–1600)]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}. GCSE Music Notes, (kontrolluar më 14 tetor 2014).</ref>: * Muzika bazohej në modalitete. * Thurje më të pasura në katër apo më shumë pjesë. * Përzieria më shumë se kontrastimi i fijeve në thurjen muzikore. * Harmonia me një shqetësim më të madh me rrjedhjen dhe përparimin e tingujve. Polifonia është një nga ndryshimet më të rëndësishme që dalluan [[Rilindja|Rilindjen]] nga [[Mesjeta]] në aspektin muzikor. Përdorimi i saj inkurajoi përdorimin e ansambleve më të mëdhenj dhe kërkoi sete instrumentesh që do të përziheshin së bashku gjatë gjithë gamës vokale<ref>Montagu, Jeremy. "Renaissance instruments". The Oxford Companion to Music, redaktuar nga Alison Latham. Oxford Music Online. Kontrolluar më 30 shtator 2011.</ref> ===Gjinitë=== Format kryesore liturgjike që vazhduan gjatë gjithë periudhës së [[Rilindja|Rilindjes]] ishin mass-at dhe motetet, me disa zhvillime të tjera afër fundit, veçanërisht pasi kompozitërët e muzikës fetare filluan të adoptonin format profane (siç është [[madrigali]]) për kompozimet e tyre. Mass-at e [[Shekulli XV|shekullit XV]] dhe [[Shekulli XVI|XVI]] kishin dy lloj burimesh që përdornin, monofonike dhe polifonike, me dy forma kryesore përpunimi, të bazuara në praktikën e 'cantus firmus' ose, duke filluar disa herë rreth vitit [[1500]], stili i ri depërtues i imitimit. Rezultonin katër lloje mass-ash: * mass-a 'Cantus firmus' (tenor mass) * mass-a 'cantus firmus'/mass-a imituese * mass-a parafrazuese * mass-a imitatuese (mass-a e parodisë) Mass-at normalisht titulloheshin sipas burimit nga i cili huazoheshin. Mass-a 'cantus firmus' përdorte të njëjtën melodi monofonike, zakonisht të nxierr nga kënga dhe zakonisht në tenor dhe më shpesh në vlera të gjata note se sa zëra të tjerë<ref name="burkholder.n.d.">J. Peter Burkholder. "Borrowing." Grove Music Online. Oxford Music Online. Kontrolluar më 30 shtator [[2011]].</ref> Gjini të tjera fetare ishin madrigali shpirtëror dhe lauda-t. Përgjatë periudhës, muzika profane pati një përhapje në rritje, me një larmi të madhe formash, por megjithatë jo një shpërthim në larmi: që kur shtypshkrimi e bëri muzikën më të përdorur më gjerësisht, mbijetuan më shumë forma nga kjo periudhë sesa nga periudha mesjetare dhe me gjasa një regjistrim më të madh të muzikës popullore të mesjetës së vonë është humbur në mënyrë të pakthyeshme. Muzika laike ishte muzikë e pavarur nga kishat. Llojet kryesore ishin Lied-i gjerman, frottola italiane, chanson-i francez, madrigali italian dhe villancico spanjoll<ref name="fuller2010" />. Gjini të tjera vokale të muzikës laike përfshinin 'caccia-n', [[rondeau]]-në, virelai-n, bergerette-n, baladën, musique mesurée, canzonetta-n, villanella-n, villotta-n dhe lute song-et. Format e përziera si motet-chanson u shfaq gjithashtu edhe moteti laik. Muzika pastërtisht instrumentale përfshinte muzikën 'Consort of instruments' për flautin e ëmbël ose [[viola|violën]] dhe instrumente të tjera dhe kërcime për ansamble të ndryshme. Gjinitë e zakonshme instrumentale ishin 'toccata', preludi, 'ricercar-i' dhe 'canzona'. Kërcimet që luheshin nga ansamblet instrumentale përfshinin 'basse danse' (në italisht ''bassadanza''), 'tourdion-in', 'saltarello-n', 'pavanën', 'gaillarde-n', 'allemande-n', 'courante-n', 'bransle-n', 'canarie-n' dhe lavolta-n. Muzika e shumë gjinive mund të arranxhohej nga vetëm një instrument si llauda, vihuela, harpa ose tastiera. Arranxhime të tilla quheshin 'intabulation-e' (italisht ''intavolatura'', gjermanisht ''Intabulierung''). Pranë fundit të periudhës, filluan të shiheshin pararendësit e hershëm dramatikë të operas si monodia, madrigali i komedisë dhe 'intermezzo-ja'. ====Teoria dhe sistemi i notave==== [[Skeda:white mensural notation.gif|parapamje|473x473px|Kyrie Ockeghem, fragment nga "Au travail suis"]] Sipas Margaret Bent: "Sistemi i notave të Rilindjes është nën-normativ sipas standardeve të sotme; kur përkthehen në formë moderne kërkojnë një peshë normative që specifikon në hollësi dhe shtrembëron cilësitë origjinale"<ref>Bent, Margaret. [http://books.google.com/books?id=yy9pAwAAQBAJ&pg=PA25 "The Grammar of Early Music: Preconditions for Analysis"]. Te Tonal Structures of Early Music, [botimi i dytë], redaktuar nga Cristle Collins Judd. Criticism and Analysis of Early Music 1. [[New York]] dhe [[Londra|Londër]]: Garland, [[2000]]. ISBN 978-0-8153-3638-9, ISBN 978-0-8153-2388-4. I botuar si ebook në [[2014]]. ISBN 978-1-135-70462-9.</ref> Kompozimet e Rilindjes shënoheshin vetëm në pjesë të veçanta; shënimet ishin shumë të rralla dhe vijat e masës nuk përdoreshin. Vlera e notave përgjithësisht ishte më e madhe se sa është sot në përdorim; njësia primare e tempit ishte ai semibreve (gjysëm i shurtër), ose nota e plotë. Siç qe rasti që nga [[Ars Nova]] (shiko te [[Muzika mesjetare]]), mund të kishte edhe dy ose tre nga këto për çdo breve (një notë e plotë dyfishe), që mund të konsiderohet si ekuivalentja e "measure-s" moderne megjithëse ajo vetë ishte një vlerë note ndërsa një "measure" jo. Situata mund të konsiderohet në këtë mënyrë: është njësoj si rregulli me të cilin një çerek note e muzikës moderne mund të barazohet edhe me dy të tetat e notës ose tre, që duhet të shkruhej si një "triplet". Me të njëjtin vlerësim, do të kishte dy ose tre nga nota tjetër më e vogël, "minim-i" (ekuivalente me "gjysëm notën" moderne) në çdo semibreve. Këto shnërrime të ndryshme quheshin "tempusi perfekt/imperfekt" në kuadrin e mardhënies breve–semibreve, "prolacioni perfekt/imperfekt" në kuadrin semibreve–minim, dhe e mbetur në të gjitha kombiminet e mundshme me njëra tjetrën. Tre në një quhej "perfekte" ndërsa dy në një "imperfekte". Rregullat ekzistonin gjithashtu nëpërmjet notave të veçanta mund të përgjysmonheshin ose të dyfishoheshin në vlerë ("imperfekte" ose "të ndryshuara" përkatësisht) kur paraprihet ose ndiqet nga disa nota të tjera. Nota me koka të zeza (si çerek notat) hasen jo shpesh. Ky zhvillim i notacionit me ritëm të bardhë mund të jetë rezultat i përdorimit të rritur të [[letra|letrës]] (në vend të vellum-it, një pergamenë e cilësisë së lartë), pasi letra më e dobët më pak e aftë ti rezistonte gërvishtjeve të kërkuara për të plotësuar në kokat solide të notave; notacioni i kohëve të mëparshme, i shkruar në vellum, kishte qenë i zi. Ngjyrat e tjera dhe më vonë, notat e zëvendësuara, përdoreshin po ashtu rëndom, kryesisht për të imponuar imperfeksionet e lart përmendura ose alternimet dhe realizimin e ndryshimeve të tjera temporare ritmike. Rastet nuk specifikoheshin gjihtmonë, disi si disa notacione duke prekur (tablatura) sot. Gjithësesi, muzikantët e Rilindjes duhet të ishin shumë të trajnuar në kontrapunktin diadik të polifonisë dhe në këtë mënyrë zotëronin atë dhe informacionet e tjera të nevojshme për të lexuar përmbajtjen, "çnotacion modern kërkonin perëndimorët atëherë duhet të ketë qenë përsosmërisht e dukshme pa notacion për një këngëtar të pregatitur në kontrpunkt". Një këngëtar do të interpretonte pjesën e tij duke përfytyruar formulat kadenciale me pjesët e tjera në mendje dhe kur të këndonte bashkë me muzikantët do të duhej të shmangte oktavat paralele dhe të pestat ose të ndryshonte pjesët e tyre kadenciale në këndvështrimin e vendimeve të muzikantëve të tjerë.<ref>Bent, Margaret. [http://books.google.com/books?id=yy9pAwAAQBAJ&pg=PA25 "The Grammar of Early Music: Preconditions for Analysis"]. Te 'Tonal Structures of Early Music', [botimi i dytë], redaktuar nga Cristle Collins Judd. Criticism and Analysis of Early Music 1. [[New York]] dhe [[Londra|Londër]]: Garland, [[2000]]. ISBN 978-0-8153-3638-9, ISBN 978-0-8153-2388-4. I botuar si ebook në [[2014]]. ISBN 978-1-135-70462-9. fq. 25</ref> Është nëpërmjet tablaturave bashkëkohore për instrumente të ndryshme me tela që ne kemi përvetësuar shumë informacione për rastet të cilat performoheshin nga praktikantët modernë. Për informacione mbi teoristët specifik, shikoni [[Johannes Tinctoris]], [[Franchinus Gaffurius]], [[Heinrich Glarean]], [[Pietro Aron]], [[Nicola Vicentino]], [[Tomás de Santa María]], [[Gioseffo Zarlino]], [[Vicente Lusitano]], [[Vincenzo Galilei]], [[Giovanni Artusi]], [[Johannes Nucius]] dhe [[Pietro Cerone]]. ===Periudha e Hershme (1400–1467)=== Shkolla borgonjase e kompozitorëve, me [[Guillaume Dufay]] në krye, tregon karakteristika muzikore që i përkisnin periudhës së fundit të Mejsetës dhe fillimit të Rilindjes. Këtij grupi muzikantësh do ti pështateshin gradualisht mekanizmat komplekse të kompozimit të fundit të epokës së mëparshme, si izoritmia dhe sinkopa, duke dhënë si rezultat një stil më të pastër dhe më të rrjedhshëm. Muzika e tij e humbi ndërlikimin dhe fitoi vitalitet ritmik, ndërsa kontribuon në "nxitjen e kadencave" duke u kthyer në një karakteristikë e shquar në fund të mesit të shekullit XV. Zhvillimet ekonomike dhe shoqërore të [[Shekulli XV|shekullit XV]] (mbi të gjitha lufta qindvjeçare dhe zhvillimi i shkëmbimeve në Evropën veriore) zvogëluan rëndësinë e [[Franca|Francës]] dhe i dhanë nxitje zhvillimit të arteve në përgjithësi dhe muzikës në veçanti në rajonet e [[Flandra|Flandrës]] dhe [[Borgonja|Borgonjës]]. Shkolla që u zhvillua, në shkollat e katedrave të financiuara nga borgjezia e pasur, mori emrin shkolla franko-flamande dhe rinovoi gradualisht format e mëparshme të meshës, mottetto-s dhe të chanson-ës. Duke vendosur bashkëtingëllueset si terce (akoma dhe sot familjare për veshin perëndimor) dhe forma imitative e kanonit në bazë të procedurave të tyre kompozuese, flamandët (midis të cilëve mund të përmendim themeluesin [[Guillaume Dufay]] dhe [[Josquin Des Prez]]) revolucionarizuan praktikën e polifonisë së trashëguar nga Ars nova dhe nga Ars antiqua. Vepra e këtyre kompozitorëve vendosi bazat për zhvillimin e asaj që do të ishte teoria e harmonisë. Afër fundit të Katërqintës, muzika e shenjtë polifonike ishte bërë shumë komplekse, siç dëshmojnë punimet e [[Johannes Ockeghem]] dhe [[Jacob Obrecht]] në një mënyrë që pasqyronte analogji mahnitëse me pikturën e po kësaj periudhe. ===Periudha e mesme (1467–1534)=== [[Skeda:Josquin des Prez.jpg|parapamje|1611 gdhendje në dru e Josquin des Prez, kopjuar nga një pikturë vaji e humbur bërë gjatë jetës së tij]] Në vitet e para të 1470-ës, [[muzika]] filloi të botohej me anë të shtypjes në makinën e shkrimit. Shtypja e muzikës pati një efekt më të madh në mënyrën se si muzika u përhap pasi pjesët e shtypura të muzikës jo vetëm arrinin një audiencë më të gjerë se çdo dorëshkrim i mëparshëm, por ajo e arriti këtë më lirë dhe më mirë. Gjithashtu gjatë këtij shekulli, tradita e instrumenta bërësve të famshëm filloi për shumë instrumente. Këta realizues instrumentesh ishin mjeshtra të zanatit të tyre. Një shembull është 'Neuschel' për trumbetat e tij. Afër fundit të shekulli të XV, muzika e shenjtë polifonike (si shembulli i mass-ave të [[Johannes Ockeghem]] dhe [[Jacob Obrecht]]) u bë përsëri më e ndërlikuar, në mënyrë që ndoshta mund të shihet e lidhur me eksplorimin e rritur të detajeve në pikturat e kohës. Ockeghem, veçanërisht, qe tepër i dhënë pas kanonit, si kontrpuktit edhe mensuralit. Ai kompozoi një mass, ''Missa prolationum'', në të cilën të gjitha pjesët janë nxjerr në mënyrë kanonike nga një linjë muzikore. Qe në fillim të të shekullit tjetër që muzika ndjeu një tactus me dy ''semibreve''-ve në një ''breve'' të fillonte të ishte aq e zakonshme sa ajo mes tre ''semibreve'' në një ''breve'', siç mbizotëronte deri në atë kohë. Në fillim të shekullit XVI, u fut edhe një prirje tjetër drejt thjeshtëzimit, siç mund të shihet deri diku në veprën e [[Josquin des Prez]] dhe bashkëkohësve të tij në shkollën franko-flamande, si dhe më vonë në atë të [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]], i cili ishte pjesërisht po reagonte ndaj shtrëngimeve të Këshillit të Trentos, që shkurajoi polifoninë tepër të ndërlikuar si kufizim për të kuptuar tekstin. Franko-flamandët e fillimit të shekullit XVI u larguan nga sistemet e ndërlikuara pjesëve kanonike dhe të tjerave mensurale të gjeneratës së Ockeghem-it, duke u prirur drejt pikave të imitimit dhe seksioneve duet ose trio brenda një thurjeje të përgjithshme që u rrit deri pesë dhe gjashtë zëra. Ata filluan gjithashtu edhe para reformës tridentine, të fusnin pasazhe gjithmonë e më të gjata homofonie, për të nënvizuar tekste ose pika të rëndësishme arkikulimi. Palestrina, nga ana tjetër, arriti të kultivoi një stil të lirshëm rrdhjedhës kontrpunkti në një thurje të trashë e të pasur brenda të cilit konsonanca ndiqej nga disonanca në një bazë pothuajse bit pas biti dhe pushimet në rendin e ditës. Nga kjo kohë, tactus-i ishte përgjithësisht dy semibreve për breve me tre për breve të përdorura veçanërisht për efekte speciale dhe seksione klimatike; kjo ishte pothuajse një përmbysje e teknikës mbizotëruese të një shekulli më parë. ===Periudha e vonë (1534–1600)=== [[Skeda:San Marco (evening view).jpg|parapamje|346x346px|left|San Marco në mbrëmje. Interiri i gjerë dhe rezonant ishte një nga frymëzuesit për muzikën e shkollës veneciane]] Në [[Venecia|Venecie]], që rreth vitit [[1534]] deri rreth vitit [[1600]], u zhvillua një stil impresiv polikoral, i cili i dha [[Evropa|Evropës]] disa nga kompozimet më të mëdha dhe më të shquara deri në atë kohë, me kore të shumëfishta këngëtarësh, tunxhe dhe tela në vende të ndryshme hapsinore në Bazilikën e San Marco-s. Këto ndryshime të shumëfishta u përhapën nëpër të gjithë Evropën në vetëm disa dekada, duke filluar nga [[Gjermania]] dhe pastaj duke shkuar në [[Spanja|Spanjë]], [[Franca|Francë]] dhe [[Anglia|Angli]] më vonë, duke shënuar fillimin e asaj që do të njihej si muzika e periudhës baroke. Shkolla romane ishte e përbërë nga një grup kompozitorësh kryesisht të muzikës kishtare në [[Roma|Romë]], duke u shtrirë në Rilindjen e vonë dhe periudhën e hershme të barokut. Shumë nga kompozitorët kishin lidhje të drejtpërdrejtë me Vatikanin dhe kishëzën papnore, megjithëse ata punuan në mjaft kisha të ndryshme; në mënyrë stilistike ata janë përplasur shpesh me shkollën veneciane të kompozitorëve, një lëvizje konkurrente e cila ishte më e përparuar. Kompozitori më i shquar i shkollës romane është [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]]. Megjithëse i njohur më shumë si një kompozitor pjellor i mass-ave dhe motet-eve, ai ishte gjithashtu një madrigalist i rëndësishëm. Aftësia e tij për të bashkuar nevojat funksionale të [[Kisha katolike romake|Kishës katolike]] me stilet muzikore mbizotëruese gjatë periudhës së [[Kundërreforma|Kundërreformës]] i dha atij famën që vazhdon akoma.<ref>Lockwood, Lewis, Noel O’Regan dhe Jessie Ann Owens. n.d. "Palestrina, Giovanni Pierluigi da." Grove Music Online. Oxford Music Online. Kontrolluar më 30 shtator 2011.</ref> Lulëzimi i shkurtër por intensiv i madrigalit muzikor në [[Anglia|Angli]], kryesisht nga viti [[1588]] deri në vitin [[1627]], së bashku me kompozitorët që i prodhuan ata, njihet si shkolla angleze e madrigalit. Madrigalët anglezë ishin 'a cappella', kryesisht të lehtë në stil dhe përgjithësisht filluan si kopjime ose përkthime të drejtpërdrejta të modeleve italiane. Shumica ishin me tre ose gjashtë zëra. ''Musica reservata'' është gjithashtu një stil ose performancë e muzikës vokale 'a cappella' të kësaj të fundit, kryesisht në Itali dhe [[Gjermania|Gjermaninë]] jugore, duke përfshirë shprehje emocionale të rafinuara, ekskluzive dhe intensive të teksteve të këngëve. Kultivimi i muzikës evropiane në [[Amerika (kontinent)|Amerikë]] filloi në shekullin XVI me mbërritjen e spanjollëve dhe pushtimin e [[Meksika|Meksikës]]. Megjithëse e modeluar sipas stilit evropian, punime të rralla hibride meksikane të bazuara në gjuhën native meksikane dhe praktikën e muzikës evropiane u shfaqën që herët. Praktika muzikore në Nova Spanja në mënyrë të vazhdueshme konçidoi me prirjet evropiane përgjatë periudhave pasuese të barokut dhe muzikës klasike. Ndërmjet kompozitorëve të Botës së Re u shquan [[Hernando Franco]], [[Antonio de Salazar]] dhe [[Manuel de Zumaya]]. Për më tepër, shumë kompozitorë vërenë një ndarje në punimet e tyre midis një ''prima pratica'' (muzikë në stilin polifonik të Rilindjes) dhe një ''seconda pratica'' (muzikë në stilin e ri) gjatë pjesës së parë të shekullit XVII. ====Manierizmi==== Në fund të shekullit XVI, kur periudha e [[Rilindja|Rilindjes]] ishte mbyllur, u zhvillua një stil skajshmërisht manierist. Në muzikën laike, veçanërisht në madrigal, kishte një trend drejt ndërlikimit dhe kromatizmit ekstrem (sic tregohet në madrigalet e [[Luzzasco Luzzaschi]]-t, [[Luca Marenzio]]-s dhe [[Carlo Gesualdo]]-s). Termi "manierizëm" u mor nga arti pamor. ====Tranzicioni drejt Barokut==== Duke filluar në [[Firenca|Firence]], kishte një përpjekje për të rigjallëruar format dramatike dhe muzikore të [[Greqia e Lashtë|Greqisë së Lashtë]], nëpërmjet monodisë, një formë e muzikës deklamuese me një shoqërim të thjeshtë; një kontrast më i madh me stilin e mëparshëm polifonik do të ishte e vështirë të gjendej; kjo ishte gjithashtu, të paktën në fillim, një trend laik. Këta muzikantë ishin të njohur si Camerata Fiorentine. Tashmë kemi shënuar disa zhvillime muzikore që ndihmuan në paraprirjen e muzikës baroke, por për shpjegime të mëtejshme të këtij kalimi, shiko [[antifoni]], [[concertato]], [[monodia]], madrigal muzikor dhe [[opera]], ashtu si dhe bibliografinë në fund. ===Instrumentet=== Shumë instrumente e patën zanafillën gjatë [[Rilindja|Rilindjes]]; të tjerë qenë variante ose përmirësime të mëtejshme të instrumenteve që ekzistonin më parë. Disa mbijetuan deri në ditët e sotme; të tjerë u zhdukën, për tu rikrijuar vetëm në kuadër të luajtjes së muzikës së asaj periudhe me instrumente autentike. Si në kohën e tashme, instrumentet mund të klasifikoheshin si tunxhe, tela, perkursioni dhe frymore. Instrumentet mesjetare në [[Evropa|Evropë]] zakonisht përdoreshin të veçuar, shpesh të vetëshoqëruar me një melodi monotone. Të paktën që nga [[shekulli XIII]] deri në shekullin XV kishte një ndarje të instrumenteve në ''haut'' (instrumente të zhurmshme, me zë të mprehtë, për mjedise të jashtme) dhe ''bas'' (instrumente më të qetë dhe më intimë).<ref>Bowles, Edmund A. [[1954]]. "Haut and Bas: The Grouping of Musical Instruments in the Middle Ages". Musica Disciplina 8:115–40. Faqe 119 e në vazhdim</ref> Vetëm dy grupe instrumentesh mund të luanin lirisht në të dy tipet e ansambleve: cornetto-ja dhe sackbut-i (i quajtur edhe trombone) si dhe tabor-i dhe tamburini.<ref name="burkholder.n.d." /> Në fillim të shekullit XVI, instrumentet konsideroheshin më pak të rëndësishme se sa zëri. Ato përdoreshin për kërcime dhe për të shoqëruar muzikën vokale.<ref name="fuller2010" />. Muzika instrumentale mbeti e varur nga muzika vokale dhe shumë nga repertori i saj ishte në mënyra të larmishme i derivuar ose i varur nga modelet vokale.<ref name="oed" /> ====Instrumentet prej tunxhi==== Instrumentet prej tunxhi në Rilindje luheshin në mënyrë tradicionale nga profesionistë. Disa nga Instrumentet më të zakonshme prej tunxhi që luheshin janë: * Slide trumpet: E ngjashme me trombonen e sotme përveç se në vend të një pjese rrëshkitëse të trupit, vetëm një pjesë e trupit afër grykës dhe vetë gryka ishte e palëvizshme. Gjithashtu trupi ishte një formë S-je kështu që ishte mjaft i vështirë, por ishte i përshtatshëm për muzikën e ngadaltë të dancit për të cilin përdorej më shpesh. * Cornetto-ja: E bërë me dru dhe e luajtur si flaut por i fryhej si një trumpete. * [[Trumpeta]]: Trumpetat e hershme nuk kishin pistona dhe ishin të kufizuar te tonet e tashme të serisë së mbitoneve. Ato bëheshin në madhesi të ndryshme. * Trombone-ja (ndonjëherë e quajtur sackbut, sackbutt ose sagbutt<ref>Anon. n.d. [http://www.sackbut.com "What's with the Name?"] . Websiti Sackbut.com i kontrolluar më 14 tetor 2014.</ref>): Zëvendësoi slide trumpet-ën nga mesi i shekullit XV.<ref>Besseler, Heinrich. [[1950]]. "Die Entstehung der Posaune". Acta Musicologica, 22, fasc. 1–2 (janar–qershor): 8–35.</ref> ====Instrumentet me tela==== [[Skeda:Hurdy-Gurdy.jpg|parapamje|Hurdy-gurdy]] Si një familje instrumentash me tela u përdorën në shumë rrethana, si fetare ashtu dhe laike. Anëtarët e kësaj familjeje përfshinin: * [[Viola]]: Ky instrument, i zhvilluar në shekullin XV, zakonisht kishte gjashtë tela. Zakonisht luhej me një hark. Ka cilësi strukturale të ngjashme me 'vihuela-n' spanjolle; karakteri i saj dallues është përmasa e madhe. Kjo gjë bëri që të ndryshonte qëndrimi i muzikantit, në mënyrë që ajo të mbështetej në dysheme ose midis këmbëve në mënyrë të ngjashme me çelon. Ngjashmëritë e saj me 'vihuela-n' spanjolle ishin prerjet e mprehta në mes, tastet e ngjashme, një shpinë e sheshtë, nervatura të holla dhe akordim identik. * [[Lira]]: Ndërtimi i saj është i ngjashëm me një harpë të vogël, megjithëse në vend që të luhej me gishta, luhej me një plektrum. Telat e saj ndryshonin në numër, nga katër, shtatë dhe dhjetë, në varësi të periudhës. Luhej me dorën e djathtë, ndërsa dora e majtë ndalonte notat që nuk dëshiroheshin. Lirat më të reja u modifikuan për tu luajtur me një hark. * Harpa e hershme irlandeze: E quajtur edhe Clàrsach, ose Cláirseach në gjuhën irlandeze, gjatë [[Mesjeta|Mesjetës]] ishte instrumenti më popullor i [[Irlanda|Irlandës]] dhe [[Skocia|Skocisë]]. Për shkak të domethënies së saj në historinë irlandeze është parë edhe në etiketën e [[Guinness]]-it dhe është simboli kombëtar i Irlandës edhe sot. Zakonisht luhej me gishta. Madhësia e saj mund të varionte nga një harp që mund të luhej në gjunjë te një harpë me madhësi të plotë që vendosej në dysheme. * Hurdy-gurdy: (I quajtur edhe ëheel fiddle në Angli, ndërsa në Gjermani quhet drehleier, në Bohemi dhe Moravi quhet ninera, në Galici zanfona, në Hungari forgolant, në Itali ghironda, në Francën veriore vielle à roue, në Oksitani vièla o sonsaina, në Portugali sanfona etj.) telat e saj luhen nga një rrotull që rrotullohej mbi tela. Funksionaliteti i saj mund të krahasohet me atë të një violine mekanike, ku harku i saj lëvizet nga një rrotull. Tingulli i saj është karakteristik kryesisht për shkak të telave të saj që nxjerrin një intonacion të ngjashëm me tingujt e gajdeve. * Gittern-a: 'Gittern-a' quhej 'guitarra' në [[Spanja|Spanjë]], 'guiterne' ose 'guiterre' në [[Franca|Francë]], 'quinterna' dhe më vonë 'chitarra' në [[Italia|Itali]] dhe 'quintern' në [[Gjermania|Gjermani]], emërtime që rrjedhin nga latinishtja "quinque" = pesë dhe nga persianishtja "tar" = tela, pasi gitterna perëndimore kishte pesë tela. Fjala moderne kitarë dhe pararendëset e saj kanë qenë përdorur për një numër instrumentesh kordofone që nga kohët antike dhe si e tillë ka shkaktuar ngatërrim dhe konfuzion. Fjala angleze guitar, gjermane Gitarre, italiane chitarra dhe franceze guitare u adoptuan nga spanjishtja guitarra, e cila erdhi nga arabishtja andaluziane قيثارة 'qitara',<ref>Farmer, Henry George (1988), Historical facts for the Arabian Musical Influence, Ayer Publishing, ISBN 0-405-08496-X, fq. 137.</ref> 'cithara', e cila nga ana tjetër rridhte nga greqishtja antike κιθάρα 'kithara'.<ref>Kithara shfaqet në Bibël katër herë (1 Cor. 14:7, Rev. 5:8, 14:2 dhe 15:2) por që zakonisht është përkthyer si harpë. Strong's Concordance Number: 2788 [http://www.biblestudytools.net/Lexicons/Greek/grk.cgi?number=2788&version=kjv BibleStudyTools.net]</ref> Termi i greqishtes së lashtë κιθάρα 'kithara', megjithatë mendohet se ka rrjedhur nga persishtja "Chahar" = katër dhe "tar" = tela, pasi instrumenti origjinal lindor kishte katër tela; në fakt ajo ka rrënjë më të thella në antiket pasi gjen përputhje me sitarin e Indisë antike si dhe setarin e [[Perandoria e Persisë|Persisë antike]]. Termi guitar mendohet edhe se ka rrjedhur nga fjala latine cithara, por vetë kitara moderne përgjithësisht nuk besohet se rrjedh nga instrumenti romak. Shumë ndikime janë përmendur si pararendëse të kitarës moderne. Megjithatë zhvillimi i kitarave të hershme humbet në historinë e Spanjës mesjetare, ku dy instrumente përmenden zakonisht si paraardhëset e saj më ndikuese, llauda evropiane dhe kushërira e saj, 'al oud-a' me katër tela, kjo e dyta e sjellë në gadishullin Iberik nga morët në [[Shekulli VIII|<nowiki>shekullin VIII]</nowiki>]] (fjala rrjedh nga arabishtja al 'ud (العود, dmth. 'druri') e kthyer në [[Spanja|Spanjë]] laúd, në [[Italia|Itali]] liuto, në [[Franca|Francë]] luth, në [[Anglia|Angli]] lute, në [[Gjermania|Gjermani]] Laute etj.).<ref>Summerfield, Maurice J. (2003). The Classical Guitar, Its Evolution, Players and Personalities Since 1800 (5th ed.) Blaydon on Tyne: Ashley Mark Publishing. ISBN 1-872639-46-1.</ref> Të paktën dy instrumente të quajtura "guitarrra" ishin në përdorim në Spanjën e [[1200]]-ës: guitarra Latina (kitara latine) dhe e ashtuquajtura guitarra moresca (kitara maure apo arape). Guitarra moresca kishte një shpinë të rrumbullakët, qafë të gjerë dhe shumë vrima tingujsh. Guitarra Latina kishte një vrimë të vetme tingulli dhe një qafë më të ngushtë.<ref>[http://blog.reddogmusic.co.uk/2012/05/08/history-of-the-acoustic-guitar/ History of the Acoustic Guitar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140819083055/http://blog.reddogmusic.co.uk/2012/05/08/history-of-the-acoustic-guitar/ |date=19 gusht 2014 }} në blogun blog.reddogmusic.co.uk.</ref> Në shekullin XIV cilësuesit "moresca" ose "morisca" dhe "latina" u braktisën dhe këto dy instrumente kordofone u quajtën thjeshtë 'guitarra'.<ref>Tom and Mary Anne Evans. Guitars: From the Renaissance to Rock. Paddington Press Ltd [[1977]], fq.16</ref> * Mandore-ja është quajtur edhe mandora në anglisht<ref name="nikolovak">Nikolova, Kőnemann (2000). The Illustrated Enclyclopedia of Musical Instruments From all eras and regions of the world. Bulgaria: Kibea Publishing Company. ISBN 3-8290-6079-3. fq. 164.</ref> ose mandola në italisht,<ref>Whitney, William Dwight (1906). [http://books.google.com/books?id=FBIDAAAAYAAJ&dq=century%20dictionary%2C%20mandore&pg=PA3606#v=onepage&q&f=false The Century Dictionary and Cyclopedia.] [[New York]]: The Century Company. fq. 3606.</ref> vandola në spanjisht<ref>[https://books.google.com/books?id=02rFSecPhEsC&pg=PA484&lpg=PA484&dq=vandola,+instrument&source=bl&ots=Ul4WLFUgQK&sig=uNcA9fphE80arL1lEJO3yRwUn68&hl=en&sa=X&ei=nYDCVK_BKcrDPOjggaAJ&ved=0CCwQ6AewBQ The Harvard Dictionary of Music], faqe 484.</ref> dhe mandörgen,<ref>Lambert, Jeffrey C. [http://www.jeffguitar.com/dissertation.pdf "François Chancy's Tablature de Mandore a Major Document"] (PDF). Kontrolluar më 23 qershor 2013.</ref> ose si gittern-a gjithashtu quinterne<ref name="nikolovak" /><ref>[http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199743391.001.0001/acref-9780199743391-e-4651?rskey=jsivgN&result=1 "Mandore (Mandorre)".] The Groves Dictionary of Musical Instruments. Kontrolluar më 7 prill 2016</ref> në gjermanisht. Historitë e manolinave, mandolave dhe kitarave moderne janë të ndërthurura,<ref>McDonald, Graham (2008). The Mandolin Project. Jamison, Australia: Graham McDonald Stringed Instruments. ISBN 978-0-9804762-0-0. fq. 1.</ref> pasi këto konsiderohen si paraardhëset e instrumenteve të mandolinës, mandolas dhe kitarës moderne. Këto instrumente përdoreshin në të gjithë Evropën. Instrumente të tjera të [[Rilindja|Rilindjes]] ishin: Cittern-a (cittern ose cithren në anglisht, cistre në frëngjisht, cetra në italisht, zitter ose zither në gjermanisht, cistro, cedra, ose cítola në spanjisht); llauda; klaviçembali, që doli nga përdorimi në [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] me hyrjen e pianos dhe viginal-i që ishte i ngjashëm me klaviçembalin. ====Instrumentet me perkusion==== Disa instrumente me perkusion të Rilindjes përfshijnë trekëndëshin, Guimbarde-në, tamburinin (defi ose dajria), zilet, vazoja gjëmuese dhe lloje të ndryshme daullesh. * [[Defi]]: i quajtur edhe dajre dhe tamburin ësthë një lloj tamburi i vogël që luhet në dorë dhe ka formë të rrumbullaktë. [[Lëkura]] që rrethon kornizën e rrumbullaktë quhet vellum dhe prodhon tinguj nëpërmjet goditjes së sipërfaqes me nyjat e gishtave, majat e gishtave ose me gjithë dorën. Ai mund të luhet gjithashtu duke e tundur, duke u lejuar xhingllave të defit të tringëllijnë. * [[Guimbarde]]-ja: Është një instrument lamellofon që prodhon tinguj nëpërmjet formave të ndryshme që merr goja me shqiptimin e zanore të ndryshme: konsiston në një gjuhëz fleksible metalike, bambuje ose kallami të lidhur në një kornizë. Gjuhëza/kallam vendoset në gojën e performuesit dhe pickohet me gisht që të prodhoi një notë. Gjuhëza e instrumentit dridhet në shkallë të ndryshme vibrimi duke krijuar kështu tone të ndryshme. Futet në kategorinë e idiofoneve me pickim. Në frëngjisht quhet edhe ''Harpe à bouche'', ''Trompette tsigane'', ''Trompe-laquais'', ''Trompe de Béarn'', ''Hanche-en-ruban'', Campurgne dhe Citaro. Ndërsa në anglisht njihet si ''Jew's harp'', ''jaw harp'', ''mouth harp'', ''Ozark harp'', ''trump'' ose ''juice harp'' (termi i zakonshëm në anglisht, ''Jew's harp'' a ''Jew's trump,'' s'ka lidhje me [[Çifutët|hebrejtë]] apo judaizmin). Ky instrument është me origjinë nga popujt e [[azia]]tikë. Gjurmët më të vjetra të këtij instrumenti dokumentohen në shekullin III para erës sëonë, në Kinë<ref>[http://www.silkroadfoundation.org/newsletter/vol2num2/Harp.htm «The Search for the Origins of the Jew’s Harp»], [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.silkroadfoundation.org%2Fnewsletter%2Fvol2num2%2FHarp.htm archive] (konsultuar më 3 shkurt 2014).</ref> Ësthë përdorur fillimisht nga popujt turkofonë, mongolët, dhe më në përgjithësi nga popujt uralo-altaikë, veçanërisht nga shamanët dhe në këtë mënyrë i shtrirë edhe në vendet skandinave (veçanërisht në [[Finlanda|Finlandë]]), në [[Mongolia|Mongoli]], në veri të [[Kina|Kinës]], në [[Siberia|Siberi]], në [[Kazakistani|Kazakistan]], [[Kirgistani|Kirgistan]] dhe në veri të [[Japonia|Japonisë]] nga populli Ainu<ref>[http://www.quaibranly.fr/uploads/tx_gayafeespacepresse/MQB-DP-Les-esprits-ecoutent-Siberie-FR.pdf «Les Esprits écoutent — Musique et Chamanisme en Sibérie»], [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.quaibranly.fr%2Fuploads%2Ftx_gayafeespacepresse%2FMQB-DP-Les-esprits-ecoutent-Siberie-FR.pdf archive], Musée su quai Branly (konsultuar më 1 dhjetor 2014).</ref><ref>Charles Stépanoff, [http://emscat.revues.org/462 «La figure mythique du chamane dans ses représentations audiovisuelles occidentales — Le philosophe du dualisme et de la pluralité des mondes»] [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Femscat.revues.org%2F462 archive], CEMS / EPHE (via revues.org) (konsultuar më 1 dhjetor 2014)</ref>. Duke qenë se arritja e gjendjes së transit lehtësohet tingujt monotonë,<ref>Nigro Sansonese, J (1994). [http://books.google.com/?id=aUZBqTKTAfIC&pg=PA117&lpg=PA117&dq=trances+facilitated+by+droning+sounds#PPA117,M1 The Body of Myth: Mythology, Shamanic Trance, and the Sacred, by J. Nigro Sansanese]. ISBN 978-0-89281-409-1.</ref> Guimbarde-ja ësthë asociuar me magjinë duke qenë një instrument i zakonshëm i ritualeve shamanike.<ref>{{Cite web|url=http://www.3worlds.co.uk/Pages/Gallery-4-Ritual.html|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=14 prill 2016|archive-date=27 nëntor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101127203034/http://www.3worlds.co.uk/Pages/Gallery-4-Ritual.html}}</ref> Gama e tingujve të tij variojnë sipas madhësisë së instrumentit, por përgjithësisht vërtitet rreth shtrirjes së një oktave. Populli kirgiz është jashtëzakonisht i aftë në instrumentin Guimbarde që në gjuhën kirgize zakonisht quhet temir komuz dhe është mjaft popullor midis fëmijve, megjithëse disa të rritur vazhdojnë që ta luajnë këtë instrument. Temir komuz-i bëhet bëhet prej hekuri zakonisht me një gjatësi prej 100–200&nbsp;mm dhe me një gjerësi afërsisht 2–7&nbsp;mm. Një herë njëzet vajza kirgize luajtën në një ansambël temir komuz-i në skenën e [[Tealtri Bolshoi|Teatrit Bolshoi]] në [[Moska|Moskë]]. Në dukje një oktavë tingujsh është e mundur, ose edhe një ostinato që alternon hapin e pestë të një shkalle me një oktavë.<ref>Slobin, Mark (1969). [http://books.google.com/books?id=uIRnaq0_Il8C&pg=PA20 Kirgiz Instrumental Music. Theodore Front Music]. ISBN 978-0-614-16459-6. fq. 20. Kontrolluar më 23 shkurt 2014.</ref> Në vende të ndryshme Guimbarde-ja quhet: Arpa de boca ("harpë goje") Birimbao, Guimbarda në spanjisht; Anga, Marranzano ose Marranzanu, Scacciapensieri ("laruguese-mendimeve") dhe Trunfa në Itali; Brummeisen ("hekuri zukatës"), Maultrommel ("tamburi i gojës") dhe Trümpi në vendet gjermanofone; Vargane ose Vargan në rusisht; Zanburak në Iran; Ağız kopuzu ("kobuz goje") ose Ağız harpı ("harpë goje") në Turqi; Amaan khuur ("violinë goje"), Aman topshuur, Khel khuur ("tambur gjuhe"), Tömör khuur ("violinë hekuri") në [[Mongolia|Mongoli]]; Djigach ooz komuz, Komuz, Kobyz, Temir ooz komuz, Temir komuz ose Ooz komuz në Kirgizistan etj. ====Instrumentet frymore (aerofone)==== Instrumentet frymore (aerofone) prodhojnë tinguj nëpërmjet një kolone vibruese ajri brenda tubit. Vrimat përgjatë tubit e lejojnë luajtësin të kontrolloi gjatësinë e kollonës së ajrit dhe në këtë mënyrë gamën e tingujve. Ka shumë mënyra për ta bërë kollonën e ajrit të vibroi dhe këto mënyra përcaktojnë nënkategorinë e instrumenteve frymore. Një performues mund ti fryjë në një vrimë, si në një flaut; në pjesën e grykës me një pipëz të veçantë, si në klarinetën ose saksofonin modern; ose me dy pipëza, si me oboen apo fagotin. Të tre këto metoda prodhimi tonesh mund të gjenden në instrumentet e Rilindjes. * [[Zurnaja]]: Një zurna tipike orientale ëshë pa taste dhe ësthë rreth një këmbë e gjatë me shtatë vrima për gishtat dhe një vrimë për gishin e madh. Gypat zakonisht bëheshin prej druri dhe shumë nga ta kanë gdhendje dhe dekorime në trup. Ishte instrumenti më popullor me dy kallama i periudhës së [[Rilindja|Rilindjes]]; zakonisht përdorej në rrugë me tambure dhe trumpeta për shkak të tingujve të tij të shkëlqyer, depërtues dhe shpesh shurdhues. Për të luajtur zamaren një person e vendos të gjithë grykën e tubit në gojë dhe i fryn me bullçinjë, ndërkohë që merr frymë me hundë. [[File:Barocke Blockflöten.png|thumb|Flaute të drejtë të Rilindjes, nga Syntagma musicum e Michael Praetorius, [[1619]]]] U importua në [[Evropa|Evropë]] nga lindja islamike diku midis shekujve [[Shekulli IX|IX]] dhe [[Shekulli XII|XII]]. Emri i saj është i lidhur gjuhësisht me arbishten zamr, turqishten zūrnā, persishten surnāy, kinezçen suona, Javanezen saruni dhe hindishten sahanai ose sanayi.<ref>Anthony C. Baines and Martin Kirnbauer, "Shawm [scalmuse, shalm, shalmie, schalmuse]", The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell (London: Macmillan Publishers, 2001).</ref> Në anglisht quhet shawm, në gjermanisht Schalmei, në frëngjisht chalemie, në spanjisht dulzaina (ndonjëherë edhe chirimía); në gjuhën valenciane dhe katalanase xirimia, dolçaina ose gralla, në gjuhën navarreze gaita. Në portugalisht quhet charamela dhe në italisht quhet ciaramella (edhe cialamello, ose cennamella).<ref>Dizionario enciclopedico universale della musica e dei musicisti, redaktuar nga Alberto Basso, (12+2 volume), Il lessico - vol. I, Torino, UTET, 1983, fq. 550.</ref> * Zampogna: Përbëhet nga një kallam i vetëm me gjatësi të vogël me një gjuhëz, katër ose pesë vrima. Kallami bëhet nga prerja e një gjuhëze të vogël, por që e lë bazën të lidhur. Është paraardhësi i saksofonit dhe klarinetës moderne. Në anglisht quhet reed-pipe, në frengjithst jeux d'anche dhe italisht zampogna. * Hornpipe: njëlloj si zampogna por me një zile në fund. * [[Gajdja]]: Besohet se është krijuar nga barinjtë që mendonin të përdornin një trastë të bërë në lëkura e deleve apo dhive dhe do të shtonte presionin e ajrit kështu që kur rënësi i saj merr frymë, mjafton të shtypësh lëkurën me ajër për të vazhduar melodinë. Gjuhëza e gojës ka një pjesë të thjeshtë të rrumbullakët prej lëkure që vendoset në fundin e tubit të trastës së lëkurës dhe vepron si një valvul. Kallami vendoset brenda gjuhëzës së gjatë metalike, e njohur si gryka. Në anglisht quhet bagpipe/bladderpipe, në frëngjisht cornemuse, në italisht cornamusa, në spanjisht gaita, në [[Ballkani|Ballkan]] përdoret shumë emërtimi Gaida, ndërsa në greqisht Tsampouna, në greqishten pontike Aggeion ose Tulum, në greqishten e [[Kreta|Kretës]] Askomandoura, armenisht Parkapzuk dhe rumanisht Cimpoi. * [[Fyelli i Panit]]: Fyelli që zotëronte zoti Pan në [[Greqia e lashtë|Greqinë e Lashtë]] që quhej Siringa. Megjithatë në Evropë ka ardhur nëpërmjet fyejve të kulturës vendase të amerikës latine, veçanërisht në kulturën e [[Andet|Andeve]]. Projektuar të ketë gjashtëmbëdhjetë gypa druri me një tapë në njërin fund dhe të hapur tjetrin. Çdo gyp ka një gjatësi të ndryshme (në këtë mënyrë prodhon tone të ndryshme), duke i dhënë atij një gamë prej një oktave e gjysëm. Rënësi mund ti vendosë buzët e tij te gypi i dëshiruar dhe ti fryjë. * [[Flauti tërthor]]: Flauti tërthor ësthë i ngjashëm me flautin modern me një vrimë gryke afër fundit të taposur dhe vrima gishtash përgjatë trupit. Rënësi fryn anash dhe e mban flautin në krahun e djathtë. Grupi i flauteve tërthorë përfshin flautet klasik perëndimor, flautet klasike indiane (bansuri dhe venu), kinezin dizi, perëndimorin fife, një numër fue-sh japonezë dhe flautet koreanë si Daegeum, Junggeum dhe Sogeum. * [[Flauti i drejtë]]: Quhet edhe flauti me sqep apo flauti i ëmbël, në anglisht recorder, në frëngjisht flûte à bec, në gjermanisht Blockflöte dhe italisht flauto dolce, flauto dirito ose flauto a becco dhe në spanjisht flauta dulce. Flauti i drejtë është një instrument i zakonshëm edhe sot, shpesh u mësohet fëmijëve në shkollat fillore. Në vend të një kallami ai përdor një bilbil si grykën ku i fryhet, që ësthë një pjesë në formën e sqepit, si dhe burimi kryesor i prodhimit të tingujve. Zakonisht përbëhet nga shtatë vrima gishtash dhe një vrimë për gishtin e madh. == Kërcimi gjatë Rilindjes== [[Image:Robert Dudley Elizabeth Dancing.jpg|thumb|left|432px|pikturë franceze e kubesë, nga Penhurst Place, Kent, shpesh gabimisht mendohet se bëhet fjalë për Elizabetën e I.]] Kërcimi rilindas pati një rivitalizim të madh, për shkak rolit të ri të rëndësishëm të qenies njerëzore mbi fenë, në atë mënyrë që shumë autorë e konsideruan këtë epokë si lindjen e kërcimit modern. U zhvillua mbi të gjitha në Francë –ku u quajt ''ballet-comique''–, në formën e historive të kërcyera, mbi tekste mitologjike klasike, duke u nxitur nga mbretëresha Katerina de Medici. Zakonisht konsiderohet se baleti i parë qe ''Ballet comique de la Reine Louise'' ([[1581]]), i [[Balthazar de Beaujoyeulx]]. Modalitetet kryesore të epokës ishin ''gaillarde'', ''pavana'' dhe ''tourdion''. Në këtë epokë lindën traktatet e para mbi kërcimin: Domenico da Piacenza shkroi ''De arte saltandi et choreas ducendi'', që konsiderohet koreografi i parë i historisë; Thoinot Arbeau bëri një përmbledhje të kërcimeve popullore franceze (''Orchesographie'', [[1588]]).<ref>Ana Abad Carlés, Historia del ballet y de la danza moderna, [[2004]], Alianza Editorial, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-206-5666-6, fq. 20-24</ref> Përgjatë periudhës së [[Rilindja|Rilindjes]] dalloheshin kërcimet popullore dhe kërcimet oborrtare. Kërcimet oborrtare kërkonin që kërcimtarët të ishin trajnuar dhe të ishin të aftë për shfaqjen dhe zbavitjen, ndërsa kërcimet popullore mund të provoheshin nga çdokush. Në oborre, zbavitja formale shpesh mund të ndiqej nga disa orë kërcime popullore të ku të gjithë të pranishmit mund të mernin pjesë. Kërcimet e përshkruara si kërcime popullore si Chiarantana ose Chiaranzana mbetën popullore për një kohë të gjatë – mbi dy shekuj në rastin e këtij kërcimi.Njohja e kërcimeve oborrtare ka mbijetuar më mirë se kërcimet popullore pasi ata u koleksionuan nga mjeshtrat e kërcimit në dorëshkrime dhe më vonë në libra të shtypur. Dorëshkrimet më të hershme që kanë mbijetuar ofrojnë udhëzime të detajuara të kërcimit dhe i përkasin [[Shekulli XV|shekullit XV]] në [[Italia|Itali]]. Manualet më të hershme të kërcimit të shtypura në libra vijnë nga fundi i [[Shekulli XVI|shekullit XVI]] nga [[Franca]] dhe [[Italia]]. Përshkrimet më të hershme të kërcimit në [[Anglia|Angli]] vijnë nga dorëshkrimi Gresley që i përket afërsisht vitit [[1500]], i gjetur në Derbyshire Record Office, D77 B0x 38 fq. 51–79. Ky është publikuar së fundmi si "Cherwell Thy Wyne (Trego gëzimin tënd): Kërcime të Anglisë së shekullit XV nga dorëshkrimi Gresley".<ref>Ann dhe Paul Kent DHDS, [[2013]], ISBN=978-0-9540988-1-0</ref>. Kërcimet në këta doracakë janë janë të natyrave jashtëzakonisht të larmishme. Ata variojnë nga kërcime të ngadalta, madhështore {siç ishin bassadance, [[pavana]] (nga italishtja pavana, e prejardhur nga padovana, dmth. kërcimi padovan), allemande} te kërcimet e shpejta, të gjalla (si [[gaillarde]], courante, canarie). Të parat, ku këmbët e kërcimtarëve nuk ngriheshin nga toka u cilësuan ''dance basse'' (kërcim i ulët) ndërsa kërcimet energjike me hedhje e ngritje u quajtën ''haute dance'' (nga frëngjishtja, kërcim i lartë).<ref>Liza Picard: [http://books.google.com/?id=WjXnoYihuu0C Elizabeth's London] [[2005]], Macmillan, isbn=978-0-312-32566-4, fq. 215.</ref> Disa kërcime u koreografuan, ndërsa të tjerët improvizoheshin aty për aty. Një kërcim për çifte, një formë e gaillarde-s e qujtur lavolta, përfshinte një qëndrim mjaft intim midis burrit dhe gruas, me gruan që ngrihej lart ndërsa çifti një rrotullim prej 3/4. Kërcime të tjera, si branles ose bransles, kërceheshin nga shumë njerëz në një rreth ose rresht. === Kërcimet italiane të shekullit XV === Njohuria jonë e kërcimeve italiane të shekullit XV vjen kryesisht prej punimeve të mbijetuara të tre mjeshtrave italianë të kërcimit: [[Domenico da Piacenza]], [[Antonio Cornazzano]] dhe [[Guglielmo Ebreo da Pesaro]]. Veprat e tyre u morën me hapat e ngjashme dhe kërcimet, megjithëse mund të shihen edhe disa evoluime. Tipet kryesore të kërcimeve të përshkruara janë ''Basse danse'' dhe ''balletti''. Këta janë kërcimet më të hershme evropiane që janë mirë-dokumentuar, pasi kemi një njohuri të rëndësishme për koreografitë, hapat dhe muzikën e përdorur. == Shiko edhe == * [[Rilindja]] * [[Firenca|Firencia]] * [[Historia e arteve]] * [[Arti]] * [[Muzika e Rilindjes Evropiane|Muzika e Rilindjes]] * [[Teatri Evropian i Rilindjes]] * [[Letersia e Rilindjes Evropiane|Letërsia e Rilindjes]] * [[Miniatura e Rilindjes]] == Bibliografia == * AA.VV. Diccionario de Literatura: [[2003]], Spes, [[Barcelona]], isbn=84-8332-389-3. * AA.VV. Enciclopedia Salvat: [[1997]], Salvat, [[Barcelona]], isbn=84-345-9707-1. * AA.VV. Historia del Arte. Volumen 16: Alto Renacimiento I: [[Barcelona]], Salvat, [[2000]], isbn=84-345-0117-1 * AA.VV. Diccionario Enciclopédico Larousse: [[1990]], Planeta, [[Barcelona]], isbn=84-320-6070-4. * AA.VV. Tiziano: Electa Artbook, [[1998]]. * AA.VV.: Diccionario de Arte II, [[2003]], Spes, [[Barcelona]], isbn=84-8332-391-5. * AA.VV.: Arti në Italinë e Rilindjes, [[2008]], Tandem Verlag GmbH, [[Këln]], isbn=978-3-8331-5102-6. * AA.VV.: Enciclopedia del Arte Garzanti, [[1991]], Ediciones B, [[Barcelona]], isbn=84-406-2261-9. * Víctor Nieto Alcaide dhe Alicia Cámara: El Quattrocento italiano, [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]]. * J.J.G. Alexander: Manuscrits de la Renaissance italienne, Paris, éditions du Chêne [[1977]], ISBN=2-85108-140-3. * J. J. G. Alexander (ed.): [http://www.jstor.org/stable/1482708 ''The Painted Page: Italian Renaissance Book Illumination, 1450–1550'']. [[Mynih]], Prestel, [[1994]]. * Carlos Alvar, José-Carlos Mainer, Rosa Navarro, Storia della letteratura spagnola, Einaudi, [[2000]], pp.&nbsp;2 voll.. * Anon. n.d. [http://www.sackbut.com "What's with the Name?"]. Websiti Sackbut.com i kontrolluar më 14 tetor 2014. * Mario Apollonio: Storia del teatro italiano, volume 1, BUR, [[Milano]], [[2003]], ISBN=88-17-10659-3. * José Fernández Arenas: Arte efímero y espacio estético: [[1988]], Anthropos, [[Barcelona]], isbn=84-7658-078-9. * Atlas, Allan W. Renaissance Music. [[New York]]: W.W. Norton, [[1998]]. ISBN 0-393-97169-4. * Baines, Anthony, ed. Musical Instruments Through the Ages. [[New York]]: Walker and Company, [[1975]]. * Anthony C. Baines and Martin Kirnbauer, "Shawm [scalmuse, shalm, shalmie, schalmuse]", The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell (London: Macmillan Publishers, [[2001]]). * Mario Baratto: La commedia del Cinquecento, [[Vicenza]], Neri Pozza, [[1977]], sbn=IT\ICCU\RAV\0141588. * Andrea Battistini (nën kujdesin e), Storia della letteratura italiana, 6 volume, [[2005]], il Mulino, [[Bolonja]]. ** I. Il Duecento e il Trecento, di Luigi Surdich ** II. Il Quattrocento e il Cinquecento, di Riccardo Bruscagli ** III. Il Seicento, di Erminia Ardissino ** IV. Il Settecento, di Alberto Beniscelli ** V. L'Ottocento, di Riccardo Bonavita ** VI. Il Novecento, di Alberto Casadei * Monroe C. Beardsley dhe John Hospers: Estética. Historia y fundamentos, [[1990]], Cátedra, [[Madridi|Madrid]], isbn 84-376-0085-5. * Marie-Claire Beltrando-Patier: Historia de la música: [[1996]], Espasa, [[Madridi|Madrid]], isbn 84-239-9610-7. * [http://books.google.it/books?id=8KM2NMgnkfcC&pg=PA545&lpg=PA545&dq=cervantes+tra+rinascimento+e+barocco&source=bl&ots=Gq-11CscHK&sig=2C9TZhd5ob784BTeO2pxC9Rsg84&hl=it&sa=X&ei=hwpoULn8AZSQhQf6voGYDQ&sqi=2&ved=0CEEQ6AewBg#v=onepage&q=cervantes%20tra%20rinascimento%20e%20barocco&f=false Carmine Benincasa: L'Altra scena: saggi sul pensiero antico, medievale, controrinascimentale], Dedalo, [[Bari]], [[1979]]. * Bent, Margaret. [http://books.google.com/books?id=yy9pAwAAQBAJ&pg=PA25 "The Grammar of Early Music: Preconditions for Analysis"]. Te ''Tonal Structures of Early Music'', [botimi i dytë], redaktuar nga Cristle Collins Judd. Criticism and Analysis of Early Music 1. [[New York]] dhe [[Londra|Londër]]: Garland, [[2000]]. ISBN 978-0-8153-3638-9, ISBN 978-0-8153-2388-4. I botuar si ebook në [[2014]]. ISBN 978-1-135-70462-9. * Bernard Berenson, ''The Italian Painters of the Renaissance'' [[Londra|Londër]] [[1962]]. * Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]]. * Bessaraboff, Nicholas. Ancient European Musical Instruments. 1st. [[Cambridge]], Mass: Harvard University Press, [[1941]]. * Besseler, Heinrich. [[1950]]. "Die Entstehung der Posaune". Acta Musicologica, 22, fasc. 1–2 (janar–qershor): 8–35. * Giulia Bologna, Illuminated Manuscripts: The Book before Gutenberg. [[New York]], Crescent Books, [[1995]]. * Paola Bonfadini, Mariegola della Confraternita dei santi Antonio Abate, Faustino e Giovita in AA.VV., Nel lume del Rinascimento, catalogo della mostra, Edizioni Museo diocesano di Brescia, [[Brescia]] [[1997]]. * Guido Davico Bonino (ed.): La commedia del Cinquecento, [[Torino]], Einaudi, 1977-78, sbn=IT\ICCU\LO1\0070137. * Ettore Bonora, Storia della Letteratura Italiana, [[Torino]], Petrini, [[1976]]. * Nino Borsellino (ed.): Commedie del Cinquecento, [[Milano]], Feltrinelli, 1962-67, sbn=IT\ICCU\SBL\0041744. * Bowles, Edmund A. [[1954]]. "Haut and Bas: The Grouping of Musical Instruments in the Middle Ages". Musica Disciplina 8:115–40. * Valeriano Bozal: Historia de las ideas estéticas y de las teorías artísticas contemporáneas (vol. I), [[2000]], Visor, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-7774-580-3. * Brotton, J., ''The Renaissance: A Very Short Introduction'', Oxford University Press, [[2006]], ISBN=0-19-280163-5. * Brown, Howard M. Music in the Renaissance. Englewood Cliffs, [[New York]]: Prentice Hall, [[1976]]. ISBN 0-13-608497-4. * Jacob Burckhardt, ''Die Kultur der Renaissance in Italien'', [[Bazeli|Bazel]] [[1860]]. * Jacob Burckhardt, ''The Civilization of the Renaissance in Italy'' ([[1860]]), a famous classic; [http://www.amazon.com/dp/1426400934 excerpt and text search 2007 edition]; also [https://books.google.com/books?id=kLkNAAAAIAAJ&pg=PA1 complete text online] * Konrad Burdach, ''Significato ed origine delle parole "Rinascimento" e "Riforma"'', Reimer, [[Berlini|Berlin]] [[1910]]. * J. Peter Burkholder. "Borrowing." Grove Music Online. Oxford Music Online. Kontrolluar më 30 shtator [[2011]]. * Ana Abad Carlés: Historia del ballet y de la danza moderna: [[2004]], Alianza Editorial, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-206-5666-6. * Fabritio Caroso: Courtly Dance of the Renaissance - a new translation and edition of Nobilta di Dame, Julia Sutton (ed.), [[1986]] (viti origjinal i botimit [[1600]]), Dover Publications Inc, [[New York]], isbn=0-486-28619-3. * (EN) Richard Eugène Chandler; Kessel Schwartz, A New History of Spanish Literature, Louisiana State University Press, [[1991]]. * Fernando Checa: Pintura y escultura del Renacimiento en España 1450-1600: Cátedra, [[1983]], isbn=978-84-376-0404-6. * Ian Chilvers: Diccionario de arte, [[2007]], Alianza Editorial, [[Madridi|Madrid]], isbn=978-84-206-6170-4. * Benedetto Croce, La letteratura italiana per saggi storicamente disposti, [[Bari]], Laterza, [[1960]] (botimi i parë në [[1956]]). * Fabrizio Cruciani: Il teatro del Campidoglio e le feste romane del 1513, [[Milano]], Il Polifilo, [[1969]], sbn=IT\ICCU\RAV\0051180. * E. De Diego: Leonardo da Vinci: [[Madridi|Madrid]], Historia 16, [[1996]]. * Francesco De Sanctis, Storia della letteratura italiana, [[Napoli]], Morano, [[1870]]. * Gillo Dorfles, Cristina Dalla Costa, Marcello Ragazzi, ''Moduli d'arte: storia delle arti visuali'', [[Bergamo]], Atlas, [[2000]]. ISBN=88-268-0939-9. * Ugo Dotti, Storia della Letteratura italiana, Laterza, [[1991]]. * Guglielmo Ebreo: On the practice or art of dancing, Barbara Sparti (ed.), [[1993]] (viti origjinal i botimit [[1463]]), Clarendon Press, [[Oxford]], isbn=0-19-816574-9. * Umberto Eco: Historia de la belleza, [[2004]], Lumen, [[Barcelona]], isbn=84-264-1468-0. * Tom and Mary Anne Evans. Guitars: From the Renaissance to Rock. Paddington Press Ltd [[1977]]. * Giulia Farina: Enciclopedia della letteratura, Garzanti, [[Milano]], [[1997]]. * Farmer, Henry George (1988), Historical facts for the Arabian Musical Influence, Ayer Publishing, ISBN 0-405-08496-X. * Fenlon, Lain (editor) ([[1989]]). The Renaissance: from the 1470s to the End of the 16th Century. Man & Music 2. Englewood Cliffs, [[New Jork]]: Prentice Hall. ISBN 978-0-13-773417-7. * David Fernández, ''Literatura Universal'', [[Barcelona]], Almadraba, [[2008]]. ISBN 978-84-8308-703-9. * Giulio Ferroni: Il testo e la scena. Saggi sul teatro del Cinquecento, [[Roma]], Bulzoni, [[1980]], sbn=IT\ICCU\UPG\0009086. * Giulio Ferroni: Mutazione e riscontro nel teatro di Machiavelli e altri saggi sulla commedia del Cinquecento, [[Roma]], Bulzoni, [[1972]], sbn=IT\ICCU\SBL\0449755. * Giulio Ferroni: Storia della letteratura italiana, in Dante e il nuovo modello letterario, volumi 2, [[Milano]], Mondadori, [[2006]]. * Francesco Flora, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], [[1940]]. * Avril François, Reynaud Nicole: Les manuscrits à peintures en France, 1440-1520, BNF/Flammarion, [[1993]], isbn=978-2080121769. * Fuller, Richard: [http://www.rpfuller.com/gcse/musiçrenaissance.html Renaissance Music (1450–1600)]{{Lidhje e vdekur}}, 2010, GCSE Music Notes, (kontrolluar më 14 tetor 2014). * Gay, Peter, ''Style in History'', [[New York]]: Basic Books, [[1974]]. * Eugenio Garin, ''Medioevo e Rinascimento. Studi e ricerche'', Laterza, [[2005]]. * Eugenio Garin, ''Interpretazioni del Rinascimento'', Storia e Letteratura, [[2009]]. * Gleason, Harold dhe Becker, Warren. Music in the Middle Ages and Renaissance (Music Literature Outlines Series I). Bloomington, IN: Frangipani Press, [[1986]]. ISBN 0-89917-034-X. * Iván Fernández González, Letteratura spagnola, Alpha test, [[2003]]. * Salvatore Guglielmino, Guida al Novecento, botimi i 3-të, [[Milano]], Principato Editore, [[1971]]. * Christopher De Hamel, A History of Illuminated Manuscripts. Boston, David R. Godine, [[1986]]. * Lutz Heusinger: Michelangelo: [[Firenca|Firence]], Scala/Riverside, [[1989]]. * Hugh Honour dhe John Fleming: Historia mundial del arte: [[2002]], Akal, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-460-2092-0. * R. O. Jones, [http://books.google.es/books?id=a9f3eNFCDk8C&printsec=frontcover&source=gbs_atb#v=onepage&q&f=false ''Historia de la literatura española: Siglo de Oro: prosa y poesía (siglos XVI y XVII)''], [[Barcelona]], Ariel (Letras e Ideas), [[1996]]. ISBN 978-84-344-8366-8. * Stefano Jossa, L'Italia letteraria, [[Bolonja]], il Mulino, [[2006]]. * Judd, Cristle Collins, ed. Tonal Structures of Early Music. [[New York]]: Garland Publishing, [[1998]]. ISBN 0-8153-2388-3. * Date Van Winkler Keller, Genevieve Shimer: The Playford Ball 103 Early English Country Dances As Interpreted by Cecil Sharp and his Followers, [[1990]] A Cappella Books and the Country Dance and Song Society, isbn=1-55652-091-3. * Ehrenfried Kluckert: Kopshtet e mëdha të Evropës: [[2007]], Ullmann, [[Këln]], isbn=978-3-8331-6225-1. * Lambert, Jeffrey C. [http://www.jeffguitar.com/dissertation.pdf "François Chancy's Tablature de Mandore a Major Document"] (PDF). Kontrolluar më 23 qershor 2013. * Lockwood, Lewis, Noel O’Regan dhe Jessie Ann Owens. n.d. "Palestrina, Giovanni Pierluigi da." Grove Music Online. Oxford Music Online. Kontrolluar më 30 shtator 2011. * Mariantònia Lladó dhe García Montserrat: Histori e shkurtër e letërsisë së përbotshme: [[1999]], La Magrana, [[Barcelona]], në gjuhën katalanase, isbn=84-8264-198-0. * Sara Mamone: Il teatro nella Firenze medicea, [[Milano]], Mursia, [[1981]], sbn=IT\ICCU\LO1\0065625. * Martin, J. and Romano, D., ''Venice Reconsidered'', [[Baltimore]], Johns Hopkins University, [[2000]]. * (ES) Juan Martín; Antonio Rey Hazas, Antología de la literatura española hasta el siglo XIX, [[Madridi|Madrid]], SGEL, [[1992]], fq. 204-220. * McDonald, Graham (2008). The Mandolin Project. Jamison, Australia: Graham McDonald Stringed Instruments. ISBN 978-0-9804762-0-0. * Scot McKendrick, Thomas Kren: Illuminating the Renaissance, nën-titulli: The Triumph of Flemish Manuscript Painting in Europe, në anglisht, Getty Publications, [[Los Angeles]], [[2003]], isbn=978-0-89236-704-7, [http://books.google.fr/books?id=tyA2AgAAQBAJ&dq=Hours+of+Louis+Quarr%C3%A9&hl=fr&source=gbs_navlinks_s]. * Cesare Molinari: Spettacoli fiorentini del Quattrocento. Contributi allo studio delle Sacre Rappresentazioni, [[Venecia]], Neri Pozza, [[1961]], sbn=IT\ICCU\SBL\0525654. * Attilio Momigliano, Storia della letteratura italiana, Messina-Milano, [[1936]]. * Montagu, Jeremy. "Renaissance instruments". The Oxford Companion to Music, redaktuar nga Alison Latham. Oxford Music Online. Kontrolluar më 30 shtator 2011. * Luigi Morandi, Origine della lingua italiana, Città del Castello, Stab. Tip. Scipione Lapi Editore, [[1897]]. * Munrow, David. Instruments of the Middle Ages and Renaissance. London: Oxford University Press, [[1976]]. * Maria Teresa Muraro: Storia della cultura veneta, kapitulli 'La festa a Venezia e le sue manifestazioni rappresentative: le Compagnie della Calza e le Momarie', [[Vicenza]], Neri Pozza, [[1981]]. * Murray, P. and Murray, L. ([[1963]]) ''The Art of the Renaissance''. [[Londra|Londër]]: Thames & Hudson (World of Art), ISBN 978-0-500-20008-7. * Nikolova, Kőnemann (2000). The Illustrated Enclyclopedia of Musical Instruments From all eras and regions of the world. Bulgaria: Kibea Publishing Company. ISBN 3-8290-6079-3. * César Oliva dhe Francisco Torres Monreal: Historia básica del arte escénico: [[2002]], Cátedra, [[Madridi|Madrid]], isbn 84-376-0916-X. * Ongaro, Giulio. Music of the Renaissance. Westport, Connecticut: Greenwood Press, [[2003]]. * John Onians: Atlas del arte, [[2008]], Blume, [[Barcelona]], isbn 978-84-9801-293-4. * Antonio Domínguez Ortíz, ''Historia Universal: Edad Moderna'', [[Barcelona]], Vicens Vives, [[1983]], volumi III, kapitulli VII «El Renacimiento», faqet 102 e tutje. ISBN 84-316-2167-2. * José María Albert de Paco: El arte de reconocer los estilos arquitectónicos, [[2007]], Optima, [[Barcelona]], isbn 978-84-96250-72-7. * Giorgio Padoan: La Commedia rinascimentale veneta (1433-1565), [[Vicenza]], Neri Pozza, [[1982]], sbn IT\ICCU\LO1\0063533. * {{cito web|author=Pia Palladino|title="Manuscript Illumination in Italy, 1400–1600". In Heilbrunn Timeline of Art History|work=The Metropolitan Museum of Art|year=2000|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/iman/hd_iman.htm|language=en|accessdate=3 maj 2014}} * Giuseppe Petronio, Compendio di storia della letteratura italiana, botimi i 3-të, [[Palermo]], Palumbo, [[1968]]. * Marzia Pieri: La nascita del teatro moderno in Italia tra XV e XVI secolo, [[Torino]], Bollati Boringhieri, [[1989]], sbn=IT\ICCU\RLZ\0173610. * Antonio Piromalli, [http://www.storiadellaletteratura.it/ Storia della letteratura italiana], botimi i 2-të, Cassino, Garigliano, [[1994]]. * Nino Pirrotta: Li due Orfei. Da Poliziano a Monteverdi, [[Torino]], Einaudi, [[1975]], sbn=IT\ICCU\SBL\0575324. * Di Pinto; Guazzelli; Mancini; Martinengo; Rossi; Samona, [http://www.tesionline.it/v2/appunto.jsp?id=557 Storia della letteratura spagnola], [[Milano]], BUR, [[1998]]. * Giovanni Ponte (ed.): Sacre rappresentazioni fiorentine del Quattrocento, [[Milano]], Marzorati, [[1974]], sbn=IT\ICCU\SBL\0573075. * Dario Puccini, introduzione a, Cervantes, Don Chisciotte della Mancia, [[Milano]], Garzanti, [[1981]]. * Diego Suárez Quevedo: El Renacimiento y Manierismo en Europa: [[1989]], Historia 16, [[Madridi|Madrid]]. * Reese, Gustav. Music in the Renaissance. [[New York]]: W.W. Norton, [[1954]]. ISBN 0-393-09530-4. * Carlo Ricci e Carlo Salinari, Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici, [[Roma]], Laterza, [[1991]]. * José María de Azcárate Ristori, Alfonso Emilio Pérez Sánchez dhe Juan Antonio Ramírez Domínguez: Historia del Arte: [[1983]], Anaya, Madrid, isbn 84-207-1408-9. * Alberto Asor Rosa, Sintesi di storia della letteratura italiana, [[Firenca|Firence]], La Nuova Italia, [[1986]]. * Franco Ruffini: Commedia e festa nel Rinascimento. La "Calandria" alla corte di Urbino, [[Bolonja]], Il Mulino, [[1986]], sbn IT\ICCU\CFI\0021268. * Luigi Russo, Compendio storico della letteratura italiana, Messina-Firenze, D'Anna, [[1961]]. * Władysław Tatarkiewicz: Historia de la estética III. La estética moderna 1400-1700, [[1991]], Akal, [[Madridi|Madrid]], isbn=84-7600-669-1. * Barbara Tuchman ([[1978]]) ''A Distant Mirror'', Knopf, ISBN=0-394-40026-7. * Pasquale Sabbatino, ''La bellezza di Elena. L'imitazione nella letteratura e nelle arti figurative del Rinascimento'', [[Firenca|Firence]], Olschki, [[1997]], ISBN 88-222-4503-2. * Bruno Santi: Rafael: Scala/Riverside, [[Milano]], [[1991]]. * Mario Sansone, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Principato, [[1960]]. * Nigro Sansonese, J. (1994). [http://books.google.com/?id=aUZBqTKTAfIC&pg=PA117&lpg=PA117&dq=trances+facilitated+by+droning+sounds#PPA117,M1 The Body of Myth: Mythology, Shamanic Trance, and the Sacred, by J. Nigro Sansanese]. ISBN 978-0-89281-409-1. * Emilio Cecchi e Natalino Sapegno, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Garzanti, [[1969]] (viti i botimit të parë [[1965]]). * Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, [[1947]] (botimi i parë në [[1936]]). * Cécile Scailliérez, Patricia Stirnemann: L'Art du manuscrit de la Renaissance en France, Somogy édition d'art / Musée Condé Château de Chantilly, [[2001]], isbn 2-85056-497-4. * Slobin, Mark (1969). [http://books.google.com/books?id=uIRnaq0_Il8C&pg=PA20 Kirgiz Instrumental Music. Theodore Front Music]. ISBN 978-0-614-16459-6. fq. 20. Kontrolluar më 23 shkurt 2014. * A William Smith: Fifteenth-century dance and music: the complete transcribed Italian treatises and collections in the tradition of Domenico da Piacenza, volume 1, [[1995]] Pendragon Press, Stuyvesant ([[New York]]), isbn=0-945193-25-4. * A William Smith: Fifteenth-century dance and music: the complete transcribed Italian treatises and collections in the tradition of Domenico da Piacenza, volume 2, [[1995]] Pendragon Press, Stuyvesant([[New York]]), isbn 0-945193-57-2. * Leone de' Sommi: Quattro Dialoghi in materia di rappresentazioni sceniche, Ferruccio Marotti (editor), Il Polifilo, [[Milano]], [[1968]], sbn IT\ICCU\SBL\0099302. * Starn, Randolph: "A Postmodern Renaissance?" ''Renaissance Quarterly'' [[2007]] 60(1): 1–24 [http://muse.jhu.edu/journals/ren/summary/v060/60.1starn.html in Project MUSE] * Stephens, J., ''Individualism and the cult of creative personality'', ''The Italian Renaissance'', [[New York]], [[1990]]. * Charles Stépanoff, [http://emscat.revues.org/462 «La figure mythique du chamane dans ses représentations audiovisuelles occidentales — Le philosophe du dualisme et de la pluralité des mondes» [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Femscat.revues.org%2F462 archive], CEMS / EPHE (via revues.org) (konsultuar më 1 dhjetor 2014) * Strunk, Oliver. Source Readings in Music History. [[New York]]: W.W. Norton, [[1950]]. * Summerfield, Maurice J. (2003). The Classical Guitar, Its Evolution, Players and Personalities Since 1800 (5th ed.) Blaydon on Tyne: Ashley Mark Publishing. ISBN 1-872639-46-1. * Diego Valeri: La civiltà veneziana del Rinascimento, kapitulli 'Caratteri e valori del teatro comico', Firence, Sansoni, [[1958]], sbn IT\ICCU\NAP\0371405. * José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, traduzione di Francesco Tentori Montalto, III edizione riveduta e ampliata, [[Torino]], ERI, [[1969]]. * Giorgio Vasari: Las vidas de los más excelentes arquitectos, pintores y escultores italianos desde Cimabue a nuestros tiempos: [[Madridi|Madrid]], Cátedra, [[2011]]. * Pierluigi De Vecchi ed Elda Cerchiari, I tempi dell'arte, volumi 1, Bompiani, [[Milano]], [[1999]]. * Pierluigi De Vecchi ed Elda Cerchiari, ''I tempi dell'arte'', volume 2, Bompiani, [[Milano]], [[1999]], ISBN 88-451-7212-0. * Walker, Paul Robert, ''The Feud that sparked the Renaissance: How Brunelleschi and Ghiberti Changed the Art World'' ([[New York]], Perennial-Harper Collins, [[2003]]) * Aby Warburg, ''La rinascita del paganesimo antico'', [[Firenca|Firence]] [[1966]]. * Whitney, William Dwight (1906). [http://books.google.com/books?id=FBIDAAAAYAAJ&dq=century%20dictionary%2C%20mandore&pg=PA3606#v=onepage&q&f=false The Century Dictionary and Cyclopedia.] [[New York]]: The Century Company. * Ludovico Zorzi: Il teatro e la città, Einaudi, [[Torino]], [[1977]], sbn IT\ICCU\UFI\0251618. * Ludovico Zorzi: Carpaccio e la rappresentazione di Sant'Orsola. Ricerche sulla visualità dello spettacolo nel Quattrocento, [[Torino]], Einaudi, [[1988]], sbn=IT\ICCU\CFI\0130381. * Ludovico Zorzi, Giuliano Innamorati, Siro Ferrone: Il teatro del Cinquecento, Firence, Sansoni, [[1982]], sbn IT\ICCU\UFI\0090234. * Stefano Zuffi, ''Il Quattrocento'', Electa, [[Milano]] [[2004]]. ISBN 88-370-2315-4. * Stefano Zuffi, ''Il Cinquecento'', Electa, [[Milano]] [[2005]]. ISBN 88-370-3468-7. == Lidhje të jashtme == * Marica Hall, ''[http://www.berfrois.com//2011/03/sacred-images-in-the-renaissance Sacred Images in the Renaissance]'', Berfrois, 2 mars 2011, "Limited Freedom". {{Webarchive|url =https://web.archive.org/web/20160320190210/http://www.berfrois.com/2011/03/sacred-images-in-the-renaissance|date=20 mars 2016 }} * [http://www.vam.ac.uk/vastatiçmicrosites/british_galleries/bg_styles/Style01a/index.html Renaissance Style Guide] {{Lidhje e vdekur}} * [http://www.compart-multimedia.com/virtuale/us/florence/florence.htm Florence: 3D Panoramas of Florentine Renaissance Sites] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050702080745/http://www.compart-multimedia.com/virtuale/us/florence/florence.htm |date=2 korrik 2005 }} (English/Italian) * [https://web.archive.org/web/20081218130540/http://renaissancethorne.wetpaint.com/ Interactive Glossary of Terms Relating to the Renaissance] * [http://www.renaissanceconnection.org/main.cfm Multimedia Exploration of the Renaissance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210312030623/http://www.renaissanceconnection.org/main.cfm |date=12 mars 2021 }} * [http://www.activehistory.co.uk/Miscellaneous/free_stuff/renaissance/frameset.htm Virtual Journey to Renaissance Florence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915151119/http://www.activehistory.co.uk/Miscellaneous/free_stuff/renaissance/frameset.htm |date=15 shtator 2019 }} * [http://www.learner.org/interactives/renaissance/ Exhibits Collection – Renaissance] * [http://www.elrelojdesol.com/leonardo-da-vinci/gallery-english/index.htm Leonardo da Vinci, Gallery of Paintings and Drawings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171005094258/http://www.elrelojdesol.com/leonardo-da-vinci/gallery-english/index.htm |date=5 tetor 2017 }} * [http://www.museobagattivalsecchi.org/ The Bagatti Valsecchi Museum] * [http://www.all-art.org/history214_contents_Renaissance.html Renaissance in the "History of Art"] * [http://www.rensoc.org.uk/ The Society for Renaissance Studies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060925131214/http://www.rensoc.org.uk/ |date=25 shtator 2006 }} * [http://www.rai.tv/dl/RaiTV/programmi/media/ContentItem-2d8d2393-5a6b-40de-afe4-f1147fa14a13.html BIGnomi - Il Rinascimento] - Alex Zanardi. * [https://web.archive.org/web/20120102232629/http://bivio.signum.sns.it/ BIVIO, tekste dhe imazhe të humanizmit dhe të rilindjes], projekt i lindur nga bashkëpunimi midis Istituto di Studi sul Rinascimento dhe Signum - Centro di ricerche informatiche per le discipline umanistiche e Shkollës normale superiore të [[Piza|Pizës]]. * [https://web.archive.org/web/20090130023451/http://imagohistoriae.signum.sns.it/ Imago Historiae - La biblioteca digitale dei testi degli storici italiani dell'Umanesimo e del Rinascimento], progetto nato dalla collaborazione tra l'Istituto di Studi sul Rinascimento, Signum - Centro di ricerche informatiche per le discipline umanistiche della Scuola normale superiore di Pisa e Ministero per i Beni e le Attività Culturali. * {{cite web|url=http://www.rensoc.org.uk/|title=Society for Renaissance Studies|access-date=14 prill 2016|archive-date=25 shtator 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060925131214/http://www.rensoc.org.uk/|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.elapsus.it/home1/index.php/arte/artisti/685-le-pittrici-del-rinascimento|title=Piktoret e Rilindjes}} == Referime == === Shpjegime === {{reflist|group=shpjegimi}} === Referime === {{reflist|30em}} [[Kategoria:Rilindje]] [[Kategoria:Arte]] [[Kategoria:Shekulli XV]] [[Kategoria:Shekulli XVI]] [[Kategoria:Historia e Evropës]] [[Kategoria:Histori e artit]] 1jflg8w6dx52iai0suopm5njoq6u348 0 181022 3043737 2948778 2026-09-19T08:59:38Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043737 wikitext text/x-wiki {{Infobox organizatë |name = Ministria e Arsimit |image = Coat of arms of Moldova.svg |image_border = Stema e Republikës së Moldavisë |size = 200px |alt = <!-- alt tekst; shiqo [[WP:ALT]] --> |caption = |map = <!-- opcionale --> |msize = <!-- madhesia e hartes, opcionale, paracaktuar 200px --> |malt = <!-- harta alt teksti --> |mcaption = <!-- opcionale --> |abbreviation = MA |motto = |formation = 1991 |extinction = <!-- data e shuarjes, opcionale --> |type = ministri qeveritare |status = <!-- ad hoc, traktat, fondacion, etj --> |purpose = |headquarters = |location = [[Chişinău]] |coords = <!-- Koordinatat e lokacionit --> |region_served = Republika e Moldavisë |membership = Qeverisë së Republikës së Moldavisë |language = [[Gjuha rumune|rumanisht]] |leader_title = Ministër |leader_name = [[Corina Fusu]] |main_organ = |parent_organization = Këshilli i Ministrave |affiliations = <!-- nese ka --> |num_staff = |num_volunteers = |budget = |website = [http://www.edu.gov.md/ www.edu.gov.md] |remarks = }} '''Ministria e Arsimit e [[Moldavi|Republikës së Moldavisë]]''' ([[Gjuha rumune|rumanisht]]: ''Ministerul Educaţiei'') është një nga gjashtëmbëdhjetë ministritë e Qeverisë së Republikës së Moldavisë. Kjo ministri ka si objekt të portofolit të saj menaxhimin e sistemit arsimor parauniversitar dhe universitar të Republikës së Moldavisë, përmasimin e legjislacionit, kurrikulës dhe përmirësimin e kushteve për zhvillimin e kërkimit shkencor. Kjo ministri është themeluar në qeverinë e parë të vitin 1991 dhe vazhdon të jetë funksionale edhe në ditët e sotme. Zyrat e kësaj ministrie ndodhen në kryeqytetin e Republikës së Moldavisë, në qytetin [[Chişinău]]. Zyrtari më i lartë i ministrisë është ministri i Arsimit. Ministri i Arsimit është anëtar i Qeverisë së Moldavisë dhe përzgjidhet nga kryeministri dhe votëbesohet nga Parlamenti i Republikës së Moldavisë. Ministri i tanishëm është zoti [[Corina Fusu]], anëtar i [[Partia Liberale (Moldavi)|Partisë Liberale (Moldavi)]]. Struktura e sistemit arsimor të Republikës së Moldavisë është:<ref>{{Cite web|url=http://edu.md/ro/liiana-nicolaescu-onofrei/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=18 prill 2016|archive-date=12 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150612071413/http://www.edu.md/ro/liiana-nicolaescu-onofrei/}}</ref> * parashkollor * shkollor * formim profesional * edukim specifik * formim specializes * universitar deri në Doktor i Shkencave == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.edu.gov.md/ www.edu.gov.md] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416050320/http://www.edu.gov.md/ |date=16 prill 2016 }} {{ro icon}} {{en icon}} {{ru icon}} [[Kategoria:Moldavi]] dgkdabevp3xxakq0uewhrh5wp6lu6q7 1 181055 3043738 2264335 2026-09-19T08:59:39Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043738 wikitext text/x-wiki {{CEE Spring 2016| user = ‎Bunker92| topic = Arsimin | country = Moldavisë}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ministria e Arsimit (Moldavi)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2038061 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150612071413/http://www.edu.md/ro/liiana-nicolaescu-onofrei/ për lidhjen http://edu.md/ro/liiana-nicolaescu-onofrei/. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 05:23 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ministria e Arsimit (Moldavi)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2264334 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150612071413/http://www.edu.md/ro/liiana-nicolaescu-onofrei/ për lidhjen http://edu.md/ro/liiana-nicolaescu-onofrei/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 tetor 2021 00:44 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ministria e Arsimit (Moldavi)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043737 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160416050320/http://www.edu.gov.md/ për lidhjen http://www.edu.gov.md/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 10:59 (CEST) gcad3x2zqd80abijgcbqjbhd5qgmtik 0 182599 3043676 2992088 2026-09-19T04:21:56Z Ideal Hoti 158891 /* Familjet dhe mikrotoponimet */ 3043676 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Vasileva''' | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = Pamje nga fshati Vasilevë.jpg | image_caption = Pamje nga fshati Vasilevë | population_total =634 banorë | population_demonym =Vasilevas | established_date = | postal_code = | registration_plate =01 | image_map = | map_caption = |other_name=Malisht|elevation_m=660|subdivision_name={{KOS}}|subdivision_type=Shteti|subdivision_type1=[[Rajonet e Kosovës|Rajoni]]|subdivision_name1=[[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]]|subdivision_type2=Komuna|subdivision_name2=[[Komuna e Drenasit|Drenas]]}} '''Vasileva''' është një fshat në [[Komuna e Drenasit|komunën e Drenasit]] në Kosovë. Shtrihet rreth 4 km në lindje të qendrës komunale të Drenasit, është vendbanim kodrinoro-malor, ka një sipërfaqe 965 ha, 28 ari, 51m2.<ref name=":0">{{Cite book|last=Osmani|first=Jusuf|title=Vendbanimet e Kosovës - Drenica|publisher=Shkrola|year=2005|volume=15|location=Prishtinë|language=sq}}</ref> Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Malisht.''' Fshati ka shkollën nëntëvjeçare “Fazli Greiçevci” për nder të mësuesit që kishte punuar në shkollë dhe që ka rënë dëshmor dhe xhaminë e fshatit. Në fshat gjendet kanali Ibër-Lepenc, liqeni i fshatit [[Liqeni i Vasilevës]]. == Prejardhja e emrit == Emri i fshatit Vasilevë rrjedh nga emri Vasil, i pari i fshatit. Vasilj-evo me prapashtesën sllave ''-evo''. == Historia == Fshati Vasilevë së pari është përmendur më 1455 me 7 shtëpi me emra si Stankë, Jakov dhe Stojan, fshati ka pasur edhe kishën që tani quhet “Lugu i Kishës” ka mbetur toponimi, që e dëshmon se fshati dikur i përkiste ritit ortodoks (nga emrat ortodoks dhe kisha). Pasi fshati ishte i braktisur shkaku i murtajës, tri shtëpi rreth vitit 1840 nga fshati Dritan, vendosen në Vasilevë dy vëllezërit Haziri dhe Neziri dhe kushëriri i tyre Syla, pastaj vijnë me ftesë nga Berisha, Rubovci, Pakleku duke u krijuar dhe lagje tjera. Këtu ka jetuar një familje muhaxhire “Behluli e fisit Sop” e cila është shpërngulur në Miradi të Epërme. == Familjet dhe mikrotoponimet == Familjet në Vasilevë janë: Berisha (Haziri, Qorri, Maloku), Rubovci dhe Bresilla. Banorët e fshatit janë të gjithë [[Berisha (fis)|fis Berishë]], lagjja Rubovci është Berishë e Kuqe, ndërsa të tjerat Berishë Alshiqe. Ndër toponimet më karakteristike të fshatit janë: ''Agragja e Vogël'', ''Ara e Bukës'', ''Ara e Çeshmes'', ''Ara e Tërshanës'', ''Ara e Therrave, Arrnica, Bunari i Gurit, Bregu i Çeshmes, Dushkaja, Bunari i Katunit, Gurina, Hija e Madhe, Hija e Vogël, Hurdha, Kroni i Bardhe, Kroni i Etheve, Lisi Binak, Livadhi i Murrizit, Livadhi i Spahise, Lug i Dushkut, Lugu i Kajushave, Lluburja, Mali i Blinit, Megja e Thanave, Mrizi i Thatë, Lugu i Kishes, Perpjetza e Madhe, Shkoza e Madhe, Rrezet e Vojsave, Shpati i Ahishtave, Shpati i Lejthijave, Shpati i Dhive, Udha e Rrases, Varret e Mortajes, Ura e Elezit, Udha e Fshatit.'' == Pozita gjeografike == Fshati Vasilevë ndodhet në perëndim të Drenasit, fshat i Drenicës së Pashës, kufizohet me [[Dritani|Dritanin]] në veri, në lindje me [[Graboci i Poshtëm|Grabocin e Ulët]], në jug me [[Korrotica e Epërme|Korroticën e Epërme]] dhe [[Korrotica e Poshtme|atë të Ulët]], në përendim me [[Pakleku|Paklekun]] ndërsa në verilindje me [[Çikatova e Vjetër|Çikatovën e Vjetër]].<ref>{{Cite book|title=Vendbanimet Rurale të Kosovës|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|year=2019|isbn=978-9951-26-004-6|volume=II|location=Shkup|language=sq}}</ref> === Afërsia me aeroportet === Aeroporti më i afërt është ai i Prishtinës, gjendet 10.4&nbsp;km në jug lindje të Vasilevës. Pastaj aeroporti më i afërt është ai i [[Shkupi]]t-93.4&nbsp;km në jug-lindje, INI - i [[Nishi]]t 108.4&nbsp;km veri-lindje, TGD -i [[Podgorica|Podgoricës]] 141.7&nbsp;km në perëndim, OHD -i [[Ohri]]t 162.0&nbsp;km në jug. == Ujërat == Fshati së pari ka pusin e fshatit ku së pari kur u gjet ai burim dy vëllezërit Haziri, Neziri vendosën që të ndaheshin nga vëllezërit (sot lagjja Shehu) së bashku dhe kushëriri Syla (sot lagjja Fejza) të dyja në Dritan. Gjendet gjithashtu dhe kroi i fshatit, kanali Ibër-Lepenc dhe liqeni i fshatit Vasilevë. == Demografia == {| class="wikitable" |+Popullsia sipas viteve !Viti i regjistrimit !Numri i popullsisë |- |1455 |10 |- |1914 |104 |- |1921 |75 |- |1948 |165 |- |2011 |634 |} == Koha e luftës së UÇK-së == Gjatë luftës ranë 3 dëshmorë: Nuhi Berisha, Agron Berisha, Sinan Berisha, janë dy të zhdukur Ahmet Berisha dhe Fidai Berisha. Gjatë luftës u vra dhe Hasa Berisha, 98 vjeçe, e cila mendohet se është personi më i vjetër i vrarë në Kosovë, të gjithë këta ishin nga nga lagjja Qorri. Në fshatin Vasilevë u vra edhe Hysen Gorani nga forcat serbe me snajper, por edhe Agron Berisha, Bejtë dhe Hajzer Rexhepi, Fazli Qerkini, Mehdi Hoxha dhe Naim Tiku, të cilët u vranë rrugës për liqen të Vasilevës ku ishin zënë nga serbët më 14 prill 1999, ndërsa Sinani dhe Agroni më 4-5 maj 1999. Sot në fshatin Vasilevë janë dy përmendore për të nderuar dëshmorët. == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/07/Vasiljevo.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Drenasit]] {{Komuna e Drenasit}} 8l1p817jkp11fgjuspeysqml6l9b9of 0 182688 3043720 2992783 2026-09-19T05:26:45Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043720 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Gllavicë''' | native_name = Kryesukë | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Shtimes|Shtime]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 538 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=25 | gjer_s=47 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=5 | gjat_s=13 | gjat_dr = E }} '''Gllavicë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Shtimes|Shtimes]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Kryesukë'''. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> == Shih dhe këtë == * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Glavica.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} b6r48whvrba4hwmgcbluprdbygt43fv 0 182692 3043723 2992788 2026-09-19T05:30:52Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043723 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Mollopolcë''' | native_name = Legjendas | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Shtimes|Shtime]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=24 | gjer_s=4 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=3 | gjat_s=10 | gjat_dr = E }} '''Mollopolcë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Shtimes|Shtimes]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrat '''Legjendas''' ose '''Fushëvogël.''' <!-- == Gjeografia Shtrihet ne mes maleve dhe ka nje tok punuese rreth 15 hektar, e cila tok shumica ujitet (vad ) dhe eshte shum e plleshme ku mund ti bujqit punetor shpesh i marrin dy kultura bujqesore ( grur dhe laker ose patate dhe laker) --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia ==Fshati është ndër fshtrat më të vjeter të komunes së Shtimes , llogaritet se është edhe më i vjeter se Shtimja. Vendas në fshatin Mollopolc Janë :Salihaj, Neziraj, Smajli dhe Isufaj ndërsa të ardhur me vonë janë Sopajt të cilë kan ardhur si farkatar ku vendasit i kanë vendosë te prroni i Qeni të Qarten ( pastaj dalngadal janë vendos në fshat), pastaj jan ardh Mujotët dhe së fundi dikun kah 100 vite më parë jan ardhu Roshët nga Reqaku (Balaviqët) --> == Shih dhe këtë == * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Malopoljce.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} 9jt2s8knnupiqwzcq2tsy7hwp6isg7g 3043724 3043723 2026-09-19T05:31:42Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043724 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Mollopolcë''' | native_name = Legjendas | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Shtimes|Shtime]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=24 | gjer_s=4 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=3 | gjat_s=10 | gjat_dr = E }} '''Mollopolcë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Shtimes|Shtimes]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrat '''Legjendas''' dhe '''Fushëvogël.''' <!-- == Gjeografia Shtrihet ne mes maleve dhe ka nje tok punuese rreth 15 hektar, e cila tok shumica ujitet (vad ) dhe eshte shum e plleshme ku mund ti bujqit punetor shpesh i marrin dy kultura bujqesore ( grur dhe laker ose patate dhe laker) --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia ==Fshati është ndër fshtrat më të vjeter të komunes së Shtimes , llogaritet se është edhe më i vjeter se Shtimja. Vendas në fshatin Mollopolc Janë :Salihaj, Neziraj, Smajli dhe Isufaj ndërsa të ardhur me vonë janë Sopajt të cilë kan ardhur si farkatar ku vendasit i kanë vendosë te prroni i Qeni të Qarten ( pastaj dalngadal janë vendos në fshat), pastaj jan ardh Mujotët dhe së fundi dikun kah 100 vite më parë jan ardhu Roshët nga Reqaku (Balaviqët) --> == Shih dhe këtë == * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Malopoljce.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} tf7cxz576hyrlrfwo3qq02g92fb3303 0 182693 3043726 3026267 2026-09-19T05:35:17Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043726 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Petrova''' | native_name = Gjyteti | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Shtimes|Shtime]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 604 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=24 | gjer_s=24 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=1 | gjat_s=50 | gjat_dr = E }} '''Petrovë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Shtimes|Shtimes]], [[Kosovë]]. Para vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Gjytezë'''. Kryetari i Këshillit të Fshatit është Alban Rashiti, por Kryetari i Shtimes është Dr.[[Qemajl Aliu]]. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Lashtësia == --> == Shih dhe këtë == * [[Lista e ardhacakëve - Shtime]] <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/24/Petrove.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Shtimes]] {{Komuna e Shtimes}} {{KO-gjeo-cung}} ntw2ea96gz2a0guk9n3lbdwc3qs3dby 0 183141 3043706 2992193 2026-09-19T04:59:43Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043706 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Dimcë''' | native_name = Dimal | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=9 | gjer_s=19 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=18 | gjat_s=29 | gjat_dr = E }} '''Dimcë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Dimal'''. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/32/Dimce.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Hanit të Elezit]] {{Komuna e Hanit të Elezit}} {{KO-gjeo-cung}} 9r0s4xdq74jbwa6odl6kx6tr8a5719r 0 183142 3043707 2992196 2026-09-19T05:00:18Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043707 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Dromjak''' | native_name = Dramjak | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=10 | gjer_s=32 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=18 | gjat_s=22 | gjat_dr = E }} '''Dromjaku''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Dramjak'''. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/32/Dromjak.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Hanit të Elezit]] {{Komuna e Hanit të Elezit}} {{KO-gjeo-cung}} n2bmr37fgw7occq98rhdh2y7kza91bc 0 183145 3043715 2992200 2026-09-19T05:22:11Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043715 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Paldenicë''' | native_name = Paldonikë | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=10 | gjer_s=16 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=17 | gjat_s=33 | gjat_dr = E }} '''Paldenicë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Paldonikë'''. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/32/Paldenice.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Hanit të Elezit]] {{Komuna e Hanit të Elezit}} {{KO-gjeo-cung}} 3mfis9z1c53wi6ol9qo5g3eknknz94c 0 183146 3043716 2992201 2026-09-19T05:22:47Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043716 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Pustenik''' | native_name = Pusat e Nikës | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=9 | gjer_s=45 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=15 | gjat_s=49 | gjat_dr = E }} '''Pustenik''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Hanit të Elezit|Hanit i Elezit]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Pusat e Nikës'''. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/32/Paldenice.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Hanit të Elezit]] {{Komuna e Hanit të Elezit}} {{KO-gjeo-cung}} gswdf7vd1bbhvng1d9t1iiz68uufn2w 0 183464 3043664 2948845 2026-09-19T03:19:53Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043664 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Los Realejos | native_name = | settlement_type = [[Komunat e Spanjës|Komunë]] | image_skyline = | image_caption = | image_flag = Bandera de Los Realejos.jpg | image_seal = <!--Administrimi territorial--> |Komuniteti autonom ={{flag|Ishujt Kanare}} |Provinca = [[Provinca Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]] |Kamarka = [[Tenerife]] <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = 57 | population_total = 37970<ref name="Instituto Canario de Estadística">{{Cite web|url=http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031|title=Instituto Canario de Estadística|url-status=dead|access-date=30 prill 2016|archive-date=19 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140419020337/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031}}</ref> |Dendësia = <!-- Të dhëna--> |Lartësia = 420 | population_demonym = |Kodi Postar = 3841034418 |Prefiksi = [[+34]] (Spain) + 922 (Tenerife) | established_date = |Partia = PP |Kryetari = Manuel Domínguez | website = {{URL|[http://www.losrealejos.es/realejos/ http://www.losrealejos.es]}} | image_map = Spanja 3 | image_map =Tenerife municipio Los Realejos.svg | map_caption = |CoordAddon = type:city | gjer_g= 28 | gjer_m= 21 | gjer_s= | gjer_dr = N | gjat_g= 16 | gjat_m= 36 | gjat_s= | gjat_dr = W }} '''Los Realejos''' është një [[Komunat e Spanjës|komunë]] në [[Spanja|Spanjë]], e vendosur në qarkun [[Tenerife]], të provincës [[Provinca Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]], në [[Ishujt Kanare]]. Los Realejos ka 37970<ref name="Instituto Canario de Estadística">{{Cite web|url=http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031|title=Instituto Canario de Estadística|accessdate=30 prill 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140419020337/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031|archivedate=19 prill 2014|url-status=dead}}</ref> banorë (2013), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 57&nbsp;km². == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * {{commonscat|Los Realejos}} * [http://www.losrealejos.es/realejos/ http://www.losrealejos.es Webfaqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170322143944/http://losrealejos.es/realejos/ |date=22 mars 2017 }} [[Kategoria:Komunat e Spanjës|Los Realejos]] {{Spanja-cung}} [[en:Los Realejos|Los Realejos]] ctsk121kfhlafqqmr987c8k15jp5iu0 1 183698 3043665 2263958 2026-09-19T03:19:55Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043665 wikitext text/x-wiki {{WPSpanja}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Los Realejos]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993794 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140419020337/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031 te http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 03:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Los Realejos]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1997863 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140419020337/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031 për lidhjen http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 17:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Los Realejos]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263957 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140419020337/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031 për lidhjen http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&territorio=38031. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 23:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Los Realejos]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043664 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170322143944/http://losrealejos.es/realejos/ për lidhjen http://www.losrealejos.es/realejos/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 05:19 (CEST) sozzzqlgq086yv1zwgirpcih6ac504k 0 185899 3043717 2992970 2026-09-19T05:24:26Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043717 wikitext text/x-wiki {{coord|42.22|N|21.23|E|source:wikidata|display=title}} {{Infobox settlement | name = Kllokot | native_name = Klokot | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Kllokotit|Kllokot]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 508 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> }} '''Kllokoti''' ([[Gjuha serbe|serbisht]]: ''Klokot'') është një vendbanim në [[Komuna e Kllokotit|komunën e Kllokotit]], [[Kosovë]]. [[Skeda:Map of Klokot municipality.png|parapamje|Territori i Komunës së Kllokotit]] Kllokot,<ref>United States embassy in Pristina: [http://pristina.usembassy.gov/dell_statements/playground-inauguration-vrbovac-klokot.html Playground inauguration Vrbovac, Klokot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160126175154/http://pristina.usembassy.gov/dell_statements/playground-inauguration-vrbovac-klokot.html |date=26 janar 2016 }} (October 29th 2009), accessed on 6 October 2013</ref> i njohur zyrtarisht si '''Komuna Kllokot-Vërboc''',<ref name="statut">[http://kk.rks-gov.net/kllokoti/getattachment/Municipality/Statut/STATUT-OPSTINE-30-11-2012.pdf.aspx Statute of the Municipality of Klokot-Vrbovac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006183053/http://kk.rks-gov.net/kllokoti/getattachment/Municipality/Statut/STATUT-OPSTINE-30-11-2012.pdf.aspx |date=6 tetor 2014 }}, dated 30 November 2012, from the official [http://kk.rks-gov.net/kllokoti Municipal web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231184611/http://kk.rks-gov.net/kllokoti/ |date=31 dhjetor 2017 }}, accessed on 6 October 2013</ref> është një qytezë dhe komunë në regjionin e [[Gjilani]]t në [[Kosovë]]. [[Komuna e Kllokotit]] paraqet njërën ndër komunat më të reja të [[Kosovë]]s, themeluar më 8 janar të vitit 2010 kur është mbajtuar edhe mbledhja e parë themeluese.<ref name="OSCE Profile"/> Qendra e kësaj komune gjendet në qytezën e Kllokotit. Para vitit 2010 [[Komuna e Kllokotit]] ishte pjesë përbërëse e komunës së [[Vitia|Vitisë]].<ref name="OSCE Profile">[http://www.osce.org/kosovo/88759 MUNICIPAL PROFILES: Klokot/Kllokot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820090609/http://www.osce.org/kosovo/88759 |date=20 gusht 2016 }} (January 2013), from the [[OSCE]] Mission in Kosovo [http://www.osce.org/kosovo official site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130508113344/http://www.osce.org/kosovo |date=8 maj 2013 }}, accessed 6 October 2013.</ref> Përderisa qeveria e Serbisë nuk e njeh [[Kosovë]]n e as ndryshimet që ndodhën pas vitit 1999, ajo nuk i njeh as komunat e themeluara në [[Kosovë]] pas atij viti, dhe në këtë mënyrë, ajo vazhdon ta quajë dhe ta konsiderojë [[Komuna e Kllokotit|Komunën e Kllokotit]] si pjesë të komunës së [[Vitia|Vitisë]].<ref name="zakon">[http://www.parlament.gov.rs/upload/archive/files/cir/pdf/zakoni/2007/4308-07-cir.zip Law on Territorial Organization of the Republic of Serbia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012035526/http://www.parlament.gov.rs/upload/archive/files/cir/pdf/zakoni/2007/4308-07-cir.zip |date=12 tetor 2013 }} (in Serbian), adopted on 29 December 2007, from the official web site of the Parliament of Serbia [http://www.parlament.gov.rs/], accessed on 6 October 2013.</ref> <!-- == Gjeografia == --> == Demografia == {| class="wikitable" border="1" |+ Komuna e Kllokotit (Regjistrimi 2011)<ref name="OSCE Profile"/> ! Etniciteti!!Popullsia!!% |- | [[Serbët]]||1,177 ||46 |- | [[Shqiptarët]]|| 1,362||53.3 |- | [[Turqit]]|| 1||0.0 |- | [[Romët]]|| 9||0.4 |- | Të tjerët||6|| 0.2 |- !Totali!!2,556!!100.00 |} <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> == Shih edhe == * [[Komuna e Kllokotit]] * [[Rajoni i Gjilanit]] == Lidhje të jashtme == * [http://www.fallingrain.com/world/KV/34/Klokot.html vendndodhja] * [https://web.archive.org/web/20161027014820/http://www.radioklokot.com/ Radio Kllokoti] * [https://web.archive.org/web/20171231184611/http://kk.rks-gov.net/kllokoti/ Komuna e Kllokotit] == Burimet == {{reflist}} {{Komuna e Kllokotit}} {{SistemishtetrorKSH|Shërbimet}} [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Kllokotit]] [[Kategoria:Kllokot]] [[Kategoria:Komuna e Kllokotit]] 5wxu6l3ndvx48pp793y2aps5b3f6d6s 0 186370 3043704 3019965 2026-09-19T04:57:02Z Ideal Hoti 158891 /* */ 3043704 wikitext text/x-wiki {{coord|42.19|N|20.43|E|source:wikidata|display=title}} {{Infobox settlement | name = '''Mamushë''' | native_name = Mamuşa | settlement_type = Qytezë | image_flag = Stema e Komunës Mamushë.svg | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = Sahat Kulla E Mahmud Pashës,.jpg | image_caption = Kulla e sahatit në Mamushë <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prizrenit|Prizren]] |Komuna = [[Komuna e Mamushës|Mamushë]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 329 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=19 | gjer_s=51 | gjer_dr = N | gjat_g=20 | gjat_m=43 | gjat_s=37 | gjat_dr = E }} '''Mamushë''' ([[Gjuha serbe|serbisht]] ''Mamuša'', [[Gjuha turke|turqisht]] ''Mamuşa'') është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Mamushës|Mamushës]], [[Kosovë]] e selia administrative e komunës me të njejtën emër. Qyteza ndodhet rreth 19&nbsp;km në veri të [[Prizreni]]t. <!-- == Gjeografia == --> == Demografia == === Popullsia === Në Mai të vitit 2024, Mamusha kishte 5.607 banorë. 93.1 për qind e tyre janë [[Turqit në Kosovë|turq modern me prejardhje shqiptare]].<ref name="osze"/><ref>{{Harvnb|Elsie|2010|loc=276}}.</ref><ref name="ASHAK">{{cite book|last1=Gashi|first1=Skënder|title=ONOMASTIC-HISTORICAL RESEARCH ON EXTINCT AND ACTUAL MINORITIES OF KOSOVA|publisher=ASHAK|year=2015|page=724|language=sq}}</ref> Pjesa e mbetur (6.9 %) përbëjnë [[Shqiptarët]] (5.69 %), [[Romët]] dhe [[Ashkali]]njtë dhe tjetër përqafojnë (1.03 %) së popullsisë.<ref name="osze"/> Mamusha është komuna e vetëm në Kosovë në të cilën turqit janë shumica e popullsisë. {| rules="all" style="margin: 5px 0px 10px 0em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse: collapse; font-size: 85%; empty-cells: show;" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="65%" | colspan="14" style="background:#778899; color:white" align="center" |'''Përbërja Etnike''' |- bgcolor="#FFEBCD" style="color:#000" !Viti / Banorë<br> ![[Turqit]] !&nbsp;% ![[Serbët]] !&nbsp;% !Romë !&nbsp;% !Shqiptarët !&nbsp;% !Banorë gjithsej |- bgcolor="#f5f5f0" style="color:#000" |1961 | 1,220 | 76.73 | - | - | - | - | 367 | 23.08 | 1,590 |- bgcolor="#fffaf5" style="color:#000" |1971 | 1,794 | 88.03 | - | - | - | - | 241 | 11.83 | 2,038 |- bgcolor="#f5f5f0" style="color:#000" |1981 | 2,372 | 85.19 | - | - | - | - | 366 | 13.30 | 2,752 |- bgcolor="#f5f5f5" style="color:#000" |1991 | 2,752 | 93.64 | 18 | 0.61 | 152 | 5.17 | 7 | 0.24 | 2,939 |- | colspan="10" style="background:#dcdcdc;color:#000" align="center" |Të dhënat nga regjistrimet jugosllave<br> |} <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> == Historia == Thonë se Mamusha ka marrë emrin nga një [[Sulltan]] [[Mahmuti II|Mahmud II]] (turqisht ''Mahmut Paşa''). Ai ka pushtuar këtë vend në fillim të shekullit IXX dhe ka themeluar qytetin duke vendosur emrin e vet. Më vonë, ishte një qytet në [[Perandoria Osmane|Perandorinë Osmane]] dhe pati disa saraje dhe [[Xhamia|xhami]] të ndërtuara. Gjatë gjithë kësaj kohë, u vendosën në qytet turq, kryesisht nga [[Tokad|Tokat]]. Ata deri më sot janë shumica në Mamushë. Pas [[Lufta e Kosovës|luftës së Kosovës]] në vitin 1999, në Mamushë janë vendosur 80 ushtaret turq që marrin pjesë në [[KFOR]]. <ref name="osze">[[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|Organisation für Sicherheit und Zusammenarbeit in Europa]] (OSZE): [http://www.osce.org/documents/mik/2009/03/36749_en.pdf ''Mamuşa/Mamushë/Mamuša''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304073819/http://www.osce.org/documents/mik/2009/03/36749_en.pdf |date=4 mars 2016 }} (PDF; 289&nbsp;kB)</ref> <!-- == Shih dhe këtë == --> == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/35/Mamushe.html vendndodhja] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Mamushë]] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Mamushës]] {{Komuna e Mamushës}} {{KO-gjeo-cung}} k6j7alaofkc09cbqhpx3ci03qs0d8o7 0 197165 3043609 3027043 2026-09-18T23:42:23Z Sadsadas 51943 /* */ 3043609 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Sandro Mazzola | image = Inter Milan 1971-1972 Sandro Mazzola.jpg | image_size = 170 | caption = Mazzola si kapiten i [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] (1971) | fullname = Alessandro Mazzola | height = 1.79 m | birth_date = {{birth date and age|df=yes|8|11|1942}} | birth_place = [[Torino]], [[Italia|Itali]] | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]]<br/>[[Mesfushori|Mesfushor sulmues]] | years1 = 1960–1977 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 417 | goals1 = 116 | nationalyears1 = 1963–1974 | nationalcaps1 = 70 | nationalgoals1 = 22 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] }} '''Alessandro "Sandro" Mazzola''' (<small>Italisht:</small> [[Gjuha italiane|[ˈsandro matˈtsɔːla]]]; 8 nëntor 1942 – 18 shtator 2026) ishte një ish [[futbolli]]st profesionist [[Italia|italian]] i cili ka luajtur si [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] ose [[Mesfushori (futboll)|mesfushor sulmues]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]]. Ai konsiderohet gjerësisht të jetë një nga lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave, si dhe një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij, kjo falë shpejtësisë, krijueshmërisë, intensitetit të punës dhe instiktit të golit;<ref name="lastampa"/><ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> ai u rendit i dytu në [[Topi i Artë 1971|edicionin e vitit 1971]] të Topit të Artë.<ref name="Ballon d'Or 1971"/> Duke qënë se ka shpenzuar të 17 sezonet e karrierës së tij te Interi, Mazzola mban nderin e të qënit lojtar që e ka shpenzuar të gjithë karrierën me një klub të vetëm (one-club men). Me Interin, ai fitoi katër tituj të [[Serie A]] ([[1962–63 Serie A|1963]], [[1964–65 Serie A|1965]], [[1965–66 Serie A|1966]] dhe [[1970–71 Serie A|1971]]), dy [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]] ([[1963–64 Kupa Evropiane|1964]] dhe [[1964–65 Kupa Evropiane|1965]]) dhe dy Kupa Ndërkontinentale ([[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]] dhe [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]]). Në aspektin personal, ai u shpall golashënuesi më i mirë në Serie A në sezonin 1964–65, ku arriti edhe në finalen e [[Coppa Italia|Kupës së Itali]], ku u mposht, duke humbur mundësinë për të plotësuar një [[Tripleta (futboll)|tripletë]] historike me klubin. Me kombëtaren italiane, Mazzola fitoi [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatin Evropian]] në vitin [[UEFA Euro 1968|1968]], duke qënë një nga lojtarët e zgjedhur në [[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|Ekipin e Turnamentit]]; ai gjithashtu arriti edhe finalen e [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1970]]. Mazzola mori pjesë edhe në edicionet [[1966 FIFA Kupa e Botës|1966]] dhe [[1974 FIFA Kupa e Botës|1974]] të Kupës së Botës me Italnë. Ai ishte djali i futbollistit italian [[Valentino Mazzola]], lojtar ''[[Torino F.C.#1942–1949: Grande Torino|Grande Torino]]s'' i cili vdiq në [[Tragjedia ajërore e Supergës|tragjedinë ajërore të Supergës]]. Vëllai i tij më i vogël, [[Ferruccio Mazzola]], ishte gjithashtu një futbollist; ai vdiq në vitin 2013.<ref name="lastampa">{{cite web|url=http://www.lastampa.it/2011/09/04/sport/calcio/qui-toro/nella-casa-di-valentino-mazzola-due-camere-e-cucina-per-un-mito-p4acCR5QqbLGNO3AEsC9SI/pagina.html|title=Nella casa di Valentino Mazzola, due camere e cucina per un mito|trans-title=Në shtëpinë e Valentino Mazzolës, dy dhoma dhe kuzhina për një mit|publisher=La Stampa|language=it|date=4 shtator 2011|accessdate=1 shtator 2014|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611060403/http://www.lastampa.it/2011/09/04/sport/calcio/qui-toro/nella-casa-di-valentino-mazzola-due-camere-e-cucina-per-un-mito-p4acCR5QqbLGNO3AEsC9SI/pagina.html|url-status=dead}}</ref> ==Jeta e hershme== Sandro Mazzola lindi në [[Torino]] disa javë pasi babai i tij, Valentino Mazzola, kishte firmosur për [[Torino F.C.|Torinon]] nga [[S.S.C. Venezia|Venezia]]. Vëllai i tij i vogël, [[Ferruccio Mazzola|Ferruccio]], i cili iu vu emri në nder të [[Ferruccio Novo|presidentit]] të klubit, lindi dy vite më vonë. Prindërit e tyre u divorcuan në vitin 1946, por babai fitoi kujdestarinë e Sandros, i cili ishte gjashtë vjeç kur babai i tij vdiq në aksidentin ajëror të Supergës.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/sandro-mazzola-1.html|title=Sandro MAZZOLA|publisher=Storie di Calcio|language=it|accessdate=29 dhjetor 2014|archive-date=11 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161111195216/http://storiedicalcio.altervista.org/sandro-mazzola-1.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Corriere: Sandro Mazzola">{{cite web|url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MAZZOLA+Sandro|title=Sandro Mazzola|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|accessdate=29 dhjetor 2014|archive-date=29 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229235653/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MAZZOLA+Sandro|url-status=dead}}</ref> ==Karriera me klube== Pavarësisht se babai i tyre Valentino kishte luajtur për Torinon, Mazzola dhe vëllai i tij Ferruccio firmosën për [[F.C. Internazionale Milano|Interin]]. Ndyshe nga vëllai i tij, Sandro shpenzoi të gjithë karrierën e tij me ''Zikaltrit'', duke shënuar 116 gola në [[Serie A]] në 417 paraqitje. Ai debutoi në kampionat nën drejtimin e trajnerit [[Helenio Herrera]] gjatë sezonit [[1960–61 Serie A|1960–61]], sëbashku me shumë të rinjë të tjerë, kundër [[Derby d'Italia|rivalëve]] të [[Juventus F.C.|Juventusit]] më 10 qershor 1961, duke shënuar golin e vetëm të ekipit të tij me penallti në një disfatë 9–1; ishte paraqitja e tij e vetme gjatë sezonit.<ref>{{cite web|url=https://lapsi.al/2018/12/05/nga-9-1-i-1961-tek-kartoni-i-kuq-per-vecino-juventus-inter-nje-histori-polemikash-dhe-armiqesie/|title=Nga 9-1 i 1961 tek kartoni i kuq për Vecino: Juventus-Inter një histori polemikash dhe armiqësie…|publisher=Lapsi.al|language=sq|date=5 dhjetor 2018|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> Herrera ishte bashkuar me Interin një vit më parë nga ekipi spanjoll [[FC Barcelona|Barcelona]], sëbashku me gjeneralin e mesfushës [[Luis Suárez Miramontes|Luis Suárez]], i cili shërbeu si organizatori kryesor i ekipit gjatë viteve 1960'. Interi i Herrerës në atë kohë përbëhej edhe nga [[Tarcisio Burgnich]] dhe [[Giacinto Facchetti]] si mbrojtësa, braziliani [[Jair da Costa|Jair]] si anësor, [[Mario Corso]] si mesfushor i majtë, [[Armando Picchi]] si mbrojtës i lirë, dhe Mazzola, i cili luajti në krah të djathtë të sulmit. Sëbashku, ata e transformuan Interin në ekipin më të mirë të Italisë, Evropës, dhe botës gjatë viteve 1960', i cili njihej si ''[[F.C. Internazionale Milano#Grande Inter (1960–1968)|Grande Inter]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2204330.html|title=The greatest teams of all time: Inter 1962–67|trans-title=Ekipet më të mira të të gjitha kohërave: Inter 1962–67|publisher=UEFA.com|language=en|author=Paolo Menicucci|date=27 maj 2015|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> Ata njiheshin për taktikën e famshme mbrojtëse të njohur si "[[catenaccio]]" si dhe aftësinë për të shënuar nga kundërsulme të shpejta dhe befasuese. Mazzola fitoi katër tituj të [[Serie A]] me Interin, përfshirë edhe dy rresht në vitet [[1964–65 Serie A|1965]] dhe [[1965–66 Serie A|1966]]; ai u shpall edhe [[Capocannoniere|golashënuesi më i mirë]] në të dytin me 17 gola, por atë vit humbën edhe rastin për të realizuar tripletën. Në vitin 1964, Mazzola shënoi dopietë për të ndihmuar Interin të mposhte [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]] në [[1963–64 Kupa Evropiane|finalen e Kupës Evropiane 1964]]. Me këtë fitore, Inter përsëriti suksesin e [[Derby della Madonnina|rivalëve]] të qytetit [[A.C. Milan|Milan]] të sezonit të kaluar. Ai u shpall golashënuesi më i mirë i turnamentit me 7 gola të shënuar sëbashku me dy lojtarë të tjerë.<ref name="ECC"/> Inter arriti të mbrojë titullin evropian në sezonin e ardhshëm, këtë herë duke mposhtur klubin portugez [[S.L. Benfica|Benfica]] në [[1964–65 Kupa Evropiane|finale]]. Në [[1965–66 Kupa Evropiane|sezonin 1965–66]], Inter arriti gjysëm-finalen ku u eliminua nga Real Madridi, që në fund fitoi turnamentin. Inter arriti një tjetër [[Finalja e Kupës Evropiane 1967|finale]] të Kupës Evropiane në [[1966–67 Kupa Evropiane|sezonin 1966–67]], por u mposhën nga [[Celtic F.C.|Celtic]] me rezultatin 2–1 pavarësisht se Mazzola zhbllokoi rezultatin me penallti në minutën e 7të.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1966/matches/round=950/match=62255/postmatch/lineups/index.html|title=Celtic 2-1 Internazionale|publisher=UEFA.com|language=en|accessdate=10 maj 2017}}</ref> Inter gjithashtu fitoi dy [[Kupa Ndërkontinentale]] rresht në vitet [[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]] dhe [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]], arritën edhe finalen e [[Coppa Italia|kupës]] në sezonin 1964–65, si dhe një vend të tretë në sezonin 1967–68; ai arriti sërisht një finale të Kupës Evropiane, këtë herë në edicionin [[1971–72 Kupa Evropiane|1971–72]], por pësuan sërisht disfatë, këtë herë nga [[AFC Ajax|Ajaxi]] 2–0.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/> {{Quote box|width=20%|align=right|quote="Unë luajta kundër babait tënd. Ti e bëre atë krenar, dhe unë dua të të jap ty fanellën time." |source =— Legjenda e [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] [[Ferenc Puskás]] duke folur me Sandro Mazzolën pasi Interi mposhti Real Madridin në finalen e Kupës Evropiane 1964.<ref>{{cite web|url=http://www.thehardtackle.com/2011/ii-grande-torino-to-la-grande-inter-the-tale-of-a-father-and-his-son/|title='The Heir Did Arrive' – The Story of Valentino And Sandro Mazzola|trans-title='Pasardhësi mbërriti' – Historia e Valentino dhe Sandro Mazzolës|publisher=The Hard Tackle|language=en|author1=Amlan Majumdar|date=29 tetor 2011|accessdate=30 maj 2015}}</ref>}} Në vitin 1971, pasi fitoi titullin e tij të fundit të [[Serie A]] dhe pas performancave të tij në Evropë, Mazzola u rendit i dyti në garën për Topin e Artë, mbrapa holandezit [[Johan Cruyff]]. Kjo ishte hera e parë që ai ishte në treshen finale dhe rezultati më i mirë i tij për këtë [[Topi i Artë|çmim]].<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio">{{cite web|url=http://www.enciclopediadelcalcio.it/MazzolaSandro.html|title=Mazzola, Sandro|publisher=enciclopediadelcalcio.it|language=it|accessdate=21 dhjetor 2016|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120734/http://www.enciclopediadelcalcio.it/MazzolaSandro.html|url-status=dead}}</ref> Mazzola u tërhoq nga futbolli profesionist në verën e vitit 1977, pasi kishte shërbyer si kapiten i Interit nga viti 1970 e deri në ditën e tërheqjes. Në fundin e karrierës së tij, Mazzola kishte fituar katër kampionate (1963, 1965, 1966 dhe 1971), dy [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]] (1964 dhe 1965), dy Kupa Ndërkontinentale (1964 dhe 1965) si dhe [[UEFA Euro 1968|UEFA Kampionatin Evropian 1968]], duke qënë gjithashtu golashënuesi më i mirë i Serie A në sezonin 1964–65.<ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Italy v Luxembourg (Genoa, 1973) - Mazzola and Rivera.jpg|parapamje|majtas|Mazzola sëbashku me [[Gianni Rivera|Gianni Riverën]]; të dy lojtarët ishin pjesë e politikës famkeqe ''staffetta'' të trajnerit [[Ferruccio Valcareggi|Valcareggi]] në [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1970]].]] Mazzola luajti 70 herë për [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]] në vitet 1963–1974, duke shënuar 22 gola.<ref name="figc">{{cite web|url=https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/dettaglio-convocato/?calciatoreId=46356&squadraId=12|title=Nazionale in cifre: Mazzola, Sandro|trans-title=Kombëtarja në shifra: Mazzola, Sandro|website=figc.it|publisher=FIGC|language=it|accessdate=20 prill 2015}}</ref> Debutimi i tij me kombëtaren erdhi në një ndeshje ndaj [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]] më 12 maj 1963, kur ai ishte vetëm 20 vjeç. Ai e kremtoi këtë debutim duke shënuar me penallti. Mazzola më pas përfaqsoi Italinë në [[1966 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1966]], ku ai ishte pjesë e ekipit të drejtuar nga [[Edmondo Fabbri]], duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve. Ai shënoi në ndeshjen hapëse të Italisë, në një fitore 2–0 ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]]; Italia u eliminua në fazën e grupeve. Arritja e tij më e madhe me ekipin kombëtar erdhi në vitin 1968, kur Italia fitoi [[UEFA Euro 1968|Kampionatin Evropian të atij viti]] në zhvilluar në shtëpi nën drejtimin e trajnerit [[Ferruccio Valcareggi]]. Mazolla shkëlqeu në këtë edicion, duke u zgjedhur në Ekipin e Turnamentit.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="Euro 1968-TOTT"/> Dy vite më pas, Italia mbërri në [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1970]] si kampjonja në fuqi e Kampionatit Evropian. Pavarësisht kësaj, në ekip kishte një problem; trajneri Valcareggi besonte se Mazzola nuk mund të luante sëbashku me yllin tjetër krijues të ekipit [[Gianni Rivera]], i cili kishte luajtur në një pozicion të ngjashëm me atë të Mazzolës te Milani, klubi rival i Interit. Ai besonte se vendosja e të dy lojtarëve në formacion do të prishte balancat e ekipit. Në fund, ishte Mazzola ai që u zgjodh të luante në formacion, duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve si titullar, kjo falë atleticizmit dhe shkallës së punës më superiore.<ref name="staffetta"/><ref name="pano"/> Italia e pati të vështirë të shënonte gjatë fazës së grupeve, dhe Mazzola pati të vështirë të rifitonte formën e tij në fushë pasi u sëmur me grip stomaku. Kjo gjë bëri që Valcareggi të merrte një vendim polemizues për raundin e dytë të turnamentit, një vendim të cilin ai e quajti "staffetta" (stafetë), duke i vendosur të dy lojtarët në formacion njëkohësisht.<ref name="staffetta">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2005/11/03/esce-mazzola-entra-rivera-cosi-la-staffetta.html|title=Esce Mazzola, entra Rivera così la staffetta ha fatto storia|trans-title=Del Mazzola, hyn Rivera kështu stafeta bëri histori|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Maurizio Crosetti|date=3 nëntor 2005|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref><ref name="pano">{{cite web|url=http://www.panorama.it/sport/calcio/compleanno-gianni-rivera/|title=70 anni di Rivera: gli auguri di Mazzola|trans-title=70 vitet e Riverës: urimi i Mazzolës|publisher=Panorama|language=it|date=14 gusht 2013|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Mazzola, i cili zotëronte një formë fizike më të mirë, kishte shpejtësi më të madhe dhe inteligjencë taktike më të mirë si dhe shënonte gola më shpesh nga të dy, do të luante si titullar në pjesën e parë, kurse Rivera do të hynte në pjesën e dytë, pasi lojtarët kundërshtar fillonin të lodheshin. Kjo do të lejonte organizatorin Rivera të kishte më shumë kohë në zotërimin e topit për të diktuar ritmin e lojës së ekipit të tij. Me këtë strategji, Italia mposhti vendin organizator [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikën]] në çerek-finale, dhe më pas Gjermaninë Perëndimore pas kohës shtesë në gjysëm-finale për të arritur finalen e Kupës së Botës për herë të parë pas 32 vitesh, ku do të përballeshin me [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilin]] e udhëhequr nga [[Pelé]]. Kjo ndeshje u portretizua si beteja midis futbollit sulmues dhe atij mbrojtës. Megjithatë, në ditën e ndeshjes, Valcareggi braktisi politikën e tij ''staffetta'' në pjesën e parë,<ref name="staffette">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/blog/mondiali_1970_de_felice.html|title=1970: Quando perdemmo le… staffette|trans-title=1970: Kur humbëm stafetën|publisher=Storie di Calcio|language=it|author1=Gianni De Felice|accessdate=8 dhjetor 2016|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220181648/http://storiedicalcio.altervista.org/blog/mondiali_1970_de_felice.html|url-status=dead}}</ref> e cila ishte në barazim 1–1, duke vendosur të përdorte Mazzolën deri në përfundim të ndeshjes, kjo për shkak të gjendjes fizike të pasigurt të disa prej lojtarëve të tij që kisin nisur ndeshjen si titullar pas fitores së lodhshme në gjysëm-finale. Rivera u aktivizua gjashtë minuta nga përfundimi, duke zëvëndësuar Roberto Boninsegnën, por Brazili tashmë po kryesonte 3–1.<ref name="6-minuti">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/blog/6_minuti_rivera.html|title=Messico 70 e quei 6 minuti che sconvolsero l'Italia|trans-title=Meksika 70 dhe ato 6 minuta që tronditën Italinë|publisher=Storie di Calcio|language=it|accessdate=4 dhjetor 2016|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220071825/http://storiedicalcio.altervista.org/blog/6_minuti_rivera.html|url-status=dead}}</ref> Dy yjet më të mëdhenjë taktikë të Italisë, Mazzola dhe Rivera, më në fund ishin në fushë sëbashku; shumë njerëz besonin se ata të dy duhet t'a nisnin sëbashku ndeshjen si titullar. Brazili triumfoi 4–1 dhe u shpall kampione e Kupës së Botës për herë të tretë në historinë e tyre.<ref name="VIGILIA MUNDIAL">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1986/05/30/vigilia-mundial-pensando-al-70.html|title=VIGILIA MUNDIAL PENSANDO AL '70|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Gianni Brera|date=30 maj 1986|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref><ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="staffette"/> Katër vite më vonë, Valcareggi i përdori të dy lojtarët në [[1974 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1974]], por skuadra mbimoshë e Italisë nuk u paraqit siç duhet dhe u eliminua që në fazën e grupeve të turnamentit.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/> ==Profili i lojtarit== [[Skeda:Inter Milan v AC Fiorentina - San Siro, 1960s - Sandro Mazzola.jpg|parapamje|majtas|250px|Mazzola duke luajtur për ''Nerazzurrit'' në vitet 1960.]] Mazzola konsiderohet të jetë një lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave dhe një nga më të mirët e gjeneratës së tij.<ref name="lastampa"/> Një lojtar i shpejtë, i shkathtë, i talentuar, energjitik dhe me inteligjencë taktike, ai ishte i aftë të luante në disa pozicione në sulm. I njohur për atleticizmin e tij, punën në mbrojtje, dhe aftësitë akrobatike në ajër,<ref name="dribbling alla malinconia">{{cite web|url=http://milano.corriere.it/milano/notizie/cronaca/12_novembre_6/bar-sport-sandro-mazzola-2112575866666.shtml|title=Sandro Mazzola, quando il calcio era un dribbling alla malinconia|trans-title=Sandro Mazzola, kur futbolli ishte një driblim në melankoli|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Carlo Baroni|date=6 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> Mazzola e nisi karrierën e tij si [[Mesfushori (futboll)|mesfushor qëndror]], por më pas transformua në një [[Sulmuesi (futboll)|sulmues të djathtë]] nën drejtimin e trajnerit Herreira, ku u bë edhe i famshëm, duke e vendosur veten si një lojtarët më të mirë të botës në atë pozicion;<ref name="Sandro Mazzola, 70 anni">{{cite web|url=http://www.corriere.it/sport/12_novembre_01/mazzola-compleanno-70-bocci-monti_2678aa24-2417-11e2-9217-937e87f32cd3.shtml|title=Sandro Mazzola, 70 anni: "Dicevano che non sarei mai stato come papà"|trans-title=Sandro Mazzola, 70 vjeç: "Ata thanë se nuk do të isha kurrë si babai"|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Alessandro Bocci|author2=Fabio Monti|date=1 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> ai ndonjëherë luante edhe si qëndër-sulmues, anësor, si sulmues kryesor dhe në raste të rralla si sulmues i dytë.<ref name="panorama">{{cite web|url=https://www.panorama.it/sport/calcio/mazzola-70-anni-suarez/|title=Mazzola fa 70. Suarez: 'Sandro, sei rovinato'|trans-title=Mazzola bën 70. Suarez: 'Sandro, je shkatërruar'|publisher=Panorama|language=it|author1=Dario Pelizzari|date=8 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> Në karrierën e tij të mëvonshme, ai humbi pak nga shpejtësia dhe ekujlibri i tij, duke bërë që të zhvendosej më në qëndër në rolin e organizatorit si mesfushor sulmues, ku ndihmohej nga rrezja e tij e pasimit, vizioni, teknika dhe kontrolli i mirë i topit; këto aftësi bënin që ai të luante pa problem në role më të tërhequra në mesfushë, përsëri si organizator.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="VIGILIA MUNDIAL"/><ref name="nazionaleitalianacalcio"/><ref name="treccani2"/> Pavarësisht se zuri një rol krijues më të tërhequr në shumicën e karrierës së tij, Mazzola gjithashtu njihej si një bomber në vitet kur luajti si sulmues, kjo falë instiktit, gjuajtjeve të fuqishme dhe të sakta nga brënda dhe jashtë zone,<ref name="panorama"/> si dhe aftësisë për të llogaritur vrapimet sulmuese dhe për të qënë në vendin dhe kohën e duhur për të finalizuar pasimet e shokëve të skuadrës.<ref name="treccani2">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-mazzola_(Enciclopedia-dello-Sport)/|title=Mazzola, Alessandro (Sandro)|publisher=Treccani: Enciclopedia dello Sport|date=2002|language=it|author1=Gigi Garanzini|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Këto aftësinë bënë që ai të shpallej shënuesi më i mirë i Serie A në vitin 1965. Megjithatë, Mazzola u vlerësua më shumë gjatë kulmit të karrierës së tij për shpejtësinë e tij të jashtzakonshme,<ref name="dribbling alla malinconia"/> nxitimin, rezistencën, driblimet, aftësitë taktike dhe balancën, në veçanti kur ai vraponte me shpejtësi të plotë me topin në këmbë; shpejtësia e tij, e kombinuar me kontrollin e topit të shkëlqyer e lejonte atë që të kalonte dhe mposhte mbrojtësit kundërshtar me lehtësi gjatë ndeshjeve, si në rastet një-kundër-një ashtu edhe gjatë inkursioneve personale.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="nazionaleitalianacalcio">{{cite web|url=http://www.nazionaleitalianacalcio.it/mazzola.a.htm|title=Alessandro Mazzola|language=it|accessdate=13 shtator 2014|archive-date=15 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015005741/http://www.nazionaleitalianacalcio.it/mazzola.a.htm|url-status=dead}}</ref> Përveç aftësive të tij si futbollist, Mazzola shquhej edhe për personalitetin e tij, karakterin e fortë, mentalitetin, vendosmërinë dhe lidershipin.<ref name="panorama"/> ==Tërheqja== [[Skeda:Alessandro Mazzola 2008.jpg|parapamje|djathtas|Mazzola në vitin 2008.]] Pasi u tërhoq nga futbolli, Mazzola kishte një pozicion ekzekutiv te Interi, nga viti 1977 e deri në 1984, dhe më pas te [[Genoa C.F.C.|Genoa]].<ref name="treccani1">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/sandro-mazzola/|title=Mazzòla, Sandro|publisher=Treccani: Enciclopedie on line|language=it|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Nga viti 1995 e deri në 1999, ai u rikthye te Interi në rolin e drejtorit sportiv, para se të zëvëndësohej nga ish shoku i tij i skuadrës [[Gabriele Oriali]]. Në periudhën 2000–03, ai punoi si drejtori sportiv i Torino.<ref name="treccani1"/> Mazzola gjithashtu ka punuar si komentator te kanali [[Rai Sport 1|Rai Sport]]. Ai mban rekordin unik e të qënit komentator në finalen e Kupës së Botës 1982 sëbashku me Luigi Colombon e Telemontecarlos (finalja e parë e transmetuar në televizion komercial) dhe Kupës së Botës 2006 sëbashku me Marco Civolin e RAI-t, të dyja të fituara nga Italia.<ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/> ==Jashtë futbollit== Më 3 korrik 1968, Mazzola krijoi [[Shoqata e Futbollistëve Italianë|Shoqatën e Futbollistëve Italianë]] (AIC) në [[Milano]], sëbashku me disa lojtarë të tjerë si [[Giacomo Bulgarelli]], Gianni Rivera, [[Ernesto Castano]], [[Giancarlo De Sisti]], [[Giacomo Losi]] dhe [[Sergio Campana (futbollist)|Sergio Campana]], i cili ishte tërhequr sëfundmi. Campana ishte gjithashtu avokat dhe u vendos si presideni i shoqatës.<ref name="history">{{cite web|url=http://www.assocalciatori.it/Aicstruttura/Lastoria/tabid/64/language/it-IT/Default.aspx|title=La storia|trans-title=Historia|work=assocalciatori.it|publisher=Associazione Italiana Calciatori|language=it|url-status=dead|df=dmy-all|access-date=22 dhjetor 2019|archive-date=30 shtator 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110930102150/http://www.assocalciatori.it/Aicstruttura/Lastoria/tabid/64/language/it-IT/Default.aspx}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0400|title=Sandro Mazzola|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/32406-sandro-mazzola|title=Sandro Mazzola|publisher=Football Database|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/sandro-mazzola/|title=Sandro Mazzola|publisher=WorldFootball.net|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Githsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="18"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[1960–61 Serie A|1960–61]] |rowspan="17"|[[Serie A]] |1||1||0||0||0||0||colspan="2"|—||1||1 |- |[[1961–62 Serie A|1961–62]] |1||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[1962–63 Serie A|1962–63]] |23||10||1||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||11 |- |[[1963–64 Serie A|1963–64]] |30||9||0||0||9<ref group="lower-alpha" name="EUC">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupën e Evropiane]]</ref>||7||colspan="2"|—||39||16 |- |[[1964–65 Serie A|1964–65]] |33||17||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||3||2<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa Ndërkontinentale|Kupën Ndërkontinentale]]</ref>||1||43||21 |- |[[1965–66 Serie A|1965–66]] |30||19||1||0||4<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||1||2<ref group="lower-alpha" name="INT"/>||2||37||22 |- |[[1966–67 Serie A|1966–67]] |30||17||2||2||10<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||3||colspan="2"|—||42||22 |- |[[1967–68 Serie A|1967–68]] |28||6||9||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||8 |- |[[1968–69 Serie A|1968–69]] |29||7||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||7 |- |[[1969–70 Serie A|1969–70]] |28||4||5||1||10<ref group="lower-alpha" name="FAI">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa e Panaireve|Kupën e Panaireve]]</ref>||1||colspan="2"|—||43||6 |- |[[1970–71 Serie A|1970–71]] |29||7||3||2||1<ref group="lower-alpha" name="FAI"/>||0||3<ref group="lower-alpha">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa Anglo-Italiane|Kupën Anglo-Italiane]]</ref>||1||36||10 |- |[[1971–72 Serie A|1971–72]] |28||7||9||2||9<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||2||colspan="2"|—||46||11 |- |[[1972–73 Serie A|1972–73]] |26||2||9||4||6<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||41||6 |- |[[1973–74 Serie A|1973–74]] |26||4||10||3||2<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||38||7 |- |[[1974–75 Serie A|1974–75]] |23||3||7||0||4<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||34||3 |- |[[1975–76 Serie A|1975–76]] |25||2||10||4||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||6 |- |[[1976–77 Serie A|1976–77]] |28||1||9||3||2<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||39||4 |- !colspan="2"|Gjithsej !418!!116!!80!!14!!63!!17!!7!!4!!568!!161 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !418!!116!!80!!14!!63!!17!!7!!4!!568!!161 |} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== [[Skeda:Italy Team (Coverciano, 1974) - S. Mazzola, F. Valcareggi, F. Capello.jpg|parapamje|Mazzola në vitin 1974 sëbashku me trajnerin Valcareggi dhe shokun e skuadrës [[Fabio Capello|Capello]].]] Burimi:<ref name="figc"/><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=13375|title=Alessandro Mazzola|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] |1963||4||1 |- |1964||3||3 |- |1965||8||6 |- |1966||9||5 |- |1967||3||3 |- |1968||5||0 |- |1969||4||2 |- |1970||10||2 |- |1971||5||0 |- |1972||8||0 |- |1973||6||0 |- |1974||5||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!70!!22 |} ==Trofe== [[Skeda:Italia-Brasile - Pelé + Sandro Mazzola.jpg|parapamje|Sandro Mazzola, pas debutimit të tij me Italinë, sëbashku me [[Pelé]]n.]] ===Klube=== ;Inter<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[Serie A]]: [[1962–63 Serie A|1962–63]], [[1964–65 Serie A|1964–65]], [[1965–66 Serie A|1965–66]], [[1970–71 Serie A|1970–71]] *[[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]]: [[1963–64 Kupa Evropiane|1963–64]], [[1964–65 Kupa Evropiane|1964–65]] *[[Kupa Ndërkontinentale]]: [[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]], [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]] ===Kombëtarja=== ;Italia<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 1968|1968]] *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[1970 FIFA Kupa e Botës|1970]] (finalist) ===Personale=== *[[Capocannoniere|Golashënuesi më i mirë i Serie A]]: [[1964–65 Serie A|1964–65]] (17 gola)<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[Lista e golashënuesve më të mirë të UEFA Ligës së Kampioneve|Golashënuesi më i mirë i Kupës Evropiane]]: [[1963–64 Kupa Evropiane|1963–64]] (sëbashku me [[Vladica Kovačević]] dhe [[Ferenc Puskás]]) 7 gola<ref name="ECC">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/ec/ec196364det.html|title=European Champions' Cup and Fairs' Cup 1963–64 – Details|trans-title=Kupa Evropiane e Kampioneve dhe Kupa e Panaireve 1963–64 – Detajet|publisher=RSSSF|language=en|author1=Marcel Haisma|author2=Antonio Zea|date=9 janar 2008|accessdate=29 prill 2015}}</ref> *[[FIFA XI]]: 1967<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-xi.html|title=FIFA XI´s Matches – Full Info|trans-title=Ndeshjet e FIFA XI – Info e plotë|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=22 dhjetor 2019}}</ref> *[[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|Ekipi i Turnamentit në UEFA Kampionatin Evropian]]: [[UEFA Euro 1968|1968]]<ref name="Euro 1968-TOTT">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=1602162.html|title=1968 team of the tournament|trans-title=Ekipi i turnamentit 1968|publisher=UEFA|language=en|date=1 prill 2011|accessdate=29 prill 2015}}</ref> *[[Topi i Artë]] (vendi i 2të): [[Topi i Artë 1971|1971]]<ref name="Ballon d'Or 1971">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy71.html|title=European Footballer of the Year ("Ballon d'Or") 1971|trans-title=Futbollisti Evropian i Vitit ("Topi i Artë") 1971|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]|language=en|author=José Luis Pierrend|date=7 prill 2005|accessdate=25 dhjetor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090118061646/http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy71.html|archivedate=18 janar 2009|url-status=live}}</ref> *[[Holli i Famës në Futbollin Italian]]: 2014<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/27-10-2015/hall-of-fame-vialli-mancini-facchetti-ronaldo-herrera-agnelli-tardelli-ferlaino-130676725232.shtml|title=Hall of fame, 10 new entry: con Vialli e Mancini anche Facchetti e Ronaldo|trans-title=Holli i famës, 10 hyrje të reja: me Viallin dhe Mancinin gjithashtu edhe Facchetti dhe Ronaldo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=27 tetor 2015|accessdate=27 tetor 2015}}</ref> == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://web.archive.org/web/20190328181220/https://thesefootballtimes.co/2015/06/08/sandro-mazzola-tragedy-to-triumph/ Sandro Mazzola: from tragedy to triumph (Sandro Mazzola: nga tragjedia te triumfi)] te thesefootballtimes.co *[http://archivio.inter.it/cgi-bin/giocatori-scheda?codice=G0400&L=it Arkiva e Interit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717161433/http://archivio.inter.it/cgi-bin/giocatori-scheda?codice=G0400&L=it |date=17 korrik 2011 }} {{Golashënuesit e Serie A|state=collapsed}} [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në 1966 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 1968]] [[Kategoria:Futbollistë në 1970 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në 1974 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] {{Artikull i mirë|dita=03|muaj=12|viti=2024}} 0egg6z3eixgozgkokgqmao7bkhr3dig 3043612 3043609 2026-09-18T23:43:01Z Sadsadas 51943 /* Lidhje të jashtme */ 3043612 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Sandro Mazzola | image = Inter Milan 1971-1972 Sandro Mazzola.jpg | image_size = 170 | caption = Mazzola si kapiten i [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] (1971) | fullname = Alessandro Mazzola | height = 1.79 m | birth_date = {{birth date and age|df=yes|8|11|1942}} | birth_place = [[Torino]], [[Italia|Itali]] | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]]<br/>[[Mesfushori|Mesfushor sulmues]] | years1 = 1960–1977 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 417 | goals1 = 116 | nationalyears1 = 1963–1974 | nationalcaps1 = 70 | nationalgoals1 = 22 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] }} '''Alessandro "Sandro" Mazzola''' (<small>Italisht:</small> [[Gjuha italiane|[ˈsandro matˈtsɔːla]]]; 8 nëntor 1942 – 18 shtator 2026) ishte një ish [[futbolli]]st profesionist [[Italia|italian]] i cili ka luajtur si [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] ose [[Mesfushori (futboll)|mesfushor sulmues]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]]. Ai konsiderohet gjerësisht të jetë një nga lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave, si dhe një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij, kjo falë shpejtësisë, krijueshmërisë, intensitetit të punës dhe instiktit të golit;<ref name="lastampa"/><ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> ai u rendit i dytu në [[Topi i Artë 1971|edicionin e vitit 1971]] të Topit të Artë.<ref name="Ballon d'Or 1971"/> Duke qënë se ka shpenzuar të 17 sezonet e karrierës së tij te Interi, Mazzola mban nderin e të qënit lojtar që e ka shpenzuar të gjithë karrierën me një klub të vetëm (one-club men). Me Interin, ai fitoi katër tituj të [[Serie A]] ([[1962–63 Serie A|1963]], [[1964–65 Serie A|1965]], [[1965–66 Serie A|1966]] dhe [[1970–71 Serie A|1971]]), dy [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]] ([[1963–64 Kupa Evropiane|1964]] dhe [[1964–65 Kupa Evropiane|1965]]) dhe dy Kupa Ndërkontinentale ([[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]] dhe [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]]). Në aspektin personal, ai u shpall golashënuesi më i mirë në Serie A në sezonin 1964–65, ku arriti edhe në finalen e [[Coppa Italia|Kupës së Itali]], ku u mposht, duke humbur mundësinë për të plotësuar një [[Tripleta (futboll)|tripletë]] historike me klubin. Me kombëtaren italiane, Mazzola fitoi [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatin Evropian]] në vitin [[UEFA Euro 1968|1968]], duke qënë një nga lojtarët e zgjedhur në [[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|Ekipin e Turnamentit]]; ai gjithashtu arriti edhe finalen e [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1970]]. Mazzola mori pjesë edhe në edicionet [[1966 FIFA Kupa e Botës|1966]] dhe [[1974 FIFA Kupa e Botës|1974]] të Kupës së Botës me Italnë. Ai ishte djali i futbollistit italian [[Valentino Mazzola]], lojtar ''[[Torino F.C.#1942–1949: Grande Torino|Grande Torino]]s'' i cili vdiq në [[Tragjedia ajërore e Supergës|tragjedinë ajërore të Supergës]]. Vëllai i tij më i vogël, [[Ferruccio Mazzola]], ishte gjithashtu një futbollist; ai vdiq në vitin 2013.<ref name="lastampa">{{cite web|url=http://www.lastampa.it/2011/09/04/sport/calcio/qui-toro/nella-casa-di-valentino-mazzola-due-camere-e-cucina-per-un-mito-p4acCR5QqbLGNO3AEsC9SI/pagina.html|title=Nella casa di Valentino Mazzola, due camere e cucina per un mito|trans-title=Në shtëpinë e Valentino Mazzolës, dy dhoma dhe kuzhina për një mit|publisher=La Stampa|language=it|date=4 shtator 2011|accessdate=1 shtator 2014|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611060403/http://www.lastampa.it/2011/09/04/sport/calcio/qui-toro/nella-casa-di-valentino-mazzola-due-camere-e-cucina-per-un-mito-p4acCR5QqbLGNO3AEsC9SI/pagina.html|url-status=dead}}</ref> ==Jeta e hershme== Sandro Mazzola lindi në [[Torino]] disa javë pasi babai i tij, Valentino Mazzola, kishte firmosur për [[Torino F.C.|Torinon]] nga [[S.S.C. Venezia|Venezia]]. Vëllai i tij i vogël, [[Ferruccio Mazzola|Ferruccio]], i cili iu vu emri në nder të [[Ferruccio Novo|presidentit]] të klubit, lindi dy vite më vonë. Prindërit e tyre u divorcuan në vitin 1946, por babai fitoi kujdestarinë e Sandros, i cili ishte gjashtë vjeç kur babai i tij vdiq në aksidentin ajëror të Supergës.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/sandro-mazzola-1.html|title=Sandro MAZZOLA|publisher=Storie di Calcio|language=it|accessdate=29 dhjetor 2014|archive-date=11 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161111195216/http://storiedicalcio.altervista.org/sandro-mazzola-1.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Corriere: Sandro Mazzola">{{cite web|url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MAZZOLA+Sandro|title=Sandro Mazzola|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|accessdate=29 dhjetor 2014|archive-date=29 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229235653/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MAZZOLA+Sandro|url-status=dead}}</ref> ==Karriera me klube== Pavarësisht se babai i tyre Valentino kishte luajtur për Torinon, Mazzola dhe vëllai i tij Ferruccio firmosën për [[F.C. Internazionale Milano|Interin]]. Ndyshe nga vëllai i tij, Sandro shpenzoi të gjithë karrierën e tij me ''Zikaltrit'', duke shënuar 116 gola në [[Serie A]] në 417 paraqitje. Ai debutoi në kampionat nën drejtimin e trajnerit [[Helenio Herrera]] gjatë sezonit [[1960–61 Serie A|1960–61]], sëbashku me shumë të rinjë të tjerë, kundër [[Derby d'Italia|rivalëve]] të [[Juventus F.C.|Juventusit]] më 10 qershor 1961, duke shënuar golin e vetëm të ekipit të tij me penallti në një disfatë 9–1; ishte paraqitja e tij e vetme gjatë sezonit.<ref>{{cite web|url=https://lapsi.al/2018/12/05/nga-9-1-i-1961-tek-kartoni-i-kuq-per-vecino-juventus-inter-nje-histori-polemikash-dhe-armiqesie/|title=Nga 9-1 i 1961 tek kartoni i kuq për Vecino: Juventus-Inter një histori polemikash dhe armiqësie…|publisher=Lapsi.al|language=sq|date=5 dhjetor 2018|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> Herrera ishte bashkuar me Interin një vit më parë nga ekipi spanjoll [[FC Barcelona|Barcelona]], sëbashku me gjeneralin e mesfushës [[Luis Suárez Miramontes|Luis Suárez]], i cili shërbeu si organizatori kryesor i ekipit gjatë viteve 1960'. Interi i Herrerës në atë kohë përbëhej edhe nga [[Tarcisio Burgnich]] dhe [[Giacinto Facchetti]] si mbrojtësa, braziliani [[Jair da Costa|Jair]] si anësor, [[Mario Corso]] si mesfushor i majtë, [[Armando Picchi]] si mbrojtës i lirë, dhe Mazzola, i cili luajti në krah të djathtë të sulmit. Sëbashku, ata e transformuan Interin në ekipin më të mirë të Italisë, Evropës, dhe botës gjatë viteve 1960', i cili njihej si ''[[F.C. Internazionale Milano#Grande Inter (1960–1968)|Grande Inter]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2204330.html|title=The greatest teams of all time: Inter 1962–67|trans-title=Ekipet më të mira të të gjitha kohërave: Inter 1962–67|publisher=UEFA.com|language=en|author=Paolo Menicucci|date=27 maj 2015|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> Ata njiheshin për taktikën e famshme mbrojtëse të njohur si "[[catenaccio]]" si dhe aftësinë për të shënuar nga kundërsulme të shpejta dhe befasuese. Mazzola fitoi katër tituj të [[Serie A]] me Interin, përfshirë edhe dy rresht në vitet [[1964–65 Serie A|1965]] dhe [[1965–66 Serie A|1966]]; ai u shpall edhe [[Capocannoniere|golashënuesi më i mirë]] në të dytin me 17 gola, por atë vit humbën edhe rastin për të realizuar tripletën. Në vitin 1964, Mazzola shënoi dopietë për të ndihmuar Interin të mposhte [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]] në [[1963–64 Kupa Evropiane|finalen e Kupës Evropiane 1964]]. Me këtë fitore, Inter përsëriti suksesin e [[Derby della Madonnina|rivalëve]] të qytetit [[A.C. Milan|Milan]] të sezonit të kaluar. Ai u shpall golashënuesi më i mirë i turnamentit me 7 gola të shënuar sëbashku me dy lojtarë të tjerë.<ref name="ECC"/> Inter arriti të mbrojë titullin evropian në sezonin e ardhshëm, këtë herë duke mposhtur klubin portugez [[S.L. Benfica|Benfica]] në [[1964–65 Kupa Evropiane|finale]]. Në [[1965–66 Kupa Evropiane|sezonin 1965–66]], Inter arriti gjysëm-finalen ku u eliminua nga Real Madridi, që në fund fitoi turnamentin. Inter arriti një tjetër [[Finalja e Kupës Evropiane 1967|finale]] të Kupës Evropiane në [[1966–67 Kupa Evropiane|sezonin 1966–67]], por u mposhën nga [[Celtic F.C.|Celtic]] me rezultatin 2–1 pavarësisht se Mazzola zhbllokoi rezultatin me penallti në minutën e 7të.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1966/matches/round=950/match=62255/postmatch/lineups/index.html|title=Celtic 2-1 Internazionale|publisher=UEFA.com|language=en|accessdate=10 maj 2017}}</ref> Inter gjithashtu fitoi dy [[Kupa Ndërkontinentale]] rresht në vitet [[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]] dhe [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]], arritën edhe finalen e [[Coppa Italia|kupës]] në sezonin 1964–65, si dhe një vend të tretë në sezonin 1967–68; ai arriti sërisht një finale të Kupës Evropiane, këtë herë në edicionin [[1971–72 Kupa Evropiane|1971–72]], por pësuan sërisht disfatë, këtë herë nga [[AFC Ajax|Ajaxi]] 2–0.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/> {{Quote box|width=20%|align=right|quote="Unë luajta kundër babait tënd. Ti e bëre atë krenar, dhe unë dua të të jap ty fanellën time." |source =— Legjenda e [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] [[Ferenc Puskás]] duke folur me Sandro Mazzolën pasi Interi mposhti Real Madridin në finalen e Kupës Evropiane 1964.<ref>{{cite web|url=http://www.thehardtackle.com/2011/ii-grande-torino-to-la-grande-inter-the-tale-of-a-father-and-his-son/|title='The Heir Did Arrive' – The Story of Valentino And Sandro Mazzola|trans-title='Pasardhësi mbërriti' – Historia e Valentino dhe Sandro Mazzolës|publisher=The Hard Tackle|language=en|author1=Amlan Majumdar|date=29 tetor 2011|accessdate=30 maj 2015}}</ref>}} Në vitin 1971, pasi fitoi titullin e tij të fundit të [[Serie A]] dhe pas performancave të tij në Evropë, Mazzola u rendit i dyti në garën për Topin e Artë, mbrapa holandezit [[Johan Cruyff]]. Kjo ishte hera e parë që ai ishte në treshen finale dhe rezultati më i mirë i tij për këtë [[Topi i Artë|çmim]].<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio">{{cite web|url=http://www.enciclopediadelcalcio.it/MazzolaSandro.html|title=Mazzola, Sandro|publisher=enciclopediadelcalcio.it|language=it|accessdate=21 dhjetor 2016|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120734/http://www.enciclopediadelcalcio.it/MazzolaSandro.html|url-status=dead}}</ref> Mazzola u tërhoq nga futbolli profesionist në verën e vitit 1977, pasi kishte shërbyer si kapiten i Interit nga viti 1970 e deri në ditën e tërheqjes. Në fundin e karrierës së tij, Mazzola kishte fituar katër kampionate (1963, 1965, 1966 dhe 1971), dy [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]] (1964 dhe 1965), dy Kupa Ndërkontinentale (1964 dhe 1965) si dhe [[UEFA Euro 1968|UEFA Kampionatin Evropian 1968]], duke qënë gjithashtu golashënuesi më i mirë i Serie A në sezonin 1964–65.<ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Italy v Luxembourg (Genoa, 1973) - Mazzola and Rivera.jpg|parapamje|majtas|Mazzola sëbashku me [[Gianni Rivera|Gianni Riverën]]; të dy lojtarët ishin pjesë e politikës famkeqe ''staffetta'' të trajnerit [[Ferruccio Valcareggi|Valcareggi]] në [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1970]].]] Mazzola luajti 70 herë për [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]] në vitet 1963–1974, duke shënuar 22 gola.<ref name="figc">{{cite web|url=https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/dettaglio-convocato/?calciatoreId=46356&squadraId=12|title=Nazionale in cifre: Mazzola, Sandro|trans-title=Kombëtarja në shifra: Mazzola, Sandro|website=figc.it|publisher=FIGC|language=it|accessdate=20 prill 2015}}</ref> Debutimi i tij me kombëtaren erdhi në një ndeshje ndaj [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]] më 12 maj 1963, kur ai ishte vetëm 20 vjeç. Ai e kremtoi këtë debutim duke shënuar me penallti. Mazzola më pas përfaqsoi Italinë në [[1966 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1966]], ku ai ishte pjesë e ekipit të drejtuar nga [[Edmondo Fabbri]], duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve. Ai shënoi në ndeshjen hapëse të Italisë, në një fitore 2–0 ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]]; Italia u eliminua në fazën e grupeve. Arritja e tij më e madhe me ekipin kombëtar erdhi në vitin 1968, kur Italia fitoi [[UEFA Euro 1968|Kampionatin Evropian të atij viti]] në zhvilluar në shtëpi nën drejtimin e trajnerit [[Ferruccio Valcareggi]]. Mazolla shkëlqeu në këtë edicion, duke u zgjedhur në Ekipin e Turnamentit.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="Euro 1968-TOTT"/> Dy vite më pas, Italia mbërri në [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1970]] si kampjonja në fuqi e Kampionatit Evropian. Pavarësisht kësaj, në ekip kishte një problem; trajneri Valcareggi besonte se Mazzola nuk mund të luante sëbashku me yllin tjetër krijues të ekipit [[Gianni Rivera]], i cili kishte luajtur në një pozicion të ngjashëm me atë të Mazzolës te Milani, klubi rival i Interit. Ai besonte se vendosja e të dy lojtarëve në formacion do të prishte balancat e ekipit. Në fund, ishte Mazzola ai që u zgjodh të luante në formacion, duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve si titullar, kjo falë atleticizmit dhe shkallës së punës më superiore.<ref name="staffetta"/><ref name="pano"/> Italia e pati të vështirë të shënonte gjatë fazës së grupeve, dhe Mazzola pati të vështirë të rifitonte formën e tij në fushë pasi u sëmur me grip stomaku. Kjo gjë bëri që Valcareggi të merrte një vendim polemizues për raundin e dytë të turnamentit, një vendim të cilin ai e quajti "staffetta" (stafetë), duke i vendosur të dy lojtarët në formacion njëkohësisht.<ref name="staffetta">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2005/11/03/esce-mazzola-entra-rivera-cosi-la-staffetta.html|title=Esce Mazzola, entra Rivera così la staffetta ha fatto storia|trans-title=Del Mazzola, hyn Rivera kështu stafeta bëri histori|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Maurizio Crosetti|date=3 nëntor 2005|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref><ref name="pano">{{cite web|url=http://www.panorama.it/sport/calcio/compleanno-gianni-rivera/|title=70 anni di Rivera: gli auguri di Mazzola|trans-title=70 vitet e Riverës: urimi i Mazzolës|publisher=Panorama|language=it|date=14 gusht 2013|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Mazzola, i cili zotëronte një formë fizike më të mirë, kishte shpejtësi më të madhe dhe inteligjencë taktike më të mirë si dhe shënonte gola më shpesh nga të dy, do të luante si titullar në pjesën e parë, kurse Rivera do të hynte në pjesën e dytë, pasi lojtarët kundërshtar fillonin të lodheshin. Kjo do të lejonte organizatorin Rivera të kishte më shumë kohë në zotërimin e topit për të diktuar ritmin e lojës së ekipit të tij. Me këtë strategji, Italia mposhti vendin organizator [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikën]] në çerek-finale, dhe më pas Gjermaninë Perëndimore pas kohës shtesë në gjysëm-finale për të arritur finalen e Kupës së Botës për herë të parë pas 32 vitesh, ku do të përballeshin me [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilin]] e udhëhequr nga [[Pelé]]. Kjo ndeshje u portretizua si beteja midis futbollit sulmues dhe atij mbrojtës. Megjithatë, në ditën e ndeshjes, Valcareggi braktisi politikën e tij ''staffetta'' në pjesën e parë,<ref name="staffette">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/blog/mondiali_1970_de_felice.html|title=1970: Quando perdemmo le… staffette|trans-title=1970: Kur humbëm stafetën|publisher=Storie di Calcio|language=it|author1=Gianni De Felice|accessdate=8 dhjetor 2016|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220181648/http://storiedicalcio.altervista.org/blog/mondiali_1970_de_felice.html|url-status=dead}}</ref> e cila ishte në barazim 1–1, duke vendosur të përdorte Mazzolën deri në përfundim të ndeshjes, kjo për shkak të gjendjes fizike të pasigurt të disa prej lojtarëve të tij që kisin nisur ndeshjen si titullar pas fitores së lodhshme në gjysëm-finale. Rivera u aktivizua gjashtë minuta nga përfundimi, duke zëvëndësuar Roberto Boninsegnën, por Brazili tashmë po kryesonte 3–1.<ref name="6-minuti">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/blog/6_minuti_rivera.html|title=Messico 70 e quei 6 minuti che sconvolsero l'Italia|trans-title=Meksika 70 dhe ato 6 minuta që tronditën Italinë|publisher=Storie di Calcio|language=it|accessdate=4 dhjetor 2016|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220071825/http://storiedicalcio.altervista.org/blog/6_minuti_rivera.html|url-status=dead}}</ref> Dy yjet më të mëdhenjë taktikë të Italisë, Mazzola dhe Rivera, më në fund ishin në fushë sëbashku; shumë njerëz besonin se ata të dy duhet t'a nisnin sëbashku ndeshjen si titullar. Brazili triumfoi 4–1 dhe u shpall kampione e Kupës së Botës për herë të tretë në historinë e tyre.<ref name="VIGILIA MUNDIAL">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1986/05/30/vigilia-mundial-pensando-al-70.html|title=VIGILIA MUNDIAL PENSANDO AL '70|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Gianni Brera|date=30 maj 1986|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref><ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="staffette"/> Katër vite më vonë, Valcareggi i përdori të dy lojtarët në [[1974 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1974]], por skuadra mbimoshë e Italisë nuk u paraqit siç duhet dhe u eliminua që në fazën e grupeve të turnamentit.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/> ==Profili i lojtarit== [[Skeda:Inter Milan v AC Fiorentina - San Siro, 1960s - Sandro Mazzola.jpg|parapamje|majtas|250px|Mazzola duke luajtur për ''Nerazzurrit'' në vitet 1960.]] Mazzola konsiderohet të jetë një lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave dhe një nga më të mirët e gjeneratës së tij.<ref name="lastampa"/> Një lojtar i shpejtë, i shkathtë, i talentuar, energjitik dhe me inteligjencë taktike, ai ishte i aftë të luante në disa pozicione në sulm. I njohur për atleticizmin e tij, punën në mbrojtje, dhe aftësitë akrobatike në ajër,<ref name="dribbling alla malinconia">{{cite web|url=http://milano.corriere.it/milano/notizie/cronaca/12_novembre_6/bar-sport-sandro-mazzola-2112575866666.shtml|title=Sandro Mazzola, quando il calcio era un dribbling alla malinconia|trans-title=Sandro Mazzola, kur futbolli ishte një driblim në melankoli|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Carlo Baroni|date=6 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> Mazzola e nisi karrierën e tij si [[Mesfushori (futboll)|mesfushor qëndror]], por më pas transformua në një [[Sulmuesi (futboll)|sulmues të djathtë]] nën drejtimin e trajnerit Herreira, ku u bë edhe i famshëm, duke e vendosur veten si një lojtarët më të mirë të botës në atë pozicion;<ref name="Sandro Mazzola, 70 anni">{{cite web|url=http://www.corriere.it/sport/12_novembre_01/mazzola-compleanno-70-bocci-monti_2678aa24-2417-11e2-9217-937e87f32cd3.shtml|title=Sandro Mazzola, 70 anni: "Dicevano che non sarei mai stato come papà"|trans-title=Sandro Mazzola, 70 vjeç: "Ata thanë se nuk do të isha kurrë si babai"|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Alessandro Bocci|author2=Fabio Monti|date=1 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> ai ndonjëherë luante edhe si qëndër-sulmues, anësor, si sulmues kryesor dhe në raste të rralla si sulmues i dytë.<ref name="panorama">{{cite web|url=https://www.panorama.it/sport/calcio/mazzola-70-anni-suarez/|title=Mazzola fa 70. Suarez: 'Sandro, sei rovinato'|trans-title=Mazzola bën 70. Suarez: 'Sandro, je shkatërruar'|publisher=Panorama|language=it|author1=Dario Pelizzari|date=8 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> Në karrierën e tij të mëvonshme, ai humbi pak nga shpejtësia dhe ekujlibri i tij, duke bërë që të zhvendosej më në qëndër në rolin e organizatorit si mesfushor sulmues, ku ndihmohej nga rrezja e tij e pasimit, vizioni, teknika dhe kontrolli i mirë i topit; këto aftësi bënin që ai të luante pa problem në role më të tërhequra në mesfushë, përsëri si organizator.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="VIGILIA MUNDIAL"/><ref name="nazionaleitalianacalcio"/><ref name="treccani2"/> Pavarësisht se zuri një rol krijues më të tërhequr në shumicën e karrierës së tij, Mazzola gjithashtu njihej si një bomber në vitet kur luajti si sulmues, kjo falë instiktit, gjuajtjeve të fuqishme dhe të sakta nga brënda dhe jashtë zone,<ref name="panorama"/> si dhe aftësisë për të llogaritur vrapimet sulmuese dhe për të qënë në vendin dhe kohën e duhur për të finalizuar pasimet e shokëve të skuadrës.<ref name="treccani2">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-mazzola_(Enciclopedia-dello-Sport)/|title=Mazzola, Alessandro (Sandro)|publisher=Treccani: Enciclopedia dello Sport|date=2002|language=it|author1=Gigi Garanzini|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Këto aftësinë bënë që ai të shpallej shënuesi më i mirë i Serie A në vitin 1965. Megjithatë, Mazzola u vlerësua më shumë gjatë kulmit të karrierës së tij për shpejtësinë e tij të jashtzakonshme,<ref name="dribbling alla malinconia"/> nxitimin, rezistencën, driblimet, aftësitë taktike dhe balancën, në veçanti kur ai vraponte me shpejtësi të plotë me topin në këmbë; shpejtësia e tij, e kombinuar me kontrollin e topit të shkëlqyer e lejonte atë që të kalonte dhe mposhte mbrojtësit kundërshtar me lehtësi gjatë ndeshjeve, si në rastet një-kundër-një ashtu edhe gjatë inkursioneve personale.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="nazionaleitalianacalcio">{{cite web|url=http://www.nazionaleitalianacalcio.it/mazzola.a.htm|title=Alessandro Mazzola|language=it|accessdate=13 shtator 2014|archive-date=15 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015005741/http://www.nazionaleitalianacalcio.it/mazzola.a.htm|url-status=dead}}</ref> Përveç aftësive të tij si futbollist, Mazzola shquhej edhe për personalitetin e tij, karakterin e fortë, mentalitetin, vendosmërinë dhe lidershipin.<ref name="panorama"/> ==Tërheqja== [[Skeda:Alessandro Mazzola 2008.jpg|parapamje|djathtas|Mazzola në vitin 2008.]] Pasi u tërhoq nga futbolli, Mazzola kishte një pozicion ekzekutiv te Interi, nga viti 1977 e deri në 1984, dhe më pas te [[Genoa C.F.C.|Genoa]].<ref name="treccani1">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/sandro-mazzola/|title=Mazzòla, Sandro|publisher=Treccani: Enciclopedie on line|language=it|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Nga viti 1995 e deri në 1999, ai u rikthye te Interi në rolin e drejtorit sportiv, para se të zëvëndësohej nga ish shoku i tij i skuadrës [[Gabriele Oriali]]. Në periudhën 2000–03, ai punoi si drejtori sportiv i Torino.<ref name="treccani1"/> Mazzola gjithashtu ka punuar si komentator te kanali [[Rai Sport 1|Rai Sport]]. Ai mban rekordin unik e të qënit komentator në finalen e Kupës së Botës 1982 sëbashku me Luigi Colombon e Telemontecarlos (finalja e parë e transmetuar në televizion komercial) dhe Kupës së Botës 2006 sëbashku me Marco Civolin e RAI-t, të dyja të fituara nga Italia.<ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/> ==Jashtë futbollit== Më 3 korrik 1968, Mazzola krijoi [[Shoqata e Futbollistëve Italianë|Shoqatën e Futbollistëve Italianë]] (AIC) në [[Milano]], sëbashku me disa lojtarë të tjerë si [[Giacomo Bulgarelli]], Gianni Rivera, [[Ernesto Castano]], [[Giancarlo De Sisti]], [[Giacomo Losi]] dhe [[Sergio Campana (futbollist)|Sergio Campana]], i cili ishte tërhequr sëfundmi. Campana ishte gjithashtu avokat dhe u vendos si presideni i shoqatës.<ref name="history">{{cite web|url=http://www.assocalciatori.it/Aicstruttura/Lastoria/tabid/64/language/it-IT/Default.aspx|title=La storia|trans-title=Historia|work=assocalciatori.it|publisher=Associazione Italiana Calciatori|language=it|url-status=dead|df=dmy-all|access-date=22 dhjetor 2019|archive-date=30 shtator 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110930102150/http://www.assocalciatori.it/Aicstruttura/Lastoria/tabid/64/language/it-IT/Default.aspx}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0400|title=Sandro Mazzola|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/32406-sandro-mazzola|title=Sandro Mazzola|publisher=Football Database|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/sandro-mazzola/|title=Sandro Mazzola|publisher=WorldFootball.net|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Githsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="18"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[1960–61 Serie A|1960–61]] |rowspan="17"|[[Serie A]] |1||1||0||0||0||0||colspan="2"|—||1||1 |- |[[1961–62 Serie A|1961–62]] |1||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[1962–63 Serie A|1962–63]] |23||10||1||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||11 |- |[[1963–64 Serie A|1963–64]] |30||9||0||0||9<ref group="lower-alpha" name="EUC">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupën e Evropiane]]</ref>||7||colspan="2"|—||39||16 |- |[[1964–65 Serie A|1964–65]] |33||17||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||3||2<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa Ndërkontinentale|Kupën Ndërkontinentale]]</ref>||1||43||21 |- |[[1965–66 Serie A|1965–66]] |30||19||1||0||4<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||1||2<ref group="lower-alpha" name="INT"/>||2||37||22 |- |[[1966–67 Serie A|1966–67]] |30||17||2||2||10<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||3||colspan="2"|—||42||22 |- |[[1967–68 Serie A|1967–68]] |28||6||9||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||8 |- |[[1968–69 Serie A|1968–69]] |29||7||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||7 |- |[[1969–70 Serie A|1969–70]] |28||4||5||1||10<ref group="lower-alpha" name="FAI">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa e Panaireve|Kupën e Panaireve]]</ref>||1||colspan="2"|—||43||6 |- |[[1970–71 Serie A|1970–71]] |29||7||3||2||1<ref group="lower-alpha" name="FAI"/>||0||3<ref group="lower-alpha">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa Anglo-Italiane|Kupën Anglo-Italiane]]</ref>||1||36||10 |- |[[1971–72 Serie A|1971–72]] |28||7||9||2||9<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||2||colspan="2"|—||46||11 |- |[[1972–73 Serie A|1972–73]] |26||2||9||4||6<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||41||6 |- |[[1973–74 Serie A|1973–74]] |26||4||10||3||2<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||38||7 |- |[[1974–75 Serie A|1974–75]] |23||3||7||0||4<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||34||3 |- |[[1975–76 Serie A|1975–76]] |25||2||10||4||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||6 |- |[[1976–77 Serie A|1976–77]] |28||1||9||3||2<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||39||4 |- !colspan="2"|Gjithsej !418!!116!!80!!14!!63!!17!!7!!4!!568!!161 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !418!!116!!80!!14!!63!!17!!7!!4!!568!!161 |} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== [[Skeda:Italy Team (Coverciano, 1974) - S. Mazzola, F. Valcareggi, F. Capello.jpg|parapamje|Mazzola në vitin 1974 sëbashku me trajnerin Valcareggi dhe shokun e skuadrës [[Fabio Capello|Capello]].]] Burimi:<ref name="figc"/><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=13375|title=Alessandro Mazzola|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] |1963||4||1 |- |1964||3||3 |- |1965||8||6 |- |1966||9||5 |- |1967||3||3 |- |1968||5||0 |- |1969||4||2 |- |1970||10||2 |- |1971||5||0 |- |1972||8||0 |- |1973||6||0 |- |1974||5||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!70!!22 |} ==Trofe== [[Skeda:Italia-Brasile - Pelé + Sandro Mazzola.jpg|parapamje|Sandro Mazzola, pas debutimit të tij me Italinë, sëbashku me [[Pelé]]n.]] ===Klube=== ;Inter<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[Serie A]]: [[1962–63 Serie A|1962–63]], [[1964–65 Serie A|1964–65]], [[1965–66 Serie A|1965–66]], [[1970–71 Serie A|1970–71]] *[[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]]: [[1963–64 Kupa Evropiane|1963–64]], [[1964–65 Kupa Evropiane|1964–65]] *[[Kupa Ndërkontinentale]]: [[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]], [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]] ===Kombëtarja=== ;Italia<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 1968|1968]] *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[1970 FIFA Kupa e Botës|1970]] (finalist) ===Personale=== *[[Capocannoniere|Golashënuesi më i mirë i Serie A]]: [[1964–65 Serie A|1964–65]] (17 gola)<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[Lista e golashënuesve më të mirë të UEFA Ligës së Kampioneve|Golashënuesi më i mirë i Kupës Evropiane]]: [[1963–64 Kupa Evropiane|1963–64]] (sëbashku me [[Vladica Kovačević]] dhe [[Ferenc Puskás]]) 7 gola<ref name="ECC">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/ec/ec196364det.html|title=European Champions' Cup and Fairs' Cup 1963–64 – Details|trans-title=Kupa Evropiane e Kampioneve dhe Kupa e Panaireve 1963–64 – Detajet|publisher=RSSSF|language=en|author1=Marcel Haisma|author2=Antonio Zea|date=9 janar 2008|accessdate=29 prill 2015}}</ref> *[[FIFA XI]]: 1967<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-xi.html|title=FIFA XI´s Matches – Full Info|trans-title=Ndeshjet e FIFA XI – Info e plotë|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=22 dhjetor 2019}}</ref> *[[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|Ekipi i Turnamentit në UEFA Kampionatin Evropian]]: [[UEFA Euro 1968|1968]]<ref name="Euro 1968-TOTT">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=1602162.html|title=1968 team of the tournament|trans-title=Ekipi i turnamentit 1968|publisher=UEFA|language=en|date=1 prill 2011|accessdate=29 prill 2015}}</ref> *[[Topi i Artë]] (vendi i 2të): [[Topi i Artë 1971|1971]]<ref name="Ballon d'Or 1971">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy71.html|title=European Footballer of the Year ("Ballon d'Or") 1971|trans-title=Futbollisti Evropian i Vitit ("Topi i Artë") 1971|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]|language=en|author=José Luis Pierrend|date=7 prill 2005|accessdate=25 dhjetor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090118061646/http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy71.html|archivedate=18 janar 2009|url-status=live}}</ref> *[[Holli i Famës në Futbollin Italian]]: 2014<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/27-10-2015/hall-of-fame-vialli-mancini-facchetti-ronaldo-herrera-agnelli-tardelli-ferlaino-130676725232.shtml|title=Hall of fame, 10 new entry: con Vialli e Mancini anche Facchetti e Ronaldo|trans-title=Holli i famës, 10 hyrje të reja: me Viallin dhe Mancinin gjithashtu edhe Facchetti dhe Ronaldo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=27 tetor 2015|accessdate=27 tetor 2015}}</ref> == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://web.archive.org/web/20190328181220/https://thesefootballtimes.co/2015/06/08/sandro-mazzola-tragedy-to-triumph/ Sandro Mazzola: from tragedy to triumph (Sandro Mazzola: nga tragjedia te triumfi)] te thesefootballtimes.co *[http://archivio.inter.it/cgi-bin/giocatori-scheda?codice=G0400&L=it Arkiva e Interit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717161433/http://archivio.inter.it/cgi-bin/giocatori-scheda?codice=G0400&L=it |date=17 korrik 2011 }} {{Golashënuesit e Serie A|state=collapsed}} [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Vdekje 2026]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1966]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 1968]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1970]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1974]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] {{Artikull i mirë|dita=03|muaj=12|viti=2024}} 7v7060x6883wvu68hpep0u2sjm0t62n 3043613 3043612 2026-09-18T23:45:48Z Sadsadas 51943 /* */ 3043613 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Sandro Mazzola | image = Inter Milan 1971-1972 Sandro Mazzola.jpg | image_size = 170 | caption = Mazzola si kapiten i [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] (1971) | fullname = Alessandro Mazzola | height = 1.79 m | birth_date = 8 nëntor 1942 | death_date = {{death date and age|2026|9|19|1942|11|8|df=y}} | birth_place = [[Torino]], [[Italia|Itali]] | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]]<br/>[[Mesfushori|Mesfushor sulmues]] | years1 = 1960–1977 | clubs1 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps1 = 417 | goals1 = 116 | nationalyears1 = 1963–1974 | nationalcaps1 = 70 | nationalgoals1 = 22 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] }} '''Alessandro "Sandro" Mazzola''' (<small>Italisht:</small> [[Gjuha italiane|[ˈsandro matˈtsɔːla]]]; 8 nëntor 1942 – 19 shtator 2026) ishte një ish [[futbolli]]st profesionist [[Italia|italian]] i cili ka luajtur si [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] ose [[Mesfushori (futboll)|mesfushor sulmues]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]]. Ai konsiderohet gjerësisht të jetë një nga lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave, si dhe një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij, kjo falë shpejtësisë, krijueshmërisë, intensitetit të punës dhe instiktit të golit;<ref name="lastampa"/><ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> ai u rendit i dytu në [[Topi i Artë 1971|edicionin e vitit 1971]] të Topit të Artë.<ref name="Ballon d'Or 1971"/> Duke qënë se ka shpenzuar të 17 sezonet e karrierës së tij te Interi, Mazzola mban nderin e të qënit lojtar që e ka shpenzuar të gjithë karrierën me një klub të vetëm (one-club men). Me Interin, ai fitoi katër tituj të [[Serie A]] ([[1962–63 Serie A|1963]], [[1964–65 Serie A|1965]], [[1965–66 Serie A|1966]] dhe [[1970–71 Serie A|1971]]), dy [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]] ([[1963–64 Kupa Evropiane|1964]] dhe [[1964–65 Kupa Evropiane|1965]]) dhe dy Kupa Ndërkontinentale ([[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]] dhe [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]]). Në aspektin personal, ai u shpall golashënuesi më i mirë në Serie A në sezonin 1964–65, ku arriti edhe në finalen e [[Coppa Italia|Kupës së Itali]], ku u mposht, duke humbur mundësinë për të plotësuar një [[Tripleta (futboll)|tripletë]] historike me klubin. Me kombëtaren italiane, Mazzola fitoi [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatin Evropian]] në vitin [[UEFA Euro 1968|1968]], duke qënë një nga lojtarët e zgjedhur në [[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|Ekipin e Turnamentit]]; ai gjithashtu arriti edhe finalen e [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1970]]. Mazzola mori pjesë edhe në edicionet [[1966 FIFA Kupa e Botës|1966]] dhe [[1974 FIFA Kupa e Botës|1974]] të Kupës së Botës me Italnë. Ai ishte djali i futbollistit italian [[Valentino Mazzola]], lojtar ''[[Torino F.C.#1942–1949: Grande Torino|Grande Torino]]s'' i cili vdiq në [[Tragjedia ajërore e Supergës|tragjedinë ajërore të Supergës]]. Vëllai i tij më i vogël, [[Ferruccio Mazzola]], ishte gjithashtu një futbollist; ai vdiq në vitin 2013.<ref name="lastampa">{{cite web|url=http://www.lastampa.it/2011/09/04/sport/calcio/qui-toro/nella-casa-di-valentino-mazzola-due-camere-e-cucina-per-un-mito-p4acCR5QqbLGNO3AEsC9SI/pagina.html|title=Nella casa di Valentino Mazzola, due camere e cucina per un mito|trans-title=Në shtëpinë e Valentino Mazzolës, dy dhoma dhe kuzhina për një mit|publisher=La Stampa|language=it|date=4 shtator 2011|accessdate=1 shtator 2014|archive-date=11 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611060403/http://www.lastampa.it/2011/09/04/sport/calcio/qui-toro/nella-casa-di-valentino-mazzola-due-camere-e-cucina-per-un-mito-p4acCR5QqbLGNO3AEsC9SI/pagina.html|url-status=dead}}</ref> ==Jeta e hershme== Sandro Mazzola lindi në [[Torino]] disa javë pasi babai i tij, Valentino Mazzola, kishte firmosur për [[Torino F.C.|Torinon]] nga [[S.S.C. Venezia|Venezia]]. Vëllai i tij i vogël, [[Ferruccio Mazzola|Ferruccio]], i cili iu vu emri në nder të [[Ferruccio Novo|presidentit]] të klubit, lindi dy vite më vonë. Prindërit e tyre u divorcuan në vitin 1946, por babai fitoi kujdestarinë e Sandros, i cili ishte gjashtë vjeç kur babai i tij vdiq në aksidentin ajëror të Supergës.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/sandro-mazzola-1.html|title=Sandro MAZZOLA|publisher=Storie di Calcio|language=it|accessdate=29 dhjetor 2014|archive-date=11 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161111195216/http://storiedicalcio.altervista.org/sandro-mazzola-1.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Corriere: Sandro Mazzola">{{cite web|url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MAZZOLA+Sandro|title=Sandro Mazzola|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|accessdate=29 dhjetor 2014|archive-date=29 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229235653/http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=MAZZOLA+Sandro|url-status=dead}}</ref> ==Karriera me klube== Pavarësisht se babai i tyre Valentino kishte luajtur për Torinon, Mazzola dhe vëllai i tij Ferruccio firmosën për [[F.C. Internazionale Milano|Interin]]. Ndyshe nga vëllai i tij, Sandro shpenzoi të gjithë karrierën e tij me ''Zikaltrit'', duke shënuar 116 gola në [[Serie A]] në 417 paraqitje. Ai debutoi në kampionat nën drejtimin e trajnerit [[Helenio Herrera]] gjatë sezonit [[1960–61 Serie A|1960–61]], sëbashku me shumë të rinjë të tjerë, kundër [[Derby d'Italia|rivalëve]] të [[Juventus F.C.|Juventusit]] më 10 qershor 1961, duke shënuar golin e vetëm të ekipit të tij me penallti në një disfatë 9–1; ishte paraqitja e tij e vetme gjatë sezonit.<ref>{{cite web|url=https://lapsi.al/2018/12/05/nga-9-1-i-1961-tek-kartoni-i-kuq-per-vecino-juventus-inter-nje-histori-polemikash-dhe-armiqesie/|title=Nga 9-1 i 1961 tek kartoni i kuq për Vecino: Juventus-Inter një histori polemikash dhe armiqësie…|publisher=Lapsi.al|language=sq|date=5 dhjetor 2018|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> Herrera ishte bashkuar me Interin një vit më parë nga ekipi spanjoll [[FC Barcelona|Barcelona]], sëbashku me gjeneralin e mesfushës [[Luis Suárez Miramontes|Luis Suárez]], i cili shërbeu si organizatori kryesor i ekipit gjatë viteve 1960'. Interi i Herrerës në atë kohë përbëhej edhe nga [[Tarcisio Burgnich]] dhe [[Giacinto Facchetti]] si mbrojtësa, braziliani [[Jair da Costa|Jair]] si anësor, [[Mario Corso]] si mesfushor i majtë, [[Armando Picchi]] si mbrojtës i lirë, dhe Mazzola, i cili luajti në krah të djathtë të sulmit. Sëbashku, ata e transformuan Interin në ekipin më të mirë të Italisë, Evropës, dhe botës gjatë viteve 1960', i cili njihej si ''[[F.C. Internazionale Milano#Grande Inter (1960–1968)|Grande Inter]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2204330.html|title=The greatest teams of all time: Inter 1962–67|trans-title=Ekipet më të mira të të gjitha kohërave: Inter 1962–67|publisher=UEFA.com|language=en|author=Paolo Menicucci|date=27 maj 2015|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> Ata njiheshin për taktikën e famshme mbrojtëse të njohur si "[[catenaccio]]" si dhe aftësinë për të shënuar nga kundërsulme të shpejta dhe befasuese. Mazzola fitoi katër tituj të [[Serie A]] me Interin, përfshirë edhe dy rresht në vitet [[1964–65 Serie A|1965]] dhe [[1965–66 Serie A|1966]]; ai u shpall edhe [[Capocannoniere|golashënuesi më i mirë]] në të dytin me 17 gola, por atë vit humbën edhe rastin për të realizuar tripletën. Në vitin 1964, Mazzola shënoi dopietë për të ndihmuar Interin të mposhte [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]] në [[1963–64 Kupa Evropiane|finalen e Kupës Evropiane 1964]]. Me këtë fitore, Inter përsëriti suksesin e [[Derby della Madonnina|rivalëve]] të qytetit [[A.C. Milan|Milan]] të sezonit të kaluar. Ai u shpall golashënuesi më i mirë i turnamentit me 7 gola të shënuar sëbashku me dy lojtarë të tjerë.<ref name="ECC"/> Inter arriti të mbrojë titullin evropian në sezonin e ardhshëm, këtë herë duke mposhtur klubin portugez [[S.L. Benfica|Benfica]] në [[1964–65 Kupa Evropiane|finale]]. Në [[1965–66 Kupa Evropiane|sezonin 1965–66]], Inter arriti gjysëm-finalen ku u eliminua nga Real Madridi, që në fund fitoi turnamentin. Inter arriti një tjetër [[Finalja e Kupës Evropiane 1967|finale]] të Kupës Evropiane në [[1966–67 Kupa Evropiane|sezonin 1966–67]], por u mposhën nga [[Celtic F.C.|Celtic]] me rezultatin 2–1 pavarësisht se Mazzola zhbllokoi rezultatin me penallti në minutën e 7të.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1966/matches/round=950/match=62255/postmatch/lineups/index.html|title=Celtic 2-1 Internazionale|publisher=UEFA.com|language=en|accessdate=10 maj 2017}}</ref> Inter gjithashtu fitoi dy [[Kupa Ndërkontinentale]] rresht në vitet [[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]] dhe [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]], arritën edhe finalen e [[Coppa Italia|kupës]] në sezonin 1964–65, si dhe një vend të tretë në sezonin 1967–68; ai arriti sërisht një finale të Kupës Evropiane, këtë herë në edicionin [[1971–72 Kupa Evropiane|1971–72]], por pësuan sërisht disfatë, këtë herë nga [[AFC Ajax|Ajaxi]] 2–0.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/> {{Quote box|width=20%|align=right|quote="Unë luajta kundër babait tënd. Ti e bëre atë krenar, dhe unë dua të të jap ty fanellën time." |source =— Legjenda e [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] [[Ferenc Puskás]] duke folur me Sandro Mazzolën pasi Interi mposhti Real Madridin në finalen e Kupës Evropiane 1964.<ref>{{cite web|url=http://www.thehardtackle.com/2011/ii-grande-torino-to-la-grande-inter-the-tale-of-a-father-and-his-son/|title='The Heir Did Arrive' – The Story of Valentino And Sandro Mazzola|trans-title='Pasardhësi mbërriti' – Historia e Valentino dhe Sandro Mazzolës|publisher=The Hard Tackle|language=en|author1=Amlan Majumdar|date=29 tetor 2011|accessdate=30 maj 2015}}</ref>}} Në vitin 1971, pasi fitoi titullin e tij të fundit të [[Serie A]] dhe pas performancave të tij në Evropë, Mazzola u rendit i dyti në garën për Topin e Artë, mbrapa holandezit [[Johan Cruyff]]. Kjo ishte hera e parë që ai ishte në treshen finale dhe rezultati më i mirë i tij për këtë [[Topi i Artë|çmim]].<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio">{{cite web|url=http://www.enciclopediadelcalcio.it/MazzolaSandro.html|title=Mazzola, Sandro|publisher=enciclopediadelcalcio.it|language=it|accessdate=21 dhjetor 2016|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120734/http://www.enciclopediadelcalcio.it/MazzolaSandro.html|url-status=dead}}</ref> Mazzola u tërhoq nga futbolli profesionist në verën e vitit 1977, pasi kishte shërbyer si kapiten i Interit nga viti 1970 e deri në ditën e tërheqjes. Në fundin e karrierës së tij, Mazzola kishte fituar katër kampionate (1963, 1965, 1966 dhe 1971), dy [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]] (1964 dhe 1965), dy Kupa Ndërkontinentale (1964 dhe 1965) si dhe [[UEFA Euro 1968|UEFA Kampionatin Evropian 1968]], duke qënë gjithashtu golashënuesi më i mirë i Serie A në sezonin 1964–65.<ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Italy v Luxembourg (Genoa, 1973) - Mazzola and Rivera.jpg|parapamje|majtas|Mazzola sëbashku me [[Gianni Rivera|Gianni Riverën]]; të dy lojtarët ishin pjesë e politikës famkeqe ''staffetta'' të trajnerit [[Ferruccio Valcareggi|Valcareggi]] në [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1970]].]] Mazzola luajti 70 herë për [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]] në vitet 1963–1974, duke shënuar 22 gola.<ref name="figc">{{cite web|url=https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/dettaglio-convocato/?calciatoreId=46356&squadraId=12|title=Nazionale in cifre: Mazzola, Sandro|trans-title=Kombëtarja në shifra: Mazzola, Sandro|website=figc.it|publisher=FIGC|language=it|accessdate=20 prill 2015}}</ref> Debutimi i tij me kombëtaren erdhi në një ndeshje ndaj [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]] më 12 maj 1963, kur ai ishte vetëm 20 vjeç. Ai e kremtoi këtë debutim duke shënuar me penallti. Mazzola më pas përfaqsoi Italinë në [[1966 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1966]], ku ai ishte pjesë e ekipit të drejtuar nga [[Edmondo Fabbri]], duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve. Ai shënoi në ndeshjen hapëse të Italisë, në një fitore 2–0 ndaj [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]]; Italia u eliminua në fazën e grupeve. Arritja e tij më e madhe me ekipin kombëtar erdhi në vitin 1968, kur Italia fitoi [[UEFA Euro 1968|Kampionatin Evropian të atij viti]] në zhvilluar në shtëpi nën drejtimin e trajnerit [[Ferruccio Valcareggi]]. Mazolla shkëlqeu në këtë edicion, duke u zgjedhur në Ekipin e Turnamentit.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="Euro 1968-TOTT"/> Dy vite më pas, Italia mbërri në [[1970 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1970]] si kampjonja në fuqi e Kampionatit Evropian. Pavarësisht kësaj, në ekip kishte një problem; trajneri Valcareggi besonte se Mazzola nuk mund të luante sëbashku me yllin tjetër krijues të ekipit [[Gianni Rivera]], i cili kishte luajtur në një pozicion të ngjashëm me atë të Mazzolës te Milani, klubi rival i Interit. Ai besonte se vendosja e të dy lojtarëve në formacion do të prishte balancat e ekipit. Në fund, ishte Mazzola ai që u zgjodh të luante në formacion, duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve si titullar, kjo falë atleticizmit dhe shkallës së punës më superiore.<ref name="staffetta"/><ref name="pano"/> Italia e pati të vështirë të shënonte gjatë fazës së grupeve, dhe Mazzola pati të vështirë të rifitonte formën e tij në fushë pasi u sëmur me grip stomaku. Kjo gjë bëri që Valcareggi të merrte një vendim polemizues për raundin e dytë të turnamentit, një vendim të cilin ai e quajti "staffetta" (stafetë), duke i vendosur të dy lojtarët në formacion njëkohësisht.<ref name="staffetta">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2005/11/03/esce-mazzola-entra-rivera-cosi-la-staffetta.html|title=Esce Mazzola, entra Rivera così la staffetta ha fatto storia|trans-title=Del Mazzola, hyn Rivera kështu stafeta bëri histori|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Maurizio Crosetti|date=3 nëntor 2005|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref><ref name="pano">{{cite web|url=http://www.panorama.it/sport/calcio/compleanno-gianni-rivera/|title=70 anni di Rivera: gli auguri di Mazzola|trans-title=70 vitet e Riverës: urimi i Mazzolës|publisher=Panorama|language=it|date=14 gusht 2013|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Mazzola, i cili zotëronte një formë fizike më të mirë, kishte shpejtësi më të madhe dhe inteligjencë taktike më të mirë si dhe shënonte gola më shpesh nga të dy, do të luante si titullar në pjesën e parë, kurse Rivera do të hynte në pjesën e dytë, pasi lojtarët kundërshtar fillonin të lodheshin. Kjo do të lejonte organizatorin Rivera të kishte më shumë kohë në zotërimin e topit për të diktuar ritmin e lojës së ekipit të tij. Me këtë strategji, Italia mposhti vendin organizator [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikën]] në çerek-finale, dhe më pas Gjermaninë Perëndimore pas kohës shtesë në gjysëm-finale për të arritur finalen e Kupës së Botës për herë të parë pas 32 vitesh, ku do të përballeshin me [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilin]] e udhëhequr nga [[Pelé]]. Kjo ndeshje u portretizua si beteja midis futbollit sulmues dhe atij mbrojtës. Megjithatë, në ditën e ndeshjes, Valcareggi braktisi politikën e tij ''staffetta'' në pjesën e parë,<ref name="staffette">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/blog/mondiali_1970_de_felice.html|title=1970: Quando perdemmo le… staffette|trans-title=1970: Kur humbëm stafetën|publisher=Storie di Calcio|language=it|author1=Gianni De Felice|accessdate=8 dhjetor 2016|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220181648/http://storiedicalcio.altervista.org/blog/mondiali_1970_de_felice.html|url-status=dead}}</ref> e cila ishte në barazim 1–1, duke vendosur të përdorte Mazzolën deri në përfundim të ndeshjes, kjo për shkak të gjendjes fizike të pasigurt të disa prej lojtarëve të tij që kisin nisur ndeshjen si titullar pas fitores së lodhshme në gjysëm-finale. Rivera u aktivizua gjashtë minuta nga përfundimi, duke zëvëndësuar Roberto Boninsegnën, por Brazili tashmë po kryesonte 3–1.<ref name="6-minuti">{{cite web|url=http://storiedicalcio.altervista.org/blog/6_minuti_rivera.html|title=Messico 70 e quei 6 minuti che sconvolsero l'Italia|trans-title=Meksika 70 dhe ato 6 minuta që tronditën Italinë|publisher=Storie di Calcio|language=it|accessdate=4 dhjetor 2016|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220071825/http://storiedicalcio.altervista.org/blog/6_minuti_rivera.html|url-status=dead}}</ref> Dy yjet më të mëdhenjë taktikë të Italisë, Mazzola dhe Rivera, më në fund ishin në fushë sëbashku; shumë njerëz besonin se ata të dy duhet t'a nisnin sëbashku ndeshjen si titullar. Brazili triumfoi 4–1 dhe u shpall kampione e Kupës së Botës për herë të tretë në historinë e tyre.<ref name="VIGILIA MUNDIAL">{{cite web|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1986/05/30/vigilia-mundial-pensando-al-70.html|title=VIGILIA MUNDIAL PENSANDO AL '70|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Gianni Brera|date=30 maj 1986|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref><ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="staffette"/> Katër vite më vonë, Valcareggi i përdori të dy lojtarët në [[1974 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1974]], por skuadra mbimoshë e Italisë nuk u paraqit siç duhet dhe u eliminua që në fazën e grupeve të turnamentit.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/> ==Profili i lojtarit== [[Skeda:Inter Milan v AC Fiorentina - San Siro, 1960s - Sandro Mazzola.jpg|parapamje|majtas|250px|Mazzola duke luajtur për ''Nerazzurrit'' në vitet 1960.]] Mazzola konsiderohet të jetë një lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave dhe një nga më të mirët e gjeneratës së tij.<ref name="lastampa"/> Një lojtar i shpejtë, i shkathtë, i talentuar, energjitik dhe me inteligjencë taktike, ai ishte i aftë të luante në disa pozicione në sulm. I njohur për atleticizmin e tij, punën në mbrojtje, dhe aftësitë akrobatike në ajër,<ref name="dribbling alla malinconia">{{cite web|url=http://milano.corriere.it/milano/notizie/cronaca/12_novembre_6/bar-sport-sandro-mazzola-2112575866666.shtml|title=Sandro Mazzola, quando il calcio era un dribbling alla malinconia|trans-title=Sandro Mazzola, kur futbolli ishte një driblim në melankoli|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Carlo Baroni|date=6 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> Mazzola e nisi karrierën e tij si [[Mesfushori (futboll)|mesfushor qëndror]], por më pas transformua në një [[Sulmuesi (futboll)|sulmues të djathtë]] nën drejtimin e trajnerit Herreira, ku u bë edhe i famshëm, duke e vendosur veten si një lojtarët më të mirë të botës në atë pozicion;<ref name="Sandro Mazzola, 70 anni">{{cite web|url=http://www.corriere.it/sport/12_novembre_01/mazzola-compleanno-70-bocci-monti_2678aa24-2417-11e2-9217-937e87f32cd3.shtml|title=Sandro Mazzola, 70 anni: "Dicevano che non sarei mai stato come papà"|trans-title=Sandro Mazzola, 70 vjeç: "Ata thanë se nuk do të isha kurrë si babai"|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author1=Alessandro Bocci|author2=Fabio Monti|date=1 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> ai ndonjëherë luante edhe si qëndër-sulmues, anësor, si sulmues kryesor dhe në raste të rralla si sulmues i dytë.<ref name="panorama">{{cite web|url=https://www.panorama.it/sport/calcio/mazzola-70-anni-suarez/|title=Mazzola fa 70. Suarez: 'Sandro, sei rovinato'|trans-title=Mazzola bën 70. Suarez: 'Sandro, je shkatërruar'|publisher=Panorama|language=it|author1=Dario Pelizzari|date=8 nëntor 2012|accessdate=7 nëntor 2017}}</ref> Në karrierën e tij të mëvonshme, ai humbi pak nga shpejtësia dhe ekujlibri i tij, duke bërë që të zhvendosej më në qëndër në rolin e organizatorit si mesfushor sulmues, ku ndihmohej nga rrezja e tij e pasimit, vizioni, teknika dhe kontrolli i mirë i topit; këto aftësi bënin që ai të luante pa problem në role më të tërhequra në mesfushë, përsëri si organizator.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="VIGILIA MUNDIAL"/><ref name="nazionaleitalianacalcio"/><ref name="treccani2"/> Pavarësisht se zuri një rol krijues më të tërhequr në shumicën e karrierës së tij, Mazzola gjithashtu njihej si një bomber në vitet kur luajti si sulmues, kjo falë instiktit, gjuajtjeve të fuqishme dhe të sakta nga brënda dhe jashtë zone,<ref name="panorama"/> si dhe aftësisë për të llogaritur vrapimet sulmuese dhe për të qënë në vendin dhe kohën e duhur për të finalizuar pasimet e shokëve të skuadrës.<ref name="treccani2">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/alessandro-mazzola_(Enciclopedia-dello-Sport)/|title=Mazzola, Alessandro (Sandro)|publisher=Treccani: Enciclopedia dello Sport|date=2002|language=it|author1=Gigi Garanzini|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Këto aftësinë bënë që ai të shpallej shënuesi më i mirë i Serie A në vitin 1965. Megjithatë, Mazzola u vlerësua më shumë gjatë kulmit të karrierës së tij për shpejtësinë e tij të jashtzakonshme,<ref name="dribbling alla malinconia"/> nxitimin, rezistencën, driblimet, aftësitë taktike dhe balancën, në veçanti kur ai vraponte me shpejtësi të plotë me topin në këmbë; shpejtësia e tij, e kombinuar me kontrollin e topit të shkëlqyer e lejonte atë që të kalonte dhe mposhte mbrojtësit kundërshtar me lehtësi gjatë ndeshjeve, si në rastet një-kundër-një ashtu edhe gjatë inkursioneve personale.<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/><ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/><ref name="enciclopediadelcalcio"/><ref name="nazionaleitalianacalcio">{{cite web|url=http://www.nazionaleitalianacalcio.it/mazzola.a.htm|title=Alessandro Mazzola|language=it|accessdate=13 shtator 2014|archive-date=15 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015005741/http://www.nazionaleitalianacalcio.it/mazzola.a.htm|url-status=dead}}</ref> Përveç aftësive të tij si futbollist, Mazzola shquhej edhe për personalitetin e tij, karakterin e fortë, mentalitetin, vendosmërinë dhe lidershipin.<ref name="panorama"/> ==Tërheqja== [[Skeda:Alessandro Mazzola 2008.jpg|parapamje|djathtas|Mazzola në vitin 2008.]] Pasi u tërhoq nga futbolli, Mazzola kishte një pozicion ekzekutiv te Interi, nga viti 1977 e deri në 1984, dhe më pas te [[Genoa C.F.C.|Genoa]].<ref name="treccani1">{{cite web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/sandro-mazzola/|title=Mazzòla, Sandro|publisher=Treccani: Enciclopedie on line|language=it|accessdate=21 dhjetor 2016}}</ref> Nga viti 1995 e deri në 1999, ai u rikthye te Interi në rolin e drejtorit sportiv, para se të zëvëndësohej nga ish shoku i tij i skuadrës [[Gabriele Oriali]]. Në periudhën 2000–03, ai punoi si drejtori sportiv i Torino.<ref name="treccani1"/> Mazzola gjithashtu ka punuar si komentator te kanali [[Rai Sport 1|Rai Sport]]. Ai mban rekordin unik e të qënit komentator në finalen e Kupës së Botës 1982 sëbashku me Luigi Colombon e Telemontecarlos (finalja e parë e transmetuar në televizion komercial) dhe Kupës së Botës 2006 sëbashku me Marco Civolin e RAI-t, të dyja të fituara nga Italia.<ref name="Corriere: Sandro Mazzola"/> ==Jashtë futbollit== Më 3 korrik 1968, Mazzola krijoi [[Shoqata e Futbollistëve Italianë|Shoqatën e Futbollistëve Italianë]] (AIC) në [[Milano]], sëbashku me disa lojtarë të tjerë si [[Giacomo Bulgarelli]], Gianni Rivera, [[Ernesto Castano]], [[Giancarlo De Sisti]], [[Giacomo Losi]] dhe [[Sergio Campana (futbollist)|Sergio Campana]], i cili ishte tërhequr sëfundmi. Campana ishte gjithashtu avokat dhe u vendos si presideni i shoqatës.<ref name="history">{{cite web|url=http://www.assocalciatori.it/Aicstruttura/Lastoria/tabid/64/language/it-IT/Default.aspx|title=La storia|trans-title=Historia|work=assocalciatori.it|publisher=Associazione Italiana Calciatori|language=it|url-status=dead|df=dmy-all|access-date=22 dhjetor 2019|archive-date=30 shtator 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110930102150/http://www.assocalciatori.it/Aicstruttura/Lastoria/tabid/64/language/it-IT/Default.aspx}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0400|title=Sandro Mazzola|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/32406-sandro-mazzola|title=Sandro Mazzola|publisher=Football Database|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/sandro-mazzola/|title=Sandro Mazzola|publisher=WorldFootball.net|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Githsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="18"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[1960–61 Serie A|1960–61]] |rowspan="17"|[[Serie A]] |1||1||0||0||0||0||colspan="2"|—||1||1 |- |[[1961–62 Serie A|1961–62]] |1||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[1962–63 Serie A|1962–63]] |23||10||1||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||11 |- |[[1963–64 Serie A|1963–64]] |30||9||0||0||9<ref group="lower-alpha" name="EUC">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupën e Evropiane]]</ref>||7||colspan="2"|—||39||16 |- |[[1964–65 Serie A|1964–65]] |33||17||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||3||2<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa Ndërkontinentale|Kupën Ndërkontinentale]]</ref>||1||43||21 |- |[[1965–66 Serie A|1965–66]] |30||19||1||0||4<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||1||2<ref group="lower-alpha" name="INT"/>||2||37||22 |- |[[1966–67 Serie A|1966–67]] |30||17||2||2||10<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||3||colspan="2"|—||42||22 |- |[[1967–68 Serie A|1967–68]] |28||6||9||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||8 |- |[[1968–69 Serie A|1968–69]] |29||7||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||7 |- |[[1969–70 Serie A|1969–70]] |28||4||5||1||10<ref group="lower-alpha" name="FAI">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa e Panaireve|Kupën e Panaireve]]</ref>||1||colspan="2"|—||43||6 |- |[[1970–71 Serie A|1970–71]] |29||7||3||2||1<ref group="lower-alpha" name="FAI"/>||0||3<ref group="lower-alpha">Të gjitha ndeshjet në [[Kupa Anglo-Italiane|Kupën Anglo-Italiane]]</ref>||1||36||10 |- |[[1971–72 Serie A|1971–72]] |28||7||9||2||9<ref group="lower-alpha" name="EUC"/>||2||colspan="2"|—||46||11 |- |[[1972–73 Serie A|1972–73]] |26||2||9||4||6<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||0||colspan="2"|—||41||6 |- |[[1973–74 Serie A|1973–74]] |26||4||10||3||2<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||38||7 |- |[[1974–75 Serie A|1974–75]] |23||3||7||0||4<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||34||3 |- |[[1975–76 Serie A|1975–76]] |25||2||10||4||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||6 |- |[[1976–77 Serie A|1976–77]] |28||1||9||3||2<ref group="lower-alpha" name="UEF"/>||0||colspan="2"|—||39||4 |- !colspan="2"|Gjithsej !418!!116!!80!!14!!63!!17!!7!!4!!568!!161 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !418!!116!!80!!14!!63!!17!!7!!4!!568!!161 |} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== [[Skeda:Italy Team (Coverciano, 1974) - S. Mazzola, F. Valcareggi, F. Capello.jpg|parapamje|Mazzola në vitin 1974 sëbashku me trajnerin Valcareggi dhe shokun e skuadrës [[Fabio Capello|Capello]].]] Burimi:<ref name="figc"/><ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=13375|title=Alessandro Mazzola|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=17 shkurt 2019}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=12|[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] |1963||4||1 |- |1964||3||3 |- |1965||8||6 |- |1966||9||5 |- |1967||3||3 |- |1968||5||0 |- |1969||4||2 |- |1970||10||2 |- |1971||5||0 |- |1972||8||0 |- |1973||6||0 |- |1974||5||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!70!!22 |} ==Trofe== [[Skeda:Italia-Brasile - Pelé + Sandro Mazzola.jpg|parapamje|Sandro Mazzola, pas debutimit të tij me Italinë, sëbashku me [[Pelé]]n.]] ===Klube=== ;Inter<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[Serie A]]: [[1962–63 Serie A|1962–63]], [[1964–65 Serie A|1964–65]], [[1965–66 Serie A|1965–66]], [[1970–71 Serie A|1970–71]] *[[UEFA Liga e Kampioneve|Kupa Evropiane]]: [[1963–64 Kupa Evropiane|1963–64]], [[1964–65 Kupa Evropiane|1964–65]] *[[Kupa Ndërkontinentale]]: [[Kupa Ndërkontinentale 1964|1964]], [[Kupa Ndërkontinentale 1965|1965]] ===Kombëtarja=== ;Italia<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionati Evropian]]: [[UEFA Euro 1968|1968]] *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[1970 FIFA Kupa e Botës|1970]] (finalist) ===Personale=== *[[Capocannoniere|Golashënuesi më i mirë i Serie A]]: [[1964–65 Serie A|1964–65]] (17 gola)<ref name="Storie di Calcio: Sandro MAZZOLA"/> *[[Lista e golashënuesve më të mirë të UEFA Ligës së Kampioneve|Golashënuesi më i mirë i Kupës Evropiane]]: [[1963–64 Kupa Evropiane|1963–64]] (sëbashku me [[Vladica Kovačević]] dhe [[Ferenc Puskás]]) 7 gola<ref name="ECC">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/ec/ec196364det.html|title=European Champions' Cup and Fairs' Cup 1963–64 – Details|trans-title=Kupa Evropiane e Kampioneve dhe Kupa e Panaireve 1963–64 – Detajet|publisher=RSSSF|language=en|author1=Marcel Haisma|author2=Antonio Zea|date=9 janar 2008|accessdate=29 prill 2015}}</ref> *[[FIFA XI]]: 1967<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-xi.html|title=FIFA XI´s Matches – Full Info|trans-title=Ndeshjet e FIFA XI – Info e plotë|publisher=RSSSF|language=en|accessdate=22 dhjetor 2019}}</ref> *[[Çmimet e UEFA Kampionatit Evropian#Ekipi i Turnamentit|Ekipi i Turnamentit në UEFA Kampionatin Evropian]]: [[UEFA Euro 1968|1968]]<ref name="Euro 1968-TOTT">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=1602162.html|title=1968 team of the tournament|trans-title=Ekipi i turnamentit 1968|publisher=UEFA|language=en|date=1 prill 2011|accessdate=29 prill 2015}}</ref> *[[Topi i Artë]] (vendi i 2të): [[Topi i Artë 1971|1971]]<ref name="Ballon d'Or 1971">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy71.html|title=European Footballer of the Year ("Ballon d'Or") 1971|trans-title=Futbollisti Evropian i Vitit ("Topi i Artë") 1971|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]]|language=en|author=José Luis Pierrend|date=7 prill 2005|accessdate=25 dhjetor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090118061646/http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy71.html|archivedate=18 janar 2009|url-status=live}}</ref> *[[Holli i Famës në Futbollin Italian]]: 2014<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/27-10-2015/hall-of-fame-vialli-mancini-facchetti-ronaldo-herrera-agnelli-tardelli-ferlaino-130676725232.shtml|title=Hall of fame, 10 new entry: con Vialli e Mancini anche Facchetti e Ronaldo|trans-title=Holli i famës, 10 hyrje të reja: me Viallin dhe Mancinin gjithashtu edhe Facchetti dhe Ronaldo|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=27 tetor 2015|accessdate=27 tetor 2015}}</ref> == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} *[https://web.archive.org/web/20190328181220/https://thesefootballtimes.co/2015/06/08/sandro-mazzola-tragedy-to-triumph/ Sandro Mazzola: from tragedy to triumph (Sandro Mazzola: nga tragjedia te triumfi)] te thesefootballtimes.co *[http://archivio.inter.it/cgi-bin/giocatori-scheda?codice=G0400&L=it Arkiva e Interit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717161433/http://archivio.inter.it/cgi-bin/giocatori-scheda?codice=G0400&L=it |date=17 korrik 2011 }} {{Golashënuesit e Serie A|state=collapsed}} [[Kategoria:Lindje 1942]] [[Kategoria:Vdekje 2026]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1966]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 1968]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1970]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 1974]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian]] {{Artikull i mirë|dita=03|muaj=12|viti=2024}} r8qxaoofxecte1hwrhp0j0vxyz5ac96 0 198624 3043733 2950282 2026-09-19T07:59:14Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3043733 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Mehmet Hetemaj | image = Mehmet Hetemaj 2.jpg |image_size = 250px | birth_date = 8 dhjetor 1987 | birth_place = [[Skënderaj]], [[Kosova|Kosovë]] | height = 1.85 m. | position = [[Mesfushori|Mesfushor mbrojtës]] | currentclub = [[Seinäjoen Jalkapallokerho|SJK]] | clubnumber = 58 | youthyears1 = 1996-2006 | youthclubs1 = [[Helsingin Jalkapalloklubi|HJK Helsinki]] | years1 = 2005–2007 | clubs1 = [[Helsingin Jalkapalloklubi|HJK Helsinki]] | caps1 = 17 | goals1 = 1 | years2 = 2007 | clubs2 = → [[FC Viikingit|Viikingit]] (huazim) | caps2 = 10 | goals2 = 0 | years3 = 2008–2010 | clubs3 = [[Panionios F.C.|Panionios]] | caps3 = 11 | goals3 = 0 | years4 = 2009 | clubs4 = → [[Thrasyvoulos F.C.|Thrasyvoulos]] (huazim) | caps4 = 9 | goals4 = 0 | years5 = 2009–2010 | clubs5 = → [[U.C. AlbinoLeffe|AlbinoLeffe]] (huazim) | caps5 = 23 | goals5 = 1 | years6 = 2010–2014 | clubs6 = [[U.C. AlbinoLeffe|AlbinoLeffe]] | caps6 = 76 | goals6 = 0 | years7 = 2012–2013 | clubs7 = → [[Reggina Calcio|Reggina]] (huazim) | caps7 = 29 | goals7 = 0 | years8 = 2014 | clubs8 = → [[FC Honka|Honka]] (huazim) | caps8 = 16 | goals8 = 1 | years9 = 2014 | clubs9 = → [[A.C. Monza Brianza 1912|Monza]] (huazim) | caps9 = 17 | goals9 = 0 | years10 = 2015– | clubs10 = [[Seinäjoen Jalkapallokerho|SJK]] | caps10 = 37 | goals10 = 2 | nationalyears1 = 2007–2009 | nationalteam1 = Finlanda U21 | nationalcaps1 = 18| nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2009– | nationalteam2 = [[Kombëtarja finlandeze e futbollit|Finlanda]] | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2014– | nationalteam3 = [[Kombëtarja kosovare e futbollit|Kosova]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 0 }} '''Mehmet Hetemaj''' (lindi më 8 dhjetor 1987) është futbollist finlandezë me prejardhje shqiptare. Ai luan në skuadrën [[Seinäjoen Jalkapallokerho|SJK]]. Para se të themelohet [[Kombëtarja kosovare e futbollit|kombëtarja kosovare]], ai ka përfaqësuar [[Kombëtarja finlandeze e futbollit|kombëtaren finlandeze]]. ==Karriera== Mehmeti ka filluar karrierën e tij në skuadrën [[Helsingin Jalkapalloklubi|HJK Helsinki]] ku luajti 17 ndeshje nga viti 2006 deri në vitim 2007. Gjatë sezonit 2007, ai shkoi në skuadrën [[FC Viikingit|Viikingit]] si huazim ku luajti 9 ndeshje. Në vitin 2008, Mehmeti pranoi të shkojë në skuadrën greke [[Panionios F.C.|Panionios]]. Në qershor 2009, ai shkoi në skuadrën italiane [[U.C. AlbinoLeffe]] si huazim. ==Karriera ndërkombëtare== ===Finlandë=== Mehmeti luajti për herë të parë për [[Kombëtarja finlandeze e futbollit|kombëtaren finlandeze]] kundër [[Kombëtarja japoneze e futbollit|kombëtares japoneze]] në shkurt të vitit 2009. Ai u thirrë pësëri për të luajtur në maj të vitit 2010 kundër [[Kombëtarja estoneze e futbollit|Estonisë]]. ===Kosovë=== Mehmeti luajti për herë të parë për [[Kombëtarja kosovare e futbollit|kombëtaren kosovare]] kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|kombëtares turke]] në maj 2014.<ref>http://www.tff.org/default.aspx?pageID=471&ftxtID=20671</ref> ==Jeta personale== Mehmeti lindi në [[Skënderaj]], [[Kosova|Kosovë]] dhe shkoi në [[Finlanda|Finlandë]] në vitin 1992. Ata së pari kanë qenë në [[Oulu]], por më vonë u zhvendosën për në [[Helsinki|Helsinkë]] për shkak motit dhe për shkak se babai i tij ka astmën. Ai ka një [[Përparim Hetemaj|vëlla të madh]] i cili është po ashtu futbollist dhe dy motra.<ref name="ylioppi">{{cite web|url=http://ylioppilaslehti.fi/2007/05/perhepoika-ja-suuri-suu/|title=Perhepoika ja suuri suu|publisher=[[Ylioppilaslehti]]|date=11 maj 2007|accessdate=1 shkurt 2015|language=fi}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Referime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Hetemaj, Mehmet}} [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Futbollistë finlandezë]] [[Kategoria:Futbollistë kosovarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren finlandeze]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren kosovare]] [[Kategoria:Futbollistë në U.C. AlbinoLeffe]] [[Kategoria:Futbollistë në HJK Helsinki]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Honka]] [[Kategoria:Futbollistë në Panionios F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Thrasyvoulos F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie B]] [[Kategoria:Futbollistë në Veikkausliiga]] [[Kategoria:Futbollistë në Superliga Greke]] naj79wh3egedtisoe839qe2ht291ell 1 212296 3043606 2778828 2026-09-18T23:33:17Z Leutrim.P 113691 3043606 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Amerika Veriore/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} isdxlh08p7o92jl2kd7r3l14tqmivt7 0 215374 3043592 3039321 2026-09-18T23:23:52Z Leutrim.P 113691 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-49919-24|~2026-49919-24]]) dhe riktheu versionin 3038686 nga Leutrim.P: tekst jo enciklopedik 3043592 wikitext text/x-wiki '''Luan Haradinaj''' ([[17 Nëntor]] [[1973]] – [[6 Maj]] [[1997]]) ishte një ushtar dhe luftëtar i shquar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]]. Lindi më [[17 nëntor]] [[1973]] në fshatin [[Gllogjani|Gllogjan]] të [[Deçani|Komunës së Deçanit]] dhe ra dëshmorë më [[6 maj]] [[1997]] gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në vendin e quajtur [[Qafa e Prushit]], në kufirin e asaj kohe të Jugosllavisë dhe Shqipërisë. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Luan Haradinaj | image = [[Skeda:Luan Haradinaj statue, Deçan.jpg|340px]] | caption = Shtatorja e Heroit Luan Haradinaj në Deçan | birth_date = 17 Nëntor 1973 | birth_place = [[Gllogjan]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 6 Maj 1997 | death_place = [[Qafa e Prushit]], kufiri [[Kosovë]]–[[Shqipëri]] | nickname = | birthname = | allegiance = *[[Skeda:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] *[[File:Flag of Albania.svg|30px]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1993 – 1997 | rank = Shefi i Logjistikës<br>[[Gjeneral|Gjeneral Brigade]] | servicenumber = | unit = | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Beteja e Qafë Prushit]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Dëshmorë shqiptarë]] ==Jeta e hershme== Familja Haradinaj e Gllogjanit është ndër familjet më të njohura të historisë sonë kombëtare, sidomos prej Lidhjes Shqiptare të Prizrenit e deri në epopenë e lavdishme të luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Rezistenca e Haradinajve kundër pushtuesve të ndryshëm të trojeve të Shqipërisë është e mirënjohur. Në fillim të viteve ’81, të frymëzuar nga mësuesi, patrioti e kushëriri i Luanit, Ismail Haradinaj, kontributi i vëllezërve Haradinaj në luftën tonë çlirimtare kundër barbarisë serbe, shënon njërën ndër faqet më të ndritura të historisë sonë më të re, jo vetëm në Dukagjin. Luan Haradinaj ka qenë djali i tretë me radhë nga shtatë bijtë e tri vajzat e babë Hilmiut dhe nënës Rukie. Ai lindi në fshatin Gllogjan të komunës së Deçanit më 17 nëntor të vitit 1973. Luani mësimet fillestare i mori në Rrezarë, (ish-Isniq). Ishte nxënës i zellshëm, i zgjuar dhe tejet i vëmendshëm. Natyra e kishte pajisur me tipare fizike shumë të harmonishme. Ishte kurdoherë i buzëqeshur, i çiltër dhe i dashur. Në vitin shkollor 1988-1989, regjistrohet në gjimnazin “Vëllezërit Frashëri” të Deçanit, të cilin pas katër vjetësh e kryen me sukses të shkëlqyeshëm. Në vitin shkollor 1992-1993, Luan Haradinaj regjistrohet në Fakultetin e Kulturës Fizike, në Universitetin e Tiranës. Asokohe i kishte filluar studimet në Shqipëri, por interesimi i tij parësor ishte angazhimi për t’i dhënë impulse të reja lëvizjes së rezistencës në Kosovë. Luani ka qenë në kontakt me grupet ilegale guerile, të cilat qysh nga viti 1991 kishin shkuar në Shqipëri me qëllim të stërvitjeve dhe aftësimit ushtarak. Ai i takon brezit të parë të rinisë dukagjinase, që mori përsipër furnizimin me armë të ideatorëve të luftës çlirimtare, të shokëve të tij më të ngushtë me të cilët sa e sa herë ilegalisht e kishte kaluar kufirin, duke sjellë armë për grupet e para të çlirimtarëve, jo vetëm në Gllogjan e në Dukagjin. ==Karriera Ushtarake== Luani me vëllanë e tij Shkëlzenin dhe me bashkëmendimtarë të tjerë ishin ndër pjesëtarët e bërthamave të para të rezistencës së armatosur në Dukagjin qysh nga nëntori i vitit 1993. Prej asaj kohe, Luan Haradinaj me vëllezër, veçmas me Ramushin, Shkëlzenin, Dautin dhe me shokët e idealit, si: Lahi Brahimaj, Agim Zeneli, Adrian Krasniqi, me tërë forcën e tij djaloshare iu kishte rrekur punës në organizimin e grupeve të armatosura. Duke qenë se kishte treguar zell të veçantë, por edhe shkathtësi të jashtëzakonshme organizative, Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, qysh në vitin 1994, i cakton detyrën e shefit të logjistikës. Luan Haradinaj me vëllezër e shokë të idealit, përveç punës në furnizimin me armatim të luftëtarëve të ardhshëm të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ka marrë pjesë edhe në organizimin dhe kryerjen e një mori aksionesh luftarake kundër policisë serbe, sidomos nëpër pika strategjike dhe mbi stacione policore, si në Baballoq, në Isniq, në Deçan, në Junik, Hylaj e në vendqëndrime të tjera të forcave armike. Luani shquhej në mesin e shokëve për çiltëri, afëri, solidarësi e mbi të gjitha për kujdesin që tregonte për ta, me rastin e kalimit ilegal të kufirit. Pasi që hapërimi i tij çlirimtar nuk ishte ndalur vite të tëra, ai kishte mësuar përmendësh shtigjet nga ku duhej kaluar, andej ishte kurdoherë në çetat e para të çlirimtarëve. Gjatë qëndrimit të tij në Shqipëri, Luani ishte njoftuar me një rreth të gjerë të bashkëluftëtarëve, nga të gjitha trojet e robëruara të Shqipërisë, veçmas të Kosovës. Luani ka mbajtur kontakte edhe me komandantin legjendar të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Adem Jashari, pastaj me Hashim Thaçin nga Buroja e Drenicës, me Sahit dhe Musë Jasharin nga Prekazi, me Rexhep Selimin dhe Sylejman Selimin nga Açareva, me Abedin Rexhën, me Fehmi Lladrovcin e Ramiz Lladrovcin e me shumë trima të tjerë të Drenicës. Ka mbajtur kontakte me Zahir Pjazitin e Ilir Konushevcin nga Llapi, me Mujë Krasniqin e Ali Krasniqin nga Çabiqi dhe me luftëtarë të tjerë të Dukagjinit si: Adrian Krasniqi, Edmond Hoxha, Sadri Zneli, Lahi Brahimaj e të tjerë. Kontributi i vëllezërve Haradinaj në zgjerimin dhe konsolidimin e radhëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës është gjithsesi një kapitull shumë i rëndësishëm i luftës sonë për liri, ndërsa vrulli, temperamenti, zgjuarsia e vendosmëria e Luan Haradinajt, kanë mbetur të pashlyeshme në kujtesë të të gjithë bashkëluftëtarëve të tij dhe të të gjithë atyre që e kanë njohur. Në përballje me forcat okupatore në pranverë të vitit 1997, grupe të shumta çlirimtarësh venin e vinin nga Kosova në Shqipëri dhe nga Shqipëria në Kosovë, edhe pse forcat okupatore serbe kishin bërë përforcime në të gjitha vendkalimet, shtegtarët dhe shpëtimtarët e parë të lirisë kishin depërtuar shtigjeve, të cilat nuk i kontrollonin dot ushtria e policia okupatore. Kufiri më i ruajtur dhe më i përforcuar në botë, kufiri që asokohe i ndante në mes për mes trojet e Shqipërisë Etnike, megjithatë kishte filluar të bëhej i kalueshëm për çlirimtarët, në çdo stinë të vitit, në çdo kohë të ditës apo natës. ==Vdekja== Më 6 maj të vitit 1997, Luan Haradinaj së bashku me të vëllanë, Ramushin, dhe me Fehmi Lladrovcin dhe Xhevë Krasniqin-Lladrovcin, Ilaz Kodrën, Abedin Rexhën, Selim Krasniqin, Rafet Ramën, Ramiz Lladrovcin, Emrush Xhemajlin, Ali Ahmetin, Gani Ramën e të tjerë, ishin nisur në rrugë për të kaluar kufirin afër fshatit Vlahne të Hasit, në drejtim të Kuzhinit. Atë ditë, forcat okupatore kishin zënë pusi, ndërsa Luani, i cili u printe bashkëluftëtarëve, bie i pari në pritë të forcave ushtarake e policore jugosllave. Me këtë rast plagoset rëndë Rafet Rama, ndërsa lehtë plagoset Ramush Haradinaj dhe Fehmi Lladrovci. Në ato momente kishte filluar përleshja e armatosur. Forcat okupatore kishin goditur me armë të rënda të artilerisë, me qëllim të t’i asgjësonin të gjithë luftëtarët shqiptarë. Pas përpjekjeve të shumta dhe kundërsulmit të furishëm të çlirimtarëve, Ramush Haradinaj arrin t’i afrohet trupit të vëllait. Pasi e sheh të shtrirë dhe me plagë në kokë e fytyrë, konstaton se Luani kishte rënë. Nën breshërinë e pandalshme të granatave dhe të plumbave të armikut, Ramush Haradinaj arrin ta tërheq trupin e pajetë të vëllait. Pas katër orë rrugëtimi, me rastin e tërheqjes, Ramushi me bashkëluftëtarë e bartin mbi supe trupin e Luan Haradinajt dhe shkojnë ne fshatin Vlahne. Atje, me dhembje të thellë në shpirt, me nderime varroset trupi i dëshmorit të kombit, Luan Haradinaj. Vëllezërit, shokët dhe bashkëluftëtarët e tij, vazhdojnë rrugën çlirimtare deri më 21 qershor 1999, kur nga Kosova dëbohen përgjithmonë gjakësorët serbë. ==Trashëgimi== Më 24 gusht të vitit 1999, trupin e dëshmorit Luan Haradinaj, vëllezërit dhe bashkëluftëtarët e nxjerrin nga vendvarrimi në Vlahne dhe e rivarrosin në fshatin e tij të lindjes, në Qëndresën (ish-Gllogjan) heroike, që gjatë luftës çlirimtare kishte shkruar sa e sa faqe heroizmi e lavdie. Në nderim dhe përkujtim të veprës së tij shkëlqimtare, Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, luftëtarin dhe strategun Luan Haradinaj, pas rënies, e ka graduar në Gjeneralmajor. Emri i dëshmorit të merituar të kombit, Luan Haradinaj, është përjetësuar në monumente lavdie, në pllaka e shtatore, që për jetë do të përhapin rreze lirie e atdhedashurie. ==Referencat== {{DEFAULTSORT:Haradinaj, Luan}} [[Kategoria:Lindje 1973]] [[Kategoria:Vdekje 1997]] [[Kategoria:Njerëz nga Deçani]] gw7qpjnwpclk6racm70jo261b5tbofe 0 219072 3043650 2863260 2026-09-19T01:34:25Z Sadsadas 51943 /* Lidhje të jashtme */ 3043650 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Hakan Çalhanoğlu | image = AUT vs. TUR 2016-03-29 (342).jpg | image_size = 220 | fullname = Hakan Çalhanoğlu | birth_date = {{birth date and age|8|2|1994|df=y}} | birth_place = [[Manhajmi|Manhajm]], [[Gjermania|Gjermani]] | height = 1.78 m | position = [[Mesfushori|Mesfushor sulmues]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 20 | youthyears1 = | youthclubs1 = 1. FC Turanspor Mannheim | youthyears2 = | youthclubs2 = Polizei SC Mannheim | youthyears3 = 2001–2009 | youthclubs3 = [[SV Waldhof Mannheim]] | youthyears4 = 2009–2011 | youthclubs4 = [[Karlsruher SC]] | years1 = 2011–2013 | clubs1 = [[Karlsruher SC]] | caps1 = 50 | goals1 = 17 | years2 = 2013–2014 | clubs2 = [[Hamburger SV]] | caps2 = 32 | goals2 = 11 | years3 = 2014–2017 | clubs3 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | caps3 = 79 | goals3 = 17 | years4 = 2017–2021 | clubs4 = [[A.C. Milan|Milan]] | caps4 = 135 | goals4 = 22 | years5 = 2021– | clubs5 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps5 = 101 | goals5 = 24 | nationalyears1 = 2010 | nationalteam1 = Turqia U16 | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 1 | nationalyears2 = 2010–2011 | nationalteam2 = Turqia U17 | nationalcaps2 = 11 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2011–2013 | nationalteam3 = Turqia U19 | nationalcaps3 = 15 | nationalgoals3 = 5 | nationalyears5 = 2012–2013 | nationalteam5 = Turqia U20 | nationalcaps5 = 8 | nationalgoals5 = 1 | nationalyears6 = 2012–2014 | nationalteam6 = Turqia U21 | nationalcaps6 = 2 | nationalgoals6 = 0 | nationalyears7 = 2013– | nationalteam7 = [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] | nationalcaps7 = 59 | nationalgoals7 = 13 | club-update = 27 Qershor 2019 | nationalteam-update = 27 Qershor 2019 }} '''Hakan Çalhanoğlu''' (lindi më 8 shkurt 1994) është futbollistë turk i cili luan për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe për [[Kombëtarja turke e futbollit|kombëtaren turke]]. Ai është i njohur për gjuajtjet e lira, duke kopjuar teknikën e [[Cristiano Ronaldo]]s dhe [[Juninho Pernambucano|Juninhos]],<ref>{{cite web|author1=Alistair Tweedale|title=Cristiano Ronaldo free-kick goals are rare, show WhoScored.com stats|url=http://www1.skysports.com/football/news/11095/9804389/cristiano-ronaldo-free-kick-goals-are-rare-show-whoscoredcom-stats|accessdate=16 prill 2015|publisher=Sky Sports|language=en|date=14 prill 2015}}</ref> si dhe për gjuajtjet e fuqishme nga distanca të largëta. ==Karriera me klube== ===Karlsruher SC=== Hakan filloi karrierën me [[Karlsruher SC]] në [[2. Bundesliga]], edhe pse ata u larguan në [[3. Liga]] në fund të sezonit të parë. ===Hamburger SV=== Më 11 gusht 2013, Hakan luajti për herë të parë për klubin [[Hamburger SV]], ku skuadra e filloi sezonin me barazim 3-3 kundër [[FC Schalke 04]]. Ai e filloi ndeshjen dhe u zëvendësua nga [[Dennis Aogo]] pas 74 minutave.<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/294912/report|title=Schalke make point|trans-title=Schalke arrin një pikë|publisher=Sky Sports|language=en|date=11 gusht 2013|accessdate=16 prill 2015}}</ref> Më 31 gusht, ai shënoi golin e tij të parë, me 4-0 kundër [[Eintracht Braunschweig]], pasi u zëvendësua me [[Rafael van der Vaart]] në minutën e 79të, ai shënoi golën një minutë më vonë dhe pastaj shënoi pësëri nga gjuatja e lirë.<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/290930/report|title=No problems for Hamburg|trans-title=Pa probleme për Hamburgun|publisher=Sky Sports|language=en|date=31 gusht 2013|accessdate=6 mars 2015}}</ref> ===Bayer Leverkusen=== Më 4 korrik 2014, ai u largua nga Hamburgu dhe u bashkua me [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] duke nënshkruar kontratë pesë vjeçare<ref>{{cite web|url=http://www.fourfourtwo.com/news/leverkusen-complete-calhanoglu-deal|title=Leverkusen complete Calhanoglu deal|trans-title=Leverkusen kompleton marrëveshjen e Calhanoglu|publisher=[[Four Four Two]]|language=en|date=4 korrik 2014|accessdate=6 mars 2015}}</ref> për një tarifë transferimi të 14.5 milionë euro.<ref>{{cite web|title=Advantage Leverkusen as classy Calhanoglu cements status as rising star|url=http://www.goal.com/en-gb/news/7221/nissan/2015/02/26/9291532/advantage-leverkusen-as-classy-calhanoglu-cements-status-as|accessdate=6 mars 2015|publisher=Goal.com|language=en|date=26 shkurt 2015}}</ref> Më 19 qershor, ai luajti për herë të parë, duke filluar 3-2 kundër [[F.C. Kopenhaga]] në pjesën e parë të lojës shtesë në kualifikimin e [[UEFA Liga e Kampioneve]].<ref>{{cite web|title=Leverkusen edge København in first-leg thriller|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2015/matches/round=2000547/match=2014204/postmatch/report/|accessdate=6 mars 2015|publisher=UEFA|language=en|date=19 gusht 2014}}</ref> Katër ditë më vonë, ai luajti ndeshjen e parë në ligë për klubin e tij të ri, 2-0 kundër [[Borussia Dortmund]] si fillimi i sezonit të ri 2014-15..<ref>{{cite web|title=Borussia Dortmund 0–2 Bayer Leverkusen: BVB rocked by record-breaker Bellarabi|url=http://www.goal.com/en-gb/match/borussia-dortmund-vs-bayer-leverkusen/1713097/report?ICID=MP_MS_5|accessdate=6 mars 2015|publisher=Goal.com|language=en|date=23 gusht 2014}}</ref> Më 15 shkurt 2015, ai shënoi vetmin golë kundër [[Atlético Madrid]], duke mposhtur atë në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|last1=Raynor|first1=Dominic|title=Bayer Leverkusen 1–0 Atletico Madrid|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/31608958|accessdate=26 shkurt 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 shkurt 2015}}</ref> Sidoqoftë, tre javë më vonë në pjesën e dytë, ai e morri përpjekjen për ta gjuajtur penaltinë, por u mbrojt nga [[Jan Oblak]], kështu që Atlético Madrid fitoi.<ref>{{cite web|last1=Smith|first1=Jonathan|title=Atlético Madrid 1–0 Bayer 04 Leverkusen|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/31911679|accessdate=18 mars 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=17 mars 2015}}</ref> Ai e filloi sezonin 2016-17 duke shënuar golë 2-2 kundër [[PFC CSKA Moscow]] në Ligën e Kampionëve — golën e tij të 50-të në karierën e tij.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=466245|title=Dzagoev fires CSKA Moscow rally in draw with Bayer Leverkusen|publisher=ESPN FC|language=en|date=14 shtator 2016|accessdate=23 shtator 2016}}</ref> ===Milan=== Më 3 korrik 2017, Hakan nënshkroi kontratë 4 vjeçare me klubin italian [[A.C. Milan]].<ref>{{cite web|url=https://www.acmilan.com/en/news/official-statement/2017-07-03/official-calhanoglu-is-now-red-and-black|title=OFFICIAL: CALHANOGLU IS NOW RED AND BLACK|trans-title=Zyrtare: Çalhanoğlu është kuq e zi|publisher=A.C. Milan|language=en|date=3 korrik 2017|accessdate=3 korrik 2017}}</ref> ===Inter=== Më 22 qershor 2021, Çalhanoğlu nënshkroi një kontratë 3 vjeçare me [[F.C. Internazionale Milano|Inter Milanin]], rivalët kryesorë të klubit të tij të mëparshëm, pa kosto trasferimi.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/2021/06/22/comunicato-hakan-calhanoglu-inter.html|title=Hakan Calhanoglu è un nuovo giocatore dell'Inter|trans-title=Hakan Çalhanoğlu është një lojtar i ri i Interit|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=22 qershor 2021|accessdate=8 korrik 2021}}</ref> == Referime == {{reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} {{Skuadra F.C. Internazionale Milano}} {{DEFAULTSORT:Çalhanoğlu, Hakan}} [[Kategoria:Lindje 1994]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë turq]] [[Kategoria:Futbollistë gjermanë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren turke]] [[Kategoria:Futbollistë në Karlsruher SC]] [[Kategoria:Futbollistë në Hamburger SV]] [[Kategoria:Futbollistë në Bayer 04 Leverkusen]] [[Kategoria:Futbollistë në A.C. Milan]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në 2. Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në 3. Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2026]] hadbx5oqguvrxvc20y3zpiticb7hs65 0 221331 3043407 2952651 2026-09-18T12:34:25Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043407 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Joe Cilia | birth_date = 22 tetor 1937 | death_date = 5 gusht 2017 | height = 1.72 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 1955–1956 | clubs1 = [[Rabat Ajax F.C.]] | caps1 = | goals1 = | years2 = 1956–1966 | clubs2 = [[Valletta F.C.]] | caps2 = | goals2 = | years3 = 1971–1973 | clubs3 = [[Valletta F.C.]] | caps3 = | goals3 = | nationalyears1 = 1957–1962 | nationalteam1 = [[Kombëtarja malteze e futbollit|Malta]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 0 | manageryears1 = 1983–1985 | managerclubs1 = [[Valletta F.C.]] | manageryears2 = 1985–1986 | managerclubs2 = [[Rabat Ajax F.C.]] | manageryears3 = 1989–1992 | managerclubs3 = [[Hibernians F.C.]] }} '''Joseph "Joe" Cilia''' ([[22 tetor]] [[1937]] – [[5 gusht]] [[2017]])<ref>{{Cite web |url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20170805/sport/former-malta-stalwart-joe-cilia-passes-away.654956 |title=Former Malta stalwart Joe Cilia passes away |access-date=6 gusht 2017 |archive-date=14 tetor 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014003412/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20170805/sport/former-malta-stalwart-joe-cilia-passes-away.654956 |url-status=dead }}</ref> ishte futbollist dhe menaxher maltez. == Karriera == Në sezonin 1955-56, ai filloi karrierën e tij me [[Rabat Ajax F.C.|Rabat Ajax]]. Më vonë, ai ka luajtur për [[Valleta F.C.]] deri në vitin 1973. Në vitin 1957, ai luajti për herë të parë në [[Kombëtarja malteze e futbollit|kombëtaren malteze]]. Që nga viti 1983 deri në vitin 1985 ai udhëheqi [[Valletta F.C.]], më vonë ai ishte një trajner kryesor i [[Rabat Ajax F.C.|Rabat Ajax]]. Më 1989-1992 ai punoi me [[Hibernians F.C.|Hibernians]]. == Vdekja == Cilia vdiq më 5 gusht 2017, në moshën 79 vjeçare.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofmalta.com/mobile/articles/view/20170805/sport/former-malta-stalwart-joe-cilia-passes-away.654956|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 gusht 2017|archive-date=5 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805220516/https://www.timesofmalta.com/mobile/articles/view/20170805/sport/former-malta-stalwart-joe-cilia-passes-away.654956|url-status=dead}}</ref> Ceremonia e varrimit do të mbahet të martën në [[Rabat]] në orën 16:00. == Referime == <references/> [[Kategoria:Lindje 1937]] [[Kategoria:Vdekje 2017]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë maltezë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren malteze]] [[Kategoria:Futbollistë në Rabat Ajax F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Valletta F.C.]] s9ntotuk1cu6yzyutez14dapyd7mygl 0 255020 3043632 1908192 2026-09-18T23:55:55Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Nata e Katragjegjave]] 3043632 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Nata e Katragjegjave]] ltj6niemzpipnwud49ird75aoycnf6m 0 255416 3043633 1909333 2026-09-18T23:56:00Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Nata e Katragjegjave]] 3043633 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Nata e Katragjegjave]] ltj6niemzpipnwud49ird75aoycnf6m 0 265017 3043741 2955592 2026-09-19T09:38:49Z ~2026-50419-68 193119 /* Diskografia */ 3043741 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | birth_date = 9 shkurt 1999<br/>[[Anglia|Angli]] | death_date = | years_active = 2017-prezent | genre = [[Muzika Pop|muzikë pop]] | occupation = Këngëtare }} '''Diona Fona''' (lindi më 9 shkurt 1999) është këngëtare kosovare e lindur në [[Anglia|Angli]]. Ajo jeton në [[Londra|Londër]], dhe është e fokusuar në studimet e saj për artin skenik, çka ka bërë që ajo të mos jetë e pranishme në skenën muzikore pas verës për një kohë të pacaktuar. Diona Fona është këngëtare e re e cila u njoh fillimisht për “covers” të hiteve të mëdha botërore ku ajo vuri në pah kualitetet e saj vokale. Këngët e saj po dëgjphen shumë dhe rruga e saj drejt majes së skenës muzikore shqiptare është hapur. Këngëtarja konsiderohet si një prej yjeve të së ardhmes në skenën muzikore shqiptare, duke parë edhe ndërrimin e gjeneratës dhe fokusin e këngëtareve tona për një lansim në tregun ndërkombëtar, që ka bërë që skenë të mbetet bosh pa këngëtare femra. Këngë pas kënge ajo vazhdon që të tregojë se është një risi, diçka që nuk kemi parë në skenën muzikore shqiptare.<ref>{{cite web|url=https://www.teksteshqip.com/diona-fona/biografia|title=Diona Fona - Biography|language=sq|publisher=Teksteshqip.com}}</ref> ==Diskografia== *2017: "Havera" *2017: "Shootah" *2017: "Shy" *2018: "Ikim" *2018: "Veç Fjalë" *2018: "Feeling" *2019: "E Ke Dit" *2019: "Bella Vita" *2019: "Katalea" *2019: "Ti Je" *2020: "Erin Borovci" *2020: "Xhani" == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1999]] [[Kategoria:Këngëtarë kosovarë]] 3rda8nqub7su55xsly1l8mh7sn3omne 1 267320 3043403 3038660 2026-09-18T12:01:52Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043403 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Javier Zanetti/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3038659 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191202201747/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,0675_01_1995_0248_0025_16235865/ për lidhjen http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,25/articleid,0675_01_1995_0248_0025_16235865/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 shtator 2026 19:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043402 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110605034048/http://www.chelseafc.com/page/LatestNews/0%2C%2C10268~862299%2C00.html për lidhjen http://www.comune.cinisello-balsamo.mi.it/sitospip/spip.php?article12043. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 14:01 (CEST) aj31yog0c2q128x7nk18d7tau3of2ny 1 269076 3043675 3029967 2026-09-19T04:20:44Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Valencia CF/Arkivi 1]] 3043675 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Valencia CF/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 4s0j8yrylulbra1trda3kkuwrweghmr 1 269804 3043607 2000788 2026-09-18T23:33:17Z Leutrim.P 113691 3043607 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Amerika Jugore/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} l4g5gr0tqu03npsaylft9vm8kvqckc6 1 270952 3043503 2387681 2026-09-18T20:23:23Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043503 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Konkubinati]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2037186 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110107025028/http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/quran/023.qmt.html për lidhjen http://www.usc.edu/schools/college/crcc/engagement/resources/texts/muslim/quran/023.qmt.html. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 23 shtator 2019 23:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Konkubinimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043502 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101118073328/http://www.qtafsir.com/index.php?option=com_content&task=view&id=685&Itemid=59 për lidhjen http://www.qtafsir.com/index.php?option=com_content&task=view&id=685&Itemid=59. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 22:23 (CEST) 9ydz32fwnjg3wiu0ky8e2250plca23v 0 277654 3043409 3016310 2026-09-18T12:49:43Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043409 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = John Wilkes Booth | image = John Wilkes Booth-portrait.jpg | image_size = | alt = | caption = Booth {{circa}} 1865 | birth_date = 10 maj 1838 | birth_place = [[Bel Air, Harford County, Maryland|Bel Air, Maryland]], Shtetet e Bashkuara | death_date = 26 prill 1865 | death_place = [[Port Royal, Virginia]], Shtetet e Bashkuara | other_names = J.B. Wilkes | occupation = aktor | years_active = 1855–1865 | party = [[Know Nothing]] (me mbështetjen e [[Partia Demokratike (ShBA)|Demokratëve]] jugor)<ref>https://www.biography.com/crime-figure/john-wilkes-booth</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.realclearhistory.com/2017/04/13/john_wilkes_booth_and_the_conspiracy_2073.html |title=Kopje e arkivuar |access-date=24 shkurt 2020 |archive-date=22 dhjetor 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191222233815/https://www.realclearhistory.com/2017/04/13/john_wilkes_booth_and_the_conspiracy_2073.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://study.com/academy/answer/was-john-wilkes-booth-a-democrat.html</ref> | known_for = [[Vrasja e Abraham Lincoln]] | familja = [[Familja Booth|Booth]] | signature = John Wilkes Booth autograph.svg }} '''John Wilkes Booth''' (10 maj 1838 - 26 prill 1865) ishte një aktor amerikan që [[Vrasja e Abraham Lincoln|vrau]] Presidentin [[Abraham Lincoln]] në [[Teatri i Fordit|Teatrin e Fordit]] në [[Uashington D.C.]], më 14 prill 1865. Një anëtar i [[Familja Booth|familjes së shquar teatrore Booth]] të shekullit të 19-të nga [[Maryland]], dhe një aktor i shquar,<ref name="Clarke">{{cite book|author=Clarke, Asia Booth|author-link=Asia Booth Clarke|editor=Terry Alford|title=John Wilkes Booth: A Sister's Memoir|publisher=University Press of Mississippi|location=Jackson, Miss.|year=1996|isbn=0-87805-883-4|page=ix|url=https://archive.org/details/johnwilkesbooths00clar_0}}</ref> Booth ishte gjithashtu një simpatizant i [[Shtetet e Konfederatës së Amerikës|Konfederatës]] i cili, duke denoncuar Presidentin Lincoln, vajtoi për [[Çrrënjosja e skllavërisë në Shtetet e Bashkuara|çrrënosjen e skllavërisë në Shtetet e Bashkuara]].<ref name="NYTltr">{{cite news|title=The murderer of Mr. Lincoln|work=The New York Times|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1865/04/21/78997175.pdf}}</ref> Fillimisht, Booth dhe grupi i tij i vogël i komplotuesve kishin komplotuar për të rrëmbyer Lincoln, por ata më vonë ranë dakord ta vrasin atë si dhe Zëvendës Presidentin [[Andrew Johnson]] dhe Sekretarin e Shtetit [[William H. Seward]], po kështu për të ndihmuar çështjen e Konfederatës.<ref>Hamner, Christopher. "[http://teachinghistory.org/history-content/ask-a-historian/24242 Booth's Reason for Assassination] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202112805/http://teachinghistory.org/history-content/ask-a-historian/24242 |date=December 2, 2010 }}." [http://www.teachinghistory.org Teachinghistory.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711054633/http://teachinghistory.org/ |date=11 korrik 2011 }}</ref> Megjithëse [[Ushtria e Virxhinias Veriore]], e komanduar nga Gjenerali [[Robert E. Lee]], ishte dorëzuar në [[Ushtria e Bashkimit|Ushtrinë e Bashkimit]] katër ditë më parë, Booth besoi se [[Lufta Civile Amerikane|Lufta Civile]] mbeti e pazgjidhur sepse ushtria e Konfederatës së gjeneralit [[Joseph E. Johnston]] vazhdoi luftimet. Booth qëlloi Presidentin Lincoln një herë në pjesën e pasme të kokës. Vdekja e Lincoln mëngjesin tjetër përfundoi pjesën e komplotit të Booth. Seward, i plagosur rëndë, u shërua, ndërsa nënkryetari Johnson nuk u sulmua kurrë. Booth u largua me kalë në Maryland jugore dhe, 12 ditë më vonë, në një fermë në [[Virginia]] rurale veriore, u gjurmua i strehuar në një hambar. [[David Herold]], shoku i Booth, u dorëzua, por Booth mbajti një pengesë. Pasi autoritetet vendosën flakën e hambarit, ushtari i Bashkimit [[Boston Corbett]] e qëlloi në qafë. I paralizuar, ai vdiq disa orë më vonë. Nga tetë komplotistët e dënuar më vonë, katër u varën. ==Jeta e hershme== Booth lindi tek prindërit [[Junius Brutus Booth]] dhe Mary Ann Holmes të cilët u zhvendosën nga Anglia në Shtetet e Bashkuara në qershor 1821.<ref>{{cite book|last=Smith|first=Gene|title=American Gothic: the story of America's legendary theatrical family, Junius, Edwin, and John Wilkes Booth|publisher=[[Simon & Schuster]]|location=New York|year=1992|isbn=0-671-76713-5|page=[https://archive.org/details/isbn_9780671767136/page/23 23]|url=https://archive.org/details/isbn_9780671767136/page/23}}</ref> Ai u lind më 10 maj 1838, i nënti ni dhjetë fëmijëve.<ref name="kaufman1">{{cite book|first=Michael W.|last=Kauffman|title=American Brutus: John Wilkes Booth and the Lincoln Conspiracies|url=https://archive.org/details/americanbrutusjo0000kauf|publisher=[[Random House]]|location=New York City|date=2004|isbn=0-375-50785-X|pages=[https://archive.org/details/americanbrutusjo0000kauf/page/81 81]–82}}</ref> Ai u emërua pas politikanit radikal anglez [[John Wilkes]], i afërm i largët.<ref>Smith, p. 18.</ref><ref>Xhaxhai i Booth Algernon Sydney Booth ishte paraardhës i [[Cherie Blair]] (née Booth), gruaja e ish-kryeministrit britanik [[Tony Blair]].</ref><ref>{{cite web|last=Westwood|first=Philip|title=The Lincoln-Blair Affair|url=http://www.genealogytoday.com/uk/columns/westwood/021025.html|publisher=Genealogy Today|year=2002|accessdate=2 shkurt 2009}}</ref> Si djalë, Booth ishte atletik dhe popullor dhe u bë i aftë në kalërim dhe skermë.<ref>{{cite book|first=George Alfred|last=Townsend|author-link=George Alfred Townsend|title=The Life, Crime and Capture of John Wilkes Booth|publisher=[[Dick and Fitzgerald]]|location=New York|date=1865|edition=1977|url=https://archive.org/details/lifecrimecapture01town|isbn=978-0-9764805-3-2|page=[https://archive.org/details/lifecrimecapture01town/page/20 20]}}</ref> Ai ndoqi Akademinë Bel Air dhe ishte një student indiferent, të cilin drejtori e cilësoi si "jo të mangët në inteligjencë, por nuk ishte i prirur të përfitonte nga mundësitë arsimore që i ofruan. Në vitet 1850–1851, ai ndoqi Shkollën e Konviktit të Miltonit të drejtuar nga [[Kuakerët]] për djem e cila ndodhet në [[Sparks, Maryland]], dhe më vonë St. Timothy's Hall, një akademi ushtarake episkopale në [[Catonsville, Maryland]].<ref>Clarke, pp. 39–40.</ref> Në shkollën Milton, studentët recituan vepra klasike nga autorë të tillë si [[Ciceroni]], [[Herodoti]] dhe [[Takitusi]].<ref name="kaufman2">{{cite book|first=Michael W.|last=Kaufman|title=American Brutus: John Wilkes Booth and the Lincoln Conspiracies|url=https://archive.org/details/americanbrutusjo0000kauf|publisher=[[Random House]]|location=New York City|isbn=0-375-50785-X|pages=[https://archive.org/details/americanbrutusjo0000kauf/page/87 87]–91|year=2004}}</ref> Studentët në St. Timothy kishin veshur uniforma ushtarake dhe i nënshtroheshin një regjimi të stërvitjeve të formimit të përditshëm dhe disiplinës së rreptë.<ref name="kaufman2"/> Booth u largua nga shkolla në moshën 14 pas vdekjes së babait të tij.<ref>{{cite book|first=Thomas|last=Goodrich|title=The Darkest Dawn|publisher=[[Universiteti i Indianës]]|location=Bloomington, Indiana|date=2005|isbn=0-253-32599-4|page=210}}</ref> Ndërsa ndiqte shkollën e konviktit të Miltonit, Booth takoi një fallxhor [[Romët|romë]] i cili lexoi pëllëmbën e tij dhe shqiptoi një fat të zymtë, duke i thënë atij se ai do të kishte një jetë të shkëlqyeshme, por të shkurtër, i dënuar të vdiste i ri dhe "do të ketë një fund të keq".<ref name="Clarke44">Clarke, pp. 43–45.</ref> Motra e tij kujtoi se ai e shkruajti parashikimin e lexuesit të palmës, ia tregoi familjes së tij dhe të tjerëve, dhe shpesh diskutonte për pjesët e tij në momente melankolie.<ref name="Clarke44" /><ref name="Goodrich, p. 211">Goodrich, p. 211.</ref> Në moshën 16 vjeç, Booth ishte i interesuar për teatrin dhe politikën, dhe ai u bë një delegat nga Bel Air në një miting nga partia [[Know Nothing]] për [[Henry Winter Davis]], kandidati i partisë anti-emigruese për Kongresin në zgjedhjet e vitit 1854. Booth aspironte të ndiqte gjurmët e babait të tij dhe vëllezërve të tij aktorë [[Edwin Booth|Edwin]] dhe [[Junius Brutus Booth, Jr.|Junius Brutus, Jr.]] Ai filloi të praktikojë goëtarinë çdo ditë në pyjet përreth Tudor Hall dhe të studiojë Shekspirin.<ref>Smith, p. 49.</ref> ==Vrasja e Abraham Lincoln== {{Main article|Vrasja e Abraham Lincoln}} [[Skeda:Assassination of President Lincoln (color) - Currier and Ives.jpg|thumb|240px|[[Abraham Lincoln]] vritet nga Booth. Afër Abraham është ulur [[Clara Harris]] dhe [[Mary Todd Lincoln]]. [[Henry Rathbone]] shihet se ai pa Booth para se të qëllonte Lincoln dhe përpiqej ta ndalonte.]] Më 12 prill 1865, Booth dëgjoi lajmet se [[Robert E. Lee]] kishte rrethuar Dhomën e Gjykatës së Appomattox. Ai i tha [[Louis J. Weichmann]], një mik i John Surratt dhe një konviktor në shtëpinë e Mary Surratt, se ai ishte bërë me skenën dhe se e vetmja shfaqje që ai donte të paraqiste tani e tutje ishte ''[[Venecia Preserv'd]]''. Weichmann nuk e kuptoi referencën; ''Venecia Preserv'd'' është në lidhje me një komplot vrasjesh. Skema e Booth për të rrëmbyer Lincoln nuk ishte më e zbatueshme me kapjen e Ushtrisë së Bashkimit për dorëzimin e Richmond dhe Lee dhe ai e ndryshoi qëllimin e tij në atentat.<ref>{{cite book|last=Stern|first=Philip Van Doren|author-link=Philip Van Doren Stern|title=The Man Who Killed Lincoln|url=https://archive.org/details/manwhokilledlinc0000phil_f9z1|publisher=Dolphin|location=Garden City, NY|year=1955|page=[https://archive.org/details/manwhokilledlinc0000phil_f9z1/page/20 20]|lccn=99215784}}</ref> Një ditë më parë, Booth ishte në turmë jashtë Shtëpisë së Bardhë kur Lincoln mbajti një fjalim të ngulitur nga dritarja e tij. Gjatë fjalimit, Lincoln deklaroi se ishte në favor të [[Amendamenti i Pesëmbëdhjetë i Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara|dhënies së votës për skllevërit e mëparshëm]]; i inatosur, Booth deklaroi se do të ishte fjalimi i fundit që Lincoln do të bënte ndonjëherë.<ref name="Don588">Donald, p. 588.</ref><ref>Wilson, p. 80.</ref><ref>Kauffman, ''American Brutus'', p. 210.</ref> Në mëngjesin e së [[E premtja e shenjtë|Premtes së Shenjtë]], 14 Prill 1865, Booth shkoi në [[Teatri i Fordit|Teatrin e Fordit]] për të marrë postën e tij. Ndërsa ishte atje, ai u tha nga vëllai i John Ford se Presidenti dhe [[Mary Todd Lincoln|Zonja Lincoln]] do të merrnin pjesë në shfaqjen ''[[Our American Cousin]]'' në Teatrin e Fordit atë mbrëmje, i shoqëruar nga gjenerali [[Ulysess S. Grant]].<ref>Goodrich, pp. 37–38.</ref> Ai menjëherë u përpoq për të bërë plane për atentatin, i cili përfshinte bërjen e marrëveshjeve me pronarin e qëndrueshëm jetësor [[James W. Pumphrey]] për një kalë largimi dhe një rrugë shpëtimi. Booth informoi [[Lewis Powell|Powell]], [[David Herold|Herold]] dhe [[George Atzerodt|Atzerodt]] për qëllimin e tij për të vrarë Lincoln. Ai e caktoi Powell për të vrarë Sekretarin e Shtetit [[William H. Seward]] dhe Atzerodt për ta vrarë Zëvendës Presidentin [[Andrew Johnson]]. Herold do të ndihmonte në arratisjen e tyre në Virxhinia.<ref name="Townsend">Townsend, pp. 42–43.</ref> Boat u hyri në vendin ku ishte ulur Lincoln atë mbrëmje rreth orës 10:00. ndërsa loja vazhdonte, ai qëlloi Presidentin në pjesën e pasme të kokës me një pistoletë të kalibrit .41 në [[Derringer]].<ref>Kauffman, ''American Brutus'', p. 227.</ref> Majori [[Henry Rathbone]], i cili ishte në vendin e Presidentit së bashku me Mary Todd Lincoln,<ref>Townsend, p. 8.</ref> tentonte ta ndalonte Booth të ikte, por u godit me thikë befasishëm kur iu sul.<ref name="Toomey">{{cite book|first=Daniel Carroll|last=Toomey|title=The Civil War in Maryland|year=1983|url=https://archive.org/details/civilwarinmaryla0000toom|publisher=Toomey Press|location=Baltimore, Maryland|isbn=0-9612670-0-3|pages=[https://archive.org/details/civilwarinmaryla0000toom/page/149 149]–151}}</ref> E fejuara e Rathbone, [[Clara Harris]] ishte gjithashtu aty, por nuk u dëmtua. Booth ishte i vetmi nga atentatorët që pati sukses. Powell ishte në gjendje të [[Vrasja e Abraham Lincoln|godiste me thikë Seward]], i cili ishte në shtrat si rezultat i një aksidenti të mëparshëm me karrocë; Seward u plagos keq, por mbijetoi. Atzerodt humbi nervin dhe e kaloi mbrëmjen duke pirë alkool, duke mos bërë asnjëherë përpjekje për të vrarë Johnson. ==Vdekja== Conger gjurmoi Jett dhe e pyeti, duke mësuar vendndodhjen e Booth në fermën Garrett. Para agimit të 26 prillit, ushtarët kapën të arratisurit, të cilët ishin fshehur në stallën e duhanit të Garrett. David Herold u dorëzua, por Booth refuzoi kërkesën e Conger për t'u dorëzuar, duke thënë: "Unë preferoj të dal dhe të luftoj". Ushtarët më pas e vunë hambarin në zjarr.<ref name="Smith210">Smith, pp. 210–213.</ref><ref name="Byron">{{cite book|last=Johnson|first=Byron B.|title=John Wilkes Booth and Jefferson Davis&nbsp;– a true story of their capture|publisher=The Lincoln & Smith Press|location=Boston|year=1914|url=https://archive.org/details/abrahamlincolnbo00john|pages=[https://archive.org/details/abrahamlincolnbo00john/page/35 35]–36}}</ref> Ndërsa Booth u zhvendos brenda në hambarin e flakshëm, rreshteri Boston Corbett e qëlloi atë. Sipas tregimit të mëvonshëm të Corbett, ai qëlloi Booth sepse i arratisuri "ngriti pistoletën e tij për të qëlluar" ndaj tyre.<ref name="Byron" /> Raporti i Conger për Stanton thoshte se Corbett qëlloi Booth "pa urdhër, pretekst apo justifikim" dhe rekomandoi që Corbett të ndëshkohej për mosbindje të urdhrave për të marrë Booth gjallë.<ref name="Byron" /> Booth, i plagosur rëndë në qafë, u tërhoq nga hambari në verandën e shtëpisë së fermës së Garrett, ku vdiq tre orë më vonë, në moshën 26 vjeç.<ref name="NYT1896">{{cite news|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1906/10/27/101716285.pdf|title=John Wilkes Booth's Last Days|work=The New York Times|accessdate=1 shkurt 2009}}</ref> Plumbi kishte shpuar tre rruaza dhe pjesërisht kishte prerë palcën kurrizore, duke e paralizuar.<ref name="Goodrich, p. 211"/><ref name="Smith210" /> Në momentet e tij të vdekjes, ai thuhet se pëshpëriti, "Thuaji nënës sime që unë vdiqa për vendin tim."<ref name="NYT1896" /><ref name="Smith210" /> Duke kërkuar që duart e tij të ngriheshin në fytyrën e tij, në mënyrë që t'i shihte ata, Booth shqiptoi fjalët e tij të fundit, "E padobishme , e padobishme," dhe vdiq ndërsa agimi po lindte.<ref name="Smith210" /><ref>{{cite book|author=Hanchett, William|title=The Lincoln Murder Conspiracies|publisher=[[University of Illinois Press]]|pages=140–141|url=https://books.google.com/?id=LkpXNY32FVoC|year=1986|isbn=0-252-01361-1}}</ref> == Referime == ===Shënimet=== {{reflist|20em}} ===Bibliografia=== {{refbegin|colwidth=30em}} *{{cite book|last=Allen|first=Thomas B.|author-link=Thomas B. Allen (author)|title=The Blue and the Gray|url=https://archive.org/details/bluegray0000alle|publisher=[[National Geographic Society]]|location=Washington, D.C.|year=1992|isbn=0-87044-876-5}} *{{cite book|title=The Lincoln Conspiracy|publisher=Buccaneer|year=1994|isbn=1-56849-531-5|author1=Balsiger, David|author2=Sellier, Charles Jr.}} *{{cite book|last=Bates|first=Finis L.|author-link=Finis L. Bates|title=Escape and Suicide of John Wilkes Booth|publisher=J. L. Nichols|location=Atlanta, Ga.|url=https://archive.org/details/escapesuicideofj00bate|year=1907|lccn=45052628}} *{{cite book|last=Bishop|first=Jim|author-link=Jim Bishop|title=The Day Lincoln Was Shot|url=https://archive.org/details/daylincolnwassho00bish|url-access=registration|publisher=Harper & Row|year=1955|lccn=54012170}} *{{cite book|last=Clarke|first=Asia Booth|author-link=Asia Booth|editor=Terry Alford|title=John Wilkes Booth: A Sister's Memoir|publisher=University Press of Mississippi|location=Jackson, Miss.|year=1996|isbn=0-87805-883-4|url=https://archive.org/details/johnwilkesbooths00clar_0}} *{{cite web|last=Coates|first=Bill|title=Tony Blair and John Wilkes Booth|url=http://www.maderatribune.com/life/lifeview.asp?c=193252|work=Madera Tribune|language=en|date=22 gusht 2006|url-status=dead|access-date=24 shkurt 2020|archive-date=18 shtator 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080918092102/http://www.maderatribune.com/life/lifeview.asp?c=193252}} *{{cite book|last=Donald|first=David Herbert|author-link=David Herbert Donald|title=Lincoln|url=https://archive.org/details/lincoln00dona|url-access=registration|publisher=Simon & Schuster|location=New York|year=1995|isbn=0-684-80846-3}} *{{cite news|last=Freiberger|first=Edward|title=Grave of Lincoln's Assassin Disclosed at Last|work=[[The New York Times]]|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1911/02/26/105022323.pdf}} *{{cite journal|last=Garrett|first=Richard Baynham|editor=Fleet, Betsy|title=A Chapter of Unwritten History: Richard Baynham Garrett's Account of the Flight and Death of John Wilkes Booth|url=https://archive.org/details/sim_virginia-magazine-of-history-and-biography_1963-10_71_4/page/387|journal=The Virginia Magazine of History and Biography|date=tetor 1963|publisher=Virginia Historical Society|jstor=4246969|pages=387–407|last2=Garrett|first2=R. B.|volume=71|issue=4}} *{{cite book|last=Goodrich|first=Thomas|title=The Darkest Dawn|url=https://archive.org/details/darkestdawnlinco0000good|publisher=Indiana University|location=Bloomington, Ind.|year=2005|isbn=0-253-32599-4}} *{{cite web|last=Gorman|first=Francis J.|title=Exposing the myth that John Wilkes Booth escaped|publisher=Gorman and Williams|url=http://www.gandwlaw.com/news/ArtPubView.asp?ID=23|year=1995|url-status=dead|language=en|access-date=24 shkurt 2020|archive-date=3 janar 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103002315/http://www.gandwlaw.com/news/ArtPubView.asp?ID=23}} *{{cite book|last=Hanchett|first=William|title=The Lincoln Murder Conspiracies|publisher=[[University of Illinois Press]]|url=https://books.google.com/?id=LkpXNY32FVoC|year=1986|isbn=0-252-01361-1}} *{{cite journal|last=Hansen|first=Peter A.|title=The funeral train, 1865|journal=[[Trains (magazine)|Trains]]|publisher=Kalmbach|date=shkurt 2009|volume=69|issue=2|issn=0041-0934}} *{{cite book|last=Johnson|first=Byron B.|title=John Wilkes Booth and Jefferson Davis&nbsp;– a true story of their capture|publisher=The Lincoln & Smith Press|location=Boston|year=1914|url=https://archive.org/details/abrahamlincolnbo00john}} *{{cite journal|last=Johnston|first=Alva|title=John Wilkes Booth on Tour|journal=[[The Saturday Evening Post]]|volume=CCX|date=19 shkurt 1928}} *{{cite book|last=Kauffman|first=Michael W.|title=American Brutus: John Wilkes Booth and the Lincoln Conspiracies|url=https://archive.org/details/americanbrutusjo0000kauf|publisher=Random House|location=New York|year=2004|isbn=0-375-50785-X}} *{{cite journal|last=Kauffman|first=Michael W.|title=Fort Lesley McNair and the Lincoln Conspirators|journal=Lincoln Herald|volume=80|year=1978}} *{{cite journal|last=Kauffman|first=Michael W.|title=Historians Oppose Opening of Booth Grave|journal=Civil War Times|date=maj–qershor 1995}} *{{cite book|last=Kimmel|first=Stanley|title=The Mad Booths of Maryland|publisher=Dover|location=New York|year=1969|lccn=69019162}} *{{cite book|title=Twenty Days|publisher=Newcastle|location=North Hollywood, Calif.|year=1965|author1=Dorothy Meserve Kunhardt|author2=Philip B. Kunhardt Jr.|lccn=62015660}} *{{cite book|last=Kunhardt, Jr.|first=Philip|title=A New Birth of Freedom|publisher=Little, Brown|location=Boston|year=1983|isbn=0-316-50600-1|url-access=registration|url=https://archive.org/details/newbirthoffreedo0000kunh}} *{{cite journal|last=Kunhardt III|first=Philip B.|title=Lincoln's Contested Legacy|journal=[[Smithsonian (magazine)|Smithsonian]]|volume=39|issue=11|date=shkurt 2009}} *{{cite news|last=Lockwood|first=John|title=Booth's oil-field venture goes bust|work=[[The Washington Times]]|date=1 mars 2003}} *{{cite book|last=Lorant|first=Stefan|author-link=Stefan Lorant|title=The Life of Abraham Lincoln|publisher=New American Library|year=1954|lccn=56027706}} *{{cite news|last=McCardell|first=Lee|title=The body in John Wilkes Booth's grave|work=[[The Baltimore Sun]]|date=27 dhjetor 1931}} *{{cite book|last=Mudd|first=Samuel A.|author-link=Samuel Mudd|editor=Mudd, Nettie|title=The Life of Dr. Samuel A. Mudd|url=https://archive.org/details/lifeofdrsamuel2018mudd|year=1906|edition=4th|publisher=Neale Publishing Company|location=New York and Washington}} *{{cite web|title=John Wilkes Booth's Escape Route|work=Ford's Theatre, National Historic Site|publisher=[[National Park Service]]|date=22 dhjetor 2004|url=http://www.nps.gov/archive/foth/escapjwb.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080125015510/http://www.nps.gov/archive/foth/escapjwb.htm|archivedate=25 janar 2008|accessdate=15 tetor 2007}} *{{cite book|last=Nottingham|first=Theodore J.|title=The Curse of Cain: The Untold Story of John Wilkes Booth|url=https://archive.org/details/curseofcainuntol0000nott|publisher=Sovereign|year=1998|isbn=1-58006-021-8}} *{{cite journal|last=Pegram|first=William M.|title=The body of John Wilkes Booth|journal=Journal|publisher=[[Maryland Historical Society]]|date=dhjetor 1913}} *{{cite book|editor1=Rhodehamel, John|editor2=Taper, Louise|title=Right or Wrong, God Judge Me: The Writings of John Wilkes Booth|url=https://archive.org/details/rightorwronggodj0000boot|publisher=University of Illinois|location=Urbana, Ill.|year=1997|isbn=0-252-02347-1}} *{{cite news|last=Schlichenmeyer|first=Terri|title=Missing body parts of famous people|date=21 gusht 2007|publisher=[[CNN]]|url=http://www.cnn.com/2007/LIVING/wayoflife/08/21/mf.missing.famous/index.html?imw=Y&iref=mpstoryemail}} *{{cite book|title=Who Killed Abraham Lincoln?: An investigation of North America's most famous ex-priest's assertion that the Roman Catholic Church was behind the assassination of America's greatest President|url=https://archive.org/details/whokilledabraham0000unse|publisher=Salmova Press|location=Prince George, B.C.|year=2010|isbn=978-0-9811685-0-0|author=Serup, Paul}} *{{cite book|title=Baltimore During the Civil War|url=https://archive.org/details/baltimoreduringc0000shea|publisher=Toomey Press|location=Linthicum, Md.|year=1997|isbn=0-9612670-7-0|author1=Sheads, Scott|author2=Toomey, Daniel}} *{{cite book|last=Smith|first=Gene|title=American Gothic: the story of America's legendary theatrical family, Junius, Edwin, and John Wilkes Booth|publisher=[[Simon & Schuster]]|location=New York|year=1992|isbn=0-671-76713-5|url=https://archive.org/details/isbn_9780671767136}} *{{cite book|last=Steers, Jr.|first=Edward|author-link=Edward Steers, Jr.|title=Blood on the Moon: The Assassination of Abraham Lincoln|url=https://archive.org/details/bloodonmoonassas0000stee|publisher=University Press of Kentucky|year=2001|isbn=978-0-8131-2217-5}} *{{cite book|last=Stern|first=Philip Van Doren|author-link=Philip Van Doren Stern|title=The Man Who Killed Lincoln|url=https://archive.org/details/manwhokilledlinc0000phil_f9z1|publisher=Dolphin|location=Garden City, NY|year=1955|lccn=99215784}} *{{cite news|title=Dredging up the John Wilkes Booth body argument|date=13 dhjetor 1977|work=[[The Baltimore Sun]]}} *{{cite news|title=Harford expected to OK renovation of Booth home|date=8 shtator 2008|work=[[The Baltimore Sun]]}} *{{cite book|last=Thomas|first=Benjamin P.|author-link=Benjamin P. Thomas|title=Abraham Lincoln, a Biography|url=https://archive.org/details/abrahamlincolnbi00thom_0|publisher=Knopf|location=New York|year=1952|lccn=52006425}} *{{cite news|title=The murderer of Mr. Lincoln|work=[[The New York Times]]|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1865/04/21/78997175.pdf}} *{{cite news|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1896/07/30/108245545.pdf|title=John Wilkes Booth's Last Days|work=[[The New York Times]]}} *{{cite news|title=New Scrutiny on John Wilkes Booth|date=24 tetor 1994|work=[[The New York Times]]|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A07E4DC143FF936A15753C1A962958260&scp}} *{{cite book|last=Toomey|first=Daniel Carroll|title=The Civil War in Maryland|year=1983|url=https://archive.org/details/civilwarinmaryla0000toom|publisher=Toomey Press|location=Baltimore, Md.|isbn=0-9612670-0-3}} *{{cite book|last=Townsend|first=George Alfred|author-link=George Alfred Townsend|title=The Life, Crime and Capture of John Wilkes Booth|publisher=[[Dick & Fitzgerald]]|url=https://archive.org/details/lifecrimecapture01town|location=New York|year=1865|edition=1977|isbn=978-0-9764805-3-2}} *{{cite book|last=Ward|first=Geoffrey C.|title=The Civil War&nbsp;– an illustrated history|url=https://archive.org/details/civilwarillustra0000ward|publisher=Alfred A. Knopf|location=New York|year=1990|isbn=0-394-56285-2}} *{{cite web|last=Westwood|first=Philip|title=The Lincoln-Blair Affair|url=http://www.genealogytoday.com/uk/columns/westwood/021025.html|publisher=Genealogy Today|year=2002}} *{{cite book|last=Wilson|first=Francis|title=John Wilkes Booth|publisher=Blom|location=New York|year=1972|lccn=74091588}} {{refend}} [[Kategoria:Lindje 1838]] [[Kategoria:Vdekje 1865]] [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] [[Kategoria:Vrasës amerikanë]] [[Kategoria:Anglezë në Shtetet e Bashkuara]] [[Kategoria:Vrasës të Presidentëve të Shteteve të Bashkuara]] avgawzu82slruhq47ne0362vb3ycmai 1 283483 3043678 3029969 2026-09-19T04:22:27Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Angela Piskernik/Arkivi 1]] 3043678 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Angela Piskernik/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{CEE Spring 2020|user=|topic=|topic2=|topic3=|country=|country2=|country3=}} auf5xu0v1cc4qpedpzn0ji3e1h0u6f4 0 290250 3043662 2999398 2026-09-19T02:28:28Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043662 wikitext text/x-wiki Kjo është një listë e transmetuesve televizivë që sigurojnë mbulimin e Ligës së Kampionëve të UEFA -s, konkursin kontinental të nivelit më të lartë të futbollit evropian, si dhe Super Kupën e UEFA - s . Duke filluar nga sezoni 2018–19, gjatë fazës së grupeve, dy ndeshje do të fillojnë në orën 18:55 CET dhe pjesa tjetër e ndeshjeve, përfshirë fazën e nokautit, do të nisë në 21:00 CET. UEFA shet të drejtat e transmetimit në një bazë tre-sezonale dhe paketa të ndryshme janë në dispozicion për ofertuesit, me UEFA peshon ekuilibrin midis televizionit falas dhe të paguar në bazë të marrëveshjes së UEFA-s dhe Bashkimit Evropian (BE). Ndërsa balanconi midis televizionit falas dhe të paguar, nëse të drejtat nuk shesin brenda "dritareve të shitjeve", të drejtat mund të shiten në baza individuale për transmetuesit televizivë me pamje . == Transmetuesit == === Sezonet 2018–2021 === {| class="wikitable hlist" !Territory !Free !Pay !Ref |- |Albania | |[[Tring Sport HD]] |<ref>{{cite news|url=http://www.tring.al/biznese/tring-hosting/30-rreth-tring/te-rejat/12702-eventin-me-te-bukur-futbollistik-ne-mbare-boten-do-te-vazhdoni-ta-ndiqni-vetem-ne-tring|title=EVENTIN MË TË BUKUR FUTBOLLISTIK NË MBARË BOTËN DO TË VAZHDONI TA NDIQNI VETËM NË TRING!|date=8 mars 2018|accessdate=26 prill 2018|publisher=Tring|website=tring.al|archive-date=14 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814170237/https://www.tring.al/biznese/tring-hosting/30-rreth-tring/te-rejat/12702-eventin-me-te-bukur-futbollistik-ne-mbare-boten-do-te-vazhdoni-ta-ndiqni-vetem-ne-tring|url-status=dead}}</ref> |- |Andorra | | * [[Movistar+]] |<ref>{{Cite web|url=https://www.ara.ad/societat/Andorra-Telecom-introdueix-novetats-televisio_0_2287571368.html|title=Andorra Telecom introdueix novetats en els paquets de televisió|date=12 gusht 2019|website=Ara Andorra|language=ca-ES|access-date=2 shtator 2019|archive-date=2 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190902180800/https://www.ara.ad/societat/Andorra-Telecom-introdueix-novetats-televisio_0_2287571368.html|url-status=dead}}</ref> |- |Armenia |[[Armenia TV]] | |<ref name="UEFA" /> |- |Australia | |[[Optus Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://www.optus.com.au/for-you/entertainment/hype/sport/optussport-champions-league|title=Optus Sport To Show UEFA Champions League, UEFA Super Cup And UEFA Europa League|date=3 gusht 2018|accessdate=3 gusht 2018|publisher=Optus|website=optus.com.au|archive-date=4 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804014107/https://www.optus.com.au/for-you/entertainment/hype/sport/optussport-champions-league|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.dailytelegraph.com.au/sport/football/optus-secures-broadcast-rights-to-champions-and-europa-leagues/news-story/b3c25449b9bd60f92b578a21ffb35fd9|title=Optus secures broadcast rights to Champions and Europa leagues|last1=Campbell|first1=David|date=3 gusht 2018|work=The Daily Telegraph|accessdate=3 gusht 2018|publisher=dailytelegraph.com.au}}</ref> |- |Austria | | * [[Sky Sport (Germany)|Sky Sport]] * [[DAZN]] |<ref name="Sky_Deutschland" /> |- |Azerbaijan | * [[CBC Sport]] * [[Idman Azerbaijan TV|Idman TV]] | |<ref>{{cite web|title=Çempionlar Liqası CBC Sport-da!|url=http://www.cbcsport.tv/news/cbc-sport/news-26587/|website=cbcsport.tv|publisher=CBC Sport|accessdate=8 gusht 2018|date=7 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419072535/http://www.cbcsport.tv/news/cbc-sport/news-26587|archive-date=19 prill 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Proqram|url=http://www.idmantv.az/program.php|website=idmantv.az|publisher=Idman|accessdate=19 shtator 2018|date=17 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180925181438/http://idmantv.az/program.php|archive-date=25 shtator 2018|url-status=dead}}</ref> |- |Belarus |[[National State Television and Radio Company of Belarus|Belteleradio]] | |<ref>{{cite news|url=https://www.tvr.by/televidenie/belarus-5/liga-chempionov-uefa-2018-2019/|title=Лига чемпионов УЕФА. Сезон 2018-2019|date=shtator 2018|accessdate=15 shtator 2018|publisher=TVR|website=tvr.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915042636/https://www.tvr.by/televidenie/belarus-5/liga-chempionov-uefa-2018-2019/|archive-date=15 shtator 2018|url-status=dead}}</ref> |- |Belgium | * [[RTL Group|RTL]] * [[Woestijnvis|SBS]] * [[DPG Media]] |[[Proximus]] |<ref>{{cite news|url=https://www.rtl.be/sport/football/league-des-champions/la-ligue-des-champions-et-club-rtl-resignent-pour-trois-saisons-980830.aspx|title=La Ligue des champions et Club RTL resignent pour trois saisons!|date=20 dhjetor 2017|accessdate=22 dhjetor 2017|publisher=RTL|website=rtl.be}}</ref><ref>{{cite news|url=http://communicatie.vier.be/zeven-nieuwe-voorjaarprogrammas-op-vier-na-de-zomer-live-champions-league-voetbal-en-in-het-weekend-het-uitdagende-glossy-dancing-with-the-stars|title=Zeven nieuwe voorjaarprogramma’s op VIER, na de zomer live Champions League voetbal en in het weekend het uitdagende glossy Dancing with the Stars|date=17 janar 2018|accessdate=19 janar 2018|publisher=VIER|website=communicatie.vier.be}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/q2-and-vier-pick-up-free-to-air-uefa-champions-league-rights|title=Q2 and Vier pick up free-to-air Uefa Champions League rights|date=22 janar 2018|accessdate=23 janar 2018|publisher=SportsPro}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.proximus.com/en/news/all-uefa-champions-league-continue-be-available-exclusively-proximus-tv-until-2021|title=All of UEFA Champions League to continue to be available exclusively on Proximus TV until 2021|date=21 dhjetor 2017|accessdate=23 dhjetor 2017|publisher=Proximus|website=proximus.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224101910/https://www.proximus.com/en/news/all-uefa-champions-league-continue-be-available-exclusively-proximus-tv-until-2021|archive-date=24 dhjetor 2017|url-status=dead}}</ref> |- |Bosnia and Herzegovina |[[Nova BH]] |[[Arena Sport]] |<ref name="UEFA" /><ref>{{Cite web|url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/pink-bh-ce-osim-utakmica-zmajeva-prenositi-i-ligu-prvaka/180906101|title=Pink BH će osim utakmica Zmajeva prenositi i Ligu prvaka}}</ref> |- |Brazil |[[Facebook]] |[[Turner Broadcasting System Latin America|Turner]] |<ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/facebook-champions-league-rights-brazil-premier-league-asia|title=Report: Facebook secures Champions League rights in Brazil|last1=Holmes|first1=Elena|date=28 qershor 2018|work=SportsPro|accessdate=21 gusht 2018|publisher=Sportspromedia.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.esporteinterativo.com.br/posts/36597-posicionamento-oficial-do-esporte-interativo|title=POSICIONAMENTO OFICIAL DO ESPORTE INTERATIVO|date=11 gusht 2018|accessdate=22 gusht 2018|publisher=Esporte Interativo|website=esporteinterativo.com.br|archive-url=https://web.archive.org/web/20180823042159/https://www.esporteinterativo.com.br/posts/36597-posicionamento-oficial-do-esporte-interativo|archive-date=23 gusht 2018|url-status=dead}}</ref> |- |Brunei | | * [[Astro SuperSport]] * [[beIN Sports]] |<ref name="Astro">{{cite news|url=http://www.astroawani.com/berita-sukan/mendapatkan-hak-penyiaran-perlawanan-uefa-bukan-mudah-astro-185924|title=Mendapatkan hak penyiaran perlawanan UEFA bukan mudah - Astro|date=18 shtator 2018|accessdate=18 shtator 2018|publisher=Astro|website=astroawani.com}}</ref> |- |Bulgaria | | * [[BTV (Bulgaria)|bTV Media]] * [[Max Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://www.btv.bg/article/za-btv/spetsialno/btv-media-group-shte-izlachva-sreshti-ot-uefa-shampionska-liga-i-prez-sledvashtite-tri-godini.html|title=bTV Media Group ще излъчва срещи от УЕФА Шампионска лига и през следващите три години|date=19 korrik 2018|accessdate=20 korrik 2018|publisher=bTV|website=btv.bg}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.a1.bg/medien-tsentar-informatsia-za-mediite/mc/index/ma/view/infoblock_id/2417|title=Спортните канали на A1 ще излъчват на живо мачове от УЕФА Шампионска лига през новия сезон|date=19 korrik 2018|accessdate=20 korrik 2018|publisher=A1|website=a1.bg}}</ref> |- |Cambodia |Goal.com | |<ref name="Goal">{{cite news|url=http://www.goal.com/en-us/news/watch-champions-league-malaysia-singapore-southeast-asia/1agevqx25vw351ikjn3i7z5sh3|title=Where can we watch the UEFA Champions League in Southeast Asia?|date=18 shtator 2018|accessdate=18 shtator 2018|publisher=Goal|website=goal.com}}</ref> |- |Canada | |[[DAZN]] |<ref>{{cite news|url=http://media.dazn.com/uncategorized/2018/05/dazn-canada-scores-exclusive-uefa-champions-league-uefa-europa-league-rights/|title=DAZN CANADA SCORES EXCLUSIVE UEFA CHAMPIONS LEAGUE AND UEFA EUROPA LEAGUE RIGHTS|date=25 maj 2018|accessdate=25 maj 2018|publisher=DAZN|website=media.dazn.com}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprovince.com/sports/soccer/international-soccer/dazn-scoops-up-canadian-uefa-champions-league-rights|title=DAZN scoops up Canadian UEFA Champions League rights|date=2018-05-25|work=The Province|access-date=2018-05-26|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/article-dazn-gets-canadian-broadcast-rights-for-champions-league-soccer/|title=DAZN gets Canadian broadcast rights for Champions League soccer|work=The Globe and Mail|access-date=2018-05-26|agency=Canadian Press}}</ref> |- |[[Caribbean]] | | * Flow Sports * SportsMax |<ref>{{cite news|url=http://www.cwc.com/news-and-media/press-releases/flow-sports-and-sportsmax-to-broadcast-uefa-champions-league-and-uefa-europa-league-from-next-season.html|title=Flow Sports and Sportsmax to Broadcast UEFA Champions League and UEFA Europa League From Next Season|date=19 dhjetor 2017|accessdate=23 dhjetor 2017|publisher=CWC|website=cwc.com}}</ref> |- |China |[[China Central Television|CCTV]] |[[PPTV]] |<ref>{{cite news|url=https://www.chinanews.com/ty/2018/11-07/8670740.shtml|title=央视“收复失地” 今天起又能直播欧冠啦！|date=7 nëntor 2018|work=China News|accessdate=23 shtator 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ppsport.com/article/news/622740.html|title=苏宁体育欧冠联赛转播权利声明|date=19 korrik 2019|work=PP Sport|accessdate=11 gusht 2019|publisher=ppsport.com}}</ref> |- |Croatia |[[Croatian Radiotelevision|HRT]] |[[A1 Hrvatska]] |<ref name="UEFA" /><ref>{{cite news|url=http://www.vipnet.hr/objave-za-medije/pregled?p_p_id=pressreleases_WAR_vipnetpressr&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_pos=1&p_p_col_count=2&_pressreleases_WAR_vipnetpressr_action=showArticle&_pressreleases_WAR_vipnetpressr_articleTitle=vipnet-otkupio-ekskluzivna-prava-za-uefa-ligu-prvaka&_pressreleases_WAR_vipnetpressr_articleId=42995187|title=Vipnet otkupio ekskluzivna prava za UEFA Ligu prvaka|date=14 dhjetor 2017|accessdate=23 dhjetor 2017|publisher=Vipnet|website=Vipnet.hr}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/vipnet-picks-up-champions-league-rights-in-croatia|title=Vipnet picks up Champions League rights in Croatia|last1=Holmes|first1=Elena|date=18 dhjetor 2017|work=SportsPro|accessdate=19 dhjetor 2017|publisher=Sportspromedia.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.telecompaper.com/news/croatias-planetsport-to-air-uefa-champions-league--1257602|title=Croatia's PlanetSport to air UEFA Champions League|website=www.telecompaper.com|language=en|access-date=2018-08-28}}</ref> |- |Cyprus | |[[CytaVision]] |<ref>{{cite news|url=https://www.cyta.com.cy/pr-2018-feb?archid=9|title=Στη Cytavision οι αγώνες UEFA Champions League και UEFA Europa League για την τριετία 2018-2021|date=23 shkurt 2018|accessdate=26 shkurt 2018|publisher=Cyta|website=cyta.com.cy}}</ref> |- |Czech Republic | |[[O2 Czech Republic|O2 TV]] |<ref name="Czech">{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/o2-tv-pockets-czech-and-slovak-uefa-champions-league-rights|title=O2 TV pockets Czech and Slovak Uefa Champions League rights|last1=Carp|first1=Sam|date=25 janar 2018|work=SportsPro|accessdate=25 janar 2018|publisher=Sportspromedia.com}}</ref><ref name="Czech2">{{cite news|url=https://www.o2tvsport.cz/fotbal/ligu-mistru-uvidite-pouze-v-o2-tv-spolecnost-o2-ziskala-exkluzivni-prava-na-vsechna-utkani/|title=Ligu mistrů uvidíte pouze v O2 TV. Společnost O2 získala exkluzivní práva na všechna utkání|date=24 janar 2018|accessdate=24 janar 2018|publisher=O2TV Sport|website=o2tvsport.cz|archive-date=15 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180815045216/https://www.o2tvsport.cz/fotbal/ligu-mistru-uvidite-pouze-v-o2-tv-spolecnost-o2-ziskala-exkluzivni-prava-na-vsechna-utkani/|url-status=dead}}</ref> |- |Denmark |[[Nordic Entertainment Group|NENT]] |[[Nordic Entertainment Group|NENT]] |<ref name="MTG">{{cite news|url=https://www.mtg.com/press-releases/mtg-extends-rights-to-uefa-champions-league-to-2021/|title=MTG extends rights to UEFA Champions League to 2021|accessdate=9 maj 2017|publisher=MTG|website=MTG.com|archive-date=16 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916094517/https://www.mtg.com/press-releases/mtg-extends-rights-to-uefa-champions-league-to-2021/|url-status=dead}}</ref> |- |Estonia | |All Media Baltics |<ref name="UEFA" /> |- |Fiji |[[FBC TV|FBC]] | |<ref>{{cite news|url=http://fijisun.com.fj/2018/08/21/uefa-champions-league-on-fbc-tv/|title=UEFA Champions League On FBC TV|last1=Karalaini Tavi|first1=Suva|date=21 gusht 2018|work=Fiji Sun Online|accessdate=21 gusht 2018|publisher=fijisun.com.fj|archive-date=21 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180821191900/http://fijisun.com.fj/2018/08/21/uefa-champions-league-on-fbc-tv/|url-status=dead}}</ref> |- |Finland |[[MTV3]] |[[C More Entertainment|C More]] |<ref>{{cite news|url=https://www.mtv.fi/sport/jalkapallo/mestarienliiga/artikkeli/jalkapallon-mestarien-liiga-ja-eurooppa-liiga-c-morelle-2018-2021/6479028|title=Jalkapallon Mestarien liiga ja Eurooppa-liiga C Morelle 2018-2021!|accessdate=21 qershor 2017|publisher=MTV Sport|website=mtv.fi/sport|archive-date=30 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130082216/https://www.mtv.fi/sport/jalkapallo/mestarienliiga/artikkeli/jalkapallon-mestarien-liiga-ja-eurooppa-liiga-c-morelle-2018-2021/6479028|url-status=dead}}</ref> |- |France | |[[SFR|RMC Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://sport.sfr.fr/football/ligue-des-champions/c1-sfr.html|title=La Ligue des Champions et la Ligue Europa en exclusivité sur SFR Sport!|accessdate=11 maj 2017|publisher=SRF|website=sport.srf.fr|archive-date=19 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719024509/https://sport.sfr.fr/football/ligue-des-champions/c1-sfr.html|url-status=dead}}</ref> |- |Georgia | |[[Silknet|Silk Sport]] |<ref name="UEFA" /> |- |Germany | | * [[Sky Sport (Germany)|Sky Sport]] * [[DAZN]] * [[Deutsche Telekom|Telekom Sport]] |<ref name="Sky_Deutschland">{{cite news|url=http://www.sky.de/fussball/uefa-champions-league/uefa-champions-league-bis-2021-bei-sky-146069|title=UEFA Champions League bis 2021 bei Sky|date=13 qershor 2017|work=SKY Deutschland|accessdate=13 qershor 2017|publisher=sky.de}}</ref><ref>{{cite web|last1=Nelson|first1=Adam|title=Deutsche Telekom acquires Bundesliga and Champions League rights|url=http://www.sportspromedia.com/news/deutsche-telekom-acquires-bundesliga-and-champions-league-rights|website=SportsProMedia|accessdate=28 korrik 2017}}</ref> |- |Greece |[[Hellenic Broadcasting Corporation|ERT]]{{efn-lr|ERT will only broadcast the final}} |[[Cosmote Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://www.cosmote.gr/fixed/corporate/details/-/asset_publisher/gLfNzjIgW7PO/content/to-uefa-champions-league-%CF%84%CE%BF-uefa-europa-league-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-cosmote-tv-%CE%B5%CF%89%CF%82-%CF%84%CE%BF-2021|title=To UEFA Champions League & το UEFA Europa League αποκλειστικά στην COSMOTE TV έως το 2021|date=11 janar 2018|accessdate=24 janar 2018|publisher=Cosmote|website=cosmote.gr|archive-date=25 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180125074612/https://www.cosmote.gr/fixed/corporate/details/-/asset_publisher/gLfNzjIgW7PO/content/to-uefa-champions-league-%CF%84%CE%BF-uefa-europa-league-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-cosmote-tv-%CE%B5%CF%89%CF%82-%CF%84%CE%BF-2021|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://media.sportbusiness.com/news/ert-cosmote-sublicense-high-profile-rights-to-each-other-in-greece/|title=ERT, Cosmote sublicense high profile rights to each other in Greece|last1=Svensen|first1=David|date=1 mars 2019|work=SportBusiness|accessdate=1 mars 2019|publisher=Sportbusiness.com}}</ref> |- |Haiti | |[[CanalSat Caraïbes|Canal+]] |<ref name="UEFA" /> |- |Hong Kong | | * [[Hong Kong Cable Television|Cable TV]] * [[beIN Sports]] |<ref>{{cite news|url=http://www.i-cablecomm.com/newsroom/index2.php?newsroomid=619|title=CABLE TV and beIN SPORTS form alliance Bringing star-studded UEFA Champions League and Europa League actions to fans|date=14 shtator 2018|accessdate=15 shtator 2018|publisher=i-Cable|website=i-cablecomm.com|archive-date=15 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915230026/http://www.i-cablecomm.com/newsroom/index2.php?newsroomid=619|url-status=dead}}</ref> |- |Hungary |[[MTVA (Hungary)|MTVA]] |[[TV2 (Hungary)|TV2]] |<ref>{{cite news|url=http://www.m4sport.hu/2017/09/15/ujabb-harom-evig-az-m4-sporton-a-labdarugo-bajnokok-ligaja/|title=Újabb három évig az M4 Sporton a labdarúgó Bajnokok Ligája|accessdate=15 shtator 2017|publisher=MTVA|website=m4sport.hu}}</ref><ref>{{cite web|title=Fociban erősít a TV2-csoport|url=https://spilertv.hu/cikkek/1105_fociban-erosit-a-tv2-csoport.html|website=spilertv.hu|publisher=Index|accessdate=19 shtator 2017}}</ref> |- |Iceland | |[[Stöð 2 Sport]] |<ref>{{cite news|url=http://www.visir.is/g/2018180129319/meistaradeildin-og-evropudeildin-afram-a-stod-2-sport|title=Meistaradeildin og Evrópudeildin áfram á Stöð 2 Sport|date=25 janar 2018|accessdate=31 janar 2018|publisher=Visir|website=visir.is}}</ref> |- |[[Indian subcontinent]] | |[[Sony Pictures Networks India|Sony Pictures Networks]] |<ref>{{cite news|url=https://www.livemint.com/Companies/yifN3fT2R50KlDX6FYjd8O/Sony-retains-media-rights-for-UEFA-Champions-League-in-India.html|title=Sony retains media rights for Champions League in India|last1=Tewari|first1=Saumya|date=30 gusht 2018|work=livemint|accessdate=30 gusht 2018|publisher=livemint.com}}</ref> |- |Indonesia |[[Elang Mahkota Teknologi|Emtek]] |[[Elang Mahkota Teknologi|Emtek]] |<ref>{{Cite web|url=https://nawalakarsa.id/setelah-uefa-super-cup-sctv-siarkan-uefa-champions-league/|title=Setelah UEFA Super Cup, SCTV Siarkan UEFA Champions League|date=2019-08-20|website=Nawala Karsa Indonesia|language=id-ID|access-date=2019-08-20|url-status=dead|archive-date=20 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820211103/https://nawalakarsa.id/setelah-uefa-super-cup-sctv-siarkan-uefa-champions-league/}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.sportbusiness.com/news/nex-parabola-secures-indonesia-rights-for-2019-20-uefa-champions-league-and-europa-league/|title=SCM secures Champions League media rights in Indonesia|last1=Tan|first1=Kelvin|date=24 tetor 2019|work=SportBusiness|accessdate=25 tetor 2019}}</ref> |- |In-Flight/In-Ship | |[[IMG (company)#Sport24|Sport24]] |<ref name="UEFA" /> |- |Ireland | * [[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] * [[Virgin Media Television (Ireland)|Virgin Media]] | * [[Virgin Media Television (Ireland)|Virgin Media]] * [[BT Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://www.tv3.ie/pr_sub.php?type=2&view_pr=784|title=Virgin Media and TV3 secure rights to all UEFA Champions League and UEFA Europa League matches|date=15 maj 2018|accessdate=15 maj 2018|publisher=TV3|website=tv3.ie}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2018/0515/963640-rte-to-broadcast-champions-league-for-next-3-seasons/|title=RTÉ to broadcast Champions League for next 3 seasons|date=15 maj 2018|work=RTE|accessdate=15 maj 2018|publisher=rte.ie}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.irishtimes.com/business/media-and-marketing/tv3-secures-irish-rights-to-champions-league-and-europa-league-finals-1.3495778|title=TV3 secures Irish rights to Champions League and Europa League finals|last1=Taylor|first1=Charlie|date=15 maj 2018|work=The Irish Times|accessdate=15 maj 2018|publisher=irishtimes.com|last2=Hamilton|first2=Peter}}</ref><ref name="UK-ROI" /> |- |Israel | |[[Sport 5]] |<ref name="UEFA">{{cite web|title=Media rights sales: 2018-21 UEFA Champions League™/UEFA Super Cup™|url=http://www.uefa.org/MultimediaFiles/Download/Publications/uefaorg/Marketing/01/62/45/02/1624502_DOWNLOAD.pdf|website=UEFA.org|publisher=UEFA|accessdate=17 prill 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.team.ch/news/champions-league-tv-deal-israel/|title=2018-21 UCL media rights deal announced in Israel|date=8 maj 2017|accessdate=12 shkurt 2018|publisher=Team Marketing|website=team.ch|archive-date=16 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916203511/http://www.team.ch/news/champions-league-tv-deal-israel/|url-status=dead}}</ref> |- |Italy |[[Mediaset]] |[[Sky Sport (Italy)|Sky Sport]] |<ref name="Italy2">{{cite news|url=https://www.calcioefinanza.it/2019/07/03/champions-mediaset-tv-in-chiaro-sky-rai|title=La Champions torna in chiaro su Mediaset|accessdate=3 korrik 2019|publisher=Mediaset|website=calcioefinanza.it}}</ref><ref name="Italy">{{cite news|url=http://sport.sky.it/calcio/champions-league/2017/06/14/champions-league-sky-diritti-tv-2018-2021.html|title=Champions League ed Europa League in esclusiva Sky dal 2018 al 2021|accessdate=14 qershor 2017|publisher=SKY Italy|website=sport.sky.it}}</ref> |- |Japan | |[[DAZN]] |<ref>{{cite news|url=http://media.dazn.com/press-releases-ja/2017/06/15/|title=UEFAチャンピオンズリーグ、UEFAヨーロッパリーグ、 UEFAスーパーカップ　2018-19シーズンより全試合の独占放映権を獲得！|accessdate=15 qershor 2017|publisher=DAZN|website=media.dazn.com|archive-date=21 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621112942/http://media.dazn.com/press-releases-ja/2017/06/15/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/dazn-to-show-uefa-competitions-in-japan|title=DAZN to show Uefa competitions in Japan|last1=Nelson|first1=Adam|date=15 qershor 2017|work=SportsPro|accessdate=15 qershor 2017|publisher=Sportspromedia.com}}</ref> |- |Kazakhstan |[[Qazaqstan Radio and Television Corporation|Qazaqstan RTRK]] | |<ref>{{cite news|url=https://kazsport.kaztrk.kz/ru/news/football/telekanaly-qazsport-i-qazaqstan-pokazhut-ligu-chempionov-i-ligu-evropy-uefa-117465|title=ТЕЛЕКАНАЛЫ "QAZSPORT" И "QAZAQSTAN" ПОКАЖУТ ЛИГУ ЧЕМПИОНОВ И ЛИГУ ЕВРОПЫ УЕФА|date=15 gusht 2018|accessdate=16 shtator 2018|publisher=Qazsport|website=kazsport.kaztrk.kz|archive-date=16 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916232720/https://kazsport.kaztrk.kz/ru/news/football/telekanaly-qazsport-i-qazaqstan-pokazhut-ligu-chempionov-i-ligu-evropy-uefa-117465|url-status=dead}}</ref> |- |Kosovo | | * [[Kujtesa]] * [[Arena Sport]] |<ref>{{cite web|title=Liga e Kampionëve dhe Europa Ligë edhe për tre sezona në Kujtesa|url=http://www.kosovapress.com/sq/sport/liga-e-kampioneve-dhe-europa-lige-edhe-per-162191/|website=kosovapress.com|publisher=Kosova Press|accessdate=15 maj 2018|date=14 maj 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://telegrafi.com/kpm-dhe-uefa-rikonfirmojne-te-drejten-e-art-motion-per-transmetimin-e-ndeshjeve/|title=KPM dhe UEFA rikonfirmojnë të drejtën e Art Motion për transmetimin e ndeshjeve|date=1 tetor 2018|accessdate=3 dhjetor 2019|publisher=Telegrafi|website=telegrafi.com}}</ref> |- |Laos |Goal.com | |<ref name="Goal" /> |- |[[Latin America]] |[[Facebook]] | * [[ESPN Latin America|ESPN]] * [[Fox Sports Latinoamérica|Fox Sports]] |<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/insideuefa/about-uefa/administration/marketing/news/newsid=2566790.html|title=Facebook acquires 2018-21 UEFA Champions League media rights in Latin America|date=15 gusht 2018|accessdate=15 gusht 2018|publisher=UEFA|website=uefa.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://espnmediazone.com/latinamerica/press-releases/2018/05/espn-international-renueva-derechos-con-la-uefa-champions-league/|title=ESPN International renueva derechos de la UEFA Champions League, UEFA Super Cup y UEFA Europa League para las temporadas de 2018/19 a 2020/21|date=17 maj 2018|accessdate=17 maj 2018|publisher=ESPN|website=ESPNMediazone.com|archive-date=4 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704123544/https://espnmediazone.com/latinamerica/press-releases/2018/05/espn-international-renueva-derechos-con-la-uefa-champions-league/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.foxsports.cl/news/359464-fox-sports-latin-america-renueva-sus-derechos-de-transmision-multiplataforma-de-la-uel-y-ucl|title=FOX Sports Latin America renueva sus derechos de transmisión multiplataforma de la UEL y UCL|date=22 maj 2018|accessdate=23 maj 2018|publisher=Fox Sports|archive-date=7 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180707130324/https://www.foxsports.cl/news/359464-fox-sports-latin-america-renueva-sus-derechos-de-transmision-multiplataforma-de-la-uel-y-ucl|url-status=dead}}</ref> |- |Latvia | |All Media Baltics |<ref name="UEFA" /> |- |Lithuania |All Media Baltics |All Media Baltics |<ref name="UEFA" /> |- |Luxembourg |[[RTL Télé Lëtzebuerg|RTL]] | * [[Proximus]] * [[SFR|RMC Sport]] |<ref name="UEFA" /> |- |Macau |[[TDM (Macau)|TDM]] | |<ref name="UEFA2">{{cite web|title=Where to watch the UEFA Super Cup|url=https://www.uefa.com/uefasupercup/news/newsid=2476210.html?iv=true|website=uefa.com|publisher=UEFA|accessdate=13 gusht 2018|date=13 gusht 2018}}</ref> |- |Macedonia | |[[Arena Sport]] |<ref name="UEFA" /> |- |Malaysia | | * [[Astro SuperSport]] * [[beIN Sports]] |<ref name="Astro" /> |- |Malta |[[Public Broadcasting Services|PBS]] |Total Sports Network |<ref name="UEFA" /><ref>{{cite news|url=https://www.melita.com/local-customers-can-now-enjoy-the-best-of-premium-sports-on-total-sports-network/|title=Local Customers can now enjoy the best of Premium Sports on Total Sports Network|date=20 qershor 2018|accessdate=1 gusht 2018|publisher=Melita|website=melita.com}}</ref> |- |[[MENA]] | |[[BeIN Sports (Arabic)|beIN Sports]] |<ref>{{cite news|url=https://beinmediagroup.com/article/four-years-uefa-champions-league-europa-league-bein-sports-mena-2/|title=Four more years of UEFA Champions League and Europa League on beIN Sports in MENA|date=20 korrik 2017|work=beIN Media Group|accessdate=20 korrik 2017|publisher=Beinmediagroup.com}}</ref> |- |Moldova |GMG | |<ref name="UEFA" /> |- |Mongolia | |SPS |<ref>{{cite news|url=http://www.sps.mn/content/uefachampionsleague|title=АВАРГУУДЫН ЛИГ|date=shtator 2018|accessdate=17 shtator 2018|publisher=SPS|website=sps.mn|archive-date=18 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918123641/http://www.sps.mn/content/uefachampionsleague|url-status=dead}}</ref> |- |Montenegro | | * [[Arena Sport]] * [[Sport Klub]] |<ref name="UEFA" /> |- |Myanmar | |[[Sky Net]] |<ref>{{cite news|url=http://www.skynetdth.com/index.php/sport-schedule/uefa-champions-league-2018-19|title=UEFA Champions League 2018-2019|date=shtator 2018|accessdate=15 shtator 2018|publisher=SKY NET|website=skynetdth.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915225936/http://www.skynetdth.com/index.php/sport-schedule/uefa-champions-league-2018-19|archive-date=15 shtator 2018|url-status=dead}}</ref> |- |Netherlands |[[Talpa TV]] |[[Ziggo]] |<ref>{{cite news|url=https://tv.talpanetwork.com/veronica-verlengt-uitzendrechten-uefa-champions-league/|title=VERONICA VERLENGT UITZENDRECHTEN UEFA CHAMPIONS LEAGUE|date=18 maj 2018|accessdate=18 maj 2018|publisher=Talpa TV|website=tv.talpanetwork.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705063352/https://tv.talpanetwork.com/veronica-verlengt-uitzendrechten-uefa-champions-league/|archive-date=5 korrik 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ziggosport.nl/nieuws/138041-ziggo-sport-verwerft-rechten-uefa-champions-league.html|title=Ziggo Sport verwerft rechten UEFA Champions League|date=20 dhjetor 2017|accessdate=19 janar 2018|publisher=Ziggo Sport|website=ziggosport.nl|archive-date=20 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180120124447/https://www.ziggosport.nl/nieuws/138041-ziggo-sport-verwerft-rechten-uefa-champions-league.html|url-status=dead}}</ref> |- |New Zealand | |[[Sky Sport (New Zealand)|SKY Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://www.sky.co.nz/-/sky-sport-scores-with-three-year-uefa-deal|title=SKY SPORT SCORES WITH THREE YEAR UEFA DEAL|date=15 gusht 2018|accessdate=15 gusht 2018|publisher=SKY New Zealand|website=sky.co.nz|archive-date=15 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180815055416/https://www.sky.co.nz/-/sky-sport-scores-with-three-year-uefa-deal|url-status=dead}}</ref> |- |Norway | * [[Nordic Entertainment Group|NENT]] * [[TV 2 (Norway)|TV 2]] |[[Nordic Entertainment Group|NENT]] |<ref name="MTG" /><ref>{{cite news|url=http://www.tv2.no/sport/9114286/|title=Champions League til TV 2|accessdate=9 maj 2017|publisher=TV2|website=TV2.no}}</ref> |- |Pacific Islands | |[[Sky Pacific]] |<ref>{{cite news|url=https://www.facebook.com/DigicelFiji/photos/a.127745630570384/2237934889551437/?type=3&theater|title=Champions League action returns to Sky Pacific from tomorrow|date=2 tetor 2018|accessdate=2 tetor 2018|publisher=Digicel|website=facebook.com/Digicel}}</ref> |- |Philippines |Goal.com | |<ref name="Goal" /> |- |Poland |[[Telewizja Polska|TVP]] |[[Polsat]] |<ref>{{cite news|url=http://www.polsat.pl/news/2017-06-26/wszystkie-mecze-lm-i-le-uefa-w-cyfrowym-polsacie/|title=Wszystkie mecze LM i LE UEFA w Cyfrowym Polsacie|accessdate=27 qershor 2017|publisher=Polsat|website=polsat.pl}}</ref><ref>{{cite news|url=http://sport.tvp.pl/38606772/liga-mistrzow-zostaje-w-telewizji-polskiej-i-to-na-trzy-lata|title=Liga Mistrzów zostaje w Telewizji Polskiej! I to na trzy lata|date=22 gusht 2018|work=TVP Sport|accessdate=22 gusht 2018|publisher=sport.tvp.pl}}</ref> |- |Portugal |[[Televisão Independente|TVI]] |[[Eleven Sports (Portugal)|Eleven Sports]] |<ref>{{cite news|url=http://elevensports.com/eleven-sports-secures-portuguese-rights-to-uefa-champions-league-and-laliga/|title=ELEVEN SPORTS SECURES PORTUGUESE RIGHTS TO UEFA CHAMPIONS LEAGUE AND LALIGA|accessdate=29 maj 2018|publisher=Eleven Sports|website=elevensports.com|archive-date=29 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529204138/http://elevensports.com/eleven-sports-secures-portuguese-rights-to-uefa-champions-league-and-laliga/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.meiosepublicidade.pt/2019/07/liga-dos-campeoes-sinal-aberto-na-tvi-2-anos/|title=Liga dos Campeões em sinal aberto na TVI por mais 2 anos|date=3 korrik 2019|accessdate=3 korrik 2019|publisher=Meio e Publicidade|website=meiosepublicidade.pt|archive-date=3 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703171317/http://www.meiosepublicidade.pt/2019/07/liga-dos-campeoes-sinal-aberto-na-tvi-2-anos/|url-status=dead}}</ref> |- |Romania | | * [[Telekom TV|Telekom Sport]] * [[Digi Sport (Romania)|Digi Sport]] * [[Look TV]] |<ref>{{cite news|url=https://www.romania-insider.com/three-tv-stations-champions-league-matches-romania/|title=Media: Three TV stations will broadcast Champions League matches in Romania|date=26 korrik 2018|work=Romania Insider|accessdate=27 korrik 2018|publisher=Romania-Insider.com|archive-date=27 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727181147/https://www.romania-insider.com/three-tv-stations-champions-league-matches-romania/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telekomsport.ro/breaking-news-uefa-champions-league-si-europa-league-se-vad-la-telekom-sport-si-in-urmatorii-trei-ani-aici-ai-toate-detalile-18179587|title=UEFA Champions League şi Europa League se văd la Telekom Sport şi în următorii trei ani!|date=25 korrik 2018|accessdate=27 korrik 2018|publisher=Telekom Sport|website=telekomsport.ro}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.digisport.ro/fotbal/champions-league/inclestarea-campionilor-din-uefa-champions-league-si-uefa-europa-league-acum-la-digi-sport-468026|title=Încleștarea campionilor din UEFA Champions League și UEFA Europa League, acum, la Digi Sport|date=25 korrik 2018|accessdate=27 korrik 2018|publisher=Digi Sport|website=digisport.ro|archive-date=27 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727181029/https://www.digisport.ro/fotbal/champions-league/inclestarea-campionilor-din-uefa-champions-league-si-uefa-europa-league-acum-la-digi-sport-468026|url-status=dead}}</ref> |- |Russia |[[Match TV]] |[[Match TV]] |<ref>{{cite news|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/Evropejskie_chempionaty/spbnews_NI894439_Match_TV_i_Match_Premjer_pokazhut_vse_matchi_rossijskih_klubov_v_gruppovyh_etapah_Ligi_chempionov_i_Ligi_Jevropy|title="Матч ТВ" и "Матч Премьер" покажут все матчи российских клубов в групповых этапах Лиги чемпионов и Лиги Европы|date=14 shtator 2018|accessdate=15 shtator 2018|publisher=sportbox.ru|website=news.sportbox.ru}}</ref> |- |San Marino | |[[Sky Sport (Italy)|Sky Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2398198.html|title=Where to watch the Europa Champions League|accessdate=12 dhjetor 2019|publisher=UEFA|website=uefa.com}}</ref> |- |Serbia |[[Radio Television of Serbia|RTS]] |[[Arena Sport]] |<ref name="UEFA" /> |- |Singapore | | * [[beIN Sports]] * [[StarHub TV|Hub Sports]] * [[Singtel TV|mio Sports]] |<ref name="Goal" /><ref>{{cite news|url=http://www.starhub.com/personal/promotions/uefa-champions-league.html|title=Catch UCL & UEL live with StarHub!|date=29 shtator 2018|accessdate=1 tetor 2018|publisher=StarHub|website=starhub.com|archive-date=1 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001220612/http://www.starhub.com/personal/promotions/uefa-champions-league.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.singtel.com/about-Us/news-releases/singtel-tv-teams-up-with-bein-sports-to-air-uefa-champions-league-uefa-europa|title=Singtel TV teams up with beIN SPORTS to air UEFA Champions League, UEFA Europa League|date=1 tetor 2018|accessdate=1 tetor 2018|publisher=Singtel|website=singtel.com|archive-date=1 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001220512/https://www.singtel.com/about-Us/news-releases/singtel-tv-teams-up-with-bein-sports-to-air-uefa-champions-league-uefa-europa|url-status=dead}}</ref> |- |Slovakia | |[[Orange Slovensko|Orange Sport]] |<ref name="Czech" /><ref name="Czech2" /><ref>{{cite news|url=https://www.orange.sk/onas/novinky/detail-tlacovej-spravy/article/orange-sport-nova-era-sportoveho-obsahu-na-slovensku/|title=Orange Sport: Nová éra športového obsahu na Slovensku|date=2 korrik 2018|accessdate=9 korrik 2018|publisher=Orange|website=orange.sk}}</ref> |- |Slovenia |[[Pro Plus (company)|Pro Plus]] |[[Sport Klub]] |<ref name="UEFA" /> |- |Solomon Islands |TTV | |<ref name="UEFA" /><ref>{{cite news|url=https://www.ttv.sb/programmes/sport/|title=UEFA CHAMPIONS LEAGUE Wednesday & Thursday nights on TTV 1|accessdate=14 shkurt 2019|publisher=TTV|website=ttv.sb}}</ref> |- |South Africa | |[[SuperSport (TV channel)|SuperSport]] |<ref name="SuperSport2017">{{cite news|url=https://www.supersport.com/football/uefa-champions-league/news/171208/supersport_secures_champions_league|title=SuperSport secures Champions League|date=8 dhjetor 2017|accessdate=10 dhjetor 2013|publisher=Supersport.com}}</ref> |- |South Korea | |[[SPOTV]] |<ref name="UEFA2" /> |- |Spain | |[[Movistar+]] |<ref name="Spain">{{cite news|url=https://www.telefonica.com/es/web/sala-de-prensa/-/telefonica-adquiere-los-derechos-de-la-uefa-champions-league-y-la-uefa-europa-league-para-el-mercado-residencial-en-el-periodo-2018-2021|title=Telefónica adquiere los derechos de la UEFA Champions League y la UEFA Europa League para el mercado residencial en el periodo 2018-2021|date=28 qershor 2018|accessdate=29 qershor 2018|publisher=Telefónica}}</ref> |- |[[Sub-Saharan Africa]] | | * [[SuperSport (TV channel)|SuperSport]] * [[CanalSat Afrique|Canal+ Afrique]] |<ref name="UEFA" /><ref name="SuperSport2017" /> |- |Sweden |[[Nordic Entertainment Group|NENT]] |[[Nordic Entertainment Group|NENT]] |<ref name="MTG" /> |- |Switzerland | * [[SRG SSR]] * [[Teleclub]] |[[Teleclub]] |<ref name="Swiss">{{cite news|url=http://www.teleclub.ch/cms/service/news/uefa-champions-league-und-uefa-europa-league-bei-teleclub|title=UEFA Champions League und UEFA Europa League bei Teleclub|accessdate=27 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821165958/http://www.teleclub.ch/cms/service/news/uefa-champions-league-und-uefa-europa-league-bei-teleclub|archive-date=21 gusht 2017|publisher=Teleclub|website=teleclub.ch|url-status=dead}}</ref><ref>{{in lang|it}}[http://www.rsi.ch/news/svizzera/Coppe-europee-ancora-sulla-SSR-9309835.html Coppe europee ancora sulla SSR], RSI Radiotelevisione svizzera</ref> |- |Taiwan |Goal.com |ELTA |<ref name="Goal" /> |- |Tajikistan | * Varzish TV * TV Futbol | |<ref>{{cite news|url=https://web.facebook.com/tvfootballhd/photos/a.731888183651391/1044063439100529/?type=3&theater|title=Суперҷоми УЭФА. Реал Мадрид –Атлетико М.|accessdate=31 gusht 2018|publisher=TV Futbol|website=web.facebook.com/tvfootballhd}}</ref> |- |Thailand |Goal.com | |<ref name="Goal" /> |- |Turkey | |[[Digiturk]] |<ref>{{cite news|url=http://www.sportspromedia.com/news/report-bein-agrees-rights-deal-with-saran-for-uefa-games-in-turkey|title=Report: BeIN agrees rights deal with Saran for Uefa games in Turkey|last1=Holmes|first1=Elena|date=27 nëntor 2017|work=SportsPro|accessdate=27 nëntor 2017|publisher=sportspromedia.com}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.digiturk.com.tr/kurumsal/kurumsal-haberleri/sampiyonlar-ligi-ve-avrupa-liginin-heyecani-3-yil-boyunca-sadece-digiturkte-yasanacak|title=Şampiyonlar Ligi ve Avrupa Ligi’nin heyecanı 3 yıl boyunca sadece Digiturk’te yaşanacak|date=28 nëntor 2018|work=Digiturk|accessdate=29 nëntor 2018|publisher=digiturk.com.tr|archive-date=29 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129225212/http://www.digiturk.com.tr/kurumsal/kurumsal-haberleri/sampiyonlar-ligi-ve-avrupa-liginin-heyecani-3-yil-boyunca-sadece-digiturkte-yasanacak|url-status=dead}}</ref> |- |Ukraine | |[[Media Group Ukraine]] |<ref>{{cite news|url=https://footballua.tv/ru/schedule|title=Телепрограмма|accessdate=18 shtator 2018|publisher=Football|website=footballua.tv|archive-date=18 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918091048/https://footballua.tv/ru/schedule|url-status=dead}}</ref> |- |United Kingdom | |[[BT Sport]] |<ref name="UK-ROI">{{cite news|url=http://www.team.ch/news/uk-and-roi-media-rights-deal-champions-league-and-europa-league/|title=2018-21 UCL & UEL media rights deal announced in the UK & THE ROI|date=6 mars 2017|accessdate=12 shkurt 2018|publisher=Team Marketing|website=team.ch|archive-date=13 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180213022126/http://www.team.ch/news/uk-and-roi-media-rights-deal-champions-league-and-europa-league/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deadline.com/2017/03/bt-sport-exclusive-broadcast-rights-to-uefa-champions-league-beats-out-sky-sports-1202037605/|title=BT Sport Wins Exclusive UK Broadcast Rights To UEFA Champions League For $1.4B|last1=Lodderhose|first1=Diana|date=6 mars 2017|work=Deadline|accessdate=6 mars 2017|publisher=Deadline.com}}</ref> |- |United States |[[Univision Communications|Univision]] | * [[Turner Sports]] * [[Univision Communications|Univision]] |<ref name="USA">{{cite news|url=http://www.espnfc.com/uefa-champions-league/story/3068067/turner-univision-win-bids-to-broadcast-champions-league-in-us-report|title=Turner, Univision win bids to broadcast Champions League in U.S. - report|last1=Staff|first1=ESPN|work=ESPN FC|accessdate=27 shkurt 2017|publisher=Espnfc.com}}</ref><ref name="USA2">{{cite news|url=http://www.univision.com/deportes/oficial-a-partir-del-verano-de-2018-univision-deportes-transmitira-la-uefa-champions-league|title=Oficial: A partir del verano de 2018, Univision Deportes transmitirá la UEFA Champions League|accessdate=17 maj 2017|publisher=Univision|website=univision.com|archive-date=14 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200414124942/http://www.tudn.com/oficial-a-partir-del-verano-de-2018-univision-deportes-transmitira-la-uefa-champions-league|url-status=dead}}</ref><ref name="USA3">{{cite news|url=https://www.turner.com/pressroom/br-live-provide-direct-access-more-340-live-uefa-champions-league-uefa-europa-league|title=B/R Live to Provide Direct Access to More Than 340 Live UEFA Champions League & UEFA Europa League Matches|date=31 korrik 2018|accessdate=31 korrik 2018|publisher=Turner|website=turner.com|archive-date=1 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801003959/https://www.turner.com/pressroom/br-live-provide-direct-access-more-340-live-uefa-champions-league-uefa-europa-league|url-status=dead}}</ref> |- |Uzbekistan | * [[Uzreport TV]] * Futbol TV | |<ref>{{cite news|url=https://uzreport.news/football/smotrite-na-uzreport-tv-i-futbol-tv-matchi-novogo-sezona-evropeyskih-chempionatov|title=Смотрите на UZREPORT TV и FUTBOL TV матчи нового сезона Европейских чемпионатов|date=26 korrik 2018|accessdate=8 gusht 2018|publisher=Uz Report|website=uzreport.news}}</ref> |- |Vietnam | |[[K+ (TV network)|K+]] |<ref name="Vietnam">{{cite news|url=http://vtv.vn/goc-khan-gia/chinh-thuc-k-so-huu-doc-quyen-ban-quyen-phat-song-uefa-champions-league-den-nam-2021-20180306112033908.htm|title=CHÍNH THỨC: K+ sở hữu độc quyền bản quyền phát sóng UEFA Champions League đến năm 2021|date=6 mars 2018|accessdate=6 mars 2018|publisher=VTV.vn}}</ref> |} '''Shënime''' {{notelist-lr}} === Sezonet 2021–2024 === {| class="wikitable hlist" !Territori !Mbajtësi i të drejtave !Referenca |- |Shqipëri | * [[Radio Televizioni Shqiptar|RTSH]] * [[Tring TV|Tring]] |<ref>{{cite news|url=https://www.rtsh.al/lajme/uefa-champions-league-ne-rtsh/|title=UEFA Champions League në RTSH|date=24 qershor 2020|accessdate=24 qershor 2020|publisher=RTSH|website=rtsh.al|archive-date=26 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200626131137/https://www.rtsh.al/lajme/uefa-champions-league-ne-rtsh/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.vizionplus.tv/champions-league-qendron-ne-tring-te-gjitha-ndeshjet-ekskluzivitet-deri-ne-vitin-2024/|title=Champions League qendron ne Tring/ Te gjitha ndeshjet ekskluzivitet deri ne vitin 2024|date=24 qershor 2020|accessdate=24 qershor 2020|publisher=Vizion Plus|website=vizionplus.tv}}</ref> |- |Austri | * [[ServusTV]] * [[Sky Sport (Germany)|Sky Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://www.servustv.com/die-uefa-champions-league-die-uefa-europa-league-und-die-uefa-europa-conference-league-ab-2021-22-live-bei-servustv/|title=Die UEFA Champions League, die UEFA Europa League und die UEFA Europa Conference League ab 2021/22 LIVE bei ServusTV|date=14 maj 2020|accessdate=14 maj 2020|publisher=Servus TV|website=servustv.com|archive-date=22 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622023823/https://www.servustv.com/die-uefa-champions-league-die-uefa-europa-league-und-die-uefa-europa-conference-league-ab-2021-22-live-bei-servustv/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://media.sportbusiness.com/news/sky-servus-and-orf-poised-to-land-uefa-club-competition-rights-in-austria/|title=Sky, Servus and ORF poised to land Uefa club competition rights in Austria|last1=Svenson|first1=David|date=19 dhjetor 2019|work=SportBusiness|accessdate=23 dhjetor 2019}}</ref> |- |Bosnia and Herzegovina |[[Arena Sport]] |<ref name="Arena">{{cite news|url=https://www.novosti.rs/vesti/naslovna/ekonomija/aktuelno.239.html:870281-Real-i-Barsa-se-sele-na-Arena-sport-Vladimir-Lucic-otkriva-planove-Telekoma-Srbija-za-ovu-i-sledecu-godinu-i-najavljuje-vruc-program|title=Real i Barsa se sele na Arena sport: Vladimir Lučić otkriva planove "Telekoma Srbija" za ovu i sledeću godinu i najavljuje vruć program|date=13 qershor 2020|accessdate=15 qershor 2020|publisher=Novosti|website=novosti.rs}}</ref> |- |Croatia |[[Arena Sport]] |<ref name="Arena" /> |- |Danimarkë |[[Nordic Entertainment Group|NENT]] |<ref>{{cite news|url=https://www.nentgroup.com/news/press-releases?page=/perma/press/1798378&field_press_channel_value=wkr&year[value][year]=2020|title=NENT Group signs new media rights agreement with UEFA|date=9 prill 2020|accessdate=9 prill 2020|publisher=NENT|website=nentgroup.com}}</ref> |- |Finlandë |[[TV4 Media]] |<ref name="TV4">{{cite news|url=https://www.teliacompany.com/en/news/news-articles/2020/tv4-media-broadcasts-the-uefa-champions-league-starting-2021/|title=TV4 Media broadcasts the UEFA Champions League starting 2021|date=13 maj 2020|accessdate=13 maj 2020|publisher=Telia|website=teliacompany.com}}</ref> |- |Francë | * [[BeIN Sports (French TV channel)|beIN Sports]] * [[Canal+]] * [[TF1]]{{efn-lr|TF1 will only broadcast the final}} |<ref>{{cite news|url=https://www.groupe-tf1.fr/fr/communiques/activit%C3%A9-du-groupe-d%C3%A9veloppement-acquisition-cession-diversification/le-groupe-tf1-acquiert-la-finale-de-la-ligue-des-champions-de-2022-2024|title=LE GROUPE TF1 ACQUIERT LA FINALE DE LA LIGUE DES CHAMPIONS DE 2022 A 2024|date=29 nëntor 2019|accessdate=19 mars 2020|publisher=TF1|website=groupe-tf1.fr}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.vivendi.com/activites/canal-groupe/communiques-de-presse/luefa-champions-league-revient-canal/|title=L’UEFA CHAMPIONS LEAGUE REVIENT SUR CANAL+|date=29 nëntor 2019|accessdate=19 mars 2020|publisher=Vivendi|website=vivendi.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.broadbandtvnews.com/2019/11/29/canal-and-bein-sports-to-share-champions-league/|title=Canal+ and beIN Sports to share Champions League|last1=Clover|first1=Julian|date=29 nëntor 2019|work=Broadband TV News|accessdate=29 nëntor 2019}}</ref> |- |Gjermani | * [[DAZN]] * [[Prime Video]] * [[ZDF]]{{efn-lr|ZDF will only broadcast the final}} |<ref>{{cite news|url=https://www.nation.co.ke/sports/football/Sky-loses-Champions-League-rights-in-Germany/1102-5383214-1x8h3az/|title=Sky loses Champions League rights in Germany to DAZN, Amazon|date=12 dhjetor 2019|work=Daily Nation|accessdate=12 dhjetor 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/media/2019/dec/10/amazon-sky-champions-league-germany-premier-league-football|title=Amazon breaks into Champions League with German deal|last1=Sweney|first1=Mark|date=10 dhjetor 2019|work=The Guardian|accessdate=10 dhjetor 2019}}</ref> |- |Kosovë | *[[ArtMotion]] *[[Kujtesa (kompani)|Kujtesa]] |<ref>{{cite news|url=https://klankosova.tv/uefa-champions-league-2021-2024-ekskluzivisht-ne-artmotion/|title=UEFA CHAMPIONS LEAGUE 2021 – 2024 EKSKLUZIVISHT NË ARTMOTION|date=10 qershor 2020|accessdate=16 qershor 2020|publisher=Klan Kosova|website=klankosova.tv}}</ref> |- |Montenegro |[[Arena Sport]] |<ref name="Arena" /> |- |Maqedoni e Veriut |[[Arena Sport]] |<ref name="Arena" /> |- |Norvegji |[[TV 2 Group|TV 2]] |<ref>{{cite news|url=https://www.tv2.no/sport/11410716/|title=TV 2 har sikret seg rettighetene til UEFA Champions League|date=29 prill 2020|accessdate=29 prill 2020|publisher=TV2|website=tv2.no}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.sportbusiness.com/news/tv2-takes-over-champions-league-rights-from-nent-in-norway/|title=TV2 takes over Champions League rights from Nent in Norway|last1=Svenson|first1=David|date=29 prill 2020|work=SportBusiness|accessdate=29 prill 2020}}</ref> |- |Rusi |[[Match TV]] |<ref>{{cite news|url=https://matchtv.ru/football/matchtvnews_NI1188560_Match_TV_prodolzhit_pokazyvat_glavnyje_turniry_UJeFA_sezonov_2021_24|title=«МАТЧ ТВ» ПРОДОЛЖИТ ПОКАЗЫВАТЬ ГЛАВНЫЕ ТУРНИРЫ УЕФА СЕЗОНОВ 2021-24|date=12 maj 2020|accessdate=12 maj 2020|publisher=Match TV|website=matchtv.ru}}</ref> |- |Serbi |[[Arena Sport]] |<ref name="Arena" /> |- |Spanjë |[[Telefónica]] |<ref>{{cite news|url=https://insidersport.com/2020/04/16/telefonica-set-to-acquire-champions-league-rights-for-e1-1-billion/|title=Telefonica set to acquire Champions League rights for €1.1 billion|last1=Daniels|first1=Tom|date=16 prill 2020|work=Insider Sport|accessdate=16 prill 2020}}</ref> |- |Suedi |[[TV4 Media]] |<ref name="TV4" /><ref>{{cite news|url=https://www.sportspromedia.com/news/uefa-champions-league-nent-tv-streaming-rights-denmark|title=Champions League rights stay with NENT in Denmark|last1=Impey|first1=Steven|date=9 prill 2020|work=SportsPro|accessdate=14 prill 2020}}</ref> |- |Zvicër |[[Teleclub]] |<ref>{{cite news|url=https://www.teleclub.ch/die-uefa-champions-league-auch-ab-2021-auf-teleclub/|title=DIE UEFA CHAMPIONS LEAGUE AUCH AB 2021 AUF TELECLUB|date=20 dhjetor 2019|accessdate=20 dhjetor 2019|publisher=Teleclub|website=teleclub.ch}}</ref> |- |Mbretëria e Bashkuar |[[BT Sport]] |<ref>{{cite news|url=https://newsroom.bt.com/bt-wins-exclusive-rights-to-uefa-champions-league-uefa-europa-league-and-uefa-europa-conference-league-until-2024/|title=BT wins exclusive rights to UEFA Champions League, UEFA Europa League and UEFA Europa Conference League until 2024|date=15 nëntor 2019|accessdate=12 dhjetor 2019|publisher=BT|website=newsroom.bt.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.broadcastnow.co.uk/broadcasting/bt-sport-retains-champions-league-rights-in-12bn-deal/5144776.article|title=BT Sport retains Champions League rights in £1.2bn deal|last1=Dams|first1=Tim|date=15 nëntor 2019|work=Sport Broadcast|accessdate=15 nëntor 2019|publisher=broadcastnow.co.uk}}</ref> |- |SHBA | * [[CBS Sports]] * [[Univision]] |<ref>{{cite news|url=https://www.sportbusiness.com/news/cbs-acquires-us-broadcast-rights-to-uefa-champions-league/|title=CBS ‘acquires Champions League rights’ in surprise move|date=9 nëntor 2019|work=SportBusiness|accessdate=11 nëntor 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://corporate.univision.com/press/press-releases/2020/03/02/tudn-announces-three-year-extension-with-uefa-to-remain-exclusive-spanish-language-broadcast-partner-in-the-u-s/|title=TUDN Announces Three-Year Extension with UEFA to Remain Exclusive Spanish-Language Broadcast Partner in the U.S.|accessdate=4 mars 2020|publisher=Univision|website=corporate.univision.com}}</ref> |} '''Shënime''' {{notelist-lr}} == Referime == {{Reflist|3}} <br /> {{DEFAULTSORT:Uefa Champions League Broadcasters}} [[Kategoria:UEFA Champions League]] [[Kategoria:Lists of association football broadcasters]] 5gks3knahqw1vcfsctdblyij8q53vcy 1 290296 3043663 3005082 2026-09-19T02:28:29Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043663 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lista e transmetuesve të Ligës së Kampioneve/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e transmetuesve të Ligës së Kampioneve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043662 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180727181147/https://www.romania-insider.com/three-tv-stations-champions-league-matches-romania/ për lidhjen https://www.romania-insider.com/three-tv-stations-champions-league-matches-romania/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 04:28 (CEST) 2v9ubgl33lxf1s8ehws5lj7fuanqawy 0 290462 3043637 2518292 2026-09-18T23:56:20Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Zhvillimi i rrjetit]] 3043637 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Zhvillimi i rrjetit]] rf9bxyx35cm2iyefmc89vifghfts5cr 1 292247 3043680 3038841 2026-09-19T04:23:03Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Universiteti i Kalifornisë, Berkeley/Arkivi 1]] 3043680 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Universiteti i Kalifornisë, Berkeley/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 12mtjkg5t8hnqjnrdcjt5vfzsd23elb 0 301642 3043458 2958484 2026-09-18T18:59:09Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043458 wikitext text/x-wiki {{Infobox kishë|image=Church of St Catherine of Italy, Valletta.jpeg}}'''Kisha e Shën Katerinës së Aleksandrisë''' ( Maltese ), e njohur zakonisht si '''Kisha e Shën Katerinës së Italisë''' është një [[Kisha katolike|kishë katolike romake]] në [[Valeta]], [[Malta|Maltë]] . U ndërtua nga Hospitaller Langue i Italisë dhe shërben si kishë famullitare e komunitetit Italian të [[Malta|Maltës]] .<ref>[http://www.malta-canada.com/churches-chapels/Valletta.htm "St Catherine of Alexandria"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304220933/http://www.malta-canada.com/churches-chapels/Valletta.htm |date=4 mars 2016 }}. Retrieved on 23 October 2014.</ref> == Origjina == [[Skeda:Interior_of_St_Catherine's_church_Valletta.jpg|majtas|parapamje| Brendësia e kishës]] Kisha u ndërtua në 1576 nga kalorësit italianë të Shën Gjonit për të shërbyer si kisha e tyre. Ajo u ndërtua ngjitur me Auberge d'Italie . Në shekullin e 17-të kisha u zgjerua.<ref>[http://www.classictic.com/en/valletta/st._catherine_of_italy_church/1029/ "ST. CATHERINE OF ITALY CHURCH, VALLETTA "]. Retrieved on 23 October 2014.</ref> Një kishë tetëkëndëshe u shtua në kishëzën ekzistuese. Kisha e parë u ndryshua në shenjtëroren e kishës. Kisha iu nënshtrua një restaurimi të madh nga 2001 deri në 2011. Sot kisha ende shërben si kishë famullitare e komunitetit italian të Maltës.<ref>[http://www.timesofmalta.com/articles/view/20110317/local/tug-company-to-contribute-to-church-restoration.355205 "Restoration of St Catherine of Italy Church in final phase"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002309/http://www.timesofmalta.com/articles/view/20110317/local/tug-company-to-contribute-to-church-restoration.355205 |date=4 mars 2016 }}, ''[[Times of Malta]]'', Malta, 17 March 2011. Retrieved on 23 October 2014.</ref> Ndërtesa e kishës është e shënuar në Inventarin Kombëtar të Pronës Kulturore të Ishujve Maltezë .<ref>{{Cito web|date=27 gusht 2012|title=Church of St. Catherine of the Langue of Italy|url=http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/Chapels%20and%20Niches/00569.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229230547/http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/Chapels%20and%20Niches/00569.pdf|archive-date=29 dhjetor 2014|access-date=31 tetor 2015|website=National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands|language=en}}</ref> == Vepra Arti == Piktura titullore është pikturuar nga Mattia Preti . Ajo përshkruan martirizimin e Shën Katerinës së Aleksandrisë . Preti ia dhuroi pikturën kishës pas mbërritjes së tij në [[Malta|Maltë]] . Kupola e kishës u pikturua gjithashtu nga Preti. Ai e vizatoi atë me zbukurime llaçi të pikturuar dhe modele zbukurimi në gri dhe ari.<ref>[http://www.maltacultureguide.com/index.php?page=article&article_id=49 "Church of St Catherine of Alexandria"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141024035802/http://www.maltacultureguide.com/index.php?page=article&article_id=49 |date=24 tetor 2014 }}. Retrieved on 23 October 2014.</ref> == Referime == oc3mocuqvw3awc0hfhelk2k0pn0vgzc 0 301644 3043461 2979182 2026-09-18T19:01:55Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043461 wikitext text/x-wiki Kisha '''Zoja e Fitores''', e njohur më parë si '''Kisha e Shën Antonit Abati''',<ref name="lanfranco">{{Cite journal|last=Lanfranco|first=Guido|date=2000|title=It-Taghlim tad-Duttrina fil-Gzejjer Maltin; Ftit ta' l-Istorja|url=http://melitensiawth.com/incoming/Index/L-Imnara/L-Imnara.%2006(2000)3=24/12s.pdf|journal=L-Imnara|language=mt|publisher=Rivista tal-Għaqda Maltija tal-Folklor|volume=6|issue=3|page=104|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417213705/http://melitensiawth.com/incoming/Index/L-Imnara/L-Imnara.%2006(2000)3=24/12s.pdf|archive-date=17 prill 2016}}</ref> ishte kisha dhe ndërtesa e parë e përfunduar në [[Valeta]], Maltë. Në vitin 1566, pas Rrethimit të Madh të Maltës, Mjeshtri i Madh Jean Parisot de Valette dhe Urdhri i tij treguan interes për të ndërtuar një kishë në emër të Lindjes së Marisë si një formë falënderimi; ndërtimi u financua nga De Valette. == Origjina == Kisha u ndërtua për të përkujtuar fitoren e Kalorësve të Urdhrit të Shën Gjonit dhe Maltezëve mbi pushtuesit Osmanë në 8 Shtator 1565.<ref>{{Cito web|date=6 tetor 2011|title=Our Lady of Victory Church, Valletta|url=http://dinlarthelwa.org/properties/restored-in-partnership/our-lady-of-victory-church-valletta/|url-status=dead|access-date=14 tetor 2014|publisher=Din l-Art Ħelwa|language=en|archive-date=26 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726172331/http://dinlarthelwa.org/properties/restored-in-partnership/our-lady-of-victory-church-valletta/}}</ref> Ajo u ndërtua në vendin ku u mbajt një ceremoni fetare për të përuruar vendosjen e gurit të themelit të qytetit të ri të Valeta më 28 mars 1566. Një kishë u zgjodh si ndërtesa e parë për të shprehur mirënjohje. Jo vetëm që kisha është kushtuar Lindjes së Marisë por piktura titullore ndodhet prapa altarit kryesor gjithashtu dhe përshkruan lindjen e Zojës së Bekuar. Grandmaster Jean Parisot de Valette financoi ndërtimin e ndërtesës. Ai vdiq nga ethet më 21 gusht 1568 dhe u varros në dhomën e nëndheshme të kishës. Sidoqoftë, kur u ndërtua bashkë-katedralja e Shën Gjonit, eshtrat e tij u transferuan atje.<ref name="maltapass">{{Cito web|title=Our Lady of Victory Church Valletta|url=http://maltapass.com.mt/en/attractions-in-malta/attractions/59/our-lady-of-victory-church-valletta.htm?id=59|url-status=live|access-date=14 tetor 2014|website=Malta Pass|language=en}}</ref><ref name="history">{{Cito web|title=History of the Church|url=http://www.ourladyofvictory.org.mt/page01.html|url-status=live|access-date=21 shtator 2015|website=ourladyofvictory.org.mt|publisher=Din l-Art Ħelwa|language=en}}</ref> Në 1617, urdhri i Shën Gjonit zgjodhi këtë kishë si kishën e tyre famullitare. Kisha atëherë iu kushtua [[Andoni i Madh|Shën Antonit Abatit]] . Në 1699, absida e kishës u zgjerua me urdhër të Mjeshtrit të Madh Ramon Perellos y Roccaful . Në 1716, artisti maltez Alessio Erardi u porosit nga Perellos të pikturonte kasafortën me skena elementare që portretizonin Jetën e Virgjëreshës; këto përfunduan për dy vjet. Në 1752, fasada, sakristi, kambanarja dhe shtëpia e priftit të famullisë u zgjeruan. Fasada mori një pamje të bukur barok. Fasada përfshin gjithashtu një bust bronzi të [[Inoçenti XII|Papës Innocent XII]] .<ref>{{Cito web|title=Valletta - The Churches|url=http://romeartlover.tripod.com/Malta4.html|url-status=dead|access-date=14 tetor 2014|website=romeartlover.tripod.com|language=en|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305102646/http://romeartlover.tripod.com/Malta4.html}}</ref> Për më tepër, në pjesën e dytë të shekullit të 18-të, përveç altarëve kushtuar Shën Gjon Pagëzorit dhe Shën Palit, u ndërtuan edhe dy altarë të tjerë. Në 1837, kisha u bë Kisha e Garnizonit në Regjimentin Mbretëror Malta Fencible i cili më vonë u bë Artileria Mbretërore e Maltës . Përgjatë viteve, kisha përjetoi disa dëmtime si në strukturën e saj ashtu edhe në pikturat e saj. Më 23 Prill 1942, tavani i kishës u dëmtua si pasojë e një sulmi ajror që goditi Valetën e cila shkatërroi gjithashtu [[Shtëpia e Operës Mbretërore, Valeta|Shtëpinë e Operës Mbretërore]] aty pranë.<ref name="history"/> Në 1943, përsëri në 8 Shtator dorëzohet një armik tjetër, kësaj here rreth flotës italiane; kisha është tani ajo e 'Zojës sonë të Fitores'. Në vitin 2000, besimi kombëtar i Maltës, Din l-Art Ħelwa, filloi një projekt të restaurimit. Më 8 shtator 2011, Din l-Art Ħelwa u besua si kujdestari i kishës nga qeveria e Maltës. Restaurimi është duke vazhduar.<ref name="history"/><ref>{{Cite news|date=7 shtator 2013|title=Our Lady of Victory church restoration|language=en|work=Times of Malta|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20130907/local/Our-Lady-of-Victory-church-restoration.485106|url-status=dead|access-date=14 tetor 2014|archive-date=22 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022134511/http://www.timesofmalta.com/articles/view/20130907/local/Our-Lady-of-Victory-church-restoration.485106}}</ref> [[Skeda:Interior_Our_Lady_of_Victory_Valletta.jpg|majtas|parapamje|267x267px| Brendësia e kishës]] == Vepra arti == Kisha ka një numër thesarësh artistikë. Pikturat në secilin skaj mbi altar përshkruajnë [[Andoni i Madh|Shën Antonin e Egjiptit]] dhe Shën [[Ndou i Padovës|Antonin e Padovës]] . Këto u sollën në Maltë në 1530 nga Kalorësit e Maltës pasi Perandori Charles V i dha ishullin Urdhrit të Shën Gjonit si bazë. Kisha gjithashtu përmban vepra nga Francesco Zahra, Ermenegildo Grech dhe Enrico Arnaux. Në 1792, Admirali i Madh Venedikut Angelo Emo vdiq në Maltë. Ai dëshironte që zemra e tij të varroset në kishën Zoja e Fitores; një monument në emrin e tij nga skulptori maltez Vincenzo Dimech u ngrit në 1802. == Ditët e sotme == [[Skeda:The_splendor_of_the_first_church_built_in_Valletta.jpg|djathtas|parapamje| brendësia]] Në vitin 2000, besimi kombëtar i Maltës, Din l-Art Ħelwa, filloi një projekt të restaurimit së bashku me Projektin e Rehabilitimit të Valetës dhe Departamentin e Muzeve. Restaurimi u krye në çati, pjesët e fundit dhe një pjesë të kambanares, e cila u sponsorizua nga Computime. Restaurimi i jashtëm përfundoi deri në 2002; PricewaterhouseCoopers ishte një sponsor kryesor. Rinovimi i brendshëm filloi në 2004. Kisha është ende duke u restauruar dhe puna duhet të përfundojë deri në vitin 2016. Ndërtesa e kishës është e shënuar në Inventarin Kombëtar të Pronës Kulturore të Ishujve Maltezë .<ref>{{Cito web|date=30 mars 2012|title=Our Lady of Victory Church|url=http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/00035.pdf|url-status=live|access-date=31 tetor 2015|website=National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands|language=en}}</ref> Kisha është e hapur për publikun falas. == Referime == q2whh4kextu35la5zofs3464nw2gpdw 0 301778 3043697 2958516 2026-09-19T04:33:27Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043697 wikitext text/x-wiki '''Mabel Edeline Strickland''', OBE (8 Janar 1899 - 29 Nëntor 1988), ishte gazetare Anglo - Malteze, pronare e gazetës dhe politikane. == Familja dhe jeta personale == Strickland ishte vajza e Sir Gerald Strickland, më vonë Kryeministre e 4-të e Maltës.<ref>{{Cito web|title=Person Page 47079|url=http://thepeerage.com/p47079.htm#i470784|url-status=live|access-date=5 tetor 2014|publisher=Thepeerage.com|language=en}}</ref> Nëna e saj ishte vajza e madhe e Reginald Sackville, Earl De La Warr i 7-të i Knole, Kent.<ref name="Pepper1996">{{Cito web|last=Pepper|first=Joan|date=1996|title=THE LIFE OF MABEL STRICKLAND, THE UNCROWNED QUEEN OF MALTA|url=http://www.joanalexander.co.uk/mabelstrickland.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141026043842/http://www.joanalexander.co.uk/mabelstrickland.html|archive-date=26 tetor 2014|access-date=26 tetor 2014|language=en}}</ref> Mabel nuk u martua kurrë, duke ia lënë pjesën më të madhe të pasurisë trashëgimtarit të saj të vetëm Robert Hornyold-Strickland. == Rezidencat == Mabel Strickland jetoi pjesën më të madhe të jetës së saj në [[Vila Parisio]] në Lija, Maltë. Para kësaj ajo jetonte në shtëpinë e saj familjare në Villa Bologna, në Atard, Maltë - shtëpia e babait të saj Lord Strickland. == Karriera == Strickland themeloi një grup gazetash në Maltë me babanë e saj dhe njerkën e saj, Lady Strickland. Në 1935 ajo u bë redaktore e ''The Times of Malta'' dhe ''"Il Berqa"'' para se të merrte detyrën e Drejtores Menaxhues të Grupit për vdekjen e babait të saj në 1940. Ajo formoi dhe drejtoi Partinë Kushtetuese Progresive gjatë viteve 1950 dhe ishte një nga udhëheqëset politikë kryesore të viteve 1950, duke marrë pjesë në bisedimet e integrimit në 1956-57 si dhe duke kundërshtuar pavarësinë në 1964. Ajo u zgjodh në Parlamentin Maltez në 1962. Stickland gjithmonë luftonte me pasion për një shtyp të lirë dhe të pavarur dhe për të mbajtur lidhjet e Maltës me Britaninë dhe Komonuelthin. Me pensionin e saj ajo themeloi Fondacionin Strickland në emër të familjes së saj. == Vdekja == Mabel Strickland vdiq më 29 nëntor 1988 dhe është varrosur në kriptën e familjes Strickland në Katedralen e Shën Palit, Mdina .  Pasi nuk ishte martuar ose kishte pasur fëmijë, trashëgimtari i vetëm i Mabel Strickland ishte nipi i saj i madh Robert Hornyold-Strickland.<ref>{{Cite news|last=Hornyold-Strickland|first=Robert|date=26 nëntor 2012|title=A personal recollection of my aunt|language=en|work=Times of Malta|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20121126/life-features/A-personal-recollection-of-my-aunt.446946|url-status=dead|access-date=8 maj 2017|quote="She was particularly proud of her Strickland heritage and, in 1975, decided to clarify her succession by choosing me as her heir. This was the first time that she had written a will since 1940 after her father died."|archive-date=16 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916140121/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20121126/life-features/A-personal-recollection-of-my-aunt.446946}}</ref> Sidoqoftë pas vdekjes së Strickland pasi Robert Hornyold-Strickland ishte jashtë Maltës, Mabel, si një zonjë e vjetër, u bind që të ndryshonte testamentin e saj nga avokati që do të bëhej një nga dy Ekzekutorët e saj. Pavarësisht nga vullneti i rishikuar, nipi i saj i madh gjithmonë mbeti trashëgimtari i saj i vetëm. Por si rezultat i vullnetit të rishikuar dhe shumë të paqartë, pasuria e saj është bërë objekt i një konflikti ligjor midis Hornyold-Strickland dhe Fondacionit Strickland.<ref>{{Cite news|last=Balzan|first=Jurgen|date=23 nëntor 2016|title=Times of Malta founder's nephew insists Mabel Strickland files are his|language=en|work=MaltaToday|url=http://www.maltatoday.com.mt/news/national/71818/times_of_malta_founders_nephew_insists_mabel_strickland_files_are_his|access-date=8 maj 2017}}</ref> Mabel Strickland ngriti këtë fondacion "për veten dhe trashëgimtarët e saj në përjetësi". Sapo Robert Hornyold-Strickland ndërmori veprime ligjore kundër ekzekutorëve në 2010, pasi ishte përpjekur të gjente një zgjidhje miqësore për dekada, Ekzekutorët e moshuar e panë të arsyeshme të transferonin shumicën e aksioneve në Allied Newspapers Ltd (Times of Malta) që ishte mbajtur në emrat e tyre (si ekzekutorë të pasurisë), drejtpërdrejt te Fondacioni Strickland në një mënyrë tepër të parregullt. Kjo është për shkak se Fondacioni Strickland është regjistruar si një person juridik, duke qenë se është një "korporatë trupore", dhe gjithsesi nuk ka të drejtë të jetë aksioner si në Ligjin e Ndërmarrjeve Malteze ashtu edhe nën kushtet e Artikujve të Asociuar të Alpet Newspapers Ltd e cila nuk lejon çdo "organ korporate" të jetë aksioner. Ky transferim i parregullt, ku asnjë instrument transferimi nuk është prodhuar kurrë nga ekzekutorët, tani është gjithashtu pjesë e një çështje tjetër gjyqësore të marrë nga Robert Hornyold-Strickland dhe është ende në gjykata.<ref>[http://maltawinds.com/2019/02/23/court-news-robert-hornyhold-strickland-wins-appeal-for-disclosure-of-documents-in-case-against-strickland-foundation/ Malta Winds] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210517130720/https://maltawinds.com/2019/02/23/court-news-robert-hornyhold-strickland-wins-appeal-for-disclosure-of-documents-in-case-against-strickland-foundation/ |date=17 May 2021 }} - a website with the full unabridged story can be found at [https://www.mabelstricklandlegacytherealstory.com www.mabelstricklandlegacytherealstory.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250514210931/https://mabelstricklandlegacytherealstory.com/ |date=14 maj 2025 }}</ref> == Referime == [[Kategoria:Vdekje 1988]] [[Kategoria:Lindje 1899]] gsjzabq7ilb5eeajnn5uuun69njddv7 1 302481 3043459 2730152 2026-09-18T18:59:09Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043459 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kisha e Shën Katerinës së Italisë, Valeta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2219637 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141024035802/http://www.maltacultureguide.com/index.php?page=article&article_id=49 për lidhjen http://www.maltacultureguide.com/index.php?page=article&article_id=49. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2021 11:00 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kisha e Shën Katerinës së Italisë, Valeta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2730151 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304220933/http://www.malta-canada.com/churches-chapels/Valletta.htm për lidhjen http://www.malta-canada.com/churches-chapels/Valletta.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 dhjetor 2024 15:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kisha e Shën Katerinës së Italisë, Valeta]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043458 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304002309/http://www.timesofmalta.com/articles/view/20110317/local/tug-company-to-contribute-to-church-restoration.355205 për lidhjen http://www.timesofmalta.com/articles/view/20110317/local/tug-company-to-contribute-to-church-restoration.355205. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 20:59 (CEST) 1fopoqj9xovds160v91lhxxx8w4usf3 0 302610 3043743 2869939 2026-09-19T10:00:05Z Zbulimi 166213 3043743 wikitext text/x-wiki [[File:Lushnjë, Albania 2019 02 – Congress of Lushnjë Museum.jpg|thumb|400px]] '''Muzeu i "Kongresit të Lushnjes"''' fillimisht u hap për herë të parë si Shtëpi Muze në vitin 1960. Në këtë ndërtesë i zhvilloj punimet Kongresi i Lushnjes nga data 21-31 Janar 1920. == Shih edhe == * [[Kongresi i Lushnjes]] * [[Lista e muzeumeve në Shqipëri]] [[Kategoria:Muze historikë në Shqipëri]] [[Kategoria:Lushnja]] [[Kategoria:Ndërtimtari]] t0zj5n6ttrx04mqx2z9aiq9vywu3uuw 1 303222 3043682 3029633 2026-09-19T04:23:45Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Uma Chowdhry/Arkivi 1]] 3043682 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Uma Chowdhry/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} eowozw2g3msglpqpbahk7d6zgd16hx3 1 303736 3043684 3029628 2026-09-19T04:24:05Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Të drejtat e njeriut në Maltë/Arkivi 1]] 3043684 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Të drejtat e njeriut në Maltë/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 2sumgfhgwfc6ju5a1gv0vr41jwkmban 0 304306 3043727 2958853 2026-09-19T05:55:11Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043727 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist|image=|alt=|birth_name=Maria Luisa Lurini|movement=[[Futurism]]|spouse={{marriage|Mario Mori|1920|1943|end=died}}}} '''Marisa Mori''' (9 Mars 1900)- 6 Mars 1985) ishte një piktor dhe shtypshkronjë [[Italia|italiane]] . Mori ishte njera nder te paktat artiste femra te asaj kohe ne levizjen Futurism. == Jeta dhe edukimi i hershëm == Marisa Mori lindi në [[Firencia|Firence]] si Maria Luisa Lurini. Babai i saj, Mario Lurini, po punonte për Fondiaria-Sai, një kompani sigurimesh. Nëna e saj, Edmea Bernini, ishte një pasardhës i largët i skulptorit [[Gian Lorenzo Bernini]] .<ref>Santaniello 2012</ref> Në vitin 1918 familja u transferua në [[Torino]], ku Marisa u inkurajua të merrej me art nga miku dhe artisti i familjes Leonardo Bistolfi . Ajo u regjistrua në një kolegj privat të themeluar dhe drejtuar nga Felice Casorati, duke marrë pjesë nga 1925 deri në 1931. Në vitin 1920 ajo u martua me Mario Mori, një poet dhe gazetar, dhe vendosi të merrte mbiemrin e tij.<ref>Santaniello 2012</ref> Në vitin 1922 lindi djali i tyre, Franco. Në 1926 ajo ekspozoi punën e saj në një shfaqje grupi në Fondazione Palazzo Bricherasio me shokë të tjerë studentë, duke përfshirë Nella Marchesini, Daphne Mabel Maugham, Paola Levi-Montalcini dhe Lalla Romano . Ndikimi i Casorati ishte shumë i dukshëm në punën e Marisë gjatë kësaj kohe. Në nëntor 1931, në Chiavari, ajo mori pjesë në ekspozitën e pikturës, skulpturës dhe arteve dekorative Futuriste duke dizajnuar një seri qeramikash që u prodhuan më pas nga kompania Mazzotti në Albisola. Në vitin 1932, angazhimi i saj ndaj Futurizmit u sanksionua nga aktiviteti i fortë ekspozues i kryer së bashku me brezin e dytë të futuristëve nga rajonet e Liguria dhe Piemonte.<ref>Galleria Del Lacoonte</ref>Në vitin 1933 ajo u ftua në Ekspozitën e parë Kombëtare Futuriste në Romë, gjithashtu duke u transferuar në Firence me burrin e saj, me të cilin u bë pjesë e grupit futurist të udhëhequr nga Antonio Marasco. Përsëri në 1933, ajo fitoi një çmim në ‘I Mostra futurista di scenotecnica cinematografica’ në Galerinë Bardi në Romë për një plastikë të filmit ‘Sintesi dell’isola d’Elba’. Interesi i saj për teatrin dhe kinemanë e bëri që në mesin e viteve tridhjetë të regjistrohej në shkollën e aktrimit të Akademisë së Fidenti në Firence, ku, pas luftës, ajo dha mësim historinë e kostumeve. == Futurizëm == Mori u përfshi në lëvizjen Futuriste, duke u bashkuar me grupin e udhëhequr nga Filippo Tommaso Marinetti në 1931. Ajo ishte e vetmja grua që kontribuoi në ''The Futurist Cookbook'' në 1932.<ref name="Griffiths">Griffiths 2012.</ref> Ajo ishte e ftuar në Ekspozitën e parë Natyrore Futuriste në Romë në 1932, dhe menjëherë më pas u largua nga Torino për t'u kthyer për të jetuar në Firence me burrin e saj. Në vitin 1930 dhe 1934 ajo ishte e ftuar në Bienalen e Venecias . Ajo u përfshi shumë me Aeropittura (Aeropainting), duke fituar një Medalje të Argjendtë për një triptik që ekspozoi në një Çmim Arti Futurist në 1932 në Galleria Bardi në Romë. Në vitin 1937 puna e saj u përfshi në ekspozitën ''Les femmes artistes d'Europe'' në Galerie nationale du Jeu de Paume në Paris, më vonë për të udhëtuar në Muzeun Metropolitan të Artit në New York.<ref>http://www.treccani.it/enciclopedia/marisa-mori_(Dizionario-Biografico)/</ref> Kah fundi i viteve 1930, Mori u zhvesh nga e drejta për lëvizjen Futuriste për shkak të entuziazmit të saj për fashizmin - një pozicion që e bëri atë subjekt të kritikave të forta nga bashkëkohësit e saj. Në vitin 1938 ajo protestoi ashpër kundër botimit të Manifestit të racës . Ajo më vonë do t'i jepte mikpritje [[Rita Levi-Montalcini|Rita Levi Montalcini]] dhe vëllait të saj Gino Levi Montalcini, të cilët ishin të dy të prekur nga ligjet racore italiane nga 1938 deri në 1943. Në vitin 1943, në prag të shpërthimit të Luftës Civile, Mario Mori vdiq. == Më vonë jeta dhe vdekja == Pas përfundimit të luftës, Mori u zhvendos përsëri në Firence dhe u kthye në temat klasike dhe natyrore, duke krijuar akoma jetë, nudo dhe maska. Në 1951 ajo ekspozoi një pikturë të re në Quadriennale VI Rome. Në vitin 1954 ajo kishte një shfaqje solo në Shtëpinë e [[Dante Aligieri|Dante Alighieri]] në Firence. Në vitet në vijim Mori u tërhoq rrënjësisht nga jeta publike, vetëm duke u shfaqur në mënyrë sporadike në ngjarje të tilla si ekspozitat për gratë artiste të organizuara nga Liceu i saj Firenz.<ref>Galleria Del Lacoonte</ref> Mori vdiq në vitin 1985 në Firence, tre ditë para ditëlindjes së saj të 85-të. Nga puna e saj e madhe si piktore dhe hartuese, vetëm prodhimi i saj futuristik ka ngjallur interes për brezat e ardhshëm, dhe madje edhe atëherë është vendosur në një grup të përgjithshëm me futuristët, ose me ata të Toskërisë në veçanti, ose më në fund me atë të gratë futuriste. Diçka është gjithmonë më mirë se asgjë, por një studim monografik që përfshin të gjithë punën e saj ende mungon. Në vitet e fundit Galleria del Laocoonte ka kryer, nga arkivi i trashëgimtarëve të Marisa Mori, një studim sistematik të të gjithë korpusit të vizatimeve të saj, për të cilin aktualisht po botohet një katalog.Në këtë fazë të fundit të karrierës së saj ajo pikturoi kryesisht figura njerëzore, peisazhe ose akoma jetë, duke marrë pjesë edhe në konkurse të shumta pikture ekstreme.   == Referime == * https://londonartweek.co.uk/marisamori/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709182134/https://londonartweek.co.uk/marisamori/ |date=9 korrik 2021 }} * {{Cite book|last=Santaniello|first=Francesco|title=Dizionario Biografico degli Italiani (Volume 76) :|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=2012|language=it}} * {{Cito web|last=<!--Not stated-->|date=<!--Not stated-->|title=Marisa Mori|url=https://www.laocoontegalleria.it/en/marisa-mori-en/|access-date=13 mars 2019|website=Galleria Del Laocoonte|publisher=Galleria del Laocoonte|archive-date=23 nëntor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191123000745/https://www.laocoontegalleria.it/en/marisa-mori-en/|url-status=dead}} * {{Cito web|last=Griffiths|first=Jennifer|date=1 nëntor 2012|title=Marisa Mori's Edible Futurist Breasts|url=http://gcfs.ucpress.edu/content/12/4/2|access-date=13 mars 2019|website=Gastronomica: The Journal of Critical Food Studies|publisher=Regents of the University of California|archive-date=2 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180602150509/http://gcfs.ucpress.edu/content/12/4/2|url-status=deviated|archivedate=2 qershor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180602150509/http://gcfs.ucpress.edu/content/12/4/2}} [[Kategoria:Vdekje 1985]] [[Kategoria:Lindje 1900]] 7o53g5qf1pqh58jra02cl2g22nsr0yl 0 304451 3043500 2958868 2026-09-18T20:16:01Z Qendrimi15 122927 3043500 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Steve Carell | image = Steve Carell November 2014.jpg | title = Steve Carell në [[Montclair Film|Festivalin e Filmit Montclair]] 2014 | birth_date = 16 gusht 1962 (58 vjet) | birth_place = [[Concord, Massachusetts]], SHBA | occupation = Aktor, komedian, producent, regjisor | years_active = 1989-prezent | spouse = [[Nancy Carell|Nancy Walls]] (m. 1998) | children = 2 }} '''Steven John Carell''' (lindi më 16 gusht 1962) është një aktor, komedian, skenarist, producent dhe regjisor amerikan. Ai është i njohur për rolin e [[Michael Scott (The Office)|Michael Scott]] në ''[[The Office (seri amerikane)|The Office]]'' (2005–2013). Carell ka marrë vlerësime të shumta për shfaqjet e tij si në film ashtu edhe në televizion, përfshirë Çmimin Golden Globe për Aktorin më të Mirë - Seri Televizive Muzikale ose Komedi për punën e tij në ''The Office''. Ai u njoh si "Njeriu më Qesharak i Amerikës" nga revista [[Life (revistë)|Life]]..<ref>{{cite web|title=Steve Carell Television Academy|url=http://www.emmys.com/bios/steve-carell|website=[[Akademia e Arteve dhe Shkencave Televizive]]|language=en|access-date=15 nëntor 2014|archive-date=30 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130154403/http://www.emmys.com/bios/steve-carell|url-status=live}}</ref> Carell fitoi njohjen si korrespondent në ''[[The Daily Show|The Daily Show me Jon Stewart]]'' nga viti 1999 deri më 2005. Ai vazhdoi të luante në disa filma komedi, duke përfshirë ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]'' (2004) dhe [[Anchorman 2: The Legend Continues|vazhdimin e saj më 2013]], si dhe ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'' (2005), ''[[Evan Almighty]]'' (2007), ''[[Get Smart (film)|Get Smart]]'' (2008), ''[[Date Night]]'' (2010), ''[[Crazy, Stupid, Love]]'' (2011), ''[[The Way, Way Back]]'' (2013). Ai gjithashtu dubloi në ''[[Over the Hedge (film)|Over the Hedge]]'' (2006), ''[[Horton Hears a Who! (film)|Horton Hears a Who!]]'' (2008) dhe ekskluzivitetin ''[[Despicable Me]]'' (2010 – deri më tani). Carell filloi të zhvendosej në role më dramatike në vitet 2010, me rolin e tij si trajner mundjeje dhe vrasës i dënuar [[John Eleuthère du Pont]] në filmin dramatik ''[[Foxcatcher]]'' (2014) duke e fituar atë, midis nderimeve të ndryshme, nominimet për Çmimin e Akademisë për Aktorin më të Mirë, Çmimin Golden Globe për Aktorin më të Mirë - Motion Pictures Drama dhe Çmimi BAFTA për Aktorin më të Mirë në një Rol Ndihmës. Ai gjithashtu mori vlerësime për rolet e tij kryesore në ''[[Little Miss Sunshine]]'' (2006), ''[[The Big Short (film)|The Big Short]]'' (2015), dhe ''[[Battle of the Sexes (film 2017)|Battle of the Sexes]]'' (2017), dy të fundit duke i dhënë atij nominimet e tij të tetë dhe të nëntë për Golden Globe, përkatësisht. Në vitin 2018, ai u bashkua përsëri me regjisorin e ''Anchorman'' dhe ''The Big Short'' [[Adam McKay]] për filmin biografik ''[[Vice (film 2018)|Vice]]'', në të cilin ai portretizoi [[Donald Rumsfeld]] dhe luajti gazetarin [[David Sheff]] në filmin dramatik ''[[Beautiful Boy (film 2018)|Beautiful Boy]]''. Carell u kthye në televizion si bashkë-krijues i serialit komedik ''[[Angie Tribeca]]'' (2016–2018), të cilin ai e zhvilloi me gruan e tij, [[Nancy Carell]]. Ai mori vlerësime kritike në rolin e tij kryesor si Mitch Kessler në serinë dramatike ''[[The Morning Show (seri amerikane)|The Morning Show]]'' (2019-prezent). Ai gjithashtu u kthye në komedi me rolin kryesor të gjeneralit Mark R. Naird në sitcomin ''[[Space Force (serial)|Space Force]]'' (2020-prezent). ==Jeta e hershme== Carell lindi më 16 gusht 1962 në [[Concord, Massachusetts]].<ref name="real age">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=VKkbjXYzxXA |title=Steve Carell Improvises some new Characters |author=Team Coco |author-link=Team Coco |date=9 gusht 2012 |via=YouTube |access-date=22 nëntor 2015 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110174543/https://www.youtube.com/watch?v=VKkbjXYzxXA |url-status=live |quote=... birthday coming up... 16th [August]... 50 years old... }}</ref> Babai i tij, Edwin A. Carell (1925–2021), ishte [[Inxhinieria mekanike|inxhinier mekanik]],<ref>{{Cite web|title=Edwin Alfred Carell Obituary - Lady Lake, Florida, Beyers Funeral Home and Crematory |url=https://www.tributearchive.com/obituaries/20162265/Edwin-Alfred-Carell/Lady-Lake/Florida/Beyers-Funeral-Home-and-Crematory|access-date=30 mars 2021|website=Tribute Archive|archive-date=25 korrik 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210725170846/https://www.tributearchive.com/obituaries/20162265/Edwin-Alfred-Carell/Lady-Lake/Florida/Beyers-Funeral-Home-and-Crematory|url-status=live}}</ref><ref name="Carell1">{{cite news |last=Gostin |first=Nicki |title=As Nice as He Is Mean |work=Newsweek |date=22 qershor 2007 |url=http://www.thedailybeast.com/newsweek/2007/06/21/as-nice-as-he-is-funny.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120114203857/http://www.thedailybeast.com/newsweek/2007/06/21/as-nice-as-he-is-funny.html |url-status=dead |archive-date=14 janar 2012 |access-date=30 qershor 2007 |language=en}}</ref> ndërsa nëna e tij, Harriet Theresa ([[née]] Koch; 1925–2016), ishte infermiere [[Psikiatria|psikiatrike]].<ref>{{cite news |url=http://www.legacy.com/obituaries/bostonglobe/obituary.aspx?n=harriet-t-carell-koch&pid=179943910&fhid=6737 |title=Obituary: Harriet T. (Koch) Carell |date=11 maj 2016 |newspaper=Boston Globe |access-date=25 tetor 2019 |via=Legacy.com |archive-date=23 shkurt 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223095052/http://www.legacy.com/obituaries/bostonglobe/obituary.aspx?n=harriet-t-carell-koch&pid=179943910&fhid=6737 |url-status=live }}</ref> Babai i tij ishte me prejardhje italiane dhe gjermane, ndërsa nëna e tij ishte me prejardhje polake.<ref>{{cite web |url=http://www.goldenglobes.com/articles/steve-carell |title=Steve Carell |first=Silvia |last=Bizio |date=30 dhjetor 2015 |website=Golden Globe Awards |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=14 qershor 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180614071740/https://www.goldenglobes.com/articles/steve-carell |url-status=live }}</ref> Mbiemri i babait të tij fillimisht ishte Caroselli, por u ndryshua në Carell gjatë viteve 1950.<ref name="guardianint">{{Cite news|last=Lipworth|first=Elaine|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/jun/28/steve-carell-despicable-me-family-values|title=Steve Carell: My family values|date=28 qershor 2013|work=The Guardian|access-date=27 mars 2020|issn=0261-3077|archive-date=22 dhjetor 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191222011651/https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/jun/28/steve-carell-despicable-me-family-values|url-status=live}}</ref> ==Karriera== ===1989–2005: Puna e hershme=== Carell deklaroi se kishte punuar si shpërndarës postash për USPS-në në [[Littleton, Massachusetts]]. Megjithatë, ai u largua nga puna pas shtatë muajsh, pasi eprori i tha se nuk ishte shumë i zoti në atë punë dhe se duhej të ishte më i shpejtë.<ref>Interview: Steve Carell (March 20, 2006). ''InFANity: The Office'', [[TV Guide]] Channel.</ref> Në fillimet e karrierës së tij artistike, Carell luajti në skenë me një trupë teatrore shëtitëse për fëmijë, më pas në muzikalin komik ''[[Knat Scatt Private Eye]]'', si dhe në një reklamë televizive për zinxhirin e restoranteve [[Brown's Chicken]] në vitin 1989.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=rBz_lbDRz1Y |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211028/rBz_lbDRz1Y |archive-date=28 tetor 2021 |title=Steve Carell in 1989 Brown's Chicken TV commercial |via=YouTube |date=15 gusht 2008 |access-date=21 korrik 2012 |language=en}}</ref> Në vitin 1991, Carell performoi me trupën [[Çikago]]s [[The Second City Training Center|The Second City]], ku [[Stephen Colbert]] shërbeu për njëfarë kohe si zëvendësuesi i tij. Carell bëri debutimin e tij në kinema me një rol të vogël në ''[[Curly Sue]]''. Në pranverën e vitit 1996, ai ishte pjesë e kastit të ''[[The Dana Carvey Show]]'', një emision komik me skeçe që zgjati pak kohë në [[American Broadcasting Company|ABC]]. Së bashku me kolegun e tij Colbert, Carell huazoi zërin për personazhin Gary, gjysmën e ''[[The Ambiguously Gay Duo]]'', në një film të shkurtër të animuar të prodhuar nga [[Robert Smigel]], i cili më vonë atë vit vazhdoi të transmetohej brenda ''[[Saturday Night Live]]''. Edhe pse emisioni zgjati vetëm shtatë episode, ''[[The Dana Carvey Show]]'' njihet si një gur themeli në formësimin e karrierës së Carell.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2009/05/10/arts/television/10itzk.html |title=Comedy Ahead of Its Time (if That Time Ever Comes) |last=Itzkoff |first=Dave |date=7 maj 2009 |work=[[The New York Times]] |access-date=9 maj 2010 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110091247/https://www.nytimes.com/2009/05/10/arts/television/10itzk.html |url-status=live }}</ref> Ai luajti në disa seriale televizive që nuk zgjatën shumë, përfshirë ''[[Come to Papa (seri televizive)|Come to Papa]]'' dhe ''[[Over the Top (seri televizive)|Over the Top]]''. Ai ka bërë gjithashtu paraqitje të shumta si i ftuar, përfshirë në "Funny Girl", një episod i serialit ''[[Just Shoot Me!]]''. Angazhime të tjera në ekran përfshijnë komedinë situacionale të [[Brad Hall]], ''[[Watching Ellie]]'' (2002–2003), si dhe filmin e [[Woody Allen]] ''[[Melinda and Melinda]]''. Carell ishte korrespondent për ''[[The Daily Show]]'' nga viti 1999 deri në vitin 2005, me disa segmente të rregullta, përfshirë "Even Stevphen" me [[Stephen Colbert]]<ref>{{cite news |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stephen-colbert-steve-carell-running-751543 |title=Stephen Colbert and Steve Carell on Running From the KKK and the Value of Being 'Nauseated by Food' |last=Lewis |first=Hilary |date=23 nëntor 2014 |newspaper=[[The Hollywood Reporter]] |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110091315/https://www.hollywoodreporter.com/news/stephen-colbert-steve-carell-running-751543 |url-status=live }}</ref> dhe "Produce Pete."<ref>{{cite magazine |url=http://www.slate.com/blogs/browbeat/2015/08/06/jon_stewart_daily_show_s_most_stewart_esque_moments_from_squaring_off_with.html |title=The Most Jon Stewart Moments in the History of The Daily Show With Jon Stewart |last1=Bennett |first1=Laura |last2=Hess |first2=Amanda |last3=Harris |first3=Aisha |last4=Mathis-Lilley |first4=Ben |last5=Pesca |first5=Mike |last6=Roth |first6=Gabriel |last7=Smith |first7=Paul |last8=Stahl |first8=Jeremy |last9=Vuolo |first9=Mike |date=6 gusht 2015 |magazine=[[Slate (revistë)|Slate]] |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=17 korrik 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717185355/http://www.slate.com/blogs/browbeat/2015/08/06/jon_stewart_daily_show_s_most_stewart_esque_moments_from_squaring_off_with.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=Alumni Association: A roundup of ''The Daily Show''{{'}}s coolest Graduates |last=Rudolph |first=Ileane |date=27 korrik 2015 |magazine=[[TV Guide]] |language=en |pages=21–22}}</ref> ===2004–2013: ''The Office'' dhe rolet komedie=== [[Skeda:SteveCarell07AA.jpg|parapamje|djathtas|upright=0.75|Carell në Academy Awards 2007]] Pas një roli të vogël në ''[[Bruce Almighty]]'' (2003) si spikeri arrogant i lajmeve Evan Baxter, roli i parë i rëndësishëm i Carell në kinema ishte ai i meteorologut Brick Tamland në komedinë e suksesshme të vitit 2004, ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]''. I impresionuar nga interpretimi i Carell në këtë film, producenti i ''Anchorman'', [[Judd Apatow]], i propozoi atij bashkëpunimin për një film të ri; Carell ndau me të një ide që kishte për një burrë të moshës së mesme, i cili ishte ende virgjër.<ref>{{cite web |url=http://movies.about.com/od/the40yearoldvirgin/a/40yearsc041505.htm |title=40 Year Old Virgin – Steve Carell Interview |website=About.com Movies |first=Rebecca |last=Murray |date=4 mars 2014 |access-date=9 gusht 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215060553/http://movies.about.com/od/the40yearoldvirgin/a/40yearsc041505.htm |archive-date=15 dhjetor 2013 |url-status=dead}}</ref> Rezultati ishte filmi i vitit 2005, ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'', të cilin Carell dhe Apatow e zhvilluan dhe e shkruan së bashku, me Carell në rolin kryesor. Filmi arkëtoi 109 milionë dollarë në tregun vendas<ref>{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=40yearoldvirgin.htm|title=The 40-Year-Old Virgin (2005)|website=[[Box Office Mojo]]|access-date=24 shtator 2020|archive-date=2 gusht 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802085009/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=40yearoldvirgin.htm|url-status=live}}</ref> dhe e konsolidoi atë si një aktor kryesor. Gjithashtu, roli i solli Carell [[MTV Movie Award]] për interpretimin më të mirë komik<ref>{{cite web |title=Movie Awards 2006 |url=http://www.mtv.com/movie-awards/2006 |publisher=MTV |access-date=11 maj 2017 |archive-date=16 prill 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416071525/http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2006/ |url-status=dead }}</ref> dhe një nominim për WGA Award (së bashku me Apatow) për Skenarin më të Mirë Origjinal.<ref>{{Cite web |title=FilmAffinity: Full awards and nominations of The 40-Year-Old Virgin |url=https://www.filmaffinity.com/en/movie-awards.php?movie-id=302709 |access-date=2023-07-20 |website=FilmAffinity |archive-date=20 korrik 2023 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720142220/https://www.filmaffinity.com/en/movie-awards.php?movie-id=302709 |url-status=live }}</ref> ==Referime== {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] [[Kategoria:Komedianë amerikanë]] rtteiuayphlbo6qwzctq9ovdtkgq5hu 3043504 3043500 2026-09-18T20:37:38Z Qendrimi15 122927 3043504 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Steve Carell | image = Steve Carell November 2014.jpg | title = Steve Carell në [[Montclair Film|Festivalin e Filmit Montclair]] 2014 | birth_date = 16 gusht 1962 (58 vjet) | birth_place = [[Concord, Massachusetts]], SHBA | occupation = Aktor, komedian, producent, regjisor | years_active = 1989-prezent | spouse = [[Nancy Carell|Nancy Walls]] (m. 1998) | children = 2 }} '''Steven John Carell''' (lindi më 16 gusht 1962) është një aktor, komedian, skenarist, producent dhe regjisor amerikan. Ai është i njohur për rolin e [[Michael Scott (The Office)|Michael Scott]] në ''[[The Office (seri amerikane)|The Office]]'' (2005–2013). Carell ka marrë vlerësime të shumta për shfaqjet e tij si në film ashtu edhe në televizion, përfshirë Çmimin Golden Globe për Aktorin më të Mirë - Seri Televizive Muzikale ose Komedi për punën e tij në ''The Office''. Ai u njoh si "Njeriu më Qesharak i Amerikës" nga revista [[Life (revistë)|Life]]..<ref>{{cite web|title=Steve Carell Television Academy|url=http://www.emmys.com/bios/steve-carell|website=[[Akademia e Arteve dhe Shkencave Televizive]]|language=en|access-date=15 nëntor 2014|archive-date=30 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130154403/http://www.emmys.com/bios/steve-carell|url-status=live}}</ref> Carell fitoi njohjen si korrespondent në ''[[The Daily Show|The Daily Show me Jon Stewart]]'' nga viti 1999 deri më 2005. Ai vazhdoi të luante në disa filma komedi, duke përfshirë ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]'' (2004) dhe [[Anchorman 2: The Legend Continues|vazhdimin e saj më 2013]], si dhe ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'' (2005), ''[[Evan Almighty]]'' (2007), ''[[Get Smart (film)|Get Smart]]'' (2008), ''[[Date Night]]'' (2010), ''[[Crazy, Stupid, Love]]'' (2011), ''[[The Way, Way Back]]'' (2013). Ai gjithashtu dubloi në ''[[Over the Hedge (film)|Over the Hedge]]'' (2006), ''[[Horton Hears a Who! (film)|Horton Hears a Who!]]'' (2008) dhe ekskluzivitetin ''[[Despicable Me]]'' (2010 – deri më tani). Carell filloi të zhvendosej në role më dramatike në vitet 2010, me rolin e tij si trajner mundjeje dhe vrasës i dënuar [[John Eleuthère du Pont]] në filmin dramatik ''[[Foxcatcher]]'' (2014) duke e fituar atë, midis nderimeve të ndryshme, nominimet për Çmimin e Akademisë për Aktorin më të Mirë, Çmimin Golden Globe për Aktorin më të Mirë - Motion Pictures Drama dhe Çmimi BAFTA për Aktorin më të Mirë në një Rol Ndihmës. Ai gjithashtu mori vlerësime për rolet e tij kryesore në ''[[Little Miss Sunshine]]'' (2006), ''[[The Big Short (film)|The Big Short]]'' (2015), dhe ''[[Battle of the Sexes (film 2017)|Battle of the Sexes]]'' (2017), dy të fundit duke i dhënë atij nominimet e tij të tetë dhe të nëntë për Golden Globe, përkatësisht. Në vitin 2018, ai u bashkua përsëri me regjisorin e ''Anchorman'' dhe ''The Big Short'' [[Adam McKay]] për filmin biografik ''[[Vice (film 2018)|Vice]]'', në të cilin ai portretizoi [[Donald Rumsfeld]] dhe luajti gazetarin [[David Sheff]] në filmin dramatik ''[[Beautiful Boy (film 2018)|Beautiful Boy]]''. Carell u kthye në televizion si bashkë-krijues i serialit komedik ''[[Angie Tribeca]]'' (2016–2018), të cilin ai e zhvilloi me gruan e tij, [[Nancy Carell]]. Ai mori vlerësime kritike në rolin e tij kryesor si Mitch Kessler në serinë dramatike ''[[The Morning Show (seri amerikane)|The Morning Show]]'' (2019-prezent). Ai gjithashtu u kthye në komedi me rolin kryesor të gjeneralit Mark R. Naird në sitcomin ''[[Space Force (serial)|Space Force]]'' (2020-prezent). ==Jeta e hershme== Carell lindi më 16 gusht 1962 në [[Concord, Massachusetts]].<ref name="real age">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=VKkbjXYzxXA |title=Steve Carell Improvises some new Characters |author=Team Coco |author-link=Team Coco |date=9 gusht 2012 |via=YouTube |access-date=22 nëntor 2015 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110174543/https://www.youtube.com/watch?v=VKkbjXYzxXA |url-status=live |quote=... birthday coming up... 16th [August]... 50 years old... }}</ref> Babai i tij, Edwin A. Carell (1925–2021), ishte [[Inxhinieria mekanike|inxhinier mekanik]],<ref>{{Cite web|title=Edwin Alfred Carell Obituary - Lady Lake, Florida, Beyers Funeral Home and Crematory |url=https://www.tributearchive.com/obituaries/20162265/Edwin-Alfred-Carell/Lady-Lake/Florida/Beyers-Funeral-Home-and-Crematory|access-date=30 mars 2021|website=Tribute Archive|archive-date=25 korrik 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210725170846/https://www.tributearchive.com/obituaries/20162265/Edwin-Alfred-Carell/Lady-Lake/Florida/Beyers-Funeral-Home-and-Crematory|url-status=live}}</ref><ref name="Carell1">{{cite news |last=Gostin |first=Nicki |title=As Nice as He Is Mean |work=Newsweek |date=22 qershor 2007 |url=http://www.thedailybeast.com/newsweek/2007/06/21/as-nice-as-he-is-funny.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120114203857/http://www.thedailybeast.com/newsweek/2007/06/21/as-nice-as-he-is-funny.html |url-status=dead |archive-date=14 janar 2012 |access-date=30 qershor 2007 |language=en}}</ref> ndërsa nëna e tij, Harriet Theresa ([[née]] Koch; 1925–2016), ishte infermiere [[Psikiatria|psikiatrike]].<ref>{{cite news |url=http://www.legacy.com/obituaries/bostonglobe/obituary.aspx?n=harriet-t-carell-koch&pid=179943910&fhid=6737 |title=Obituary: Harriet T. (Koch) Carell |date=11 maj 2016 |newspaper=Boston Globe |access-date=25 tetor 2019 |via=Legacy.com |archive-date=23 shkurt 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223095052/http://www.legacy.com/obituaries/bostonglobe/obituary.aspx?n=harriet-t-carell-koch&pid=179943910&fhid=6737 |url-status=live }}</ref> Babai i tij ishte me prejardhje italiane dhe gjermane, ndërsa nëna e tij ishte me prejardhje polake.<ref>{{cite web |url=http://www.goldenglobes.com/articles/steve-carell |title=Steve Carell |first=Silvia |last=Bizio |date=30 dhjetor 2015 |website=Golden Globe Awards |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=14 qershor 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180614071740/https://www.goldenglobes.com/articles/steve-carell |url-status=live }}</ref> Mbiemri i babait të tij fillimisht ishte Caroselli, por u ndryshua në Carell gjatë viteve 1950.<ref name="guardianint">{{Cite news|last=Lipworth|first=Elaine|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/jun/28/steve-carell-despicable-me-family-values|title=Steve Carell: My family values|date=28 qershor 2013|work=The Guardian|access-date=27 mars 2020|issn=0261-3077|archive-date=22 dhjetor 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191222011651/https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/jun/28/steve-carell-despicable-me-family-values|url-status=live}}</ref> ==Karriera== ===1989–2005: Puna e hershme=== Carell deklaroi se kishte punuar si shpërndarës postash për USPS-në në [[Littleton, Massachusetts]]. Megjithatë, ai u largua nga puna pas shtatë muajsh, pasi eprori i tha se nuk ishte shumë i zoti në atë punë dhe se duhej të ishte më i shpejtë.<ref>Interview: Steve Carell (March 20, 2006). ''InFANity: The Office'', [[TV Guide]] Channel.</ref> Në fillimet e karrierës së tij artistike, Carell luajti në skenë me një trupë teatrore shëtitëse për fëmijë, më pas në muzikalin komik ''[[Knat Scatt Private Eye]]'', si dhe në një reklamë televizive për zinxhirin e restoranteve [[Brown's Chicken]] në vitin 1989.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=rBz_lbDRz1Y |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211028/rBz_lbDRz1Y |archive-date=28 tetor 2021 |title=Steve Carell in 1989 Brown's Chicken TV commercial |via=YouTube |date=15 gusht 2008 |access-date=21 korrik 2012 |language=en}}</ref> Në vitin 1991, Carell performoi me trupën [[Çikago]]s [[The Second City Training Center|The Second City]], ku [[Stephen Colbert]] shërbeu për njëfarë kohe si zëvendësuesi i tij. Carell bëri debutimin e tij në kinema me një rol të vogël në ''[[Curly Sue]]''. Në pranverën e vitit 1996, ai ishte pjesë e kastit të ''[[The Dana Carvey Show]]'', një emision komik me skeçe që zgjati pak kohë në [[American Broadcasting Company|ABC]]. Së bashku me kolegun e tij Colbert, Carell huazoi zërin për personazhin Gary, gjysmën e ''[[The Ambiguously Gay Duo]]'', në një film të shkurtër të animuar të prodhuar nga [[Robert Smigel]], i cili më vonë atë vit vazhdoi të transmetohej brenda ''[[Saturday Night Live]]''. Edhe pse emisioni zgjati vetëm shtatë episode, ''[[The Dana Carvey Show]]'' njihet si një gur themeli në formësimin e karrierës së Carell.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2009/05/10/arts/television/10itzk.html |title=Comedy Ahead of Its Time (if That Time Ever Comes) |last=Itzkoff |first=Dave |date=7 maj 2009 |work=[[The New York Times]] |access-date=9 maj 2010 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110091247/https://www.nytimes.com/2009/05/10/arts/television/10itzk.html |url-status=live }}</ref> Ai luajti në disa seriale televizive që nuk zgjatën shumë, përfshirë ''[[Come to Papa (seri televizive)|Come to Papa]]'' dhe ''[[Over the Top (seri televizive)|Over the Top]]''. Ai ka bërë gjithashtu paraqitje të shumta si i ftuar, përfshirë në "Funny Girl", një episod i serialit ''[[Just Shoot Me!]]''. Angazhime të tjera në ekran përfshijnë komedinë situacionale të [[Brad Hall]], ''[[Watching Ellie]]'' (2002–2003), si dhe filmin e [[Woody Allen]] ''[[Melinda and Melinda]]''. Carell ishte korrespondent për ''[[The Daily Show]]'' nga viti 1999 deri në vitin 2005, me disa segmente të rregullta, përfshirë "Even Stevphen" me [[Stephen Colbert]]<ref>{{cite news |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stephen-colbert-steve-carell-running-751543 |title=Stephen Colbert and Steve Carell on Running From the KKK and the Value of Being 'Nauseated by Food' |last=Lewis |first=Hilary |date=23 nëntor 2014 |newspaper=[[The Hollywood Reporter]] |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110091315/https://www.hollywoodreporter.com/news/stephen-colbert-steve-carell-running-751543 |url-status=live }}</ref> dhe "Produce Pete."<ref>{{cite magazine |url=http://www.slate.com/blogs/browbeat/2015/08/06/jon_stewart_daily_show_s_most_stewart_esque_moments_from_squaring_off_with.html |title=The Most Jon Stewart Moments in the History of The Daily Show With Jon Stewart |last1=Bennett |first1=Laura |last2=Hess |first2=Amanda |last3=Harris |first3=Aisha |last4=Mathis-Lilley |first4=Ben |last5=Pesca |first5=Mike |last6=Roth |first6=Gabriel |last7=Smith |first7=Paul |last8=Stahl |first8=Jeremy |last9=Vuolo |first9=Mike |date=6 gusht 2015 |magazine=[[Slate (revistë)|Slate]] |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=17 korrik 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717185355/http://www.slate.com/blogs/browbeat/2015/08/06/jon_stewart_daily_show_s_most_stewart_esque_moments_from_squaring_off_with.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=Alumni Association: A roundup of ''The Daily Show''{{'}}s coolest Graduates |last=Rudolph |first=Ileane |date=27 korrik 2015 |magazine=[[TV Guide]] |language=en |pages=21–22}}</ref> ===2004–2013: ''The Office'' dhe rolet komedie=== [[Skeda:SteveCarell07AA.jpg|parapamje|djathtas|upright=0.75|Carell në Academy Awards 2007]] Pas një roli të vogël në ''[[Bruce Almighty]]'' (2003) si spikeri arrogant i lajmeve Evan Baxter, roli i parë i rëndësishëm i Carell në kinema ishte ai i meteorologut Brick Tamland në komedinë e suksesshme të vitit 2004, ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]''. I impresionuar nga interpretimi i Carell në këtë film, producenti i ''Anchorman'', [[Judd Apatow]], i propozoi atij bashkëpunimin për një film të ri; Carell ndau me të një ide që kishte për një burrë të moshës së mesme, i cili ishte ende virgjër.<ref>{{cite web |url=http://movies.about.com/od/the40yearoldvirgin/a/40yearsc041505.htm |title=40 Year Old Virgin – Steve Carell Interview |website=About.com Movies |first=Rebecca |last=Murray |date=4 mars 2014 |access-date=9 gusht 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215060553/http://movies.about.com/od/the40yearoldvirgin/a/40yearsc041505.htm |archive-date=15 dhjetor 2013 |url-status=dead}}</ref> Rezultati ishte filmi i vitit 2005, ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'', të cilin Carell dhe Apatow e zhvilluan dhe e shkruan së bashku, me Carell në rolin kryesor. Filmi arkëtoi 109 milionë dollarë në tregun vendas<ref>{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=40yearoldvirgin.htm|title=The 40-Year-Old Virgin (2005)|website=[[Box Office Mojo]]|access-date=24 shtator 2020|archive-date=2 gusht 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802085009/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=40yearoldvirgin.htm|url-status=live}}</ref> dhe e konsolidoi atë si një aktor kryesor. Gjithashtu, roli i solli Carell [[MTV Movie Award]] për interpretimin më të mirë komik<ref>{{cite web |title=Movie Awards 2006 |url=http://www.mtv.com/movie-awards/2006 |publisher=MTV |access-date=11 maj 2017 |archive-date=16 prill 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416071525/http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2006/ |url-status=dead }}</ref> dhe një nominim për WGA Award (së bashku me Apatow) për Skenarin më të Mirë Origjinal.<ref>{{Cite web |title=FilmAffinity: Full awards and nominations of The 40-Year-Old Virgin |url=https://www.filmaffinity.com/en/movie-awards.php?movie-id=302709 |access-date=2023-07-20 |website=FilmAffinity |archive-date=20 korrik 2023 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720142220/https://www.filmaffinity.com/en/movie-awards.php?movie-id=302709 |url-status=live }}</ref> Në vitin 2005, Carell nënshkroi një marrëveshje me [[NBC]] për të luajtur rolin kryesor në ''[[The Office (serial amerikan)|The Office]]'', një ripërpunim i serialit televiziv britanik [[The Office (serial britanik)|me të njëjtin emër]], i krijuar nga [[Ricky Gervais]] dhe [[Stephen Merchant]]. I zhvilluar nga [[Greg Daniels]], ky serial, i xhiruar në stilin e [[mokumentari]]t, trajton jetën në një kompani të mesme që furnizon me letra. Carell luajti rolin e Michael Scott, menaxherit rajonal të papjekur dhe me sjellje të veçanta të kompanisë Dunder Mifflin në [[Scranton, Pennsylvania]]. Ndonëse sezoni i parë i këtij adaptimi pati shikueshmëri mesatare, NBC e rinovoi atë për një sezon tjetër falë suksesit të parashikuar të filmit të Carell, ''The 40-Year-Old Virgin'',<ref name="ChicagoTribune">{{cite news |url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2006/02/office_workers_.html |title=The Watcher: 'Office' promotions pay off in a big way |first=Maureen |last=Ryan |newspaper=[[Chicago Tribune]] |date=23 shkurt 2006 |access-date=9 gusht 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107191911/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2006/02/office_workers_.html |archive-date=7 nëntor 2016 |url-status=live }}</ref> dhe seriali më pas arriti një sukses të jashtëzakonshëm. Carell fitoi një [[Golden Globe Award]] dhe [[TCA Award]] në vitin 2006 për rolin e tij në ''The Office''. Ai mori gjashtë nominime radhazi për [[Primetime Emmy Award për Aktorin më të Mirë Kryesor në një Serial Komedi]] për punën e tij në këtë serial (2006–2011).<ref>{{cite web |url=http://www.emmys.com/celebrities/steve-carell |title=Steve Carell Emmy Nominated |website=Emmys.com |access-date=20 shkurt 2012 |archive-date=18 mars 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318050627/http://www.emmys.com/celebrities/steve-carell |url-status=live }}</ref> Carell luajti rolin e Uncle Arthur, duke imituar sjelljet teatrale dhe ekzaltuara të personazhit origjinal të luajtur nga [[Paul Lynde]], në ''[[Bewitched (film 2005)|Bewitched]]'', një përshtatje filmike e [[Bewitched|serialit televiziv me të njëjtin emër]], ku luanin gjithashtu [[Nicole Kidman]] dhe [[Will Ferrell]]. Ai gjithashtu bëri zërin e tij për ketrin Hammy në filmin e animuar të vitit 2006, ''[[Over the Hedge]]'', dhe Ned McDodd, kryetarin e bashkisë së Whoville, në filmin e animuar të vitit 2008, ''[[Horton Hears a Who! (film)|Horton Hears a Who!]]''. Në vitin 2006, ai luajti rolin e Uncle Frank në ''[[Little Miss Sunshine]]''.<ref>{{cite web |url=https://www.comingsoon.net/news/reviewsnews.php?id=15698 |title=Little Miss Sunshine Movie Review |first=Edward |last=Douglas |website=ComingSoon.net |date=26 korrik 2006 |access-date=9 gusht 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621092046/http://www.comingsoon.net/news/reviewsnews.php?id=15698 |archive-date=21 qershor 2008 |url-status=live }}</ref> Carell luajti rolin kryesor në ''[[Evan Almighty]]'', vazhdimi i ''[[Bruce Almighty]]'', duke rikthyer rolin e Evan Baxter, i cili tashmë ishte bërë kongresmen amerikan. Filmi mori kryesisht kritika negative. Carell luajti rolin kryesor në filmin e vitit 2007, ''[[Dan in Real Life]]'', së bashku me [[Dane Cook]] dhe [[Juliette Binoche]]. Ai luajti rolin e Maxwell Smart në filmin e vitit 2008, ''[[Get Smart (film)|Get Smart]]'', një përshtatje e [[Get Smart|serialit televiziv]] ku luante Don Adams. Filmi pati sukses, duke arkëtuar mbi 230 milionë dollarë në mbarë botën.<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=getsmart.htm |title=Get Smart |website=Box Office Mojo |access-date=22 shkurt 2018 |archive-date=24 shkurt 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180224052835/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=getsmart.htm |url-status=live }}</ref> Në vitin 2007, ai u ftua të bëhej anëtar i [[Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit|Akademisë së Arteve dhe Shkencave të Filmit]].<ref>{{cite news |url=http://abclocal.go.com/kabc/story?section=entertainment&id=5400194 |title=Film Academy Invites 115 New Members | publisher=[[KABC-TV]] |date=19 qershor 2007 |access-date=21 korrik 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221030429/http://abclocal.go.com/kabc/story?section=entertainment&id=5400194 |archive-date=21 shkurt 2008 |url-status=dead}}</ref><ref name="AMPAS 2007-06-18">{{cite press release |title=Academy Invites 115 to Become Members |url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2007/07.06.18.html |location=California |publisher=[[Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit]] |date=18 qershor 2007 |access-date=19 janar 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218111319/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2007/07.06.18.html |archive-date=18 dhjetor 2008}}</ref> ==Referime== {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] [[Kategoria:Komedianë amerikanë]] mdsgefl5a96lpat5wzgpznmsf2ygc52 3043506 3043504 2026-09-18T21:32:48Z Qendrimi15 122927 3043506 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Steve Carell | image = Steve Carell November 2014.jpg | title = Steve Carell në [[Montclair Film|Festivalin e Filmit Montclair]] 2014 | birth_date = 16 gusht 1962 (58 vjet) | birth_place = [[Concord, Massachusetts]], SHBA | occupation = Aktor, komedian, producent, regjisor | years_active = 1989-prezent | spouse = [[Nancy Carell|Nancy Walls]] (m. 1998) | children = 2 }} '''Steven John Carell''' (lindi më 16 gusht 1962) është një aktor, komedian, skenarist, producent dhe regjisor amerikan. Ai është i njohur për rolin e [[Michael Scott (The Office)|Michael Scott]] në ''[[The Office (seri amerikane)|The Office]]'' (2005–2013). Carell ka marrë vlerësime të shumta për shfaqjet e tij si në film ashtu edhe në televizion, përfshirë Çmimin Golden Globe për Aktorin më të Mirë - Seri Televizive Muzikale ose Komedi për punën e tij në ''The Office''. Ai u njoh si "Njeriu më Qesharak i Amerikës" nga revista [[Life (revistë)|Life]]..<ref>{{cite web|title=Steve Carell Television Academy|url=http://www.emmys.com/bios/steve-carell|website=[[Akademia e Arteve dhe Shkencave Televizive]]|language=en|access-date=15 nëntor 2014|archive-date=30 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130154403/http://www.emmys.com/bios/steve-carell|url-status=live}}</ref> Carell fitoi njohjen si korrespondent në ''[[The Daily Show|The Daily Show me Jon Stewart]]'' nga viti 1999 deri më 2005. Ai vazhdoi të luante në disa filma komedi, duke përfshirë ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]'' (2004) dhe [[Anchorman 2: The Legend Continues|vazhdimin e saj më 2013]], si dhe ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'' (2005), ''[[Evan Almighty]]'' (2007), ''[[Get Smart (film)|Get Smart]]'' (2008), ''[[Date Night]]'' (2010), ''[[Crazy, Stupid, Love]]'' (2011), ''[[The Way, Way Back]]'' (2013). Ai gjithashtu dubloi në ''[[Over the Hedge (film)|Over the Hedge]]'' (2006), ''[[Horton Hears a Who! (film)|Horton Hears a Who!]]'' (2008) dhe ekskluzivitetin ''[[Despicable Me]]'' (2010 – deri më tani). Carell filloi të zhvendosej në role më dramatike në vitet 2010, me rolin e tij si trajner mundjeje dhe vrasës i dënuar [[John Eleuthère du Pont]] në filmin dramatik ''[[Foxcatcher]]'' (2014) duke e fituar atë, midis nderimeve të ndryshme, nominimet për Çmimin e Akademisë për Aktorin më të Mirë, Çmimin Golden Globe për Aktorin më të Mirë - Motion Pictures Drama dhe Çmimi BAFTA për Aktorin më të Mirë në një Rol Ndihmës. Ai gjithashtu mori vlerësime për rolet e tij kryesore në ''[[Little Miss Sunshine]]'' (2006), ''[[The Big Short (film)|The Big Short]]'' (2015), dhe ''[[Battle of the Sexes (film 2017)|Battle of the Sexes]]'' (2017), dy të fundit duke i dhënë atij nominimet e tij të tetë dhe të nëntë për Golden Globe, përkatësisht. Në vitin 2018, ai u bashkua përsëri me regjisorin e ''Anchorman'' dhe ''The Big Short'' [[Adam McKay]] për filmin biografik ''[[Vice (film 2018)|Vice]]'', në të cilin ai portretizoi [[Donald Rumsfeld]] dhe luajti gazetarin [[David Sheff]] në filmin dramatik ''[[Beautiful Boy (film 2018)|Beautiful Boy]]''. Carell u kthye në televizion si bashkë-krijues i serialit komedik ''[[Angie Tribeca]]'' (2016–2018), të cilin ai e zhvilloi me gruan e tij, [[Nancy Carell]]. Ai mori vlerësime kritike në rolin e tij kryesor si Mitch Kessler në serinë dramatike ''[[The Morning Show (seri amerikane)|The Morning Show]]'' (2019-prezent). Ai gjithashtu u kthye në komedi me rolin kryesor të gjeneralit Mark R. Naird në sitcomin ''[[Space Force (serial)|Space Force]]'' (2020-prezent). ==Jeta e hershme== Carell lindi më 16 gusht 1962 në [[Concord, Massachusetts]].<ref name="real age">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=VKkbjXYzxXA |title=Steve Carell Improvises some new Characters |author=Team Coco |author-link=Team Coco |date=9 gusht 2012 |via=YouTube |access-date=22 nëntor 2015 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110174543/https://www.youtube.com/watch?v=VKkbjXYzxXA |url-status=live |quote=... birthday coming up... 16th [August]... 50 years old... }}</ref> Babai i tij, Edwin A. Carell (1925–2021), ishte [[Inxhinieria mekanike|inxhinier mekanik]],<ref>{{Cite web|title=Edwin Alfred Carell Obituary - Lady Lake, Florida, Beyers Funeral Home and Crematory |url=https://www.tributearchive.com/obituaries/20162265/Edwin-Alfred-Carell/Lady-Lake/Florida/Beyers-Funeral-Home-and-Crematory|access-date=30 mars 2021|website=Tribute Archive|archive-date=25 korrik 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210725170846/https://www.tributearchive.com/obituaries/20162265/Edwin-Alfred-Carell/Lady-Lake/Florida/Beyers-Funeral-Home-and-Crematory|url-status=live}}</ref><ref name="Carell1">{{cite news |last=Gostin |first=Nicki |title=As Nice as He Is Mean |work=Newsweek |date=22 qershor 2007 |url=http://www.thedailybeast.com/newsweek/2007/06/21/as-nice-as-he-is-funny.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120114203857/http://www.thedailybeast.com/newsweek/2007/06/21/as-nice-as-he-is-funny.html |url-status=dead |archive-date=14 janar 2012 |access-date=30 qershor 2007 |language=en}}</ref> ndërsa nëna e tij, Harriet Theresa ([[née]] Koch; 1925–2016), ishte infermiere [[Psikiatria|psikiatrike]].<ref>{{cite news |url=http://www.legacy.com/obituaries/bostonglobe/obituary.aspx?n=harriet-t-carell-koch&pid=179943910&fhid=6737 |title=Obituary: Harriet T. (Koch) Carell |date=11 maj 2016 |newspaper=Boston Globe |access-date=25 tetor 2019 |via=Legacy.com |archive-date=23 shkurt 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223095052/http://www.legacy.com/obituaries/bostonglobe/obituary.aspx?n=harriet-t-carell-koch&pid=179943910&fhid=6737 |url-status=live }}</ref> Babai i tij ishte me prejardhje italiane dhe gjermane, ndërsa nëna e tij ishte me prejardhje polake.<ref>{{cite web |url=http://www.goldenglobes.com/articles/steve-carell |title=Steve Carell |first=Silvia |last=Bizio |date=30 dhjetor 2015 |website=Golden Globe Awards |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=14 qershor 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180614071740/https://www.goldenglobes.com/articles/steve-carell |url-status=live }}</ref> Mbiemri i babait të tij fillimisht ishte Caroselli, por u ndryshua në Carell gjatë viteve 1950.<ref name="guardianint">{{Cite news|last=Lipworth|first=Elaine|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/jun/28/steve-carell-despicable-me-family-values|title=Steve Carell: My family values|date=28 qershor 2013|work=The Guardian|access-date=27 mars 2020|issn=0261-3077|archive-date=22 dhjetor 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191222011651/https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2013/jun/28/steve-carell-despicable-me-family-values|url-status=live}}</ref> ==Karriera== ===1989–2005: Puna e hershme=== Carell deklaroi se kishte punuar si shpërndarës postash për USPS-në në [[Littleton, Massachusetts]]. Megjithatë, ai u largua nga puna pas shtatë muajsh, pasi eprori i tha se nuk ishte shumë i zoti në atë punë dhe se duhej të ishte më i shpejtë.<ref>Interview: Steve Carell (March 20, 2006). ''InFANity: The Office'', [[TV Guide]] Channel.</ref> Në fillimet e karrierës së tij artistike, Carell luajti në skenë me një trupë teatrore shëtitëse për fëmijë, më pas në muzikalin komik ''[[Knat Scatt Private Eye]]'', si dhe në një reklamë televizive për zinxhirin e restoranteve [[Brown's Chicken]] në vitin 1989.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=rBz_lbDRz1Y |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211028/rBz_lbDRz1Y |archive-date=28 tetor 2021 |title=Steve Carell in 1989 Brown's Chicken TV commercial |via=YouTube |date=15 gusht 2008 |access-date=21 korrik 2012 |language=en}}</ref> Në vitin 1991, Carell performoi me trupën [[Çikago]]s [[The Second City Training Center|The Second City]], ku [[Stephen Colbert]] shërbeu për njëfarë kohe si zëvendësuesi i tij. Carell bëri debutimin e tij në kinema me një rol të vogël në ''[[Curly Sue]]''. Në pranverën e vitit 1996, ai ishte pjesë e kastit të ''[[The Dana Carvey Show]]'', një emision komik me skeçe që zgjati pak kohë në [[American Broadcasting Company|ABC]]. Së bashku me kolegun e tij Colbert, Carell huazoi zërin për personazhin Gary, gjysmën e ''[[The Ambiguously Gay Duo]]'', në një film të shkurtër të animuar të prodhuar nga [[Robert Smigel]], i cili më vonë atë vit vazhdoi të transmetohej brenda ''[[Saturday Night Live]]''. Edhe pse emisioni zgjati vetëm shtatë episode, ''[[The Dana Carvey Show]]'' njihet si një gur themeli në formësimin e karrierës së Carell.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2009/05/10/arts/television/10itzk.html |title=Comedy Ahead of Its Time (if That Time Ever Comes) |last=Itzkoff |first=Dave |date=7 maj 2009 |work=[[The New York Times]] |access-date=9 maj 2010 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110091247/https://www.nytimes.com/2009/05/10/arts/television/10itzk.html |url-status=live }}</ref> Ai luajti në disa seriale televizive që nuk zgjatën shumë, përfshirë ''[[Come to Papa (seri televizive)|Come to Papa]]'' dhe ''[[Over the Top (seri televizive)|Over the Top]]''. Ai ka bërë gjithashtu paraqitje të shumta si i ftuar, përfshirë në "Funny Girl", një episod i serialit ''[[Just Shoot Me!]]''. Angazhime të tjera në ekran përfshijnë komedinë situacionale të [[Brad Hall]], ''[[Watching Ellie]]'' (2002–2003), si dhe filmin e [[Woody Allen]] ''[[Melinda and Melinda]]''. Carell ishte korrespondent për ''[[The Daily Show]]'' nga viti 1999 deri në vitin 2005, me disa segmente të rregullta, përfshirë "Even Stevphen" me [[Stephen Colbert]]<ref>{{cite news |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/stephen-colbert-steve-carell-running-751543 |title=Stephen Colbert and Steve Carell on Running From the KKK and the Value of Being 'Nauseated by Food' |last=Lewis |first=Hilary |date=23 nëntor 2014 |newspaper=[[The Hollywood Reporter]] |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=10 nëntor 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110091315/https://www.hollywoodreporter.com/news/stephen-colbert-steve-carell-running-751543 |url-status=live }}</ref> dhe "Produce Pete."<ref>{{cite magazine |url=http://www.slate.com/blogs/browbeat/2015/08/06/jon_stewart_daily_show_s_most_stewart_esque_moments_from_squaring_off_with.html |title=The Most Jon Stewart Moments in the History of The Daily Show With Jon Stewart |last1=Bennett |first1=Laura |last2=Hess |first2=Amanda |last3=Harris |first3=Aisha |last4=Mathis-Lilley |first4=Ben |last5=Pesca |first5=Mike |last6=Roth |first6=Gabriel |last7=Smith |first7=Paul |last8=Stahl |first8=Jeremy |last9=Vuolo |first9=Mike |date=6 gusht 2015 |magazine=[[Slate (revistë)|Slate]] |access-date=25 tetor 2019 |archive-date=17 korrik 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717185355/http://www.slate.com/blogs/browbeat/2015/08/06/jon_stewart_daily_show_s_most_stewart_esque_moments_from_squaring_off_with.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite magazine |title=Alumni Association: A roundup of ''The Daily Show''{{'}}s coolest Graduates |last=Rudolph |first=Ileane |date=27 korrik 2015 |magazine=[[TV Guide]] |language=en |pages=21–22}}</ref> ===2004–2013: ''The Office'' dhe rolet komedie=== [[Skeda:SteveCarell07AA.jpg|parapamje|djathtas|upright=0.75|Carell në Academy Awards 2007]] Pas një roli të vogël në ''[[Bruce Almighty]]'' (2003) si spikeri arrogant i lajmeve Evan Baxter, roli i parë i rëndësishëm i Carell në kinema ishte ai i meteorologut Brick Tamland në komedinë e suksesshme të vitit 2004, ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]''. I impresionuar nga interpretimi i Carell në këtë film, producenti i ''Anchorman'', [[Judd Apatow]], i propozoi atij bashkëpunimin për një film të ri; Carell ndau me të një ide që kishte për një burrë të moshës së mesme, i cili ishte ende virgjër.<ref>{{cite web |url=http://movies.about.com/od/the40yearoldvirgin/a/40yearsc041505.htm |title=40 Year Old Virgin – Steve Carell Interview |website=About.com Movies |first=Rebecca |last=Murray |date=4 mars 2014 |access-date=9 gusht 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215060553/http://movies.about.com/od/the40yearoldvirgin/a/40yearsc041505.htm |archive-date=15 dhjetor 2013 |url-status=dead}}</ref> Rezultati ishte filmi i vitit 2005, ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'', të cilin Carell dhe Apatow e zhvilluan dhe e shkruan së bashku, me Carell në rolin kryesor. Filmi arkëtoi 109 milionë dollarë në tregun vendas<ref>{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=40yearoldvirgin.htm|title=The 40-Year-Old Virgin (2005)|website=[[Box Office Mojo]]|access-date=24 shtator 2020|archive-date=2 gusht 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802085009/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=40yearoldvirgin.htm|url-status=live}}</ref> dhe e konsolidoi atë si një aktor kryesor. Gjithashtu, roli i solli Carell [[MTV Movie Award]] për interpretimin më të mirë komik<ref>{{cite web |title=Movie Awards 2006 |url=http://www.mtv.com/movie-awards/2006 |publisher=MTV |access-date=11 maj 2017 |archive-date=16 prill 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416071525/http://www.mtv.com/ontv/movieawards/2006/ |url-status=dead }}</ref> dhe një nominim për WGA Award (së bashku me Apatow) për Skenarin më të Mirë Origjinal.<ref>{{Cite web |title=FilmAffinity: Full awards and nominations of The 40-Year-Old Virgin |url=https://www.filmaffinity.com/en/movie-awards.php?movie-id=302709 |access-date=2023-07-20 |website=FilmAffinity |archive-date=20 korrik 2023 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720142220/https://www.filmaffinity.com/en/movie-awards.php?movie-id=302709 |url-status=live }}</ref> Në vitin 2005, Carell nënshkroi një marrëveshje me [[NBC]] për të luajtur rolin kryesor në ''[[The Office (serial amerikan)|The Office]]'', një ripërpunim i serialit televiziv britanik [[The Office (serial britanik)|me të njëjtin emër]], i krijuar nga [[Ricky Gervais]] dhe [[Stephen Merchant]]. I zhvilluar nga [[Greg Daniels]], ky serial, i xhiruar në stilin e [[mokumentari]]t, trajton jetën në një kompani të mesme që furnizon me letra. Carell luajti rolin e Michael Scott, menaxherit rajonal të papjekur dhe me sjellje të veçanta të kompanisë Dunder Mifflin në [[Scranton, Pennsylvania]]. Ndonëse sezoni i parë i këtij adaptimi pati shikueshmëri mesatare, NBC e rinovoi atë për një sezon tjetër falë suksesit të parashikuar të filmit të Carell, ''The 40-Year-Old Virgin'',<ref name="ChicagoTribune">{{cite news |url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2006/02/office_workers_.html |title=The Watcher: 'Office' promotions pay off in a big way |first=Maureen |last=Ryan |newspaper=[[Chicago Tribune]] |date=23 shkurt 2006 |access-date=9 gusht 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107191911/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2006/02/office_workers_.html |archive-date=7 nëntor 2016 |url-status=live }}</ref> dhe seriali më pas arriti një sukses të jashtëzakonshëm. Carell fitoi një [[Golden Globe Award]] dhe [[TCA Award]] në vitin 2006 për rolin e tij në ''The Office''. Ai mori gjashtë nominime radhazi për [[Primetime Emmy Award për Aktorin më të Mirë Kryesor në një Serial Komedi]] për punën e tij në këtë serial (2006–2011).<ref>{{cite web |url=http://www.emmys.com/celebrities/steve-carell |title=Steve Carell Emmy Nominated |website=Emmys.com |access-date=20 shkurt 2012 |archive-date=18 mars 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318050627/http://www.emmys.com/celebrities/steve-carell |url-status=live }}</ref> Carell luajti rolin e Uncle Arthur, duke imituar sjelljet teatrale dhe ekzaltuara të personazhit origjinal të luajtur nga [[Paul Lynde]], në ''[[Bewitched (film 2005)|Bewitched]]'', një përshtatje filmike e [[Bewitched|serialit televiziv me të njëjtin emër]], ku luanin gjithashtu [[Nicole Kidman]] dhe [[Will Ferrell]]. Ai gjithashtu bëri zërin e tij për ketrin Hammy në filmin e animuar të vitit 2006, ''[[Over the Hedge]]'', dhe Ned McDodd, kryetarin e bashkisë së Whoville, në filmin e animuar të vitit 2008, ''[[Horton Hears a Who! (film)|Horton Hears a Who!]]''. Në vitin 2006, ai luajti rolin e Uncle Frank në ''[[Little Miss Sunshine]]''.<ref>{{cite web |url=https://www.comingsoon.net/news/reviewsnews.php?id=15698 |title=Little Miss Sunshine Movie Review |first=Edward |last=Douglas |website=ComingSoon.net |date=26 korrik 2006 |access-date=9 gusht 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621092046/http://www.comingsoon.net/news/reviewsnews.php?id=15698 |archive-date=21 qershor 2008 |url-status=live }}</ref> Carell luajti rolin kryesor në ''[[Evan Almighty]]'', vazhdimi i ''[[Bruce Almighty]]'', duke rikthyer rolin e Evan Baxter, i cili tashmë ishte bërë kongresmen amerikan. Filmi mori kryesisht kritika negative. Carell luajti rolin kryesor në filmin e vitit 2007, ''[[Dan in Real Life]]'', së bashku me [[Dane Cook]] dhe [[Juliette Binoche]]. Ai luajti rolin e Maxwell Smart në filmin e vitit 2008, ''[[Get Smart (film)|Get Smart]]'', një përshtatje e [[Get Smart|serialit televiziv]] ku luante Don Adams. Filmi pati sukses, duke arkëtuar mbi 230 milionë dollarë në mbarë botën.<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=getsmart.htm |title=Get Smart |website=Box Office Mojo |access-date=22 shkurt 2018 |archive-date=24 shkurt 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180224052835/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=getsmart.htm |url-status=live }}</ref> Në vitin 2007, ai u ftua të bëhej anëtar i [[Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit|Akademisë së Arteve dhe Shkencave të Filmit]].<ref>{{cite news |url=http://abclocal.go.com/kabc/story?section=entertainment&id=5400194 |title=Film Academy Invites 115 New Members | publisher=[[KABC-TV]] |date=19 qershor 2007 |access-date=21 korrik 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221030429/http://abclocal.go.com/kabc/story?section=entertainment&id=5400194 |archive-date=21 shkurt 2008 |url-status=dead}}</ref><ref name="AMPAS 2007-06-18">{{cite press release |title=Academy Invites 115 to Become Members |url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2007/07.06.18.html |location=California |publisher=[[Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit]] |date=18 qershor 2007 |access-date=19 janar 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218111319/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2007/07.06.18.html |archive-date=18 dhjetor 2008}}</ref> Carell ka shkruar dy epizoda të serialit ''The Office'': "Casino Night" dhe "Survivor Man". Të dy episodet u vlerësuan pozitivisht dhe Carell fitoi [[Writers Guild of America Award]] për "Casino Night."<ref>{{Citation|title=The Office - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt0386676/awards|access-date=23 gusht 2020|archive-date=24 nëntor 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124174927/https://www.imdb.com/title/tt0386676/awards|url-status=live}}</ref> Më 29 prill 2010, Carell deklaroi se do të largohej nga seriali pas përfundimit të kontratës së tij në fund të sezonit 2010–2011, pasi dëshironte të përqendrohej te karriera e tij të filmit.<ref>{{Cite news|date=29 qershor 2010|title=Steve Carell confirms Office exit|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/10446279|access-date=23 gusht 2020|archive-date=24 qershor 2016|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624043847/http://www.bbc.com/news/10446279|url-status=live}}</ref> Megjithatë, sipas intervistave të përfshira në librin ''The Office: The Untold Story of the Greatest Sitcom of the 2000s'', në fakt Carell nuk kishte ndërmend të largohej në atë kohë dhe thjesht po "mendonte me zë të lartë" gjatë intervistës; por, pasi deklarata e tij nuk shkaktoi asnjë reagim nga NBC-ja, ai vendosi se ishte më mirë të vazhdonte rrugëtimin e tij diku tjetër.<ref>{{cite web |last1=Makuch |first1=Eddie |title=Why Did Steve Carell Leave The Office? A New Book Reveals The Juicy Details |url=https://www.gamespot.com/articles/why-did-steve-carell-leave-the-office-a-new-book-r/1100-6475193/ |date=26 mars 2020 |website=[[GameSpot]] |access-date=28 mars 2020 |archive-date=27 mars 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327185902/https://www.gamespot.com/articles/why-did-steve-carell-leave-the-office-a-new-book-r/1100-6475193/ |url-status=live }}</ref> Në vitin 2010, Carell luajti krah [[Tina Fey]] në ''[[Date Night]]'' dhe bëri zërin për Gru, personazhin kryesor në filmin e animuar ''[[Unë Shpirtkeqi]]'', së bashku me [[Miranda Cosgrove]], [[Kristen Wiig]], dhe [[Julie Andrews]]. Ai e përsëriti këtë rol në vazhdimin e vitit 2013, ''[[Unë Shpirtkeqi 2]]'', në të tretin, ''[[Unë Shpirtkeqi 3]]'' (2017), dhe në të katërtin, ''[[Unë Shpirtkeqi 4]]'' (2024). Në vitin 2008, Carousel nënshkroi një marrëveshje prioritare me Warner Bros.<ref>{{Cite web|last=Fleming|first=Michael|date=7 tetor 2008|title=Carell inks first-look deal with WB|url=https://variety.com/2008/film/markets-festivals/carell-inks-first-look-deal-with-wb-1117993537/|access-date=26 prill 2021|website=Variety|archive-date=26 prill 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426002501/https://variety.com/2008/film/markets-festivals/carell-inks-first-look-deal-with-wb-1117993537/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2009, kompania e tij e produksionit, Carousel Productions, nisi një degë televizive dhe nënshkroi një marrëveshje me Universal Media Studios.<ref>{{Cite web|last1=Fleming|first1=Michael|date=14 janar 2009|title=Steve Carell's Carousel forms TV arm|url=https://variety.com/2009/scene/markets-festivals/steve-carell-s-carousel-forms-tv-arm-1117998469/|access-date=22 shkurt 2021|website=Variety|archive-date=4 dhjetor 2020|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204153525/https://variety.com/2009/scene/markets-festivals/steve-carell-s-carousel-forms-tv-arm-1117998469/|url-status=live}}</ref> Ai ka në plan edhe disa projekte të tjera, përfshirë një ribërje të filmit të vitit 1967 me [[Peter Sellers]], ''[[The Bobo]]''. Ai gjithashtu punon si narrator në reklamat për çamçakëzët Wrigley's Extra. Carell ka krijuar një divizion televiziv brenda kompanisë së tij të produksionit, Carousel Productions, e cila ka lidhur një marrëveshje gjithëpërfshirëse trevjeçare me Universal Media Studios, studioja që qëndron pas serialit të tij komik në NBC. Thom Hinkle dhe Campbell Smith nga North South Prods. — ish-producentë të emisionit ''The Daily Show'' në Comedy Central — u punësuan për të menaxhuar operacionet televizive të Carousel.<ref name="HR 2009-01-13">{{cite news |last=Andreeva |first=Nellie |date=13 janar 2009 |title=Steve Carell makes foray into TV prod'n |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/steve-carell-foray-tv-prodn-77596 |newspaper=[[The Hollywood Reporter]] |access-date=19 janar 2015 |archive-date=30 korrik 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180730021515/https://www.hollywoodreporter.com/news/steve-carell-foray-tv-prodn-77596 |url-status=live }}</ref> Episodi i tij i fundit si personazh kryesor në ''The Office'', me titull "Goodbye, Michael", u transmetua më 28 prill 2011; skena e tij përfundimtare e shfaqte Michael duke ia dorëzuar mikrofonin ekipit të trilluar të dokumentarit, para se të nisej drejt avionit për në Kolorado për t'u bashkuar me të fejuarën e tij, Holly Flax, në [[Boulder, Colorado|Boulder]]. Kështu, fjalia e tij e fundit në këtë episod, drejtuar Pam Beesly, mbeti e padëgjuar. Ndonëse u ftua të rikthehej për episodin e fundit të serialit në vitin 2013, Carell fillimisht refuzoi, duke besuar se kjo do të binte ndesh me evolucionin e personazhit të tij.<ref>{{cite web |url=http://tvline.com/2013/01/24/the-office-series-finale-spoilers-steve-carell-not-returning/ |title=Steve Carell Formally Nixes Office Series Finale Comeback: 'It Didn't Make Sense' |website=TVLine |first=Michael |last=Ausiello |date=24 janar 2013 |access-date=24 janar 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126220826/http://tvline.com/2013/01/24/the-office-series-finale-spoilers-steve-carell-not-returning/ |archive-date=26 janar 2013 |url-status=dead }}</ref> Megjithatë, në fund Carell e përsëriti shkurtimisht rolin në episodin e fundit të serialit.<ref>{{cite web |url=https://www.tvline.com/casting-news/steve-carell-the-office-series-finale-430989/ |title=Exclusive: Steve Carell Back for The Office Finale |website=TVLine |first=Michael |last=Ausiello |date=6 maj 2013 |access-date=9 maj 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509000905/http://tvline.com/2013/05/06/steve-carell-the-office-series-finale/ |archive-date=9 maj 2013 |url-status=live }}</ref><ref name="age">{{cite web |last=Holloway |first=Diane |title=Steve Carell's 42, a 'Virgin' and the worst boss ever |work=[[Austin American-Statesman]] |date=16 gusht 2005 |url=http://www.austin360.com/tv/content/movies/television/2005/08/16tvcolumn.html |access-date=30 dhjetor 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070811043113/http://www.austin360.com/tv/content/movies/television/2005/08/16tvcolumn.html |archive-date=11 gusht 2007}}</ref> Gjithashtu në vitin 2013, Carell luajti në komedinë verore të formimit personal ''[[The Way, Way Back]]'', krahas [[Sam Rockwell]], [[Maya Rudolph]] dhe [[Allison Janney]]. Kur u pyet në vitin 2018 për një rikthim të mundshëm të serialit – gjatë ditës së intervistave për shtyp për ''[[Welcome to Marwen]]'', Carell i tha gazetares së ''[[Colldier (website)|Collider]]'', Christina Radish: "Po ju them se jo... Seriali është shumë më popullor tani sesa kur transmetohej. Thjesht nuk e përfytyroj dot të jetë e njëjta gjë; mendoj se shumica e njerëzve do të donin që të ishte njëlloj, por nuk do të ishte kështu. Në fund të fundit, mendoj se ndoshta është më mirë ta lëmë ashtu siç ishte dhe ta lëmë të ekzistojë siç ishte... Thjesht nuk do të doja të bëja gabimin e krijimit të një versioni më pak cilësor. Gjasat nuk do të ishin në favor të tij për sa i përket rikrijimit të saktë të asaj që ishte herën e parë."<ref>{{Cite web |url=https://collider.com/steve-carell-no-office-reunion-explained/ |title=Steve Carell Explains Why He Won't Do a Reunion for 'The Office' |last=Goldberg |first=Matt |date=19 dhjetor 2018 |website=Collider |access-date=22 shtator 2019 |archive-date=20 shtator 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920233312/http://collider.com/steve-carell-no-office-reunion-explained/ |url-status=live }}</ref> ==Jeta personale== [[Skeda:Steve Carell with wife Nancy Walls @ 2010 Academy Awards.jpg|parapamje|djathtas|Carell dhe gruaja e tij [[Nancy Carell|Nancy]] në [[Academy Awards i 82-të|Academy Awards 2010]]]] Më 5 gusht 1995, Carell u martua me [[Nancy Walls]], ish-anëtare e trupës së ''[[Saturday Night Live]]'', të cilën e kishte takuar kur ajo ishte studente në një kurs improvizimi që ai drejtonte në [[The Second City Training Center]].<ref>Interview: Steve Carell (January 11, 2006). ''[[The Tonight Show with Jay Leno]]'', [[NBC]].</ref> Ata kanë një vajzë të quajtur Elisabeth Anne (e lindur në maj të vitit 2001) dhe një djalë të quajtur John (i lindur në qershor të vitit 2004).<ref>{{cite web |url=http://www.biography.com/people/steve-carell-562090 |title=Steve Carell – Bio |website=Biography.com |date=21 maj 2021 |access-date=26 qershor 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626155845/http://www.biography.com/people/steve-carell-562090 |archive-date=26 qershor 2015 |url-status=live}}</ref> Carell dhe bashkëshortja e tij kanë luajtur së bashku në filmat komikë ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'' dhe ''[[Seeking a Friend for the End of the World]]'', si dhe në seritë komike ''[[The Daily Show]]'' dhe ''[[The Office (American TV series)|The Office]]''. Ata gjithashtu kanë bashkë-krijuar serinë komike '[[Angie Tribeca]]''.<ref>{{Cite web |date=2016-04-06 |title=You're Invited to an Evening with Angie Tribeca – The Los Angeles Film School |url=https://www.lafilm.edu/blog/an-evening-with-angie-tribeca/ |access-date=2026-03-28 |website=www.lafilm.edu |language=en-US}}</ref> Në një intervistë për emisionin ''[[60 Minutes]]'', Carell përmendi [[George Carlin]], [[John Cleese]], [[Bill Cosby]], [[Steve Martin]], dhe [[Peter Sellers]] si frymëzuesit e tij në aktrim dhe komedi.<ref>{{Cite web |date=2015-07-05 |title=Steve Carell: The man behind the laughs - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/steve-carell-the-man-behind-the-laughs/ |access-date=2026-03-28 |website=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-07-05 |title=Steve Carell - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/steve-carell-60-minutes-steve-kroft/ |access-date=2026-05-12 |website=[[CBS News]] |language=en-US}}</ref> ==Filmografia== ===Film=== {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | Viti ! scope="col" | Titulli ! scope="col" | Roli ! scope="col" | Shënime |- | 1991 | ''[[Curly Sue]]'' | Tesio | Kredituar si "Steven Carell" |- | rowspan="2" | 1998 | ''[[Tomorrow Night (film)|Tomorrow Night]]'' | Mailroom Guy without Glasses | |- | ''[[Homegrown (film 1998)|Homegrown]]'' | Party Extra with Funny Pants | Pakredituar |- | rowspan="2" | 2003 | ''Street of Pain'' | Mark | Film i shkurtër |- | ''[[Bruce Almighty]]'' | Evan Baxter | Kredituar si "Steven Carell" |- | rowspan="3" | 2004 | ''[[Sleepover (film)|Sleepover]]'' | Officer Sherman Shiner | |- | ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]'' | rowspan=2| Brick Tamland | |- | ''[[Wake Up, Ron Burgundy: The Lost Movie]]'' | [[Direct-to-DVD]] |- | rowspan="3" | 2005 | ''[[Melinda and Melinda]]'' | Walt Wagner | |- | ''[[Bewitched (film 2005)|Bewitched]]'' | Uncle Arthur | |- | ''[[The 40-Year-Old Virgin]]'' | Andy Stitzer | Gjithashtu skenarist dhe producent ekzekutiv |- | rowspan="4" | 2006 | ''[[Little Miss Sunshine]]'' | Frank Ginsburg | |- | ''American Storage'' | Rich | Film i shkurtër |- | ''[[Over the Hedge]]'' | rowspan="2" | Hammy | Zëri |- | ''[[Hammy's Boomerang Adventure]]'' | Zëri, film i shkurtër |- | rowspan="4" | 2007 | ''[[Evan Almighty]]'' | Evan Baxter | |- | ''[[Knocked Up]]'' | Vetë ai | Paraqitje e shkurtër e pakredituar |- | ''[[Dan in Real Life]]'' | Dan Burns | |- | ''[[Stories USA]]'' | Mark Ronson | Segment: "Street of Pain" |- | rowspan="2" | 2008 | ''[[Horton Hears a Who! (film)|Horton Hears a Who!]]'' | Ned McDodd | Zëri |- | ''[[Get Smart (film)|Get Smart]]'' | Maxwell Smart | Gjithashtu producent ekzekutiv |- | rowspan="3" | 2010 | ''[[Date Night]]'' | Phil Foster | |- | ''[[Unë Shpirtkeqi]]'' | [[Gru]] | Zëri |- | ''[[Dinner for Schmucks]]'' | Barry Speck | |- | 2011 | ''[[Crazy, Stupid, Love]]'' | Cal Weaver | Gjithashtu producent |- | rowspan="2" | 2012 | ''[[Seeking a Friend for the End of the World]]'' | Dodge Petersen | |- | ''[[Hope Springs (2012 film)|Hope Springs]]'' | Dr. Bernie Feld | |- | rowspan="4" | 2013 | ''[[The Incredible Burt Wonderstone]]'' | Burt Wonderstone | Gjithashtu producent |- | ''[[Unë Shpirtkeqi 2]]'' | Gru | Zëri |- | ''[[The Way, Way Back]]'' | Trent | |- | ''[[Anchorman 2: The Legend Continues]]'' | Brick Tamland | |- | rowspan="3" | 2014 | ''[[Neighbors (film amerikan 2014)|Neighbors]]'' | TV News | Paraqitje e shkurtër e pakredituar |- | ''[[Alexander and the Terrible, Horrible, No Good, Very Bad Day (film)|Alexander and the Terrible, Horrible, No Good, Very Bad Day]]'' | Ben Cooper | |- | ''[[Foxcatcher]]'' | [[John Eleuthère du Pont]] | |- | rowspan="3" | 2015 | ''[[Minions (film)|Minions]]'' | Gru i ri | Paraqitje e shkurtër zër |- | ''[[Freeheld]]'' | [[Steven Goldstein (aktivist)|Steven Goldstein]] | |- | ''[[The Big Short (film)|The Big Short]]'' | [[Steve Eisman|Mark Baum]] | |- | 2016 | ''[[Café Society (film 2016)|Café Society]]'' | Phil | |- | rowspan="3" | 2017 | ''[[Unë Shpirtkeqi 3]]'' | Gru dhe Dru | Zërat |- | ''[[Battle of the Sexes (film 2017)|Battle of the Sexes]]'' | [[Bobby Riggs]] | |- | ''[[Last Flag Flying]]'' | Larry "Doc" Shepherd | |- | rowspan="3" | 2018 | ''[[Beautiful Boy (film 2018)|Beautiful Boy]]'' | [[David Sheff]] | |- | ''[[Vice (film 2018)|Vice]]'' | [[Donald Rumsfeld]] | |- | ''[[Welcome to Marwen]]'' | [[Mark Hogancamp]] | |- | 2020 | ''[[Irresistible (film 2020)|Irresistible]]'' | Gary Zimmer | |- | 2022 | ''[[Minions: The Rise of Gru]]'' | Gru | Zëri |- | 2023 | ''[[Asteroid City]]'' | Motel Manager | |- | rowspan="2"| 2024 | ''[[IF (film)|IF]]'' | Blue | Zëri |- | ''[[Unë Shpirtkeqi 4]]'' | rowspan="2" | Gru | Zëri |- | 2026 | ''[[Minions & Monsters]]'' | Paraqitje e shkurtër zëri |} <!-- PER WP:CRYSTAL AND WP:NFF, PLEASE DO NOT ADD FILMS NOT YET "IN PRODUCTION" --> ===Televizion=== {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | Viti ! scope="col" | Titulli ! scope="col" | Roli ! scope="col" | Shënime |- | 1996 | ''[[The Dana Carvey Show]] '' | Personazhe të ndryshme | 8 epizoda; gjithashtu skenarist |- | 1996–2011 | ''[[Saturday Night Live]]'' | [[The Ambiguously Gay Duo|Gary]] | Zëri<br/>13 epizodat |- | 1997 | ''[[Over the Top (TV series)|Over the Top]]'' | Yorgo Galfanikos | 12 epizodat |- | 1998 | ''[[Just Shoot Me!]]'' | Mr. Weiland | Epizodi: "Funny Girl" |- | 1999–2005 | ''[[The Daily Show with Jon Stewart]]'' | Himself (correspondent) | 277 epizoda |- | 2000 | ''[[Strangers with Candy]]'' | Teacher | Epizodi: "Behind Blank Eyes" |- | 2002–2003 | ''[[Watching Ellie]]'' | Edgar | 16 epizodat |- | rowspan="2" | 2004 | ''[[Fillmore!]]'' | Mr. Delancey | Zëri<br/>Epizodi: "Field Trip of the Just" |- | ''[[Come to Papa (TV series)|Come to Papa]]'' | Blevin | 12 epizodat |- | 2005–2011;<br/>2013 | ''[[The Office (serial amerikan)|The Office]]'' | Michael Scott | 149 epizoda<br />Skenarist ("Casino Night" dhe "Survivor Man")<br />Regjisor ("Broke", "Secretary's Day", dhe "Garage Sale")<br/>Producent (sezonet 3–7) |- | 2005; 2008;<br/>2018 | ''[[Saturday Night Live]]'' | Himself (host) | 3 epizoda |- | 2007 | ''[[The Naked Trucker and T-Bones Show]]'' | Brian | Epizodi: "T-Bones TV" |- | 2011 | ''[[Life's Too Short (TV series)|Life's Too Short]]'' | Himself | Epizodi #1.4 |- | 2012 | ''[[The Simpsons]]'' | Dan Gillick | Zëri<br/>Epizodi: "Penny-Wiseguys" |- | rowspan="3" | 2013 | ''[[Web Therapy (TV series)|Web Therapy]]'' | Jackson Pickett | 3 epizoda |- |''[[Pawn Stars]]'' | Vetë ai | I ftuar |- | ''[[The Ellen DeGeneres Show]]'' | Gru | I ftuar |- | 2016–2018 | ''[[Angie Tribeca]]'' | {{Em dash}} | 40 epizoda<br>Krijues dhe producent ekzekutiv<br />Skenarist dhe regjisor ("Pilot") |- | 2018 | ''[[Too Funny to Fail]]'' | Vetë ai | Dokumentar i [[Hulu]] |- | 2019 | ''[[The Kelly Clarkson Show]]'' | Vetë ai (announcer) | Epizodi: "Dwayne Johnson" |- | 2019–2021 | ''[[The Morning Show (American TV series)|The Morning Show]]'' | Mitch Kessler | 14 epizoda |- | 2020–2022 | ''[[Space Force (TV series)|Space Force]]'' | Mark R. Naird | 17 epizoda; gjithashtu krijues, skenarist dhe producent ekzekutiv |- | 2022 | ''[[The Patient]]'' | Alan Strauss | Seri e kufizuar; gjithashtu producent ekzekutiv |- | 2025–2026 | ''[[The Four Seasons (TV series)|The Four Seasons]]'' | Nick | 10 epizoda |- | 2025 | ''[[Mountainhead (film)|Mountainhead]]'' | Randall Garrett | Film televiziv i [[HBO]] |- | 2026–present | ''[[Rooster (TV series)|Rooster]]'' | Greg Russo | Gjithashtu producent ekzekutiv |- |} ==Referime== {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.imdb.com/name/nm0136797/ Steve Carell] në [[IMDb]] [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] [[Kategoria:Komedianë amerikanë]] fh19seb3dp31fl9eytfkm0fxoql2xbd 1 304508 3043728 2908392 2026-09-19T05:55:12Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043728 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marisa Mori]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2232111 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://gcfs.ucpress.edu/content/12/4/2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 korrik 2021 20:54 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marisa Mori]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2370098 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180602150509/http://gcfs.ucpress.edu/content/12/4/2 për lidhjen http://gcfs.ucpress.edu/content/12/4/2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 dhjetor 2021 11:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marisa Mori]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2663002 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180602150509/http://gcfs.ucpress.edu/content/12/4/2 për lidhjen http://gcfs.ucpress.edu/content/12/4/2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 19:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marisa Mori]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2908391 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210709182134/https://londonartweek.co.uk/marisamori/ për lidhjen https://londonartweek.co.uk/marisamori/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 mars 2026 11:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marisa Mori]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043727 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191123000745/https://www.laocoontegalleria.it/en/marisa-mori-en/ për lidhjen https://www.laocoontegalleria.it/en/marisa-mori-en/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 07:55 (CEST) jlbmja7p83p8c28piqzagjf7ppldiz7 1 305391 3043433 2240810 2026-09-18T18:31:34Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lufta civile në Siri]] te [[Diskutim:Lufta Civile në Siri]] 2240810 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lufta civile në Siri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2240809 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120717172539/http://uk.reuters.com/article/2012/07/14/uk-syria-crisis-icrc-idUKBRE86D09B20120714 për lidhjen http://uk.reuters.com/article/2012/07/14/uk-syria-crisis-icrc-idUKBRE86D09B20120714. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 gusht 2021 17:59 (CEST) 3qbo51likayo9rihwdnmloth8a587y4 1 306028 3043681 2822696 2026-09-19T04:23:35Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Uma Chowdhry]] 3043681 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Uma Chowdhry]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2224618 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322081458/https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf për lidhjen https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322081458/https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf për lidhjen https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322081458/https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf për lidhjen https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322081458/https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf për lidhjen https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322081458/https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf për lidhjen https://oh.sciencehistory.org/sites/default/files/chowdry_u_suppl_0715.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 maj 2021 09:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Uma Chowdhry]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2229717 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322081539/http://www.iriweb.org/articles/dupont%E2%80%99s-uma-chowdhry-honored-industrial-research-institute%E2%80%99s-2011-medal për lidhjen http://www.iriweb.org/articles/dupont%E2%80%99s-uma-chowdhry-honored-industrial-research-institute%E2%80%99s-2011-medal. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322081539/http://www.iriweb.org/articles/dupont%E2%80%99s-uma-chowdhry-honored-industrial-research-institute%E2%80%99s-2011-medal për lidhjen http://www.iriweb.org/articles/dupont%E2%80%99s-uma-chowdhry-honored-industrial-research-institute%E2%80%99s-2011-medal. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322081539/http://www.iriweb.org/articles/dupont%E2%80%99s-uma-chowdhry-honored-industrial-research-institute%E2%80%99s-2011-medal për lidhjen http://www.iriweb.org/articles/dupont%E2%80%99s-uma-chowdhry-honored-industrial-research-institute%E2%80%99s-2011-medal. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 qershor 2021 13:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Uma Chowdhry]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2246175 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161120151014/https://www.nist.gov/office-director/biography-dr-uma-chowdhry për lidhjen https://www.nist.gov/office-director/biography-dr-uma-chowdhry. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 shtator 2021 05:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Uma Chowdhry]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2376055 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150215073649/http://www2.dupont.com/Phoenix_Heritage/en_US/2006_detail.html për lidhjen http://www2.dupont.com/Phoenix_Heritage/en_US/2006_detail.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2021 04:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Uma Chowdhry]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819087 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322020307/https://www.coatingsworld.com/issues/2010-09/view_people-in-the-news/lord-corporation-names-chowdhry-to-board-of-direct për lidhjen https://www.coatingsworld.com/issues/2010-09/view_people-in-the-news/lord-corporation-names-chowdhry-to-board-of-direct. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 korrik 2025 18:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Uma Chowdhry]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029632 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220413150749/https://thedevilweknow.com/ për lidhjen https://thedevilweknow.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 07:25 (CEST) 48nswrenrj3rh3gqcvsnvvxoe87ikl7 1 307147 3043410 2675975 2026-09-18T12:49:44Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043410 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[John Wilkes Booth]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262956 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080918092102/http://www.maderatribune.com/life/lifeview.asp?c=193252 për lidhjen http://www.maderatribune.com/life/lifeview.asp?c=193252. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090103002315/http://www.gandwlaw.com/news/ArtPubView.asp?ID=23 për lidhjen http://www.gandwlaw.com/news/ArtPubView.asp?ID=23. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 18:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[John Wilkes Booth]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2675974 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110711054633/http://teachinghistory.org/ për lidhjen http://www.teachinghistory.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 korrik 2024 03:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[John Wilkes Booth]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043409 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191222233815/https://www.realclearhistory.com/2017/04/13/john_wilkes_booth_and_the_conspiracy_2073.html për lidhjen https://www.realclearhistory.com/2017/04/13/john_wilkes_booth_and_the_conspiracy_2073.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 14:49 (CEST) gl7u947st9qdyhk96tgathlsfzmuv31 1 310428 3043679 3038840 2026-09-19T04:22:53Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]] 3043679 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2146071 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://berkeley.edu/about/hist/index.shtml. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://cio.chance.berkeley.edu/chancellor/sp/flagship.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 gusht 2020 10:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2172563 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140407230335/http://brand.berkeley.edu/identity-our-name për lidhjen http://brand.berkeley.edu/identity-our-name/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2021 20:56 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2202793 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170113144205/https://ncsesdata.nsf.gov/profiles/site?method=rankingBySource&ds=herd për lidhjen https://ncsesdata.nsf.gov/profiles/site?method=rankingBySource&ds=herd. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 mars 2021 20:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260213 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/5wKp6ajI8?url=http://berkeley.edu/about/hist/index.shtml për lidhjen http://berkeley.edu/about/hist/index.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/5wJUI60xL?url=http://cio.chance.berkeley.edu/chancellor/sp/flagship.htm për lidhjen http://cio.chance.berkeley.edu/chancellor/sp/flagship.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 06:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2373252 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200601014730/http://www.shanghairanking.com/ARWU2016.html për lidhjen http://www.shanghairanking.com/ARWU2016.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 dhjetor 2021 12:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448019 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160308052806/http://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2016-01-11/its-elementary-berkeley-can-bask-glow-more-elements-hit për lidhjen http://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2016-01-11/its-elementary-berkeley-can-bask-glow-more-elements-hit. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 maj 2022 11:00 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2453779 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160303172754/http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/best-colleges/rankings/national-universities/top-public për lidhjen http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/best-colleges/rankings/national-universities/top-public. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 qershor 2022 22:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2753738 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150104181856/http://newscenter.berkeley.edu/2010/09/28/macarthur/ për lidhjen http://newscenter.berkeley.edu/2010/09/28/macarthur/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 shkurt 2025 02:19 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2972798 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220214113321/https://www.universityofcalifornia.edu/news/five-uc-alums-win-2016-pulitzer-prizes për lidhjen http://universityofcalifornia.edu/news/five-uc-alums-win-2016-pulitzer-prizes. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 prill 2026 21:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3028708 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170324140646/http://www.aau.edu/about/article.aspx?id=5476 për lidhjen http://www.aau.edu/about/article.aspx?id=5476. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 gusht 2026 02:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Kalifornisë, Berkeley]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029634 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210811134516/https://calbears.com/sports/2013/4/17/208193984.aspx për lidhjen http://www.calbears.com/ViewArticle.dbml?ATCLID=208193984. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 08:14 (CEST) e65vd8borc5fr6b6ur6ftsxypwgcs20 0 313639 3043404 2959651 2026-09-18T12:11:26Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043404 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Jeff Hovenier|image=Jeffrey M. Hovenier, U.S. Ambassador.jpg|status=|ambassador_from=Shtetet e Bashkuara|country=Kosovë|president=[[Lista e ambasadorëve të Shteteve të Bashkuara|Joe Biden]]|term_start=10 janar 2022|term_end=|predecessor=[[Philip Kosnett]]|successor=|birth_name=Jeffrey Hovenier|education=[[Brigham Young University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Georgetown University]] ([[Master of Arts|MA]])}} '''Jeffrey M.''' "'''Jeff'''" '''Hovenier''' është një diplomat amerikan, i cili është i nominuar për të shërbyer si ambasador i Shteteve të Bashkuara në Kosovë në administratën e Bidenit. == Jeta e hershme dhe edukimi == Hovenier u rrit në Bellingham, Uashington. Ai fitoi një diplomë Bachelor të Arteve në marrëdhëniet ndërkombëtare nga Universiteti Brigham Jang dhe një Master të Arteve në qeverisje dhe marrëdhënie ndërkombëtare nga Universiteti Georgetown.<ref name="DCM Ankara">{{Cite web|title=Deputy Chief of Mission Jeffrey M. Hovenier|url=https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/|archive-url=https://archive.today/20210518235523/https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/|archive-date=18 maj 2021|access-date=2021-07-02|website=U.S. Embassy & Consulates in Turkey|language=en-US|url-status=live}}</ref> == Karriera == Një anëtar i Shërbimit të Lartë të Jashtëm, Hovenier është caktuar në ambasada në [[Peruja|Peru]], [[Kroacia|Kroaci]], [[Greqia|Greqi]], [[Panamaja|Panama]], [[Gjermania|Gjermani]] dhe [[Paraguaji|Paraguaj]], përveç [[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|Organizatës për Sigurinë dhe Bashkëpunimin në Evropë]] . Hovenier shërbeu gjithashtu si drejtor për çështjet e Evropës Qendrore dhe Juglindore për Këshillin e Sigurisë Kombëtare të Shteteve të Bashkuara .<ref>{{Cite web|date=2021-07-02|title=President Biden Announces Seven Key Nominations|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/02/president-biden-announces-seven-key-nominations-3/|access-date=2021-07-02|website=The White House|language=en-US|archive-date=6 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706151005/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/02/president-biden-announces-seven-key-nominations-3/|url-status=dead}}</ref> Hovenier shërbeu gjithashtu në Ambasadën e SHBA në [[Ankaraja|Ankara]], [[Turqia|Turqi]] si i ngarkuar me punë nga gushti 2018 deri në korrik 2019,<ref name="DCM Ankara"/><ref>{{Cite web|last=https://www.washingtontimes.com|first=The Washington Times|title=Jeffrey Hovenier, U.S. charge d'affaires, summoned by Turkey over Twitter 'like'|url=https://www.washingtontimes.com/news/2019/oct/6/jeffrey-hovenier-us-charge-daffaires-summoned-turk/|access-date=2021-07-02|website=The Washington Times|language=en-US}}</ref> dhe zëvendës shef i misionit nga gushti 2018 deri në korrik 2021, kur Scott M. Oudkirk mori postin e tij si VKM.<ref name="DCM Ankara" /><ref name="Scott Oudkirk">{{Cite web|date=2021|title=Deputy Chief of Mission Scott M. Oudkirk|url=https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/|archive-url=https://archive.today/20210728112546/https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/|archive-date=28 korrik 2021|access-date=2021-08-11|publisher=U.S. Embassy & Consulates in Turkey<!--[[:w:tr:Amerika Birleşik Devletleri'nin Ankara Büyükelçiliği]]-->|language=en|url-status=live}}</ref> Hovenier u emërua për të shërbyer si ambasador i Shteteve të Bashkuara në Kosovë më 2 korrik 2021.<ref>{{Cite web|date=2021-07-02|title=Biden picks Penn president for Germany ambassador|url=https://www.greenwichtime.com/news/article/Biden-picks-UPenn-president-for-Germany-ambassador-16290682.php|access-date=2021-07-02|website=GreenwichTime|language=en-US|archive-date=11 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711080421/https://www.greenwichtime.com/news/article/Biden-picks-UPenn-president-for-Germany-ambassador-16290682.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jeff Hovenier, new US Ambassador to Kosovo – Latest News {{!}} Kosovo Now|url=https://kosovonow.com/jeff-hovenier-new-us-ambassador-to-kosovo-latest-news/|access-date=2021-07-02|language=en-US|archive-date=21 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421163336/https://kosovonow.com/jeff-hovenier-new-us-ambassador-to-kosovo-latest-news/|url-status=dead}}</ref> Më 13 korrik 2021, emërimi i tij u dërgua në [[Senati i Shteteve të Bashkuara|Senat]]. Më 5 tetor 2021, një seancë dëgjimore për emërimin e tij u mbajt përpara Komisionit të Senatit për Marrëdhëniet me Jashtë.<ref>{{Cite web|date=2021-10-19|title=PN779 - Nomination of Jeffrey M. Hovenier for Department of State, 117th Congress (2021-2022)|url=https://www.congress.gov/nomination/117th-congress/779|access-date=2021-11-10|website=www.congress.gov}}</ref> Më 19 tetor 2021, emërimi i tij u raportua në mënyrë të favorshme jashtë komisionit. [[Senati i Shteteve të Bashkuara|Senati i Shteteve të Bashkuara e]] konfirmoi atë në 18 nëntor 2021 me votim zanor. Ai ia dorëzoi letrat kredenciale Presidentes [[Vjosa Osmani]] në [[Prishtina|Prishtinë]] më 10 janar 2022.<ref>{{Cite web|date=2022-01-10|title=Ambassador Hovenier Presenting His Credentials|url=https://xk.usembassy.gov/ambassador-hovenier-presenting-his-credentials/|access-date=2022-01-13|website=U.S. Embassy in Kosovo|language=en-US|archive-date=24 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224040838/https://xk.usembassy.gov/ambassador-hovenier-presenting-his-credentials/|url-status=dead}}</ref> == Referime ==  {{Start box}}{{s-dip}}{{s-bef|before=[[Philip Kosnett]]}} {{s-ttl|title=[[Deputy chief of mission]], United States Embassy in Ankara|years=August 2018–July 2021}} {{s-aft|after=[[Scott M. Oudkirk]]}} {{s-end}} [[Kategoria:Ambasadorë i Shteteve të Bashkuara në Kosovë]] [[Kategoria:Mungon vendi i lindjes (njerëz që jetojnë)]] [[Kategoria:Mungon viti i lindjes (njerëz që jetojnë)]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] s5fhlfselkjf6azkilc9mqm9t7jz66y 1 314286 3043698 2866545 2026-09-19T04:33:28Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043698 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mabel Strickland]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2434577 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210517130720/https://maltawinds.com/2019/02/23/court-news-robert-hornyhold-strickland-wins-appeal-for-disclosure-of-documents-in-case-against-strickland-foundation/ për lidhjen http://maltawinds.com/2019/02/23/court-news-robert-hornyhold-strickland-wins-appeal-for-disclosure-of-documents-in-case-against-strickland-foundation/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 prill 2022 06:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mabel Strickland]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2866544 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250514210931/https://mabelstricklandlegacytherealstory.com/ për lidhjen https://www.mabelstricklandlegacytherealstory.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 tetor 2025 12:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mabel Strickland]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043697 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170916140121/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20121126/life-features/A-personal-recollection-of-my-aunt.446946 për lidhjen http://www.timesofmalta.com/articles/view/20121126/life-features/A-personal-recollection-of-my-aunt.446946. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 06:33 (CEST) nx2eqktfwjlilcqqcct5geeieq4ley1 1 315353 3043405 2749733 2026-09-18T12:11:27Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043405 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2445404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2022 13:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448461 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210711080421/https://www.greenwichtime.com/news/article/Biden-picks-UPenn-president-for-Germany-ambassador-16290682.php për lidhjen https://www.greenwichtime.com/news/article/Biden-picks-UPenn-president-for-Germany-ambassador-16290682.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 15:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2575012 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220421163336/https://kosovonow.com/jeff-hovenier-new-us-ambassador-to-kosovo-latest-news/ për lidhjen https://kosovonow.com/jeff-hovenier-new-us-ambassador-to-kosovo-latest-news/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 gusht 2023 21:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2749732 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220706151005/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/02/president-biden-announces-seven-key-nominations-3/ për lidhjen https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/02/president-biden-announces-seven-key-nominations-3/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 shkurt 2025 12:05 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240224040838/https://xk.usembassy.gov/ambassador-hovenier-presenting-his-credentials/ për lidhjen https://xk.usembassy.gov/ambassador-hovenier-presenting-his-credentials/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 14:11 (CEST) rrcyeflb0y9nqknmew8uvcldl5ljl76 3043659 3043405 2026-09-19T02:16:13Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 3043659 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jeff Hovenier/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2445404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2022 13:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448461 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210711080421/https://www.greenwichtime.com/news/article/Biden-picks-UPenn-president-for-Germany-ambassador-16290682.php për lidhjen https://www.greenwichtime.com/news/article/Biden-picks-UPenn-president-for-Germany-ambassador-16290682.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 15:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2575012 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220421163336/https://kosovonow.com/jeff-hovenier-new-us-ambassador-to-kosovo-latest-news/ për lidhjen https://kosovonow.com/jeff-hovenier-new-us-ambassador-to-kosovo-latest-news/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 gusht 2023 21:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2749732 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220706151005/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/02/president-biden-announces-seven-key-nominations-3/ për lidhjen https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/02/president-biden-announces-seven-key-nominations-3/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 shkurt 2025 12:05 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240224040838/https://xk.usembassy.gov/ambassador-hovenier-presenting-his-credentials/ për lidhjen https://xk.usembassy.gov/ambassador-hovenier-presenting-his-credentials/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 14:11 (CEST) 8ls609yacwzjtpunnac64521mupdvpw 3043686 3043659 2026-09-19T04:24:36Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Jeff Hovenier/Arkivi 1]] 3043686 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jeff Hovenier/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240224040838/https://xk.usembassy.gov/ambassador-hovenier-presenting-his-credentials/ për lidhjen https://xk.usembassy.gov/ambassador-hovenier-presenting-his-credentials/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 14:11 (CEST) aea7964qvhqbdsufdyiewr0wm1tvrg0 1 315799 3043661 3043399 2026-09-19T02:16:33Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 3043661 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jan Strelau/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448447 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160529061209/http://www.swps.pl/english/ për lidhjen http://www.swps.pl/english/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 14:08 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2488734 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200614094709/http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20111111131 për lidhjen https://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20111111131. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 tetor 2022 08:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819536 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 korrik 2025 16:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2851826 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200322185700/https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/ për lidhjen https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2025 01:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043398 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201005044643/http://www.pan.pl/ për lidhjen http://www.pan.pl/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 13:49 (CEST) g26iancl8bn6wpea2vzovogemmofmun 3043688 3043661 2026-09-19T04:24:56Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Jan Strelau/Arkivi 1]] 3043688 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jan Strelau/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043398 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201005044643/http://www.pan.pl/ për lidhjen http://www.pan.pl/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 13:49 (CEST) pjr8cdccikalltf14910j4kl4uwfo66 1 320177 3043690 3029973 2026-09-19T04:25:16Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Universiteti i Varshavës/Arkivi 1]] 3043690 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Universiteti i Varshavës/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} bg1yvmksfwf3a83zftjdluo3qmuuvng 1 320207 3043608 2486823 2026-09-18T23:33:53Z Leutrim.P 113691 3043608 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Australia (kontinent)/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 6p0s64o706ta37v19d6n2l7xqxyzmc5 1 321706 3043408 2494946 2026-09-18T12:34:26Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043408 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Joe Cilia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2494945 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170805220516/https://www.timesofmalta.com/mobile/articles/view/20170805/sport/former-malta-stalwart-joe-cilia-passes-away.654956 për lidhjen https://www.timesofmalta.com/mobile/articles/view/20170805/sport/former-malta-stalwart-joe-cilia-passes-away.654956. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 nëntor 2022 14:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Joe Cilia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043407 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171014003412/https://www.timesofmalta.com/articles/view/20170805/sport/former-malta-stalwart-joe-cilia-passes-away.654956 për lidhjen https://www.timesofmalta.com/articles/view/20170805/sport/former-malta-stalwart-joe-cilia-passes-away.654956. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 14:34 (CEST) lcn04aotfslixt48zi6vo9sxyzeg4he 0 324709 3043627 2510373 2026-09-18T23:55:30Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Lufta Civile në Siri]] 3043627 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta Civile në Siri]] graloalrv1veuete1qpv0oc018wn7o1 0 329684 3043507 2559259 2026-09-18T21:39:54Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lufta e Libanit 2006]] te [[Lufta e Libanit, 2006]] 2559259 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Locations bombed Aug13 no fact box.jpg|parapamje|Zonat në [[Libani|Liban]] të shënjestruara nga bombardimet izraelite, nga 12 korriku deri më 13 gusht 2006.]] '''Lufta e Libanit e vitit 2006''', e quajtur gjithashtu '''Lufta Izrael-Hezbollah 2006''' dhe e njohur në [[Libani|Liban]] si '''Lufta e Korrikut''' ([[Gjuha arabe|arabisht]]: حرب تموز, ''Ḥarb Tammūz'') dhe në [[Izraeli|Izrael]] si '''Lufta e Dytë e Libanit''' ([[Gjuha hebraike|hebraisht]]: מלחמת לבנון השנייה, ''Milhemet Levanon HaShniya''), ishte një [[Lufta|konflikt ushtarak]] 34-ditor në Liban, [[Izraeli|Izraelin]] Verior dhe [[Lartësitë Golan]]. Palët kryesore ishin [[Organizata paraushtarake|forcat paraushtarake]] të [[Hizbullah|Hezbollahut]] dhe [[Forcat e Mbrojtjes të Izraelit|Forcat e Mbrojtjes së Izraelit]] (IDF). Konflikti filloi më 12 korrik 2006 dhe vazhdoi derisa një [[Armëpushimi|armëpushim]] i ndërmjetësuar nga [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombet e Bashkuara]] hyri në fuqi në mëngjes më 14 gusht 2006, megjithëse zyrtarisht përfundoi më 8 shtator 2006 kur Izraeli hoqi [[Bllokada|bllokadën]] detare të Libanit. Për shkak të mbështetjes së paprecedentë ushtarake iraniane ndaj Hezbollahut para dhe gjatë luftës, disa e konsiderojnë atë si raundin e parë të [[Konflikti ndërmjetësues Iran-Izrael|konfliktit ndërmjetësues Iran-Izrael]], dhe jo një vazhdimësi të [[Konflikti Arabo-Izraelit|konfliktit arabo-izraelit]]. Konflikti u përshpejtua nga sulmi ndërkufitar i [[Hizbullah|Hezbollahut]] në vitin 2006. Më 12 korrik 2006, luftëtarët e Hezbollahut hodhën [[Raketa (armë)|raketa]] në qytetet kufitare izraelite si një devijim për një sulm me raketa antitank mbi dy Humvee të blinduara që patrullonin anën izraelite të gardhit kufitar. Prita la të vdekur tre ushtarë. Dy ushtarë izraelitë u rrëmbyen dhe u dërguan nga Hezbollahu në Liban. Pesë të tjerë u vranë në Liban, në një përpjekje të dështuar shpëtimi. Hezbollahu kërkoi lirimin e të burgosurve libanezë të mbajtur nga Izraeli në këmbim të lirimit të ushtarëve të rrëmbyer. Izraeli refuzoi dhe u përgjigj me sulme ajrore dhe zjarr artilerie ndaj objektivave në Liban. Izraeli sulmoi objektivat ushtarake të Hezbollahut dhe infrastrukturën civile libaneze, duke përfshirë Aeroportin Ndërkombëtar Rafic Hariri të Bejrutit. IDF filloi një pushtim tokësor të Libanit Jugor. Izraeli vendosi gjithashtu një bllokadë ajrore dhe detare. Hezbollahu më pas lëshoi më shumë raketa në veri të Izraelit dhe përfshiu IDF-në në luftën guerile nga pozicione të ngurtësuara. Konflikti besohet të ketë vrarë midis 1,191 dhe 1,300 libanezë dhe 165 izraelitë. Ajo dëmtoi rëndë infrastrukturën civile libaneze dhe zhvendosi rreth një milion libanezë dhe 300,000–500,000 izraelitë. Më 11 gusht 2006, Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara miratoi njëzëri Rezolutën 1701 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara (RKSKB 1701) në një përpjekje për t'i dhënë fund armiqësive. Rezoluta, e cila u miratua nga qeveria libaneze dhe izraelite ditët në vijim, bëri thirrje për çarmatimin e Hezbollahut, për tërheqjen e IDF nga Libani dhe për vendosjen e Forcave të Armatosura Libaneze dhe një Forcë të Përkohshme të Kombeve të Bashkuara të zgjeruar në Liban ( UNIFIL) në jug. UNIFIL-it iu dha një mandat i zgjeruar, duke përfshirë aftësinë për të përdorur forcën për të siguruar që zona e tyre e veprimit të mos përdorej për aktivitete armiqësore dhe për t'i rezistuar përpjekjeve me forcë për t'i penguar ata të kryenin detyrat e tyre. Ushtria Libaneze filloi dislokimin në Libanin Jugor më 17 gusht 2006. Bllokada u hoq më 8 shtator 2006. Më 1 tetor 2006, shumica e trupave izraelite u tërhoqën nga Libani, megjithëse trupat e fundit vazhduan të pushtojnë fshatin Ghajar të rrethuar nga kufiri. . Në kohën që nga miratimi i Rezolutës 1701, qeveria libaneze dhe UNIFIL kanë deklaruar se nuk do të çarmatosin Hezbollahun. Eshtrat e dy ushtarëve të kapur, fati i të cilëve nuk dihej, u kthyen në Izrael më 16 korrik 2008 si pjesë e një shkëmbimi të të burgosurve. == Shiko edhe == == Referimet == [[Kategoria:Konflikti arabo-izraelit]] cdamfmwujsf7yiafjtj7fhh7ldhn6s1 0 332844 3043572 2750461 2026-09-18T23:09:18Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Australi]]; added [[Category:Ekonomia e Australisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043572 wikitext text/x-wiki Edhe pse Austria ka kushte më të mira natyrore e ekonomia e sajë nuk ka shënuar rritje deri vonë. Territori i sotëm i Austrisë një kohë të gjatë ka qenë në kuadër të shtetit të dikurshëm të Austru-Hungarisë, i cili në radhë të parë, ka pasur funksionin administrativ e jo edhe ekonomik. derisa shtete e Evropës Perëndimore i përfshinë një transformim i shpejt dhe procesi i revolucioni industrial. Austria mbetet ndër vendet më të prapambetura. Mungesa e qymyrit, e mineralit të hekurit dhe shkalla esnafore e zhvillimit kanë kontribuar në stagnimin e ekonomisë. Me shkatërrimin e shtetit të Austro-Hungarisë,pas Luftës së Dytë Botërore pozita ekonomike e Austrisë rrënjësisht ndërrohet. Me zvogëlimin e territorit, zvogëlohen edhe lëndët e para, pakësohet furnizimi me prodhimet bujqësore, humb edhe tregun në të cilin nuk ka pasur konkurrencë. Me shfaqjen e inflacionit në dekadat e para pas luftës së dytë botërore e përshkon kriza ekonominë e Austrisë,ndërsa kapitali i kufizuar nuk pamundur të sigurojë rikëmbjen e saj. Rrethanat e tilla knë mundësuar të depërtojë kapitali i huaj në ekonominë e saj. Gjermania naciste në vitin 1938 e bëri aneksimin e Austrisë pa ndonjë rezistencë ushtarake. Pas luftës së Dytë Botërore , në vitin 1948, filloi një proces i ri i zhvillimit ekonomik. Itensifikimet në shfrytëzimin e energjisë së ujit, në metalurgji, investimet në industrinë kimike, kanë qenë bazë e mirë për zhvillimin e industrisë. Në adaptimin e kërkesave të tregut filloi ndërrimi i strukturës industriale, duke e vënë në plan të parë industrinë mekanike dhe atë kimike. Territorializimi i saj gjithënjë e më shumë depërton në pjesën perëndimore të shtetit. Edhe pse me këtë tendencë të përhapjes së industrisë, ajo sot ende nuk është e barabartë, përkatësisht nuk është shtrirë, në tërë shtetin. Në përgjithësi, mund të thuhet se është përqendruar në rajonin e Murës, në afërsi të Vjenës, te lokaliteti Linc dhe në jug të lumit In. [[Kategoria:Ekonomi sipas vendit]] [[Kategoria:Ekonomia e Australisë]] l48lcxgiquuen51b2dclrtt0uauonga 3043574 3043572 2026-09-18T23:11:42Z Leutrim.P 113691 Perditesim, permbajtja e vjeter fliste per "Austrine".. 3043574 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Sydney CBD skyline during the Multi-National VBSS Training during Talisman Sabre 25 (9199823).jpg|parapamje|Zona qendrore e biznesit e Sidneit është qendra më e madhe e Australisë për shërbimet financiare dhe të biznesit.]] [[Australia]] ka një [[Ekonomia|ekonomi]] të përzier shumë të zhvilluar. Që nga viti 2026, Australia ishte ekonomia e 12-të më e madhe në botë sipas PBB-së nominale (Prodhimit të Brendshëm Bruto), e 22-ta më e madhe sipas PBB-së të përshtatur me barazinë e fuqisë blerëse (PPP), si dhe eksportuesja e 21-të më e madhe dhe importuesja e 24-t më të madhe e mallrave. Australia vendosi rekordin për periudhën më të gjatë të rritjes së pandërprerë të PBB-së në botën e zhvilluar me tremujorin financiar të marsit 2017. Ky ishte tremujori i 103-të dhe viti i 26-të që nga recesioni teknik i fundit në vend. Në qershor 2021, PBB-ja e vendit vlerësohej në 1.98 trilionë dollarë. Ekonomia australiane dominohet nga sektori i shërbimeve, i cili në vitin 2017 përbënte 62.7% të PBB-së dhe punësonte 78.8% të fuqisë punëtore. Në kulmin e bumit minerar në vitet 2009–2010, vlera totale e shtuar e industrisë minerare përbënte 8.4% të PBB-së. Pavarësisht rënies së kohëve të fundit në sektorin minerar, ekonomia australiane ka mbetur e qëndrueshme dhe rezistente dhe nuk përjetoi recesion nga viti 1991 deri në vitin 2020. Ndër vendet anëtare të OECD-së, Australia ka një sistem shumë efikas dhe të fuqishëm të sigurimeve shoqërore, i cili përbën afërsisht 25% të PBB-së. Gjithashtu, ndër vendet anëtare të OECD-së, Australia ka përjetuar rritjet më të mëdha të kostos së jetesës në raport me rritjen e pagave që nga pandemia COVID-19, së bashku me Finlandën dhe Zelandën e Re. Bursa Australiane e Letrave me Vlerë në Sidnej është bursa e 16-të më e madhe në botë për sa i përket kapitalizimit të tregut vendas dhe ka një nga tregjet më të mëdha të derivateve të normave të interesit në rajonin e Azi-Paqësorit. Disa nga kompanitë më të mëdha të Australisë përfshijnë Commonwealth Bank, BHP, CSL, Westpac, National Australia Bank, ANZ, Fortescue, Wesfarmers, Macquarie Group, Woolworths Group, Rio Tinto, Telstra, Woodside Energy dhe Transurban. Monedha e Australisë dhe territoreve të saj është dollari australian, të cilin Australia e përdor së bashku me disa shtete të ishujve të Paqësorit. Ekonomia e Australisë është e lidhur ngushtë me vendet e Azisë Lindore dhe Azisë Juglindore, të njohura gjithashtu si ASEAN Plus Three (APT), të cilat përbënin rreth 64% të eksporteve në vitin 2016. Kina, në veçanti, është partneri kryesor tregtar i Australisë si për eksportet, ashtu edhe për importet, me një diferencë të konsiderueshme. Australia është anëtare e APEC, G20, OECD dhe OBT-së. Vendi ka lidhur gjithashtu marrëveshje të tregtisë së lirë me ASEAN-in, Kanadanë, Kilin, Kinën, Korenë e Jugut, Malajzinë, Zelandën e Re, Perunë, Japoninë, Singaporin, Tajlandën dhe Shtetet e Bashkuara. Marrëveshja ANZCERTA me Zelandën e Re ka rritur ndjeshëm integrimin ekonomik midis dy vendeve. == Shiko edhe == * [[Australia]] == Burime == [[Kategoria:Ekonomi sipas vendit]] [[Kategoria:Ekonomia e Australisë]] 5q95123roh0lzl20s8nowow2tqgdc6f 3043583 3043574 2026-09-18T23:18:30Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Ekonomi të vendeve anëtare të Organizatës Botërore të Tregtisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043583 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Sydney CBD skyline during the Multi-National VBSS Training during Talisman Sabre 25 (9199823).jpg|parapamje|Zona qendrore e biznesit e Sidneit është qendra më e madhe e Australisë për shërbimet financiare dhe të biznesit.]] [[Australia]] ka një [[Ekonomia|ekonomi]] të përzier shumë të zhvilluar. Që nga viti 2026, Australia ishte ekonomia e 12-të më e madhe në botë sipas PBB-së nominale (Prodhimit të Brendshëm Bruto), e 22-ta më e madhe sipas PBB-së të përshtatur me barazinë e fuqisë blerëse (PPP), si dhe eksportuesja e 21-të më e madhe dhe importuesja e 24-t më të madhe e mallrave. Australia vendosi rekordin për periudhën më të gjatë të rritjes së pandërprerë të PBB-së në botën e zhvilluar me tremujorin financiar të marsit 2017. Ky ishte tremujori i 103-të dhe viti i 26-të që nga recesioni teknik i fundit në vend. Në qershor 2021, PBB-ja e vendit vlerësohej në 1.98 trilionë dollarë. Ekonomia australiane dominohet nga sektori i shërbimeve, i cili në vitin 2017 përbënte 62.7% të PBB-së dhe punësonte 78.8% të fuqisë punëtore. Në kulmin e bumit minerar në vitet 2009–2010, vlera totale e shtuar e industrisë minerare përbënte 8.4% të PBB-së. Pavarësisht rënies së kohëve të fundit në sektorin minerar, ekonomia australiane ka mbetur e qëndrueshme dhe rezistente dhe nuk përjetoi recesion nga viti 1991 deri në vitin 2020. Ndër vendet anëtare të OECD-së, Australia ka një sistem shumë efikas dhe të fuqishëm të sigurimeve shoqërore, i cili përbën afërsisht 25% të PBB-së. Gjithashtu, ndër vendet anëtare të OECD-së, Australia ka përjetuar rritjet më të mëdha të kostos së jetesës në raport me rritjen e pagave që nga pandemia COVID-19, së bashku me Finlandën dhe Zelandën e Re. Bursa Australiane e Letrave me Vlerë në Sidnej është bursa e 16-të më e madhe në botë për sa i përket kapitalizimit të tregut vendas dhe ka një nga tregjet më të mëdha të derivateve të normave të interesit në rajonin e Azi-Paqësorit. Disa nga kompanitë më të mëdha të Australisë përfshijnë Commonwealth Bank, BHP, CSL, Westpac, National Australia Bank, ANZ, Fortescue, Wesfarmers, Macquarie Group, Woolworths Group, Rio Tinto, Telstra, Woodside Energy dhe Transurban. Monedha e Australisë dhe territoreve të saj është dollari australian, të cilin Australia e përdor së bashku me disa shtete të ishujve të Paqësorit. Ekonomia e Australisë është e lidhur ngushtë me vendet e Azisë Lindore dhe Azisë Juglindore, të njohura gjithashtu si ASEAN Plus Three (APT), të cilat përbënin rreth 64% të eksporteve në vitin 2016. Kina, në veçanti, është partneri kryesor tregtar i Australisë si për eksportet, ashtu edhe për importet, me një diferencë të konsiderueshme. Australia është anëtare e APEC, G20, OECD dhe OBT-së. Vendi ka lidhur gjithashtu marrëveshje të tregtisë së lirë me ASEAN-in, Kanadanë, Kilin, Kinën, Korenë e Jugut, Malajzinë, Zelandën e Re, Perunë, Japoninë, Singaporin, Tajlandën dhe Shtetet e Bashkuara. Marrëveshja ANZCERTA me Zelandën e Re ka rritur ndjeshëm integrimin ekonomik midis dy vendeve. == Shiko edhe == * [[Australia]] == Burime == [[Kategoria:Ekonomi sipas vendit]] [[Kategoria:Ekonomia e Australisë]] [[Kategoria:Ekonomi të vendeve anëtare të Organizatës Botërore të Tregtisë]] i87uoby6e5vle4koqj88vyklecj0k2k 1 337046 3043660 3043397 2026-09-19T02:16:23Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 3043660 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jacques Derrida/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2570844 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111102140336/http://www.nipissingu.ca/faculty/wayneb/ për lidhjen http://www.nipissingu.ca/faculty/wayneb/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 korrik 2023 17:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2636026 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190731010622/http://faculty.smu.edu/dfoster/cf3324/saussure.htm për lidhjen http://faculty.smu.edu/dfoster/cf3324/saussure.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 janar 2024 19:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2779535 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240128021934/http://www.improvcommunity.ca/sites/improvcommunity.ca/files/research_collection/657/Coleman_Derrida_Genre.pdf për lidhjen http://www.improvcommunity.ca/sites/improvcommunity.ca/files/research_collection/657/Coleman_Derrida_Genre.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 prill 2025 05:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892147 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160310180410/http://www.newpartisan.com/home/derrida-1930-2004.html për lidhjen http://www.newpartisan.com/home/derrida-1930-2004.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2026 10:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043396 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230716205917/https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3428546/lamont_derrida.pdf?sequence=4 për lidhjen https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3428546/lamont_derrida.pdf?sequence=4. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 13:35 (CEST) pgy5ca9aystuzs1prfa67tzordl2eg7 3043692 3043660 2026-09-19T04:25:43Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Jacques Derrida/Arkivi 1]] 3043692 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Jacques Derrida/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043396 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230716205917/https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3428546/lamont_derrida.pdf?sequence=4 për lidhjen https://dash.harvard.edu/bitstream/handle/1/3428546/lamont_derrida.pdf?sequence=4. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 13:35 (CEST) axw7axjv66gq7p5tah068htzoawbqzr 0 337442 3043453 2963469 2026-09-18T18:54:24Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3043453 wikitext text/x-wiki '''Kisha Ortodokse Rumune''' ([[rumanisht]]: ''Biserica Ortodoxă Română'') ose '''Patriarkana e Rumanisë''', është një kishë ortodokse lindore autoqefale në bashkësi të plotë me kishat e tjera të krishtera ortodokse lindore dhe një nga nëntë patriarkatat në Kishën Ortodokse Lindore . Që nga viti 1925, Primati i kishës mban titullin [[Patriarku]] . Juridiksioni i tij mbulon territoret e [[Rumania|Rumanisë]] dhe [[Moldavia|Moldavisë]], me [[dioqeza]] shtesë për rumunët që jetojnë në [[Serbia|Serbinë]] dhe [[Hungaria|Hungarinë]] e afërt, si dhe për komunitetet e diasporës në Evropën [[Evropa Qendrore|Qendrore]] dhe [[Evropa Perëndimore|Perëndimore]], [[Amerika Veriore|Amerikën e Veriut]] dhe [[Oqeania|Oqeaninë]] . Është e vetmja kishë autoqefale brenda [[Kisha Ortodokse Lindore|Ortodoksisë Lindore]] që ka një [[Gjuhët neolatine|gjuhë romane]] për përdorim liturgjik. Shumica e popullsisë së [[Rumania|Rumanisë]] (16,367,267, ose 85,9% e atyre për të cilët ishin të disponueshme të dhënat, sipas të dhënave të regjistrimit të vitit 2011 ), si dhe rreth 720,000 [[Moldavia|moldavë]] i përkasin Kishës Ortodokse Rumune. Anëtarët e Kishës Ortodokse Rumune ndonjëherë i referohen doktrinës së krishterë ortodokse si ''Dreapta credință'' ("besimi i drejtë/i saktë" ose "besimi i vërtetë"; krahasuar me greqisht ὀρθὴ δόξα, "besimi i drejtë/korrekt"). == Historia == === Në Principatat dhe në Mbretërinë e Rumanisë === Hierarkia ortodokse në territorin e Rumanisë moderne kishte ekzistuar brenda juridiksionit kishtar të [[Patrikana Ekumenike e Kostandinopojës|Patriarkanës Ekumenike të Konstandinopojës]] deri në vitin 1865 kur kishat në principatat rumune të [[Moldavia (rajon historik)|Moldavisë]] dhe [[Vllahia (Rumani)|Vllahisë]] u nisën në rrugën e pavarësisë kishtare duke emëruar [[Nifon Rusailă|Nifon Rusailan]] Mitropolitan i Ungro - Vllahisë, si primati i parë rumun. Princi Alexandru Ioan Cuza, i cili në 1863 kishte kryer një konfiskim masiv të pronave manastirike përballë kundërshtimit të ashpër nga hierarkia greke në Kostandinopojë, në 1865 shtyu një legjislacion që shpallte pavarësinë e plotë të kishës në principata nga patriarkana. Në vitin 1872, kishat ortodokse në principata, Mitropolia e Ungro-Vallahisë dhe Mitropolia e Moldavisë, u bashkuan për të formuar Kishën Ortodokse Rumune. Pas [[Traktati i Berlinit (1878)|njohjes ndërkombëtare]] të pavarësisë së [[Principatat e Bashkuara të Moldavisë dhe Vllahisë|Principatave të Bashkuara të Moldavisë dhe Vllahisë]] (më vonë [[Mbretëria e Rumanisë]] ) në vitin 1878, pas një periudhe të gjatë negociatash me Patriarkanën Ekumenike, Patriarku Joachim IV njohu Mitropolinë autoqefale të Rumanisë, e cila në vitin 1885, ndërsa u ngrit në gradën e Patriarkanës në vitin 1925. {{Sfn|Hitchins|1994}} Edukimi dhe arsimi teologjik ortodoks rumun ishte i pazhvilluar në fund të shekullit të nëntëmbëdhjetë. Instituti teologjik në [[Sibiu]], për shembull, kishte vetëm një teolog si pjesë e fakultetit të tij; pjesa tjetër ishin historianë, gazetarë, natyralistë dhe agronomë. Fokusi i edukimit priftëror ishte praktik dhe i përgjithshëm sesa i specializuar. Në fillim të shekullit të njëzetë, kurrikula e një prifti përfshinte lëndë të tilla si higjiena, kaligrafia, kontabiliteti, psikologjia, letërsia rumune, gjeometria, kimia, botanika dhe gjimnastika. Një theks i fortë iu vu muzikës kishtare, ligjit kanunor, historisë së kishës dhe ekzegjezës. {{Sfn|Clark|2009}} Pas [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], Mbretëria e Rumanisë e rriti ndjeshëm territorin e saj. Rrjedhimisht, Kisha Ortodokse Rumune kishte nevojë për një riorganizim masiv në mënyrë që të përfshinte kongregacione nga këto provinca të reja. Kjo çoi në mungesa dhe vështirësi. Kisha duhej të krijonte një interpretim uniform të ligjit kanunor. Ajo duhej të merrte fondet publike për të paguar klerikët në territoret e sapopërfituara dhe, në përgjithësi, të menaxhonte marrëdhëniet me shtetin. Legjislacioni ishte i ndërlikuar. ''Statuti mbi organizimin e Kishës Ortodokse Rumune'' i miratuar nga parlamenti rumun më 6 maj 1925, numëronte 178 nene. Ligji për funksionimin e Kishës Ortodokse Rumune numëronte 46 nene. Ligjvënësit miratuan traditën transilvaniane të përzierjes së klerikëve dhe laikëve në asambletë administrative dhe u dhanë vende peshkopësh në Senatin Rumun. {{Sfn|Biliuță|2018}} Megjithatë, konteksti gjithashtu lejoi një numër teologësh të rinj si Nichifor Crainic, Ioan Savin ose Dumitru Stăniloae të studionin jashtë vendit. Këta teologë u treguan jashtëzakonisht me ndikim pas kthimit të tyre në Rumani dhe ndihmuan në formimin e akademive teologjike. Me disa përjashtime të rralla, si Gala Galaction, teologët ortodoksë rumunë të kësaj periudhe përqafuan [[Nacionalizmi|nacionalizmin]] . Kështu, veprat e tyre shkencore janë të mbushura me ideologji nacionaliste. {{Sfn|Clark|2009}} Gjysma e dytë e viteve 1920 shënohet nga rritja e antisemitizmit në politikën rumune me figura të tilla si A.C. Cuza ose babai themelues i Gardës së Hekurt, Codreanu . Antisemitizmi u bë i dukshëm edhe në botimet dhe publikimet e kishës ortodokse rumune. Në vitin 1925, për shembull, revista e kishës ''Revista Teologică (Theological Review)'' botoi një artikull antisemitik nga profesori prift i Sibiut, Pompiliu Morușca. Artikulli i Morusca fajësonte hebrenjtë për situatën ekonomike të rumunëve në Bukovinë . Është një dëshmi e një forme më të vjetër të antisemitizmit që nga shekulli i 19-të. Kisha Ortodokse Rumune do të zhvillonte forma të ndryshme të antisemitizmit në vitet 1930. {{Sfn|Biliuță|2016}} Konkordati i vitit 1927 gjithashtu shkaktoi reagime anti-katolike. {{Sfn|Biliuță|2018}} === Patriarku kryeministër Miron Cristea === Ngritja e [[Gjermania naziste|Gjermanisë naziste]] e ekspozoi Rumaninë ndaj ideve teologjike të Rajhut. Kjo përzierje e nacionalizmit, racizmit dhe mendimit teologjik gjeti terren pjellor në një kishë ortodokse rumune që tashmë nuk ishte e huaj për antisemitizmin. Ajo u bë veçanërisht e dukshme në gjysmën e dytë të viteve 1930 në shkrimet e teologëve si Nichifor Crainic, Nicolae Neaga ose [[Liviu Stan]] .<ref>{{Harvnb|Biliuță|2016}}</ref> Në vitin 1936, Crainic botoi një tekst themelor të titulluar ''Rasă și religiune (Raca dhe feja)'' . Ndërsa hodhi poshtë idenë naziste të një race superiore gjermanike, si dhe magjepsjen me paganizmin gjermanik, Crainic argumentoi se disa raca janë me të vërtetë superiore bazuar në arritjen e tyre të thelbit të krishterë. Crainic gjithashtu u mohoi hebrenjve të drejtën morale për të përdorur librat e Dhiatës së Vjetër pasi, sipas tij, ato profeci ishin përmbushur me ardhjen e Krishtit, i cili kishte shfuqizuar fenë hebraike. {{Sfn|Biliuță|2016}} Vdekja e anëtarëve të njohur të Gardës së Hekurt, Ion Moța dhe Vasile Marin në të njëjtën ditë, më 13 janar 1937, në Majadahonda gjatë [[Lufta Civile Spanjolle|Luftës Civile Spanjolle]] ndërsa luftonin për fraksionin nacionalist çoi në organizimin e procesioneve masive në Rumani, veçanërisht në Bukuresht ku ata u varrosën. Qindra priftërinj ortodoksë morën pjesë dhe Mitropolitët Nicolae Balan të [[Transilvania|Transilvanisë]] dhe Visarion Puiu i Bukovinës mbajtën shërbime të veçanta. {{Sfn|Popa|2017}} {{Sfn|Biliuță|2016}} Menjëherë pas funeralit, teologu ortodoks Gheorghe Racoveanu dhe prifti Grigore Cristescu themeluan revistën teologjike ''Predania (The Tradinion)'' . Numri i parë paraqiste një lavdërim të Moțës dhe Marin dhe sakrificës së tyre dhe pasqyronte obsesionin e Gardës për martirizimin. E menduar si një e përmuajshme dymujore ''Predania'' botoi gjithsej dymbëdhjetë numra përpara se të ndalohej nga autoritetet. Ajo shquhej për linjën e saj thellësisht anti-ekumenike editoriale, duke botuar sulme kundër katolikëve, protestantëve, ungjillorëve. {{Sfn|Biliuță|2018}} Gjithashtu pas funeralit madhështor të Moțës dhe Marinit, Sinodi i Shenjtë lëshoi një dënim të [[Masonëria e Lirë|Masonerisë]] . Për më tepër, pas drejtimit të Mitropolitit Bălan, i cili shkroi manifestin antimasonik, Sinodi nxori një "pikëvështrim të krishterë" kundër sekularizmit politik duke deklaruar se Kisha ishte në të drejtën e saj për të zgjedhur se cila parti ishte e denjë për mbështetje, bazuar në moralin e saj. parimet. Udhëheqësi i Gardës së Hekurt Codreanu përshëndeti qëndrimin e Sinodit dhe udhëzoi që shpallja e Sinodit të lexohej nga anëtarët e Gardës në ''foletë'' e tyre përkatëse (dmth. kapitujt). {{Sfn|Biliuță|2016}} Në vitin 1937, qeveria Goga - Cuza ishte e para që miratoi dhe miratoi legjislacionin antisemitik në Mbretërinë e Rumanisë, duke hequr nënshtetësinë e mbi dyqind mijë hebrenjve. Po atë vit, kreu i Kishës Ortodokse Rumune, Patriarku Kristea mbajti një fjalim famëkeq në të cilin ai i përshkroi hebrenjtë si parazitë që thithin palcën e eshtrave të popullit rumun dhe që duhet të largohen nga vendi. {{Sfn|Popa|2017}} Kisha ortodokse mbështeti drejtpërdrejt ose tërthorazi partitë e ekstremit të djathtë dhe intelektualët antisemitë në retorikën e tyre anti-hebreje. {{Sfn|Popa|2017}} Në atë kohë shumë priftërinj ortodoksë ishin bërë aktivë në politikën e ekstremit të djathtë, kështu që në zgjedhjet parlamentare të vitit 1937 33 nga 103 kandidatët e Gardës së Hekurt ishin priftërinj ortodoksë. Në vitin 1938, një prift ortodoks i quajtur Alexandru Răzmeriţă, përpunoi një plan për eliminimin total të hebrenjve në qytete dhe dëbimin e tyre në kampet e punës së detyruar në fshat. {{Sfn|Popa|2017}} [[Skeda:Patriarhul_Miron_Cristea.jpg|parapamje| Patriarku Miron Kristea si Kryeministër në vitin 1938]] Në përgjithësi, kisha u përfshi gjithnjë e më shumë në politikë dhe, pasi mbreti Carol II mori pushtetin e emergjencës, Patriarku Miron Cristea u bë [[Kryeministri i Rumanisë|kryeministër në shkurt 1938]] . Në mars 1938, Sinodi i Shenjtë ndaloi konvertimin e hebrenjve që nuk ishin në gjendje të vërtetonin shtetësinë e tyre rumune. {{Sfn|Popa|2017}} Cristea vazhdoi politikat e qeverisë Goga-Cuza, por gjithashtu mbrojti masa më radikale antisemitike, duke përfshirë dëbimin dhe përjashtimin nga punësimi. Kristea iu referua kësaj mase të fundit si "rumanizim". Gazeta kishtare ''Apostolul'' ishte e rëndësishme në përhapjen e ideve antisemitike të Kristeas gjatë gjithë mandatit të tij të parë, por shtypi i kishës në tërësi u përmbyt me materiale antisemitike. {{Sfn|Popa|2017}} Miron Cristea vdiq në mars 1939. Menjëherë pas kësaj, Sinodi i Shenjtë votoi për të mbështetur rregulloret e miratuara nën Kristea që ndalonin pagëzimin e hebrenjve që nuk ishin shtetas rumunë. {{Sfn|Popa|2017}} Vdekja e Kristeas çoi në mbajtjen e zgjedhjeve për zgjedhjen e një Patriarku të ri. Mitropolitët Visarion Puiu dhe Nicolae Balan me shumë ndikim deklaruan publikisht refuzimin e tyre për të hyrë në garë. Të dy këta peshkopë kishin pikëpamje pro-gjermane, pro-Gardës së Hekurt dhe antisemitike dhe është e arsyeshme të supozohet se kundërshtimi i mbretit Carol II ishte i rëndësishëm në refuzimin e tyre. Kështu, posti patriarkal i kaloi një Nicodim Munteanu ngurrues. {{Sfn|Popa|2017}} === Lufta e Dytë Botërore === Mbreti Carol II abdikoi më 6 shtator 1940. Një koalicion i hapur pro-gjerman i ushtrisë i kryesuar nga marshalli Ion Antonescu dhe Garda e Hekurt mori drejtimin. Reagimi i patriarkut Nicodim Munteanu ishte i kujdesshëm dhe fjalimi i tij në shtator 1940 ishte joentuziast. Munteanu, ashtu si Kristea para tij, i frikësohej natyrës anti-establishment të Gardës. Por Garda e Hekurt ishte shumë me ndikim në bazën e Kishës. Në janar 1941, duke kërkuar kontrollin e plotë të vendit, Garda e Hekurt tentoi një kryengritje të dhunshme të njohur si Rebelimi Legjionar . Pushti dështoi dhe nga 9000 personat e arrestuar, 422 ishin priftërinj ortodoksë. {{Sfn|Popa|2017}} Disa episode veçanërisht të dhunshme gjatë kryengritjes përfshinin drejtpërdrejt klerin ortodoks. Studentët dhe stafi i Akademisë Teologjike në Sibiu, të udhëhequr nga profesori Spiridon Cândea dhe të ndihmuar nga milicët e Gardës së Hekurt, mblodhën hebrenjtë në oborrin e akademisë dhe i detyruan të dorëzonin gjërat e tyre me vlerë nën kërcënimin e armëve. Murgjit nga Manastiri Antim në Bukuresht, të udhëhequr nga igumeni i tyre, u armatosën dhe, duke përdorur eksploziv, hodhën në erë një sinagogë në rrugën Antim. Banorët e shumtë hebrenj të lagjes u fshehën të tmerruar. {{Sfn|Biliuță|2020}} Pasi Antonesku dhe ushtria shtypën kryengritjen, Sinodi i Shenjtë shpejtoi të dënojë Rebelimin Legjionar dhe ta pikturojë atë publikisht si një tundim djallëzor që e kishte çuar Gardën e Hekurt të minonte shtetin dhe Dirigjentin . Megjithatë, shumë nga klerikët që kishin marrë pjesë në rebelim ishin të mbrojtur nga peshkopët e tyre dhe vazhduan punën e famullisë në fshatrat e largëta. Pjesëmarrja e Rumanisë në Luftën e Dytë Botërore në anën e Boshtit pas qershorit 1941 do t'u jepte atyre mundësi për rehabilitim. {{Sfn|Biliuță|2020}} Nga fillimi i viteve 1940, teologët ortodoksë si Nichifor Crainic kishin tashmë një histori të gjatë të prodhimit të propagandës që mbështeste konceptin e judeo-bolshevizmit . Pas vitit 1941 ideja u bë e zakonshme në gazetat e kishës qendrore si ''Apostolul'' ose ''BOR'' . Një artikull veçanërisht famëkeq u nënshkrua nga vetë Patriarku Nicodim dhe u botua në ''BOR'' në prill 1942. Ai i referohej rrezikut të armiqve të brendshëm, të cilët ai i identifikoi si kryesisht hebrenj. {{Sfn|Popa|2017}} Në vitin 1943 ''BOR'' botoi një përmbledhje lavdëruese prej 13 faqesh të librit famëkeq antismetik të Nichifor Crainic ''Transfigurarea Românismului'' ''(Shndërrimi i Rumanizmit)'' . {{Sfn|Popa|2017}} Antisemitizmi ishte gjithashtu i pranishëm në revistat rajonale, {{Sfn|Popa|2017}} një shembull kryesor ishte ''Telegraful român'' i Dumitru Stăniloae ( ''The Romanian Telegraph'' ).<ref name="Andreescu">Gabriel Andreescu, ''Anti-Semitic issues in Orthodox publications, years 1920-1944'', Civitas Europica Centralis, 2014</ref> Kapelanët ortodoksë në ushtrinë rumune kultivuan mitin judeo-bolshevik. {{Sfn|Popa|2017}} Një rast i veçantë ishte Transnistria e pushtuar nga Rumania. Më 15 gusht 1941, Sinodi i Shenjtë krijoi një mision, në vend të një peshkopate të re, në territoret e pushtuara nga rumunët përtej [[Lumi Dniestri|Dniestër]] . Supozimi ishte se sundimi ateist sovjetik kishte shkatërruar [[Kisha Ortodokse Ruse|Kishën Ortodokse Ruse]] dhe Kisha Ortodokse Rumune mori përsipër të "ri-ungjillëzonte" vendasit. Arkitekti kryesor i ndërmarrjes ishte Arkimandriti [[Iuliu Scriban]] . Në vitin 1942 Misioni evoluoi në Eksarkat dhe u mor nga Visarion Puiu . Shumë nga misionarët ishin ish bashkëpunëtorë të Gardës së Hekurt, disa po kërkonin rehabilitim pas kryengritjes së vitit 1941. Abuzimi ndaj popullatës hebreje ishte i përhapur dhe ekzistojnë raporte të shumta të priftërinjve ortodoksë që merrnin pjesë dhe përfitonin nga abuzimi. {{Sfn|Biliuță|2020}} Në vitin 1944, Visarion Puiu iku në Gjermaninë naziste, pastaj, pas luftës, në Perëndim. Në Rumani u gjykua dhe u dënua ''në mungesë'' pas luftës. Shumë priftërinj aktivë në Transnistria u përballën gjithashtu me ndjekje penale pas luftës, megjithëse vlen të përmendet se prokurorët komunistë ishin kryesisht në kërkim të lidhjeve me Gardën e Hekurt, në vend që të hetonin në mënyrë eksplicite persekutimin e hebrenjve. {{Sfn|Popa|2017}} Dëshmitë historike në lidhje me rolin e Kishës Ortodokse Rumune në Luftën e Dytë Botërore janë jashtëzakonisht inkriminuese, por ka disa përjashtime. {{Sfn|Popa|2017}} [[Tit Simedrea]], mitropoliti i Bukovinës është njëri dy peshkopë të rangut të lartë të njohur se kanë ndërmjetësuar në favor të popullsisë hebreje, tjetri është mitropoliti Nicolae Balan i Transilvanisë. U shfaqën gjithashtu dëshmi se Simedrea strehoi personalisht një familje hebreje në kompleksin metropolitane. {{Sfn|Popa|2017}} Prifti Gheorghe Petre u njoh si i drejtë ndër kombet për shpëtimin e hebrenjve në Kryve Ozero . Petreja u arrestua në vitin 1943 dhe u paraqit në gjykatën ushtarake, por u lirua në vitin 1944 për mungesë provash. {{Sfn|Popa|2017}} Pas grushtit të shtetit të Mbretit Michael më 23 gusht 1944, Rumania ndërroi anën. Grushti i shtetit ishte mbështetur nga komunistët; Kisha, e njohur për retorikën e saj afatgjatë të retorikës anti-sovjetike dhe antikomuniste, tani e gjeti veten në një pozitë të vështirë. {{Sfn|Popa|2017}} Patriarku Nicodim shpejtoi të shkruante një letër baritore duke denoncuar diktaturën e mëparshme, duke fajësuar gjermanët për ngjarjet që kishin ndodhur në Rumani gjatë viteve '30 dhe gjatë luftës dhe duke lavdëruar ''"fqinjën e fuqishëm nga Lindja"'' me të cilin Rumania kishte, gjoja, kishte gjithmonë ''"marrëdhëniet më të mira politike, kulturore dhe fetare".'' {{Sfn|Popa|2017}} Duke filluar nga viti 1944 dhe akoma më shumë pasi Petru Groza u bë Kryeministër me mbështetjen sovjetike në 1945, Kisha u përpoq të përshtatej me situatën e re politike. Në gusht 1945 një letër e Sinodit të Shenjtë u botua në ''BOR'' . Përsëri, ajo fajësoi gjermanët për tmerret e luftës dhe pretendoi se Kisha Ortodokse gjithmonë ka promovuar demokracinë. Ushtria e Rumanisë u vlerësua gjithashtu për bashkimin e forcave me ''"ushtritë e guximshme sovjetike në luftë kundër kundërshtarëve të vërtetë të vendit tonë".'' Më në fund, besimtarëve ortodoksë iu kërkua që të mbështesin plotësisht qeverinë e re. {{Sfn|Popa|2017}} Më vonë atë vit ''BOR'' botoi dy artikuj relativisht të gjatë të autorizuar nga peshkopi Antim Nica dhe, përkatësisht, nga Teodor Manolache. Të dy artikujt trajtonin Holokaustin dhe përshkruanin Kishën Ortodokse Rumune si një shpëtimtare të hebrenjve. {{Sfn|Popa|2017}} === Periudha komuniste === [[Skeda:420_Conducatorii_de_partid_si_de_stat.jpg|parapamje|250x250px| [[Nikolai Çaushesku|Nikolla Çaușehsku]] dhe zyrtarë të tjerë të Partisë vizitojnë Manastirin Neamț në 1966.]] Rumania u bë zyrtarisht një shtet komunist në vitin 1947. Qasje e kufizuar në arkivat kishtare dhe përkatëse shtetërore {{Rp|446–447}}{{Sfn|Neamțu|2007}} e bën të vështirë një vlerësim të saktë të qëndrimit të Kishës Ortodokse Rumune ndaj [[Republika Popullore e Rumanisë|regjimit komunist]] . Megjithatë, veprimtaria e Kishës Ortodokse si institucion u tolerua pak a shumë nga regjimi ateist marksist-leninist, megjithëse kontrollohej nga "delegatët specialë" dhe aksesi i saj në sferën publike ishte shumë i kufizuar; Përpjekjet e regjimit për represion në përgjithësi u përqendruan tek besimtarët individualë. {{Rp|453}}Qëndrimet e anëtarëve të kishës, si laikët ashtu edhe klerikët, ndaj regjimit komunist variojnë gjerësisht nga kundërshtimi dhe [[Dëshmori|martirizimi]], te pëlqimi i heshtur, bashkëpunimi ose nënshtrimi që synon të sigurojë mbijetesën. Përtej aksesit të kufizuar në arkivat e Securitate dhe Partisë, si dhe koha e shkurtër që ka kaluar që nga zhvillimi i këtyre ngjarjeve, një vlerësim i tillë është i ndërlikuar nga veçoritë e secilit individ dhe situatë, mirëkuptimi që secili kishte për mënyrën se si marrëdhënia e tij me regjimin mund të ndikonte të tjerët. dhe si ndodhi në të vërtetë. {{Rp|455–456}}{{Sfn|Enache|2006}} Partia e Punëtorëve Rumune, e cila mori pushtetin politik në fund të vitit 1947, filloi spastrimet masive që rezultuan në një shkatërrim të hierarkisë ortodokse. Tre kryepeshkopë vdiqën papritur pasi shprehën kundërshtimin ndaj politikave të qeverisë dhe trembëdhjetë peshkopë dhe kryepeshkopë të tjerë "jo bashkëpunues" u arrestuan. {{Sfn|Ramet|1989}} Një dekret i majit 1947 vendosi një moshë të detyrueshme daljeje në pension për klerikët, duke u ofruar kështu autoriteteve një mënyrë të përshtatshme për të pensionuar nga rojet e vjetra. Ligji i 4 gushtit 1948 mbi Kultet institucionalizoi kontrollin shtetëror mbi zgjedhjet ipeshkvore dhe mbushi Sinodin e Shenjtë me mbështetës komunistë. {{Sfn|Stan|Turcescu|2007}} Krahu [[Evangjelikalizmi|ungjillor]] i Kishës Ortodokse Rumune, i njohur si Ushtria e Zotit, u shtyp nga autoritetet komuniste në vitin 1948. {{Sfn|Maclear|1995}} Në këmbim të nënshtrimit dhe mbështetjes entuziaste për politikat shtetërore, të drejtat pronësore mbi 2500 ndërtesat e kishës dhe asetet e tjera që i përkisnin kishës greko-katolike rumune (të jashtëligjshme në atë kohë) iu transferuan Kishës Ortodokse Rumune; qeveria mori përsipër sigurimin e pagave për peshkopët dhe priftërinjtë, si dhe subvencione financiare për botimin e librave fetarë, kalendarëve dhe revistave teologjike. {{Sfn|Ramet|2004}} Duke zhdukur antikomunistët nga radhët e klerit ortodoks dhe duke krijuar një Union të Priftërinjve Demokratikë (1945) pro regjimit, të infiltruar nga policia sekrete (1945), partia u përpoq të siguronte bashkëpunimin e hierarkisë. Deri në janar 1953, rreth 300-500 priftërinj ortodoksë po mbaheshin në kampe përqendrimi dhe pas vdekjes së Patriarkut Nikodim në maj 1948, partia ia doli që të zgjidhte në dukje të bindur Justinian Marina për ta pasuar atë. {{Sfn|Ramet|1989}} Si rezultat i masave të miratuara në vitet 1947–48, shteti mori 2300 shkolla fillore dhe 24 shkolla të mesme që operonin nga Kisha Ortodokse. Një fushatë e re goditi kishën në vitet 1958-62, kur më shumë se gjysma e manastireve të saj të mbetura u mbyllën, më shumë se 2,000 murgj u detyruan të merrnin punë laike dhe rreth 1,500 klerikë dhe aktivistë laikë u arrestuan (nga gjithsej deri në 6,000 në periudhën 1946-64 {{Sfn|Ramet|2004}} ). Gjatë gjithë kësaj periudhe Patriarku Justinian u kujdes shumë që deklaratat e tij publike të përmbushnin standardet e regjimit të korrektësisë politike dhe të shmangnin ofendimin e qeverisë; {{Sfn|Ramet|1989}} në të vërtetë hierarkia e asaj kohe pretendonte se arrestimet e anëtarëve të klerit nuk ishin për shkak të persekutimit fetar. {{Sfn|Stan|Turcescu|2007}} Situata e kishës filloi të përmirësohej në vitin 1962, kur marrëdhëniet me shtetin u shkrinë papritur, një ngjarje që përkoi me fillimin e ndjekjes së një kursi të pavarur të politikës së jashtme nga ana e Rumanisë që pa elitën politike të inkurajonte nacionalizmin si një mjet për të forcuar pozicionin e saj kundër presionit sovjetik. . Kisha Ortodokse Rumune, një organ intensiv kombëtar që kishte dhënë kontribut të rëndësishëm në kulturën rumune që nga shekulli i 14-të, u konsiderua nga regjimi si një partner natyror. Si rezultat i këtij kooptimi të dytë, këtë herë si aleate, kisha hyri në një periudhë rimëkëmbjeje dramatike. Deri në vitin 1975, kleri i saj dioqezan numëronte rreth 12,000 dhe kisha tashmë po botonte tetë recensione teologjike me cilësi të lartë, duke përfshirë ''Ortodoxia'' dhe ''Studii Teologice'' . Klerikët ortodoksë mbështetën vazhdimisht politikën e jashtme të regjimit [[Nikolai Çaushesku|të Çausheskut]], u përmbajtën nga kritikat e politikës së brendshme dhe mbështetën linjën e qeverisë rumune kundër sovjetikëve (mbi Besarabinë) dhe hungarezëve (mbi Transilvaninë). Që nga viti 1989, dy peshkopë metropolitane madje u ulën në Asamblenë e Madhe Kombëtare . {{Sfn|Ramet|1989}} Anëtarët e hierarkisë së kishës dhe kleri mbetën kryesisht të heshtur pasi rreth dy duzina kisha historike të Bukureshtit u shkatërruan në vitet 1980 dhe kur u njoftuan planet për sistemim (duke përfshirë shkatërrimin e kishave të fshatrave). {{Sfn|Ramet|2004}} Një kundërshtar i dukshëm ishte Gheorghe Calciu-Dimitreasa, i burgosur për disa vite dhe përfundimisht i dëbuar nga Rumania në qershor 1985, pasi nënshkroi një letër të hapur që kritikonte dhe kërkonte fundin e shkeljeve të të drejtave të njeriut nga regjimi. {{Sfn|Ramet|2004}} Në një përpjekje për t'iu përshtatur rrethanave të krijuara rishtazi, Kisha Ortodokse Lindore propozoi një kishë të re të krijuar për të justifikuar nënshtrimin e saj ndaj shtetit në terma gjoja teologjikë. Kjo doktrinë e ashtuquajtur "Apostolatë Sociale", e zhvilluar nga Patriarku Justinian, pohoi se kisha i detyrohej besnikërisë qeverisë laike dhe duhet ta vinte veten në shërbim të saj. Ky nocion ndezi konservatorët, të cilët u spastruan si pasojë nga Gheorghe Gheorghiu-Dej, paraardhësi i Çausheskut dhe një mik i Justinianit. Apostolati Social u bëri thirrje klerikëve që të aktivizohen në [[Republika Popullore e Rumanisë|Republikën Popullore]], duke hedhur kështu themelin për nënshtrimin dhe bashkëpunimin e kishës ndaj shtetit. Fr. Vasilesku, një prift ortodoks, u përpoq të gjente baza në mbështetje të doktrinës Apostolate Sociale në traditën e krishterë, duke përmendur [[Agostini|Agustinin e Hipo]], [[Joan Gojarti|Gjon Chrysostom]], Maksim Rrëfimtarin, [[Origjeni]] dhe [[Tertuliani|Tertullian]] . Bazuar në këtë bazë të supozuar në traditë, Vasilesku arriti në përfundimin se të krishterët i detyroheshin nënshtrimit ndaj sundimtarëve të tyre laikë sikur të ishte vullneti i Zotit. Pasi rebelët u hoqën nga detyra, peshkopët e mbetur adoptuan një qëndrim servil, duke miratuar konceptin e Ceauşescu-t për kombin, duke mbështetur politikat e tij dhe duke duartrokitur idetë e tij të veçanta për paqen. {{Sfn|Ramet|2004}} === Bashkëpunimi me Sekuritate === Në vazhdën e [[Revolucioni rumun|Revolucionit Rumun]], kisha nuk pranoi kurrë se kishte bashkëpunuar ndonjëherë me vullnetin e tij me regjimin, megjithëse disa priftërinj ortodoksë rumunë e kanë pranuar publikisht pas vitit 1989 se kishin bashkëpunuar dhe/ose kishin shërbyer si informatorë për Securitate, [[Policia sekrete|policinë sekrete]] . Një shembull kryesor ishte peshkopi Nicolae Corneanu, Mitropoliti i Banatit, i cili pranoi përpjekjet e tij në emër të Partisë Komuniste Rumune dhe denoncoi aktivitetet e klerikëve në mbështetje të komunistëve, duke përfshirë edhe të tijën, si "akt [akt] prostitucioni të Kishës. me regjimin komunist”. {{Sfn|Stan|Turcescu|2007}} Në vitin 1986, Mitropoliti Antonie Plămădeală mbrojti programin e prishjes së kishës së Çausheskut si pjesë e nevojës për [[Urbanizimi|urbanizim]] dhe modernizim në Rumani. {{Sfn|Stan|Turcescu|2000}} Hierarkia e kishës refuzoi të përpiqej të informonte komunitetin ndërkombëtar për atë që po ndodhte. {{Sfn|Stan|Turcescu|2006}} Mospajtimet e përhapura nga grupet fetare në Rumani nuk u shfaqën derisa revolucioni po përfshiu [[Evropa lindore|Evropën Lindore]] në vitin 1989. Patriarku i Kishës Ortodokse Rumune Teoktist Arăpașu e mbështeti Çausheskun deri në fund të regjimit, madje e uroi pasi shteti vrau njëqind demonstrues në [[Temishvari|Timisoara]] . {{Sfn|Ediger|2005}} Vetëm një ditë përpara ekzekutimit të Çausheskut më 24 dhjetor 1989, Patriarku e dënoi atë si "një Herod të ri fëmijëvrasës". {{Sfn|Ediger|2005}} Pas largimit të komunizmit, Patriarku dha dorëheqjen (për t'u kthyer vetëm disa muaj më pas) dhe Sinodi i Shenjtë kërkoi falje për ata "që nuk patën guximin e [[Dëshmori|martirëve]] ". {{Sfn|Stan|Turcescu|2000}} === Pas vitit 1989 === [[Skeda:Iconpeter.jpg|djathtas|parapamje| Ikona [[Rumania|rumune]] e [[Pjetri|Shën Pjetrit]]]] Ndërsa Rumania bëri tranzicionin drejt demokracisë, kisha u çlirua nga pjesa më e madhe e kontrollit të saj shtetëror, megjithëse Sekretariati Shtetëror për Besimet Fetare ruan ende kontrollin mbi një sërë aspektesh të menaxhimit të pronës, financave dhe administrimit të kishës. Shteti siguron financime për kishën në përpjesëtim me numrin e anëtarëve të saj, bazuar në kthimet e regjistrimit {{Sfn|Fox|2008}} dhe "nevojat e fesë" që konsiderohet të jetë një "dispozitë e paqartë".<ref>{{Cite web|title=International Religious Freedom - Embassy of the United States Bucharest, Romania|url=http://romania.usembassy.gov/2008_irf.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006074323/http://romania.usembassy.gov/2008_irf.html|archive-date=6 tetor 2014|access-date=5 mars 2015}}</ref> Aktualisht, shteti siguron fondet e nevojshme për pagimin e pagave të priftërinjve, dhjakëve dhe prelatëve të tjerë dhe pensionet e klerikëve në pension, si dhe për shpenzimet që lidhen me personelin laik të kishës. Për kishën ortodokse kjo është mbi 100 milionë euro për paga, {{Sfn|Dunlop|2013}} me miliona shtesë për ndërtimin dhe rinovimin e pronës së kishës. E njëjta gjë vlen për të gjitha fetë e njohura nga shteti në Rumani. Shteti gjithashtu ofron mbështetje për ndërtimin e kishave dhe mirëmbajtjen e strukturave, me një trajtim preferencial të famullive ortodokse. {{Sfn|Iordache|2003}} Shteti financon të gjitha shpenzimet e seminareve dhe kolegjeve ortodokse, duke përfshirë pagat e mësuesve dhe të profesorëve, të cilët, për qëllime kompensimi, konsiderohen si nëpunës civilë. Që nga rënia e komunizmit, udhëheqësit e kishës greko-katolike kanë pohuar se komuniteti katolik lindor po përballet me një zhdukje kulturore dhe fetare: kishat greko-katolike thuhet se po shkatërrohen nga përfaqësues të Kishës Ortodokse Lindore, veprimet e të cilëve mbështeten dhe pranuar nga autoritetet rumune.<ref>{{Cite web|title=The Romanian Greek-Catholic Community is facing a cultural and religious wipe-out – letter to US Secretary of State Hillary Clinton|url=http://english.hotnews.ro/stiri-top_news-5709439-the-romanian-greek-catholic-community-facing-cultural-and-religious-wipe-out-ndash-letter-secretary-state-hillary-clinton.htm|access-date=5 mars 2015|website=HotNewsRo}}</ref> Kisha mbështeti hapur ndalimin e martesave të të njëjtit seks në një referendum në vitin 2018 .<ref>{{Cite news|last=Molloy|first=David|date=6 tetor 2018|title=Romania marriage poll: One man, one woman definition up for vote|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-45745083|access-date=7 shtator 2022}}</ref><ref>{{Cite news|last=Verseck|first=Keno|date=11 gusht 2021|title=Will Romania step up anti-LGBTQ legislation like Hungary?|work=Deutsche Welle (DW)|url=https://www.dw.com/en/will-romania-step-up-anti-lgbtq-legislation-like-hungary/a-58832262|access-date=7 shtator 2022|quote=Although a referendum seeking to prevent same-sex marriage from ever being legalized was held in 2018 after being championed by the Romanian Orthodox Church, it failed after only 21% of eligible voters turned up to cast their ballot.}}</ref> Kisha beson se [[homoseksualiteti]] është [[Mëkati|mëkat]] dhe i panatyrshëm.<ref>{{Cite news|date=1 tetor 2018|title=Romanian Orthodox Church steps up propaganda before referendum for family|work=Romania Insider|url=https://www.romania-insider.com/romanian-orthodox-church-propaganda-referendum-family|access-date=7 shtator 2022}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Në Republikën e Moldavisë === Kisha Ortodokse Rumune ka gjithashtu juridiksion mbi një pakicë besimtarësh në [[Moldavia|Moldavi]], të cilët i përkasin Mitropolit të Besarabisë, në krahasim me shumicën, që i përkasin Kishës Ortodokse Moldaviane, nën Patriarkanën e Moskës. Në vitin 2001 ajo fitoi një fitore ligjore historike kundër Qeverisë së Moldavisë në [[Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut|Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut]] me qendër [[Strasburg|në Strasburg]] . Kjo do të thotë se pavarësisht çështjeve aktuale politike, Mitropolia e Besarabisë njihet tani si "pasardhësja e ligjshme" e Kishës Metropolitane të Besarabisë dhe Hotinit, e cila ekzistonte nga viti 1927 deri në shpërbërjen e saj në 1944, kur territori i saj kanonik u vu nën juridiksionin e [[Kisha Ortodokse Ruse|Patriarkana e Moskës e Kishës Ortodokse Ruse]] në 1947. == Teologë të shquar == Dumitru Stăniloae (1903–1993) konsiderohet si një nga teologët më të mëdhenj ortodoksë të shekullit të 20-të, pasi ka shkruar gjerësisht në të gjitha fushat kryesore të teologjisë sistematike të krishterë lindore. Një nga arritjet e tij të tjera të mëdha në teologji është seria gjithëpërfshirëse 45-vjeçare mbi spiritualitetin ortodokse e njohur si [[Filokalia|Philokalia]] rumune, një përmbledhje tekstesh të shkruara nga shkrimtarë klasikë bizantinë, të cilat ai i redaktoi dhe përktheu nga greqishtja. Arkimandriti Kleopa Ilie (1912–1998), plaku i ''Manastirit Sihastria'', konsiderohet si një nga baballarët më përfaqësues të spiritualitetit monastik ortodoks rumun bashkëkohor.<ref>Electronic version of ''Dicționarul teologilor români'' (''Dictionary of Romanian Theologians''), Univers Enciclopedic Ed., Bucharest, 1996, retrieved from http://biserica.org/WhosWho/DTR/I/IlieCleopa.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110916043316/http://biserica.org/WhosWho/DTR/I/IlieCleopa.html |date=16 shtator 2011 }}.</ref> Mitropoliti Bartolomeu Anania (1921-2011) ishte Mitropoliti i Cluj, Alba, Crișana dhe Maramureş nga viti 1993 deri në vdekjen e tij. == Shih edhe == * [[Feja në Rumani]] * [[Kisha Ortodokse Lindore]] * [[Kisha Bizantine Arbëreshe]] * [[Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë]]  == Referime == *{{cite journal|last=Biliuță|first=Ionuț|title=Sowing the Seeds of Hate. The Antisemitism of the Romanian Orthodox Church in the Interwar Period|journal=S.I.M.O.N. - Shoah: Intervention, Methods, Documentation|volume=3|issue=1|date=2016|pages=20–34}} *{{cite journal|last=Biliuță|first=Ionuț|title=The Ultranationalist Newsroom: Orthodox "Ecumenism" in the Legionary Ecclesiastical Newspapers|journal=Sciendo|volume=10|issue=2|date=2018|pages=186–211|doi=10.2478/ress-2018-0015|doi-access=free}} *{{cite journal|last=Biliuță|first=Ionuț|title="Christianizing" Transnistria: Romanian Orthodox Clergy as Beneficiaries, Perpetrators, and Rescuers during the Holocaust|journal=Holocaust and Genocide Studies|volume=34|issue=1|date=2020|pages=18–44|doi=10.1093/hgs/dcaa003}} *{{cite journal|last=Clark|first=Roland|title=Nationalism, Ethnotheology, and Mysticism in Interwar Romania|journal=The Carl Beck Papers in Russian and East European Studies|issue=2002|date=2009|page=51|doi=10.5195/cbp.2009.147|doi-access=free}} *{{Cite web|title=Romania's costly passion for building churches|last=Dunlop|first=Tessa|work=BBC News|date=7 gusht 2013|access-date=28 shkurt 2020|url=https://www.bbc.com/news/magazine-23420668}} *{{cite journal|last=Ediger|first=Ruth M.|title=History of an institution as a factor for predicting church institutional behavior: the cases of the Catholic Church in Poland, the Orthodox Church in Romania, and the Protestant churches in East Germany|journal=East European Quarterly|volume=39|issue=3|date=2005}} *{{cite web|url=http://www.ziua.net/display.php?id=206475&data=2006-09-02|first=George|last=Enache|title=Biserica Ortodoxă Română și Securitatea|publisher=[[Ziua]]|language=ro|date=2 shtator 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070218005612/http://www.ziua.net/display.php?id=206475&data=2006-09-02|archive-date=2007-02-18|trans-title=Romanian Orthodox Church and Security}} *{{cite book|last=Fox|first=Jonathan|title=A World Survey of Religion and the State|url=https://books.google.com/books?id=rE0NcgxNaKEC|year=2008|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-47259-3|doi=10.1017/CBO9780511993039}} *{{cite book|last=Hitchins|first=Keith|author-link=Keith Hitchins|title=Romania 1866-1947|url=https://books.google.com/books?id=RkXTzAEACAAJ|year=1994|publisher=Clarendon Press|location=Oxford}} *{{cite book|first=Romanita E.|last=Iordache|chapter=Church and State in Romania|editor-last1=Ferrari|editor-first1=Silvio|editor-last2=Durham|editor-first2=W. Cole|editor-last3=Sewell|editor-first3=Elizabeth A.|title=Law and Religion in Post-communist Europe|url=https://books.google.com/books?id=QEucgny-0k4C|year=2003|publisher=Peeters|isbn=978-90-429-1262-5}} *{{cite book|editor-last=Krindatch|editor-first=Alexei|title=Atlas of American Orthodox Christian Churches|url=https://archive.org/details/atlasofamericano0000unse|year=2011|publisher=Holy Cross Orthodox Press|location=Brookline, MA|isbn=978-1-935317-23-4}} *{{cite book|last=Maclear|first=J. F.|title=Church and State in the Modern Age: A Documentary History|url=https://books.google.com/books?id=kya4B0ZHuHYC&pg=PA485|year=1995|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-508681-2}} *{{cite web|url=http://www.revista22.ro/despartirea-apelor-biserica-si-securitatea-4069.html|title=Despărțirea apelor: Biserica și Securitatea|first=Mihail|last=Neamțu|publisher=[[Revista 22]]|date=2007-10-17|language=ro|archive-url=https://web.archive.org/web/20090422142019/https://revista22.ro/despartirea-apelor-biserica-si-securitatea-4069.html|archive-date=2009-04-22}} *{{cite book|last=Popa|first=Ion|title=The Romanian Orthodox Church and the Holocaust|date=11 shtator 2017|publisher=Indiana University Press|edition=Kindle|isbn=978-0-253-02989-8}} *{{cite book|editor-last=Ramet|editor-first=Pedro|title=Religion and Nationalism in Soviet and East European Politics|url=https://books.google.com/books?id=50GTIhntKvYC|year=1989|publisher=Duke University Press|isbn=0-8223-0891-6|oclc=781990204}} *{{cite book|last=Ramet|first=Sabrina P.|editor-first=Henry F.|editor-last=Carey|title=Romania Since 1989: Politics, Economics, and Society|chapter-url=https://books.google.com/books?id=QjqxzR0xTvoC&pg=PA278|year=2004|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-0592-4|chapter=Church and State in Romania before and after 1989}} *{{citation|editor-last1=Reichel|editor-first1=Walter|title=Religions in Austria|url=http://www.bka.gv.at/DocView.axd?CobId=37671|work=Federal Press Service|publisher=Federal Chancery, Federal Press Service|access-date=2 korrik 2013|editor-last2=Eder|editor-first2=Thomas|location=Vienna|page=25|year=2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013095924/http://www.bka.gv.at/DocView.axd?CobId=37671|archive-date=2013-10-13}} *{{cite book|last1=Semen|first1=Petre|last2=Petcu|first2=Liviu|title=Părinţii Capadocieni|url=https://books.google.com/books?id=_8Z5Cbgt_e8C&pg=635|year=2009|publisher=Editura Fundației Academice AXIS|isbn=978-973-7742-80-3|oclc=895458085}} *{{cite journal|last1=Stan|first1=Lavinia|last2=Turcescu|first2=Lucian|title=The Romanian Orthodox Church and Post-communist Democratisation|url=https://archive.org/details/sim_europe-asia-studies_2000-12_52_8/page/1467|journal=Europe-Asia Studies|volume=52|issue=8|year=2000|pages=1467–1488|issn=0966-8136|doi=10.1080/713663138|s2cid=144380554}} *{{cite journal|last1=Stan|first1=Lavinia|last2=Turcescu|first2=Lucian|title=Politics, national symbols and the Romanian Orthodox Cathedral|url=https://archive.org/details/sim_europe-asia-studies_2006-11_58_7/page/1119|journal=Europe-Asia Studies|volume=58|issue=7|year=2006|pages=1119–1139|issn=0966-8136|doi=10.1080/09668130600926447|s2cid=143841394}} *{{cite book|last1=Stan|first1=Lavinia|last2=Turcescu|first2=Lucian|title=Religion and Politics in Post-Communist Romania|url=https://books.google.com/books?id=15YRDAAAQBAJ|year=2007|publisher=Oxford University Press|location=USA|isbn=978-0-19-530853-2}} *{{cite book|last=Țipău|first=Mihai|title=Domnii fanarioți în Țările Române, 1711-1821: mică enciclopedie|url=https://books.google.com/books?id=YemgAAAAMAAJ&pg=PA89|year=2004|publisher=Editura Omonia|language=ro|isbn=978-973-8319-17-2}} == Referime == {{reflist|3}} == Lidhjet e jashtme == * [http://www.patriarhia.ro/ Faqja zyrtare e internetit] [[Kategoria:Kisha Ortodokse Rumune]] [[Kategoria:Feja në Rumani]] 0cpe0a6fen45r1sf37d86vl6i1awily 1 337668 3043454 2575214 2026-09-18T18:54:25Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043454 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kisha Ortodokse Rumune]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2575213 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110916043316/http://biserica.org/WhosWho/DTR/I/IlieCleopa.html për lidhjen http://biserica.org/WhosWho/DTR/I/IlieCleopa.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 gusht 2023 14:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kisha Ortodokse Rumune]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043453 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.romania-insider.com/romanian-orthodox-church-propaganda-referendum-family. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 20:54 (CEST) tlv4lwnkvnv8nfkj53wx46ly9o9eds6 0 338872 3043537 2797187 2026-09-18T22:16:00Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Gjiret e Pakistanit]]; added [[Category:Gjire të Pakistanit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043537 wikitext text/x-wiki {{cung}} [[Skeda:Arabiansea vir 2019123 lrg.jpg|parapamje|Lulëzimi i Noctiluca scintillans në Gjirin e Omanit, 3 maj 2019.]] '''Gjiri i Omanit''' ose '''Deti i Omanit''' ({{lang-ar|خليج عمان}} ''khalīj ʿumān''; {{lang-fa|دریای عمان}} ''daryâ-ye omân''), i njohur edhe si '''Gjiri i Makranit''' ose '''Deti i Makranit''' ({{lang-ar|خلیج مکران}} ''khalīj makrān''; {{lang-fa|دریای مکران}} ''daryâ-ye makrān''), është një gji që lidh [[Deti Arabik|detin Arabik]] me [[Ngushtica e Hormuzit|ngushticën e Hormuzit]], e cila më pas shkon në [[Gjiri Persik|Gjirin Persik]]. Kufizohet me [[Irani|Iranin]] dhe [[Pakistani|Pakistanin]] në veri, me [[Omani|Omanin]] në jug dhe me [[Emiratet e Bashkuara Arabe]] në perëndim. == Shiko edhe == * [[Gjiri i Adenit]] == Referime == [[Kategoria:Gjire]] [[Kategoria:Gjiri i Omanit]] [[Kategoria:Gjiret e Iranit]] [[Kategoria:Detet e Iranit]] [[Kategoria:Gjire të Pakistanit]] 9ozr6w9aeg5wsge8k9g1a5v910g0jm2 3043538 3043537 2026-09-18T22:16:11Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Gjire të Pakistanit]]; added [[Category:Gjiret e Pakistanit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043538 wikitext text/x-wiki {{cung}} [[Skeda:Arabiansea vir 2019123 lrg.jpg|parapamje|Lulëzimi i Noctiluca scintillans në Gjirin e Omanit, 3 maj 2019.]] '''Gjiri i Omanit''' ose '''Deti i Omanit''' ({{lang-ar|خليج عمان}} ''khalīj ʿumān''; {{lang-fa|دریای عمان}} ''daryâ-ye omân''), i njohur edhe si '''Gjiri i Makranit''' ose '''Deti i Makranit''' ({{lang-ar|خلیج مکران}} ''khalīj makrān''; {{lang-fa|دریای مکران}} ''daryâ-ye makrān''), është një gji që lidh [[Deti Arabik|detin Arabik]] me [[Ngushtica e Hormuzit|ngushticën e Hormuzit]], e cila më pas shkon në [[Gjiri Persik|Gjirin Persik]]. Kufizohet me [[Irani|Iranin]] dhe [[Pakistani|Pakistanin]] në veri, me [[Omani|Omanin]] në jug dhe me [[Emiratet e Bashkuara Arabe]] në perëndim. == Shiko edhe == * [[Gjiri i Adenit]] == Referime == [[Kategoria:Gjire]] [[Kategoria:Gjiri i Omanit]] [[Kategoria:Gjiret e Iranit]] [[Kategoria:Detet e Iranit]] [[Kategoria:Gjiret e Pakistanit]] eriank061qqow18ist0uvtmwrsxpp29 1 339193 3043474 2583918 2026-09-18T19:07:15Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043474 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Klara Buda]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2583917 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220317161817/https://bukinist.al/sq/sage-histori/6346-peshperime-gruaje.html për lidhjen https://bukinist.al/sq/sage-histori/6346-peshperime-gruaje.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2023 11:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Klara Buda]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043473 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160514020742/http://www.lajme.al/parcela-e-lirise-se-klara-budes/ për lidhjen http://www.lajme.al/parcela-e-lirise-se-klara-budes/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 21:07 (CEST) ri9ut1w0v4csxu8bv0gd1a6i670vfu4 0 342166 3043731 2964770 2026-09-19T07:29:30Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043731 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Maurizio Gucci | image = Maurizio Gucci matrimonio.jpg | caption = Gucci në ditën e dasmës së tij, 1972 | birth_date = {{Birth date|1948|09|26|df=yes}} | birth_place = [[Firencia]], Itali | death_date = {{Death date and age|27|03|1995|26|09|1948|df=yes}} | death_place = [[Milano]], Itali | death_cause = [[Vrasje]] nga [[Plagja me armë|të shtëna me armë]] | occupation = Biznesmen | known_for = Anëtar i familjes [[Gucci]] | spouse = {{marriage|[[Patrizia Reggiani]]|1972|1994|end=div}}<ref name="Dates">{{cite news|url=https://www.foxnews.com/entertainment/maurizio-guccis-ex-wife-says-she-was-very-happy-after-slaying-i-am-not-guilty-but-i-am-not-innocent|title=Maurizio Gucci's ex-wife says she was 'very happy' after slaying: 'I am not guilty, but I am not innocent'|date=17 korrik 2018}}</ref> | partner = [[Paola Franchi]] (1992–1995)<ref name="TheTimes" /> | children = 2 | mother = [[Sandra Ravel]] | father = [[Rodolfo Gucci]] | relatives = [[Guccio Gucci]] (gjyshi)<br> [[Aldo Gucci]] (xhaxhai)<br> [[Paolo Gucci]] (kushëriri)<br> [[Patricia Gucci]] (kushërir)<br> [[Libby Lindley]] (miku më i mirë) }} [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] '''Maurizio Gucci''' (26 shtator 1948 – 27 mars 1995) ishte një biznesmen italian dhe dikur kreu i shtëpisë së modës [[Gucci]]. Ai ishte djali i aktorit [[Maurizio D'Ancora|Rodolfo Gucci]] dhe nipi i themeluesit të kompanisë [[Guccio Gucci]]. Më 27 mars 1995 ai u vra nga një vrasës me pagesë i punësuar nga ish-gruaja e tij [[Patrizia Reggiani]]. == Jeta e hershme dhe karriera == Maurizio Gucci lindi më 26 shtator 1948 në [[Firencia|Firence]] si fëmija i vetëm i aktorëve [[Maurizio D'Ancora|Rodolfo Gucci]] dhe [[Sandra Ravel]].<ref name=":0">{{Cite book|last=Forden|first=Sara G.|url=https://books.google.com/books?id=EExuyvAOiNgC&pg=PA16|title=The House of Gucci: A Sensational Story of Murder, Madness, Glamour, and Greed|date=8 maj 2012|publisher=Harper Collins|isbn=978-0-06-222267-1|pages=16|language=en}}</ref> Në vitin 1972, Gucci u transferua në New York City për të punuar për kompaninë Gucci me xhaxhain e tij [[Aldo Gucci]].<ref>{{Cite news|title=The House of Gucci: A Complete History and Timeline|work=WWD|url=https://wwd.com/fashion-news/designer-luxury/house-of-gucci-maurizio-gucci-tom-ford-patrizia-reggiani-history-timeline-1234813497/|access-date=5 gusht 2021|via=www.wwd.com}}</ref> Në fillim të viteve 1980, ai jetonte në një [[Apartament nën çati|apartament]] luksoz në [[Kulla Olimpike|Kullën Olimpike]], të dhuruar nga babai i tij.<ref name="theguardian.com">{{Cite news|date=24 korrik 2016|title=The Gucci wife and the hitman: fashion's darkest tale|url=https://www.theguardian.com/fashion/2016/jul/24/the-gucci-wife-and-the-hitman-fashions-darkest-tale}}</ref><ref name="House of Gucci Cast vs. Real Life">{{Cite web|date=29 korrik 2021|title=House of Gucci Cast vs. Real Life|url=https://www.eonline.com/photos/32497/house-of-gucci-cast-vs-real-life|access-date=2 gusht 2021|publisher=[[E!]]}}</ref> Në vitin 1982, ai u kthye në [[Milano]], dhe në 1983, filloi një betejë ligjore kundër Aldo për kontrollin mbi Gucci pasi u bë aksionari i shumicës pas vdekjes së babait të tij.<ref>{{Cite book|last=Forden|first=Sara G.|url=https://books.google.com/books?id=EExuyvAOiNgC|title=The House of Gucci: A Sensational Story of Murder, Madness, Glamour, and Greed|date=8 maj 2012|publisher=Harper Collins|isbn=978-0-06-222267-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=16 maj 1983|title=Rodolfo Gucci Is Dead at 71; Brother in Leather Goods Firm (Published 1983)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1983/05/16/obituaries/rodolfo-gucci-is-dead-at-71-brother-in-leather-goods-firm.html|access-date=12 tetor 2020|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite book|last=Gucci|first=Patricia|url=https://books.google.com/books?id=xdNfCgAAQBAJ|title=In the Name of Gucci: A Memoir|date=10 maj 2016|publisher=Crown/Archetype|isbn=978-0-8041-3894-9|language=en|chapter=chapter 21|author-link=Patricia Gucci}}</ref> Në vitin 1986, Gucci u arratis në Zvicër për të shmangur ndjekjen penale pasi Aldo, duke kërkuar hakmarrje, e kishte akuzuar për falsifikim të firmës së babait të tij për të shmangur pagesën e taksave të trashëgimisë. Ai fillimisht u shpall fajtor, por më vonë u shpall i pafajshëm.<ref name="afr">{{Cite news|date=19 tetor 1990|title=GUCCI RESTORES ITS TARNISHED IMAGE|language=en-US|work=Financial Review|url=https://www.afr.com/companies/gucci-restores-its-tarnished-image-19901019-kan8z|access-date=1 gusht 2021}}</ref><ref>{{Cite news|title=GUCCI'S TURNAROUND: FROM THE PRECIPICE TO THE PEAK IN 3 YEARS|language=en-US|work=WWD|url=https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/article-1131352/|access-date=1 gusht 2021}}</ref> Në vitin 1988, 47.8% e Gucci-t iu shit fondit [[Investcorp]] me bazë në Bahrein.<ref>{{Cite web|title=INVESTCORP BUYS HALF OF GUCCI {{!}} JOC.com|url=https://www.joc.com/investcorp-buys-half-gucci_19880607.html|access-date=9 gusht 2020|website=www.joc.com}}</ref> Maurizio Gucci u bë kryetar i grupit Gucci në 1989.<ref name="afr"/> Nga viti 1991 deri në 1993, financat e Gucci ishin në të kuqe. Maurizio Gucci u fajësua për shpenzime ekstravagante në selitë e kompanisë në Firence dhe Milano.<ref>{{Cite news|last=Tagliabue|first=John|date=14 dhjetor 1995|title=INTERNATIONAL BUSINESS: Gucci Gains Ground With Revival of Style;Belt-Tightening in the Work Force And Lavish Spending on Marketing|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1995/12/14/business/international-business-gucci-gains-ground-with-revival-style-belt-tightening.html|access-date=9 gusht 2020|issn=0362-4331}}</ref> Ai vazhdoi të shiste aksionet e tij të mbetura të kompanisë në 1993 për 170 milionë dollarë tek Investcorp, duke i dhënë fund lidhjes së familjes Gucci me kompaninë.<ref>{{Cite news|date=8 maj 1998|title=Gucci Facts|language=en-US|work=Irish Times|url=https://www.irishtimes.com/business/gucci-facts-1.150505|access-date=31 korrik 2021}}</ref> == Marrëdhëniet == Në vitin 1972, Gucci u martua me [[Patrizia Reggiani]], me të cilën pati dy vajza, Alessandra dhe Allegra.<ref>{{Cite web|date=19 tetor 2011|title=Omicidio Gucci – Patrizia Reggiani, rinuncia alla semilibertà: "Non ho mai lavorato in vita mia"|url=http://robadadonne.likers.it/9614/omicidio-gucci-patrizia-reggiani-rinuncia-alla-semiliberta-non-ho-mai-lavorato-in-vita-mia/|access-date=10 mars 2021|website=robadadonne.likers.it|language=it|archive-date=20 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111020161522/http://robadadonne.likers.it/9614/omicidio-gucci-patrizia-reggiani-rinuncia-alla-semiliberta-non-ho-mai-lavorato-in-vita-mia/|url-status=dead}}</ref> Alessandra Gucci ka lindur më 28 qershor 1976 dhe Allegra Gucci ka lindur më 27 janar 1981.<ref name="Allegra Gucci Speaks to Vanity Fair About Her Mother, Her New Book, and What She Thinks of ‘House of Gucci">{{Cite web|date=11 mars 2022|title=Exclusive: Allegra Gucci Speaks to Vanity Fair About Her Mother, Her New Book, and What She Thinks of House of Gucci|url=https://www.vanityfair.com/style/2022/03/allegra-gucci-on-her-mother-new-book-and-house-of-gucci|publisher=Vanity Fair}}</ref> Babai i Maurizios, [[Maurizio D'Ancora|Rodolfo Gucci]], fillimisht nuk e miratoi martesën e tyre, duke e quajtur Patrizia "një [[Alpinist social|alpiniste sociale]] që nuk ka asgjë në mendje përveç parave".<ref name="theguardian.com"/><ref name="House of Gucci Cast vs. Real Life"/> Më 21 mars 1985, Maurizio i tha gruas së tij se po shkonte në një udhëtim të shkurtër pune në Firence. Të nesërmen - 22 mars - ai dërgoi një mik për t'i thënë gruas së tij se nuk do të kthehej dhe se martesa kishte marrë fund. Të dy konsideroheshin të ndarë.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/familybusinesson00vrie|title=Family Business on the Couch: A Psychological Perspective|publisher=John Wiley and Sons|year=2007|isbn=978-0-470-51671-3|page=[https://archive.org/details/familybusinesson00vrie/page/n129 102]|url-access=limited}}</ref><ref name="Allegra Gucci Speaks to Vanity Fair About Her Mother, Her New Book, and What She Thinks of ‘House of Gucci"/> Nga viti 1984 deri në 1990, Gucci u takua me Sheree McLaughlin Loud, një modele amerikane nga [[Orange, Konektikat|Orange, Connecticut]]. McLaughlin Loud ishte 26 vjeç (l. 1958) në kohën e takimit të tyre të parë; dhe Gucci, 35 vjeç. Të dy u takuan në qytetin e Sardenjës, [[Porto Cervo]], gjatë Kampionatit Botëror të Klasit 12 metra për [[Kupa e Amerikës|Kupën e ardhshme të Amerikës]] 1987, pasi McLaughlin Loud iu bashkua ekuipazhit të lundrimit të Maurizios për ngjarjen, duke trajnuar dhe mësuar anëtarët e tjerë të ekuipazhit të Gucci. Të dy Gucci dhe McLaughlin Loud ishin të martuar me njerëz të tjerë në atë kohë, dhe McLaughlin Loud raportoi se e kishte parë Gucci me [[Patrizia Reggiani]] herë pas here. McLaughlin Loud pretendon se Gucci e la gruan e tij në 1985 për shkak të një lidhjeje me të; Gucci e kishte ndjekur McLaughlin Loud pa pushim nën maskën e dëshirës për t'i ofruar punësim McLaughlin Loud, duke e gjurmuar atë dhe burrin e saj në [[Clearwater, Florida]], dhe duke e telefonuar atë çdo ditë. McLaughlin Loud u divorcua nga burri i saj në 1988 dhe Gucci i dha asaj një apartament me qira në New York City. Gucci pagoi gjithashtu McLaughlin Loud për të fluturuar në udhëtimet e rregullta [[Konkord|Concorde]] midis Shteteve të Bashkuara dhe Londrës ose Parisit për ta vizituar atë, ku Gucci më pas do ta çonte atë në [[Shën Morici|Shën Moric]], Zvicër, me makinën e tij të zezë sportive [[Ferrari]].<ref>{{Cite web|date=1 tetor 2000|title=SECOND ACTS; A Dark Gucci's Sunshine|url=https://www.nytimes.com/2000/10/01/style/second-acts-a-dark-gucci-s-sunshine.html|website=The New York Times}}</ref><ref name="At Last, Girlfriend in House of Gucci Murder Drama Speaks Out Bloomberg">{{Cite web|date=18 nëntor 2021|title=At Last, Girlfriend in House of Gucci Murder Drama Speaks Out|url=https://www.bloomberg.com/news/features/2021-11-18/sheree-mclaughlin-girlfriend-in-house-of-gucci-murder-drama-speaks-out|publisher=Bloomberg}}</ref> Loud mori një punë në [[Sotheby's]] në vitin 1988 dhe u transferua në Londër, gjë që e bëri më të lehtë për të dhe Gucci të takoheshin. Gucci e donte atë, por Loud pretendoi se ai nuk donte që ajo të transferohej në Milano, ku mendonte se kodet e rrepta shoqërore - dhe socialistët milanez - "do t'i bënin të dy të mjerë". Në të njëjtin vit, Gucci dëboi anëtarët e mbetur të familjes së tij nga kompania e modës. McLaughlin Loud do të vazhdonte të takohej me Gucci-n në qytetet portuale evropiane - [[Bremeni|Bremen]], [[Monte Karlo|Monte Carlo]] dhe [[Palma, Majorca|Palma de Mallorca]] - për të ndihmuar në restaurimin e jahtit të çmuar historik me vela të Gucci-t, ''The Creole''. Megjithatë, drama mes Gucci-t dhe ish-bashkëshortes së tij së shpejti, [[Patrizia Reggiani]], dhe udhëtimi i vazhdueshëm midis SHBA-së dhe Evropës filloi të rëndonte në McLaughlin Loud në 1989. Ajo i tha Gucci-t se donte t'i jepte fund lidhjes së tyre, edhe pse tha se do të ishte gjithmonë e dashuruar me të. McLaughlin Loud gjithashtu donte të vendosej, të krijonte një familje dhe "të bënte një jetë normale". Ajo dhe Gucci përfundimisht i dhanë fund lidhjes së tyre për shkak të kësaj, pasi Gucci deklaroi se donte të fokusohej më shumë në kompani dhe të pajtohej me dy vajzat e tij nga martesa e tij e mëparshme, Alessandra dhe Allegra. McLaughlin Loud më vonë do të vazhdonte të punonte për ''[[Vogue (revistë)|Vogue]]'' si një redaktore tregtare, ku mësoi për vrasjen e Gucci-t nëpërmjet një telefonate me avokatin e Gucci-t, Allan Tuttle, në 1995.<ref name="At Last, Girlfriend in House of Gucci Murder Drama Speaks Out Bloomberg"/> Në vitin 1990, Gucci filloi të takohej me [[Paola Franchi]], një shoqe fëmijërie që kishte marrë pjesë në dasmën e tij me Patrizia, pasi të dy u takuan në një klub privat në St. Moritz, Zvicër.<ref name="TheTimes">{{Cite news|date=26 shtator 2010|title='Black Widow' hounded Gucci heir, then had him shot|work=The Times|url=https://www.thetimes.co.uk/article/black-widow-hounded-gucci-heir-then-had-him-shot-h6pt7f56sgs|access-date=2 gusht 2021}}</ref><ref name="Cinquantamila">{{Cite web|date=27 tetor 2011|title=LA STANCHEZZA DI LADY GUCCI|url=https://www.cinquantamila.it/storyTellerArticolo.php?storyId=0000001535474|access-date=2 gusht 2021}}</ref><ref name="Allegra Gucci Speaks to Vanity Fair About Her Mother, Her New Book, and What She Thinks of ‘House of Gucci"/> Të dy po tërhiqeshin nga martesat e pakënaqura; dhe, me Franchi dhe bashkëshortin e saj, Giorgio Colombo, në dalje, Franchi u bë partneri i Gucci-t. Franchi u divorcua nga Colombo në 1991.<ref name="Famiglia">{{Cite news|date=22 shtator 2019|title=FAMIGLIA|work=Design & Fashion Magazine|url=https://designandfashionmagazine.com/2019/09/22/famiglia/|access-date=29 tetor 2023|archive-date=1 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101143506/https://designandfashionmagazine.com/2019/09/22/famiglia/|url-status=dead}}</ref><ref name="TheGuardian">{{Cite news|date=24 korrik 2016|title=The Gucci wife and the hitman: fashion's darkest tale|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/fashion/2016/jul/24/the-gucci-wife-and-the-hitman-fashions-darkest-tale|via=www.theguardian.com}}</ref> Divorci i Maurizio Gucci nga Reggiani u finalizua në vitin 1994. Në vitin 2022, vajza e vogël e Maurizios, Allegra Gucci, publikoi librin e saj ''Game Over'' (shqip: ''Loja Mbaroi''; italisht: ''Fine dei Giochi''), i cili flet për pasojat e vrasjes së babait të saj dhe dënimin e nënës së saj.<ref name="Allegra Gucci Speaks to Vanity Fair About Her Mother, Her New Book, and What She Thinks of ‘House of Gucci"/><ref>{{Cite web|date=23 prill 2022|title=Lady Gaga movie is an insult to family, says Gucci heiress|url=https://www.thetimes.co.uk/article/lady-gaga-movie-is-an-insult-to-family-says-gucci-heiress-2r6tw0v3z|website=The Times}}</ref> Që nga viti 2022, Maurizio ka tre nipër e mbesa përmes vajzave të tij, Alessandra dhe Allegra, të cilat të dyja janë martuar në kohën që nga vdekja e Maurizio. Alessandra Gucci ka një djalë me burrin e saj dhe të tre kanë banuar të përhershëm në Zvicër.<ref>{{Cite web|date=6 dhjetor 2021|title=Where are Gucci's daughters now: They are married and don't talk to their mother|url=https://thenetline.com/gucci-daughters-now/|publisher=The Netline}}</ref> Allegra Gucci u martua me Enrico Barbieri në Shën Moric, Zvicër, në një ceremoni civile më 24 nëntor 2011, dhe më pas me ceremoni fetare më 20 dhjetor 2011. Çifti kanë dy fëmijë.<ref name="Allegra Gucci Speaks to Vanity Fair About Her Mother, Her New Book, and What She Thinks of ‘House of Gucci"/> == Vrasja == {{Infobox sulm civil|title=Murder of Maurizio Gucci|image=|caption=|date={{start date and age|1995|3|27|df=y}}|time=|location=[[Milano]], [[Itali]]|coordinates=|type=[[Vrasje]], [[vrasje mariticiale]], [[vrasja me pagesë|vrasje me pagesë]], [[vrasje me prokurë]]|target=Maurizio Gucci|fatalities=1 (Maurizio Gucci)|motive=[[Xhelozia]]|perps={{plainlist| *Benedetto Ceraulo (gjuajtësi) *[[Patrizia Reggiani]] *Pina Auriemma *Ivano Savioni *Orazio Cicala }}|verdict=[[Faji (ligji)|Fajtor]]|convictions=*Ceraulo:<br>[[Vrasje (ligji italian)|Vrasje]] *Reggiani, Auriemma, Savioni, Cicala:<br>[[Vrasje me prokurë|Aranzhim i një atentati]]}} Më 27 mars 1995, Gucci u qëllua nga një [[Vrasja me pagesë|vrasës]] me pagesë në shkallët jashtë zyrës së tij teksa mbërriti në punë.<ref>{{Cite news|last=Bohlen|first=Celestine|date=28 mars 1995|title=Gunman Kills Gucci Heir And Escapes|volume=144|work=The New York Times|issue=50014|url=https://www.nytimes.com/1995/03/28/world/gunman-kills-gucci-heir-and-escapes.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206112604/https://www.nytimes.com/1995/03/28/world/gunman-kills-gucci-heir-and-escapes.html|archive-date=6 shkurt 2022}}</ref> Ish-gruaja e tij [[Patrizia Reggiani]] u dënua në vitin 1998 për organizimin e vrasjes.<ref>{{Cite news|last=Stanley|first=Alessandra|date=4 nëntor 1998|title=Former Wife Given 29 Years for Ordering Gucci Slaying (Published 1998)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/11/04/world/former-wife-given-29-years-for-ordering-gucci-slaying.html|access-date=12 tetor 2020|issn=0362-4331}}</ref> Sipas prokurorëve, motivet e Reggianit ishin një përzierje xhelozie, parash dhe pakënaqësie ndaj ish-bashkëshortit të saj.<ref>{{Cite news|date=19 mars 2021|title=Where is Patrizia Reggiani Now?|url=https://thecinemaholic.com/where-is-patrizia-reggiani-now/|via=www.thecinemaholic.com}}</ref> Ajo kreu 18 vjet burg dhe u lirua në tetor 2016.<ref>{{Cite news|last=Squires|first=Nick|date=10 shkurt 2017|title=Italy's 'Black Widow' Gucci heiress who ordered ex-husband's murder entitled to nearly £1 million a year from his estate|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/02/10/italys-black-widow-entitled-nearly-1-million-year-despite-ordering/|via=www.telegraph.co.uk}}</ref> == Në kulturën popullore == Një film i frymëzuar nga historia, i titulluar ''[[Shtëpia e Gucci]]'', u drejtua nga [[Ridley Scott]], dhe shfaq [[Lady Gaga]] si Patrizia Reggiani dhe [[Adam Driver]] si Maurizio Gucci. ''Shtëpia e Gucci'' u publikua në Shtetet e Bashkuara më 24 nëntor 2021, nga [[Lirimi i Artistëve të Bashkuar|United Artists Releasing]].<ref>{{Cite web|date=29 nëntor 2021|title=Gucci Family Issues Scathing Statement Over 'House of Gucci'|url=https://variety.com/2021/film/news/gucci-family-statement-house-of-gucci-ridley-scott-1235121226/|publisher=Variety}}</ref> Familja Gucci ka lëshuar një deklaratë për portretizimin e familjes dhe vrasjes. “Megjithëse filmi pretendon të tregojë 'historinë e vërtetë' të familjes, rrëfimi është gjithçka tjetër veçse i saktë, duke përshkruar Aldo Gucci - president i kompanisë për 30 vjet - dhe anëtarë të tjerë të familjes Gucci që ishin protagonistë të dokumentuar mirë. ngjarjet, si huliganë, injorantë dhe të pandjeshëm ndaj botës që i rrethon”.<ref>{{Cite web|last=Vivarelli|first=Nick|date=2021-11-29|title=Gucci Family Issues Fuming Statement Over Their Portrayal in Ridley Scott's 'House of Gucci'|url=https://variety.com/2021/film/news/gucci-family-statement-house-of-gucci-ridley-scott-1235121226/|access-date=2022-02-02|website=Variety|language=en-US}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Amerikanë me prejardhje italiane]] [[Kategoria:Vdekje 1995]] [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] swde6xd2ns3rzpwc4febgs2paud39xq 0 348259 3043435 2965701 2026-09-18T18:33:39Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lëvizja Huthi]] te [[Huthët]] 2965701 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Yemen ethno 2002.jpg|parapamje|Grupet etnorefetare të [[Jemeni|Jemenit]] në 2002.]] '''Lëvizja Huthi'''<ref name=":0">{{Cite web|date=2023-12-14|title=Houthi movement {{!}} Yemen, History, Leader, & Goals {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Houthi-movement|access-date=2023-12-15|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ([[Gjuha arabe|arabisht]]: ''al-Ḥūthīyūn'', e njohur zyrtarisht si ''Ansar Allah'', fjalë-për-fjalë. 'Mbështetësit e Zotit') është një organizatë politike dhe ushtarake [[islami]]ke [[Islami Shi'i|shiite]] që doli nga Guvernaturi Saada i [[Jemeni|Jemenit]] në vitin 1990. Kryesisht përbëhet nga [[shiitët]] Zaidi, me udhëheqjen e të njëjtës emër që është tërhequr kryesisht nga [[fisi Huthi]].<ref name=":0" /> Nën udhëheqjen e udhëheqësit fetar Zaidi Hussein el-Huthi, Huthi-t u shfaqën si një lëvizje opozitare ndaj presidentit të atëhershëm të Jemenit, Ali Abdullah Saleh. Ata e akuzuan atë për korrupsion dhe e kritikuan për mbështetjen e Arabisë Saudite dhe Shteteve të Bashkuara. Huseini akuzoi Saleh se kërkon të kënaqë interesat e Shteteve të Bashkuara në kurriz të popullit jemenas dhe sovranitetit të Jemenit. Në vitin 2003, slogani zyrtar i Huthit, duke ndjekur gjurmët e organizatës politike dhe ushtarake shiite libaneze, Hezbollah, u bë marka tregtare e grupit: "Zoti është më i madhi, Vdekje Amerikës, Vdekje Izraelit, Mallkuar qofshin [[Çifutët|hebrenjtë]], Fitorja për Islamin. " Duke i rezistuar urdhrit të Saleh për arrestimin e tij, Huseini u vra nga ushtria jemenase në Saada në vitin 2004, së bashku me një numër të rojeve të tij personale; vdekja e tij ndezi kryengritjen Huthi. Që atëherë, me përjashtim të një periudhe të shkurtër ndërmjetëse, lëvizja është udhëhequr nga vëllai i tij Abdul-Malik el-Huthi. Lëvizja Huthi tërheq ndjekësit në [[Jemen]] duke e portretizuar veten si duke luftuar për zhvillimin ekonomik, fundin e margjinalizimit politik të shiitëve Zaidi dhe duke promovuar çështje politike-fetare rajonale në mediat e saj, duke nxitur retorikën e një teorie konspirative gjithëpërfshirëse izraelite dhe amerikane dhe të përhapur [[Arabët|arabe]], “bashkëpunim” me ato shtete. Huthi-t kanë një marrëdhënie komplekse me [[synitët]] e Jemenit; Lëvizja ka diskriminuar sunitët, por edhe ka rekrutuar dhe ka bërë aleancë me ta. Huthët morën pjesë në Revolucionin e Jemenit në vitin 2011 duke marrë pjesë në protesta në rrugë dhe duke u koordinuar me grupe të tjera opozitare. Ata iu bashkuan Konferencës së Dialogut Kombëtar të Jemenit si pjesë e nismës së ndërmarrë nga [[Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit]] (GCC) për të ndërmjetësuar paqen pas trazirave. Megjithatë, Huthi-t më vonë do të refuzonin dispozitat e marrëveshjes së GCC të nëntorit 2011 që përcaktonin formimin e gjashtë rajoneve federale në Jemen, duke pretenduar se marrëveshja nuk reformoi rrënjësisht qeverisjen dhe se federalizimi i propozuar "e ndau Jemenin në rajone të varfëra dhe të pasura". Huthis gjithashtu kishin frikë se marrëveshja ishte një përpjekje e hapur për t'i dobësuar ata duke ndarë zonat nën kontrollin e tyre midis rajoneve të veçanta. Në fund të vitit 2014, Huthis riparuan marrëdhëniet e tyre me Saleh dhe me ndihmën e tij morën kontrollin e kryeqytetit dhe pjesën më të madhe të Jemenit verior dhe njoftuan rënien e qeverisë ekzistuese të vendit, e cila drejtohej nga presidenti jemenas Abdrabbuh Mansur Hadi. Që nga viti 2015, Huthi-t kanë luftuar ndërhyrjen saudite në Jemen, e cila kërkon të vendosë kontroll të plotë territorial nga qeveria e njohur ndërkombëtarisht brenda Jemenit. Përveç kësaj, [[Daeshi|Shteti Islamik]] ka sulmuar të gjitha palët kryesore në konflikt, duke përfshirë Huthitë; forcat e Saleh; qeveria e Jemenit; dhe koalicioni ushtarak i udhëhequr nga [[Arabia Saudite]]. Huthi-t synojnë të qeverisin të gjithë Jemenin dhe të mbështesin lëvizjet e jashtme kundër Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Arabisë Saudite. Ata kanë nisur sulme të përsëritura me raketa dhe drone kundër një numri qytetesh saudite. Luftimet në Jemen shihen gjerësisht si pjesë e luftës ndërmjetëse [[Irani|Iran]]-Arabia Saudite. Pas shpërthimit të [[Lufta Izrael-Gaza 2023|luftës Izrael]]-[[Hamasi|Hamas]] të vitit 2023, Huthi-t filluan të gjuanin me raketa qytetet izraelite; sulmet shënuan shembullin e parë të luftës hapësinore në historinë njerëzore, pasi Izraeli filloi të përgjonte në mënyrë aktive raketat balistike të Huthis në hapësirën e jashtme. Huthi-t kanë deklaruar se qëllimi i tyre është të vazhdojnë të sulmojnë Izraelin derisa të shkatërrohet. Për shkak të taktikave të tyre, lëvizja Huthi konsiderohet të jetë [[mafia]] jemenase nga kundërshtarët dhe studiuesit. == Shiko edhe == * [[Jemeni]] * [[Bastisjet në Jemen (2024)]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lëvizja Houthi]] [[Kategoria:Grupe militante arabe]] [[Kategoria:Jemen]] pgyzn0gmgans9mbzb265u6vxr0ktma7 3043437 3043435 2026-09-18T18:34:25Z Leutrim.P 113691 3043437 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Yemen ethno 2002.jpg|parapamje|Grupet etnorefetare të [[Jemeni|Jemenit]] në 2002.]] '''Huthët'''<ref name=":0">{{Cite web|date=2023-12-14|title=Houthi movement {{!}} Yemen, History, Leader, & Goals {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Houthi-movement|access-date=2023-12-15|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ([[Gjuha arabe|arabisht]]: ''al-Ḥūthīyūn'', e njohur zyrtarisht si ''Ansar Allah'', fjalë-për-fjalë. 'Mbështetësit e Zotit') është një organizatë politike dhe ushtarake [[islami]]ke [[Islami Shi'i|shiite]] që doli nga Guvernaturi Saada i [[Jemeni|Jemenit]] në vitin 1990. Kryesisht përbëhet nga [[shiitët]] Zaidi, me udhëheqjen e të njëjtës emër që është tërhequr kryesisht nga [[fisi Huthi]].<ref name=":0" /> Nën udhëheqjen e udhëheqësit fetar Zaidi Hussein el-Huthi, Huthi-t u shfaqën si një lëvizje opozitare ndaj presidentit të atëhershëm të Jemenit, Ali Abdullah Saleh. Ata e akuzuan atë për korrupsion dhe e kritikuan për mbështetjen e Arabisë Saudite dhe Shteteve të Bashkuara. Huseini akuzoi Saleh se kërkon të kënaqë interesat e Shteteve të Bashkuara në kurriz të popullit jemenas dhe sovranitetit të Jemenit. Në vitin 2003, slogani zyrtar i Huthit, duke ndjekur gjurmët e organizatës politike dhe ushtarake shiite libaneze, Hezbollah, u bë marka tregtare e grupit: "Zoti është më i madhi, Vdekje Amerikës, Vdekje Izraelit, Mallkuar qofshin [[Çifutët|hebrenjtë]], Fitorja për Islamin. " Duke i rezistuar urdhrit të Saleh për arrestimin e tij, Huseini u vra nga ushtria jemenase në Saada në vitin 2004, së bashku me një numër të rojeve të tij personale; vdekja e tij ndezi kryengritjen Huthi. Që atëherë, me përjashtim të një periudhe të shkurtër ndërmjetëse, lëvizja është udhëhequr nga vëllai i tij Abdul-Malik el-Huthi. Lëvizja Huthi tërheq ndjekësit në [[Jemen]] duke e portretizuar veten si duke luftuar për zhvillimin ekonomik, fundin e margjinalizimit politik të shiitëve Zaidi dhe duke promovuar çështje politike-fetare rajonale në mediat e saj, duke nxitur retorikën e një teorie konspirative gjithëpërfshirëse izraelite dhe amerikane dhe të përhapur [[Arabët|arabe]], “bashkëpunim” me ato shtete. Huthi-t kanë një marrëdhënie komplekse me [[synitët]] e Jemenit; Lëvizja ka diskriminuar sunitët, por edhe ka rekrutuar dhe ka bërë aleancë me ta. Huthët morën pjesë në Revolucionin e Jemenit në vitin 2011 duke marrë pjesë në protesta në rrugë dhe duke u koordinuar me grupe të tjera opozitare. Ata iu bashkuan Konferencës së Dialogut Kombëtar të Jemenit si pjesë e nismës së ndërmarrë nga [[Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit]] (GCC) për të ndërmjetësuar paqen pas trazirave. Megjithatë, Huthi-t më vonë do të refuzonin dispozitat e marrëveshjes së GCC të nëntorit 2011 që përcaktonin formimin e gjashtë rajoneve federale në Jemen, duke pretenduar se marrëveshja nuk reformoi rrënjësisht qeverisjen dhe se federalizimi i propozuar "e ndau Jemenin në rajone të varfëra dhe të pasura". Huthis gjithashtu kishin frikë se marrëveshja ishte një përpjekje e hapur për t'i dobësuar ata duke ndarë zonat nën kontrollin e tyre midis rajoneve të veçanta. Në fund të vitit 2014, Huthis riparuan marrëdhëniet e tyre me Saleh dhe me ndihmën e tij morën kontrollin e kryeqytetit dhe pjesën më të madhe të Jemenit verior dhe njoftuan rënien e qeverisë ekzistuese të vendit, e cila drejtohej nga presidenti jemenas Abdrabbuh Mansur Hadi. Që nga viti 2015, Huthi-t kanë luftuar ndërhyrjen saudite në Jemen, e cila kërkon të vendosë kontroll të plotë territorial nga qeveria e njohur ndërkombëtarisht brenda Jemenit. Përveç kësaj, [[Daeshi|Shteti Islamik]] ka sulmuar të gjitha palët kryesore në konflikt, duke përfshirë Huthitë; forcat e Saleh; qeveria e Jemenit; dhe koalicioni ushtarak i udhëhequr nga [[Arabia Saudite]]. Huthi-t synojnë të qeverisin të gjithë Jemenin dhe të mbështesin lëvizjet e jashtme kundër Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Arabisë Saudite. Ata kanë nisur sulme të përsëritura me raketa dhe drone kundër një numri qytetesh saudite. Luftimet në Jemen shihen gjerësisht si pjesë e luftës ndërmjetëse [[Irani|Iran]]-Arabia Saudite. Pas shpërthimit të [[Lufta Izrael-Gaza 2023|luftës Izrael]]-[[Hamasi|Hamas]] të vitit 2023, Huthi-t filluan të gjuanin me raketa qytetet izraelite; sulmet shënuan shembullin e parë të luftës hapësinore në historinë njerëzore, pasi Izraeli filloi të përgjonte në mënyrë aktive raketat balistike të Huthis në hapësirën e jashtme. Huthi-t kanë deklaruar se qëllimi i tyre është të vazhdojnë të sulmojnë Izraelin derisa të shkatërrohet. Për shkak të taktikave të tyre, lëvizja Huthi konsiderohet të jetë [[mafia]] jemenase nga kundërshtarët dhe studiuesit. == Shiko edhe == * [[Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]] * [[Bastisjet në Jemen, 2024]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lëvizja Houthi]] [[Kategoria:Grupe militante arabe]] [[Kategoria:Jemen]] gznefx0vrou2tuxr791gy1d5y031g8q 3043455 3043437 2026-09-18T18:55:13Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Lëvizja Houthi]]; added [[Category:Huthët]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043455 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Yemen ethno 2002.jpg|parapamje|Grupet etnorefetare të [[Jemeni|Jemenit]] në 2002.]] '''Huthët'''<ref name=":0">{{Cite web|date=2023-12-14|title=Houthi movement {{!}} Yemen, History, Leader, & Goals {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Houthi-movement|access-date=2023-12-15|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> ([[Gjuha arabe|arabisht]]: ''al-Ḥūthīyūn'', e njohur zyrtarisht si ''Ansar Allah'', fjalë-për-fjalë. 'Mbështetësit e Zotit') është një organizatë politike dhe ushtarake [[islami]]ke [[Islami Shi'i|shiite]] që doli nga Guvernaturi Saada i [[Jemeni|Jemenit]] në vitin 1990. Kryesisht përbëhet nga [[shiitët]] Zaidi, me udhëheqjen e të njëjtës emër që është tërhequr kryesisht nga [[fisi Huthi]].<ref name=":0" /> Nën udhëheqjen e udhëheqësit fetar Zaidi Hussein el-Huthi, Huthi-t u shfaqën si një lëvizje opozitare ndaj presidentit të atëhershëm të Jemenit, Ali Abdullah Saleh. Ata e akuzuan atë për korrupsion dhe e kritikuan për mbështetjen e Arabisë Saudite dhe Shteteve të Bashkuara. Huseini akuzoi Saleh se kërkon të kënaqë interesat e Shteteve të Bashkuara në kurriz të popullit jemenas dhe sovranitetit të Jemenit. Në vitin 2003, slogani zyrtar i Huthit, duke ndjekur gjurmët e organizatës politike dhe ushtarake shiite libaneze, Hezbollah, u bë marka tregtare e grupit: "Zoti është më i madhi, Vdekje Amerikës, Vdekje Izraelit, Mallkuar qofshin [[Çifutët|hebrenjtë]], Fitorja për Islamin. " Duke i rezistuar urdhrit të Saleh për arrestimin e tij, Huseini u vra nga ushtria jemenase në Saada në vitin 2004, së bashku me një numër të rojeve të tij personale; vdekja e tij ndezi kryengritjen Huthi. Që atëherë, me përjashtim të një periudhe të shkurtër ndërmjetëse, lëvizja është udhëhequr nga vëllai i tij Abdul-Malik el-Huthi. Lëvizja Huthi tërheq ndjekësit në [[Jemen]] duke e portretizuar veten si duke luftuar për zhvillimin ekonomik, fundin e margjinalizimit politik të shiitëve Zaidi dhe duke promovuar çështje politike-fetare rajonale në mediat e saj, duke nxitur retorikën e një teorie konspirative gjithëpërfshirëse izraelite dhe amerikane dhe të përhapur [[Arabët|arabe]], “bashkëpunim” me ato shtete. Huthi-t kanë një marrëdhënie komplekse me [[synitët]] e Jemenit; Lëvizja ka diskriminuar sunitët, por edhe ka rekrutuar dhe ka bërë aleancë me ta. Huthët morën pjesë në Revolucionin e Jemenit në vitin 2011 duke marrë pjesë në protesta në rrugë dhe duke u koordinuar me grupe të tjera opozitare. Ata iu bashkuan Konferencës së Dialogut Kombëtar të Jemenit si pjesë e nismës së ndërmarrë nga [[Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit]] (GCC) për të ndërmjetësuar paqen pas trazirave. Megjithatë, Huthi-t më vonë do të refuzonin dispozitat e marrëveshjes së GCC të nëntorit 2011 që përcaktonin formimin e gjashtë rajoneve federale në Jemen, duke pretenduar se marrëveshja nuk reformoi rrënjësisht qeverisjen dhe se federalizimi i propozuar "e ndau Jemenin në rajone të varfëra dhe të pasura". Huthis gjithashtu kishin frikë se marrëveshja ishte një përpjekje e hapur për t'i dobësuar ata duke ndarë zonat nën kontrollin e tyre midis rajoneve të veçanta. Në fund të vitit 2014, Huthis riparuan marrëdhëniet e tyre me Saleh dhe me ndihmën e tij morën kontrollin e kryeqytetit dhe pjesën më të madhe të Jemenit verior dhe njoftuan rënien e qeverisë ekzistuese të vendit, e cila drejtohej nga presidenti jemenas Abdrabbuh Mansur Hadi. Që nga viti 2015, Huthi-t kanë luftuar ndërhyrjen saudite në Jemen, e cila kërkon të vendosë kontroll të plotë territorial nga qeveria e njohur ndërkombëtarisht brenda Jemenit. Përveç kësaj, [[Daeshi|Shteti Islamik]] ka sulmuar të gjitha palët kryesore në konflikt, duke përfshirë Huthitë; forcat e Saleh; qeveria e Jemenit; dhe koalicioni ushtarak i udhëhequr nga [[Arabia Saudite]]. Huthi-t synojnë të qeverisin të gjithë Jemenin dhe të mbështesin lëvizjet e jashtme kundër Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Arabisë Saudite. Ata kanë nisur sulme të përsëritura me raketa dhe drone kundër një numri qytetesh saudite. Luftimet në Jemen shihen gjerësisht si pjesë e luftës ndërmjetëse [[Irani|Iran]]-Arabia Saudite. Pas shpërthimit të [[Lufta Izrael-Gaza 2023|luftës Izrael]]-[[Hamasi|Hamas]] të vitit 2023, Huthi-t filluan të gjuanin me raketa qytetet izraelite; sulmet shënuan shembullin e parë të luftës hapësinore në historinë njerëzore, pasi Izraeli filloi të përgjonte në mënyrë aktive raketat balistike të Huthis në hapësirën e jashtme. Huthi-t kanë deklaruar se qëllimi i tyre është të vazhdojnë të sulmojnë Izraelin derisa të shkatërrohet. Për shkak të taktikave të tyre, lëvizja Huthi konsiderohet të jetë [[mafia]] jemenase nga kundërshtarët dhe studiuesit. == Shiko edhe == * [[Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]] * [[Bastisjet në Jemen, 2024]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Huthët]] [[Kategoria:Grupe militante arabe]] [[Kategoria:Jemen]] ciccafv7bahgsmplvysdsz5livctkgn 0 348262 3043626 2629015 2026-09-18T23:55:25Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Huthët]] 3043626 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Huthët]] 7tnogu4tn965obon2p3tmqatb64dgia 0 351366 3043634 2647236 2026-09-18T23:56:05Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Nata e Katragjegjave]] 3043634 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Nata e Katragjegjave]] ltj6niemzpipnwud49ird75aoycnf6m 0 351367 3043635 2647237 2026-09-18T23:56:10Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Nata e Katragjegjave]] 3043635 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Nata e Katragjegjave]] ltj6niemzpipnwud49ird75aoycnf6m 1 353146 3043694 3029652 2026-09-19T04:26:05Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Álvaro Recoba/Arkivi 1]] 3043694 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Álvaro Recoba/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 6ggxxu6smqmhi8ren8wvyuft09g9m23 1 355571 3043732 2666586 2026-09-19T07:29:31Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043732 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maurizio Gucci]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2666585 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211101143506/https://designandfashionmagazine.com/2019/09/22/famiglia/ për lidhjen https://designandfashionmagazine.com/2019/09/22/famiglia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 maj 2024 11:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maurizio Gucci]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043731 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111020161522/http://robadadonne.likers.it/9614/omicidio-gucci-patrizia-reggiani-rinuncia-alla-semiliberta-non-ho-mai-lavorato-in-vita-mia/ për lidhjen http://robadadonne.likers.it/9614/omicidio-gucci-patrizia-reggiani-rinuncia-alla-semiliberta-non-ho-mai-lavorato-in-vita-mia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 09:29 (CEST) e2ptthzb1bi0j4gfuj63j6durspdmvt 0 357003 3043622 2673299 2026-09-18T23:55:05Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Lufta e Libanit, 2006]] 3043622 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta e Libanit, 2006]] mlxw32hl8h3ucepo8m41czma98xis5q 0 357004 3043623 2673300 2026-09-18T23:55:10Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Lufta e Libanit, 2006]] 3043623 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta e Libanit, 2006]] mlxw32hl8h3ucepo8m41czma98xis5q 0 357005 3043624 2673301 2026-09-18T23:55:15Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Lufta e Libanit, 2006]] 3043624 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta e Libanit, 2006]] mlxw32hl8h3ucepo8m41czma98xis5q 0 357006 3043625 2673302 2026-09-18T23:55:20Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Lufta e Libanit, 2006]] 3043625 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta e Libanit, 2006]] mlxw32hl8h3ucepo8m41czma98xis5q 0 357851 3043601 3041555 2026-09-18T23:29:38Z CommonsDelinker 1198 Materiali multimedial [[c:File:Mughal-Arakanese_battle_on_the_Karnaphuli_river_in_1666.jpg|Mughal-Arakanese_battle_on_the_Karnaphuli_river_in_1666.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Pi.1415926535|Pi.1415926535]] me arsyetimin: pe 3043601 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | native_name = {{lang|pt|Porto Grande de Bengala}} <br />{{lang|bn|পোর্তো গ্রাঞ্জি জি বেঙ্গালা}} | common_name = Ngulimi portugez në Çitagong | image_flag = Flag of Portugal (1640).svg | image_coat = Brasão de armas do reino de Portugal (1485).svg | symbol_type = stema | image_map = BD_Chattogram_District_locator_map.svg | image_map_caption = Distrikti i Çitagongut në Bangladeshin e tanishwm | status = Ngulim tregtar | empire = [[Portugalia]] | era = Koloniale | year_start = 1528 | year_end = 1666 | event_start = Lejuar nga Sulltanati i Bengalit | event_end = Aneksimi Mogul i Çitagongut | p1 = Sulltanati i Bengalit | p2 = Mbretëria Mrauk U | s1 = [[Perandoria Mogule]] | capital = Limani Firingi | common_languages = [[portugalisht]], [[Gjuha bengale|bengalisht]] | title_leader = Mbreti i Portugalisë | leader1 = Zhoao III (i pari) | year_leader1 = 1528-1557 | leader2 = Afonsi VI (i fundit) | year_leader2 = 1656-1666 }} Çitagongu, qyteti i dytë më i madh dhe porti kryesor i [[Bengali]]t, ishte streha e një ngulimi të lulëzuar tregtar të Perandorisë Portugeze në lindje në [[shekulli XVI|shekujt e XVI]] dhe [[shekulli XVII|XVII]].<ref>{{cite book|author=Syedur Rahman|title=Historical dictionary of Bangladesh|url=https://books.google.com/books?id=bJfcCPUr0OoC|chapter=Arakan|edition=i 4-rt|publisher=Scarecrow Press|date=2010|lang=en|accessdate=22 qershor 2015|isbn=978-081087453-4|page=24}}</ref> Portugezët mbërritën për herë të parë në Çitagong rreth vitit [[1528]]<ref>{{harvnb|Saugata Bhaduri|2013|p=22}}</ref> dhe e lanë në vitin [[1666]]<ref name="Trudy-Salkin188">{{harvnb|Trudy Ring|Robert M. Salkin|1994|p=188}}</ref> pas pushtimit mogul.<ref>{{cite book|lang=en|title=The Rise of Islam and the Bengal frontier, 1204 – 1760|url=https://books.google.com/books?id=gKhChF3yAOUC|year=1996|author=Richard M. Eaton|publisher=University of California Press|isbn=052020507-3|accessdate=21 qershor 2015|page=235}}</ref> Qe enklava e parë evropiane në rajonin historik të [[Bengali]]t.<ref>{{cite book|author=Biplab Dasgupta|title=European Trade and Colonial Conquest|url=https://books.google.com/books?id=YRRnRK8lEYEC|publisher=Anthem Press|year=2005|lang=en|isbn=184331029-5|page=258}}</ref> ==Etimologjia== Çitagongu ishte porti më i madh detar në Sulltanatin e Bengalit, që quhej "Shahi Bangalah" (Bengali perandorak) në persisht dhe bengalisht. Portugezët i referoheshin qytetit-port si ''Porto Grande de Bengala'', që do të thotë "Porti i Madh i Bengalit". Termi shpesh thjeshtëzohej si ''Porto Grande''.<ref>{{cite web|author1=Sidh Losa Mendiratta|author2=Walter Rossa|url=http://www.hpip.org/def/en/Contents/Navigation/GeographicToponymicNavigation/Place?a=527|year=2015|lang=en|title=Porto Grande de Bengala: Historical Background and Urbanism|publisher=Heritage of Portuguese Influence|accessdate=29 qershor 2015}}</ref> == Mbërritja e Portugezëve == [[File:Bengale Tiré de "Oud en nieuw Oost-Indien" par François Valentyn (1724-26).jpg|thumb|left|339px|Hartë e hershme hollandeze e Bengalit]] Më 9 maj [[1512]], një flotë prej katër anijesh të komanduara nga João da Silveira nga "Estado da India" mbërriti në Çitagong nga [[Goa]].<ref name="Ray2012">{{cite web|edition=i 2-të|author=Aniruddha Ray|year=2012|title=The Portuguese|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Portuguese,_The|website=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|lang=en|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal}}</ref> Ata u ndoqën nga mjaft të dërguar nga Mbretëria e Portugalisë në Sulltanatin e Bengalit, atëherë i konsideruar si rajoni më i pasur në nënkontinentin Indian. Ata krijuan qendrën e parë tregtare portugeze në Bengal Çitagong në [[1517]].<ref>{{cite book|author=Biplab Dasgupta|url=https://books.google.com/books?id=YRRnRK8lEYEC|title=European Trade and Colonial Conquest|year=2005|lang=en|isbn=184331029-5|page=259|publisher=Anthem Press}}</ref> Rajonin e frekuentonin gjithashtu tregtarë nga Malaka, Bombei dhe Cejloni portugez.<ref name="Ray2012"/> Disa burime tregojnë se Joao Coelho kishte mbërritur në Çitagong përpara João da Silveiras. Shumë portugezë malamanë kishin ardhur në Bengal përpara Silveiras me anije si tregtarë.<ref name="Ëallcousins169">{{cite book|year=1993|title=Pioneers in India With Eight Coloured Illustrations|url=https://books.google.com/books?id=AfQUY9NzZfsC|author=Harry Johnston Wallcousins|publisher=Asian Educational Services|isbn=812060843-7|accessdate=11 korrik 2015|lang=en|page=169}}</ref> Për më tepër, disa nga portugezët u vendosën në Pipli ([[Orissa]] e tanishme në Indi) në [[1514]], që vizituan Bengalin Perëndimor. == Krijimi i bazës tregtare == [[File:Minar-of-portuguese-bhaban-5.jpg|thumb|left|Gjykata e parë e Çitagongut, e njohur si ''Darul Adalat'' e vendosur në Kolegjin Qeveritar Hazi Mohammad Mohshin, dëshmi e ngulimit portugez]] Në [[1528]], Sulltani i Bengalit i lejoi portugezët të krijonin qendra tregtare dhe dogana në Portin e Çitagongut.<ref name="Ray2012"/> Në Firingi Bandar u vendosën një fortesë dhe baza navale. Ngulimi u rrit në portin më të shquar euroaziatik në [[Gjiri i Bengalit|Gjirin e Bengalit]] gjatë Periudhës së Zbulimeve.<ref name="Ramerini">{{cite web|author=Marco Ramerini|title=The Portuguese on the Bay of Bengal|lang=en|url=http://www.colonialvoyage.com/portuguese-bay-bengal/|accessdate=21 qershor 2015|website=Colonial Voyage|archive-date=28 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150628213645/http://www.colonialvoyage.com/portuguese-bay-bengal/|url-status=dead}}</ref> U fut sistemi ''cartaz'', që kërkonte që të gjitha anijet në zonë të blinin licensa nga portugezët.<ref name="Gin2004">{{cite book|editor=Ooi Keat Gin|title=Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor|url=https://books.google.com/books?id=QKgraWbb7yoC|accessdate=28 qershor 2015|year=2004|volume=1|lang=en|isbn=1576077705|page=870|publisher=ABC Clio}}</ref><ref>{{cite book|title=The Portuguese in India|publisher=Cambridge University Press|url=https://books.google.com/books?id=8XLPnkqwzDYC|date=2006|accessdate=21 qershor 2015|author=M. N. Pearson|isbn=052102850-7|lang=en|page=78|edition=i 1-rë digital}}</ref> Në [[1590]], portugezët pushtuan ishujt e afërt të Sandvipit nën udhëheqjen e António de Sousa Godinhos.<ref>{{harvnb|Saugata Bhaduri|2013|p=23}}</ref> Në [[1602]], ishulli i Sandvipit të Çitagongut u pushtua nga portugezët nga Kedar Rai i Sripurit.<ref>{{harvnb|Asim Kumar Mandal|2003|p=44}}</ref> Piratët portugezë, të quajtur Gonçalves dhe Carvalho, e sunduan ishullin e Sandvipit për mjaft vite. Çdo vit rreth 300 anije të ngarkuara me kripë niseshin për në [[Liverpool]] nga Sandvipi. Sandvipi në atë kohë ishte shumë i famshëm për ndërtimin e anijeve dhe prodhimin e kripës. Në [[1616]], pas mbërritjes së Delvar Khanit, një zyrtar i lartë i marinës mogule, piratët portugezë u dëbuan nga Sandvipi dhe Delvar Khani e sundoi ishullin në mënyrë të pavarur për rreth 50 vjet.<ref>{{cite web|title=Sandwipees should respond to the call of Master Shahjahan for development of Sandwip|year=2013|type=Editorial|website=The Guardian|accessdate=12 korrik 2015|url=http://www.theguardianbd.com/sandwipees-should-respond-to-the-call-of-master-shahjahan-for-development-of-sandwip/|lang=en}}</ref> Limani i Çitagongut u bë porti më i rëndësishëm për portugezët, për shkak të vendosjes së tij, shërbimet lundruese dhe ankorimi i sigurt. Porti ndodhet shumë afër me grykë-derdhjen e Meghnas, që ishte rruga kryesore për në kryeqytetin mbretëror të Goudas.<ref>{{cite journal|last=Lahore University|first=Department of Geography|title=Pakistan Geographical Review|volume=62|issue=2|year=2007|lang=en|journal=Journal of University of the Punjab|url=https://books.google.com/books?id=pyhNAAAAIAAJ|accessdate=12 korrik 2015|oclc=655502543|issn=0030-9788}}</ref> Portugezët e konsideronin Çitagongun si një vend shumë të përshtatshëm për të jetuar. Nga fundi i [[shekulli XVI|shekullit XVI]], porti i Çitagongut ishte kthyer në një port të lulëzuar, që tërhoqi si tregtarë dhe ngulime portugeze. Sipas një shënimi të [[1567]]-ës së Caesar Federeci-t, çdo vit tridhjetë ose tridhjetë e pesë anije, të mëdha dhe të vogla, ankoroheshin në portin e Çitagongut.<ref>{{cite book|author=Jayanta Kumar Roy|date=2007|title=Aspects of India's International Relations, 1700 to 2000: South Asia and the World|lang=en|page=12|isbn=978-813170834-7|url=https://books.google.com/books?id=Nyk6oA2nOlgC|publisher=Pearson Longman}}</ref> Në [[1598]] në Çitagong dhe Arakan jetonin rreth 2 500 portugezë dhe euroaziatikë.<ref name="Hasan125">{{cite book|title=The Muslim World in the 21st Century: Space, Power, and Human Development|publisher=Springer|year=2012|editor=Samiul Hasan|url=https://books.google.com/books?id=SaG8GIBTIGAC|lang=en|accessdate=13 korrik 2015|isbn=978-9400726321|page=125}}</ref><ref name="Ramerini"/> Prania e rritur tregtare përfshinte zyrtarë, tregtarë, misionarë, ushtarë, aventurierë, lundërtarë dhe piratë. Enklava kishte një administratë tepër "laissez-faire" të drejtuar nga tregtarët. Tregëtia e skllevërve dhe pitateria lulëzuan.<ref name="Ray2012"/> Prodhimet më të tregtuara përfshinin mëndafsh, tekstile [[pambuku]] dhe musline, metale të çmuara, erëza, oriz, dru, kripë dhe barut. [[Kisha katolike]] u vendos në Bengal gjatë sundimit portugez në Çitagong. Qyteti port ishte selia e parë e Vikarit Apostolik të [[Bengali]]t.<ref>{{cite web|title=The Early Years of the Church in Chittagong Diocese|lang=en|publisher=Catholic Diocese|accessdate=21 qershor 2015|url=http://www.ctgdiocese.com/chronicle-snippets/|archive-date=12 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200212172403/http://www.ctgdiocese.com/chronicle-snippets/|url-status=dead}}</ref> Portugezët nxitën gjithashtu martesat e përziera me popullsinë vendore.<ref>{{cite book|author=V. K. Agnihotri|title=Indian History|edition=Twenty Sixth|publisher=Allied Publishers|isbn=978-818424568-4|accessdate=21 qershor 2015|date=2010|url=https://books.google.com/books?id=MazdaWXQFuQC&pg=B-276|page=276|lang=en}}</ref> Në [[1615]], Marina portugeze mundi një flotë Arakaneze-Hollandeze pranë qytetit port.<ref name="Ramerini"/> ==Pirateria== Prania portugeze në Çitagong përfundimisht mbeti jetëshkurtër. Rënia e Sulltanatit të Bengalit dhe ngritja e Mbretërisë Arakaneze të Mrauk U e ndryshoi panoramën gjeopolitike. Çitagongu bë një mollë e rëndësishme sherri midis [[Perandoria Mogule|Perandorisë Mogule]], Mbretërisë së Mrauk U, Perandorisë Burmeze dhe Mbretërisë së [[Tripura]]s.<ref name="Ray2012"/> Mbreti Mrauk U masakroi 600 anëtarë të bashkësisë portugeze në Dianga në [[1607]].<ref name="Ramerini"/> Si pasojë, portugezët u lidhën me Arakanët. Pirateria portugezo-arakaneze kundër Bengalit Mogul u rrit në [[shekulli XVII|shekullin e XVII]].<ref>{{cite book|isbn=978-184603240-0|author=Angus Konstam|title=Piracy: The Complete History|chapter=The Pirate Round|url=https://books.google.com/books?id=USiyy1ZA-BsC|publisher=Osprey|accessdate=22 qershor 2015|year=2008|lang=en|page=250}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Si përgjigje, portugezët shkatërruan bregun Arakan dhe e shpunë plaçkën e marrë te mbreti i Barisalit.<ref name=":0">{{cite journal|url-status=dead|author=S. N. H. Rizvi|date=1965|lang=en|issue=1|title=East Pakistan District Gazetteers|journal=Government of East Pakistan Services and General Administration Department|accessdate=22 nëntor 2016|url=http://dl.nlb.gov.bd/greenstone/collect/admin-books/index/assoc/HASHe169/d1b0804f.dir/EAST%20PAKISTAN%20DISTRICT%20GAZETTEER%20CHITTAGONG%20-%20page%201.pdf|pages=74-6|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220073104/http://dl.nlb.gov.bd/greenstone/collect/admin-books/index/assoc/HASHe169/d1b0804f.dir/EAST%20PAKISTAN%20DISTRICT%20GAZETTEER%20CHITTAGONG%20-%20page%201.pdf|archive-date=20 dhjetor 2016}}</ref> ==Skllavëria== Portugezët morën pjesën lindore të rrjetit arab të tregëtisë së skllevërve dhe i shitën skllevërit e tyre në Tamluk dhe Balasore, dhe në portet e Dekanit. Skllevërit shiteshin në Dianga dhe Pipli, duke u transportuar me anije. Portugezët ndërtuan një fortesë në Pipli në [[1599]] për të burgosurit e siell nga Arakanezët.<ref>{{harvnb|Biplab Dasgupta|2005|p=267}}</ref> Në [[1629]] portugezët nën komandën e Diego Da Sa sulmuan [[Dhaka|Dhakën]] duke marë shumë robër, përfshirë gruan e një oficeri të ushtrisë mogule, që e shpunë me pranga në Dianga. Robërit u konvertuan në të krishterë.<ref>{{cite journal|journal=Government of East Pakistan Services and General Administration Department|author=S. N. H. Rizvi|date=1965|issue=1|title=East Pakistan District Gazetteers|lang=en|url=http://dl.nlb.gov.bd/greenstone/collect/admin-books/index/assoc/HASHe169/d1b0804f.dir/EAST%20PAKISTAN%20DISTRICT%20GAZETTEER%20CHITTAGONG%20-%20page%201.pdf|accessdate=22 nëntor 2016|page=84|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220073104/http://dl.nlb.gov.bd/greenstone/collect/admin-books/index/assoc/HASHe169/d1b0804f.dir/EAST%20PAKISTAN%20DISTRICT%20GAZETTEER%20CHITTAGONG%20-%20page%201.pdf|url-status=dead|archive-date=20 dhjetor 2016}}</ref> ==Fundi i ngulimit == [[File:Dutch VOC ships in Chittagong or Arakan.jpg|thumb|left|408px|Anije hollandeze në portin e Çitagongut, 1702]] Në [[1632]], ushtria mogule i përzuri portugezët nga Satgaoni (Hughli), për shkak të lidhjes së portugezëve me tregtinë e skllevërve, rrëmbimi dhe refuzimi për të mbështetur [[Shah Xhahani]]n.<ref>{{cite book|author=Jayanta Kumar Roy|title=Aspects of India's International Relations, 1700 to 2000: South Asia and the World|date=2007|lang=en|publisher=Pearson Longman|url=https://books.google.com/books?id=Nyk6oA2nOlgC|page=13|isbn=978-8131708347}}</ref><ref name="Chatterjee-Eaton13">{{cite book|title=Slavery and South Asian History|editor1=Chatterjee Indrani|editor2=Richard M. Eaton|accessdate=12 korrik 2015|url=https://books.google.com/books?id=Nsh8NHDQHlcC|date=2006|publisher=Indiana University Press|lang=en|isbn=025311671-6|page=13}}</ref> Në [[1666]], mëkëmbësi mogul Shaista Khan rimori kontrollin e Çitagongut pas mundjes së arakanezëve një një luftë detare.<ref>{{harvnb|Jean Baptiste Tavernier|2012|p=129}}</ref> Pushtimi Mogul i Çitagongut solli fundin e e mbizotërimit portugez prej më shumë se 130 vjet në qytetin port.<ref>{{cite book|title=The Historical Foundations of World Order: the Tower and the Arena|author=Douglas M. Johnston|chapter=7|lang=en|accessdate=22 qershor 2015|url=https://books.google.com/books?id=99H_tpN_iVkC|year=2008|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-900416167-2|page=442}}</ref> Pushtimi i portit të Çitagongut synonte që në mënyrë të ngjashme kryesisht të largonte nga Bengali sulmet skllavëruese arakaneze.<ref name="Chatterjee-Eaton13"/> Mogulët i sulmuan arakanezët nga xhungla me një ushtri prej 6500 vetash të mbështetur nga 288 anije lufte të grumbulluara për kapjen e limanit të Çitagongut. Pas tre ditësh beteje, arakanezët u dorëzuan. Çitagongu u bë menjëherë kryeqyteti i qeverisë së re të Bengalit.<ref name="Trudy-Salkin188"/> Kjo betejë përfshiu si lëvizje përgjatë tokës ashtu dhe përgjatë ujit. Për të luftuar aftësinë e piratëve mbi ujë, Mogulët thirrën në ndihmë anijet hollandeze nga Batavia. Përpara se anijet hollandeze të mbërrinin në bregun e Çitagongut, beteja tashmë kishte përfunduar. Për të bartur ushtarë, Shaista Khani ndërtoi mjaft anije të mëdha dhe një numër të madh galerash.<ref >{{cite book|author=Biplab Dasgupta|year=2005|isbn=184331029-5|lang=en|publisher=Anthem Press|url=https://books.google.com/books?id=YRRnRK8lEYEC|title=European Trade and Colonial Conquest|page=264}}</ref> Pasi Mogulët morën Çitagongun, portugezët u zhvendosën në Pazarin Ferengi në [[Dhaka]]. Pasardhësit e portugezëve banojnë akoma në këto vende.<ref name="Hasan125"/> [[File:James George - Chittagong, Figures washing (1822) 13083.jpg|thumb|358px|Xhami në Çitagong, 1822, pikturë e Kolonel Lejtnant James George]] ==Ngulime të tjera == {{see also|India Portugeze|Portugezët në Dhaka}} Nga Çitagongu, portugezët vijuan të krijonin ngulime në porte dhe qytete të tjera të Bengalit, veçanërisht në Satgaon, Bandel dhe [[Dhaka]]. Satgaoni u bë i njohur si ''Porto Pequeno'' (Porti i Vogël). Portogola në Dhakën e Vjetër bujti bashkësinë portugeze.<ref name="Ramerini"/> ==Përhapja e Krishtërimit == Krishtërimi u përhap përgjatë Bengalit nga tregtarët portugezë bashkë me misionarët e krishterë. Megjithëse krishtërimi e kishte mbërritur tashmë Indinë me Apostullin Thoma në vitin 52 të e.s., portugezët krijuan kishat e para të krishtera në Çitagong.<ref name="Meggitt223">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=cdkILWIONLQC|title=Bangladesh: the Bradt Travel Guide|author1=Belinda Meggitt|author2=Mikey Leung|year=2012|publisher=Bradt Travel Guides|edition=i 2-të|lang=en|isbn=978-184162409-9|accessdate=11 korrik 2015|page=223}}</ref> Në [[1498]], eksploruesi i krishter [[Vasco da Gama]] udhëtoi në Bengal.<ref>{{cite news|author=Reema Islam|lang=en|title=The Christian Community|date=18 dhjetor 2014|url=http://www.dhakatribune.com/weekend/2014/dec/18/christian-community|accessdate=11 korrik 2015|newspaper=The Dhaka Tribune}}</ref> ==Trashëgimia== Pasardhësit e tregtarëve portugezëve në Çitagong janë të njohur si ''firingi''. Ata jetojnë në zonat e Patharghatas dhe Pazarit Firingi në Çitagongun e Vjetër.<ref>{{cite web|author=Bangladesh Channel Services|title=Explore the Wonders of Chittagong in Bangladesh|accessdate=11 korrik 2015|lang=en|url=http://www.bangladesh.com/chittagong-division/chittagong/}}</ref> Ka shumë huazime portugeze në bengalisht, duke përfshirë shumë terma të zakonshëm shtëpiakë, veçanërisht në dialektin çitagongias.<ref name="AKRahim">{{cite news|newspaper=Dhaka Tribune|date=25 janar 2014|author=A. K. Rahim|title=Você fala Bangla?|accessdate=21 qershor 2015|lang=en|url=http://www.dhakatribune.com/feature/2014/jan/25/voc%25C3%25AA-fala-bangla}}</ref> Portugezët sollën shumë fruta ekzotike, lule dhe bimë, veçanërisht nga kolonitë e tyre Latino-Amerikane. Ata futën në Bengal piperkat, delonix regia-n, guavan, ananasin, papajën, mangot alfonso.<ref name="Ray2012"/> Një misionar portugez në [[Kalkuta|Kalkutën]] britanike publikoi librin e parë mbi gramatikën e bengalishtes.<ref name="AKRahim"/> Kishat më të vjetra në Bangladesh dhe [[Bengali Perëndimor|Bengalin Perëndimor]] i gjejnë fillesat e tyre nga misionet portugeze, që mbërritën në Çitagong në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]]. Shumica e të krishterëve bengalezë kanë mbiemra portugezë.<ref name="AKRahim"/> Pas pavarësisë së [[Bangladeshi]]t, [[Portugalia]] e njohu atë më 20 dhjetor [[1974]] duke pasuar Revolucionin e Karafilave, kur ajo vendosi marrëdhënie me shumë kombe të çkolonizuara.<ref>{{cite web|title=Bangladesh Portugal Bilateral Relations|publisher=Honorary Consulate of Portugal|url=http://www.portugalconsulatebd.com/bilateral_relations.html|access-date=11 korrik 2015|lang=en|archive-date=12 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150712163741/http://www.portugalconsulatebd.com/bilateral_relations.html}}</ref> Portugezët patën një ndikim të madh mbi tregtinë, kulturën, karakterin dhe gjuhën e banorëve të Çitagongut.<ref name="Meggitt223"/> == Mbetje tërheqëse portugeze == Në Çitagong dhe Bengal tashmë gjenden shumë pak gjurmë të pranisë portugeze. ''Darul Adalat'', ndërtesa e parë e gjykatës gjendet në kampusin e Kolegjit Qeveritar Hazi Mohammad Mohshin, është një strukturë e ndërtuar nga portugezët. Struktura është e njohur nga banorët si Fortesa Portugeze. Departamenti i Arkeologjisë së Bangladeshit ka ndërrmarrë nismën për ta ruajtur këtë gjurmë.<ref>{{Cite news|author=Minhaj Uddin|date=23 maj 2014|title=Centuries-old Darul Adalat's existence hangs in balance|lang=en|accessdate=8 shtator 2016|newspaper=The Daily Star|url=http://www.thedailystar.net/centuries-old-darul-adalats-existence-hangs-in-balance-25388}}</ref> Ka pak kisha dhe rrënoja. Disa emra gjeografikë mbeten, si Ishujt Dom Manik, Point Palmiras në bregun e [[Orissa]]s, Pazari Firingi në Dhaka dhe Çitagong.<ref>{{cite book|editor=Richard Hosking|title=Food and Language: Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery 2009|url=https://books.google.com/books?id=uYqTiD7SbcQC|year=2010|publisher=Prospect Books|isbn=978-1903018798|lang=en|accessdate=12 korrik 2015|page=290}}</ref> ==Shiko edhe== * [[Historia e Bengalit]] * [[Historia e Bangladeshit]] * [[Portugezët në Dhaka]] * [[Ngulimi hollandez në Raxhshahi]] * [[Bengali Hollandez]] * [[Armenët në Bengal]] * [[India Portugeze]] == Referime == {{reflist|30em}} ==Bibliografia== * {{cite book|author=V. K. Agnihotri|title=Indian History|publisher=Allied Publishers|url=https://books.google.com/books?id=MazdaWXQFuQC|isbn=978-8184245684|date=2010|edition=Twenty Sixth|access-date=21 qershor 2015|lang=en}} * {{cite book|author=Saugata Bhaduri|year=2013|chapter=Indo-Canadian Diaspora: The Iberian Connection|editor1=Antonia Navarro-Tejero|editor2=Taniya Gupta|title=India in Canada, Canada in India|publisher=Cambridge Scholars Publishing|lang=en|location=Newcastle upon Tyne|url=https://books.google.com/books?id=EmYxBwAAQBAJ|isbn=978-1-4438-4826-8}} * {{cite book|author=Biplab Dasgupta|year=2005|lang=en|title=European Trade and Colonial Conquest|url=https://books.google.com/books?id=YRRnRK8lEYEC|publisher=Anthem Press|location=Londër|isbn=1843310295}} * {{cite book|author=Richard M. Eaton|title=The Rise of Islam and the Bengal frontier, 1204 – 1760|url=https://books.google.com/books?id=gKhChF3yAOUC|date=1996|publisher=University of California Press|location=Berkeley|isbn=0520205073|accessdate=21 qershor 2015|lang=en}} * {{cite book|editor=Ooi Keat Gin|lang=en|title=Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor|volume=1|year=2004|location=Santa Barbara, Calif.|access-date=28 qershor 2015|url=https://books.google.com/books?id=QKgraWbb7yoC|publisher=ABC Clio|isbn=1576077705}} * {{cite book|author=Douglas M. Johnston|title=The Historical Foundations of World Order: the Tower and the Arena|chapter=7|date=2008|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|isbn=978-9004161672|url=https://books.google.com/books?id=99H_tpN_iVkC|accessdate=22 qershor 2015|location=Leiden|lang=en}} * {{cite book|author=Angus Konstam|chapter=The Pirate Round|title=Piracy: The Complete History|date=2008|publisher=Osprey|url=https://books.google.com/books?id=USiyy1ZA-BsC|location=Oxford|isbn=978-1846032400|accessdate=22 qershor 2015|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}} * {{cite book|author=Asim Kumar Mandal|title=The Sundarbans of India: A Development Analysis|url=https://books.google.com/books?id=jbKGojVTWGcC|date=2003|publisher=Indus Publ. Co.|location=Nju Delhi|isbn=8173871434|accessdate=28 qershor 2015|lang=en}} * {{cite web|author1=Sidh Losa Mendiratta|author2=Walter Rossa|title=Porto Grande de Bengala: Historical Background and Urbanism|date=2015|publisher=Heritage of Portuguese Influence|url=http://www.hpip.org/def/en/Contents/Navigation/GeographicToponymicNavigation/Place?a=527|lang=en|accessdate=29 qershor 2015}} * {{cite book|author=M. N. Pearson|title=The Portuguese in India|edition=i 1-rë digital|url=https://books.google.com/books?id=8XLPnkqwzDYC|publisher=Cambridge University Press|date=2006|isbn=0521028507|accessdate=21 qershor 2015|lang=en}} * {{cite book|author=Syedur Rahman|chapter=Arakan|lang=en|title=Historical dictionary of Bangladesh|url=https://books.google.com/books?id=bJfcCPUr0OoC|date=2010|isbn=978-0810874534|publisher=Scarecrow Press|location=Lanham, MD|edition=i 4-rt|accessdate=22 qershor 2015}} * {{cite web|author=Marco Ramerini|lang=en|title=The Portuguese on the Bay of Bengal|url=http://www.colonialvoyage.com/portuguese-bay-bengal/|website=Colonial Voyage|accessdate=21 qershor 2015|archive-date=28 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150628213645/http://www.colonialvoyage.com/portuguese-bay-bengal/|url-status=dead}} * {{cite book|editor1=Trudy Ring|editor2=Robert M. Salkin|year=1994|title=International Dictionary of Historic Places|volume=5|lang=en|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|isbn=1-884964-04-4|url=https://books.google.com/books?id=vWLRxJEU49EC|accessdate=21 qershor 2015|location=Chicago}} * {{cite book|author=Jean Baptiste Tavernier|year=2012|title=Travels in India|translator=V. Ball|url=https://books.google.com/books?id=O7jEvBH3TuwC|publisher=Cambridge University Press|lang=en|isbn=978-110804602-2|location=New York|accessdate=22 qershor 2015}} * {{cite web|title=The Early Years of the Church in Chittagong Diocese|accessdate=21 qershor 2015|url=http://www.ctgdiocese.com/chronicle-snippets/|publisher=Catholic Diocese|lang=en|archive-date=12 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200212172403/http://www.ctgdiocese.com/chronicle-snippets/|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.portugalconsulatebd.com/bilateral_relations.html|title=Bangladesh Portugal Bilateral Relations|publisher=Honorary Consulate of Portugal|lang=en|accessdate=11 korrik 2015|archive-date=12 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150712163741/http://www.portugalconsulatebd.com/bilateral_relations.html}} * {{cite book|author=Harry Johnston Wallcousins|title=Pioneers in India With Eight Coloured Illustrations|url=https://books.google.com/books?id=AfQUY9NzZfsC|lang=en|accessdate=11 korrik 2015|publisher=Asian Educational Services|year=1993|isbn=8120608437|location=Nju Delhi}} * {{cite web|author=Bangladesh Channel Services|title=Explore the wonders of Chittagong in Bangladesh|url=http://www.bangladesh.com/chittagong-division/chittagong/|access-date=11 korrik 2015|lang=en}} * {{cite book|author1=Belinda Meggitt|author2=Mikey Leung|title=Bangladesh: the Bradt Travel Guide|year=2012|publisher=Bradt Travel Guides|location=Chalfont St. Peter|isbn=978-1841624099|url=https://books.google.com/books?id=cdkILWIONLQC|edition=i 2-të|access-date=11 korrik 2015|lang=en}} * {{cite book|editor=Richard Hosking|title=Food and Language: Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery 2009|year=2010|location=Totnes|publisher=Prospect Books|url=https://books.google.com/books?id=uYqTiD7SbcQC|isbn=978-1903018798|access-date=12 korrik 2015|lang=en}} * {{cite journal|author=Lahore University, Department of Geography|year=2007|title=Pakistan Geographical Review|volume=62|issue=2|lang=en|journal=Journal of University of the Punjab|url=https://books.google.com/books?id=pyhNAAAAIAAJ|oclc=655502543|issn=0030-9788|accessdate=12 korrik 2015}} * {{cite book|author=Jayanta Kumar Roy|title=Aspects of India's International Relations, 1700 to 2000: South Asia and the World|date=2007|publisher=Pearson Longman, an imprint of Pearson Education|url=https://books.google.com/books?id=Nyk6oA2nOlgC|location=Nju Delhi|isbn=978-8131708347|lang=en}} * {{cite book|editor1=Chatterjee Indrani|editor2=Richard M. Eaton|title=Slavery and South Asian History|date=2006|location=Bloomington|isbn=0253116716|lang=en|publisher=Indiana University Press|url=https://books.google.com/books?id=Nsh8NHDQHlcC|accessdate=12 korrik 2015}} * {{cite book|editor=Samiul Hasan|title=The Muslim World in the 21st Century: space, power, and human development|year=2012|publisher=Springer|lang=en|location=New York|isbn=978-9400726321|url=https://books.google.com/books?id=SaG8GIBTIGAC|accessdate=13 korrik 2015}} [[Kategoria:Bangladesh]] [[Kategoria:Historia e Indisë]] [[Kategoria:Kolonializmi Portugez në Azinë Jugore]] h781odjtaxli0fxzsk3gvzbvb83xkk9 0 360532 3043429 2968113 2026-09-18T18:31:08Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lufta Civile Gjeorgjiane]] te [[Lufta Civile në Gjeorgji, 1991–1993]]: saktesim 2968113 wikitext text/x-wiki [[Skeda:1993 Georgia war1.svg|parapamje|Lufta Civile Gjeorgjiane, Korrik-Tetor.]] '''Lufta Civile Gjeorgjiane''' zgjati nga viti 1991 deri në 1993 në vendin e [[Kaukazi Jugor|Kaukazit Jugor]] të [[Gjeorgjia|Gjeorgjisë]]. Ai përbëhej nga konfliktet ndëretnike dhe ndërkombëtare në rajonet e [[Osetia e Jugut|Osetisë së Jugut]] dhe [[Abkazia|Abkazisë]], si dhe nga grushti i dhunshëm ushtarak kundër [[Presidenti i Gjeorgjisë|Presidentit]] të parë të [[Gjeorgjia|Gjeorgjisë]] të zgjedhur në mënyrë demokratike, [[Zviad Gamsakhurdia]], dhe kryengritja e tij pasuese në përpjekje për të rimarrë pushtetin.<ref name=":0">{{Cite news|last=Time|first=Current|date=2023-10-03|title=Point Of No Return: 30 Years On, Survivors Remember The War In Abkhazia|language=en|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|url=https://www.rferl.org/a/georgia-abkhazia-war-survivor-memories/32620722.html|access-date=2024-08-30}}</ref> Ndërsa rebelimi i udhëhequr nga Gamsakhurdia u mposht përfundimisht nga qeveria e udhëhequr nga [[Eduard Shevardnadze]], konfliktet e Osetisë së Jugut dhe Abkhazisë rezultuan në shkëputjen de facto të të dy rajoneve nga Gjeorgjia. Si rezultat, të dy konfliktet kanë zgjatur, me shpërthime të herëpashershme.<ref name=":0" /> == Shiko edhe == * [[Lufta në Abkazi (1998)]] * [[Lufta në Abkazi (1992-1993)]] * [[Konflikti në Abkazi]] * [[Konflikti Gjeorgjio-Oset]] * [[Lufta Ruso-Gjeorgjiane]] * == Referime == [[Kategoria:Konflikti Abkazo-Gjeorgjian]] [[Kategoria:Konflikti Gjeorgjio-Oset]] [[Kategoria:Luftëra që përfshijnë Gjeorgjinë]] [[Kategoria:Luftëra që përfshijnë Rusinë]] n7oyvw90b7pzcq511hn362emslb4yo6 0 360569 3043629 2688963 2026-09-18T23:55:40Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Lufta Civile në Gjeorgji, 1991–1993]] 3043629 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta Civile në Gjeorgji, 1991–1993]] 3camlxuj617v7wcpcgoipgs980vgja1 0 360570 3043630 2688964 2026-09-18T23:55:45Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Lufta Civile në Gjeorgji, 1991–1993]] 3043630 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta Civile në Gjeorgji, 1991–1993]] 3camlxuj617v7wcpcgoipgs980vgja1 0 363382 3043475 3029852 2026-09-18T19:21:12Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Tanzanianë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043475 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Shërbëtor i Zotit]] ''[[Mwalimu]]'' | name = Julius Nyerere | image = President Nyerere van Tanzania, koppen, Bestanddeelnr 928-2879 (cropped).jpg | caption = Nyerere në 1975 | office = President i Tanzanisë | order = 1st | termstart = 29 Tetor 1964 | termend = 5 Nëntor 1985 | vicepresident = '''Zëvëndëspresident i Parë'''<BR>[[Abeid Amani Karume]]<BR>[[Aboud Jumbe]]<bR>[[Ali Hassan Mwinyi]]<BR>'''Zëvëndëspresident i Dytë'''<BR>[[Rashidi Kawawa]] | primeminister = {{ubl|[[Rashidi Kawawa]]|[[Edward Sokoine]]|[[Cleopa Msuya]]|Edward Sokoine|[[Salim Ahmed Salim]]}} | predecessor = {{ubli|''Vetja'' si President i Republikës së Bashkuar të Tanganikës dhe Zanzibarit}} | successor = [[Ali Hassan Mwinyi]] | office2 = President i Republikës së Bashkuar të Tanganikës dhe Zanzibarit | termstart2 = 26 Prill 1964 | termend2 = 29 Tetor 1964 | vicepresident2 = {{ubl|[[Abeid Karume]] (I pari)|[[Rashidi Kawawa]] (I dyti)}} | predecessor2 = {{ubli|''Vetja'' si President i Tanganikës|[[Abeid Karume]] si President i Zanzibarit}} | successor2 = {{ubli|''Vetja'' si President i Tanzanisë}} | birth_date = {{Birth date|df=yes|1922|4|13}} | birth_place = [[Butiama]], Territori i Tanganikës | birth_name = Kambarage Nyerere | death_date = {{death date and age|df=yes|14|10|1999|13|4|1922}} | death_place = [[Londër]], Angli | resting_place = Butiama, Tanzani | nationality = Tanzanez | party = {{ubl|[[Chama Cha Mapinduzi|CCM]] (1977–1999)|[[Tanganyika African National Union|TANU]] (1954–1977)}} | spouse = {{marriage|[[Maria Nyerere]]|1953}}<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/8041150/Julius-Nyerere.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101014083944/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/8041150/Julius-Nyerere.html|url-status=dead|archive-date=14 tetor 2010|title=Obituary: Julius Nyerere|date=15 tetor 1999|work=[[The Daily Telegraph]]|location=London|access-date=15 tetor 2013}}</ref> | relations = | children = {{Collapsible list|titlestyle=font-weight:normal; background:transparent; text-align:left;|title= 8||Andrew Burito|Anna Watiku| Anselm Magige|John Guido (1957–2015)|[[Makongoro Nyerere|Charles Makongoro]] (b. 1959)|Godfrey Madaraka|[[Rosemary Nyerere]] (1961–2021)|Pauleta Nyabanane}} | residence = <!-- [[Butiama]]--> | alma_mater = {{ubl|[[Universiteti i Fort Hare]]| [[Universiteti Makerere]] ([[DipEd]])|[[Universiteti i Edinburgut]] ([[Master|MA]])}} | profession = Mësues | signature = | signature_alt = | footnotes = | awards = {{ubl|[[Çmimi i Paqes së Leninit]]|[[Çmimi i Paqes së Gandit]]|Medalja Joliot-Curie}} }} '''Julius Kambarage Nyerere''' ( {{Lang-sq|Julius Kambarage Njerere}} ; 13 prill 1922 – 14 tetor 1999) ishte një aktivist antikolonial, politikan dhe teoricien politik nga Tanzania. Ai qeverisi [[Tanganjika (1961–1964)|Tanganikën]] si kryeministër nga 1961 në 1962 dhe më pas si president nga 1962 në 1964, pas së cilës ai drejtoi shtetin pasardhës të saj, [[Tanzania|Tanzaninë]], si president nga 1964 deri në 1985. Ai ishte një anëtar themelues dhe kryetar i partisë së Bashkimit Kombëtar Afrikan të Tanganikës (TANU) dhe i pasuesit të saj, [[Çama Ça Mapinduzi|Chama Cha Mapinduzi]], nga 1954 deri në 1990. Ideologjikisht një [[Nacionalizmi afrikan|nacionalist afrikan]] dhe [[socializmi afrikan|socialist afrikan]], ai promovoi një filozofi politike të njohur si [[Ujamaa]]. I lindur në Butiama, Mara, atëherë në koloninë britanike të Tanganikës, Njerere ishte djali i një shefi Zanaki . Pas përfundimit të shkollimit, ai studioi në Kolegjin Makerere në Ugandë dhe më pas [[Universiteti i Edinburgut|në Universitetin e Edinburgut]] në Skoci. Në vitin 1952 u kthye në Tanganyika, u martua dhe punoi si mësues shkolle. Në vitin 1954, ai ndihmoi në formimin e TANU-së, përmes së cilës ai bëri fushatë për pavarësinë e Tanganikan nga [[Perandoria Britanike]] . I ndikuar nga lideri [[Lëvizja indiane për pavarësi|indian i pavarësisë]] [[Mahatma Gandi]], Nyerere predikoi protesta jo të dhunshme për të arritur këtë qëllim. I zgjedhur në Këshillin Legjislativ në zgjedhjet 1958-1959, Nyerere më pas udhëhoqi TANU-në drejt fitores në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1960, duke u bërë kryeministër. Negociatat me autoritetet britanike rezultuan në pavarësinë e Tanganikës në 1961. Në vitin 1962, Tanganika u bë republikë, me Njereren si presidentin e saj të parë. Administrata e tij ndoqi [[shkolonizim|dekolonizimin]] dhe "afrikanizimin" e shërbimit civil duke promovuar bashkimin midis afrikanëve indigjenë dhe pakicave aziatike dhe evropiane të vendit. Ai inkurajoi formimin e një [[shteti njëpartiak]] dhe ndoqi pa sukses formimin [[Panafrikanizmi|pan-afrikanist]] të një [[Federata e Afrikës Lindore|Federate të Afrikës Lindore]] me Ugandën dhe Kenian. Një rebelim i vitit 1963 brenda ushtrisë u shtyp me ndihmë britanike. Pas [[Revolucioni i Zanzibarit|Revolucionit të Zanzibarit]] të vitit 1964, ishulli i [[Zanzibari|Zanzibarit]] u bashkua me Tanganikën për të formuar Tanzaninë. Pas kësaj, Njerere vendosi një theks në rritje te vetëbesimi kombëtar dhe socializmi. Megjithëse socializmi i tij ndryshonte nga ai i promovuar nga [[Marksizëm–Leninizmi|marksizëm-leninizmi]], Tanzania zhvilloi lidhje të ngushta me Kinën e Mao Ce Dunit . Në vitin 1967, Nyerere nxori Deklaratën e Arushës, e cila përshkruante vizionin e tij për [[ujamaa]]. Bankat dhe industritë dhe kompanitë e tjera të mëdha u shtetëzuan; arsimi dhe shëndetësia u zgjeruan ndjeshëm. Theksi i ri u vu në zhvillimin e bujqësisë nëpërmjet formimit të fermave komunale, megjithëse këto reforma penguan prodhimin e ushqimit dhe lanë zonat e varura nga ndihma ushqimore. Qeveria e tij ofroi trajnime dhe ndihmë për grupet anti-kolonialiste që luftonin sundimin e pakicës së bardhë në të gjithë Afrikën jugore dhe mbikëqyri luftën e Tanzanisë kundër Ugandës në vitet 1978–1979, e cila rezultoi në përmbysjen e Presidentit të Ugandës [[Idi Amin]]. Në 1985, Njerere u largua dhe u pasua nga [[Ali Hassan Mwinyi]], i cili përmbysi shumë nga politikat e Njereres. Ai qëndroi kryetar i Chama Cha Mapinduzi deri në vitin 1990, duke mbështetur një tranzicion në një sistem shumëpartiak dhe më vonë shërbeu si ndërmjetës në përpjekjet për t'i dhënë fund Luftës Civile Burundase. Njerere ishte një figurë e diskutueshme. Në të gjithë Afrikën ai fitoi respekt të gjerë si një antikolonialist dhe në pushtet mori lavdërime për sigurimin që, ndryshe nga shumë nga fqinjët e saj, Tanzania të mbetej e qëndrueshme dhe e bashkuar në dekadat pas pavarësisë. Ndërtimi i shtetit njëpartiak nga ana e tij dhe përdorimi i paraburgimit pa gjyq çuan në akuza për qeverisje diktatorike, ndërsa ai është fajësuar edhe për keqmenaxhim ekonomik. Ai nderohet me respekt të thellë brenda Tanzanisë, ku shpesh përmendet nga nderuesi [[Gjuha suahile|suahili]] {{Lang|sw|Mwalimu}} ("mësues") dhe cilësohet si "Babai i Kombit". [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Lindje 1922]] [[Kategoria:Tanzanianë]] m9y8l4atc05f4lhp0pcvxem9nexipyr 0 366624 3043424 3043378 2026-09-18T17:35:42Z TommyG 46849 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:1ER ESC amaril.png]] → [[File:Club Independiente Santa Fe logo (1941–1947).png]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · For clarity. 3043424 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Santa Fe | image = Independiente Santa Fe logo.svg | upright = 0.8 | fullname = Club Independiente Santa Fe | nickname = ''Los Cardenales'' <br />''El Expreso Rojo'' <br /> ''Los Leones'' <br />''El Primer Campeón'' | owner = Perlun S.A.S. (52%) | founded = [[28 shkurt]] [[1941]] | ground = [[Estadio El Campín]] | capacity = 36,343<ref>[https://web.archive.org/web/20101008163809/http://www.fifa.com/u20worldcup/destination/cities/city=2070/index.html FIFA Web]</ref> | chairman = {{Flamuri|Kolumbia}} Eduardo Méndez | manager = {{Flamuri|Uruguaji}} [[Pablo Peirano]] | league = [[Categoría Primera A]] | season = 2024 | position = [[Categoría Primera A|Primera A]], Vendi 2 | website = http://independientesantafe.co/ | pattern_la1 = _SantaFe2024h | pattern_b1 = _SantaFe2024h | pattern_ra1 = _SantaFe2024h | pattern_sh1 = _SantaFe2024h | pattern_so1 = _SantaFe2024h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = F91010 | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = F91010 | pattern_la2 = _SantaFe2024a | pattern_b2 = _SantaFe2024a | pattern_ra2 = _SantaFe2024a | pattern_sh2 = _SantaFe2024a | pattern_so2 = _SantaFe2024a | leftarm2 = F91010 | body2 = FFFFFF | rightarm2 = F91010 | shorts2 = F91010 | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _SantaFe2024t | pattern_b3 = _SantaFe2024t | pattern_ra3 = _SantaFe2024t | pattern_sh3 = _SantaFe2024t | pattern_so3 = | leftarm3 = FFE100 | body3 = FFE100 | rightarm3 = FFE100 | shorts3 = FFE100 | socks3 = FFFFFF }} '''Club Independiente Santa Fe''', i njohur thjesht si '''Santa Fe''', është një klub futbolli kolumbian me qendër në [[Bogotá]], i themeluar në 1941. Klubi aktualisht luan në [[Categoría Primera A]]. Santa Fe ka një rivalitet të ashpër me [[Millonarios F.C.|Millonarios]] që ndajnë të njëjtin stadium. Loja konsiderohet si një nga derbit më të famshëm në [[Amerika Jugore|Amerikën e Jugut]] dhe njihet si ''El Clásico Bogotano'' ose ''El Clásico Capitalino''. == Historia == [[Skeda:Club Independiente Santa Fe logo (1941–1947).png|thumb|right|Logoja e parë e klubit.|127x127px]] ''Independiente Santa Fe'' u themelua zyrtarisht më 28 shkurt 1941, si një ekip futbolli amator. Themeluesit e klubit ishin kryesisht të diplomuar nga [[Gimnasio Moderno]] dhe të një klase të lartë shoqërore. Santa Fe fillimisht do të ishte një ekip i bazuar në ish-studentë të Gimnasio Moderno, por më vonë përfshiu lojtarë nga shkolla të tjera. Objektivi kryesor i klubit ishte të merrte pjesë në një turne lokal të organizuar nga Shoqata Sportive e Bogotas.<ref>{{cite web|title=Independiente Santa Fe: Origen &#124; Independiente Santa Fe|url=http://independientesantafe.co/2015/02/independiente-santa-fe-su-origen/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322231639/http://independientesantafe.co/2015/02/independiente-santa-fe-su-origen/|archive-date=2015-03-22|access-date=2016-07-17|language=es}}</ref><ref>{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/*/http://www.independientesantafe.com/club/historia.html|date=*}}</ref> == Nderimet == === Kombëtare === * [[Categoría Primera A|'''Categoría Primera A''']]''': 8''' ** 1948, 1958, 1960, 1966, 1971, 1975, 2012 (Apertura), 2014 (Finalización), 2016 (Finalización) * '''[[Kupa e Kolumbisë]]: 2''' ** 1989, 2009 * '''[[Superliga Colombiana]]: 4''' ** 2013, 2015, 2017, 2021 === Ndërkombëtare === * '''[[Copa Sudamericana]]: 1''' ** 2015 == Skuadra aktuale == ''Redaktuar më 21 korrik 2024''{{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=Colombia|pos=GK|name=[[Andrés Mosquera (futbollist)|Andrés Mosquera]]}} {{Fs player|no=2|nat=ARG|pos=DF|name=[[Facundo Agüero]]}} {{Fs player|no=3|nat=ARG|pos=DF|name=[[Marcelo Ortiz]]}} {{Fs player|no=4|nat=Colombia|pos=DF|name=David Ramírez}} {{Fs player|no=7|nat=Colombia|pos=FW|name=Jersson González}} {{Fs player|no=8|nat=Colombia|pos=DF|name=Juan Pablo Zuluaga}} {{Fs player|no=9|nat=URU|pos=FW|name=Agustín Rodríguez}} {{Fs player|no=10|nat=Colombia|pos=FW|name=[[Frank Castañeda]]}} {{Fs player|no=11|nat=Colombia|pos=FW|name=[[Hugo Rodallega]]|other=[[Captain (association football)|kapiteni]]}} {{Fs player|no=12|nat=Colombia|pos=GK|name=Juan Espitia}} {{Fs player|no=13|nat=Colombia|pos=MF|name=Francisco Chaverra}} {{Fs player|no=14|nat=Colombia|pos=MF|name=[[Jhojan Torres]]}} {{Fs player|no=15|nat=Colombia|pos=DF|name=Iván Scarpeta}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=16|nat=Colombia|pos=MF|name=[[Dani Torres (futbollist kolumbian)|Daniel Torres]]}} {{Fs player|no=17|nat=ARM|pos=DF|name=[[Jordy Monroy]]}} {{Fs player|no=18|nat=Colombia|pos=FW|name=Jhon Meléndez}} {{Fs player|no=20|nat=Colombia|pos=MF|name=[[Yilmar Velásquez]]}} {{Fs player|no=22|nat=Colombia|pos=DF|name=Elvis Perlaza}} {{Fs player|no=24|nat=Colombia|pos=MF|name=Juan Aristizábal}} {{Fs player|no=25|nat=Colombia|pos=DF|name=Santiago Cuero|other=në huazim nga [[Fortaleza C.E.I.F.|Fortaleza Club]]}} {{Fs player|no=26|nat=Colombia|pos=MF|name=William Ovalle}} {{Fs player|no=27|nat=Colombia|pos=FW|name=[[José Erick Correa]]}} {{Fs player|no=29|nat=Colombia|pos=DF|name=Julián Millán|other=në huazim nga [[Internacional F.C. de Palmira|Internacional Palmira]]}} {{Fs player|no=30|nat=Colombia|pos=DF|name=[[Dairon Mosquera]]}} {{Fs player|no=31|nat=Colombia|pos=MF|name=Tomás Molina}} {{Fs player|no=33|nat=Colombia|pos=GK|name=Ángel Álvarez}} {{Fs end}} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Klube futbolli në Kolumbi|Santa Fe]] ss6qrb26t4q6mlv88fwtdr5nw36vtvt 1 367008 3043683 2900349 2026-09-19T04:23:55Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Të drejtat e njeriut në Maltë]] 3043683 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat e njeriut në Maltë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2228193 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190531055536/https://activeageing.gov.mt/en/Pages/Malta-National-Disability-Strategy.aspx për lidhjen https://activeageing.gov.mt/en/Pages/Malta-National-Disability-Strategy.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 qershor 2021 16:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat e njeriut në Maltë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2436889 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190531063332/https://www.internations.org/malta-expats/guide/working-in-malta-15758/working-conditions-in-malta-2 për lidhjen https://www.internations.org/malta-expats/guide/working-in-malta-15758/working-conditions-in-malta-2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 prill 2022 15:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat e njeriut në Maltë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2612218 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190324162822/https://parlament.mt/menues/about-parliament/how-parliament-works/historical-background/ për lidhjen https://parlament.mt/menues/about-parliament/how-parliament-works/historical-background/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 nëntor 2023 05:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat e njeriut në Maltë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2655501 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150717093301/http://www.users.on.net/~charbell/riot.htm për lidhjen http://www.users.on.net/~charbell/riot.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 prill 2024 21:46 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat e njeriut në Maltë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2720230 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191123203646/http://www.ncwmalta.com/resolutions?l=1 për lidhjen http://www.ncwmalta.com/resolutions?l=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 nëntor 2024 18:57 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat e njeriut në Maltë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2894803 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211111053300/https://mywage.org/malta/labour-law/fair-treatment/minors-and-youth për lidhjen https://mywage.org/malta/labour-law/fair-treatment/minors-and-youth. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 janar 2026 21:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Të drejtat e njeriut në Maltë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029627 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190509194226/http://www.justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lom&itemid=8565&l=1 për lidhjen http://www.justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lom&itemid=8565&l=1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150418073347/http://justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lom&itemid=8879&l=1 për lidhjen http://www.justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lom&itemid=8879&l=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 06:44 (CEST) izbxgmtsrc4kpd673ulg6gxczoe0qda 3 381020 3043645 2913121 2026-09-19T00:55:36Z Endri14 138623 /* Faqja DigitAlb */ pjesë e re 3043645 wikitext text/x-wiki == Lajmërim për përfundimin e privilegjeve == Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"autoreview"''' (Përdorues automatikisht të kontrolluar) do të përfundojnë më '''"15 qershor 2025, 11:31 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 8 qershor 2025 21:41 (CEST) == Lajmërim për përfundimin e privilegjeve == Përshëndetje! Ky është një lajmërim i automatizuar nga [[m:Global reminder bot|Global reminder bot]] për t'ju bërë me dije se privilegjet e tua si '''"reviewer"''' (Kontrolluesit) do të përfundojnë më '''"15 qershor 2025, 11:31 (UTC)"'''. Për të lexuar më tepër në lidhje me ripërtëritjen e tyre, mund të shkoni te [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. Për të mos marrë më njoftime të tilla mjafton të shtoni veten te [[m:Global reminder bot/Exclusion|Global reminder bot/Exclusion]]. Ju faleminderit! [[Përdoruesi:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Përdoruesi diskutim:Leaderbot|diskutimet]]) 8 qershor 2025 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Policia Bashkiake (Bashkia Tiranë)]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2818675|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Policia Bashkiake (Bashkia Tiranë)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20korrik%202025,%2009:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 korrik 2025 11:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anila Basha]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2823918|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anila Basha]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20gusht%202025,%2011:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 gusht 2025 13:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Promenade des Anglais]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2824125|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Promenade des Anglais]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të panjohur bosh|Parametra të panjohur bosh]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë parametra të panjohur bosh. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: empty unknown parameters|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20gusht%202025,%2008:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 gusht 2025 10:54 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myslim Murrizi]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2825056|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myslim Murrizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20gusht%202025,%2007:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 gusht 2025 09:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Halit Valteri]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2826201|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Halit Valteri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20gusht%202025,%2009:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 gusht 2025 11:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dimal Basha]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2826702|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dimal Basha]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202025,%2016:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 gusht 2025 18:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sonila Meço]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2832835|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sonila Meço]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shtator%202025,%2020:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shtator 2025 22:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diella]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2834358|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diella]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shtator%202025,%2021:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shtator 2025 23:12 (CEST) == Krijo një faqe për Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zvicrës në Wikipedia Shqip == @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] Përshëndetje Lanceloth345! Kam një kërkesë për ty nëse mund të kontribosh për të dhe e vetmja kërkesë që kam pasi nuk dua të të kërkoj ndonjë gjë tjetër të krijosh. Të lutem a mund të krijosh në Wikipedia Shqip një artikull për Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zvicrës në këtë link: [[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zvicrës|https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Marrëdhëniet_mes_Shqipërisë_dhe_Zvicrës]] pasi ky artikull është i rëndësishëm për të informuar përdoruesit e Wikipedia Shqip, duke qënë se ka të bëjë me dy shtete që kanë marrëdhënie të ngushta me njëri tjetrin. Artikulli ekziston në Wikipedian Gjermane: https://de.m.wikipedia.org/wiki/Albanisch-schweizerische_Beziehungen por unë nuk mund t'a përkthej atë nga pasiguria se përkthyesit e internetit nuk i përkthejnë përpiktazi. Nëse ti mundesh, hidhi një sy artikullit rreth Marrëdhënieve mes Shqipërisë dhe Zvicrës dhe krijoje në Wikipedia Shqip, po të arrish. Unë kam krijuar rreth 40 artikuj për Marrëdhëniet mes Shqipërisë me shumë vende të ndryshme, dhe dëshiroj të krijoj edhe disa të tjera, por këtë artikull nga dyshimi dhe pasiguria për t'a krijuar, nuk mund t'a krijoj dot. Do të të falenderoj shumë nëse do t'a krijosh këtë artikull për nderin tim, dhe të vetmin që po të kërkoj t'a krijosh. Siç ekziston dhe artikulli për Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Zvicrës në Wikipedia Shqip: [[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Zvicrës|https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Marrëdhëniet_mes_Kosovës_dhe_Zvicrës]] do të doja të ishte edhe artikulli për Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zvicrës në Wikipedian e shqiptarëve dhe shqipfolësve. Faleminderit [[Përdoruesi:ErdKrasfe|ErdKrasfe]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdKrasfe|diskutimet]]) 1 tetor 2025 18:09 (CEST) :Faqja u krijua, mund ta editosh ose shtosh info me teper nese eshte e nevojshme. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 1 tetor 2025 19:49 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] Ok. Faleminderit për krijimin e faqes. Po të jetë e arsyeshme, mund të shtoj përmbajtje në vazhdim në faqe. Faleminderit [[Përdoruesi:ErdKrasfe|ErdKrasfe]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdKrasfe|diskutimet]]) 1 tetor 2025 21:30 (CEST) == Nuk mund të përdor "%20" tek një referencë për t'a bërë atë funksionale që të mos shfaqet gabim në artikull == @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] Përshëndetje Lanceloth345! Tek artikulli që kam krijuar sot Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Etiopisë: [[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Etiopisë|https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Marrëdhëniet_mes_Shqipërisë_dhe_Etiopisë]] , tek referenca 1, provova të shtoj "%20" mes hapësirave boshe në linkun e referencës, por referenca u shfaq sërish gabim në artikull, duke nxjerrë mesazhin: "<nowiki>{{cite web}}</nowiki>: Shiko vlerën e |url=". Unë e lashë pa vënë "%20" në linkun e referencës, duke e lënë referencën origjinale, në mënyrë që t'a rregullosh ti, pasi unë sërish nuk po arrij t'a rregulloj ndonjë referencë kur është me hapësira boshe në linqe. Të lutem më ndihmo t'i rregulloj referencat në këshi lloje rastesh, kur unë nuk arrij dot t'i rregulloj. Faleminderit [[Përdoruesi:ErdKrasfe|ErdKrasfe]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdKrasfe|diskutimet]]) 3 tetor 2025 07:52 (CEST) == Ka dhe një problem tek referenca 1 tek artikulli "Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kenias" == @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] Përshëndetje Lanceloth345! Ka gjithashtu një problem tek referenca 1 tek artikulli Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kenias: [[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kenias|https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Marrëdhëniet_mes_Shqipërisë_dhe_Kenias]] , pasi shfaqet mesazhi: "<nowiki>{{cite web}}</nowiki>: Te parametri |title= ndodhet simboli i padukshëm "line feed character" - Pozicioni: 45 njësi duke numëruar nga e majta". Nuk po di t'a rregulloj as këtë gabim në referencë. Të lutem rregulloje edhe këtë gabim në këtë referencë. Faleminderit [[Përdoruesi:ErdKrasfe|ErdKrasfe]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdKrasfe|diskutimet]]) 3 tetor 2025 08:28 (CEST) :Pershendetje %20 blen ary ku ka hapesira tek url prsh (Report of the 8th Annual Session.pdf → Report%20of%20the%208th%20Annual%20Session.pdf).<ref> {{Cite web [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 tetor 2025 14:32 (CEST) ::e rregullova linkun tek artikulli yt. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 tetor 2025 14:33 (CEST) :tek gabimi tek title, thjesht rishkruaje pa hapesira ekstra si titull ne raste te tjera, u rregullua dhe ajo. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 tetor 2025 16:43 (CEST) == Rregullo një referencë tek artikulli "Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zambias" == @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] Përshëndetje Lanceloth345! Të lutem a mund të rregullosh referencën 4 tek artikulli që kam krijuar sot: Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zambias: [[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Zambias|https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Marrëdhëniet_mes_Shqipërisë_dhe_Zambias]] Faleminderit [[Përdoruesi:ErdKrasfe|ErdKrasfe]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdKrasfe|diskutimet]]) 5 tetor 2025 09:36 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lori Hoxha]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2873879|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lori Hoxha]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202025,%2015:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2025 16:04 (CET) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erblin Osmani]]'' == Përshëndetje, Lanceloth345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2913113|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erblin Osmani]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20mars%202026,%2012:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2026 13:28 (CET) == Faqja DigitAlb == Faleminderit qe ke nderhyre! E kishin masakruar me budallalleqe pa lidhje. [[Përdoruesi:Endri14|Endri14]] ([[Përdoruesi diskutim:Endri14|diskutimet]]) 19 shtator 2026 02:55 (CEST) 6ebr8ahq0mngnylawsrj4doik4jcpl2 0 381703 3043545 2971609 2026-09-18T22:28:51Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Politikë e naftës]]; added [[Category:Politikë e naftës së papërpunuar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043545 wikitext text/x-wiki '''Petrovaluta''' (ose '''petrodollari''') është një fjalë që përdoret me tre kuptime të dallueshme, të cilat shpesh ngatërrohen: # Dollarë të paguar për vendet prodhuese të naftës (riciklimi i petrodollarit) - një term i shpikur në vitet 1970 që do të thotë tepricat tregtare të vendeve prodhuese të naftës.<ref>{{Cite web|title=Petrodollars: Definition, History, Uses|url=https://www.investopedia.com/terms/p/petrodollars.asp|access-date=2025-06-20|website=Investopedia|language=en}}</ref> # Valutat e vendeve prodhuese të naftës të cilat kanë tendencë të rriten në vlerë kundrejt valutave të tjera kur çmimi i naftës rritet (dhe të bien kur ai bie).<ref>{{Cite web|title=Petrodollar|url=https://www.thebalancemoney.com/what-is-a-petrodollar-3306358|access-date=2025-06-20|website=The Balance|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> # Çmimi i naftës në dollarë amerikanë: valutat e përdorura si njësi llogarie për të përcaktuar çmimin e naftës në tregun ndërkombëtar.<ref>{{Cite web|title=US dollars no longer a quote currency in Venezuela - Xinhua {{!}} English.news.cn|url=http://www.xinhuanet.com/english/2018-10/18/c_137540829.htm|access-date=2025-06-20|website=www.xinhuanet.com|archive-date=26 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026224226/http://www.xinhuanet.com/english/2018-10/18/c_137540829.htm|url-status=dead}}</ref> == Suficitet tregtare të prodhuesve të naftës == "Petrovaluta" ose (më shpesh) "petrodollarët" janë shkurtesa të njohura për të ardhurat nga eksportet e naftës, kryesisht nga anëtarët e OPEC-ut plus Rusia dhe Norvegjia. Sidomos gjatë periudhave të naftës historikisht të shtrenjtë, flukset financiare të lidhura me të mund të arrijnë një shkallë prej qindra miliarda ekuivalentësh të dollarëve amerikanë në vit - duke përfshirë një gamë të gjerë transaksionesh në një sërë monedhash, disa të lidhura me dollarin amerikan dhe disa jo. == Shiko edhe == * [[Nafta]] * [[Valuta]] == Referime == [[Kategoria:Tregu i këmbimit të huaj]] [[Kategoria:Ekonomi e naftës]] [[Kategoria:Politikë e naftës së papërpunuar]] [[Kategoria:Hegjemoni monetare]] ezsd9m2syn6fjuc4tv0fc6rsrj4tjq8 0 381758 3043666 3007350 2026-09-19T03:24:19Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043666 wikitext text/x-wiki {{Neutralitet i dyshimtë}}{{infobox person | name = Louis Boisgibault | image = Louis_Boisgibault_5.jpg | birth_date = {{DLM|30|06|1962}} | birth_place = [[Neuilly-sur-Seine]], Francë | nationality = [[Francezët|Franca]] | occupation = Drejtor akademik, profesor, autor | alma_mater = {{ubl| * Sorbonne Université * [[HEC Paris]] * The Wharton School * Université Paris-Dauphine (PSL)}} | known_for = Energji të ripërtritshme, klimë, qeverisje korporative | notable_works = ''Energy transition in Metropolises, Rural areas and Deserts'' }} '''Louis Boisgibault''' është një akademik, profesor, kërkues shkencor dhe autor i njohur francez<ref>{{Cite web|title=ORCID|url=https://orcid.org/0000-0003-3190-8233|website=orcid.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=Catalogue SUDOC|url=http://www.sudoc.abes.fr/cbs/xslt//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=158489977|website=www.sudoc.abes.fr}}</ref> me kontribut të rëndësishëm në fushën e tranzicionin energjetik në rajonin EMEA (Evropa, Lindja e Mesme dhe Afrika).<ref>{{Cite web|title=CV HAL : Louis BOISGIBAULT|url=https://cv.archives-ouvertes.fr/louis-boisgibault|website=cv.archives-ouvertes.fr}}</ref><ref>{{Cite web|title=Cérémonie de remise de don d'un livre scientifique de l'UVCI aux établissements universitaires de Côte d'Ivoire - Abidjan.net Photos|url=https://news.abidjan.net/photos/491042-ceremonie-de-remise-de-don-dun-livre-scientifique-de-luvci-aux-82038203etablissements-universitaires-de-cote-divoire|website=news.abidjan.net|language=fr|access-date=21 qershor 2025|archive-date=29 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240529171513/https://news.abidjan.net/photos/491042-ceremonie-de-remise-de-don-dun-livre-scientifique-de-luvci-aux-82038203etablissements-universitaires-de-cote-divoire|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 maj 2022|title=Louis Boisgibault & Fahad Al Kabbani; Arabnews fr|url=https://www.arabnews.fr/louis-boisgibault-fahad-al-kabbani-0|language=fr|access-date=21 qershor 2025|archive-date=4 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104072859/https://www.arabnews.fr/louis-boisgibault-fahad-al-kabbani-0|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 tetor 2021|title=La COP26 de Glasgow est-elle vouée à l'échec ?|url=https://www.lemondedelenergie.com/cop26-glasgow-echec/2021/10/26/|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|last=Daniel Fortin|date=28 qershor 2012|title=Plein soleil sur la planète|url=https://www.lesechos.fr/2012/06/plein-soleil-sur-la-planete-1094000|language=fr|via=Les Echos}}</ref><ref>{{Cite web|last=Isabel Marcos|date=28 shkurt 2020|title=Book review|url=https://www.energy-reporters.com/opinion/book-review-energy-transition-in-metropolises-rural-areas-and-deserts/|language=en|via=Energy Reporters}}</ref>Ai aktualisht shërben si këshilltar i Ministrit të Ekonomisë së Republikës së Kosovës dhe është anëtar i Këshillit Drejtues të International Business College - Mitrovica (IBC-M), një institucion i arsimit të lartë në veri të Kosovës. == Edukimi dhe Formimi Akademik == Boisgibault ka lindur në [[Neuilly-sur-Seine]]. Ai ka përfunduar studimet universitare në vitin 1984, duke u diplomuar me një [[Master|diplomë master]] në ekonomi dhe menaxhim nga Universiteti Paris-Dauphine. Në vitin 1990, ai përfundoi një diplomë MBA nga [[HEC Paris]] , me pjesëmarrje në një program shkëmbimi akademik në [[The Wharton School|Shkollën Wharton]] .<ref>{{Cite web|last=Maria Fagliano|date=13 shkurt 2020|title=Wharton Alumni Book Roundup|url=https://magazine.wharton.upenn.edu/tag/louis-boisgibault/|language=en|via=Wharton Magazine}}</ref><ref>{{Cite web|title=Louis Boisgibault W/ISA 90 Docteur de la Sorbonne avec mention !|url=https://www.whartonfrance.com/louis_boisgibault_w_isa_90_docteur_de_la_sorbonne_avec_mention|website=Wharton Club de France}}</ref> Formimi i tij akademik u kurorëzua në shtator të vitit 2016 me mbrojtjen me sukses të tezës së doktoraturës në gjeografi ekonomike në Universitetin e Sorbonës në degën [[Gjeografia|e gjeografisë]] .<ref>{{Cite web|title=Territoires et transition énergétique : l'exemple de la Métropole Européenne de Lille et du Pays de Fayence; les espoirs de Ouarzazate et de l'Union Économique et Monétaire Ouest-Africaine|url=https://www.theses.fr/158489977|website=www.theses.fr|access-date=21 qershor 2025|archive-date=25 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250425225711/https://theses.fr/158489977|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 shkurt 2017|title=En matière de transition énergétique, ce territoire du Var est vertueux|url=https://www.varmatin.com/technologie/en-matiere-de-transition-energetique-ce-territoire-du-var-est-vertueux-115086|website=Var-Matin}}</ref><ref>{{Cite web|date=22 mars 2017|title=Nucléaire : donner la parole aux territoires|url=https://www.latribune.fr/opinions/tribunes/nucleaire-donner-la-parole-aux-territoires-668811.html|website=La Tribune}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 janar 2017|title=UEMOA/Energies renouvelables : des chercheurs se mobilisent|url=http://lepointsur.com/uemoaenergies-renouvelable-chercheurs-se-mobilisent/|website=Le Point Sur}}</ref> == Karriera Profesionale dhe Akademike == Karriera profesionale e Dr. Boisgibault është karakterizuar nga një kombinim i fortë i përvojës në sektorin privat energjetik dhe angazhimit akademik. Fillimisht, ai ka punuar për tetë vite në BNP-Paribas, në degët e Parisit dhe Amsterdamit. Më pas, ai mbajti pozita drejtuese në Electricité de France dhe Engie Group në [[Parisi|Paris]] dhe [[Londra|Londër]], ku kontribuoi si drejtor ekzekutiv dhe anëtar bordi në zhvillimin e projekteve energjetike ndërkombëtare. Në vitin 2006, ai themeloi VALMERE,<ref>{{Cite web|date=28 qershor 2011|title=Louis Boisgibault, CEO Valmere, speaker at conference on solar energy in Mediterranean|url=https://www.sciencespo.fr/en/events/quel-avenir-pour-lenergie-solaire-dans-la-zone-mediterranee|via=SciencesPo Paris website}}</ref><ref>{{Cite web|title=Louis Boisgibault, CEO Valmere, interviewed on solar energy in Africa|url=https://www.youtube.com/watch?v=BjKYGdxqeN0|via=ITW channel Youtube}}</ref> një firmë këshilluese e specializuar në tranzicionin energjetik dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Paralelisht me aktivitetet në sektorin privat, Boisgibault filloi të kontribuonte në arsimin e lartë si lektor i ftuar dhe më vonë si profesor me kohë të pjesshme në institucione të ndryshme pasuniversitare.<ref>{{Cite web|title=HEC Paris Executive Education|url=https://china.exed.hec.edu/en/node/710|via=www.hec.edu|access-date=21 qershor 2025|archive-date=25 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250425225534/https://china.exed.hec.edu/en/node/710|url-status=dead}}</ref>. Në mars 2022, ai u emërua Drejtor i Zhvillimit dhe Bashkëpunimeve Ndërkombëtare dhe anëtar i stafit akademik me kohë të plotë në<ref>{{Cite web|title=Interview Dr Louis Boisgibault at the International Day 2022 of the North American Private University (NAU)|url=https://www.youtube.com/watch?v=0Hu2Gl7-uJY|via=Youtube}}</ref><ref>{{Cite web|last=Louis Pouillon|date=20 maj 2022|title=Tunisie : les enjeux de la transition énergétique; interview Louis Boisgibault, Professor at International School of Business, Sfax|url=https://www.arabnews.fr/node/243616/économie|language=fr|via=Arabnews}}</ref> në Universitetin Privat të Amerikës së Veriut<ref>{{Cite web|date=26 janar 2023|title=Special thanks to Louis Boisgibault for the new campus opening ceremony with the Ambassador of Canada (in French)|url=https://diwanfm.net/news/أخبار-صفاقس/Au-technopôle-de-Sfax,-Lorraine-Diguer,-ambassadrice-du-Canada-à-Tunis,-participe-à-l’inauguration-du-campus-de-l’Université-nord-américaine-privée|via=Diwan FM Radio website}}</ref> në Sfax, [[Tunizia|Tunizi]], ku, përveç angazhimeve akademike, u përball edhe me sfidat që lidhen me fenomenin e migrimit të paligjshëm.<ref>{{Cite web|date=15 shtator 2023|title=TV interview Dr Louis Boisgibault on illegal migration from Sfax to Lampedusa (in French)|url=https://m.youtube.com/watch?feature=shared&v=wk-do3nQ0so|via=BFM TV}}</ref> '''Angazhimi në Kosovë''' Në gusht 2024, Dr. Boisgibault iu bashkua Expertise France si ekspert ndërkombëtar pranë Ministrisë së Ekonomisë të Republikës së Kosovës, nën drejtimin e ministres, [[Artane Rizvanolli]], për të ofruar këshillim strategjik dhe ekspertizë në fushën e tranzicionin energjetik<ref>{{Cite web|date=26 shtator 2024|title=Interview Dr Louis Boisgibault by Expertise France on his role in Kosovo (in French)|url=https://www.youtube.com/watch?v=MOVL3uKUs_8|via=Youtube channel of Expertise France}}</ref> dhe zhvillimit të politikave të qëndrueshme.Në nëntor të po atij viti, ai u emërua për një mandat pesëvjeçar (2024–2029) në Këshillin Drejtues të International Business College – Mitrovica (IBC-M), duke sjellë në këtë institucion përvojën e tij të thelluar akademike dhe ekspertizën ndërkombëtare në fushën e energjisë dhe zhvillimit ekonomik.<ref>{{Cite web|date=8 dhjetor 2024|title=Announcement by Chairman|url=https://www.linkedin.com/posts/bedri-peci-63313769_the-special-pleasure-of-meeting-and-working-activity-7271135336511004672-NN8L?utm_source=share&utm_medium=member_desktop|via=Linkedin}}</ref><ref>{{Cite web|date=dhjetor 2024|title=IBCM Management Structure|url=https://www.ibcmitrovica.eu/about/management_structure/|via=IBCM's website|access-date=21 qershor 2025|archive-date=23 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250623050748/https://www.ibcmitrovica.eu/about/management_structure/|url-status=dead}}</ref> == Publikime == === Libra dhe kapituj libra === * Energy Transition in Metropolises, Rural Areas and Deserts. With Fahad Al Kabbani and foreword by Jean Girardon. Wiley, pp.&nbsp;246, 2020, Energy series, 9781786304995. * Transition énergétique dans les métropoles, la ruralité et le désert. Avec Dr Fahad Al Kabbani et préface de Prof. Dr. Jean Girardon. ISTE editions, pp.&nbsp;236, 2019, collection énergie, 9781784056025. * L'énergie solaire après Fukushima, la nouvelle. With foreword by Prof. Dr. Patrice Geoffron. Medicilline, pp.&nbsp;154, 2011, Clés de l'énergie, 9782915220377. * Energies. Géographie des mers et des océans, Sous la direction de Prof. Dr. Raymond Woessner. Atlande, 2014, 9782350302751. * Carbon Constraint in the Mediterranean: Differentiated Impacts and Policies for Carbon Reduction in the Euro-Mediterranean Region, Report IPEMED, with Morgan Mozas, 54p, September 2012 * Etre executive director à Londres. Avec HEC Alumni. Témoignage dans le livre collectif : 100+ témoignages sur la gouvernance d'entreprise. Plus de 100 diplômés HEC de tous horizons partagent leur expérience des conseils d'administration., Les Ozalids d'Humensis, 2020, 978-2380210101. === Punime konferencash === * Ndryshimi i klimës në Afrikë nënsaharienne, de la vulnérabilité à l'adaptimi. Avec Prof Dr. Pauline Dibi-Anoh. Douzièmes Journées Géographiques de Côte d'Ivoire (JGCI - 2020), Association des géographes de Côte d'Ivoire (AGCI), Shkurt 2020, Grand-Bassam, Bregu i Fildishtë. * Les énergies renouvelables, l'expérience du Pays de Fayence. Fête de la Science, Ministère de l'Enseignement supérieur, de la Recherche et de l'Inovation, tetor 2018, Saint-Raphaël, Francë. * Si mund të përfitojë BE-ja nga marrëveshja COP 21? Avec Prof Dr. Catalin N. Lungu. Konferencë ndërkombëtare mbi performancën energjetike të ndërtesave, Fakulteti i inxhinierisë së shërbimeve të ndërtimit (FII - UTCB), qershor 2016, Bukuresht, Rumani. fq.&nbsp;3. * Vizioni i ardhshëm i tranzicionit énergétique dans les territoires. Réussir la transition énergétique, quelles dynamiques de changement. , UFR Géographie et aménagement Lille, janar 2015, UFR Géographie et aménagement Lille, Francë. fq.&nbsp;610. * Objektivat e COP21: drejt një tranzicioni të përbashkët energjetik në Mesdhe ?. COP21, IPEMED, nëntor 2015, Le Bourget, Francë. * Au-delà des discours et des intentions, koment dynamiser le cadre réglementaire et institucionnel pour développer les énergies renouvelables dans l'UEMOA ? : Le Maroc peut-il servir d'exemple à l'UEMOA pour la bonne territorialization de l'énergie solaire ?. Forumi i Fuqisë së Afrikës 2014, Konferencat I, Qershor 2014, Dakar, Senegal. * La croissance verte, quels défis pour les pays de l'UEMOA ?. Forum du quarantenaire, BOAD, nëntor 2013, Lome, Togo. fq. 9. * Poster, Industrializimi i fshatit në Francën Jugore me anë të energjisë diellore: Si mund ta dinamizojë tranzicioni energjetik një territor?. Konferenca Vjetore e Kërkimit - 2014 (ARC'14), Nëntor 2014, Doha, Emiratet e Bashkuara Arabe. Fondacioni i Katarit, Energjia dhe Mjedisi (EEPP0277), f.Ref. 10.5339/qfarc.2014, 2014, Procedurat vëllimi 1. == Referime == ORCID. ORCID. Retrieved from <nowiki>https://orcid.org</nowiki> · Catalogue SUDOC. Système Universitaire de Documentation. Retrieved from <nowiki>https://www.sudoc.abes.fr</nowiki> · CV HAL: Louis Boisgibault. HAL Open Science. Retrieved from <nowiki>https://cv.archives-ouvertes.fr</nowiki> · Cérémonie de remise de don d’un livre scientifique de l’UVCI aux établissements universitaires de Côte d’Ivoire. Abidjan.net. (in French). Retrieved from <nowiki>https://news.abidjan.net</nowiki> · La COP26 de Glasgow est-elle vouée à l’échec ? (2021, October 26). (in French). · Fortin, D. (2012, June 28). Plein soleil sur la planète. Les Échos. (in French). · Marcos, I. (2020, February 28). Book review. Energy Reporters. · Liste des élèves ayant obtenu en 1990 le diplôme de l’Institut supérieur des affaires. · Fagliano, M. (2020, February 13). Wharton Alumni Book Roundup. Wharton Magazine. · Louis Boisgibault W/ISA 90 Docteur de la Sorbonne avec mention !. Wharton Club de France. · Territoires et transition énergétique : l’exemple de la Métropole Européenne de Lille et du Pays de Fayence; les espoirs de Ouarzazate et de l’Union Économique et Monétaire Ouest-Africaine. Retrieved from <nowiki>https://www.theses.fr</nowiki> · En matière de transition énergétique, ce territoire du Var est vertueux. (2017, February 16). Var-Matin. · Nucléaire : donner la parole aux territoires. (2017, March 22). La Tribune. · UEMOA / Énergies renouvelables : des chercheurs se mobilisent. (2017, January 16). Le Point Sur. · Nomination. (2002, February 20). Les Échos. · Louis Boisgibault, CEO Valmere, speaker at conference on solar energy in Mediterranean. (2011, June 28). Sciences Po Paris. · Louis Boisgibault, CEO Valmere, interviewed on solar energy in Africa. ITW Channel [YouTube]. · HEC Paris Executive Education. HEC Paris. Retrieved from <nowiki>https://www.hec.edu</nowiki> · Interview Dr Louis Boisgibault at the International Day 2022 of the North American Private University (NAU). YouTube. · Pouillon, L. (2022, May 20). Tunisie : les enjeux de la transition énergétique; interview Louis Boisgibault, Professor at International School of Business, Sfax. Arabnews.fr. (in French). · Special thanks to Louis Boisgibault for the new campus opening ceremony with the Ambassador of Canada. (2023, January 26). Diwan FM Radio. (in French). · TV interview Dr Louis Boisgibault on illegal migration from Sfax to Lampedusa. (2023, September 15). BFM TV. (in French). · Interview Dr Louis Boisgibault by Expertise France on his role in Kosovo. (2024, September 26). YouTube – Expertise France. (in French). · Announcement by Chairman. (2024, December 8). LinkedIn. · IBCM Management Structure. (2024, December). International Business College Mitrovica. Retrieved from <nowiki>https://www.ibcm.org</nowiki> {{Reflist}} [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Ekonomistë francezë]] [[Kategoria:Njerëz të lidhur me klimë]] [[Kategoria:Njerëz të lidhur me energjinë e rinovueshme]] 3jwdr5rf75nzaoyyt6c9yhboefyl8bv 1 383353 3043667 3007351 2026-09-19T03:24:20Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043667 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Louis Boisgibault]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818516 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250623050748/https://www.ibcmitrovica.eu/about/management_structure/ për lidhjen https://www.ibcmitrovica.eu/about/management_structure/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 korrik 2025 20:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Louis Boisgibault]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2904427 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250425225711/https://theses.fr/158489977 për lidhjen https://www.theses.fr/158489977. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 shkurt 2026 20:23 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Louis Boisgibault]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2996853 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240529171513/https://news.abidjan.net/photos/491042-ceremonie-de-remise-de-don-dun-livre-scientifique-de-luvci-aux-82038203etablissements-universitaires-de-cote-divoire për lidhjen https://news.abidjan.net/photos/491042-ceremonie-de-remise-de-don-dun-livre-scientifique-de-luvci-aux-82038203etablissements-universitaires-de-cote-divoire. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 qershor 2026 19:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Louis Boisgibault]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3007350 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250425225534/https://china.exed.hec.edu/en/node/710 për lidhjen https://china.exed.hec.edu/en/node/710. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 korrik 2026 00:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Louis Boisgibault]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043666 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211104072859/https://www.arabnews.fr/louis-boisgibault-fahad-al-kabbani-0 për lidhjen https://www.arabnews.fr/louis-boisgibault-fahad-al-kabbani-0. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 05:24 (CEST) dip5xk7imv12vap5388513rd2vpa4ee 0 386405 3043696 2938454 2026-09-19T04:32:35Z Sadsadas 51943 /* */ 3043696 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Maldini Kacurri | image = | caption = | fullname = Maldini Kacurri<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/4243590|title=2024/25 Updated Premier League squad lists|date=7 shkurt 2025|access-date=25 mars 2025|website=Premier League|language=en}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|4|10|2005|df=y}} | birth_place = [[Luisham, Londër]], Angli | height = 1.89 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] | clubnumber = 2 | youthyears1 = 201x–2022 | youthclubs1 = [[Fulham F.C.|Fulham]] | youthyears2 = 2022–2024 | youthclubs2 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | years1 = 2024–2026 | clubs1 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | caps1 = 0 | goals1 = 0 | years2 = 2025 | clubs2 = → [[Bromley F.C.|Bromley]] (huazim) | caps2 = 3 | goals2 = 0 | years3 = 2025–2026 | clubs3 = → [[Morecambe F.C.|Morecambe]] (huazim) | caps3 = 18 | goals3 = 1 | years4 = 2026– | clubs4 = [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] | caps4 = 16 | goals4 = 1 | nationalyears1 = 2021 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|Shqipëria U17]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2023– | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2025– | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 0 | club-update = 17:10, 6 maj 2026 (UTC) | nationalteam-update = 21:17, 5 shtator 2025 (UTC) }} '''Maldini Kacurri''' (i lindur më 4 tetor 2005) është një [[futbolli]]st profesionist shqiptar i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin anglez [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] dhe [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. ==Jeta e hershme== Kacurri lindi në Luisham të Londrës më 4 tetor 2005 nga një familje shqiptare nga [[Lezha]] që ka emigruar në Angli.<ref name="debutants AFC"/><ref>{{cite web|url=https://www.vavel.com/en/football/2024/10/29/arsenal/1202296-behind-the-rising-star-maldini-kacurri.html|title=Behind the rising star: Maldini Kacurri|author=Dayeem Choudhary|date=29 tetor 2024|website=vavel.com|language=en|access-date=30 nëntor 2024}}</ref> Babai i tij i vuri emrin Maldini në nder të mbrojtësit legjendar [[Paolo Maldini]]. Familja e tij është e besimit katolik. ==Karriera me klube== Kacurri hodhi hapat e parë në futboll duke u bërë pjesë e akademisë së [[Fulham F.C. l|Fulhamit]], kurse në vitin 2022 i'u bashkua akademisë së Arsenalit.<ref name="training 2022">{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/maldini-kacurri-arsenal-training-psv-25309470|title=Who is Maldini Kacurri? 17-year-old spotted in Arsenal training ahead of PSV Europa League clash|author=Lewis Pangratiou|date=20 tetor 2022|website=football.london|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Ai ishte titullar i rregullt me ekipin nën-21 në Premier Ligën 2.<ref name="TOT v ARS 2024">{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/players/who-ayden-heaven-maldini-kacurri-29939958|title=Who are Ayden Heaven, Maldini Kacurri and Ismeal Kabia? Arsenal wonderkids on bench vs Tottenham|author=Liam Wood|date=15 shtator 2024|website=football.london|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Kacurri filloi të stërvitej me ekipin e parë gjatë sezonit 2022–23.<ref name="training 2022"/> Ai firmosi kontratën e parë si profesionist më 4 korrik 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/seven-academy-players-sign-professional-contracts|title=Seven academy players sign professional contracts|date=4 korrik 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=26 shtator 2024}}</ref> Më 15 shtator, ai u përfshi në ekip për ndeshjen kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenhamit]] në kampionat.<ref name="TOT v ARS 2024"/><ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/match/115865|title=Spurs v Arsenal, 2024/25 {{pipe}} Premier League|date=15 shtator 2024|publisher=Premier League|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Dhjetë ditë më pas, Kacurri bëri debutimin e tij si profesionist në fitoren 5–1 kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]], duke zëvëndësuar italianin [[Riccardo Calafiori]] në pjesën e dytë.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/fixture/arsenal/2024-Sep-25/arsenal-bolton-wanderers-match-report|title=Report: Arsenal 5–1 Bolton Wanderers|author=Stephen Wright|date=25 shtator 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.efl.com/match-centre/g2484355|title=Arsenal vs Bolton Wanderers|date=25 shtator 2024|publisher=English Football League|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Ai u bë shqiptari i parë që luan me Arsenalin.<ref name="debutants AFC">{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/stats-and-records-around-our-latest-debutants|title=The stats and records around our latest debutants|author=Josh James|date=26 shtator 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=26 shtator 2024}}</ref> Më 3 shkurt 2025, Kacurri u dërgua në huazim te [[Bromley F.C.|Bromley]] në Ligën e Dytë deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.bromleyfc.co.uk/news/first-team/maldini-kacurri-joins-on-loan-from-arsenal/|title=Maldini Kacurri joins on loan from Arsenal|website=bromleyfc.co.uk|publisher=Bromley F.C.|language=en|date=3 shkurt 2025|accessdate=3 shkurt 2025}}</ref> Më 17 shtator 2025, Kacurri u huazua te [[Morecambe F.C.|Morecambe]] në Ligën e Pestë Angleze deri në fund të sezonit 2025–26.<ref>{{cite news|title=Zyrtare/ Silvinjo e bëri titullar në Kombëtare, futbollisti huazohet te gjysmëprofesionistët në kategorinë e pestë|url=https://www.panorama.com.al/sport/zyrtare-silvinjo-e-beri-titullar-ne-kombetare-futbollisti-huazohet-te-gjysmeprofesionistet-ne-kategorine-e-peste/|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=17 shtator 2025|access-date=17 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.morecambefc.com/news/2025/september/17/maldini-kacurri-signs-on-loan/|title=Maldini Kacurri signs on loan|website=morecambefc.com|publisher=Morecambe F.C.|language=en|date=17 shtator 2025|accessdate=17 shtator 2025}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Në qershor 2021, Kacurri u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|kombëtaren shqiptare nën-17]] për dy ndeshjet miqësore kundër Rusisë dhe Sllovenisë, duke u aktivizuar si zëvëndësues në të dyja. Më 14 qershor 2023, ai debutoi me ekipin nën-19 duke luajtur 28 minuta si zëvëndësues në ndeshjen miqësore të fituar 1–0 kundër [[Përfaqësuesja kosovare nën-19 e futbollit|Kosovës]]. Në shtator 2025, Kacurri u thirr në ekipin e parë nga trajneri [[Sylvinho]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltarit]], duke zëvëndësuar [[Adrian Bajrami]]n i cili kishte vendosur të përfaqsonte [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrën]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazetatema.net/sport/ndryshime-ne-listen-e-kombetares-largohen-a-bajrami-dhe-muci-ftohen-kacurr-i515471|title=Ndryshime në listën e Kombëtares: Largohen A. Bajrami dhe Muçi, ftohen Kacurri, Çokaj dhe Shpendi|publisher=Gazeta Tema|language=sq|date=1 shtator 2025|access-date=10 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua 90 minuta si titullar në një fitore minimale 1–0. ==Profili i lojtarit== Kacurri është një qëndër-mbrojtës shtatëlartë dhe fizik, i cili dallohet për forcën e tij dhe aftësinë në duelet ajërore. ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|18 prill 2025}}<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/maldini-kacurri/858121/|title=Maldini Kacurri|publisher=Soccerway|language=en|access-date=10 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/maldini-kacurri/|title=Maldini Kacurri|publisher=World Football|language=en|access-date=10 shtator 2025}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|[[FA Cup]] !colspan="2"|[[EFL Cup]] !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Arsenal F.C. Under-21s and Academy|Arsenal U21]] |2022–23 |colspan="3"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1{{efn|name=EFLT|Ndeshje në [[EFL Trophy]]}}||0||1||0 |- |2024–25 |colspan="3"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2{{efn|name=EFLT}}||0||2||0 |- !colspan="2"|Total !colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0||3||0 |- |[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |[[2024–25 Arsenal F.C. season|2024–25]] |[[Premier League]] |0||0||0||0||1||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[Bromley F.C.|Bromley]] (huazim) |[[2024–25 Bromley F.C. season|2024–25]] |[[EFL League Two|League Two]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !3!!0!!0!!0!!1!!0!!0!!0!!3!!0!!7!!0 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{Updated|4 shtator 2025}}<ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/de/player/100808/Maldini_Kacurri.html|title=Maldini Kacurri|publisher=National Football Teams|language=de|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=29 tetor 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar||Viti||Ndsh||Gola |- |rowspan="1"|[[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] |2025||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej||1||0 |} == Referime == {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== [[Kategoria:Lindje 2005]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Lezha]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në Arsenal F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Bromley F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Morecambe F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në EFL League Two]] 5nbf2aetxz98tmwnxhtpnc5t37gbq2t 3043700 3043696 2026-09-19T04:36:13Z Sadsadas 51943 /* Karriera me klube */ 3043700 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Maldini Kacurri | image = | caption = | fullname = Maldini Kacurri<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/4243590|title=2024/25 Updated Premier League squad lists|date=7 shkurt 2025|access-date=25 mars 2025|website=Premier League|language=en}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|4|10|2005|df=y}} | birth_place = [[Luisham, Londër]], Angli | height = 1.89 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] | clubnumber = 2 | youthyears1 = 201x–2022 | youthclubs1 = [[Fulham F.C.|Fulham]] | youthyears2 = 2022–2024 | youthclubs2 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | years1 = 2024–2026 | clubs1 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | caps1 = 0 | goals1 = 0 | years2 = 2025 | clubs2 = → [[Bromley F.C.|Bromley]] (huazim) | caps2 = 3 | goals2 = 0 | years3 = 2025–2026 | clubs3 = → [[Morecambe F.C.|Morecambe]] (huazim) | caps3 = 18 | goals3 = 1 | years4 = 2026– | clubs4 = [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] | caps4 = 16 | goals4 = 1 | nationalyears1 = 2021 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|Shqipëria U17]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2023– | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2025– | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 0 | club-update = 17:10, 6 maj 2026 (UTC) | nationalteam-update = 21:17, 5 shtator 2025 (UTC) }} '''Maldini Kacurri''' (i lindur më 4 tetor 2005) është një [[futbolli]]st profesionist shqiptar i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin anglez [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] dhe [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. ==Jeta e hershme== Kacurri lindi në Luisham të Londrës më 4 tetor 2005 nga një familje shqiptare nga [[Lezha]] që ka emigruar në Angli.<ref name="debutants AFC"/><ref>{{cite web|url=https://www.vavel.com/en/football/2024/10/29/arsenal/1202296-behind-the-rising-star-maldini-kacurri.html|title=Behind the rising star: Maldini Kacurri|author=Dayeem Choudhary|date=29 tetor 2024|website=vavel.com|language=en|access-date=30 nëntor 2024}}</ref> Babai i tij i vuri emrin Maldini në nder të mbrojtësit legjendar [[Paolo Maldini]]. Familja e tij është e besimit katolik. ==Karriera me klube== ===Arsenal=== ====2022–2024: Vitet e para dhe debutimi me ekipin e parë==== Kacurri hodhi hapat e parë në futboll duke u bërë pjesë e akademisë së [[Fulham F.C. l|Fulhamit]], kurse në vitin 2022 i'u bashkua akademisë së Arsenalit.<ref name="training 2022">{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/maldini-kacurri-arsenal-training-psv-25309470|title=Who is Maldini Kacurri? 17-year-old spotted in Arsenal training ahead of PSV Europa League clash|author=Lewis Pangratiou|date=20 tetor 2022|website=football.london|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Ai ishte titullar i rregullt me ekipin nën-21 në Premier Ligën 2.<ref name="TOT v ARS 2024">{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/players/who-ayden-heaven-maldini-kacurri-29939958|title=Who are Ayden Heaven, Maldini Kacurri and Ismeal Kabia? Arsenal wonderkids on bench vs Tottenham|author=Liam Wood|date=15 shtator 2024|website=football.london|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Kacurri filloi të stërvitej me ekipin e parë gjatë sezonit 2022–23.<ref name="training 2022"/> Ai firmosi kontratën e parë si profesionist më 4 korrik 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/seven-academy-players-sign-professional-contracts|title=Seven academy players sign professional contracts|date=4 korrik 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=26 shtator 2024}}</ref> Më 15 shtator, ai u përfshi në ekip për ndeshjen kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenhamit]] në kampionat.<ref name="TOT v ARS 2024"/><ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/match/115865|title=Spurs v Arsenal, 2024/25 {{pipe}} Premier League|date=15 shtator 2024|publisher=Premier League|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Dhjetë ditë më pas, Kacurri bëri debutimin e tij si profesionist në fitoren 5–1 kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]], duke zëvëndësuar italianin [[Riccardo Calafiori]] në pjesën e dytë.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/fixture/arsenal/2024-Sep-25/arsenal-bolton-wanderers-match-report|title=Report: Arsenal 5–1 Bolton Wanderers|author=Stephen Wright|date=25 shtator 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.efl.com/match-centre/g2484355|title=Arsenal vs Bolton Wanderers|date=25 shtator 2024|publisher=English Football League|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Ai u bë shqiptari i parë që luan me Arsenalin.<ref name="debutants AFC">{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/stats-and-records-around-our-latest-debutants|title=The stats and records around our latest debutants|author=Josh James|date=26 shtator 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=26 shtator 2024}}</ref> ====2025–2026: Huazimet në ligat e ulta==== Më 3 shkurt 2025, Kacurri u dërgua në huazim te [[Bromley F.C.|Bromley]] në Ligën e Dytë deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.bromleyfc.co.uk/news/first-team/maldini-kacurri-joins-on-loan-from-arsenal/|title=Maldini Kacurri joins on loan from Arsenal|website=bromleyfc.co.uk|publisher=Bromley F.C.|language=en|date=3 shkurt 2025|accessdate=3 shkurt 2025}}</ref> Më 17 shtator 2025, Kacurri u huazua te [[Morecambe F.C.|Morecambe]] në Ligën e Pestë Angleze deri në fund të sezonit 2025–26.<ref>{{cite news|title=Zyrtare/ Silvinjo e bëri titullar në Kombëtare, futbollisti huazohet te gjysmëprofesionistët në kategorinë e pestë|url=https://www.panorama.com.al/sport/zyrtare-silvinjo-e-beri-titullar-ne-kombetare-futbollisti-huazohet-te-gjysmeprofesionistet-ne-kategorine-e-peste/|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=17 shtator 2025|access-date=17 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.morecambefc.com/news/2025/september/17/maldini-kacurri-signs-on-loan/|title=Maldini Kacurri signs on loan|website=morecambefc.com|publisher=Morecambe F.C.|language=en|date=17 shtator 2025|accessdate=17 shtator 2025}}</ref> ===Grimsby Town=== Më 30 janar 2026, Kacurri i'u bashkua klubit të kategorisë së katërt angleze, [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]], në një marrëveshje deri në qershor 2027.<ref>{{cite web|url=https://gtfc.co.uk/mariners-secure-maldini-kacurri-on-permanent-deal/|title=Mariners Secure Maldini Kacurri on Permanent Deal|publisher=Grimsby Town F.C.|language=en|date=30 janar 2026|accessdate=30 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.arsenal.com/news/maldini-kacurri-joins-grimsby-town|title=Maldini Kacurri joins Grimsby Town|publisher=Arsenal F.C.|language=en|date=30 janar 2026|access-date=30 janar 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Në qershor 2021, Kacurri u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|kombëtaren shqiptare nën-17]] për dy ndeshjet miqësore kundër Rusisë dhe Sllovenisë, duke u aktivizuar si zëvëndësues në të dyja. Më 14 qershor 2023, ai debutoi me ekipin nën-19 duke luajtur 28 minuta si zëvëndësues në ndeshjen miqësore të fituar 1–0 kundër [[Përfaqësuesja kosovare nën-19 e futbollit|Kosovës]]. Në shtator 2025, Kacurri u thirr në ekipin e parë nga trajneri [[Sylvinho]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltarit]], duke zëvëndësuar [[Adrian Bajrami]]n i cili kishte vendosur të përfaqsonte [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrën]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazetatema.net/sport/ndryshime-ne-listen-e-kombetares-largohen-a-bajrami-dhe-muci-ftohen-kacurr-i515471|title=Ndryshime në listën e Kombëtares: Largohen A. Bajrami dhe Muçi, ftohen Kacurri, Çokaj dhe Shpendi|publisher=Gazeta Tema|language=sq|date=1 shtator 2025|access-date=10 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua 90 minuta si titullar në një fitore minimale 1–0. ==Profili i lojtarit== Kacurri është një qëndër-mbrojtës shtatëlartë dhe fizik, i cili dallohet për forcën e tij dhe aftësinë në duelet ajërore. ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|18 prill 2025}}<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/maldini-kacurri/858121/|title=Maldini Kacurri|publisher=Soccerway|language=en|access-date=10 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/maldini-kacurri/|title=Maldini Kacurri|publisher=World Football|language=en|access-date=10 shtator 2025}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|[[FA Cup]] !colspan="2"|[[EFL Cup]] !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Arsenal F.C. Under-21s and Academy|Arsenal U21]] |2022–23 |colspan="3"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1{{efn|name=EFLT|Ndeshje në [[EFL Trophy]]}}||0||1||0 |- |2024–25 |colspan="3"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2{{efn|name=EFLT}}||0||2||0 |- !colspan="2"|Total !colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0||3||0 |- |[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |[[2024–25 Arsenal F.C. season|2024–25]] |[[Premier League]] |0||0||0||0||1||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[Bromley F.C.|Bromley]] (huazim) |[[2024–25 Bromley F.C. season|2024–25]] |[[EFL League Two|League Two]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !3!!0!!0!!0!!1!!0!!0!!0!!3!!0!!7!!0 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{Updated|4 shtator 2025}}<ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/de/player/100808/Maldini_Kacurri.html|title=Maldini Kacurri|publisher=National Football Teams|language=de|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=29 tetor 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar||Viti||Ndsh||Gola |- |rowspan="1"|[[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] |2025||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej||1||0 |} == Referime == {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== [[Kategoria:Lindje 2005]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Lezha]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në Arsenal F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Bromley F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Morecambe F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në EFL League Two]] rvb30q6pvouitmlv2i44t0wqscvbgsd 3043701 3043700 2026-09-19T04:36:48Z Sadsadas 51943 /* Profili i lojtarit */ 3043701 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Maldini Kacurri | image = | caption = | fullname = Maldini Kacurri<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/4243590|title=2024/25 Updated Premier League squad lists|date=7 shkurt 2025|access-date=25 mars 2025|website=Premier League|language=en}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|4|10|2005|df=y}} | birth_place = [[Luisham, Londër]], Angli | height = 1.89 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] | clubnumber = 2 | youthyears1 = 201x–2022 | youthclubs1 = [[Fulham F.C.|Fulham]] | youthyears2 = 2022–2024 | youthclubs2 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | years1 = 2024–2026 | clubs1 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | caps1 = 0 | goals1 = 0 | years2 = 2025 | clubs2 = → [[Bromley F.C.|Bromley]] (huazim) | caps2 = 3 | goals2 = 0 | years3 = 2025–2026 | clubs3 = → [[Morecambe F.C.|Morecambe]] (huazim) | caps3 = 18 | goals3 = 1 | years4 = 2026– | clubs4 = [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] | caps4 = 16 | goals4 = 1 | nationalyears1 = 2021 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|Shqipëria U17]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2023– | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2025– | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 0 | club-update = 17:10, 6 maj 2026 (UTC) | nationalteam-update = 21:17, 5 shtator 2025 (UTC) }} '''Maldini Kacurri''' (i lindur më 4 tetor 2005) është një [[futbolli]]st profesionist shqiptar i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin anglez [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] dhe [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. ==Jeta e hershme== Kacurri lindi në Luisham të Londrës më 4 tetor 2005 nga një familje shqiptare nga [[Lezha]] që ka emigruar në Angli.<ref name="debutants AFC"/><ref>{{cite web|url=https://www.vavel.com/en/football/2024/10/29/arsenal/1202296-behind-the-rising-star-maldini-kacurri.html|title=Behind the rising star: Maldini Kacurri|author=Dayeem Choudhary|date=29 tetor 2024|website=vavel.com|language=en|access-date=30 nëntor 2024}}</ref> Babai i tij i vuri emrin Maldini në nder të mbrojtësit legjendar [[Paolo Maldini]]. Familja e tij është e besimit katolik. ==Karriera me klube== ===Arsenal=== ====2022–2024: Vitet e para dhe debutimi me ekipin e parë==== Kacurri hodhi hapat e parë në futboll duke u bërë pjesë e akademisë së [[Fulham F.C. l|Fulhamit]], kurse në vitin 2022 i'u bashkua akademisë së Arsenalit.<ref name="training 2022">{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/maldini-kacurri-arsenal-training-psv-25309470|title=Who is Maldini Kacurri? 17-year-old spotted in Arsenal training ahead of PSV Europa League clash|author=Lewis Pangratiou|date=20 tetor 2022|website=football.london|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Ai ishte titullar i rregullt me ekipin nën-21 në Premier Ligën 2.<ref name="TOT v ARS 2024">{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/players/who-ayden-heaven-maldini-kacurri-29939958|title=Who are Ayden Heaven, Maldini Kacurri and Ismeal Kabia? Arsenal wonderkids on bench vs Tottenham|author=Liam Wood|date=15 shtator 2024|website=football.london|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Kacurri filloi të stërvitej me ekipin e parë gjatë sezonit 2022–23.<ref name="training 2022"/> Ai firmosi kontratën e parë si profesionist më 4 korrik 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/seven-academy-players-sign-professional-contracts|title=Seven academy players sign professional contracts|date=4 korrik 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=26 shtator 2024}}</ref> Më 15 shtator, ai u përfshi në ekip për ndeshjen kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenhamit]] në kampionat.<ref name="TOT v ARS 2024"/><ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/match/115865|title=Spurs v Arsenal, 2024/25 {{pipe}} Premier League|date=15 shtator 2024|publisher=Premier League|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Dhjetë ditë më pas, Kacurri bëri debutimin e tij si profesionist në fitoren 5–1 kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]], duke zëvëndësuar italianin [[Riccardo Calafiori]] në pjesën e dytë.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/fixture/arsenal/2024-Sep-25/arsenal-bolton-wanderers-match-report|title=Report: Arsenal 5–1 Bolton Wanderers|author=Stephen Wright|date=25 shtator 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.efl.com/match-centre/g2484355|title=Arsenal vs Bolton Wanderers|date=25 shtator 2024|publisher=English Football League|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Ai u bë shqiptari i parë që luan me Arsenalin.<ref name="debutants AFC">{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/stats-and-records-around-our-latest-debutants|title=The stats and records around our latest debutants|author=Josh James|date=26 shtator 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=26 shtator 2024}}</ref> ====2025–2026: Huazimet në ligat e ulta==== Më 3 shkurt 2025, Kacurri u dërgua në huazim te [[Bromley F.C.|Bromley]] në Ligën e Dytë deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.bromleyfc.co.uk/news/first-team/maldini-kacurri-joins-on-loan-from-arsenal/|title=Maldini Kacurri joins on loan from Arsenal|website=bromleyfc.co.uk|publisher=Bromley F.C.|language=en|date=3 shkurt 2025|accessdate=3 shkurt 2025}}</ref> Më 17 shtator 2025, Kacurri u huazua te [[Morecambe F.C.|Morecambe]] në Ligën e Pestë Angleze deri në fund të sezonit 2025–26.<ref>{{cite news|title=Zyrtare/ Silvinjo e bëri titullar në Kombëtare, futbollisti huazohet te gjysmëprofesionistët në kategorinë e pestë|url=https://www.panorama.com.al/sport/zyrtare-silvinjo-e-beri-titullar-ne-kombetare-futbollisti-huazohet-te-gjysmeprofesionistet-ne-kategorine-e-peste/|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=17 shtator 2025|access-date=17 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.morecambefc.com/news/2025/september/17/maldini-kacurri-signs-on-loan/|title=Maldini Kacurri signs on loan|website=morecambefc.com|publisher=Morecambe F.C.|language=en|date=17 shtator 2025|accessdate=17 shtator 2025}}</ref> ===Grimsby Town=== Më 30 janar 2026, Kacurri i'u bashkua klubit të kategorisë së katërt angleze, [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]], në një marrëveshje deri në qershor 2027.<ref>{{cite web|url=https://gtfc.co.uk/mariners-secure-maldini-kacurri-on-permanent-deal/|title=Mariners Secure Maldini Kacurri on Permanent Deal|publisher=Grimsby Town F.C.|language=en|date=30 janar 2026|accessdate=30 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.arsenal.com/news/maldini-kacurri-joins-grimsby-town|title=Maldini Kacurri joins Grimsby Town|publisher=Arsenal F.C.|language=en|date=30 janar 2026|access-date=30 janar 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Në qershor 2021, Kacurri u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|kombëtaren shqiptare nën-17]] për dy ndeshjet miqësore kundër Rusisë dhe Sllovenisë, duke u aktivizuar si zëvëndësues në të dyja. Më 14 qershor 2023, ai debutoi me ekipin nën-19 duke luajtur 28 minuta si zëvëndësues në ndeshjen miqësore të fituar 1–0 kundër [[Përfaqësuesja kosovare nën-19 e futbollit|Kosovës]]. Në shtator 2025, Kacurri u thirr në ekipin e parë nga trajneri [[Sylvinho]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltarit]], duke zëvëndësuar [[Adrian Bajrami]]n i cili kishte vendosur të përfaqsonte [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrën]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazetatema.net/sport/ndryshime-ne-listen-e-kombetares-largohen-a-bajrami-dhe-muci-ftohen-kacurr-i515471|title=Ndryshime në listën e Kombëtares: Largohen A. Bajrami dhe Muçi, ftohen Kacurri, Çokaj dhe Shpendi|publisher=Gazeta Tema|language=sq|date=1 shtator 2025|access-date=10 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua 90 minuta si titullar në një fitore minimale 1–0. ==Profili i lojtarit== Kacurri është një qëndër-mbrojtës shtatëlartë dhe fizik, i cili dallohet për forcën e tij dhe aftësinë në duelet ajërore.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenalinsider.com/features/everything-you-need-to-know-about-arsenal-wonderkid-maldini-kacurri-including-age-height-and-stats/|title=Everything you need to know about Arsenal wonderkid Maldini Kacurri including age, height and stats|website=Arsenal Insider|language=en|date=16 shtator 2024}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|18 prill 2025}}<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/maldini-kacurri/858121/|title=Maldini Kacurri|publisher=Soccerway|language=en|access-date=10 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/maldini-kacurri/|title=Maldini Kacurri|publisher=World Football|language=en|access-date=10 shtator 2025}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|[[FA Cup]] !colspan="2"|[[EFL Cup]] !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Arsenal F.C. Under-21s and Academy|Arsenal U21]] |2022–23 |colspan="3"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1{{efn|name=EFLT|Ndeshje në [[EFL Trophy]]}}||0||1||0 |- |2024–25 |colspan="3"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2{{efn|name=EFLT}}||0||2||0 |- !colspan="2"|Total !colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0||3||0 |- |[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |[[2024–25 Arsenal F.C. season|2024–25]] |[[Premier League]] |0||0||0||0||1||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[Bromley F.C.|Bromley]] (huazim) |[[2024–25 Bromley F.C. season|2024–25]] |[[EFL League Two|League Two]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !3!!0!!0!!0!!1!!0!!0!!0!!3!!0!!7!!0 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{Updated|4 shtator 2025}}<ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/de/player/100808/Maldini_Kacurri.html|title=Maldini Kacurri|publisher=National Football Teams|language=de|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=29 tetor 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar||Viti||Ndsh||Gola |- |rowspan="1"|[[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] |2025||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej||1||0 |} == Referime == {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== [[Kategoria:Lindje 2005]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Lezha]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në Arsenal F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Bromley F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Morecambe F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në EFL League Two]] 263thqwnca0inbi04uw9uqdgcv06y5v 3043702 3043701 2026-09-19T04:37:43Z Sadsadas 51943 /* Lidhje të jashtme */ 3043702 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Maldini Kacurri | image = | caption = | fullname = Maldini Kacurri<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/4243590|title=2024/25 Updated Premier League squad lists|date=7 shkurt 2025|access-date=25 mars 2025|website=Premier League|language=en}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|4|10|2005|df=y}} | birth_place = [[Luisham, Londër]], Angli | height = 1.89 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] | clubnumber = 2 | youthyears1 = 201x–2022 | youthclubs1 = [[Fulham F.C.|Fulham]] | youthyears2 = 2022–2024 | youthclubs2 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | years1 = 2024–2026 | clubs1 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | caps1 = 0 | goals1 = 0 | years2 = 2025 | clubs2 = → [[Bromley F.C.|Bromley]] (huazim) | caps2 = 3 | goals2 = 0 | years3 = 2025–2026 | clubs3 = → [[Morecambe F.C.|Morecambe]] (huazim) | caps3 = 18 | goals3 = 1 | years4 = 2026– | clubs4 = [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] | caps4 = 16 | goals4 = 1 | nationalyears1 = 2021 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|Shqipëria U17]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2023– | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-19 e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2025– | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 0 | club-update = 17:10, 6 maj 2026 (UTC) | nationalteam-update = 21:17, 5 shtator 2025 (UTC) }} '''Maldini Kacurri''' (i lindur më 4 tetor 2005) është një [[futbolli]]st profesionist shqiptar i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin anglez [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]] dhe [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. ==Jeta e hershme== Kacurri lindi në Luisham të Londrës më 4 tetor 2005 nga një familje shqiptare nga [[Lezha]] që ka emigruar në Angli.<ref name="debutants AFC"/><ref>{{cite web|url=https://www.vavel.com/en/football/2024/10/29/arsenal/1202296-behind-the-rising-star-maldini-kacurri.html|title=Behind the rising star: Maldini Kacurri|author=Dayeem Choudhary|date=29 tetor 2024|website=vavel.com|language=en|access-date=30 nëntor 2024}}</ref> Babai i tij i vuri emrin Maldini në nder të mbrojtësit legjendar [[Paolo Maldini]]. Familja e tij është e besimit katolik. ==Karriera me klube== ===Arsenal=== ====2022–2024: Vitet e para dhe debutimi me ekipin e parë==== Kacurri hodhi hapat e parë në futboll duke u bërë pjesë e akademisë së [[Fulham F.C. l|Fulhamit]], kurse në vitin 2022 i'u bashkua akademisë së Arsenalit.<ref name="training 2022">{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/news/maldini-kacurri-arsenal-training-psv-25309470|title=Who is Maldini Kacurri? 17-year-old spotted in Arsenal training ahead of PSV Europa League clash|author=Lewis Pangratiou|date=20 tetor 2022|website=football.london|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Ai ishte titullar i rregullt me ekipin nën-21 në Premier Ligën 2.<ref name="TOT v ARS 2024">{{cite web|url=https://www.football.london/arsenal-fc/players/who-ayden-heaven-maldini-kacurri-29939958|title=Who are Ayden Heaven, Maldini Kacurri and Ismeal Kabia? Arsenal wonderkids on bench vs Tottenham|author=Liam Wood|date=15 shtator 2024|website=football.london|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Kacurri filloi të stërvitej me ekipin e parë gjatë sezonit 2022–23.<ref name="training 2022"/> Ai firmosi kontratën e parë si profesionist më 4 korrik 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/seven-academy-players-sign-professional-contracts|title=Seven academy players sign professional contracts|date=4 korrik 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=26 shtator 2024}}</ref> Më 15 shtator, ai u përfshi në ekip për ndeshjen kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenhamit]] në kampionat.<ref name="TOT v ARS 2024"/><ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/match/115865|title=Spurs v Arsenal, 2024/25 {{pipe}} Premier League|date=15 shtator 2024|publisher=Premier League|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Dhjetë ditë më pas, Kacurri bëri debutimin e tij si profesionist në fitoren 5–1 kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]], duke zëvëndësuar italianin [[Riccardo Calafiori]] në pjesën e dytë.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenal.com/fixture/arsenal/2024-Sep-25/arsenal-bolton-wanderers-match-report|title=Report: Arsenal 5–1 Bolton Wanderers|author=Stephen Wright|date=25 shtator 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.efl.com/match-centre/g2484355|title=Arsenal vs Bolton Wanderers|date=25 shtator 2024|publisher=English Football League|language=en|access-date=4 tetor 2024}}</ref> Ai u bë shqiptari i parë që luan me Arsenalin.<ref name="debutants AFC">{{cite web|url=https://www.arsenal.com/news/stats-and-records-around-our-latest-debutants|title=The stats and records around our latest debutants|author=Josh James|date=26 shtator 2024|publisher=Arsenal F.C.|language=en|access-date=26 shtator 2024}}</ref> ====2025–2026: Huazimet në ligat e ulta==== Më 3 shkurt 2025, Kacurri u dërgua në huazim te [[Bromley F.C.|Bromley]] në Ligën e Dytë deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.bromleyfc.co.uk/news/first-team/maldini-kacurri-joins-on-loan-from-arsenal/|title=Maldini Kacurri joins on loan from Arsenal|website=bromleyfc.co.uk|publisher=Bromley F.C.|language=en|date=3 shkurt 2025|accessdate=3 shkurt 2025}}</ref> Më 17 shtator 2025, Kacurri u huazua te [[Morecambe F.C.|Morecambe]] në Ligën e Pestë Angleze deri në fund të sezonit 2025–26.<ref>{{cite news|title=Zyrtare/ Silvinjo e bëri titullar në Kombëtare, futbollisti huazohet te gjysmëprofesionistët në kategorinë e pestë|url=https://www.panorama.com.al/sport/zyrtare-silvinjo-e-beri-titullar-ne-kombetare-futbollisti-huazohet-te-gjysmeprofesionistet-ne-kategorine-e-peste/|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=17 shtator 2025|access-date=17 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.morecambefc.com/news/2025/september/17/maldini-kacurri-signs-on-loan/|title=Maldini Kacurri signs on loan|website=morecambefc.com|publisher=Morecambe F.C.|language=en|date=17 shtator 2025|accessdate=17 shtator 2025}}</ref> ===Grimsby Town=== Më 30 janar 2026, Kacurri i'u bashkua klubit të kategorisë së katërt angleze, [[Grimsby Town F.C.|Grimsby Town]], në një marrëveshje deri në qershor 2027.<ref>{{cite web|url=https://gtfc.co.uk/mariners-secure-maldini-kacurri-on-permanent-deal/|title=Mariners Secure Maldini Kacurri on Permanent Deal|publisher=Grimsby Town F.C.|language=en|date=30 janar 2026|accessdate=30 janar 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.arsenal.com/news/maldini-kacurri-joins-grimsby-town|title=Maldini Kacurri joins Grimsby Town|publisher=Arsenal F.C.|language=en|date=30 janar 2026|access-date=30 janar 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Në qershor 2021, Kacurri u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|kombëtaren shqiptare nën-17]] për dy ndeshjet miqësore kundër Rusisë dhe Sllovenisë, duke u aktivizuar si zëvëndësues në të dyja. Më 14 qershor 2023, ai debutoi me ekipin nën-19 duke luajtur 28 minuta si zëvëndësues në ndeshjen miqësore të fituar 1–0 kundër [[Përfaqësuesja kosovare nën-19 e futbollit|Kosovës]]. Në shtator 2025, Kacurri u thirr në ekipin e parë nga trajneri [[Sylvinho]] për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja gjibraltarase e futbollit|Gjibraltarit]], duke zëvëndësuar [[Adrian Bajrami]]n i cili kishte vendosur të përfaqsonte [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrën]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazetatema.net/sport/ndryshime-ne-listen-e-kombetares-largohen-a-bajrami-dhe-muci-ftohen-kacurr-i515471|title=Ndryshime në listën e Kombëtares: Largohen A. Bajrami dhe Muçi, ftohen Kacurri, Çokaj dhe Shpendi|publisher=Gazeta Tema|language=sq|date=1 shtator 2025|access-date=10 shtator 2025}}</ref> Ai u aktivizua 90 minuta si titullar në një fitore minimale 1–0. ==Profili i lojtarit== Kacurri është një qëndër-mbrojtës shtatëlartë dhe fizik, i cili dallohet për forcën e tij dhe aftësinë në duelet ajërore.<ref>{{cite web|url=https://www.arsenalinsider.com/features/everything-you-need-to-know-about-arsenal-wonderkid-maldini-kacurri-including-age-height-and-stats/|title=Everything you need to know about Arsenal wonderkid Maldini Kacurri including age, height and stats|website=Arsenal Insider|language=en|date=16 shtator 2024}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|18 prill 2025}}<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/maldini-kacurri/858121/|title=Maldini Kacurri|publisher=Soccerway|language=en|access-date=10 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/maldini-kacurri/|title=Maldini Kacurri|publisher=World Football|language=en|access-date=10 shtator 2025}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|[[FA Cup]] !colspan="2"|[[EFL Cup]] !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Arsenal F.C. Under-21s and Academy|Arsenal U21]] |2022–23 |colspan="3"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1{{efn|name=EFLT|Ndeshje në [[EFL Trophy]]}}||0||1||0 |- |2024–25 |colspan="3"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2{{efn|name=EFLT}}||0||2||0 |- !colspan="2"|Total !colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0||3||0 |- |[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |[[2024–25 Arsenal F.C. season|2024–25]] |[[Premier League]] |0||0||0||0||1||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[Bromley F.C.|Bromley]] (huazim) |[[2024–25 Bromley F.C. season|2024–25]] |[[EFL League Two|League Two]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !3!!0!!0!!0!!1!!0!!0!!0!!3!!0!!7!!0 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{Updated|4 shtator 2025}}<ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/de/player/100808/Maldini_Kacurri.html|title=Maldini Kacurri|publisher=National Football Teams|language=de|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=29 tetor 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar||Viti||Ndsh||Gola |- |rowspan="1"|[[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] |2025||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej||1||0 |} == Referime == {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== [[Kategoria:Lindje 2005]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Lezha]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në Arsenal F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Bromley F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Morecambe F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Grimsby Town F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në EFL League Two]] igc7ggr0fmsmauhwen2vrvwtk4w6rx8 0 386964 3043729 2910435 2026-09-19T06:30:09Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043729 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Emiratet e Bashkuara Arabe | party1 = Shqipëria | party2 = Emiratet e Bashkuara Arabe | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]]''' dhe '''[[Emiratet e Bashkuara Arabe]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 1 qershor 1992.<ref>{{Cito web|title=Marrëdhëniet dypalëshe - Shqipëria / Emiratet e Bashkuara Arabe|url=https://ambasadat.gov.al/united-arab-emirates/en/bilateral-relations/|publisher=Ambasadat|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Marrëdhëniet dypalëshe mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe|url=https://punetejashtme.gov.al/en/newsroom/marredheniet-shqiperi-emiratet-e-bashkuara-arabe/|publisher=Ministry for Europe and Foreign Affairs of Albania|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Marrëdhëniet e Shqipërisë me Emiratet e Bashkuara Arabe mbulohen në ambasadën e Shqipërisë në Abu Dhabi, Emiratet e Bashkuara Arabe<ref>{{Cito web|title=Ambasada e Shqipërisë në Emiratet e Bashkuara Arabe|url=https://ambasadat.gov.al/united-arab-emirates/en/|publisher=Ambasadat|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref>, ndërsa marrëdhëniet e Emirateve të Bashkuara Arabe me Shqipërinë mbulohen në ambasadën e Emirateve të Bashkuara Arabe në Athinë, Greqi.<ref>{{Cito web|title=Ambasada e Emirateve të Bashkuara Arabe në Athinë, Greqi – Marrëdhëniet e Emirateve të Bashkuara Arabe në misionin diplomatik të Emirateve të Bashkuara Arabe në Athinë, Greqi|url=https://www.mofa.gov.ae/en/missions/athens|publisher=Ministry of Foreign Affairs of United Arab Emirates|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Që nga formimi i marrëdhënieve politike, delegatë të ndryshëm shqiptarë dhe të Emirateve të Bashkuara Arabe kanë zhvilluar mbledhje ndër vite për forcimin e mëtejshëm të marrëdhënieve diplomatike, thellim bashkëpunimi me njëri tjetrin dhe bashkëpunim më të madh me njëri tjetrin në fusha e sektorë të ndryshëm politikë, ekonomikë e kulturorë si dhe ndërveprim e bashkëpunim me njëri tjetrin në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Më 21 janar 2010, u anoncua në media se Shqipëria do të hapë një ambasadë në Emiratet e Bashkuara Arabe, e cila u hap disa kohë më vonë në atë vit.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria do të hapë ambasadë në Emiratet e Bashkuara Arabe|url=https://www.intellinews.com/albania-to-open-embassy-in-united-arab-emirates-260079787/?archive=intellinews|publisher=bne IntelliNews|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 17 shkurt 2011, Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe nënshkruan marrëveshjen për "qiell të hapur" me njëri tjetrin, një marrëveshje e cila lejon linjat ajrore të fluturojnë mes Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Shqipërisë, nëpërmjet dhe përtej çdo vendi të tretë, pa kufizime në kapacitet, frekuencë ose lloj avioni.<ref>{{Cito web|title=Emiratet e Bashkuara Arabe nënshkruajnë marrëveshjen “Qiell i Hapur” me Shqipërinë|url=https://balkaninsight.com/2011/02/17/uae-signs-open-sky-air-services-agreement-with-albania/|publisher=Balkan Insight|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 14 qershor 2021, u anoncua se Shqipëria, Brazili, Emiratet e Bashkuara Arabe, Gaboni dhe Gana do të bëheshin anëtarë të përkohshëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, me term 2 vjeçar, duke filluar nga 1 janari 2022 dhe duke mbaruar më 31 dhjetor 2023.<ref>{{Cito web|title=Emiratet e Bashkuara Arabe, Brazili, Gana, Gaboni dhe Shqipëria do të anëtarësohen në Këshillin e Sigurimit të OKB|url=https://diplomatmagazine.eu/2021/06/14/uae-brazil-ghana-gabon-albania-to-join-sc/?amp|publisher=Diplomat Magazine|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 28 janar 2022, Presidenti Ilir Meta priti Ambasadorin e Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë të Emirateve të Bashkuara Arabe në Republikën e Shqipërisë, me rezidencë në Athinë, Sulaiman Hamed Salem Almazroui, me rastin e dorëzimit të Letrave Kredenciale të premten. Lajmi u bë i ditur nga Meta nëpërmjet rrjeteve sociale dhe ai e përgëzoi Ambasadorin për emërimin e tij dhe e siguroi për mbështetjen e tij në përmbushjen me sukses të misionit diplomatik në Shqipëri. Kreu i shtetit vlerësoi përvojën e gjatë diplomatike të ambasadorit dhe shprehu besimin se angazhimi i tij do të kontribuojë në zgjerimin dhe forcimin e mëtejshëm të marrëdhënieve shumë të mira midis Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, veçanërisht në fushën ekonomike dhe tregtare dhe rritjen e investimeve të Emirateve të Bashkuara Arabe në Shqipëri.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria dëshiron të zgjerojë lidhjet e përgjithshme me Emiratet e Bashkuara Arabe|url=https://www.argumentum.al/en/albania-wishful-to-expand-overall-ties-with-the-united-arab-emirates/|publisher=Argumentum|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 14 mars 2022, në një intervistë për Agjensinë e Lajmeve të Emirateve, kryeministri i Shqipërisë Edi Rama tha se udhëheqësit e Emirateve të Bashkuara Arabe luajtën një rol kyç në historinë moderne të vendit të tij. Ai u shpreh se Emiratet e Bashkuara Arabe ndihmuan Kosovën në luftën e Kosovës me Serbinë në fund vitet '90, duke dhënë kontribut humanitar dhe financiar për Kosovën në luftë. Ai vizitoi edhe Ekspozitën e Dubait, ku shprehu vlerësim për punën e bërë në ekspozitë nga ekspozitorë emiratas. Kryeministri gjithashtu shprehu se Emiratet, si shtet anëtar i Vendeve Arabe të Gjirit Persik, kanë bashkëpunuar me Shqipërinë dhe vendet e tjera të Ballkanit në sektorë politikë, ekonomikë dhe kulturorë, dhe shprehu se Shqipëria është më pranë për marrëdhënie më të ngushta dhe bashkëpunim më të thellë me Vendet Arabe të Gjirit Persik.<ref>{{Cito web|title=Kryeministri i Shqipërisë thotë se udhëheqësit e Emirateve të Bashkuara Arabe luajtën një rol kyç në historinë moderne të vendit të tij|url=https://www.zawya.com/en/economy/gcc/albanian-pm-says-uae-leaders-played-key-role-in-his-countrys-modern-history-yerocjxn|publisher=ZAWYA|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 14 dhjetor 2022, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama, biznesmeni emiratian Mohamed Alabbar dhe zyrtarë të tjerë qeveritarë inspektuan një model zhvillimi në Marinën e Durrësit, një marrëveshje mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe për një kompleks luksoz në Portin e Durrësit. Ky projekt u vëzhgua dhe u monitorua nga Bashkimi Evropian.<ref>{{Cito web|title=BE thotë se do të “monitorojë” marrëveshjen e portit luksoz mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe|url=https://balkaninsight.com/2022/12/14/eu-says-to-monitor-albania-uae-luxury-port-deal/|publisher=Balkan Insight|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 14 shkurt 2023, në një vizitë zyrtare në Emiratet e Bashkuara Arabe, në Abu Dhabi, kryeministri i Shqipërisë Edi Rama zhvilloi një takim me Zëvendëspresidentin, Kryeministrin dhe Sundimtarin e Emirateve të Bashkuara Arabe, Shaikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum, në kuadër të Samitit Botëror të Qeverive 2023. Të dyja palët diskutuan aspekte të bashkëpunimit dhe mënyrat për të rritur partneritetin e përbashkët, veçanërisht në fushën e shkëmbimit të njohurive dhe praktikave të suksesshme qeveritare.<ref>{{Cito web|title=Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Shqipëria nënshkruajnë marrëveshje bashkëpunimi|url=https://www.bna.bh/en/UAEAlbaniasigncooperationagreement.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDjODVIDY8BWWh1w4GLCJ%2Fwc%3D|publisher=Bahrain News Agency|access-date=18 shtator 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 6 prill 2023, në një vizitë zyrtare në Emiratet e Bashkuara Arabe, kryeministri i Shqipërisë Edi Rama u takua me Ministrin e Punëve të Jashtme dhe Bashkëpunimit Ndërkombëtar, Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan. Al Nahyan dhe Rama theksuan marrëdhëniet e privilegjuara midis dy kombeve. Kjo ndodhi ndërsa diplomati i lartë i Emirateve të Bashkuara Arabe i përcolli përshëndetjet e Presidentit, Lartësisë së Tij, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, dhe urimet e tij për përparim dhe prosperitet të vazhdueshëm për Republikën e Shqipërisë. Ai gjithashtu vlerësoi arritjet zhvillimore që janë bërë në Shqipëri gjatë periudhës së fundit, duke theksuar marrëdhëniet e privilegjuara midis dy kombeve. Nga ana e tij, Edi Rama i përcolli përshëndetjet e tij Lartësisë së Tij, Sheikh Mohamed bin Zayed, dhe urimet e tij që Emiratet e Bashkuara Arabe të vazhdojnë prosperitetin dhe përparimin. Gjatë takimit, i cili u zhvillua si pjesë e vizitës së punës së Sheikh Abdullahut në Shqipëri, të dy palët diskutuan lidhjet e miqësisë dhe bashkëpunimit midis dy vendeve në të gjitha fushat, veçanërisht në fushat e zhvillimit, ekonomisë dhe tregtisë.<ref>{{Cito web|title=Shkëlqesia e Tij Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan dhe Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama ishin dëshmitarë të nënshkrimit të një marrëveshjeje bashkëpunimi|url=https://www.mofa.gov.ae/en/mediahub/news/2023/4/6/06-04-2023-uae-agreement|publisher=Ministry of Foreign Affairs of United Arab Emirates|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 25 maj 2023, delegatë nga Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Republika e Shqipërisë kanë diskutuar mënyrat për të zhvilluar bashkëpunim dypalësh në zhvillimin e qeverisë, gjatë një vizite zyrtare të një delegacioni qeveritar të Emirateve të Bashkuara Arabe në Tiranë, si pjesë e Programit të Shkëmbimit të Përvojës Qeveritare të Emirateve të Bashkuara Arabe. Ky takim u zhvillua në kuadër të përpjekjeve të të dyja palëve për të aktivizuar marrëveshjen e bashkëpunimit në zhvillimin e qeverisë, të nënshkruar në prani të Lartësisë së Tij Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Zëvendëspresident, Kryeministër dhe Sundimtar i Dubait, dhe Edi Rama, Kryeministër i Republikës së Shqipërisë, në Samitin Botëror të Qeverive 2023. Delegacioni qeveritar i Emirateve të Bashkuara Arabe përfshinte Zëvendës Ministrin e Çështjeve të Kabinetit për Konkurrueshmërinë dhe Shkëmbimin e Përvojës, Abdulla Nasser Lootah, Ambasadorin e Emirateve të Bashkuara Arabe në Republikën Greke, Ambasador jo-rezident i Emirateve të Bashkuara Arabe në Republikën e Shqipërisë, Sulaiman Al Mazrouei dhe Udhëheqësen e Ekipit të Programit të Shkëmbimit të Përvojës Qeveritare, Manal bin Salem. Abdulla Nasser Lootah pohoi se qeveria e Emirateve të Bashkuara Arabe nën udhëheqjen e Lartësisë së Tij Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Zëvendëspresident, Kryeministër dhe Sundimtar i Dubait, është e prirur të zgjerojë fushat e shkëmbimit të njohurive dhe të ndajë përvojat e saj të përparuara me qeveritë në mbarë botën për të zhvilluar një modul të ri pune dhe për të rritur gatishmërinë e tyre për të ardhmen mbi themele të qëndrueshme. Ai tha se takimet me zyrtarët shqiptarë ishin pjesë e përpjekjeve të përbashkëta për të aktivizuar marrëveshjen e bashkëpunimit dypalësh në zhvillimin e qeverisë, të nënshkruar në Samitin Botëror të Qeverisë 2023 si pjesë e Programit të Shkëmbimit të Përvojës Qeveritare. Ai theksoi më tej përpjekjet e qeverive për ta transformuar këtë përpjekje të kombinuar në një shembull të suksesshëm të partneriteteve konstruktive dhe të qëllimshme për të përmirësuar punën qeveritare dhe për të nxitur efikasitetin, performancën dhe gatishmërinë për të ardhmen, në dobi të individëve dhe shoqërive. Marrëveshja e partneritetit mes qeverive të Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Republikës së Shqipërisë u nënshkrua nga Ministri i Çështjeve të Kabinetit dhe Kryetar i Samitit Botëror të Qeverive, Mohammad bin Abdullah Al Gergawi dhe Ministrja e Shtetit për Standardet dhe Shërbimet e Shqipërisë, Milva Ekonomi. Ajo përqendrohet në shkëmbimin e njohurive, ekspertizës dhe praktikave më të mira në zhvillimin e qeverisë, si dhe në ndarjen e përvojave të suksesshme në fushat e përsosmërisë, inovacionit, performancës, përshpejtuesve të qeverisë dhe zhvillimit të shërbimeve, si dhe në ndërtimin e kapaciteteve dhe fuqizimin për t'u përballur me sfidat e ardhshme.<ref>{{Cito web|title=Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Shqipëria do të aktivizojnë marrëveshjen e bashkëpunimit në zhvillimin e qeverisë|url=https://focus.hidubai.com/uae-and-albania-boost-government-cooperation/|publisher=HiDubai Focus|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 3 shtator 2023, Zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, zhvilloi një takim me Ministrin e Punëve të Jashtme, Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan gjatë vizitës së saj në Emiratet e Bashkuara Arabe. Balluku dhe Al Nahyan diskutuan marrëdhëniet dhe forcimin e mëtejshëm të bashkëpunimit midis dy vendeve në fusha të ndryshme si ekonomia, turizmi, inovacioni, infrastruktura, si dhe zhvillimi dhe shkëmbimi i praktikave qeveritare.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kërkojnë hapësira të reja bashkëpunimi dypalësh|url=https://www.argumentum.al/en/albania-and-united-arab-emirates-seeking-new-space-of-bilateral-cooperation/|publisher=Argumentum|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 30 shtator 2023, gjatë një vizite zyrtare në Tiranë, Princi i Kurorës së Abu Dhabit, Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, u takua me Kryeministrin e Shqipërisë, Edi Ramën, për të diskutuar mundësitë për të forcuar më tej bashkëpunimin midis Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Shqipërisë në dobi të të dy vendeve dhe popujve të tyre. Sheikh Khaled vlerësoi marrëdhënien e ngushtë dhe partneritetin strategjik mes vendeve në zhvillim, investime dhe tregti, pas nënshkrimit të marrëveshjes së bashkëpunimit ekonomik midis Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Shqipërisë në vitin 2020. Ai gjithashtu theksoi rëndësinë e zgjerimit të fushëveprimit të bashkëpunimit të ndërsjellë dhe eksplorimit të mundësive të investimit në sektorë të ndryshëm jetikë si energjia, infrastruktura dhe turizmi, ndër të tjera.<ref>{{Cito web|title=Princi i Kurorës i Abu Dhabit vlerësoi marrëdhëniet e ngushta mes Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Shqipërisë|url=https://7enews.net/en/news-en/gcc-en/crown-prince-of-abu-dhabi-commended-the-close-relationship-between-uae-and-albania/|publisher=7enews|access-date=18 shtator 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 13 shkurt 2024, gjatë një vizite zyrtare në Abu Dhabi, kryeministri i Shqipërisë Edi Rama u takua me Shkëlqesinë e Tij Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, President i Emirateve të Bashkuara Arabe në Pallatin Shati; Gjykatën Presidenciale të Emirateve të Bashkuara Arabe. Ky takim u realizua si rrjedhojë e një marrëveshjeje mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe për tregtinë e lirë. Kjo u njoftua nga kreu i qeverisë, Edi Rama, në një postim që ai postoi në rrjetet sociale, ndërsa ndau një foto nga takimi me Presidentin e Emirateve të Bashkuara, Muhammed Bin Zayed Al Nayan, të cilin ai tha se e nderoi miqësia dhe mikpritja në shtëpinë e tij. Ndër të tjera, kreu i qeverisë theksoi se ata biseduan me presidentin për ecurinë e projekteve të mëdha strategjike në fushën e energjisë, turizmit, infrastrukturës dhe sigurisë.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria së shpejti do të ketë një marrëveshje të tregtisë së lirë me Emiratet e Bashkuara Arabe|url=https://telegrafi.com/en/Albania-will-soon-sign-a-free-trade-agreement-with-the-United-Arab-Emirates/|publisher=Telegrafi|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 6 qershor 2024, ambasadorët Amna Mahmoud Mohamed Abdalla Fikri të Emirateve të Bashkuara Arabe, Mimoza Halimi e Shqipërisë dhe Ernesto Pinto Bazurco Rittler i Perusë i dorëzuan letrat kredenciale Presidentit estonez Alar Karis në Kadriorg. Kreu i shtetit estonez foli me ambasadorët rreth forcimit të marrëdhënieve dypalëshe dhe zgjidhjes së konflikteve në mbarë botën. Ai u tha atyre se është shumë e rëndësishme që Estonia të mbështesë Ukrainën, ta ndihmojë atë të fitojë luftën dhe të sigurojë përfaqësimin më të gjerë ndërkombëtar të mundshëm në samitin e ardhshëm të paqes në Zvicër. Ai tha se duhet të bëhen të gjitha përpjekjet për të gjetur një zgjidhje edhe për konfliktin në Gaza. Presidenti Karis u ndal gjithashtu te zhvillimet në OKB dhe shpjegoi pse është jetike të ecet përpara me reformat në Këshillin e Sigurimit të OKB-së. Ai theksoi se duhet të bëhet përparim me planin e paqes të paraqitur nga Ukraina, pasi ai do të garantojë kornizën e nevojshme për paqe të qëndrueshme. Në takimin e tij me ambasadoren Amna Mahmoud Mohamed Abdalla Fikri të Emirateve të Bashkuara Arabe, Presidenti Karis shprehu kënaqësinë e tij që sipërmarrësit nga Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Estonia po kërkojnë të krijojnë lidhje më të ngushta ekonomike, me një këshill biznesi që është krijuar për të nxitur tregtinë dhe për të rritur investimet. Nisja e fluturimeve direkte midis Dubait dhe Talinit në tetor duhet të kontribuojë në këtë, si dhe në rritjen e bashkëpunimit në fushën e turizmit. Kreu i shtetit gjithashtu mbështeti një bashkëpunim më të madh në fushat e shkencës dhe arsimit. Në diskutimet e tij me ambasadoren e Shqipërisë Mimoza Halimi, Presidenti Karis konfirmoi mbështetjen e Estonisë për integrimin e Shqipërisë në BE dhe njohu partneritetin e shkëlqyer midis dy vendeve të tyre si aleatë me të njëjtat qëllime si në NATO ashtu edhe në OKB. "Estonia gjithmonë ka mbështetur zgjerimin e BE-së dhe integrimin e mëtejshëm të vendeve në Ballkanin Perëndimor", tha ai. "Shpresojmë që ju të ruani entuziazmin tuaj për reformat në mënyrë që të përshpejtoni procesin e pranimit. Më lejoni të them përsëri se ne jemi të gatshëm të ndihmojmë në çdo mënyrë që mundemi kur bëhet fjalë për integrimin e Shqipërisë." Në takimin e tij me ambasadorin Ernesto Pinto Bazurco Rittler të Perusë, Presidenti Karis tha se Estonia ishte e gatshme të ndante përvojën e saj të tranzicionit dixhital, qeverisjes elektronike dhe sigurisë kibernetike me kombin e Amerikës së Jugut. Ambasadori i Shqipërisë është i vendosur në Varshavë, ndërsa ambasadorët e Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Perusë janë të vendosur në Helsinki.<ref>{{Cito web|title=Ambasadorët e Emirateve të Bashkuara Arabe, Shqipërisë dhe Perusë i dorëzojnë letrat kredenciale Presidentit Estonez|url=https://president.ee/en/media/press-releases/56122-ambassadors-united-arab-emirates-albania-and-peru-present-letters-credentials|publisher=Presidency of Estonia|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 15 janar 2025, u vendos një marrëveshje mes Shqipërisë, Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Italisë, për ndërlidhje energjitike mes Shqipërisë dhe vendeve të tjera të Ballkanit, Italisë dhe Vendeve Arabe të Gjirit Persik, ku përfshihen edhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Giorgia Meloni përfundoi një mision të rëndësishëm njëditor e gjysmë në Abu Dhabi, duke theksuar rolin strategjik të Romës në Gjirin Persik dhe si një qendër energjie midis Evropës dhe Afrikës. Ndërsa axhenda e saj diplomatike zgjerohet, Kryeministrja kërkon të rrisë ndikimin global të Italisë. Energjitë e rinovueshme fuqizojnë lidhjet mesdhetare. Marrëveshja trepalëshe përqendrohet në instalimin e centraleve të energjisë nga era, dielli dhe hibride në Shqipëri, me një pjesë të konsiderueshme të energjisë elektrike që do të transmetohet në Itali.<ref>{{Cito web|title=Zbërthimi i paktit trepalësh të energjisë mes Italisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Shqipërisë|url=https://decode39.com/9809/italy-uae-albania-energy-pact/|publisher=Decode39|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 23 shkurt 2025, në një vizitë zyrtare në Shqipëri, Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan dhe kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, diskutuan mënyrat për të përmirësuar marrëdhëniet dypalëshe dhe për të zgjeruar bashkëpunimin, veçanërisht në sektorë kyç si ekonomia, tregtia, energjia e rinovueshme, siguria ushqimore dhe teknologjia. Diskutimet u zhvilluan në Tiranë gjatë vizitës së punës së Lartësisë së Tij, Presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe, në Shqipëri. Kryeministri Rama mirëpriti Lartësinë e Tij, Sheikh Mohamed bin Zayed, dhe riafirmoi angazhimin e Shqipërisë për të forcuar lidhjet me Emiratet e Bashkuara Arabe, duke shfrytëzuar mundësitë për të thelluar bashkëpunimin dypalësh.<ref>{{Cito web|title=Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Kryeministri i Shqipërisë diskutojnë forcimin e marrëdhënieve dypalëshe|url=https://taqatransmission.com/node/119|publisher=TAQA Transmission|access-date=18 shtator 2025|language=en|archive-date=9 shtator 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250909111126/https://taqatransmission.com/node/119|url-status=dead}}</ref> Më 26 shkurt 2025, në një takim dypalësh të delegatëve nga Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe në Tiranë, u njoftua se Emiratet e Bashkuara Arabe do të zbatojnë një projekt trafiku inteligjent në Shqipëri, si pjesë e një plani më të gjerë për të përhapur infrastrukturën e qytetit inteligjent në të gjithë vendin ballkanik. Në një njoftim nga kompania e analizës së të dhënave Presight, e cila është pjesë e grupit të teknologjisë G42 me seli në Abu Dhabi, ajo zbuloi një marrëveshje të arritur me Shqipërinë për të zbatuar një projekt të gjerë 'qyteti inteligjent' të mundësuar nga inteligjenca artificiale. Iniciativa do të mbulojë 20 qytete në të gjithë vendin, thuhet se me qëllime të veçanta për të zvogëluar trafikun dhe mbingarkesën dhe për të shkurtuar kohën e reagimit ndaj emergjencave. Marrëveshja u nënshkrua të Tiranë, mes Ministrit të Emirateve për Industri dhe Teknologji të Avancuar dhe Kryetarit të Presight, Dr. Sultan Bin Ahmed Al Jaber, dhe Zëvendëskryeministrit të Shqipërisë, Ministrit të Infrastrukturës dhe Energjisë dhe Ministrit të Brendshëm, Ervin Hoxha.<ref>{{Cito web|title=Emiratet e Bashkuara Arabe do të zbatojnë projektin e qytetit inteligjent në Shqipëri|url=https://www.middleeastmonitor.com/20250226-uae-to-implement-smart-city-project-in-albania/|publisher=Middle East Monitor|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Nga datat 16-17 korrik 2025, në një mision diplomatik të rrallë dhe të planifikuar me shumë orar, Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohammed Bin Zayed Al Nahyan, bëri një vizitë të paparalajmëruar në Shqipëri në mbrëmjen e 16 korrikut, duke shënuar udhëtimin e tij të dytë në vendin ballkanik në më pak se pesë muaj. Vizita, e cila zgjati vetëm disa orë dhe përfundoi deri në mesditën e 17 korrikut, po shihet si një gjest i fuqishëm që nënvizon lidhjet në rritje midis dy kombeve - dhe rëndësinë strategjike që Shqipëria duket se ka në llogaritjet rajonale të Abu Dhabit. Edhe pse pak detaje zyrtare u publikuan paraprakisht, vizita përfshinte diskutime të nivelit të lartë, gjeste simbolike vlerësimi dhe sinjale të një angazhimi më të thellë ekonomik. Kryeministri Edi Rama i dha Sheikh Mohammed nderin më të lartë civil të vendit - "Yllin e Mirënjohjes Publike" - në një ceremoni në Zyrën e Kryeministrit. Rama iu referua udhëheqësit të Emirateve të Bashkuara Arabe si "një vëlla dhe një mik i vërtetë i Shqipërisë", duke theksuar ndihmën e dhënë nga Emiratet e Bashkuara Arabe pas tërmetit shkatërrues të vitit 2019, kur fondet e Emirateve ndihmuan në rindërtimin e shtëpive për mijëra familje të zhvendosura. “Nuk do ta harroj kurrë momentin kur erdha tek ju pas tërmetit, dhe ju më mbajtët dorën dhe thatë: ‘Vëlla, ti dhe populli juaj nuk jeni vetëm’”, tha Rama në fjalën e tij. Përtej simbolikës personale dhe shprehjeve të miqësisë, vizita duket se pasqyron një rikalibrim më të madh të qasjes së politikës së jashtme të Shqipërisë. Sipas burimeve diplomatike të nivelit të lartë, Emiratet e Bashkuara Arabe aktualisht po eksplorojnë investime të mundshme në Shqipëri me vlerë deri në 1.3 miliardë euro, veçanërisht në infrastrukturën e energjisë dhe sigurisë. Marrëveshjet e nënshkruara tashmë përfshijnë një partneritet për energjinë e rinovueshme midis KESH dhe OST të Shqipërisë dhe kompanive emirateane Masdar dhe TAQA, pas një Memorandumi Mirëkuptimi në COP29 në fund të vitit 2024. Një projekt tjetër përfshin një sistem mbikëqyrjeje inteligjente dhe menaxhimi të trafikut të mundësuar nga inteligjenca artificiale në qytetet kryesore të Shqipërisë, të nënshkruar midis Ministrisë së Brendshme dhe firmës së Emirateve të Bashkuara Arabe Presight AI.<ref>{{Cito web|title=Vizita surprizë e Presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe në Shqipëri nënvizon diplomacinë strategjike përtej miqësisë|url=https://www.tiranatimes.com/uae-presidents-surprise-visit-to-albania-underscores-strategic-diplomacy-beyond-friendship/|publisher=Tirana Times|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 13 gusht 2025, Qeveria e Emirateve të Bashkuara Arabe dërgoi një skuadër zjarrëfikëse në Shqipëri, në kuadër të zjarreve të mëdha që kishin kapur pjesë të ndryshme të vendit në atë periudhë. Qeveria shqiptare dhe Ministria e Jashtme e Shqipërisë e falenderoi Qeverinë e Emirateve të Bashkuara Arabe për ndihmën që ajo i dha për dërgesën e skuadrës zjarrëfikëse për të zhvilluar luftën ndaj zjarreve dhe vlerësoi kontributin e dhënë nga Qeveria Emiratase për Shqipërinë, që si shkak i ndihmës saj u bë e mundur shuarja e zjarreve të mëdha të përhapura gjatë asaj kohe në Shqipëri.<ref>{{Cito web|title=Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohamed bin Zayed, dërgon një ekip zjarrfikësish për të ndihmuar në luftën kundër zjarreve në Shqipëri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/uae-president-sheikh-mohamed-bin-zayed-sends-firefighting-team-to-aid-albanias-wildfire-battle/articleshow/123275736.cms|publisher=The Times of India|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet ekonomike == Më 22 janar 2012, në një takim dypalësh në Dubai, Ministri i Ekonomisë i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sultan bin Saeed Al Mansouri, nënshkroi me Zëvendëskryeministrin dhe Ministrin e Punëve të Jashtme të Shqipërisë, Edmond Haxhinasto, marrëveshjen për bashkëpunim ekonomik me Republikën e Shqipërisë për të zhvilluar bashkëpunimin ekonomik, tregtar dhe teknik mes dy vendeve. Në këtë marrëveshje përfshihen bashkëpunim në fushat e tregtisë, industrisë, bujqësisë, transportit, telekomunikacionit, turizmit dhe investimeve.<ref>{{Cito web|title=Emiratet e Bashkuara Arabe nënshkruajnë marrëveshje ekonomike me Shqipërinë|url=https://www.khaleejtimes.com/business/uae-signs-economic-deal-with-albania|publisher=Khaleej Times|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 15 tetor 2015, u nënshkrua një marrëveshje mes Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë dhe Qeverisë së Emirateve të Bashkuara Arabe për mbrojtjen e investimeve. Nga kjo marrëveshje investitorë të të dy vendeve kur bëjnë investime në secilin vend, i kanë të sigurta dhe të deklaruara ato.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe do të rrisin bashkëpunimin ekonomik|url=https://invest-in-albania.org/albania-united-arab-emirates-to-enhance-the-economic-cooperation/|publisher=Invest in Albania|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Po në këtë datë, më 15 tetor 2015, u zhvillua një marrëveshje mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe për mbrojtjen e investimeve. Nga kjo marrëveshje investimet e investitorëve, sipërmarrësve dhe biznesmenëve në secilin vend do të deklarohen dhe mbrohen në çdo rast.<ref>{{Cito web|title=Marrëveshje mes Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë dhe Qeverisë së Emirateve të Bashkuara Arabe për mbrojtjen e investimeve|url=https://edit.wti.org/document/show/60a50611-3564-4e8e-b413-6457734abad4|publisher=World Trade Institute|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 27 nëntor 2020, në një takim dypalësh në Durrës, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama është takuar me Ministrin e Punëve të Jashtme të Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Abdullah Bin Zayed Al Nahyan, për të diskutuar bashkëpunimin në biznes. Bisedimet rezultuan në dy marrëveshje. Njëra mbulon ndërtimin e apartamenteve në portin e Durrësit të Shqipërisë dhe e dyta ka të bëjë me kompanitë e Emirateve të Bashkuara Arabe që investojnë në Shqipëri.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe diskutojnë bashkëpunimin në ekonomi|url=https://www.portseurope.com/albania-and-uae-discuss-cooperation/|publisher=Ports Europe|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 12 nëntor 2024, Korporata Elektroenergjitike Shqiptare (KESH) dhe Masdar, gjigandi i Emirateve të Bashkuara Arabe, nënshkruan një marrëveshje për të krijuar një kompani të përbashkët që do të investojë në Shqipëri. Marrëveshja u nënshkrua pasi Kryeministri Edi Rama dhe Zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, u takuan me Presidentin e Azerbajxhanit, Ilham Aliyev në Baku, Azerbajxhan. Pas nënshkrimit të marrëveshjes me Emiratet e Bashkuara Arabe për të krijuar një kompani të përbashkët publike të energjisë, u zhvillua një takim me Presidentin e Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, ku u nënshkrua një memorandum bashkëpunimi midis Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, Albgaz dhe kompanisë shtetërore të naftës në Azerbajxhan, SOCAR, për zhvillimin e infrastrukturës së gazifikimit të qytetit të Korçës, për të cilën janë kryer studime paraprake dhe do të fillojë puna për projektin e detajuar inxhinierik, u shpreh Rama.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe bien dakord të krijojnë një kompani të përbashkët prodhimi energjie|url=https://www.gazetaexpress.com/en/shqiperia-dhe-emiratet-e-bashkuara-marreveshje-per-krijimin-e-kompanise-se-perbashket-te-prodhimit-te-energjise/|publisher=Gazeta Express|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 22 nëntor 2024, Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe forcuan partneritetin e tyre ekonomik me lançimin e Komitetit të tyre të Përbashkët Ekonomik (JEC) përurues. Takimi, i mbajtur në Tiranë, shënon një kapitull të ri në marrëdhëniet dypalëshe tregtare dhe investuese midis dy vendeve, duke u përqendruar në sektorët prioritarë, duke përfshirë energjinë e rinovueshme, logjistikën, infrastrukturën, bujqësinë, sigurinë ushqimore dhe teknologjinë.<ref>{{Cito web|title=Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Shqipëria mbledhin Komitetin e Përbashkët Ekonomik përurues në Tiranë|url=https://www.wam.ae/en/article/b6bohuu-uae-albania-convene-inaugural-joint-economic|publisher=WAM News Agency|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 26 nëntor 2024, Shqipëria u bë qendra e bashkëpunimit ekonomik me Lindjen e Mesme në atë ditë të caktuar të javës së konferencës ekonomike mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, me një forum të organizuar nga AIDA. Delegacioni i Emirateve të Bashkuara Arabe (EBA), i kryesuar nga Ministri i Tregtisë së Jashtme, Sh.T. Thani Bin Ahmed Al Zeyoudi, përfshinte përfaqësues të kompanive elitare dhe solli mesazhe të qarta për rritjen e investimeve dhe shkëmbimeve tregtare. Delegatë nga fusha e ekonomisë dhe investitorë, sipërmarrës e biznesmenë u shprehën se investimet arabe në Shqipëri kanë arritur në 52 milionë euro deri në mesin e vitit 2024, me një rritje prej 280% vetëm në vitin 2023. Vëllimi tregtar midis dy vendeve ka arritur në 43 milionë euro, me eksportet shqiptare që u rritën me 45.5%. Eventi përfshinte diskutime strategjike dhe bisedime B2B midis kompanive në fusha të tilla si energjia, teknologjia dhe ndërtimi, duke hedhur themelet për projekte të reja. Ndër pjesëmarrësit e delegacionit nga Emiratet e Bashkuara Arabe ishin kompani të tilla si Masdar, JAFZA, ADNOC Global Trading, Kumo Industries dhe Oumolat.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe forcojnë marrëdhëniet ekonomike në forumin e biznesit|url=https://albaniatech.org/albania-and-the-united-arab-emirates-strengthen-economic-relations-at-the-business-forum/|publisher=Albania Tech|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 16 janar 2025, gjatë një takimi në Abu Dhabi, Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, dhe Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama diskutuan aspekte të ndryshme të bashkëpunimit dypalësh të kombeve të tyre dhe eksploruan mënyra për të forcuar dhe avancuar lidhjet, veçanërisht në fushat që mbështesin zhvillimin në të dy vendet. Bisedat trajtuan gjithashtu një sërë çështjesh rajonale dhe ndërkombëtare me interes të ndërsjellë. Gjatë takimit të tyre në Qasr Al Shati në Abu Dhabi, Lartësia e Tij i uroi mirëseardhjen Kryeministrit të Shqipërisë, i cili po merr pjesë në Javën e Qëndrueshmërisë së Abu Dhabit (ADSW) 2025 gjatë vizitës së tij në Emiratet e Bashkuara Arabe.<ref>{{Cito web|title=Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Kryeministri i Shqipërisë do të forcojnë lidhjet dypalëshe në ekonomi dhe investime|url=https://economymiddleeast.com/news/uae-president-albanias-pm-to-strengthen-bilateral-ties-in-economy-and-investment/|publisher=Economy Middle East|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> Gjatë viteve të zhvillimeve të marrëdhënieve ekonomike mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, në Abu Dhabi është krijuar Këshilli i Biznesit i Abu Dhabit i cili mbulon disa nga marrëdhëniet ekonomike mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, lidhjet ekonomike mes dy vendeve si dhe publikime për ekonominë, shkëmbimet tregtare dhe të bërit biznes mes dy vendeve.<ref>{{Cito web|title=Këshilli i Biznesit i Abu Dhabit|url=https://alb-abudhabi-businesscouncil.com|publisher=Albanian - Abu Dhabi Business Council / Albanian Business Council Abu Dhabi|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> == Publikime dhe koleksione të marrëdhënieve diplomatike == Ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe marrin një rol udhëheqës në reagimin ndërkombëtar ndaj krimit, mbetet për t'u parë nëse është e përkushtuar për të luftuar krimin apo thjesht për të 'larë krimin' imazhin e saj publik. Më 18 maj 2024, Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar e Shqipërisë (organi gjyqësor i vendit përgjegjës për hetimin e korrupsionit dhe krimit të organizuar) kreu një operacion të madh kundër shtatë grupeve kriminale aktive në vend dhe në BE. Operacioni, i mbështetur nga Europol, u bazua në informacionin nga aplikacioni i komunikimeve të përgjuara Sky ECC. U lëshuan urdhër-arreste për 50 të dyshuar, por vetëm 20 u ndaluan. Raportet e medias treguan se disa nga objektivat kryesorë të operacionit kishin ikur në Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) për t'iu shmangur arrestimit. Emiratet e Bashkuara Arabe, dhe veçanërisht Dubai, kanë qenë prej kohësh një strehë për kriminelët nga Ballkani Perëndimor. Para operacionit të majit, rreth 25 shtetas shqiptarë të kërkuar nga sistemi i drejtësisë i vendit dihej se banonin në Emiratet e Bashkuara Arabe, sipas një oficeri të lartë të policisë shqiptare. Një numër edhe më i madh shqiptarësh që besohet se janë të përfshirë në aktivitete kriminale, por që ende nuk kërkohen nga autoritetet, raportohet gjithashtu se ndodhen në vend për të shmangur ekstradimin nëse lëshohen urdhër-arreste. Por Emiratet e Bashkuara Arabe nuk janë vetëm një destinacion për kriminelët shqiptarë. Për vite me radhë, ato kanë shërbyer si një strehë për disa nga kriminelët më të kërkuar në botë dhe individët e korruptuar, duke i lejuar ata jo vetëm t'i shmangen drejtësisë, por edhe të pastrojnë të ardhurat e tyre të paligjshme. Sipas Indeksit të Krimit të Organizuar të vitit 2023, Emiratet e Bashkuara Arabe janë shfaqur si një qendër e rëndësishme globale për krimet financiare dhe pastrimin e parave, me një rezultat prej 9.5 nga 10 për krimet financiare - më i larti në botë, i barabartë me Libinë. Me platforma të koduara si Sky ECC dhe EncroChat që tani janë përgjuar nga forcat e rendit evropiane, shumë prej tyre kanë kërkuar mbrojtjen alternative të ofruar nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Pavarësisht personazheve të dyshimta që tërheq, Emiratet e Bashkuara Arabe kanë një politikë tolerance zero ndaj përdorimit të paligjshëm të drogës, me trafikimin e drogës që konsiderohet një krim serioz. Mbajtja e armëve dhe shfaqjet publike të dhunës janë gjithashtu të ndëshkueshme rëndë. Si pasojë, kriminelët ndërkombëtarë dhe shkelësit e ligjit që besohet se janë në Emiratet e Bashkuara Arabe në përgjithësi përmbahen nga angazhimi në këto lloj aktivitetesh ndërsa janë në vendin pritës. "Vetëm në Dubai krerët e dy bandave rivale e gjejnë veten duke ngrënë në të njëjtin restorant, por asnjëra nuk guxon të ngrejë gishtin kundër tjetrës", tha një gazetar shqiptar për Iniciativën Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional. Për shkak të numrit të lartë të shtetasve të tyre që ikin në Emiratet e Bashkuara Arabe, shumë vende kanë kërkuar marrëveshje ekstradimi me vendin e Gjirit për të ndjekur penalisht kriminelët e dyshuar në vendet e tyre të origjinës. Për shembull, në fund të prillit, ministri i brendshëm i Shqipërisë bëri një vizitë zyrtare në Dubai për të kërkuar marrëveshje mbi ekstradimin, ndihmën e ndërsjellë ligjore dhe transferimin e personave të dënuar. Megjithatë, siç tregojnë shembujt më poshtë, nënshkrimi dhe miratimi i traktateve të ekstradimit me Emiratet e Bashkuara Arabe nuk siguron domosdoshmërisht që ekstradimet do të ndodhin. Ka arsye të ndryshme pse vendet kanë vështirësi të arrijnë rezultate, por shumica e ekspertëve besojnë se dinamika e brendshme e pushtetit të Emirateve të Bashkuara Arabe dhe, mbi të gjitha, vullneti politik janë faktorët më të spikatur. Në korrik 2023, Holanda miratoi dy traktate që lehtësojnë ekstradimin dhe ndihmën e ndërsjellë ligjore me Emiratet e Bashkuara Arabe. Një nga objektivat kryesorë të ekstradimit ishte bosi boshnjako-holandez i drogës Edin Gačanin. Megjithatë, pavarësisht se u arrestua në Dubai në vitin 2022 dhe u dënua në mungesë me shtatë vjet burg nga një gjykatë e Roterdamit, ekstradimi nuk u bë. Në janar 2024, Gačanin u lirua me kusht nga Dubai dhe vendndodhja e tij nuk dihet. I njëjti skenar u zhvillua me djalin e kriminelit të dënuar Ridouan Taghi. Në shtator 2023, Faissal Taghi u arrestua në Dubai me një urdhër arresti ndërkombëtar për trafik droge, por ekstradimi i tij nuk u realizua. Një shembull tjetër është Afrika e Jugut, e cila ka një traktat ekstradimi me Emiratet e Bashkuara Arabe, të ratifikuar në qershor 2021. Megjithatë, kur Atul dhe Rajesh Gupta - të përfshirë në një skemë kapjeje shtetërore gjatë administratës së Jacob Zuma - u arrestuan në qershor 2022 në Emiratet e Bashkuara Arabe me një urdhër arresti të INTERPOL-it, procesi i tyre i ekstradimit u pengua. Agjencitë evropiane të zbatimit të ligjit po eksplorojnë mundësinë e bashkimit të forcave për të ushtruar presion mbi Emiratet e Bashkuara Arabe për të mbështetur traktatet e tyre të ekstradimit. Ata besojnë se lobimi i përbashkët mund të jetë më efektiv sesa veprimi nga vendet individuale. Në këtë skenar, përpjekjet e Emirateve të Bashkuara Arabe për t'u projektuar si lider në luftën ndërkombëtare kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit paraqesin një mundësi për të hapur një rrugë të re. Që nga viti 2021, Ahmed Naser Al-Raisi, inspektor i përgjithshëm i ministrisë së brendshme të Emirateve të Bashkuara Arabe, ka qenë president i INTERPOL-it. Përveç kësaj, Emiratet e Bashkuara Arabe do të presin Kongresin e ardhshëm të OKB-së për Krimin në Abu Dhabi në prill 2026. Kongresi do të ofrojë një mundësi kyçe për shtetet të shtyjnë për më shumë veprime mbi angazhimet e dakorduara për t'iu përgjigjur krimit të organizuar ndërkombëtar, përfshirë ekstradimin. Megjithatë, në konferencën e organizuar nga Emiratet e Bashkuara Arabe mbi këto çështje - Konferenca e Shteteve Palë në Konventën e OKB-së Kundër Korrupsionit, në vitin 2019 - autoritetet e vendit ndaluan dhe i mohuan hyrjen një gazetari serb mbi antikorrupsionin dhe krimin e organizuar. Pesë vjet më vonë, Kongresi i ardhshëm i Krimit në Abu Dhabi, së bashku me rolin udhëheqës të Emirateve të Bashkuara Arabe në INTERPOL, duket se janë mundësi të arta për vendin që të shihet si një partner i besueshëm dhe i besueshëm në përpjekjet globale për të luftuar krimin e organizuar dhe korrupsionin. Megjithatë, duke pasur parasysh reputacionin e Dubait si një strehë e sigurt për kriminelët ndërkombëtarë, një partner jobashkëpunues për ekstradim dhe një qendër për flukset financiare të paligjshme globale dhe zinxhirët e furnizimit të paligjshëm mjedisor, palët e interesuara më skeptike mund ta shohin këtë si një formë të 'larjes së krimit' - thjesht si një mënyrë që vendi të përmirësojë imazhin e tij publik. Nëse motivet e tij janë vërtet transparente dhe të vërteta, Emiratet e Bashkuara Arabe mund të transformohen nga një vend i perceptuar si një destinacion ku kriminelët e huaj ndihen rehat në një vend që po e merr seriozisht krimin e organizuar. Mbetet për t’u parë nëse Emiratet e Bashkuara Arabe janë vërtet të përkushtuara për të luftuar krimin, apo nëse po e “pastrojnë krimin” në mënyrë strategjike.<ref>{{Cito web|title=Një mundësi e artë për Emiratet e Bashkuara Arabe?|url=https://globalinitiative.net/analysis/a-golden-opportunity-for-uae/|publisher=Global Initiative against Transnational Organized Crime (GI-TOC)|access-date=18 shtator 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe]] 88kj3fokyci1z9n766jcpnoy7vzn8fg 0 388958 3043655 3030431 2026-09-19T01:46:27Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3043655 wikitext text/x-wiki Gjatë qëndrimit të tij të dytë në Amsterdam (nga viti [[1631]] deri në vdekjen e tij në vitin [[1669]]), '''[[Rembrandt]]i''' pranoi shumë studentë. Studioja prodhimtare e tij e [[Epoka e Artë Holandeze|Epokës së Artë Holandeze]] në [[Amsterdami|Amsterdam]] përfshin nxënës/asistentë të shumtë.{{Efn|Arnold Houbraken, "Schouburg", 1718, (Houbraken pretendoi se Joachim von Sandrart i tha atij se nxënësit e tij i paguanin atij 100 gildera në vit dhe [[Rembrandt]]i fitonte 2500 gilderë në vit vetëm nga nxënësit e tij)}}<ref>[http://explore.rkd.nl/en/artists/66219 Rembrandt pupils (under ''Connections with other artists'')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706142809/http://explore.rkd.nl/en/artists/66219 |date=6 korrik 2014 }} in the RKD - etiketuar (RKD)</ref> Thuhet se ai ka patur më shumë se 50 nxënës, të dhënat e të cilëve janë rregjistruar. Puna vizatuese e këtyre nxënësve përbëhet prej mijëra vizatimesh dhe autorësia e tyre jo gjithmonë është e qartë, shumë prej të cilave i janë atribuar vetë [[Rembrandt]]it në radhë të parë. [[Rembrandt]]i ishte një mësues i përkushtuar dhe nxënësit e tij i skiconin punët e tyre bashkë me të, në studio për një model, ose jashtë saj për një peizazh. Rembrandti madje i përmend këto ekskursione në një nga gravurat e tij, ''Peizazhi me Vizatuesin (B. 219)''<ref>[http://www.getty.edu/art/exhibitions/rembrandt_drawings/ Draëings by Rembrandt and His Pupils: Telling the Difference]</ref> ==Studioja e Rembrandtit== ===Historia=== Nga viti [[1627]], [[Rembrandt]]i tashmë kishte shegertë, i pari prej të cilëve ishte Gérard Dou, i cili hyri në studion e tij në vitin [[1628]] dhe me gjasa duke filluar me përgatitjen e paneleve dhe kanavacave, të cilat ishin të gjitha të bëra me dorë në studion e piktorit.<ref>{{Cite book|author=Bernadette Neipp|title=Rembrandt and the Death of Jesus: The Tenderness of a Look|publisher=Éditions Saint-Augustin|year=2001|language=en|page=22}}</ref> Komentari më i parë i njohur mbi [[Rembrandt]]in daton nga viti [[1628]], ku humanisti Aernout van Buchel shkroi: ''Djali i një millonai të Leidenit është ngarkuar me lavde, por mua më duke e parakohshme''.<ref>{{Cite book|author=Gary Schwartz|title=Rembrandt: L'œuvre gravé complet|year=1978|publisher=Office du Livre, Société Française du Livre|location=Paris|language=fr|isbn=2-85109-045-3|page=8}}</ref> Nxënësit e parë që hynë, bashkë me Doun, ishin Johannes Gillisz. Van Vliet, Isaac de Jouderville dhe me shumë gjasa Jacob de Wet dhe Willem de Poorter.{{Sfn|Blanc|2006|p=11}} ===Veprimtaria=== Sipas Joachim von Sandrart, veprimtaria e studios së tij ishte financiarisht e rëndësishme për [[Rembrandt]]in: për 100 gilderat që secili nxënës paguante për pranimin, ai arrinte një fitim prej 2,000 deri në 2,500 gildera nga shitja e pikturave që dilnin nga ajo.<ref>{{cite book|author=Arnold Houbraken|chapter=Rembrandt van Rijn|year=1976|language=nl|url=http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0129.php|title=De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen|publisher=B.M. Israël BV|isbn=90-6078-076-0|pages=255-273}}</ref>{{Sfn|Blanc|2006|p=24}} Gjithashtu, disa nxënës qëndronin me mësuesin e tyre, artistë të tjerë ndërhynin për bashkëpunime, ndërsa klientët vizitonin studion dhe zbulonin koleksione, duke e bërë studion e tij një vend mjaft të hapur.{{Sfn|Blanc|2006|p=25}} ==Lista e nxënësve== Konsiderohet se ishin tre breza nxënësish të studion e [[Rembrandt]]it:{{Sfn|Blanc|2006|p=24}} * I pari, që nga hapja e punishtes, në vitin [[1632]], me Flinck, Van de Eeckhout dhe Bol — dhe me gjasa Jacob Adriaensz Backer;{{Efn|Jan Blanc citon Jacob Adriaensz Backer si një nga nxënësit e Rembrandtit, ashtu si Alfred von Wurzbach dhe Thieme-Becker, por nuk ka konsensus mbi këtë çështje, pasi nuk ka prova formale të shegertisë së tij me Rembrandtin. Megjithatë, ndikimi i mjeshtrit mbi Backer-in është domethënës dhe i dukshëm.}}<ref>{{Cite encyclopedia|author=Alfred von Wurzbach|title=Jacob Adriaensz Backer oder Bakker|encyclopedia=Niederländisches Künstler-Lexikon auf Grund archivalischer Forschungen bearbeitet|volume=1|year=1906|publisher=Halm und Goldmann|language=de|location=Vjenë|pages=40-41}}</ref><ref>{{Cite encyclopedia|title=Backer, Jacob Adriaensz|encyclopedia=Allegemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart|year=1908|volume=2|language=de|pages=323-324}}</ref><ref>{{Cite book|title=Allgemeines Künstlerlexikon|volume=6|year=1992|publisher=Saur|language=de|location=Mynih|pages=169-170}}</ref> * I dyti, gjatë [[vitet 1640|viteve 1640]], me Victors, Furnerius, vëllezërit Fabritius, Paudiss, Van Hoogstratent, Koninck dhe Dommer; * I treti dhe i fundit, pas vitit [[1650]], me Maes, Renesse, Drost dhe De Gelder. Në vijim nxënësit e [[Rembrandt]]it janë listuar në rend alfabetik: * Jacob Ariaensz. Backer ([[1608]]–[[1651]] * Leendert van Beijeren ([[1619]]-[[1649]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/7991|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172148/http://explore.rkd.nl/en/artists/7991|url-status=dead}}</ref> * Ferdinand Bol ([[1616]]-[[1680]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0146.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/10080|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172303/http://explore.rkd.nl/en/artists/10080|url-status=dead}}</ref> * Anthonie van Borssom ([[1631]]-[[1677]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/10858|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172025/http://explore.rkd.nl/en/artists/10858|url-status=dead}}</ref> * Cornelis Brouwer (†[[1681]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0460.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/13052|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172312/http://explore.rkd.nl/en/artists/13052|url-status=dead}}</ref> * Abraham van Dijck ([[1635]]-[[1680]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/22804|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172208/http://explore.rkd.nl/en/artists/22804|url-status=dead}}</ref> * Lambert Doomer ([[1624]]-[[1700]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/23808|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171816/http://explore.rkd.nl/en/artists/23808|url-status=dead}}</ref> * Jacob van Dorsten ([[1627]]-[[1674]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/23965|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172158/http://explore.rkd.nl/en/artists/23965|url-status=dead}}</ref> * Gerrit Dou ([[1613]]-[[1675]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0180.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/23986|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171846/http://explore.rkd.nl/en/artists/23986|url-status=dead}}</ref> * Willem Drost ([[1633]]-[[1659]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0330.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/24317|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171841/http://explore.rkd.nl/en/artists/24317|url-status=dead}}</ref> * Heiman Dullaert ([[1636]]-[[1684]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0342.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/24730|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172124/http://explore.rkd.nl/en/artists/24730|url-status=dead}}</ref> * Gerbrand van den Eeckhout ([[1621]]-[[1674]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0231.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/25549|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171952/http://explore.rkd.nl/en/artists/25549|url-status=dead}}</ref> * Carel Fabritius ([[1622]]-[[1654]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0436.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/27138|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171906/http://explore.rkd.nl/en/artists/27138|url-status=dead}}</ref> * Govert Flinck ([[1615]]-[[1660]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0194.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/28322|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171942/http://explore.rkd.nl/en/artists/28322|url-status=dead}}</ref> * Abraham Furnerius ([[1628]]-[[1654]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/29793|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171939/http://explore.rkd.nl/en/artists/29793|url-status=dead}}</ref> * Aert de Gelder ([[1645]]-[[1727]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0376.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/30757|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171830/http://explore.rkd.nl/en/artists/30757|url-status=dead}}</ref> * Reynier van Gherwen ([[1620]]-[[1662]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/31333|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172016/http://explore.rkd.nl/en/artists/31333|url-status=dead}}</ref> * Jan van Glabbeeck ([[1630]]-[[1687]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/158522|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172213/http://explore.rkd.nl/en/artists/158522|url-status=dead}}</ref> * Hendrick Heerschop ([[1626]]–[[1690]])<ref>{{Cite web|title=The African King Caspar|url=http://www.smb-digital.de/eMuseumPlus?service=direct/1/ResultLightboxView/result.t1.collection_lightbox.$TspTitleImageLink.link&sp=10&sp=Scollection&sp=SfieldValue&sp=0&sp=10&sp=3&sp=Slightbox_3x4&sp=72&sp=Sdetail&sp=0&sp=F&sp=T&sp=80|website=Staatliche Museen zu Berlin|language=en}}</ref> * Samuel Dirksz van Hoogstraten ([[1627]]-[[1678]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0256.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/39579|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171931/http://explore.rkd.nl/en/artists/39579|url-status=dead}}</ref> * Gerrit Willemsz Horst ([[1612]]-[[1652]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/39837|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171914/http://explore.rkd.nl/en/artists/39837|url-status=dead}}</ref> * Heinrich Jansen ([[1625]]-[[1667]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/41743|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172155/http://explore.rkd.nl/en/artists/41743|url-status=dead}}</ref> * Isaac de Jouderville ([[1612]]-[[1646]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/42972|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172229/http://explore.rkd.nl/en/artists/42972|url-status=dead}}</ref> * Bernhard Keil ([[1624]]-[[1687]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0.htm (AH)] {{dead link|date =dhjetor 2017|bot = InternetArchiveBot|fix-attempted = yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/43740|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=19 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140619174322/http://explore.rkd.nl/en/artists/43740|url-status=dead}}</ref> * Godfrey Kneller ([[1646]]-[[1723]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0391.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/45019|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171833/http://explore.rkd.nl/en/artists/45019|url-status=dead}}</ref> * Jacob Koninck ({{Rreth}}[[1615]]–[[1695]]) * Philip de Koninck ([[1619]]-[[1688]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0208.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/45590|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171819/http://explore.rkd.nl/en/artists/45590|url-status=dead}}</ref> * Jacob Levecq ([[1634]]-[[1675]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0255.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/49719|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171825/http://explore.rkd.nl/en/artists/49719|url-status=dead}}</ref> * Nicolaes Maes ([[1634]]-[[1693]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0292.htm (AH)]{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/51906|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172120/http://explore.rkd.nl/en/artists/51906|url-status=dead}}</ref> * Johann Ulrich Mayr ([[1629]]-[[1704]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/54244|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172151/http://explore.rkd.nl/en/artists/54244|url-status=dead}}</ref> * Jürgen Ovens ([[1623]]-[[1678]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0132.htm (AH)]{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/61271|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171935/http://explore.rkd.nl/en/artists/61271|url-status=dead}}</ref> * Christopher Paudiß ([[1630]]-[[1666]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0130.htm (AH)]{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/62126|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172032/http://explore.rkd.nl/en/artists/62126|url-status=dead}}</ref> * Karel van der Pluym ([[1625]]-[[1672]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/63923|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171925/http://explore.rkd.nl/en/artists/63923|url-status=dead}}</ref> * Willem de Poorter ([[1608]]-[[1649]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0330.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/64259|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171808/http://explore.rkd.nl/en/artists/64259|url-status=dead}}</ref> * Johannes Raven (II) ([[1633]]-[[1662]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/92536|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172112/http://explore.rkd.nl/en/artists/92536|url-status=dead}}</ref> * Constantijn à Renesse ([[1626]]-[[1680]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/66287|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172226/http://explore.rkd.nl/en/artists/66287|url-status=dead}}</ref> * Titus Rembrandtsz. van Rijn ([[1641]]-[[1668]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0129.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/66527|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112172218/http://explore.rkd.nl/en/artists/66527|url-status=dead}}</ref> * Jacques des Rousseaux ([[1600]]-[[1638]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/68568|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171814/http://explore.rkd.nl/en/artists/68568|url-status=dead}}</ref> * Adriaen Verdoel ([[1620]]-[[1675]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0212.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/80159|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=11 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140111132532/http://explore.rkd.nl/en/artists/80159|url-status=dead}}</ref> * Jan Victors ([[1619]]-[[1676]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/80890|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171949/http://explore.rkd.nl/en/artists/80890|url-status=dead}}</ref> * Jan Gillisz. Van Vliet ([[1605]]-[[1668]])<ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/81479|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171821/http://explore.rkd.nl/en/artists/81479|url-status=dead}}</ref> * Franz Wulfhagen ([[1624]]-[[1670]])<ref>[http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0131.htm (AH)]</ref><ref>{{Cite web|url=http://explore.rkd.nl/en/artists/96305|title=(RKD)|access-date=14 tetor 2025|archive-date=12 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112171904/http://explore.rkd.nl/en/artists/96305|url-status=dead}}</ref> ==Shiko edhe== {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Rembrandt]] * [[Lista e piktorëve holandezë]] * [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]] * [[Lista e piktorëve flamandë]] * [[Piktura e Epokës së Artë Holandeze]] * [[Piktura Baroke Holandeze]] * [[Epoka e Artë Holandeze]] * [[Lista e piktorëve belgë]] * [[Lista e arkitektëve holandezë]] * [[Lista e skulptorëve holandezë]] * [[Piktura flamande]] * [[Piktura Baroke Flamande]] * [[Piktura holandeze dhe flamande e Rilindjes]] * [[Jan van Eyck]] * [[Pieter Bruegel i Vjetri]] * [[Peter Paul Rubens]] * [[Vincent van Gogh]] * [[Gerard van Honthorst]] * [[Tako Hajo Jelgersma]] * [[Ekspresionizmi Flamand]] * [[Piktura e hershme holandike]] * [[Rilindja në Vendet e Ulta]] * [[Lista e piktorëve spanjollë]] * [[Lista e piktorëve francezë]] * [[Lista e piktorëve italianë]] * [[Lista e piktorëve britanikë]] * [[Lista e piktorëve gjermanë]] * [[Lista e piktorëve manieristë]] * [[Arti i Vendeve të Ulta]] * [[Arti Holandez]] * [[Arkitektura e Holandës]] * [[Arkitektura Koloniale Holandeze]] * [[Lista e piktorëve]] {{Div col end}} ==Shënime== {{Notelist}} == Referime == {{Reflist|2}} == Bibliografia == * {{Cite journal|last1=Alpers|first1=Svetlana|title=Rembrandt, un maître dans son atelier|url=https://www.persee.fr/doc/ahess_0395-2649_1987_num_42_1_283365|journal=Annales. Economies, sociétés, civilisations|volume=42|issue=1|year=1987|language=fr|doi=10.3406/ahess.1987.283365|pages=3-25}} * {{Cite book|language=fr|last1=Alpers|first1=Svetlana|translator=Jean-François Sené|title=L'atelier de Rembrandt: La liberté, la peinture et l'argent|location=Paris|publisher=Gallimard|year=1991|isbn=2-07-072239-2}} * {{Cite book|language=en|last1=Bevers|first1=Holm|last2=Schatborn|first2=Peter|last3=Wetzel|first3=Barbara|title=Rembrandt the master & his workshop: drawings & etchings|location=New Haven|publisher=Yale University Press|year=1991|isbn=0-300-05151-4}} ** {{Cite book|language=fr|last1=Bevers|first1=Holm|last2=Schatborn|first2=Peter|last3=Wetzel|first3=Barbara|title=Rembrandt: le maître et son atelier|location=Paris|publisher=Flammarion|year=1991}} * {{Cite book|language=fr|last1=Blanc|first1=Jan|title=Dans l'atelier de Rembrandt: Le maître et ses élèves|location=Paris|publisher=Éditions de la Martinière|year=2006|isbn=2-7324-3431-0}} * {{Cite book|language=en|last1=Cavalli-Björkman|first1=Görel|title=Rembrandt and his pupils: papers given at a symposium in Nationalmuseum Stockholm, 2-3 October 1992|location=Stokholm|publisher=Nationalmuseum Stockholm|year=1993|isbn=978-91-7100-463-5|oclc=901065228}} * {{Cite book|language=en|last1=Haverkamp-Bagemann|first1=E.|last2=Judson|first2=J. R.|last3=Logan|first3=A.-M.|title=Rembrandt After 300 Years: An Exhibition of Rembrandt and His Followers|location=Çikago|publisher=Art Institute of Chicago, Detroit Institute of Arts, Minneapolis Institute of Art|year=1969}} * {{Cite book|language=en|last1=Janssen|first1=P. H.|last2=Sumowski|first2=W.|title=The Hoogsteder Exhibition of Rembrandt's Academy|location=Hagë|publisher=Hoogsteder & Hoogsteder|year=1992}} * {{Cite book|language=fr|last1=Lugt|first1=Frits|title=Rembrandt, ses élèves, ses imitateurs, ses copistes|publisher=Musées Nationaux, Palais du Louvre|year=1933}} * {{Cite book|language=fr|last1=Malbos|first1=Louis|title=Hommage à Rembrandt: ses sources, son œuvre, ses élèves, son influence, dans les collections du Musée Granet|publisher=Musée Granet|year=1970}} * {{Cite book|language=en|last1=Ornstein-Van Slooten|first1=E.|last2=Schatborn|first2=Peter|title=Rembrandt as Teacher|location=Amsterdam|publisher=Musée de la maison de Rembrandt|year=1984}} * {{Cite book|language=en|last1=Sumowski|first1=W.|title=Drawings of the Rembrandt School|location=New York|publisher=Abaris Books|year=1979}} * {{Cite book|language=en, fr|title=Rembrandt and his pupils: Rembrandt et ses élèves: A loan exhibition of paintings commemorating the 300th anniversary of Rembrandt (Une exposition de peintures commémorant le [300e] anniversaire de Rembrandt|location=Montréal|publisher=Musée des beaux-arts de Montréal, Art Gallery of Ontario|year=1969}} * {{Cite book|language=en|title=Rembrandt et son école: collections du musée de l'Ermitage de Saint-Pétersbourg|location=Dijon|publisher=Musée des Beaux-Arts de Dijon|year=2003}} * ''The Illustrated Bartsch'', vol. 51: «Etchers of the Rembrandt School» * {{Cite book|language=fr|last1=Białostocki|first1=Jan|title=Rembrandt et ses élèves: trois problèmes: Autoportrait de 1629, Saskia ou Liesbeth ? Rembrandt ou Backer ? Rembrandt, Eeckhout et Bol|year=1956}} * {{Cite book|last1=Claussin|first1=Ignace Joseph de|publisher=Firmin Didot, imprimeur du Roi|url=https://books.google.fr/books?id=V_dKAQAAMAAJ|year=1828|title=Supplément au Catalogue de Rembrandt: suivi d'une description de[s] estampes de ses élèves, augmentées de pièces et d'épreuves inédites; on y a joint une description des morceaux qui lui ont été faussement attribués et de ceux des meilleurs graveurs, d'après ses tableaux ou dessins|language=fr}} * {{Cite book|last1=Gersaint|first1=Edme-François|title=Catalogue raisonné de toutes les estampes qui forment l'œuvre de Rembrandt et des principales pièces de ses élèves|year=1828|url=https://books.google.fr/books?id=cb8-cJJqt1EC|publisher=Imprimerie de Firmin Didot|language=fr}} * {{Cite book|language=fr|last1=Hautekeete|first1=Stefaan|title=Les dessins de Rembrandt et ses élèves appartenant à la collection de Jean de Grez|location=Bruxelles|publisher=Musées royaux des beaux-arts de Belgique|year=2005}} * {{Cite book|language=en|last=Royalton-Kisch|first=Martin|title=Drawings by Rembrandt and his circle in the British Museum|url=https://archive.org/details/drawingsbyrembra0000brit|publisher=British Museum Press|year=1992|isbn=978-071411640-2|oclc=25902042}} * {{Cite book|last=Royalton-Kisch|first=Martin|title=Catalogue of Drawings by Rembrandt and his School in the British Museum|publisher=British Museum|year=2010|language=en}} * Werner Sumowski, Walter L. Strauss (red.), ''Drawings of the Rembrandt School'', New York, Abaris. * {{cite book|language=fr|title=L'Œuvre gravé des élèves de Rembrandt et des maîtres qui ont gravé dans son goût: 478 phototypies sans retouches. Avec un catalogue raisonné par D. Rovinski|year=1894}} === Lidhje të jashtme === {{Commons category|School of Rembrandt|Shkolla e Rembrandtit}} * {{cite web|website=musée de la maison de Rembrandt|title=Rembrandt the teacher: His pupils|url=http://www.rembrandthuis.nl/en/rembrandt-2/rembrandt-the-teacher/his-pupils/|language=en|access-date=14 tetor 2025|archive-date=24 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160824015511/http://www.rembrandthuis.nl/en/rembrandt-2/rembrandt-the-teacher/his-pupils/|url-status=dead}} [[Kategoria:Lista piktorësh]] [[Kategoria:Piktorë holandezë]] [[Kategoria:Piktorë të shekullit të XVII]] f02ylprxu5wpmey1qfk2wy3c067s9k6 1 389993 3043656 3030432 2026-09-19T01:46:27Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043656 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lista e nxënësve të Rembrandtit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e nxënësve të Rembrandtit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3030431 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0130.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 shtator 2026 10:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e nxënësve të Rembrandtit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043655 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0292.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 03:46 (CEST) fmj4jdjddyv3rmz9oc40ga6vjtd7xdz 2 390313 3043476 3027315 2026-09-18T19:25:16Z Leutrim.P 113691 Përditësim listash. 3043476 wikitext text/x-wiki == Artikuj parësorë == * [[Kujtesa retrospektive]] https://en.wikipedia.org/wiki/Retrospective_memory * [[Dyqani i pajisjeve]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hardware_store * [[Fluturimi hapësinor ndërplanetar]] https://en.wikipedia.org/wiki/Interplanetary_spaceflight * [[Numri gjurmues]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tracking_number * [[Siguria fizike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_security * [[Thithja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Inhalation * [[Nxjerrja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exhalation * [[Shpërthimi i zorrës qorre]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gastrointestinal_perforation * [[Kanceri i prostatës]] https://en.wikipedia.org/wiki/Prostate_cancer * [[Rrënojat]] https://en.wikipedia.org/wiki/Ruins * [[Blloku i betonit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Concrete_block * [[Blloku i dheut të ngjeshur]] https://en.wikipedia.org/wiki/Compressed_earth_block * [[Gërmimi]] https://en.wikipedia.org/wiki/Digging * [[Gërryerja]] https://en.wikipedia.org/wiki/Engraving * [[Mprehtësia (prerje)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Sharpness_(cutting) == Artikuj për biografi == *[[Giovanni Ferrero]] https://en.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Ferrero *[[Jensen Huang]] https://en.wikipedia.org/wiki/Jensen_Huang * [[Klaus-Michael Kühne]] https://en.wikipedia.org/wiki/Klaus-Michael_K%C3%BChne * [[Michael Platt (financier)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Platt_(financier) * [[Steve Ballmer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Ballmer * [[Vladimir Potanin]] https://en.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Potanin * [[Eyal Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Eyal_Ofer * [[Idan Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Idan_Ofer * [[Miriam Adelson]] https://en.wikipedia.org/wiki/Miriam_Adelson * [[Hamdi Ulukaya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hamdi_Ulukaya * [[Maria Angelicoussis]] https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Angelicoussis * [[Deng Xiaoping]] https://en.wikipedia.org/wiki/Deng_Xiaoping * [[Lee Kuan Yew]] https://en.wikipedia.org/wiki/Lee_Kuan_Yew * [[Manmohan Singh]] https://en.wikipedia.org/wiki/Manmohan_Singh * [[Seretse Khama]] https://en.wikipedia.org/wiki/Seretse_Khama == Artikuj për ekonomi == * [[Nxjerrja e arit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_extraction * [[Ari si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_as_an_investment * [[Argjendi si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_as_an_investment * [[Pjesa e tregut]] https://en.wikipedia.org/wiki/Market_share * [[Fondi i investimit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Investment_fund * [[Fondi i përbashkët]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mutual_fund * [[Fondi i tregtuar në bursë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exchange-traded_fund == Artikuj për ligje, rregullore dhe standarde == * [[Ultra vires]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires] * [[Actus reus]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus] * [[Mens rea]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea] == Artikuj për shkenca kompjuterike == * [[Qendra e të dhënave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Data_center * [[Ruajtja Universale Flash]] https://en.wikipedia.org/wiki/Universal_Flash_Storage * [[μTorrent]] https://en.wikipedia.org/wiki/%CE%9CTorrent * [[FitGirl Repacks]] https://en.wikipedia.org/wiki/FitGirl_Repacks * [[Microsoft Teams]] https://en.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Teams * [[Archicad]] https://en.wikipedia.org/wiki/Archicad * [[AutoCAD]] https://en.wikipedia.org/wiki/AutoCAD * [[Autodesk]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk * [[Autodesk 3ds Max]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_3ds_Max * [[Autodesk Maya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_Maya * [[Cinema 4D]] https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_4D * [[ZBrush]] https://en.wikipedia.org/wiki/ZBrush * [[Threads]] https://en.wikipedia.org/wiki/Threads_(social_network) * [[Ripunimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Rework_(electronics) * [[Rinovimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Refurbishment_(electronics) == Artikuj për politikë == * [[Feminizmi liberal]] https://en.wikipedia.org/wiki/Liberal_feminism * [[Feminizmi i barazisë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Equity_feminism * [[Rezerva Federale e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_Reserve * [[Politika e jashtme e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Foreign_policy_of_the_United_States == Artikuj për ushtri == * [[Heckler & Koch MG5]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG5 * [[Heckler & Koch MG4]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG4 * [[Haenel MK 556]] https://en.wikipedia.org/wiki/Haenel_MK_556 * [[Heckler & Koch G41]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_G41 * [[Heckler & Koch HK433]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_HK433 * [[Heckler & Koch XM8]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_XM8 * [[SIG Sauer SIGM400]] https://en.wikipedia.org/wiki/SIG_Sauer_SIGM400 == Artikuj për fe == * [[Kupa e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Grail * [[Kurora e Gjembave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Crown_of_thorns * [[Heshta e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Lance * [[Qefini i Torinos]] https://en.wikipedia.org/wiki/Shroud_of_Turin == Artikuj për video lojëra == * [[Video loja me shumë lojtarë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplayer_video_game * [[Counter-Strike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Counter-Strike * [[Half-Life (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Half-Life_(series) * [[PUBG: Battlegrounds]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG:_Battlegrounds * [[PUBG Mobile]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG_Mobile * [[Mount & Blade II: Bannerlord]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_%26_Blade_II:_Bannerlord * [[Call of Duty: Black Ops]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Black_Ops * [[Call of Duty 4: Modern Warfare]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty_4:_Modern_Warfare * [[Call of Duty: Modern Warfare 2]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Modern_Warfare_2 * [[Mario (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mario_(franchise) * [[Pokémon (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon_(video_game_series) * [[The Legend of Zelda]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Legend_of_Zelda * [[The Elder Scrolls]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Elder_Scrolls * [[Resident Evil]] https://en.wikipedia.org/wiki/Resident_Evil * [[Assassin's Creed]] https://en.wikipedia.org/wiki/Assassin%27s_Creed * [[Metal Gear]] https://en.wikipedia.org/wiki/Metal_Gear * [[Tomb Raider]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tomb_Raider * [[God of War (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/God_of_War_(franchise) * [[World of Warcraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/World_of_Warcraft * [[StarCraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/StarCraft * [[Dota]] https://en.wikipedia.org/wiki/Dota * [[Diablo (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Diablo_(series) * [[The Last of Us]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Last_of_Us * [[Uncharted]] https://en.wikipedia.org/wiki/Uncharted * [[FIFA (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/FIFA_(video_game_series) * [[The Sims]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Sims * [[Street Fighter]] https://en.wikipedia.org/wiki/Street_Fighter * [[Asphalt Legends]] https://en.wikipedia.org/wiki/Asphalt_Legends <br>'''''Përditësuar më: <span style="color: green;">18.09.2026</span>''''' <div style="border-top: 5px solid green; margin: 10px 0;"></div> 4v3fuox0n8azi6ch2xkmk33f1j8z1qq 3043481 3043476 2026-09-18T19:44:50Z Leutrim.P 113691 /* Artikuj për ekonomi */ 3043481 wikitext text/x-wiki == Artikuj parësorë == * [[Kujtesa retrospektive]] https://en.wikipedia.org/wiki/Retrospective_memory * [[Dyqani i pajisjeve]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hardware_store * [[Fluturimi hapësinor ndërplanetar]] https://en.wikipedia.org/wiki/Interplanetary_spaceflight * [[Numri gjurmues]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tracking_number * [[Siguria fizike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_security * [[Thithja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Inhalation * [[Nxjerrja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exhalation * [[Shpërthimi i zorrës qorre]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gastrointestinal_perforation * [[Kanceri i prostatës]] https://en.wikipedia.org/wiki/Prostate_cancer * [[Rrënojat]] https://en.wikipedia.org/wiki/Ruins * [[Blloku i betonit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Concrete_block * [[Blloku i dheut të ngjeshur]] https://en.wikipedia.org/wiki/Compressed_earth_block * [[Gërmimi]] https://en.wikipedia.org/wiki/Digging * [[Gërryerja]] https://en.wikipedia.org/wiki/Engraving * [[Mprehtësia (prerje)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Sharpness_(cutting) == Artikuj për biografi == *[[Giovanni Ferrero]] https://en.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Ferrero *[[Jensen Huang]] https://en.wikipedia.org/wiki/Jensen_Huang * [[Klaus-Michael Kühne]] https://en.wikipedia.org/wiki/Klaus-Michael_K%C3%BChne * [[Michael Platt (financier)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Platt_(financier) * [[Steve Ballmer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Ballmer * [[Vladimir Potanin]] https://en.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Potanin * [[Eyal Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Eyal_Ofer * [[Idan Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Idan_Ofer * [[Miriam Adelson]] https://en.wikipedia.org/wiki/Miriam_Adelson * [[Hamdi Ulukaya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hamdi_Ulukaya * [[Maria Angelicoussis]] https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Angelicoussis * [[Deng Xiaoping]] https://en.wikipedia.org/wiki/Deng_Xiaoping * [[Lee Kuan Yew]] https://en.wikipedia.org/wiki/Lee_Kuan_Yew * [[Manmohan Singh]] https://en.wikipedia.org/wiki/Manmohan_Singh * [[Seretse Khama]] https://en.wikipedia.org/wiki/Seretse_Khama == Artikuj për ekonomi == * [[Ekonomia e përzier]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mixed_economy * [[Nxjerrja e arit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_extraction * [[Ari si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_as_an_investment * [[Argjendi si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_as_an_investment * [[Pjesa e tregut]] https://en.wikipedia.org/wiki/Market_share * [[Fondi i investimit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Investment_fund * [[Fondi i përbashkët]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mutual_fund * [[Fondi i tregtuar në bursë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exchange-traded_fund == Artikuj për ligje, rregullore dhe standarde == * [[Ultra vires]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires] * [[Actus reus]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus] * [[Mens rea]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea] == Artikuj për shkenca kompjuterike == * [[Qendra e të dhënave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Data_center * [[Ruajtja Universale Flash]] https://en.wikipedia.org/wiki/Universal_Flash_Storage * [[μTorrent]] https://en.wikipedia.org/wiki/%CE%9CTorrent * [[FitGirl Repacks]] https://en.wikipedia.org/wiki/FitGirl_Repacks * [[Microsoft Teams]] https://en.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Teams * [[Archicad]] https://en.wikipedia.org/wiki/Archicad * [[AutoCAD]] https://en.wikipedia.org/wiki/AutoCAD * [[Autodesk]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk * [[Autodesk 3ds Max]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_3ds_Max * [[Autodesk Maya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_Maya * [[Cinema 4D]] https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_4D * [[ZBrush]] https://en.wikipedia.org/wiki/ZBrush * [[Threads]] https://en.wikipedia.org/wiki/Threads_(social_network) * [[Ripunimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Rework_(electronics) * [[Rinovimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Refurbishment_(electronics) == Artikuj për politikë == * [[Feminizmi liberal]] https://en.wikipedia.org/wiki/Liberal_feminism * [[Feminizmi i barazisë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Equity_feminism * [[Rezerva Federale e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_Reserve * [[Politika e jashtme e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Foreign_policy_of_the_United_States == Artikuj për ushtri == * [[Heckler & Koch MG5]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG5 * [[Heckler & Koch MG4]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG4 * [[Haenel MK 556]] https://en.wikipedia.org/wiki/Haenel_MK_556 * [[Heckler & Koch G41]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_G41 * [[Heckler & Koch HK433]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_HK433 * [[Heckler & Koch XM8]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_XM8 * [[SIG Sauer SIGM400]] https://en.wikipedia.org/wiki/SIG_Sauer_SIGM400 == Artikuj për fe == * [[Kupa e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Grail * [[Kurora e Gjembave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Crown_of_thorns * [[Heshta e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Lance * [[Qefini i Torinos]] https://en.wikipedia.org/wiki/Shroud_of_Turin == Artikuj për video lojëra == * [[Video loja me shumë lojtarë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplayer_video_game * [[Counter-Strike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Counter-Strike * [[Half-Life (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Half-Life_(series) * [[PUBG: Battlegrounds]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG:_Battlegrounds * [[PUBG Mobile]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG_Mobile * [[Mount & Blade II: Bannerlord]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_%26_Blade_II:_Bannerlord * [[Call of Duty: Black Ops]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Black_Ops * [[Call of Duty 4: Modern Warfare]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty_4:_Modern_Warfare * [[Call of Duty: Modern Warfare 2]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Modern_Warfare_2 * [[Mario (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mario_(franchise) * [[Pokémon (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon_(video_game_series) * [[The Legend of Zelda]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Legend_of_Zelda * [[The Elder Scrolls]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Elder_Scrolls * [[Resident Evil]] https://en.wikipedia.org/wiki/Resident_Evil * [[Assassin's Creed]] https://en.wikipedia.org/wiki/Assassin%27s_Creed * [[Metal Gear]] https://en.wikipedia.org/wiki/Metal_Gear * [[Tomb Raider]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tomb_Raider * [[God of War (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/God_of_War_(franchise) * [[World of Warcraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/World_of_Warcraft * [[StarCraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/StarCraft * [[Dota]] https://en.wikipedia.org/wiki/Dota * [[Diablo (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Diablo_(series) * [[The Last of Us]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Last_of_Us * [[Uncharted]] https://en.wikipedia.org/wiki/Uncharted * [[FIFA (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/FIFA_(video_game_series) * [[The Sims]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Sims * [[Street Fighter]] https://en.wikipedia.org/wiki/Street_Fighter * [[Asphalt Legends]] https://en.wikipedia.org/wiki/Asphalt_Legends <br>'''''Përditësuar më: <span style="color: green;">18.09.2026</span>''''' <div style="border-top: 5px solid green; margin: 10px 0;"></div> 8d0947l9vlpaxef52m9k49qvmgaq8zd 3043565 3043481 2026-09-18T23:01:06Z Leutrim.P 113691 3043565 wikitext text/x-wiki == Artikuj parësorë == * [[Matja e ndotjes së ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Air_pollution_measurement * [[Kujtesa retrospektive]] https://en.wikipedia.org/wiki/Retrospective_memory * [[Dyqani i pajisjeve]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hardware_store * [[Fluturimi hapësinor ndërplanetar]] https://en.wikipedia.org/wiki/Interplanetary_spaceflight * [[Numri gjurmues]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tracking_number * [[Siguria fizike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_security * [[Thithja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Inhalation * [[Nxjerrja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exhalation * [[Shpërthimi i zorrës qorre]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gastrointestinal_perforation * [[Kanceri i prostatës]] https://en.wikipedia.org/wiki/Prostate_cancer * [[Rrënojat]] https://en.wikipedia.org/wiki/Ruins * [[Blloku i betonit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Concrete_block * [[Blloku i dheut të ngjeshur]] https://en.wikipedia.org/wiki/Compressed_earth_block * [[Gërmimi]] https://en.wikipedia.org/wiki/Digging * [[Gërryerja]] https://en.wikipedia.org/wiki/Engraving * [[Mprehtësia (prerje)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Sharpness_(cutting) * [[Pushtimi nga jashtëtokësorët]] https://en.wikipedia.org/wiki/Alien_invasion * [[Pushtimi i shtëpisë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Home_invasion == Artikuj për biografi == *[[Giovanni Ferrero]] https://en.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Ferrero *[[Jensen Huang]] https://en.wikipedia.org/wiki/Jensen_Huang * [[Klaus-Michael Kühne]] https://en.wikipedia.org/wiki/Klaus-Michael_K%C3%BChne * [[Michael Platt (financier)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Platt_(financier) * [[Steve Ballmer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Ballmer * [[Vladimir Potanin]] https://en.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Potanin * [[Eyal Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Eyal_Ofer * [[Idan Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Idan_Ofer * [[Miriam Adelson]] https://en.wikipedia.org/wiki/Miriam_Adelson * [[Hamdi Ulukaya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hamdi_Ulukaya * [[Maria Angelicoussis]] https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Angelicoussis * [[Deng Xiaoping]] https://en.wikipedia.org/wiki/Deng_Xiaoping * [[Lee Kuan Yew]] https://en.wikipedia.org/wiki/Lee_Kuan_Yew * [[Manmohan Singh]] https://en.wikipedia.org/wiki/Manmohan_Singh * [[Seretse Khama]] https://en.wikipedia.org/wiki/Seretse_Khama == Artikuj për ekonomi == * [[Tregu i mallrave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Commodity_market * [[Ekonomia e përzier]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mixed_economy * [[Nxjerrja e arit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_extraction * [[Ari si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_as_an_investment * [[Argjendi si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_as_an_investment * [[Pjesa e tregut]] https://en.wikipedia.org/wiki/Market_share * [[Fondi i investimit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Investment_fund * [[Fondi i përbashkët]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mutual_fund * [[Fondi i tregtuar në bursë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exchange-traded_fund == Artikuj për ligje, rregullore dhe standarde == * [[Ultra vires]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires] * [[Actus reus]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus] * [[Mens rea]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea] == Artikuj për shkenca kompjuterike == * [[Qendra e të dhënave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Data_center * [[Ruajtja Universale Flash]] https://en.wikipedia.org/wiki/Universal_Flash_Storage * [[μTorrent]] https://en.wikipedia.org/wiki/%CE%9CTorrent * [[FitGirl Repacks]] https://en.wikipedia.org/wiki/FitGirl_Repacks * [[Microsoft Teams]] https://en.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Teams * [[Archicad]] https://en.wikipedia.org/wiki/Archicad * [[AutoCAD]] https://en.wikipedia.org/wiki/AutoCAD * [[Autodesk]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk * [[Autodesk 3ds Max]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_3ds_Max * [[Autodesk Maya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_Maya * [[Cinema 4D]] https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_4D * [[ZBrush]] https://en.wikipedia.org/wiki/ZBrush * [[Threads]] https://en.wikipedia.org/wiki/Threads_(social_network) * [[Ripunimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Rework_(electronics) * [[Rinovimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Refurbishment_(electronics) == Artikuj për politikë == * [[Feminizmi liberal]] https://en.wikipedia.org/wiki/Liberal_feminism * [[Feminizmi i barazisë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Equity_feminism * [[Rezerva Federale e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_Reserve * [[Politika e jashtme e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Foreign_policy_of_the_United_States == Artikuj për ushtri == * [[Heckler & Koch MG5]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG5 * [[Heckler & Koch MG4]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG4 * [[Haenel MK 556]] https://en.wikipedia.org/wiki/Haenel_MK_556 * [[Heckler & Koch G41]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_G41 * [[Heckler & Koch HK433]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_HK433 * [[Heckler & Koch XM8]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_XM8 * [[SIG Sauer SIGM400]] https://en.wikipedia.org/wiki/SIG_Sauer_SIGM400 == Artikuj për fe == * [[Kupa e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Grail * [[Kurora e Gjembave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Crown_of_thorns * [[Heshta e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Lance * [[Qefini i Torinos]] https://en.wikipedia.org/wiki/Shroud_of_Turin == Artikuj për video lojëra == * [[Video loja me shumë lojtarë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplayer_video_game * [[Counter-Strike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Counter-Strike * [[Half-Life (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Half-Life_(series) * [[PUBG: Battlegrounds]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG:_Battlegrounds * [[PUBG Mobile]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG_Mobile * [[Mount & Blade II: Bannerlord]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_%26_Blade_II:_Bannerlord * [[Call of Duty: Black Ops]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Black_Ops * [[Call of Duty 4: Modern Warfare]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty_4:_Modern_Warfare * [[Call of Duty: Modern Warfare 2]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Modern_Warfare_2 * [[Mario (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mario_(franchise) * [[Pokémon (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon_(video_game_series) * [[The Legend of Zelda]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Legend_of_Zelda * [[The Elder Scrolls]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Elder_Scrolls * [[Resident Evil]] https://en.wikipedia.org/wiki/Resident_Evil * [[Assassin's Creed]] https://en.wikipedia.org/wiki/Assassin%27s_Creed * [[Metal Gear]] https://en.wikipedia.org/wiki/Metal_Gear * [[Tomb Raider]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tomb_Raider * [[God of War (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/God_of_War_(franchise) * [[World of Warcraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/World_of_Warcraft * [[StarCraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/StarCraft * [[Dota]] https://en.wikipedia.org/wiki/Dota * [[Diablo (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Diablo_(series) * [[The Last of Us]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Last_of_Us * [[Uncharted]] https://en.wikipedia.org/wiki/Uncharted * [[FIFA (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/FIFA_(video_game_series) * [[The Sims]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Sims * [[Street Fighter]] https://en.wikipedia.org/wiki/Street_Fighter * [[Asphalt Legends]] https://en.wikipedia.org/wiki/Asphalt_Legends <br>'''''Përditësuar më: <span style="color: green;">18.09.2026</span>''''' <div style="border-top: 5px solid green; margin: 10px 0;"></div> 0g86sspez216n2fh76m18bkxignfab6 3043566 3043565 2026-09-18T23:02:58Z Leutrim.P 113691 3043566 wikitext text/x-wiki == Artikuj parësorë == * [[Matja e ndotjes së ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Air_pollution_measurement * [[Kujtesa retrospektive]] https://en.wikipedia.org/wiki/Retrospective_memory * [[Dyqani i pajisjeve]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hardware_store * [[Fluturimi hapësinor ndërplanetar]] https://en.wikipedia.org/wiki/Interplanetary_spaceflight * [[Numri gjurmues]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tracking_number * [[Siguria fizike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_security * [[Thithja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Inhalation * [[Nxjerrja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exhalation * [[Shpërthimi i zorrës qorre]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gastrointestinal_perforation * [[Kanceri i prostatës]] https://en.wikipedia.org/wiki/Prostate_cancer * [[Rrënojat]] https://en.wikipedia.org/wiki/Ruins * [[Blloku i betonit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Concrete_block * [[Blloku i dheut të ngjeshur]] https://en.wikipedia.org/wiki/Compressed_earth_block * [[Gërmimi]] https://en.wikipedia.org/wiki/Digging * [[Gërryerja]] https://en.wikipedia.org/wiki/Engraving * [[Mprehtësia (prerje)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Sharpness_(cutting) * [[Pushtimi nga jashtëtokësorët]] https://en.wikipedia.org/wiki/Alien_invasion * [[Pushtimi i shtëpisë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Home_invasion == Artikuj për biografi == *[[Giovanni Ferrero]] https://en.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Ferrero *[[Jensen Huang]] https://en.wikipedia.org/wiki/Jensen_Huang * [[Klaus-Michael Kühne]] https://en.wikipedia.org/wiki/Klaus-Michael_K%C3%BChne * [[Michael Platt (financier)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Platt_(financier) * [[Steve Ballmer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Ballmer * [[Vladimir Potanin]] https://en.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Potanin * [[Eyal Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Eyal_Ofer * [[Idan Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Idan_Ofer * [[Miriam Adelson]] https://en.wikipedia.org/wiki/Miriam_Adelson * [[Hamdi Ulukaya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hamdi_Ulukaya * [[Maria Angelicoussis]] https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Angelicoussis * [[Deng Xiaoping]] https://en.wikipedia.org/wiki/Deng_Xiaoping * [[Lee Kuan Yew]] https://en.wikipedia.org/wiki/Lee_Kuan_Yew * [[Manmohan Singh]] https://en.wikipedia.org/wiki/Manmohan_Singh * [[Seretse Khama]] https://en.wikipedia.org/wiki/Seretse_Khama == Artikuj për ekonomi == * [[Tregu i mallrave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Commodity_market * [[Ekonomia e përzier]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mixed_economy * [[Nxjerrja e arit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_extraction * [[Ari si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_as_an_investment * [[Argjendi si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_as_an_investment * [[Pjesa e tregut]] https://en.wikipedia.org/wiki/Market_share * [[Fondi i investimit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Investment_fund * [[Fondi i përbashkët]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mutual_fund * [[Fondi i tregtuar në bursë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exchange-traded_fund == Artikuj për ligje, rregullore dhe standarde == * [[Ultra vires]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires] * [[Actus reus]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus] * [[Mens rea]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea] == Artikuj për shkenca kompjuterike == * [[Qendra e të dhënave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Data_center * [[Ruajtja Universale Flash]] https://en.wikipedia.org/wiki/Universal_Flash_Storage * [[μTorrent]] https://en.wikipedia.org/wiki/%CE%9CTorrent * [[FitGirl Repacks]] https://en.wikipedia.org/wiki/FitGirl_Repacks * [[Microsoft Teams]] https://en.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Teams * [[Archicad]] https://en.wikipedia.org/wiki/Archicad * [[AutoCAD]] https://en.wikipedia.org/wiki/AutoCAD * [[Autodesk]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk * [[Autodesk 3ds Max]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_3ds_Max * [[Autodesk Maya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_Maya * [[Cinema 4D]] https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_4D * [[ZBrush]] https://en.wikipedia.org/wiki/ZBrush * [[Threads]] https://en.wikipedia.org/wiki/Threads_(social_network) * [[Ripunimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Rework_(electronics) * [[Rinovimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Refurbishment_(electronics) == Artikuj për politikë == * [[Feminizmi liberal]] https://en.wikipedia.org/wiki/Liberal_feminism * [[Feminizmi i barazisë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Equity_feminism * [[Rezerva Federale e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_Reserve * [[Politika e jashtme e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Foreign_policy_of_the_United_States == Artikuj për ushtri == * [[Shpejtësia në grykën e tytës]] https://en.wikipedia.org/wiki/Muzzle_velocity * [[Balistika e jashtme]] https://en.wikipedia.org/wiki/External_ballistics * [[Heckler & Koch MG5]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG5 * [[Heckler & Koch MG4]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG4 * [[Haenel MK 556]] https://en.wikipedia.org/wiki/Haenel_MK_556 * [[Heckler & Koch G41]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_G41 * [[Heckler & Koch HK433]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_HK433 * [[Heckler & Koch XM8]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_XM8 * [[SIG Sauer SIGM400]] https://en.wikipedia.org/wiki/SIG_Sauer_SIGM400 == Artikuj për fe == * [[Kupa e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Grail * [[Kurora e Gjembave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Crown_of_thorns * [[Heshta e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Lance * [[Qefini i Torinos]] https://en.wikipedia.org/wiki/Shroud_of_Turin == Artikuj për video lojëra == * [[Video loja me shumë lojtarë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplayer_video_game * [[Counter-Strike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Counter-Strike * [[Half-Life (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Half-Life_(series) * [[PUBG: Battlegrounds]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG:_Battlegrounds * [[PUBG Mobile]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG_Mobile * [[Mount & Blade II: Bannerlord]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_%26_Blade_II:_Bannerlord * [[Call of Duty: Black Ops]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Black_Ops * [[Call of Duty 4: Modern Warfare]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty_4:_Modern_Warfare * [[Call of Duty: Modern Warfare 2]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Modern_Warfare_2 * [[Mario (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mario_(franchise) * [[Pokémon (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon_(video_game_series) * [[The Legend of Zelda]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Legend_of_Zelda * [[The Elder Scrolls]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Elder_Scrolls * [[Resident Evil]] https://en.wikipedia.org/wiki/Resident_Evil * [[Assassin's Creed]] https://en.wikipedia.org/wiki/Assassin%27s_Creed * [[Metal Gear]] https://en.wikipedia.org/wiki/Metal_Gear * [[Tomb Raider]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tomb_Raider * [[God of War (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/God_of_War_(franchise) * [[World of Warcraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/World_of_Warcraft * [[StarCraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/StarCraft * [[Dota]] https://en.wikipedia.org/wiki/Dota * [[Diablo (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Diablo_(series) * [[The Last of Us]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Last_of_Us * [[Uncharted]] https://en.wikipedia.org/wiki/Uncharted * [[FIFA (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/FIFA_(video_game_series) * [[The Sims]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Sims * [[Street Fighter]] https://en.wikipedia.org/wiki/Street_Fighter * [[Asphalt Legends]] https://en.wikipedia.org/wiki/Asphalt_Legends <br>'''''Përditësuar më: <span style="color: green;">18.09.2026</span>''''' <div style="border-top: 5px solid green; margin: 10px 0;"></div> pxatsmb834pz7h75trvygligu48yz9o 1 390792 3043693 3013587 2026-09-19T04:25:55Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Álvaro Recoba]] 3043693 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2655581 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121026091123/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=713912&sec=europe&cc=5901 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=713912&sec=europe&cc=5901. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 prill 2024 08:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2664052 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240323004122/https://www.calciosudamericano.it/uruguay-il-nacional-fa-sul-serio-placente-subito-boghossian-a-ore-crespo-e-il-sogno/ për lidhjen http://www.calciosudamericano.it/uruguay-il-nacional-fa-sul-serio-placente-subito-boghossian-a-ore-crespo-e-il-sogno/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 maj 2024 02:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2684314 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240323060944/http://www.decano.com/ultimo_partido/3001/nacional-3-penarol-2 për lidhjen http://www.decano.com/ultimo_partido/3001/nacional-3-penarol-2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 gusht 2024 13:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715693 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180803163654/http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcioestero/articoli/72260/adriano-e-recoba-sempre-di-moda.shtml për lidhjen http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcioestero/articoli/72260/adriano-e-recoba-sempre-di-moda.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180211071756/http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcioestero/articoli/98085/spettacolo-recoba-gol-da-corner.shtml për lidhjen http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/calcioestero/articoli/98085/spettacolo-recoba-gol-da-corner.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 nëntor 2024 00:08 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2870891 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240322033924/http://www.danubio.org.uy/uc_148_1.html për lidhjen http://www.danubio.org.uy/uc_148_1.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 nëntor 2025 12:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2874481 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240324064037/https://nacional.uy/es/news/es-el-chino-recoba-es-el-nuevo-entrenador-de-nacional-2023-10-20/ për lidhjen https://nacional.uy/es/news/es-el-chino-recoba-es-el-nuevo-entrenador-de-nacional-2023-10-20. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 nëntor 2025 14:33 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2884597 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250222015915/https://www.transfermarkt.us/alvaro-recoba/leistungsdatendetails/spieler/5796/wettbewerb/UEFA për lidhjen https://www.transfermarkt.us/alvaro-recoba/leistungsdatendetails/spieler/5796/wettbewerb/UEFA. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 dhjetor 2025 16:53 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2888917 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240323061731/https://www.serpentsofmadonnina.com/2016/4/8/11351932/el-chino-story-of-a-lazy-romantic-alvaro-recoba-retires për lidhjen https://www.serpentsofmadonnina.com/2016/4/8/11351932/el-chino-story-of-a-lazy-romantic-alvaro-recoba-retires. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 janar 2026 06:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2977352 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.impre.com/deportes/futbol/2009/12/25/recoba-regresa-a-danubio-165401-1.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 maj 2026 02:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3007830 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231001133513/https://www.iffhs.com/posts/2118 për lidhjen https://www.iffhs.com/posts/2118. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 korrik 2026 15:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Álvaro Recoba]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029651 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240324064827/https://thefalse9.com/2016/12/forgotten-superstars-alvaro-recoba.html për lidhjen https://thefalse9.com/2016/12/forgotten-superstars-alvaro-recoba.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 14:32 (CEST) 60eem0u8e7b63ahj5rau7tx1ev94zbd 0 392506 3043420 3021632 2026-09-18T16:18:32Z Bububu568 187822 /* Tabela e nominimeve */ 3043420 wikitext text/x-wiki {{Aktualizo}}{{Infobox sezon televiziv | bg_colour = #FFCCCB | image = | caption = | module1 = {{Infobox reality competition season | presenter = [[Ledion Liço]] | num_days = 120 | num_housemates = 39 | winner = Selin Bollati | runner_up = Armir (Miri) Shahini | companion_show = {{plainlist| * ''{{nowrap|Big Brother VIP – Fans' Club}}'' * ''[[Big Brother VIP Albania#Big Brother Radio|Big Brother Radio]]'' * ''[[Big Brother VIP Albania#Post Big Brother VIP|Post Big Brother VIP]]'' }} }} | num_episodes = 127 | network = [[Top Channel]] | first_aired = {{Start date|2025|12|20|df=y}} | last_aired = {{End date|2026|04|18|df=y}} | season_number = 5 | country = [[Shqipëri]] }} '''''Big Brother VIP Albania 5''''', është sezoni i pestë i ''[[Big Brother VIP Albania]]'', i drejtuar nga [[Ledion Liço]].<ref>{{Cite web|date=14 nëntor 2025|title=Big Brother VIP 5, së shpejti në Top Channel|url=https://top-channel.tv/2025/11/14/big-brother-vip-5-se-shpejti-ne-top-channel/#|website=[[Top Channel]]|language=sq}}</ref> Sezoni filloi transmetimin e përjavshëm më 20 dhjetor 2025 deri më 18 prill 2026 në [[Top Channel]],<ref>{{Cite web|date=8 dhjetor 2025|title=E ardhmja është e shkruar…”! Nën moderimin e Ledion Liços, zbulohet data e nisjes së Big Brother VIP 5|url=https://top-channel.tv/2025/12/08/e-ardhmja-eshte-e-shkruar-nen-moderimin-e-ledion-licos-zbulohet-data-e-nisjes-se-big-brother-vip-5/#|website=[[Top Channel]]|language=sq}}</ref> dhe përmes dy kanaleve 24-orëshe ku mund të vëzhgoheshin banorët.<ref>{{Cite web|title=“BBV Albania 5” nis sot/ Emocione, surpriza dhe personazhe VIP, rikthehet spektakli nën drejtimin e Ledion Liços|url=https://top-channel.tv/2025/12/20/bbv-albania-5-nis-te-shtunen-emocione-surpriza-dhe-personazhe-vip-rikthehet-spektakli-nen-drejtimin-e-ledion-licos/|access-date=2026-04-04|website=[[Top Channel]]|publisher=[[Top Media]]|language=sq}}</ref> Në Shqipëri, u transmetua në platformat televizive [[DigitAlb]] dhe [[Tring (kompani)|Tring]].<ref>{{Cite web|title=Big Brother VIP Albania 1|url=https://www.flysat.com/en/channel/66743/big-brother-vip-albania-1|access-date=4 prill 2026|website=FlySat|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=Big Brother VIP Albania 2|url=https://www.flysat.com/en/channel/12966/big-brother-vip-albania-2|access-date=4 prill 2026|website=FlySat|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Arbër Hajdari u kthye si opinionist dhe u bashkua nga [[Monika Kryemadhi]], duke zëvendësuar Neda Ballukun.<ref name=":0">{{Cite web|title=“Fan Club Big Brother VIP-5”, zbulohet moderatorja dhe dy opinionistët e këtij edicioni|url=https://indeksonline.net/fan-club-big-brother-vip-5-zbulohet-moderatorja-dhe-dy-opinionistet-e-ketij-edicioni/|access-date=2025-12-20|website=IndeksOnline|language=sq}}</ref> Në edicionin e tetë prime, [[Alketa Vejsiu]] zëvendësoi Arbër Hajdarin që ishte larguar përkohësisht.<ref>{{Cite web|title=Alketa Vejsiu duartrokitet për paraqitjen në Big Brother, nuk e harron as Arbanën {{!}} Albanian Post|url=https://albanianpost.com/alketa-vejsiu-duartrokitet-per-paraqitjen-ne-big-brother-nuk-e-harron-as-arbanen/|access-date=2026-04-04|website=albanianpost.com|language=sq}}</ref> Emisioni spin-off i ''Big Brother VIP – Fans' Club'' u drejtua nga ish-konkurrentja e [[Big Brother VIP Albania (sezoni 2)|sezonit të dytë VIP]], [[Kiara Tito]].<ref name=":0" /> == Prodhimi == Më 14 nëntor 2025, [[Top Channel]] publikoi një video për ''Big Brother VIP 5'', ku shfaqej logoja e re e syrit të [[Big Brother VIP Albania|''Big Brother VIP'']] dhe njoftohej se sezoni ishte planifikuar të fillojë në dhjetor 2025. == Banorët == Këngëtari [[Shpat Kasapi]] u planifikua të ishte pjesë e sezonit të pestë. Ai ndërroi jetë një muaj më përpara për shkak nga një arresti kardiak, duke ia pamundësuar pjesëmarrjen.<ref>{{Cite web|date=26 nëntor 2025|title=Shuhet papritur në moshën 40-vjeçare Shpat Kasapi, këngëtari ishte konfirmuar si pjesë e banorëve të Big Brother VIP 5|url=https://top-channel.tv/2025/11/26/shuhet-papritur-ne-moshen-40-vjecare-shpat-kasapi-kengetari-ishte-konfirmuar-si-pjese-e-banoreve-te-big-brother-vip-5/#|website=[[Top Channel]]|language=sq}}</ref> Autori dhe moderatori i programit ''Top Talk - Ekonomi'', Angelo Haruni e kumtoi pjesëmarrjen e tij në ''Big Brother VIP'' gjatë emisionit.<ref>{{Cite web|title=Zbulohet zyrtarisht banori i parë i "Big Brother Vip Albania 5"|url=https://www.oranews.tv/lifestyle/zbulohet-zyrtarisht-banori-i-pare-i-big-brother-vip-albania-5-i1289366|access-date=2026-04-04|website=Ora News|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ledioni flet për nisjen e Big Brother VIP Albania 5 {{!}} Albanian Post|url=https://albanianpost.com/ledioni-flet-per-nisjen-e-big-brother-vip-albania-5/|access-date=2026-04-04|website=albanianpost.com|language=sq}}</ref> Stenaldo Mëhilli ishte i pari konkurrent i verbër i këtij formati në Shqipëri.<ref>{{Cite web|title=Për herë të parë: Një banor i verbër hyn në shtëpinë e Big Brother VIP Albania, kjo është biografia e tij|url=https://frontonline.net/per-here-te-pare-nje-banor-i-verber-hyn-ne-shtepine-e-big-brother-vip-albania-kjo-eshte-biografia-e-tij/|language=sq}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; line-height:20px; width:auto;" |+ ! scope="col" | Personaliteti ! scope="col" | Mosha në hyrje ! scope="col" | Profesioni ! scope="col" | Dita e Hyrjes ! scope="col" | Dita e Daljes ! scope="col" | Statusi |- ! scope="row" | Selin Bollati | align="center" | 23 | align="center" | Balerinë | align="center" | 1 | align="center" | 120 | align="center" {{Won|Fituesja}} |- ! scope="row" | [[West Side Family|Armir "Miri" Shahini]] | align="center" | 46 | align="center" | Këngëtar | align="center" | 1 | align="center" | 120 | align="center" {{Runner-up|Vendi i 2-të}} |- ! scope="row" | Mateo Borri | align="center" | 28 | align="center" | Yll i reality show-t & trajner personal | align="center" | 15 | align="center" | 120 | {{CFinalist|Vendi i 3-të}} |- ! Rogert Sterkaj | align="center" | 39 | align="center" | Gazetar | align="center" | 32 | align="center" | 120 | {{CFinalist|Vendi i 4-të}} |- ! scope="row" | Brikena Selmani | align="center" | 25 | align="center" | Modele | align="center" | 1 | align="center" | 113 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! Shëndrit Lumi | align="center" | 30 | align="center" | Gazetar | align="center" | 53 | align="center" | 113 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! Edisa Demollari | align="center" | 27 | align="center" | Modele | align="center" | 71 | align="center" | 109 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Juela Nikolli | align="center" | 31 | align="center" | Këngëtare | align="center" | 4 | align="center" | 109 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Mal Retkoceri | align="center" | 28 | align="center" | Këngëtar | align="center" | 1 | align="center" | 103 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! Nikol Projko | align="center" | 23 | align="center" | Modele | align="center" | 71 | align="center" | 99 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Stenaldo Mëhilli | align="center" | 28 | align="center" | Këngëtar | align="center" | 4 | align="center" | 95 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Artan Kola | align="center" | 53 | align="center" | Këngëtar | align="center" | 25 | align="center" | 92 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! Gëzim "Gimbo" Blakaj | align="center" | 26 | align="center" | DJ | align="center" | 36 | align="center" | 88 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Greta Kazazi | align="center" | 24 | align="center" | Modele | align="center" | 15 | align="center" | 85 | {{CRemoved|Skualifikuar}} |- ! Egi Gjyzeli | align="center" | 35 | align="center" | Opinioniste & trajnere personale | align="center" | 71 | align="center" | 81 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! Ardit Murataj | align="center" | 28 | align="center" | Gazetar & moderator | align="center" | 53 | align="center" | 78 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! Alessio Aliaj | align="center" | 49 | align="center" | Model | align="center" | 50 | align="center" | 74 | {{Quit|Tërhoqur}} |- ! Marko Luca | align="center" | 25 | align="center" | Këngëtar | align="center" | 50 | align="center" | 71 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! Livia Lozi | align="center" | 25 | align="center" | Aktore | align="center" | 53 | align="center" | 67 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | [[Kristi Lamaj]] | align="center" | 27 | align="center" | Këngëtar | align="center" | 1 | align="center" | 63 | align="center" {{CRemoved|Skualifikuar}} |- ! scope="row" | Ina Aderi | align="center" | 26 | align="center" | Aktore & yll i reality show-t | align="center" | 22 | align="center" | 60 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ![[Gordana Kingji| Gordana "Baby G" Kingji]] | align="center" | 29 | align="center" | Këngëtarë | align="center" | 36 | align="center" | 57 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! Krusita Stafa | align="center" | 26 | align="center" | Këngëtarë | align="center" | 32 | align="center" | 53 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Stelina Kurila | align="center" | 25 | align="center" | Yll i reality show-t | align="center" | 15 | align="center" | 46 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Angelo Haruni | align="center" | 31 | align="center" | Autor & moderator | align="center" | 1 | align="center" | 43 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Keijsi Hyseni | align="center" | 27 | align="center" | Yll i reality show-t | align="center" | 11 | align="center" | 39 | {{CRemoved|Skualifikuar}} |- ! scope="row" | Lorna Hysa | align="center" | 33 | align="center" | Këngëtare & modele | align="center" | 1 | align="center" | 36 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Aleksandra Qirjazi | align="center" | 39 | align="center" | Artiste grimi | align="center" | 25 | align="center" | 32 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Erik Lloshi | align="center" | 36 | align="center" | Këngëtar | align="center" | 18 | align="center" | 32 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Florjan "Flori" Prini | align="center" | 33 | align="center" | Personazh i rrjeteve sociale | align="center" | 18 | align="center" | 29 | {{Quit|Tërhoqur}} |- ! scope="row" | [[Ilir Vrenozi]] | align="center" | 54 | align="center" | Personazh i rrjeteve sociale | align="center" | 1 | align="center" | 26 | {{Quit|Tërhoqur}} |- ! scope="row" | Lorela "Lorè" Karoshi | align="center" | 30 | align="center" | Këngëtare | align="center" | 1 | align="center" | 25 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Juxhin Plovishti | align="center" | 27 | align="center" | Aktor | align="center" | 4 | align="center" | 22 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | [[Stine|Ernest "Stine" Duka]] | align="center" | 44 | align="center" | Këngëtar | align="center" | 1 | align="center" | 22 | {{Quit|Tërhoqur}} |- ! scope="row" | Armir Tola | align="center" | 39 | align="center" | Sipërmarrës | align="center" | 1 | align="center" | 18 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Seno Fishta | align="center" | 33 | align="center" | Podcaster | align="center" | 1 | align="center" | 15 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Armela Hyseni | align="center" | 30 | align="center" | Modele | align="center" | 4 | align="center" | 15 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Sabina Mete | align="center" | 26 | align="center" | Gazetare & moderatore sportive | align="center" | 1 | align="center" | 11 | {{Eliminated|Eliminuar}} |- ! scope="row" | Xhodi Skura | align="center" | 25 | align="center" | Aktore | align="center" | 1 | align="center" | 8 | {{Eliminated|Eliminuar}} |} == Tabela e nominimeve == {| class="wikitable nowrap" style="text-align:center; font-size:85%; line-height:15px; width:100%" ! style="width:5%" | ! style="width:5%" | Java 1 ! style="width:5%" | Java 2 ! style="width:5%" | Java 3 ! style="width:5%" | Java 4 ! style="width:5%" | Java 5 ! style="width:5%" | Java 6 ! style="width:5%" | Java 7 ! style="width:5%" | Java 8 ! style="width:5%" | Java 9 ! style="width:5%" | Java 10 ! style="width:5%" | Java 11 ! style="width:5%" | Java 12 ! style="width:5%" | Java 13 ! style="width:5%" | Java 14 ! style="width:5%" | Java 15 ! style="width:5%" | Java 16 ! style="width:5%" | Java 17<br>Finale |- ! colspan="18" style="background:#000;color:#fff" | |- ! Selin | Asnjë | Asnjë | Asnjë | Keijsi,<br>Lorna | Asnjë | Artan,<br>Mateo | Miri,<br>Gimbo,<br>Ina,<br>Selin | Asnjë | Mal,<br>Livia | Asnjë | Miri,<br>Juela | Brikena,<br>Egi | | | Brikena | |{{Won|Fituesja}} <br> (Dita 120) |- ! rowspan="2" | Miri | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Angelo,<br>Greta | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Mal,<br>Rogert | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Greta,<br>Mal | rowspan="2" | Mal,<br>Selin | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Ardit,<br>Mal | Egi,<br>Mal | rowspan="2" | | rowspan="2" | | rowspan="2" | Rogert | rowspan="2" | | rowspan="2" {{Runner-up|Vendi i 2-të}} <br> (Dita 120) |- | Brikena,<br>Gimbo,<br>Mateo,<br>Selin |- ! Mateo | colspan="2" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Angelo,<br>Miri |Asnjë | Angelo,<br>Miri | Asnjë | Asnjë | Artan,<br>Juela | Asnjë | Artan,<br>Juela | Artan,<br>Juela | | | Brikena | |{{CFinalist|Vendi i 3-të}} <br> (Dita 120) |- ! Rogert | colspan="4" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Angelo,<br>Greta | Asnjë | Baby G,<br>Greta | Artan,<br>Mal | Asnjë | Ardit,<br>Mal | Greta,<br>Nikol | | Mateo,<br>Stenaldo | Miri | |{{CFinalist|Vendi i 4-të}} <br> (Dita 120) |- ! Brikena | Asnjë | Asnjë | Asnjë | Kristi,<br>Miri | Ina,<br>Mateo | Keijsi,<br>Rogert | Asnjë | Miri,<br>Ina | Miri,<br>Livia | Asnjë | Miri,<br>Greta | Miri,<br>Edisa | | | Brikena,<br>Selin<br>Mateo | | {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 113) |- ! Shëndrit | colspan="7" |''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Ardit,<br>Marko | Asnjë | Ardit,<br>Artan | Artan,<br>Juela | | | Selin<br>Miri | |{{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 113) |- ! Edisa | colspan="10" | ''Nuk ishte në shtepi'' | Brikena,<br>Mal | Brikena,<br>Nikol | | | Miri<br>Brikena | colspan="2" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 109) |- ! Juela | Kristi | Asnjë | Asnjë | Erik,<br>Greta | Asnjë | Angelo,<br>Krusita | Asnjë | Baby G,<br>Ina | Ardit,<br>Mal | Gimbo,<br>Greta,<br>Selin | Ardit,<br>Mal | Egi,<br>Greta | | | Rogert | colspan="2" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 109) |- ! Mal | Asnjë | Asnjë | Asnjë | Lore,<br>Selin | Asnjë | Angelo,<br>Rogert | Asnjë | Miri,<br>Juela | Juela,<br>Selin | Asnjë | Greta,<br>Juela | Artan,<br>Edisa | | | colspan="3" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 103) |- ! Nikol | colspan="10" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Artan,<br>Juela | Artan,<br>Edisa | | | colspan="3" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 99) |- ! Stenaldo | Asnjë | Asnjë | Asnjë | Keijsi,<br>Lore | Asnjë | Angelo,<br>Ina | Asnjë | Greta,<br>Marko | Livia,<br>Marko | Asnjë | Mateo,<br>Juela,<br>Shëndrit | Greta,<br>Shëndrit | | colspan="4" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 95) |- ! Artan | colspan="3" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Angelo,<br>Ilir | Asnjë | Angelo,<br>Miri | Asnjë | Miri,<br>Baby G | Miri,<br>Stenaldo | Asnjë | Ardit,<br>Mal | Egi,<br>Nikol | | colspan="4" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 92) |- ! Gimbo | colspan="5" |''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Asnjë | Asnjë | Juela,<br>Marko | Asnjë | Artan,<br>Juela | Artan,<br>Juela | colspan="5" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 88) |- ! rowspan="2" | Greta | colspan="2" rowspan="2" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Angelo,<br>Juela | rowspan="2" | Asnjë | Mal,<br>Rogert | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Ina,<br>Marko | rowspan="2" | Miri,<br>Juela | rowspan="2" | Asnjë | rowspan="2" | Miri,<br>Juela | rowspan="2" | Brikena,<br>Juela | colspan="5" rowspan="2" {{CRemoved|Skualifikuar}} <br> (Dita 85) |- | Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Gimbo,<br>Kristi,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Stenaldo |- ! Egi | colspan="10" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Artan,<br>Juela | Edisa,<br>Juela | colspan="5" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 81) |- ! Ardit | colspan="7" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Miri,<br>Selin | Asnjë | Miri,<br>Juela | colspan="6" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 78) |- ! Alessio | colspan="7" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Ina,<br>Kristi | Miri,<br>Marko | Asnjë | colspan="7" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 74) |- ! Marko | colspan="7" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Miri,<br>Greta | Mal,<br>Selin |Asnjë | colspan="7" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 71) |- ! Livia | colspan="7" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Miri,<br>Selin | colspan="8" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 67) |- ! Kristi | Seno | Asnjë | Asnjë | Brikena,<br>Lore | Asnjë | Greta,<br>Mal | Asnjë | Miri,<br>Ina | colspan="9" {{CRemoved|Skualifikuar}} <br> (Dita 63) |- ! Ina | colspan="3" | ''Nuk ishtë në shtëpi'' | Selin | Asnjë | Krusita,<br>Rogert | Asnjë | Baby G,<br>Greta | colspan="9" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 60) |- ! Baby G | colspan="5" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Asnjë | Artan,<br>Juela | colspan="9" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 57) |- ! Krusita | colspan="4" | ''Nuk ishte në shtëpi'' |Asnjë | Keijsi,<br>Rogert |Asnjë | colspan="10" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 53) |- ! Stelina | colspan="2" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Keijsi | Asnjë | Artan,<br>Rogert | colspan="11" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 46) |- ! Angelo | Asnjë | Asnjë | Asnjë | Keijsi,<br>Mateo | Asnjë | Mateo,<br>Juela | colspan="11" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 43) |- ! Keijsi |''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Asnjë | Angelo,<br>Kristi | Asnjë | colspan="12" {{CRemoved|Skualifikuar}} <br> (Dita 39) |- ! Lorna | Selin | Xhodi | Asnjë | Lore,<br>Stenaldo | Asnjë | colspan="12" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 36) |- ! Aleksandra | colspan="3" |''Nuk ishte në shtëpi'' | Keijsi,<br>Greta | colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 32) |- ! Erik | colspan="2" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Asnjë | colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 32) |- ! Flori | colspan="2" | ''Nuk ishte në shtëpi'' | Asnjë | Asnjë | colspan="13" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 29) |- ! Ilir | Asnjë | Asnjë | Asnjë | Angelo,<br>Kristi | colspan="13" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 26) |- ! Lore | Asnjë | Asnjë | Asnjë | Keijsi,<br>Kristi | colspan="13" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 25) |- ! Juxhin | Asnjë | Asnjë | Asnjë | colspan="14" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 22) |- ! Stine | Asnjë | Asnjë | Asnjë | colspan="14" {{Quit|Tërhoqur}} <br> (Dita 22) |- ! Armir | Asnjë | Asnjë | colspan="15" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 18) |- ! Seno | Asnjë | Angelo | colspan="15" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 15) |- ! Armela | Lorna | Asnjë | colspan="15" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 15) |- ! Sabina | Asnjë | colspan="16" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 11) |- ! Xhodi | Asnjë | colspan="16" {{Eliminated|Eliminuar}} <br> (Dita 8) |- ! colspan="18" style="background:#000;color:#fff" | |- ! Shënime | | | | {{Quit|'''Stine'''<br>'''Ilir'''}} | {{Quit|'''Flori'''}} | {{CRemoved|'''Keijsi'''}} | | | {{CRemoved|'''Kristi'''}} | | {{Quit|'''Alessio'''}} | {{CRemoved|'''Greta'''}} | | | | | |- ! rowspan="7" | Të nominuarit e javës | rowspan="7" | Kristi,<br>Lorna,<br>Selin,<br>Seno | Angelo,<br>Lorna,<br>Seno,<br>Xhodi | rowspan="3" | Keijsi,<br>Kristi,<br>Seno | rowspan="5" | Angelo,<br>Greta,<br>Keijsi,<br>Kristi,<br>Lore | rowspan="5" | Erik,<br>Ina,<br>Keijsi,<br>Mateo | rowspan="6" | Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Greta,<br>Keijsi,<br>Krusita,<br>Juela,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Rogert | rowspan="5" | Miri,<br>Gimbo,<br>Ina,<br>Rogert,<br>Selin | rowspan="4" | Miri,<br>Brikena,<br>Greta,<br>Kristi,<br>Krusita,<br>Juela,<br>Rogert,<br>Stenaldo | rowspan="3" | Kristi | rowspan="4" | Të gjithë banorët | rowspan="7" | Greta,<br>Marko | rowspan="5" | Artan,<br>Edisa,<br>Egi,<br>Juela,<br>Rogert | rowspan="5" | Brikena,<br>Gimbo | rowspan="5" | Mateo,<br>Stenaldo | rowspan="4" | Edisa,<br>Mal,<br>Shëndrit | rowspan="7" | Brikena,<br>Mateo,<br>Miri,<br>Rogert,<br>Shëndrit | rowspan="7" |Mateo,<br>Miri,<br>Rogert,<br>Selin |- | Të gjithë banorët |- | rowspan="5" | Armela,<br>Lore,<br>Lorna,<br>Mal,<br>Juela,<br>Stenaldo |- | Angelo,<br>Armir,<br>Ilir,<br>Keijsi,<br>Lore,<br>Lorna,<br>Mal,<br>Juela,<br>Juxhin,<br>Selin,<br>Stenaldo,<br>Stine | rowspan="3" | Të gjithë banorët |- | rowspan="3" | Miri,<br>Juxhin,<br>Selin | rowspan="3" | Miri,<br>Baby G,<br>Greta,<br>Ina,<br>Rogert | rowspan="3" |Gimbo,<br>Greta,<br>Rogert,<br>Selin | Brikena,<br>Selin |- | rowspan="2" | Angelo,<br>Greta,<br>Ilir,<br>Keijsi | Të gjithë banorët | Artan,<br>Gimbo,<br>Baby G,<br>Greta,<br>Ina,<br>Krusita,<br>Stelina,<br>Stenaldo | rowspan="2" | Brikena,<br>Gimbo,<br>Mateo,<br>Selin | rowspan="2" | Artan,<br>Nikol,<br>Rogert,<br>Selin,<br>Stenaldo | rowspan="2" | Brikena,<br>Edisa,<br>Juela,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Nikol,<br>Rogert,<br>Stenaldo | Edisa,<br>Juela,<br>Shëndrit |- | Miri,<br>Ina,<br>Keijsi,<br>Lorna,<br>Selin | Angelo,<br>Miri,<br>Artan,<br>Gimbo,<br>Kristi,<br>Mal,<br>Mateo,<br>Rogert,<br>Stenaldo | Rogert | Miri,<br>Juela,<br>Mal,<br>Marko,<br>Rogert,<br>Selin | Brikena,<br>Edisa,<br>Miri,<br>Shëndrit |- ! rowspan="8" | Të eliminuar | rowspan="8" | '''Lorna,<br>Seno''' | style="background:#FA8072;color:#000" | '''Xhodi''' | rowspan="3" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Seno''' | rowspan="5" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Lore''' | rowspan="6" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Erik''' | rowspan="7" style="background:#CCC;color:#000" |''Eliminim i<br>anuluar'' | rowspan="3" style="background:#CCC;color:#000" |''Eliminim i<br>anuluar'' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Krusita''' | rowspan="3" | '''73% Po''' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Livia''' | rowspan="8" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Marko''' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" |'''Egi''' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Gimbo''' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Stenaldo''' | rowspan="2" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Mal''' | rowspan="4" style="background:#FBF373;color:inherit; |'''Mateo,<br>Miri,<br>Rogert''' | rowspan="2" style="background:#FFFFDD;color:#000" | '''Rogert'''<br><small>(vendi i 4-të)</small> |- | style="background:#FA8072;color:#000" | '''Sabina''' |- | rowspan="6" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Armela''' | rowspan="2" style="background:#FBF373;color:inherit; | '''Selin''' | rowspan="2" style="background:#FFFFDD;color:#000" | '''Mateo'''<br><small>(vendi i 3-të)</small> |- | style="background:#FA8072;color:#000" |'''Armir''' | rowspan="3" style="background:#FA8072;color:#000"|'''Stelina''' | rowspan="3" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Ina''' |- | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" |'''Juxhin''' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" |'''Baby G''' | rowspan="4" style="background:#CCC;color:#000" | ''Eliminim i<br>anuluar'' | rowspan="4" | '''Brikena,<br>Gimbo''' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Artan''' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Nikol''' | rowspan="2" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Juela''' | rowspan="4" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Shëndrit,<br>Brikena''' | rowspan="2" style="background:#D1E8EF;color:#000" | '''Miri'''<br><small>(vendi i 2-të)</small> |- | rowspan="3" style="background:#CCC;color:#000" | ''Eliminim i<br>anuluar'' |- | style="background:#FA8072;color:#000" | '''Aleksandra''' | rowspan="2" |'''Po''' | rowspan="2" style="background:#CCC;color:#000" |''Eliminimi i<br>anuluar'' | rowspan="2" style="background:#FA8072;color:#000" | '''Edisa''' | rowspan="2" style="background:#73FB76;color:#000" | '''Selin'''<br><small>(fituesja)</small> |- | style="background:#FA8072;color:#000" | '''Lorna''' | style="background:#FA8072;color:#000" | '''Angelo''' |- |} == Formati == === Bileta vajtje-ardhje === Si në sezonet paraprake, banorët do të kishin Biletën Vajtje-Ardhje, që do të lejonte banorët që e rastisin të riktheheshin në shtëpi menjëherë pas eliminimit. == Referime == {{Reflist}}<ref>{{Citation|last=Bignell|first=Jonathan|title=Big Brother Culture|date=2005|url=https://doi.org/10.1057/9780230508361_7|work=Big Brother|pages=144–170|place=London|publisher=Palgrave Macmillan UK|isbn=978-1-4039-1685-3|access-date=2026-05-20}}</ref> == Lidhje të jashtme == * {{Official website|https://bigbrothervip.top-channel.tv/}} {{Big Brother Albania}} [[Kategoria:Sezone të Big Brother Albania|VIP 5]] 5ist37hafeb764tykq8dcrnn4yl8dx5 2 393301 3043428 2900929 2026-09-18T18:10:31Z 56tfu 179593 3043428 wikitext text/x-wiki {{Babel-4|sq|en-5|it-1|de-2|el-1}} {{User AL}} {{User Ortodoks}} {{User Përkthyes|en}} [[en:User:56tfu]] 3zc7m4tc3hznfubjv2gm5ljpjol3931 0 396283 3043518 3004270 2026-09-18T22:00:27Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Sulmet izraelito-amerikane ndaj Iranit, 2026]] te [[Lufta e Iranit, 2026]]: saktesim 3004270 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = 2026 Israeli–United States strikes on Iran | width = | partof = the [[Middle Eastern crisis (2023–present)]] and [[2026 Iran–United States crisis]] | image = | Middle East4 | width = 300 | places = | Middle East | image_upright = | alt = | caption = Locations in Middle East struck by US, Israel and Iran<ref name="AJ">{{Cite web|first1=Edna|last1=Mohamed|first2=Federica|last2=Marsi|title=US and Israel attack Iran; explosions heard in Israel|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 shkurt 2026|website=[[Al Jazeera English]]}}</ref> | date = 28 February 2026 ({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=28|year1=2026}}) | place = [[West Asia]] (primarily the [[Persian Gulf]] region) | coordinates = | map_type = | map_relief = | map_size = | map_marksize = | map_caption = | map_label = | mapframe = | territory = | status = [[List of ongoing armed conflicts|Ongoing]] | combatants_header = | combatant1 = {{Flag|United States}}<br>{{flag|Israel}} | combatant1a = {{collapsible list|title=Defensive only:|{{center|{{flag|Bahrain}}<ref>{{cite news|date=28 shkurt 2026|title=National Communication Centre: Multiple Missiles Detected and Successfully Intercepted in Bahraini Airspace|url=https://www.bna.bh/en/NationalCommunicationCentreMultipleMissilesDetectedandSuccessfullyInterceptedinBahrainiAirspace.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDtPwvnFYfXOsP5KaLSXwBjI%3D|access-date=28 shkurt 2026|website=Bahrain News Agency}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><br>{{flag|Iraq}}<ref name="TOI-Shuttering">{{Cite web|title=Iraq shuttering airspace after US, Israel strike Iran|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iraq-shuttering-airspace-after-us-israel-strike-iran/|first=Noam|last=Lehmann|date=28 shkurt 2026|website=[[Times of Israel]]}}</ref><br>{{flag|Jordan}}<ref>{{Cite web|title=Jordan downs two ballistic missiles amid Iran escalation|url=https://saudigazette.com.sa/article/659266/world/jordan-intercepts-two-ballistic-missiles-after-us-israel-strikes-on-iran|date=28 shkurt 2026|website=Saudi Gazette}}</ref><br>{{flag|Kuwait}}<ref>{{Cite web|date=28 shkurt 2026|title=Netanyahu says joint Israel-US operation seeks to change Iran's trajectory|url=https://saudigazette.com.sa/article/659269/world/netanyahu-says-israel-and-us-begin-joint-operation-against-iran|access-date=28 shkurt 2026|website=[[Saudi Gazette]]|language=en}}</ref><br>{{flag|Qatar}}<ref>{{cite news|title=Second wave of missiles targeting Qatar successfully intercepted, Ministry of Defence says|url=https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?t=1772280114759|website=CNN|access-date=28 shkurt 2026}}</ref><br>{{flag|Saudi Arabia}}<ref>{{Cite web|title=Will Qatar, UAE, Saudi Arabia, Kuwait, Jordan, Bahrain and other Gulf countries attack Iran now and was Tehran airstrikes successful? Full update on missile strikes in Gulf region|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/will-qatar-uae-saudi-arabia-kuwait-jordan-bahrain-and-other-gulf-countries-attack-iran-now-and-was-tehran-airstrikes-successful-full-update-on-missile-strikes-in-gulf-region/articleshow/128885871.cms?from=mdr|first=Gandharv|last=Walia|date=28 shkurt 2026|website=The Times of India}}</ref><br>{{flag|Syria}}<ref name="Syria">{{Cite web|title=Four people killed in Syria after an Iranian missile falls on building, state media reports|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/four-people-killed-in-syria-after-an-iranian-missile-falls-on-building-state-media-reports/articleshow/128886157.cms?from=mdr|date=28 shkurt 2026|website=The Times of India}}</ref><br>{{flag|United Arab Emirates}}<ref>{{cite news|date=28 shkurt 2026|title=UAE intercepts several Iranian missiles|url=https://www.dubaieye1038.com/news/local/uae-intercepts-several-iranian-missiles/|access-date=28 shkurt 2026|website=Dubai Eye 103.8}}</ref><br>{{flag|United Kingdom}}<ref>{{cite news|last1=Boucher|first1=Harriette|title=British planes 'in the sky' after Iran strikes as UK joins defensive efforts, says Starmer|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/starmer-iran-strikes-us-attack-uk-planes-b2929474.html|newspaper=The Independent|date=28 shkurt 2026|access-date=28 shkurt 2026}}</ref><br>'''Non-state actors:'''<br>{{flag|Kurdistan Region}}<ref name="Kurdistan">{{cite news|title=Kurdistan Announces Safety, Supply and Power Measures as Missiles Intercepted Over Erbil|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/896910|website=Kurdistan24|date=28 shkurt 2026|access-date=28 shkurt 2026}}</ref>}}}} | combatant2 = {{Flag|Islamic Republic of Iran}}<br>{{tree list}} * [[Axis of Resistance]] ** {{Flagicon image|PMF infobox.png}} [[Popular Mobilization Forces]] ** {{Flagicon|Yemen}} [[Supreme Political Council]] {{tree list/end}} | combatant2a = &nbsp;<!--'''Non-miliary support:'''<br>Do we add diplomatic support from Russia?--> | commander1 = {{Plainlist| * {{Flagicon|United States}} [[Donald Trump]] * {{Flagicon|United States}} [[Pete Hegseth]] * {{Flagicon|United States}} [[Dan Caine]] * {{Flagicon|United States}} [[Brad Cooper (admiral)|Brad Cooper]] * {{Flagicon|Israel}} [[Benjamin Netanyahu]] * {{Flagicon|Israel}} [[Israel Katz]] }} | units1 = {{Plainlist| {{tree list}} * {{Air force|United States}} * {{Navy|United States}} ** [[United States Fifth Fleet|Fifth Fleet]]<ref name="WRAL"/> {{tree list/end}} * {{Air force|Israel}} }}{{Collapsible list |title=Defensive only |{{tree list}}{{ubl |{{Armed forces|Bahrain}} |{{Armed forces|Iraq}} |{{Armed forces|Jordan}} |{{Armed forces|Kuwait}} |{{Armed forces|Qatar}} |{{Armed forces|Saudi Arabia}} |{{Armed forces|Syria}} |{{Armed forces|UAE}} |{{Air Force|UK}} }}{{Tree list/end}} '''Non-state actors:'''{{tree list}} *{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[Peshmerga]] **{{flagicon image|CTU Kurdistan.jpg}} [[Counter Terrorism Department (Kurdistan Region)|Counter Terrorism Department]]<ref name="Kurdistan" /> {{tree list/end}} }} | strength1 = | strength2 = | notes = | campaignbox = | commander2 = {{Flagicon|Iran}} [[Ali Khamenei]]†{{efn|There are unconfirmed Israeli reports of Khamenei's death in the strikes.<ref>{{cite web|last1=Lotz|first1=Barak Ravid,Avery|title=Israel says Iran supreme leader Khamenei is dead|url=https://www.axios.com/2026/02/28/iran-khamenei-killed-israel|website=Axios|access-date=28 shkurt 2026|language=en|date=28 shkurt 2026}}</ref>}}<br />{{Flagicon|Iran}} [[Mojtaba]]<br />{{Flagicon|Iran}} [[Masoud Pezeshkian]]<br />{{Flagicon|Iran}} [[Ali Larijani]]<br />{{flagicon|Iran}} [[Aziz Nasirzadeh]]{{efn|A report from Reuters, citing three undisclosed sources, suggests that Nasirzadeh was 'likely killed' in the conflict.}}<br />{{flagicon|Iran}} [[Mohammad Pakpour]]{{efn|Unconfirmed reports from Israeli broadcaster ''N12'' stated that Pakpour was dead.<ref>{{cite web|title=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625|access-date=28 shkurt 2026}}</ref>}} | units2 = {{tree list}} * {{Flag|Islamic Revolutionary Guard Corps}} * {{Armed forces|Iran}} * {{flagicon image|PMF infobox.png}} [[Popular Mobilization Forces]] ** {{flagicon image|Hisbollah-Brigaden Flagge.svg}} [[Kata'ib Hezbollah]]<ref name="NYTsolomon">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/2f9b79e6-a28e-5d7b-b67c-5b95621d953b?smid=url-share|first=Erika|last=Solomon|work=[[The New York Times]]|title=U.S. Attacks Iran as Trump Calls for Overthrow of Government}}</ref> * {{Flag|Houthis}} {{tree list/end}} | casualties1 = 89 Israeli civilians injured (3 directly)<ref name="TOI-Medics">{{Cite news|last=Fabian|first=Emanuel|date=28 shkurt 2026|title=Medics treat 89 people during Iranian strikes, most lightly hurt running for shelter|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/medics-treat-89-people-during-iranian-strikes-most-lightly-hurt-running-for-shelter/|access-date=28 shkurt 2026|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref> | casualties2 = {{Flagicon image|PMF infobox.png}} 3 killed<ref name="NYTsolomon"/><br>{{Flagicon image|PMF infobox.png}} ~3 injured<ref name="auto5">{{cite news|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4345423|title=Two Iraqi Hashid Shaabi fighters killed in air strike south of Baghdad|work=Al Jazeera English}}</ref><hr>''Per [[Iranian Red Crescent Society]]:''<ref>{{Cite web|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4348024|title=US, Israel attack Iran live: Trump announces 'major combat operations'|work=Al Jazeera English}}</ref><br />201 killed<br>747 injured | casualties3 = 1 person killed by falling debris in [[Abu Dhabi]]<ref name="NBC-AD"/><br>5 killed and several wounded in [[Suwayda]]<ref>https://www.syriahr.com/en/378493/</ref><br /> 4 injuries from strikes on [[Palm Jumeirah]]<ref name="auto">{{Cite web|date=28 shkurt 2026|title=Iran launches attacks across Middle East after US and Israel strikes on leadership sites|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3A4dfee1ef-4875-4718-bce7-32c8bd69823c#post|access-date=28 shkurt 2026|website=BBC News|language=en-GB}}</ref> }} Më 28 shkurt 2026, [[Izraeli]] dhe [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] nisën një sulm të përbashkët ndaj objektivave të ndryshme në [[Irani|Iran]]. Operacioni, i koduar "'''Luani që Rënkon'''" nga Izraeli dhe Operacioni "'''Tërbimi Epik'''" nga [[Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara]], filloi me një seri sulmesh kundër vendndodhjeve në Teheran, Isfahan, Qom, Karaj dhe Kermanshah. Shpërthime u vunë re ndërsa ministri izraelit i mbrojtjes, Israel Katz, konfirmoi një sulm nga [[Forcat e Mbrojtjes të Izraelit|Forcat e Mbrojtjes së Izraelit]].<ref>{{Cite web|title=Global reaction to US, Israeli attacks on Iran|url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/global-reaction-israeli-us-attacks-iran-2026-02-28/|language=sq}}</ref> Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi se Shtetet e Bashkuara kishin nisur sulme ndaj Iranit së bashku me Izraelin. Ai u bëri thirrje anëtarëve të Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) të dorëzonin armët në këmbim të imunitetit, duke paralajmëruar se refuzimi do të thoshte "vdekje e sigurt". Sulmet fillestare shënjestruan zyrtarë kyç, komandantë ushtarakë dhe objekte, përfshirë kompleksin e Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei, i cili imazhet satelitore tregojnë se ishte dëmtuar ose shkatërruar rëndë. Khamenei thuhet se është shkëputur nga kontakti. Gjithashtu u raportua se Sekretari i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, Ali Shamkhani, u vra. Në shenjë hakmarrjeje, Irani lëshoi ​​dhjetëra raketa balistike në të gjithë Gjirin Persik dhe më gjerë, duke synuar Izraelin dhe bazat ushtarake amerikane në Jordani, Kuvajt, Bahrein, Katar, Irak, Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Për më tepër, Huthitët njoftuan se do të rifillonin sulmet në Detin e Kuq. Trump deklaroi se objektivi ishte shkatërrimi i aftësive raketore dhe ushtarake të Iranit, parandalimi i Iranit nga sigurimi i armëve bërthamore dhe në fund rrëzimi i regjimit. Sulmet u dënuan nga Kombet e Bashkuara dhe disa vende të papërfshira për minimin e stabilitetit rajonal, ndërsa të tjerë dënuan sulmet hakmarrëse të Iranit ndaj kombeve të tjera në rajon. Kritikët e sulmeve i quajtën ato gjithashtu të paligjshme sipas ligjit vendas dhe ndërkombëtar. == Shiko edhe == * [[Lufta Dymbëdhjetë-Ditore]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Konflikti me ndërmjetës Iran-Izrael]] cihc6fo89u0i0f1i6l2miwlony96dhu 3043525 3043518 2026-09-18T22:02:50Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Lufta e Iranit, 2026]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043525 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = 2026 Israeli–United States strikes on Iran | width = | partof = the [[Middle Eastern crisis (2023–present)]] and [[2026 Iran–United States crisis]] | image = | Middle East4 | width = 300 | places = | Middle East | image_upright = | alt = | caption = Locations in Middle East struck by US, Israel and Iran<ref name="AJ">{{Cite web|first1=Edna|last1=Mohamed|first2=Federica|last2=Marsi|title=US and Israel attack Iran; explosions heard in Israel|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 shkurt 2026|website=[[Al Jazeera English]]}}</ref> | date = 28 February 2026 ({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=28|year1=2026}}) | place = [[West Asia]] (primarily the [[Persian Gulf]] region) | coordinates = | map_type = | map_relief = | map_size = | map_marksize = | map_caption = | map_label = | mapframe = | territory = | status = [[List of ongoing armed conflicts|Ongoing]] | combatants_header = | combatant1 = {{Flag|United States}}<br>{{flag|Israel}} | combatant1a = {{collapsible list|title=Defensive only:|{{center|{{flag|Bahrain}}<ref>{{cite news|date=28 shkurt 2026|title=National Communication Centre: Multiple Missiles Detected and Successfully Intercepted in Bahraini Airspace|url=https://www.bna.bh/en/NationalCommunicationCentreMultipleMissilesDetectedandSuccessfullyInterceptedinBahrainiAirspace.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDtPwvnFYfXOsP5KaLSXwBjI%3D|access-date=28 shkurt 2026|website=Bahrain News Agency}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><br>{{flag|Iraq}}<ref name="TOI-Shuttering">{{Cite web|title=Iraq shuttering airspace after US, Israel strike Iran|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iraq-shuttering-airspace-after-us-israel-strike-iran/|first=Noam|last=Lehmann|date=28 shkurt 2026|website=[[Times of Israel]]}}</ref><br>{{flag|Jordan}}<ref>{{Cite web|title=Jordan downs two ballistic missiles amid Iran escalation|url=https://saudigazette.com.sa/article/659266/world/jordan-intercepts-two-ballistic-missiles-after-us-israel-strikes-on-iran|date=28 shkurt 2026|website=Saudi Gazette}}</ref><br>{{flag|Kuwait}}<ref>{{Cite web|date=28 shkurt 2026|title=Netanyahu says joint Israel-US operation seeks to change Iran's trajectory|url=https://saudigazette.com.sa/article/659269/world/netanyahu-says-israel-and-us-begin-joint-operation-against-iran|access-date=28 shkurt 2026|website=[[Saudi Gazette]]|language=en}}</ref><br>{{flag|Qatar}}<ref>{{cite news|title=Second wave of missiles targeting Qatar successfully intercepted, Ministry of Defence says|url=https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?t=1772280114759|website=CNN|access-date=28 shkurt 2026}}</ref><br>{{flag|Saudi Arabia}}<ref>{{Cite web|title=Will Qatar, UAE, Saudi Arabia, Kuwait, Jordan, Bahrain and other Gulf countries attack Iran now and was Tehran airstrikes successful? Full update on missile strikes in Gulf region|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/will-qatar-uae-saudi-arabia-kuwait-jordan-bahrain-and-other-gulf-countries-attack-iran-now-and-was-tehran-airstrikes-successful-full-update-on-missile-strikes-in-gulf-region/articleshow/128885871.cms?from=mdr|first=Gandharv|last=Walia|date=28 shkurt 2026|website=The Times of India}}</ref><br>{{flag|Syria}}<ref name="Syria">{{Cite web|title=Four people killed in Syria after an Iranian missile falls on building, state media reports|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/four-people-killed-in-syria-after-an-iranian-missile-falls-on-building-state-media-reports/articleshow/128886157.cms?from=mdr|date=28 shkurt 2026|website=The Times of India}}</ref><br>{{flag|United Arab Emirates}}<ref>{{cite news|date=28 shkurt 2026|title=UAE intercepts several Iranian missiles|url=https://www.dubaieye1038.com/news/local/uae-intercepts-several-iranian-missiles/|access-date=28 shkurt 2026|website=Dubai Eye 103.8}}</ref><br>{{flag|United Kingdom}}<ref>{{cite news|last1=Boucher|first1=Harriette|title=British planes 'in the sky' after Iran strikes as UK joins defensive efforts, says Starmer|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/starmer-iran-strikes-us-attack-uk-planes-b2929474.html|newspaper=The Independent|date=28 shkurt 2026|access-date=28 shkurt 2026}}</ref><br>'''Non-state actors:'''<br>{{flag|Kurdistan Region}}<ref name="Kurdistan">{{cite news|title=Kurdistan Announces Safety, Supply and Power Measures as Missiles Intercepted Over Erbil|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/896910|website=Kurdistan24|date=28 shkurt 2026|access-date=28 shkurt 2026}}</ref>}}}} | combatant2 = {{Flag|Islamic Republic of Iran}}<br>{{tree list}} * [[Axis of Resistance]] ** {{Flagicon image|PMF infobox.png}} [[Popular Mobilization Forces]] ** {{Flagicon|Yemen}} [[Supreme Political Council]] {{tree list/end}} | combatant2a = &nbsp;<!--'''Non-miliary support:'''<br>Do we add diplomatic support from Russia?--> | commander1 = {{Plainlist| * {{Flagicon|United States}} [[Donald Trump]] * {{Flagicon|United States}} [[Pete Hegseth]] * {{Flagicon|United States}} [[Dan Caine]] * {{Flagicon|United States}} [[Brad Cooper (admiral)|Brad Cooper]] * {{Flagicon|Israel}} [[Benjamin Netanyahu]] * {{Flagicon|Israel}} [[Israel Katz]] }} | units1 = {{Plainlist| {{tree list}} * {{Air force|United States}} * {{Navy|United States}} ** [[United States Fifth Fleet|Fifth Fleet]]<ref name="WRAL"/> {{tree list/end}} * {{Air force|Israel}} }}{{Collapsible list |title=Defensive only |{{tree list}}{{ubl |{{Armed forces|Bahrain}} |{{Armed forces|Iraq}} |{{Armed forces|Jordan}} |{{Armed forces|Kuwait}} |{{Armed forces|Qatar}} |{{Armed forces|Saudi Arabia}} |{{Armed forces|Syria}} |{{Armed forces|UAE}} |{{Air Force|UK}} }}{{Tree list/end}} '''Non-state actors:'''{{tree list}} *{{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[Peshmerga]] **{{flagicon image|CTU Kurdistan.jpg}} [[Counter Terrorism Department (Kurdistan Region)|Counter Terrorism Department]]<ref name="Kurdistan" /> {{tree list/end}} }} | strength1 = | strength2 = | notes = | campaignbox = | commander2 = {{Flagicon|Iran}} [[Ali Khamenei]]†{{efn|There are unconfirmed Israeli reports of Khamenei's death in the strikes.<ref>{{cite web|last1=Lotz|first1=Barak Ravid,Avery|title=Israel says Iran supreme leader Khamenei is dead|url=https://www.axios.com/2026/02/28/iran-khamenei-killed-israel|website=Axios|access-date=28 shkurt 2026|language=en|date=28 shkurt 2026}}</ref>}}<br />{{Flagicon|Iran}} [[Mojtaba]]<br />{{Flagicon|Iran}} [[Masoud Pezeshkian]]<br />{{Flagicon|Iran}} [[Ali Larijani]]<br />{{flagicon|Iran}} [[Aziz Nasirzadeh]]{{efn|A report from Reuters, citing three undisclosed sources, suggests that Nasirzadeh was 'likely killed' in the conflict.}}<br />{{flagicon|Iran}} [[Mohammad Pakpour]]{{efn|Unconfirmed reports from Israeli broadcaster ''N12'' stated that Pakpour was dead.<ref>{{cite web|title=Top Iran IRGC Commander Mohammad Pakpour Killed In Strikes: Israel|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-news-iran-israel-news-top-iran-irgc-commander-mohammad-pakpour-killed-in-strikes-israel-11149625|access-date=28 shkurt 2026}}</ref>}} | units2 = {{tree list}} * {{Flag|Islamic Revolutionary Guard Corps}} * {{Armed forces|Iran}} * {{flagicon image|PMF infobox.png}} [[Popular Mobilization Forces]] ** {{flagicon image|Hisbollah-Brigaden Flagge.svg}} [[Kata'ib Hezbollah]]<ref name="NYTsolomon">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/2f9b79e6-a28e-5d7b-b67c-5b95621d953b?smid=url-share|first=Erika|last=Solomon|work=[[The New York Times]]|title=U.S. Attacks Iran as Trump Calls for Overthrow of Government}}</ref> * {{Flag|Houthis}} {{tree list/end}} | casualties1 = 89 Israeli civilians injured (3 directly)<ref name="TOI-Medics">{{Cite news|last=Fabian|first=Emanuel|date=28 shkurt 2026|title=Medics treat 89 people during Iranian strikes, most lightly hurt running for shelter|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/medics-treat-89-people-during-iranian-strikes-most-lightly-hurt-running-for-shelter/|access-date=28 shkurt 2026|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref> | casualties2 = {{Flagicon image|PMF infobox.png}} 3 killed<ref name="NYTsolomon"/><br>{{Flagicon image|PMF infobox.png}} ~3 injured<ref name="auto5">{{cite news|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4345423|title=Two Iraqi Hashid Shaabi fighters killed in air strike south of Baghdad|work=Al Jazeera English}}</ref><hr>''Per [[Iranian Red Crescent Society]]:''<ref>{{Cite web|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4348024|title=US, Israel attack Iran live: Trump announces 'major combat operations'|work=Al Jazeera English}}</ref><br />201 killed<br>747 injured | casualties3 = 1 person killed by falling debris in [[Abu Dhabi]]<ref name="NBC-AD"/><br>5 killed and several wounded in [[Suwayda]]<ref>https://www.syriahr.com/en/378493/</ref><br /> 4 injuries from strikes on [[Palm Jumeirah]]<ref name="auto">{{Cite web|date=28 shkurt 2026|title=Iran launches attacks across Middle East after US and Israel strikes on leadership sites|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3A4dfee1ef-4875-4718-bce7-32c8bd69823c#post|access-date=28 shkurt 2026|website=BBC News|language=en-GB}}</ref> }} Më 28 shkurt 2026, [[Izraeli]] dhe [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] nisën një sulm të përbashkët ndaj objektivave të ndryshme në [[Irani|Iran]]. Operacioni, i koduar "'''Luani që Rënkon'''" nga Izraeli dhe Operacioni "'''Tërbimi Epik'''" nga [[Departamenti i Mbrojtjes i Shteteve të Bashkuara]], filloi me një seri sulmesh kundër vendndodhjeve në Teheran, Isfahan, Qom, Karaj dhe Kermanshah. Shpërthime u vunë re ndërsa ministri izraelit i mbrojtjes, Israel Katz, konfirmoi një sulm nga [[Forcat e Mbrojtjes të Izraelit|Forcat e Mbrojtjes së Izraelit]].<ref>{{Cite web|title=Global reaction to US, Israeli attacks on Iran|url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/global-reaction-israeli-us-attacks-iran-2026-02-28/|language=sq}}</ref> Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi se Shtetet e Bashkuara kishin nisur sulme ndaj Iranit së bashku me Izraelin. Ai u bëri thirrje anëtarëve të Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) të dorëzonin armët në këmbim të imunitetit, duke paralajmëruar se refuzimi do të thoshte "vdekje e sigurt". Sulmet fillestare shënjestruan zyrtarë kyç, komandantë ushtarakë dhe objekte, përfshirë kompleksin e Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei, i cili imazhet satelitore tregojnë se ishte dëmtuar ose shkatërruar rëndë. Khamenei thuhet se është shkëputur nga kontakti. Gjithashtu u raportua se Sekretari i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, Ali Shamkhani, u vra. Në shenjë hakmarrjeje, Irani lëshoi ​​dhjetëra raketa balistike në të gjithë Gjirin Persik dhe më gjerë, duke synuar Izraelin dhe bazat ushtarake amerikane në Jordani, Kuvajt, Bahrein, Katar, Irak, Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Për më tepër, Huthitët njoftuan se do të rifillonin sulmet në Detin e Kuq. Trump deklaroi se objektivi ishte shkatërrimi i aftësive raketore dhe ushtarake të Iranit, parandalimi i Iranit nga sigurimi i armëve bërthamore dhe në fund rrëzimi i regjimit. Sulmet u dënuan nga Kombet e Bashkuara dhe disa vende të papërfshira për minimin e stabilitetit rajonal, ndërsa të tjerë dënuan sulmet hakmarrëse të Iranit ndaj kombeve të tjera në rajon. Kritikët e sulmeve i quajtën ato gjithashtu të paligjshme sipas ligjit vendas dhe ndërkombëtar. == Shiko edhe == * [[Lufta Dymbëdhjetë-Ditore]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Konflikti me ndërmjetës Iran-Izrael]] [[Kategoria:Lufta e Iranit, 2026]] jplj5okg7a438vilnjbo9xj7t1ayyc4 1 396410 3043462 2979183 2026-09-18T19:01:56Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043462 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kisha e Zojës së Fitores (Valeta)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2907060 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140726172331/http://dinlarthelwa.org/properties/restored-in-partnership/our-lady-of-victory-church-valletta/ për lidhjen http://dinlarthelwa.org/properties/restored-in-partnership/our-lady-of-victory-church-valletta/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 mars 2026 08:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kisha e Zojës së Fitores (Valeta)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979182 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160305102646/http://romeartlover.tripod.com/Malta4.html për lidhjen http://romeartlover.tripod.com/Malta4.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 23:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kisha e Zojës së Fitores (Valeta)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043461 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141022134511/http://www.timesofmalta.com/articles/view/20130907/local/Our-Lady-of-Victory-church-restoration.485106 për lidhjen http://www.timesofmalta.com/articles/view/20130907/local/Our-Lady-of-Victory-church-restoration.485106. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 21:01 (CEST) 8669zdk91dttke2p2a1v6h6mo2wr441 1 397076 3043730 2910436 2026-09-19T06:30:10Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043730 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2910435 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.bna.bh/en/UAEAlbaniasigncooperationagreement.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDjODVIDY8BWWh1w4GLCJ%2Fwc%3D. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://7enews.net/en/news-en/gcc-en/crown-prince-of-abu-dhabi-commended-the-close-relationship-between-uae-and-albania/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 mars 2026 05:18 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Emirateve të Bashkuara Arabe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043729 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250909111126/https://taqatransmission.com/node/119 për lidhjen https://taqatransmission.com/node/119. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 08:30 (CEST) qzcvujccehpaln7pxjqhwp89jvq4lo3 0 397141 3043478 2973555 2026-09-18T19:40:05Z Qendrimi15 122927 3043478 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | name = Beauty & the Briefcase | genre = [[Komedi romantike]] | based_on = {{Bazuar mbi|''Diary of a Working Girl''|Daniella Brodsky}} | screenplay = Michael Horowitz | director = [[Gil Junger]] | starring = {{Plainlist| * [[Hilary Duff]] * [[Chris Carmack]] * [[Michael McMillian]] * [[Amanda Walsh]] * Kevin Kirkpatrick * [[Jennifer Coolidge]] * [[Matt Dallas]] * [[James McDaniel]] * [[Jaime Pressly]] }} | composer = [[Danny Lux]] | country = Shtetet e Bashkuara | language = Anglisht | producer = {{Plainlist| * Hilary Duff * Richard Fischoff }} | editor = [[Don Brochu]] | cinematography = [[Greg Gardiner]] | runtime = 86 minuta | company = {{Plainlist| * Lion Share Productions * [[Frank von Zerneck|von Zerneck/Sertner Films]] * [[Freeform (program televiziv)|ABC Family Original Productions]] }} | network = [[Freeform (program televiziv)|ABC Family]] | released = 18 prill 2010 }} '''''Beauty & the Briefcase''''' është një [[film televiziv]] [[komedi romantike]] amerikane i vitit 2010, me regji nga [[Gil Junger]], bazuar në romanin ''Diary of a Working Girl'' nga Daniella Brodsky.<ref>{{cite news|url=https://www.nydailynews.com/entertainment/tv-movies/new-hilary-duff-movie-business-falling-love-lot-sex-city-report-article-1.385786|title=New Hilary Duff movie ''The Business of Falling in Love''|work=[[New York Daily News]]|date=21 tetor 2009|access-date=18 prill 2021|first=Nicole|last=Carter|language=en}}</ref> Në film luan [[Hilary Duff]] si një gazetare mode që punon si e fshehtë për të shkruar një artikull mbi takimet me biznesmenët. Premiera e tij u shfaq në [[Freeform (program televiziv)|ABC Family]] më 18 prill 2010.<ref>{{cite press release|title=ABC Family's New Original Movie Beauty & the Briefcase Premieres April 18|publisher=[[Freeform (program televiziv)|ABC Family]]|date=25 shkurt 2010|url=http://www.thefutoncritic.com/news/2010/02/25/abc-familys-new-original-movie-beauty-and-the-briefcase-premieres-april-18-34688/20100225abcfamily01/|access-date=18 prill 2021|via=[[The Futon Critic]]|language=en}}</ref> ==Përmbajtja== Lane Daniels është një shkrimtare aspirante me një interes të madh për modën. Ajo takohet me Kate, redaktoren kryesore në revistën ''[[Cosmopolitan (revistë)|Cosmopolitan]]'', për të hedhur një ide për një histori. Lane i ankohet Kate se sa e vështirë është të gjesh një burrë të mirë dhe liston një listë të hollësishme kontrolli me atribute ideale që ajo po kërkon tek partneri i saj ideal. Kate i cakton Lane një mision për t'u infiltruar në "botën e biznesit" dhe për të shkruar një artikull rreth gjetjes së një burri në korporatë që plotëson të gjitha kriteret në listën e saj të kontrollit. Me një CV mashtruese, Lane ia del mbanë të fitojë një pozicion asistente administrative në një firmë të madhe investimesh nën drejtimin e drejtorit menaxhues Tom. Lane fillon punë në firmë ndërsa përpiqet të gjejë burra për takime. Ajo cakton një takim me Seth, një koleg pune. Pak më vonë, ajo takon Liam në një bar në një natë me shoqen e saj më të mirë Joanne, dhe menjëherë impresionohet. Ai takon disa cilësi në listën e saj të kontrollit, duke përfshirë të qenit i pashëm, britanik, i sjellshëm dhe një udhëtar botëror. Ata dalin në një takim, të cilin Lane e gjen më romantik dhe interesant se ai që del me Seth. Tom zbulon se kualifikimet e Lane për punën janë të sajuara. Megjithatë, i qetësuar nga përpjekjet e saj për të përfunduar detyrat e saj, e lë të shkojë me një paralajmërim që të ndalojë së gënjyeri dhe të vazhdojë punën. Përveç kësaj, Keit i kujton Lane se detyra e saj ishte të dilte vetëm me "biznesmenë me kostume", gjë që Liam nuk është. Keit i thotë Lane të përqendrohet te Seth, por Lane vendos të vazhdojë të takohet me Liam, ndërsa përdor emrin dhe personazhin e Seth në artikullin e saj. Për shkak të ekspertizës së saj në modë, Lane caktohet të merret me pamjet për një takim të ardhshëm me shefin e firmës. Tom i kërkon Lane ta ndihmojë me një ndryshim të pamjes para takimit, dhe ata kalojnë një ditë duke bërë pazar dhe duke kaluar kohë së bashku. Ndërsa Lane është duke shkuar për të marrë maketet e pamjeve në shtypshkronjë, Tom, kur kthehet në zyrë, gjen aksidentalisht artikullin e Lane. Kur ajo kthehet, ai e përballet me zemërim për mashtrimin e saj. Ajo largohet, duke menduar se është pushuar nga puna. Atë natë, ndërsa ngushëllohet me Joanne, Lane zbulon se Liam është mashtrues dhe ka gënjyer për të kaluarën e tij si udhëtar botëror. Në realitet, ai punon si kamerier në një restorant. Të nesërmen, për habinë e Lane, Tom e thërret atë për të marrë pjesë në takim dhe për të prezantuar pamjet që ajo krijoi. Më pas, Tom dhe Lane ndahen, dhe ai i uron fat të mbarë me artikullin e saj. Kate dhe Lane takohen, dhe Lane është e shqetësuar, duke besuar se ajo do të pushohet nga puna përsëri për shkak se nuk e ka ndjekur deri në fund historinë e saj të caktuar. Megjithatë, ajo habitet kur Kate po e miraton historinë. Kate mendon se përvojat e Lane dhe artikulli pasues zbuluan një histori më bindëse të vetëzbulimit të saj. Përmes bisedës së tyre, Lane kupton se Tom është burri që ajo ka kërkuar. Ajo vrapon në zyrën e tij për ta gjetur atë dhe i rrëfen dashurinë e saj për të. Ai i thotë se edhe ai e do, dhe ata përqafohen. Në një skenë të fundit, artikulli tjetër i Lane në Cosmopolitan quhet "Si ta ndihmoni të dashurin tuaj të bëhet më i aftë në modë". Tom vazhdon të arrijë suksese të reja në punën e tij, dhe Lane dhe Tom tregohen të lumtur së bashku. ==Rolet== * [[Hilary Duff]] si Lane Daniels * [[Michael McMillian]] si Tom Rinehart * [[Chris Carmack]] si Liam * [[Jaime Pressly]] si Kate White * [[Matt Dallas]] si Seth * [[Amanda Walsh]] si Joanne * Kevin Kirkpatrick si John * Brandi Coleman si Amèlie * [[James McDaniel]] si Mr. Belmont '''Paraqitje të shkurtër''' * [[Jennifer Coolidge]] si Felisa McCollin * Tarik Naim Alherimi si Rodrigo Navarro * Courtney J. Clark si Margo * Lacey Minchew si Whitney * [[Carol Sutton (aktore)|Carol Sutton]] si recruiter * [[Billy Slaughter]] si accountant == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.imdb.com/title/tt1493842/ ''Beauty & the Briefcase''] në [[IMDb]] [[Kategoria:Filma televiziv 2010]] [[Kategoria:Filma 2010]] [[Kategoria:Filma komedi romantike 2010]] [[Kategoria:Filma komedi romantike amerikanë]] [[Kategoria:Filma amerikanë të viteve 2010]] [[Kategoria:Filma në anglisht të viteve 2010]] [[Kategoria:Filma të bazuara në romane amerikane]] [[Kategoria:Filma me regji nga Gil Junger]] [[Kategoria:Filma me muzikë nga Danny Lux]] sj5lputsxwlly0lki39yofsstf6f1rf 1 397161 3043520 2911037 2026-09-18T22:00:27Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Sulmet izraelito-amerikane ndaj Iranit, 2026]] te [[Diskutim:Lufta e Iranit, 2026]]: saktesim 2911037 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sulmet izraelito-amerikane ndaj Iranit, 2026]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2911036 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.bna.bh/en/NationalCommunicationCentreMultipleMissilesDetectedandSuccessfullyInterceptedinBahrainiAirspace.aspx?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDtPwvnFYfXOsP5KaLSXwBjI%3D. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 mars 2026 07:20 (CET) mg25kx52v7qq1l4mnake5zl05ekm0cp 0 398849 3043657 2974397 2026-09-19T02:12:37Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043657 wikitext text/x-wiki Kjo është një listë e [[Romët|romëve]] të shquar dhe njerëzve me prejardhje rome nga të gjitha fushta e veprimtarisë anembanë botës.   == Aktivistë == * Nicolae Gheorghe – themelues i Lëvizjes Rome rumune * Pastora Filigrana – avokate spanjolle, sindikaliste, feministe, editore dhe aktiviste e të drejtave të njeriut * Alfonso Mejia-Arias – muzikant dhe politikan meksikan * [[Ceija Stojka]] – artiste dhe shkrimtare austriake * Constantin S. Nicolăescu-Plopșor – historian, arkeolog, antropolog dhe shkrimtar rumun * [[Ian Hancock]] – gjuhëtar anglez * Vasile Ionescu - aktivist rumun * [[Katarina Taikon]] - aktore dhe autore suedeze * [[Marcel Courthiade]] – gjuhëtar francez * [[Milena Hübschmannová]] – profesore çeke * Paul Polansky - shkrimtar amerikan * [[Ronald Lee]] - shkrimtar kanadez * [[Saša Barbul|Sasha Barbul]] – aktor dhe regjisor serb * Anzhelika Bielova – aktiviste ukrainase rome<ref>{{Cite web|date=2024-04-04|title=“I want to build a network of powerful Roma women and girls” – Anzhelika Bielova on Roma women’s activism and leadership in Ukraine|url=https://www.unwomen.org/en/news-stories/feature-story/2024/04/anzhelika-bielova-on-roma-womens-activism-and-leadership-in-ukraine|access-date=2025-03-21|website=UN Women – Headquarters|language=en}}</ref> == Artistë == * Sandra Jayat, piktore, poete dhe autore franceze * Damian Le Bas, artist anglez * Delaine Le Bas, artiste angleze * [[Kiba Lumberg]], artiste dhe autore finlandeze * Joe Machine, piktor anglez * La Chunga, piktor spanjoll * Tracey Emin, artiste angleze * Antonio Solario, piktor italian<ref>{{Cite web|last=Catalunya|first=Museu Virtual del Poble Gitano de|last2=Porras|first2=Mercedes|title=The Roma in the visual arts|url=https://www.museuvirtualgitano.cat/en/art/the-roma-in-the-visual-arts/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240516065002/https://www.museuvirtualgitano.cat/en/art/the-roma-in-the-visual-arts/|archive-date=16 maj 2024|access-date=2024-06-21|website=Museu Virtual del Poble Gitano a Catalunya|language=en-US}}</ref> * Otto Mueller, piktor gjerman == Atletë == * Billy Joe Saunders – anglez<ref>{{Cite web|date=21 prill 2021|title=Here Come the Gypsies: Who is Billy Joe Saunders?|url=https://www.hellomagazine.com/film/20210421111579/here-come-the-gypsies-who-is-billy-joe-saunders/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512134451/https://www.hellomagazine.com/film/20210421111579/here-come-the-gypsies-who-is-billy-joe-saunders/|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021|website=HELLO!}}</ref> * Johnny Frankham - anglez * [[Dorel Simion]] – rumun<ref name="Simion" /> * Faustino Reyes – spanjoll<ref>{{Cite web|title=Billy Joe Saunders aspira a ser el primer gitano campeón olímpico - Marca.com|url=https://www.marca.com/jjoo/2008/2008/08/12/boxeo/1218549955.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512062648/https://www.marca.com/jjoo/2008/2008/08/12/boxeo/1218549955.html|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021|website=www.marca.com}}</ref> * [[Ivailo Marinov]] – bullgar<ref>{{Cite web|date=3 dhjetor 2013|title=Шампионът по бокс Ивайло Маринов отказва $ 1 млн., за да се боксира за Турция|url=http://skandalno.net/shampionat-po-boks-ivajlo-marinov-otka-151270/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406081642/http://skandalno.net/shampionat-po-boks-ivajlo-marinov-otka-151270/|archive-date=6 prill 2022|access-date=12 May 2021}}</ref> * [[Marian Simion]] – ruman<ref name="Simion">{{Cite web|last=Romilor|first=Partida|title=Asociaţia Partida Romilor ''Pro-Europa'' şi Asociaţia de Box Club Simion au organizat Cupa Simion la box – 2015 &#124; Asociatia Partida Romilor Pro-Europa|url=http://www.partidaromilor.ro/asociatia-partida-romilor-pro-europa-si-asociatia-de-box-club-simion-au-organizat-cupa-simion-la-box-2015/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512084635/http://www.partidaromilor.ro/asociatia-partida-romilor-pro-europa-si-asociatia-de-box-club-simion-au-organizat-cupa-simion-la-box-2015/|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021}}</ref> * Samuel Carmona Heredia – spanjoll * Serafim Todorov – bullgar<ref>{{Cite web|title=Скромен Рома прайд утре|url=https://fakti.bg/bulgaria/16361-skromen-roma-praid-utre-|website=Fakti.bg - Да извадим фактите наяве}}</ref> * Zoltan Lunka – gjerman<ref>{{Cite web|date=5 shtator 2011|title=Elnök-képviselőt választottak a romák|url=https://www.e-nepujsag.ro/articles/elnok-kepviselot-valasztottak-romak|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512073836/https://www.e-nepujsag.ro/articles/elnok-kepviselot-valasztottak-romak|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021|website=www.e-nepujsag.ro}}</ref> * [[Johan Trollman|Johann Wilhelm Trollmann]] - gjerman * Jakob Bamberger - gjerman * Gary Buckland - uells * Domenico Spada - italian<ref>{{Cite web|last=Vivaldi|first=Elisabetta|date=2014-04-25|title=Domenico "Volcano" Spada: The boxer who fights under the Roma flag|url=https://romea.cz/en/uncategorized/domenico-volcano-spada-the-boxer-who-fights-under-the-roma-flag/|access-date=2024-06-21|website=Romea.cz - Everything about Roma in one place|language=cs}}</ref> * Michele di Rocco - italian === Boksierë === * Václav Sivák – çek === Mundës profesionistë === * Gigi Dolin – amerikan === Futbollistë === [[Skeda:Ricardo_Quaresma_(cropped)_2.jpg|parapamje|306x306px|[[Ricardo Quaresma]] në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|Kupën e Botës FIFA 2018]]]] * André-Pierre Gignac – francez<ref>{{Cite web|last=Auclair|first=Philippe|date=2 qershor 2016|title=André-Pierre Gignac: the 'exotic' France forward who proved everyone wrong|url=http://www.theguardian.com/football/2016/jun/02/andre-pierre-gignac-france-euro-2016|website=the Guardian}}</ref> * Andy Delort - frankoalgjerian * Antonio Amaya – spanjoll * Bănel Nicoliță – rumun<ref>{{Cite web|last=Rigaux|first=Marianne|title=Banel Nicolita, le Rom du foot francais - Les Inrocks|url=https://www.lesinrocks.com/actu/banel-nicolita-le-rom-du-foot-francais-33102-09-10-2011/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512055415/https://www.lesinrocks.com/actu/banel-nicolita-le-rom-du-foot-francais-33102-09-10-2011/|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021}}</ref> * Carlos Martins – portuguez<ref name="book">{{Cite book|last=Kassimeris|first=Christos|title=Anti-Racism in European Football: Fair Play for All|url=https://archive.org/details/antiracismineuro0000kass|publisher=Lexington Books|year=2009|isbn=9780739126110|pages=[https://archive.org/details/antiracismineuro0000kass/page/78 78]}}</ref> * Carlos Muñoz Cobo – spanjoll<ref>{{Cite web|date=19 mars 2008|title=La Generalitat inicia el primer curso de romaní para formar a futuros profesores|url=https://www.lavanguardia.com/vida/20080319/53445832223/la-generalitat-inicia-el-primer-curso-de-romani-para-formar-a-futuros-profesores.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512065116/https://www.lavanguardia.com/vida/20080319/53445832223/la-generalitat-inicia-el-primer-curso-de-romani-para-formar-a-futuros-profesores.html|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021|website=La Vanguardia}}</ref> * Christos Patsatzoglou – grek<ref name="Greece">{{Cite web|last=Muarem|first=Ramuš|date=25 korrik 2019|title=Romani people in Greece|url=https://romatimes.news/index.php/en/categories/social/3971-romani-people-in-greece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220321204722/https://www.romatimes.news/index.php/en/categories/social/3971-romani-people-in-greece|archive-date=21 mars 2022|access-date=12 May 2021|website=RomaTimes.News}}</ref> * Dani Güiza – spanjoll<ref>{{Cite web|title="El Gitano", incómodo - Fútbol - ABC Color|url=https://www.abc.com.py/deportes/futbol/el-gitano-incomodo-637343.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240621120511/https://www.abc.com.py/deportes/futbol/el-gitano-incomodo-637343.html|archive-date=21 qershor 2024|access-date=12 May 2021|website=www.abc.com.py}}</ref> * Dejan Osmanović – serb * Diego Rodríguez – spanjoll<ref name="book" /> * Emil Abaz – maqedon<ref>{{Cite web|last=Muarem|first=Ramuš|date=2016-09-06|title=O Emil Abaz kergja transferi an o Dinamo Zagreb|url=https://www.romatimes.news/index.php/ro/en-us/nevipena/122-sport/1302-emil-abaz-has-signed-for-dinamo-zagreb|access-date=2024-10-31|website=RomaTimes.News|language=ro-ro|archive-date=10 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250510061312/https://www.romatimes.news/index.php/ro/en-us/nevipena/122-sport/1302-emil-abaz-has-signed-for-dinamo-zagreb|url-status=dead}}</ref> * Eric Cantona – francez<ref>{{Cite web|title=Anti-Roma racism in football – HOPE not hate|url=https://hopenothate.org.uk/2021/08/11/anti-roma-racism-in-football/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317040239/https://hopenothate.org.uk/2021/08/11/anti-roma-racism-in-football/|archive-date=17 mars 2024|access-date=30 April 2024}}</ref> * Eugen Bari – sllovak<ref>{{Cite web|last=Červený|first=Michal|date=24 korrik 2020|title=Náš najslávnejší rómsky futbalista: Rómskym talentom hovorím, nech si vyberú medzi tréningom a prácou v továrni|url=https://dennikn.sk/1979909/nas-najslavnejsi-romsky-futbalista-romskym-talentom-hovorim-nech-si-vyberu-medzi-treningom-a-pracou-v-tovarni/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240425183757/https://dennikn.sk/1979909/nas-najslavnejsi-romsky-futbalista-romskym-talentom-hovorim-nech-si-vyberu-medzi-treningom-a-pracou-v-tovarni/|archive-date=25 prill 2024|access-date=30 April 2024|website=Denník N}}</ref> * Freddy Eastwood – uells<ref>{{Cite web|date=18 gusht 2006|title=Freddy Eastwood: Let me stay in my gipsy home|url=https://www.echo-news.co.uk/news/local_news/886114.freddy-eastwood-let-me-stay-in-my-gipsy-home/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512134458/https://www.echo-news.co.uk/news/local_news/886114.freddy-eastwood-let-me-stay-in-my-gipsy-home/|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021|website=Echo}}</ref> * Georgi Ivanov - Gonzo – bullgar<ref name="book" /> * Gigi Meroni – italian<ref>{{Cite web|date=22 prill 2016|title=Cult Heroes and Club Icons: The life and death of football's 1st rockstar, Gigi Meroni|url=https://www.thescore.com/seri/news/1011649|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240621120510/https://www.thescore.com/seri/news/1011649|archive-date=21 qershor 2024|access-date=12 May 2021|website=theScore.com}}</ref> * Giorgos Giakoumakis – grek * István Pisont – hungarez<ref>{{Cite web|last=hírlap|first=Magyar|title=Jöhet a második király Pisontéktól|url=https://www.magyarhirlap.hu/sport/Johet_a_masodik_kiraly_Pisontektol|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220405012852/https://www.magyarhirlap.hu/sport/Johet_a_masodik_kiraly_Pisontektol|archive-date=5 prill 2022|access-date=12 May 2021|website=www.magyarhirlap.hu}}</ref> * [[Janos Farkas|János Farkas]] – hungarez<ref>{{Cite news|title=Azért fociznak, hogy ne legyenek éhesek – A Magyar Cigány Labdarúgó Válogatott és a nemzetközi siker|work=168.hu|url=https://168.hu/sport/futball-roma-szegenyseg-magyar-cigany-labdarugo-valogatott-179472|url-status=live|access-date=12 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512073503/https://168.hu/sport/futball-roma-szegenyseg-magyar-cigany-labdarugo-valogatott-179472|archive-date=12 maj 2021}}</ref> * Jesús Navas – spanjoll<ref name="Spain">{{Cite web|last=McKeegan|first=Alice|date=22 gusht 2013|title=City wing ace Jesus Navas finds real home from home as brother signs for Bury|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/city-wing-ace-jesus-navas-5765310|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020191453/https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/city-wing-ace-jesus-navas-5765310|archive-date=20 tetor 2021|access-date=16 May 2021|website=Manchester Evening News}}</ref> * Jordan Galtier – francez * José Antonio Reyes – spanjoll<ref>{{Cite web|last=Hunter|first=Graham|date=11 prill 2012|title=Jose Antonio Reyes breaks down barriers to prove he still has magic|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/jose-antonio-reyes-breaks-down-barriers-to-prove-he-still-has-magic-touch-6468623.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512055414/https://www.standard.co.uk/sport/football/jose-antonio-reyes-breaks-down-barriers-to-prove-he-still-has-magic-touch-6468623.html|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021|website=www.standard.co.uk}}</ref> * Kristián Bari - sllovak * Lazaros Christodoulopoulos – grek<ref>{{Cite web|title=Αυτοί είναι οι 15 τσιγγάνοι που έγιναν διάσημοι στην Ελλάδα (ΦΩΤΟ)|url=https://www.eviazoom.gr/2017/05/autoi-einai-oi-15-tsigganoi-pou-eginan-diasimoi-stin-ellada.html?m=1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007110831/https://www.eviazoom.gr/2017/05/autoi-einai-oi-15-tsigganoi-pou-eginan-diasimoi-stin-ellada.html?m=1|archive-date=7 tetor 2023|access-date=16 September 2023|language=el}}</ref> * Marco Navas – spanjoll * Marius Lăcătuș – rumun<ref name="book" /> * Milan Baroš – çek<ref name="book" /> * Mykola Morozyuk – ukrainas<ref name="book" /> * Lobo Carrasco – spanjoll<ref name="book" /> * Guille Fernández – spanjoll * Toni Fernández – spanjoll * Rafael Jiménez Jarque – spanjoll * Joaquin Fernandez Moreno – spanjoll * Petre Marin - rumun * Predrag Luka - serb * Rab Howell – anglez<ref>{{Cite web|date=5 tetor 1899|title=Gipsy by birth|url=https://playupliverpool.com/1899/10/05/gipsy-by-birth/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512055416/https://playupliverpool.com/1899/10/05/gipsy-by-birth/|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021}}</ref> * Răzvan Marin - rumun * [[Ricardo Quaresma]] – portuguez<ref>{{Cite web|last=Carmichael|first=Charlie|date=26 qershor 2018|title=Ricardo Quaresma and the storied journey of an enigmatic prodigy|url=https://thesefootballtimes.co/2018/06/26/ricardo-quaresma-and-the-storied-journey-of-an-enigmatic-prodigy/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512055416/https://thesefootballtimes.co/2018/06/26/ricardo-quaresma-and-the-storied-journey-of-an-enigmatic-prodigy/|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021}}</ref> * Téji Savanier – francez * Telmo Zarra – spanjoll<ref name="book" /> * Nacho Novo – spanjoll<ref name="book" /> * Tony Vairelles – francez<ref>{{Cite web|title=tony goal elvis du ballon rond|url=http://www.estrepublicain.fr/sport/2011/10/24/tonygoal-elvis-du-ballon-rond|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161024152517/http://www.estrepublicain.fr/sport/2011/10/24/tonygoal-elvis-du-ballon-rond|archive-date=24 tetor 2016|access-date=24 October 2016|website=www.estrepublicain.fr}}</ref> * Yohan Mollo - francez === Lojtarë hokeji === * Dominik Lakatoš – çek<ref>{{Cite web|date=2 janar 2016|title=Romský hokejista Lakatoš: Pro všechny je hrdina, tohle mu lidé vzkazují!|url=https://www.expres.cz/sport/romsky-hokejista-dominik-lakatos.A160102_084931_dx-sport_mzk|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512080042/https://www.expres.cz/sport/romsky-hokejista-dominik-lakatos.A160102_084931_dx-sport_mzk|archive-date=12 maj 2021|access-date=12 May 2021|website=Expres.cz}}</ref> == Kinema dhe teatër == [[Skeda:Hayworth-Gilda-1946-Color.jpg|parapamje|225x225px|Rita Hayworth në vitin 1946]] [[Skeda:Charlie_Chaplin_portrait_Getty_1739411952.jpg|parapamje|321x321px|[[Çarli Çaplin]] në fillim të viteve 1920]] * Hiba Abouk – aktore spanjolle * Sandro de América - aktor argjentinas * [[Saša Barbul|Sasha Barbul]] – aktor serb * Gratiela Brancusi – aktore amerikano-rumune * [[Yul Brynner]] – aktor ruso-amerikan dhe president nderi i [[Unioni Ndërkombëtar i Pakicës Rome|Unionit Ndërkombëtar Rom]] * Jesús Castro - aktor spanjoll * [[Çarli Çaplin]] – aktor komik anglez<ref>{{Cite web|date=2011-02-17|title=Was Charlie Chaplin a Gypsy?|url=http://www.theguardian.com/film/2011/feb/17/charlie-chaplin-gypsy-heritage|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240621120510/https://www.theguardian.com/film/2011/feb/17/charlie-chaplin-gypsy-heritage|archive-date=21 qershor 2024|access-date=2022-03-22|website=the Guardian|language=en}}</ref> * Lyalya Chyornaya - aktore ruse * Jan Cina – aktor çek<ref>{{Cite web|last=Gálová|first=Adéla|date=22 shkurt 2017|title=Jan Cina: Being Romani is a normal part of my identity, but more important is what I know how to do|url=http://www.romea.cz/en/news/czech/jan-cina-being-romani-is-a-normal-part-of-my-identity-but-more-important-is-what-i-know-how-to-do|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230105154959/https://romea.cz/en/news/czech/jan-cina-being-romani-is-a-normal-part-of-my-identity-but-more-important-is-what-i-know-how-to-do|archive-date=5 janar 2023|access-date=5 January 2023|website=Romea.cz|language=en}}</ref> * [[Joaquín Cortés]] - balerin spanjoll i baletit dhe flamenkos * Billy Drago - aktor amerikan * Alba Flores - aktore spanjolle * [[Tony Gatlif]] - regjisor francez i filmit * Rita Hayworth - aktore amerikane * [[Bob Hoskins]] - aktor anglez * Manoush – aktore franceze * Pola Negri - aktore polake e filmit * [[Moira Orfei]] – interpretuese italiane e cirkut * Blanca Romero - aktore spanjolle * Custodia Romero – balerinë spanjolle e flamenkos * Alina Șerban - aktore rumune * Leonor Teles - regjisor portugez i filmit * Tracey Ullman - aktore britaniko-amerikane * Anneli Sauli - aktore finlandeze * Connor Swindells - aktor anglez * Danny Lee Wynter - aktor britanik * Virginia Raffaele - aktore italiane == Muzikantë == [[Skeda:Robert_Plant_at_the_Palace_Theatre,_Manchester.jpg|parapamje|300x300px|[[Robert Plant]] i [[Led Zeppelin]] në vitin 2010]] [[Skeda:Есма_Реџепова2.jpg|parapamje|311x311px|[[Esma Rexhepova|Esma Redzepova]] në vitin 2015]] [[Skeda:Remu_Aaltonen_2007.jpg|parapamje|Henry Olavi "Remu" Aaltonen në 2007]] * 100 Kila – reper bullgar<ref>{{Cite web|date=16 mars 2024|title=Явор Янакиев-100 кила: Като дете си мечтаех за топла храна и имах лилава тениска, която перях всеки ден|url=https://www.168chasa.bg/article/5507526|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180131123826/http://www.168chasa.bg/amp/5507526|archive-date=31 janar 2018|access-date=8 August 2022|language=bg}}</ref> * Adam Ant – muzikant dhe këngëtar aglez * [[Adrian Minune]] – këngëtar rumun * Věra Bílá * Aggelopoulos Manolis (1939–1989) – këngëtar dhe aktor grek * Albert Lee (born 1943) – kitarist rrok anglez * Andro (born 2001) – këngëtar rus * Antonio Flores (1961–1995) – kantautor dhe aktor spanjoll * Antoñita Singla - vallëtar flamengoje (1960–1988) * Ayo – këngëtar ''sinti'' dhe ''joruba'' * [[Azis]] – këngëtar bullgar * Biréli Lagrène (1966) – kitarist xhazi, violinist and basist * Boban Marković – udhëheqës i orkestrës prej fryme dhe trombetist serb * Bódi Guszti – musikant hungarez * Calle Jularbo – fizarmonist suedez * Camarón de la Isla (1950–1992) – këngëtar spanjoll flamengoje * Carlos Montoya (1903–1993) – kitarist spanjoll flamengoje * [[Karmen Amaja|Carmen Amaya]] – vallëtare spanjoll flamengoje * [[Cher Lloyd]] – këngëtar anglez<ref>{{Cite web|title=Romany girl Cher Lloyd has the X Factor|url=http://www.romea.cz/en/entertainment/romany-girl-cher-lloyd-has-the-x-factor|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927020427/http://www.romea.cz/en/entertainment/romany-girl-cher-lloyd-has-the-x-factor|archive-date=27 shtator 2021|access-date=28 July 2022|publisher=ROMEA}}</ref> * Christian Escoudé – kitarist francez i xhazit * [[Connect-R]] – këngëtar rumun * Damian Drăghici – këngëtar rumun * Dani Mocanu – këngëtar rumun (''manele'') * Denny Laine – muzikant britanik (The Moody Blues, Wings) * Didem – balerine turke (''bellydancer)'' * Diego el Cigala – këngëtar spanjoll flamengoje * [[Django Reinhardt]] – kitarist belg * Drafi Deutscher – (1946–2006) tekstshkrues, këngëtar dhe kompozitor gjerman ''sinto'' * [[Xhej Ramadanovski|Džej Ramadanovski]] (1964–2020) – born in [[Beogradi|Belgrade]] (former Yugoslavia), këngëtar popullor modern serb * [[Edyta Górniak]] (born 1972) – këngëtar polak * [[Elek Bashik|Elek Bacsik]] – kitarist dhe violinist xhazi hungarezo-amerikan * Eleni Vitali – këngëtare dhe kompozitor grek * [[Esma Rexhepova|Esma Redžepova]] (1943–2016) – këngëtare dhe kompozitore maqedone * Eugene Hütz – këngëtar, kitarist, DJ dhe aktor ukrainas * Falete (Rafael Ojeda Rojas) – këngëtar spanjoll * Fanfare Ciocărlia (formed 1996) – bandë rumune * Félix Lajkó (born 1974) – violinist dhe kompozitor hungaro-serb (pjesërisht romë) * [[Florin Salam]] – këngëtar rumun * György Cziffra (1921–1994) – pianist virtuoz hungarez * Gigi Radics – këngëtar hungarez * [[Haris Xhinoviq|Haris Džinović]] (born 1951) – këngëtar popullor boshnjak * [[Harri Stojka]] – kitarist austriak i xhazit * Häns'che Weiss, i famshëm për stilin e tij të xhazit cigan, fitoi çmimin ''Deutscher Schallplattenpreis'' * Hüsnü Şenlendirici – muzikant turk * Ion Voicu (1923–1997) – violinist rumun dhe dirigjent orkestre, themelues i Orkestrës së Dhomës së Bukureshtit * Irini Merkouri (born 1981) – këngëtare greke e muzikës pop * Iva Bittová – këngëtar dhe violinist çek * Ivo Papazov (1952) – klarinetist bullgar i xhazit * János Bihari – violinist hungarez * Jentina – reper anglez * Jerry Mason – këngëtar amerikan, kitarist * Jimmy Rosenberg (1980) – kitarist holandez i ''swingut'' * [[Joaquín Cortés]] – balerinë spanjolle e flamengos * Joe Longthorne (1955-2019) – këngëtar dhe impresionist anglez * Joe Zawinul – tastierist austriak i xhazit * Johnny Răducanu (1931–2011) – muzikant rumun i xhazit * [[Kal (grup)|Kal]] – grup muzikor nga Serbia * Kibariye – këngëtar turk me prejardhje rome * Kostas Hatzis – këngëtar-kompozitor dhe muzikant grek * [[Lolita Flores]] (1958) – këngëtare dhe aktore spanjolle * Los Niños de Sara – këngëtare dhe kitariste franceze (me origjinë spanjolle) të rumbës dhe flamengos * Manitas de Plata (1921) – kitarist spanjoll * Manolis Angelopoulos – këngëtar grek * [[Marianne Rosenberg]] (1955) – këngëtare dhe kompozitore gjermane * [[Marija Sherifoviq|Marija Šerifović]] – këngëtare serbe, fituese e Festivalit të Këngës në Eurovision 2007 * Mariska Veres – këngëtare holandez * Mercedes Bentso – reper finlandez * Mónika Lakatos – këngëtare hungarez * Montse Cortés – këngëtar spanjoll i flamengos * Natalia Jiménez – kantautore spanjolle * Nicole Cherry – këngëtare rumun * Nicolae Guță – këngëtar rumun ''manele'' * Nicolae Neacșu ("''Culai''") – Lăutar, ish-udhëheqës i ''Taraf de Haïdouks'' * [[Gipsy Kings|Nicolas Reyes]] (1958) – këngëtar franko-spanjoll, kitarist; këngëtar kryesor i ''Gipsy Kings'', një grup i përbërë kryesisht nga anëtarë të familjes së tij të zgjeruar * Nikolai Shishkin – këngëtar dhe kitarist rus * Niña Pastori – këngëtar spanjoll i flamengos * Panna Czinka (1711–1772) – violinist hungarez * Patrik Vrbovský - "Rytmus", slovak [[Muzika Hip hop|hip hop]] artist, active since '92 * Paulus Schäfer (1978) – kitarist holandez i xhazit * Pere Pubill Calaf "Peret" (1935–2014) – këngëtar, kitarist dhe kompozitor katalanas-spanjoll * Pista Dankó – kompozitor hungarez * [[Gipsy.cz|Radoslav Banga]] – i grupit çek [[Gipsy.cz|Gypsy.cz]] * Rafet El Roman – këngëtar turk * Ramón Montoya (1889–1949) – kitarist spanjoll i flamengos * Rayito (Antonio Rayo) – kitarist spanjoll * Remedios Amaya – këngëtar spanjoll * Remu Aaltonen - baterist dhe këngëtar finlandez * [[Robert Plant]] (1948) – këngëtar dhe kompozitor anglez (ish-vokalist i Led Zeppelin) * Robi Botos – pianist xhazi hungarezo-kanadez * Romica Puceanu (1928–1996) – këngëtarja rumune (muzika urbane ''Lăutărească'') * Rosa López (1981) – këngëtar spanjoll * [[Rosario Flores]] (1963) – këngëtare dhe aktore spanjolle, fituese e çmimit ''Latin Grammy'' * Šaban Bajramović – këngëtar serb * Sandu Ciorbă – këngëtar rumun * Santino Spinelli – muzikant dhe këngëtar italian * Sasha Kolpakov (1943) – kitarist rus * Schnuckenack Reinhardt - i lidhur me kitaristin virtuoz belg Django Reinhardt. Ai njihet si pionieri i xhazit dhe muzikës ''sinti'' në Gjermani. * Selim Sesler – virtuoz turk * Sido – ish-reper, i njohur për popullarizimin e linjës së muzikës ''aggro'' në Gjermani në vitet '90. * [[Sinan Sakiq|Sinan Sakić]] – këngëtar serb * Sofi Marinova – këngëtar bullgar * Alex Velea – këngëtar rumun * Sotis Volanis – këngëtar grek i muzikës pop dhe folk * Stiv Bators – vokalist amerikan * Stochelo Rosenberg (19 shkurt 1968) – [[Xhazi cigan|Gypsy jazz]] kitarist dhe drejtues i Rosenberg Trio * Taisto Tammi – këngëtar finlandez * Taraful Haiducilor – (Taraf de Haïdouks) grup muzikor rumun, i formuar në vitin 1989 * [[Tea Tairović]] – këngëtar serb * Toni Iordache – muzikant rumun * [[Gipsy Kings|Tonino Baliardo]] – kitarist franko-spanjoll; gjithashtu anëtar i ''Gipsy Kings'' * Joci Pápai – këngëtar hungarezr * Valentina Ponomaryova (1939) – këngëtar rus * Věra Bílá – vokalist çek * Vicente Escudero – balerinë spanjolle e flamengos * Viki Gabor - këngëtar polak * Wally Tax – këngëtar holandez i rokut, i grupit ''The Outsiders''; bir i një babai holandez dhe një nëne ruse-rome * Tzancă Uraganu – muzikant rumun * [[Žarko Jovanović]] – muzikant serb * Yuri Yunakov – muzikant bullgar == Politikanë == [[Skeda:Juscelino_Kubitschek_in_1956.jpg|parapamje|336x336px|Juscelino Kubitschek, presidenti i 21-të i Brazilit]] * Ágnes Osztolykán - politikan hungarez * Carlos Miguel – ministër dhe kryetar bashkie portugez * Flórián Farkas – politikan hungarez * Idália Serrão – Sekretare e Shtetit dhe deputete portugeze * Irena Bihariová – avokate dhe politikane sllovake * James Farnell – politikan australian * Juan de Dios Ramírez Heredia – eurodeputet spanjoll * Juscelino Kubitschek - presidenti i 21-të i Brazilit * Ladislas Lazaro - politikan amerikan * Lívia Járóka – eurodeputete hungareze * László Berényi - politikan hungarez * Nazif Memedi – politikan kroat * Gogu Rădulescu – politikan rumun * Srđan Šajn – politikan serb * [[Talat Pasha|Talât Pasha]] – politikan turk * Özcan Purçu – politikan turk * Peter Pollák - politikan sllovak * Washington Luís - presidenti i 13-të i Brazilit == Të ndryshme == == Shkrimtarë == [[Skeda:Tears_of_Blood_(2024)_cover.jpg|parapamje|Një fotografi e Bronisława Wajs në kopertinën e librit të saj, ''Lotët e gjakut'']] * Bronisława Wajs – polake * [[Karen Gusof|Caren Gussoff]] – amerikane * Charlie Smith – anglez * Constantin S. Nicolăescu-Plopșor – rumun * David Morley – anglez * Elena Lacková – sllovake * [[Kiba Lumberg]] – finlandeze * Hillary Monahan – amerikane * Louise Doughty – angleze * Mariella Mehr – zvicerane * Oksana Marafioti – amerikane * Matéo Maximoff – franceze * Menyhért Lakatos – hungarez * Muharem Serbezovski – maqedonas * Nina Dudarova – rus * Rajko Gjuriç – serb * Sandra Jayat – franceze * Seanan McGuire – amerikan * Veijo Baltzar – finlandeze * Hedina Tahirović-Sijerčić – boshnjake * Usin Kerim – bullgar * Vita Sackville-West – angleze * Eldra Jarman – uells == Referime == [[Kategoria:Romë (etni)]] rgzvgwh8ckgtccmkigl0p51lkjl0n28 1 402216 3043736 2996900 2026-09-19T08:12:23Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043736 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mesina]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2996899 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://comune.messina.it/it/person/mattei-piero. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 qershor 2026 00:23 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mesina]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043735 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260414223412/https://adspstretto.it/2025/04/11/comunicato-stampa-del-11-04-2025/ për lidhjen https://adspstretto.it/2025/04/11/comunicato-stampa-del-11-04-2025/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 10:12 (CEST) l64te4193t08oxjt5c68epz7thd0cyq 0 404122 3043426 3040157 2026-09-18T17:57:12Z NotEnisi2011 169472 /* */ 3043426 wikitext text/x-wiki {{Duhen më shumë referime|date=shtator 2026}}{{Infobox football league season | competition = [[Kategoria Superiore]] | relegated = | continentalcup1 = [[2027–28 UEFA Champions League|Liga e Kampioneve]] | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = [[2027–28 UEFA Conference League|Liga e Konferencës]] | continentalcup2 qualifiers = | matches = 20 | total goals = 58 | league topscorer = [[Altin Aliu]]<br />[[Stiven Bibo]]<br />(3 gola secili) | biggest home win = [[KF Tirana|Tirana]] 4-0 [[FK Vora|Vora]]<br />{{small|(6 shtator 2026)}} | biggest away win = [[FK Vora|Vora]] 1-3 [[KF Egnatia|Egnatia]]<br />{{small|(31 gusht 2026)}}<br />[[KF Laçi|Laçi]] 1-3 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(5 shtator 2026)}}<br />[[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | highest scoring = [[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | longest wins = 3 ndeshje<br />[[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />[[KF Egnatia|Egnatia]]<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest unbeaten = 3 ndeshje<br />[[KF Egnatia|Egnatia]]<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest winless = 4 ndeshje<br />[[AF Elbasani|Elbasani]]<br />[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]]<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] | longest losses = 3 ndeshje<br />[[FK Vora|Vora]] | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[Kategoria Superiore 2025-26|2025–26]] | nextseason = [[Kategoria Superiore 2027-28|2027–28]] | updated = 13 shtator 2026 | season = 2026–27 | dates = 21 gusht 2026&nbsp;–<br /> 9 maj 2027 | winners = | best goalkeeper = }} '''[[Kategoria Superiore]] 2026-27''' është sezoni i 88-të zyrtar, ose sezoni i 91-të i [[Futbolli|futbollit]] të nivelit të lartë në [[Shqipëri]] (duke përfshirë tre kampionate jozyrtare gjatë [[Luftës së Dytë Botërore]]) dhe sezoni i 27-të nën emrin '''Kategoria Superiore'''. Sezoni do të fillojë më 22 gusht 2026 dhe do të përfundojë më 9 maj 2027.<ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-miraton-datat-e-nisjes-se-aktiviteteve-kombetare-per-sezonin-futbollistik-2026-2027/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF miraton datat e nisjes së aktiviteteve kombëtare për sezonin futbollistik 2026-2027|website=Fshf.org|date=25 qershor 2026|access-date=25 qershor 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-se-miraton-ndryshimin-e-formatit-te-kampionatit-abissnet-superiore-per-sezonet-2026-2027-2027-2028-dhe-2028-2029/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF-së miraton ndryshimin e formatit të kampionatit “Abissnet Superiore” për sezonet 2026/2027, 2027/2028 dhe 2028/2029|website=Fshf.org|date=23 qershor 2026|access-date=6 korrik 2026}}</ref> Fituesit e Kategorisë Superiore të këtij sezoni do të fitojnë një vend në raundin e parë kualifikues të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve UEFA 2027–28]], me klubet e vendit të dytë dhe të tretë që do të fillojnë në [[UEFA Liga e Konferencave|raundin e parë kualifikues]] të [[UEFA Liga e Konferencave|Ligës së Konferencës UEFA 2027–28]] . == Ekipet == Dy klube kanë fituar promovim nga [[Kategoria e Parë 2025–26|Kategoria e Parë]], [[KF Laçi|Laçi]] (i promovuar pas një viti mungesë) dhe [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] (i promovuar pas një viti mungesë). [[KF Bylis|Bylis]] (e zbritur pas dy vitesh në ligën e lartë) dhe [[Flamurtari FC|Flamurtari]] (e zbritur pas një viti në ligën e parë) ranë në [[Kategoria e Parë]] në përfundim të sezonin e kaluar. === Vendet === {{location map+ |Albania |float=right |width=300 |caption=Vendet e ekipeve në Kategorinë Superiore. |places= {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FC Dinamo City|Dinamo]]</small> |position=bottom}} {{location map~ |Albania |lat=41.0764 |long=19.6669 |label=<small>[[KF Egnatia|Egnatia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.0999996|long=20.0666664|label=<small>[[AF Elbasani|Elbasani]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=41.63556 |long=19.71306 |label=<small>[[KF Laçi|Laçi]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FK Partizani Tirana|Partizani]]</small> |position=top}} {{location map~ |Albania |lat=40.625833 |long=20.782778 |label=<small>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.326081 |long=19.449856 |label=<small>[[KF Teuta Durrës|Teuta]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[KF Tirana|Tirana]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=42.07 |long=19.506667 |label=<small>[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.39083|long=19.655|label=<small>[[FK Vora|Vora]]</small> |position=left}} }} {|class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Qyteti ! Stadiumi ! Kapaciteti ! Sezoni 2026–27 |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | [[Tirana]] | [[Elbasan Arena]]{{Cref2|a|1}} | style="text-align:center;"| {{nts|12800}}{{Cref2|a|2}} | 4-t |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | [[Rrogozhinë]] | [[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|4267}} | Kampion |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | [[Elbasan]] | [[Elbasan Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|12800}} | 2-të |- | [[KF Laçi|Laçi]] | [[Laç]] | [[Stadiumi Laçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|2271}} | Kampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | [[Tirana]] | Arena e Demave | style="text-align:center;"| {{nts|3959}} | 5-të |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | [[Korçë]] | [[Stadiumi Skënderbeu]] | style="text-align:center;"| {{nts|5800}} | Nënkampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | [[Durrës]] | [[Stadiumi Niko Dovana]] | style="text-align:center;"| {{nts|12040}} | 8-të |- | [[KF Tirana|Tirana]] | [[Tirana]] | [[Stadiumi Selman Stërmasi]] | style="text-align:center;"| {{nts|7308}} | 6-të |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | [[Shkodër]] | [[Stadiumi Loro Boriçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|16022}} | 3-të |- | [[FK Vora|Vora]] | [[Vorë]] | Stadiumi Vora | style="text-align:center;"| {{nts|1436}} | 7-të |- |} === Stadiumet === {|class="wikitable" style="text-align:center" |- |[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |[[KF Egnatia|Egnatia]] |[[AF Elbasani|Elbasani]] |[[KF Laçi|Laçi]] |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |- |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Laçi]] |Arena e Demave |- | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''4,267''' | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''2,271''' | Kapaciteti: '''3,959''' |- |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Egnatia Arena 2025 Field.jpg|200px]] |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Laç Stadium (WPWTR17).jpg|200px]] |[[File:Partizani Complex.jpg|200px]] |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |[[KF Tirana|Tirana]] |[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |[[FK Vora|Vora]] |- |[[Stadiumi Skënderbeu]] |[[Stadiumi Niko Dovana]] |[[Stadiumi Selman Stërmasi]] |[[Stadiumi Loro Boriçi]] |Stadiumi Vora |- | Kapaciteti: '''5,800''' | Kapaciteti: '''12,040''' | Kapaciteti: '''7,308''' | Kapaciteti: '''16,022''' | Kapaciteti: '''1,436''' |- |[[File:Stadiumi Skënderbeu.jpg|200px]] |[[File:Stadiumi Niko Dovana.jpg|200px]] |[[File:Selman Stërmasi Stadium (10).jpg|200px]] |[[File:Loro-Borici-Stadion.jpg|200px]] | |} === Personel dhe uniforma === <!---Only one link per kit maker and sponsor, please.---> <small>Shënim: Flamujt tregojnë ekipin kombëtar siç është përcaktuar sipas rregullave të pranueshmërisë së [[FIFA]]. ​​Lojtarët dhe menaxherët mund të kenë më shumë se një kombësi jo-FIFA.</small> {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! Ekipi ! President ! Menaxher ! Kapiteni ! Prodhuesi i uniformave ! Sponsor i bluzës |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Bardhi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ilir Daja]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Dita]] | Kappa | [[Caffè Pascucci]] |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Agim Demrozi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Nevil Dede]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albano Aleksi]] | Joma | Demrozi Construction |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Kujtim Llupa]] | {{#invoke:flag|icon|SRB}} [[Ivan Gvozdenović]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Lulaj]] | Kappa | |- | [[KF Laçi|Laçi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Pashk Laska]] | {{#invoke:flag|icon|MKD}} [[Qatip Osmani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Stiven Bibo]] | Macron | |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Gazmend Demi]] | {{#invoke:flag|icon|ROU}} [[Florin Bratu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marçelino Preka]] | Joma | |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Takaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Julian Ahmataj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marco Alia]] | Cohl's | |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Fatos Troplini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edlir Tetova]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Blerim Kotobelli]] | Macron | |- | [[KF Tirana|Tirana]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Refik Halili]] | {{#invoke:flag|icon|CRO}} [[Dean Klafurić]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Redon Xhixha]] | Joma | |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Alban Xhaferi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edi Martini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bekim Balaj]] | Suzmar | AL Invest |- | [[FK Vora|Vora]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albert Xhabafti]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Arjan Bellaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Shkëlzen Ruçi]] | Macron | Your Space |- |} === Ndryshime menaxheriale === {| class="wikitable sortable" |- !Ekipi !Menaxher në largim !Mënyra e<br />nisjes !Data e vendit të lirë !Pozicioni në tabelë !Menaxher i ardhshëm !Data e<br />emërimit |- |[[KF Laçi|Laçi]] |{{#invoke:flag|icon|KOS}} {{#invoke:sort|name|Naci|Şensoy}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |rowspan=5 |''Para-sezon'' |{{#invoke:flag|icon|MKD}} {{#invoke:sort|name|Qatip|Osmani}} |30 qershor 2026 |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Ernest|Gjoka}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Julian|Ahmataj}} |1 korrik 2026 |- |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Realf|Zhivanaj}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ROU}} {{#invoke:sort|name|Florin|Bratu}} |6 korrik 2026 |- |[[KF Tirana|Tirana]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Orges|Shehi}} |Fundi i kontratës |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|CRO}} {{#invoke:sort|name|Dean|Klafurić}} |3 korrik 2026 |- |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Bledar|Hodo}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |16 maj 2025 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Edlir|Tetova}} |29 maj 2026 |- |} == Renditja == <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] <!--Update team positions here--> |team1=TEU |team2=EGN |team3=DIN |team4=LAÇ |team5=ELB |team6=TIR |team7=PAR |team8=VOR |team9=SKË |team10=VLL <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=C |result2=C |result3=C |result4=C |result5=C |result6=C |result7=R |result8=R |result9=R |result10=R <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)--> |update=13 shtator 2026 |win_DIN=3 |draw_DIN=0 |loss_DIN=1 |gf_DIN=7 |ga_DIN=4 <!-- Dinamo City --> |win_EGN=3 |draw_EGN=0 |loss_EGN=1 |gf_EGN=9 |ga_EGN=4 <!-- Egnatia --> |win_ELB=1 |draw_ELB=2 |loss_ELB=1 |gf_ELB=5 |ga_ELB=5 <!-- Elbasani --> |win_LAÇ=2 |draw_LAÇ=1 |loss_LAÇ=1 |gf_LAÇ=6 |ga_LAÇ=5 <!-- Laçi --> |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=2 |gf_PAR=6 |ga_PAR=8 <!-- Partizani --> |win_SKË=0 |draw_SKË=2 |loss_SKË=2 |gf_SKË=4 |ga_SKË=6 <!-- Skënderbeu --> |win_TEU=3 |draw_TEU=1 |loss_TEU=0 |gf_TEU=7 |ga_TEU=2 <!-- Teuta --> |win_TIR=1 |draw_TIR=1 |loss_TIR=2 |gf_TIR=6 |ga_TIR=7 <!-- Tirana --> |win_VLL=0 |draw_VLL=2 |loss_VLL=2 |gf_VLL=5 |ga_VLL=8 <!-- Vllaznia --> |win_VOR=1 |draw_VOR=0 |loss_VOR=3 |gf_VOR=2 |ga_VOR=8 <!-- Vora --> <!--Status--> |status_text_X=I siguruar të paktën për Ligën e Konferencës, por prapëseprapë mund të kualifikohet për Ligën e Kampionëve |status_text_Y=Në rastin më të mirë mund të arrijë në fazën eliminatore për rënien nga kategoria. <!--Team status--> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_DIN=[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |name_EGN=[[KF Egnatia|Egnatia]] |name_ELB=[[AF Elbasani|Elbasani]] |name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]] |name_PAR=[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |name_TEU=[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |name_TIR=[[KF Tirana|Tirana]] |name_VLL=[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |name_VOR=[[FK Vora|Vora]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Pikë; 2) Pikë kokë më kokë; 3) Diferenca e golave ​​kokë më kokë; 4) Gola të shënuar kokë më kokë; 5) Diferenca e golave; 6) Gola të shënuar; 7) Barazim. <!--Qualification definitions--> |res_col_header=QR |col_C=green1 |text_C=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026-27#Championship round|Raundi i kampionatit]] |col_R=red1 |text_R=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026–27#Relegation round|Raundi i rënies]]}} </onlyinclude> ==Rezultatet== {{Col-start}} {{Col-2}} ===Gjysma e parë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=13 shtator 2026 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = 2-1 | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = 0-1 | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = 2-1 | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = 3-0 | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = 2-1 | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = 1-1 | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = 1-1 | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = 1-3 | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = 2-0 | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = 2-4 | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = 1-2 | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = 0-0 | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_SKË_DIN = 0−1 | match_SKË_EGN = | match_SKË_ELB = | match_SKË_LAÇ = | match_SKË_PAR = | match_SKË_TEU = | match_SKË_TIR = 1-1 | match_SKË_VLL = | match_SKË_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = 3-1 | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = 2-0 | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = 4-0 | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = 2-3 | match_VLL_SKË = 2-2 | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = 1-3 | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{Col-2}} ===Gjysma e dytë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=future|start_date=2027 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = | match_VLL_SKË = | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{col-end}} == Referime == {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|a|n=2|[[FC Dinamo City|Dinamo City]] do t'i luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi për sezonin 2026–27 në [[Elbasan Arena]] në [[Elbasan]].}} {{Cnote2 End}} <references /> 15f7ero1yvgzvcm2tbugoaoolpcj4rm 3043427 3043426 2026-09-18T18:00:16Z NotEnisi2011 169472 /* */ 3043427 wikitext text/x-wiki {{Duhen më shumë referime|date=shtator 2026}}{{Infobox football league season | competition = [[Kategoria Superiore]] | relegated = | continentalcup1 = [[2027–28 UEFA Champions League|Liga e Kampioneve]] | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = [[2027–28 UEFA Conference League|Liga e Konferencës]] | continentalcup2 qualifiers = | matches = 20 | total goals = 58 | league topscorer = [[Altin Aliu]]<br />[[Ardit Nikaj]]<br />[[Stiven Bibo]]<br />(3 gola secili) | biggest home win = [[KF Tirana|Tirana]] 4-0 [[FK Vora|Vora]]<br />{{small|(6 shtator 2026)}} | biggest away win = [[FK Vora|Vora]] 1-3 [[KF Egnatia|Egnatia]]<br />{{small|(31 gusht 2026)}}<br />[[KF Laçi|Laçi]] 1-3 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(5 shtator 2026)}}<br />[[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | highest scoring = [[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | longest wins = 3 ndeshje<br />[[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />[[KF Egnatia|Egnatia]]<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest unbeaten = 3 ndeshje<br />[[KF Egnatia|Egnatia]]<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest winless = 4 ndeshje<br />[[AF Elbasani|Elbasani]]<br />[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]]<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] | longest losses = 3 ndeshje<br />[[FK Vora|Vora]] | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[Kategoria Superiore 2025-26|2025–26]] | nextseason = [[Kategoria Superiore 2027-28|2027–28]] | updated = 13 shtator 2026 | season = 2026–27 | dates = 21 gusht 2026&nbsp;–<br /> 9 maj 2027 | winners = | best goalkeeper = }} '''[[Kategoria Superiore]] 2026-27''' është sezoni i 88-të zyrtar, ose sezoni i 91-të i [[Futbolli|futbollit]] të nivelit të lartë në [[Shqipëri]] (duke përfshirë tre kampionate jozyrtare gjatë [[Luftës së Dytë Botërore]]) dhe sezoni i 27-të nën emrin '''Kategoria Superiore'''. Sezoni do të fillojë më 22 gusht 2026 dhe do të përfundojë më 9 maj 2027.<ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-miraton-datat-e-nisjes-se-aktiviteteve-kombetare-per-sezonin-futbollistik-2026-2027/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF miraton datat e nisjes së aktiviteteve kombëtare për sezonin futbollistik 2026-2027|website=Fshf.org|date=25 qershor 2026|access-date=25 qershor 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-se-miraton-ndryshimin-e-formatit-te-kampionatit-abissnet-superiore-per-sezonet-2026-2027-2027-2028-dhe-2028-2029/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF-së miraton ndryshimin e formatit të kampionatit “Abissnet Superiore” për sezonet 2026/2027, 2027/2028 dhe 2028/2029|website=Fshf.org|date=23 qershor 2026|access-date=6 korrik 2026}}</ref> Fituesit e Kategorisë Superiore të këtij sezoni do të fitojnë një vend në raundin e parë kualifikues të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve UEFA 2027–28]], me klubet e vendit të dytë dhe të tretë që do të fillojnë në [[UEFA Liga e Konferencave|raundin e parë kualifikues]] të [[UEFA Liga e Konferencave|Ligës së Konferencës UEFA 2027–28]] . == Ekipet == Dy klube kanë fituar promovim nga [[Kategoria e Parë 2025–26|Kategoria e Parë]], [[KF Laçi|Laçi]] (i promovuar pas një viti mungesë) dhe [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] (i promovuar pas një viti mungesë). [[KF Bylis|Bylis]] (e zbritur pas dy vitesh në ligën e lartë) dhe [[Flamurtari FC|Flamurtari]] (e zbritur pas një viti në ligën e parë) ranë në [[Kategoria e Parë]] në përfundim të sezonin e kaluar. === Vendet === {{location map+ |Albania |float=right |width=300 |caption=Vendet e ekipeve në Kategorinë Superiore. |places= {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FC Dinamo City|Dinamo]]</small> |position=bottom}} {{location map~ |Albania |lat=41.0764 |long=19.6669 |label=<small>[[KF Egnatia|Egnatia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.0999996|long=20.0666664|label=<small>[[AF Elbasani|Elbasani]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=41.63556 |long=19.71306 |label=<small>[[KF Laçi|Laçi]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FK Partizani Tirana|Partizani]]</small> |position=top}} {{location map~ |Albania |lat=40.625833 |long=20.782778 |label=<small>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.326081 |long=19.449856 |label=<small>[[KF Teuta Durrës|Teuta]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[KF Tirana|Tirana]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=42.07 |long=19.506667 |label=<small>[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.39083|long=19.655|label=<small>[[FK Vora|Vora]]</small> |position=left}} }} {|class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Qyteti ! Stadiumi ! Kapaciteti ! Sezoni 2026–27 |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | [[Tirana]] | [[Elbasan Arena]]{{Cref2|a|1}} | style="text-align:center;"| {{nts|12800}}{{Cref2|a|2}} | 4-t |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | [[Rrogozhinë]] | [[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|4267}} | Kampion |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | [[Elbasan]] | [[Elbasan Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|12800}} | 2-të |- | [[KF Laçi|Laçi]] | [[Laç]] | [[Stadiumi Laçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|2271}} | Kampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | [[Tirana]] | Arena e Demave | style="text-align:center;"| {{nts|3959}} | 5-të |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | [[Korçë]] | [[Stadiumi Skënderbeu]] | style="text-align:center;"| {{nts|5800}} | Nënkampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | [[Durrës]] | [[Stadiumi Niko Dovana]] | style="text-align:center;"| {{nts|12040}} | 8-të |- | [[KF Tirana|Tirana]] | [[Tirana]] | [[Stadiumi Selman Stërmasi]] | style="text-align:center;"| {{nts|7308}} | 6-të |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | [[Shkodër]] | [[Stadiumi Loro Boriçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|16022}} | 3-të |- | [[FK Vora|Vora]] | [[Vorë]] | Stadiumi Vora | style="text-align:center;"| {{nts|1436}} | 7-të |- |} === Stadiumet === {|class="wikitable" style="text-align:center" |- |[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |[[KF Egnatia|Egnatia]] |[[AF Elbasani|Elbasani]] |[[KF Laçi|Laçi]] |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |- |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Laçi]] |Arena e Demave |- | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''4,267''' | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''2,271''' | Kapaciteti: '''3,959''' |- |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Egnatia Arena 2025 Field.jpg|200px]] |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Laç Stadium (WPWTR17).jpg|200px]] |[[File:Partizani Complex.jpg|200px]] |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |[[KF Tirana|Tirana]] |[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |[[FK Vora|Vora]] |- |[[Stadiumi Skënderbeu]] |[[Stadiumi Niko Dovana]] |[[Stadiumi Selman Stërmasi]] |[[Stadiumi Loro Boriçi]] |Stadiumi Vora |- | Kapaciteti: '''5,800''' | Kapaciteti: '''12,040''' | Kapaciteti: '''7,308''' | Kapaciteti: '''16,022''' | Kapaciteti: '''1,436''' |- |[[File:Stadiumi Skënderbeu.jpg|200px]] |[[File:Stadiumi Niko Dovana.jpg|200px]] |[[File:Selman Stërmasi Stadium (10).jpg|200px]] |[[File:Loro-Borici-Stadion.jpg|200px]] | |} === Personel dhe uniforma === <!---Only one link per kit maker and sponsor, please.---> <small>Shënim: Flamujt tregojnë ekipin kombëtar siç është përcaktuar sipas rregullave të pranueshmërisë së [[FIFA]]. ​​Lojtarët dhe menaxherët mund të kenë më shumë se një kombësi jo-FIFA.</small> {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! Ekipi ! President ! Menaxher ! Kapiteni ! Prodhuesi i uniformave ! Sponsor i bluzës |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Bardhi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ilir Daja]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Dita]] | Kappa | [[Caffè Pascucci]] |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Agim Demrozi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Nevil Dede]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albano Aleksi]] | Joma | Demrozi Construction |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Kujtim Llupa]] | {{#invoke:flag|icon|SRB}} [[Ivan Gvozdenović]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Lulaj]] | Kappa | |- | [[KF Laçi|Laçi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Pashk Laska]] | {{#invoke:flag|icon|MKD}} [[Qatip Osmani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Stiven Bibo]] | Macron | |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Gazmend Demi]] | {{#invoke:flag|icon|ROU}} [[Florin Bratu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marçelino Preka]] | Joma | |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Takaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Julian Ahmataj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marco Alia]] | Cohl's | |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Fatos Troplini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edlir Tetova]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Blerim Kotobelli]] | Macron | |- | [[KF Tirana|Tirana]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Refik Halili]] | {{#invoke:flag|icon|CRO}} [[Dean Klafurić]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Redon Xhixha]] | Joma | |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Alban Xhaferi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edi Martini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bekim Balaj]] | Suzmar | AL Invest |- | [[FK Vora|Vora]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albert Xhabafti]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Arjan Bellaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Shkëlzen Ruçi]] | Macron | Your Space |- |} === Ndryshime menaxheriale === {| class="wikitable sortable" |- !Ekipi !Menaxher në largim !Mënyra e<br />nisjes !Data e vendit të lirë !Pozicioni në tabelë !Menaxher i ardhshëm !Data e<br />emërimit |- |[[KF Laçi|Laçi]] |{{#invoke:flag|icon|KOS}} {{#invoke:sort|name|Naci|Şensoy}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |rowspan=5 |''Para-sezon'' |{{#invoke:flag|icon|MKD}} {{#invoke:sort|name|Qatip|Osmani}} |30 qershor 2026 |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Ernest|Gjoka}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Julian|Ahmataj}} |1 korrik 2026 |- |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Realf|Zhivanaj}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ROU}} {{#invoke:sort|name|Florin|Bratu}} |6 korrik 2026 |- |[[KF Tirana|Tirana]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Orges|Shehi}} |Fundi i kontratës |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|CRO}} {{#invoke:sort|name|Dean|Klafurić}} |3 korrik 2026 |- |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Bledar|Hodo}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |16 maj 2025 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Edlir|Tetova}} |29 maj 2026 |- |} == Renditja == <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] <!--Update team positions here--> |team1=TEU |team2=EGN |team3=DIN |team4=LAÇ |team5=ELB |team6=TIR |team7=PAR |team8=VOR |team9=SKË |team10=VLL <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=C |result2=C |result3=C |result4=C |result5=C |result6=C |result7=R |result8=R |result9=R |result10=R <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)--> |update=13 shtator 2026 |win_DIN=3 |draw_DIN=0 |loss_DIN=1 |gf_DIN=7 |ga_DIN=4 <!-- Dinamo City --> |win_EGN=3 |draw_EGN=0 |loss_EGN=1 |gf_EGN=9 |ga_EGN=4 <!-- Egnatia --> |win_ELB=1 |draw_ELB=2 |loss_ELB=1 |gf_ELB=5 |ga_ELB=5 <!-- Elbasani --> |win_LAÇ=2 |draw_LAÇ=1 |loss_LAÇ=1 |gf_LAÇ=6 |ga_LAÇ=5 <!-- Laçi --> |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=2 |gf_PAR=6 |ga_PAR=8 <!-- Partizani --> |win_SKË=0 |draw_SKË=2 |loss_SKË=2 |gf_SKË=4 |ga_SKË=6 <!-- Skënderbeu --> |win_TEU=3 |draw_TEU=1 |loss_TEU=0 |gf_TEU=7 |ga_TEU=2 <!-- Teuta --> |win_TIR=1 |draw_TIR=1 |loss_TIR=2 |gf_TIR=6 |ga_TIR=7 <!-- Tirana --> |win_VLL=0 |draw_VLL=2 |loss_VLL=2 |gf_VLL=5 |ga_VLL=8 <!-- Vllaznia --> |win_VOR=1 |draw_VOR=0 |loss_VOR=3 |gf_VOR=2 |ga_VOR=8 <!-- Vora --> <!--Status--> |status_text_X=I siguruar të paktën për Ligën e Konferencës, por prapëseprapë mund të kualifikohet për Ligën e Kampionëve |status_text_Y=Në rastin më të mirë mund të arrijë në fazën eliminatore për rënien nga kategoria. <!--Team status--> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_DIN=[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |name_EGN=[[KF Egnatia|Egnatia]] |name_ELB=[[AF Elbasani|Elbasani]] |name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]] |name_PAR=[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |name_TEU=[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |name_TIR=[[KF Tirana|Tirana]] |name_VLL=[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |name_VOR=[[FK Vora|Vora]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Pikë; 2) Pikë kokë më kokë; 3) Diferenca e golave ​​kokë më kokë; 4) Gola të shënuar kokë më kokë; 5) Diferenca e golave; 6) Gola të shënuar; 7) Barazim. <!--Qualification definitions--> |res_col_header=QR |col_C=green1 |text_C=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026-27#Championship round|Raundi i kampionatit]] |col_R=red1 |text_R=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026–27#Relegation round|Raundi i rënies]]}} </onlyinclude> ==Rezultatet== {{Col-start}} {{Col-2}} ===Gjysma e parë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=13 shtator 2026 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = 2-1 | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = 0-1 | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = 2-1 | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = 3-0 | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = 2-1 | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = 1-1 | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = 1-1 | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = 1-3 | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = 2-0 | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = 2-4 | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = 1-2 | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = 0-0 | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_SKË_DIN = 0−1 | match_SKË_EGN = | match_SKË_ELB = | match_SKË_LAÇ = | match_SKË_PAR = | match_SKË_TEU = | match_SKË_TIR = 1-1 | match_SKË_VLL = | match_SKË_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = 3-1 | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = 2-0 | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = 4-0 | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = 2-3 | match_VLL_SKË = 2-2 | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = 1-3 | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{Col-2}} ===Gjysma e dytë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=future|start_date=2027 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = | match_VLL_SKË = | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{col-end}} == Referime == {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|a|n=2|[[FC Dinamo City|Dinamo City]] do t'i luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi për sezonin 2026–27 në [[Elbasan Arena]] në [[Elbasan]].}} {{Cnote2 End}} <references /> 4s4olxb58t4r9e94t0m958ubc0osdte 3043439 3043427 2026-09-18T18:36:05Z NotEnisi2011 169472 /* Renditja */ 3043439 wikitext text/x-wiki {{Duhen më shumë referime|date=shtator 2026}}{{Infobox football league season | competition = [[Kategoria Superiore]] | relegated = | continentalcup1 = [[2027–28 UEFA Champions League|Liga e Kampioneve]] | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = [[2027–28 UEFA Conference League|Liga e Konferencës]] | continentalcup2 qualifiers = | matches = 20 | total goals = 58 | league topscorer = [[Altin Aliu]]<br />[[Ardit Nikaj]]<br />[[Stiven Bibo]]<br />(3 gola secili) | biggest home win = [[KF Tirana|Tirana]] 4-0 [[FK Vora|Vora]]<br />{{small|(6 shtator 2026)}} | biggest away win = [[FK Vora|Vora]] 1-3 [[KF Egnatia|Egnatia]]<br />{{small|(31 gusht 2026)}}<br />[[KF Laçi|Laçi]] 1-3 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(5 shtator 2026)}}<br />[[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | highest scoring = [[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | longest wins = 3 ndeshje<br />[[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />[[KF Egnatia|Egnatia]]<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest unbeaten = 3 ndeshje<br />[[KF Egnatia|Egnatia]]<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest winless = 4 ndeshje<br />[[AF Elbasani|Elbasani]]<br />[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]]<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] | longest losses = 3 ndeshje<br />[[FK Vora|Vora]] | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[Kategoria Superiore 2025-26|2025–26]] | nextseason = [[Kategoria Superiore 2027-28|2027–28]] | updated = 13 shtator 2026 | season = 2026–27 | dates = 21 gusht 2026&nbsp;–<br /> 9 maj 2027 | winners = | best goalkeeper = }} '''[[Kategoria Superiore]] 2026-27''' është sezoni i 88-të zyrtar, ose sezoni i 91-të i [[Futbolli|futbollit]] të nivelit të lartë në [[Shqipëri]] (duke përfshirë tre kampionate jozyrtare gjatë [[Luftës së Dytë Botërore]]) dhe sezoni i 27-të nën emrin '''Kategoria Superiore'''. Sezoni do të fillojë më 22 gusht 2026 dhe do të përfundojë më 9 maj 2027.<ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-miraton-datat-e-nisjes-se-aktiviteteve-kombetare-per-sezonin-futbollistik-2026-2027/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF miraton datat e nisjes së aktiviteteve kombëtare për sezonin futbollistik 2026-2027|website=Fshf.org|date=25 qershor 2026|access-date=25 qershor 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-se-miraton-ndryshimin-e-formatit-te-kampionatit-abissnet-superiore-per-sezonet-2026-2027-2027-2028-dhe-2028-2029/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF-së miraton ndryshimin e formatit të kampionatit “Abissnet Superiore” për sezonet 2026/2027, 2027/2028 dhe 2028/2029|website=Fshf.org|date=23 qershor 2026|access-date=6 korrik 2026}}</ref> Fituesit e Kategorisë Superiore të këtij sezoni do të fitojnë një vend në raundin e parë kualifikues të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve UEFA 2027–28]], me klubet e vendit të dytë dhe të tretë që do të fillojnë në [[UEFA Liga e Konferencave|raundin e parë kualifikues]] të [[UEFA Liga e Konferencave|Ligës së Konferencës UEFA 2027–28]] . == Ekipet == Dy klube kanë fituar promovim nga [[Kategoria e Parë 2025–26|Kategoria e Parë]], [[KF Laçi|Laçi]] (i promovuar pas një viti mungesë) dhe [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] (i promovuar pas një viti mungesë). [[KF Bylis|Bylis]] (e zbritur pas dy vitesh në ligën e lartë) dhe [[Flamurtari FC|Flamurtari]] (e zbritur pas një viti në ligën e parë) ranë në [[Kategoria e Parë]] në përfundim të sezonin e kaluar. === Vendet === {{location map+ |Albania |float=right |width=300 |caption=Vendet e ekipeve në Kategorinë Superiore. |places= {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FC Dinamo City|Dinamo]]</small> |position=bottom}} {{location map~ |Albania |lat=41.0764 |long=19.6669 |label=<small>[[KF Egnatia|Egnatia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.0999996|long=20.0666664|label=<small>[[AF Elbasani|Elbasani]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=41.63556 |long=19.71306 |label=<small>[[KF Laçi|Laçi]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FK Partizani Tirana|Partizani]]</small> |position=top}} {{location map~ |Albania |lat=40.625833 |long=20.782778 |label=<small>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.326081 |long=19.449856 |label=<small>[[KF Teuta Durrës|Teuta]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[KF Tirana|Tirana]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=42.07 |long=19.506667 |label=<small>[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.39083|long=19.655|label=<small>[[FK Vora|Vora]]</small> |position=left}} }} {|class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Qyteti ! Stadiumi ! Kapaciteti ! Sezoni 2026–27 |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | [[Tirana]] | [[Elbasan Arena]]{{Cref2|a|1}} | style="text-align:center;"| {{nts|12800}}{{Cref2|a|2}} | 4-t |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | [[Rrogozhinë]] | [[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|4267}} | Kampion |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | [[Elbasan]] | [[Elbasan Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|12800}} | 2-të |- | [[KF Laçi|Laçi]] | [[Laç]] | [[Stadiumi Laçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|2271}} | Kampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | [[Tirana]] | Arena e Demave | style="text-align:center;"| {{nts|3959}} | 5-të |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | [[Korçë]] | [[Stadiumi Skënderbeu]] | style="text-align:center;"| {{nts|5800}} | Nënkampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | [[Durrës]] | [[Stadiumi Niko Dovana]] | style="text-align:center;"| {{nts|12040}} | 8-të |- | [[KF Tirana|Tirana]] | [[Tirana]] | [[Stadiumi Selman Stërmasi]] | style="text-align:center;"| {{nts|7308}} | 6-të |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | [[Shkodër]] | [[Stadiumi Loro Boriçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|16022}} | 3-të |- | [[FK Vora|Vora]] | [[Vorë]] | Stadiumi Vora | style="text-align:center;"| {{nts|1436}} | 7-të |- |} === Stadiumet === {|class="wikitable" style="text-align:center" |- |[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |[[KF Egnatia|Egnatia]] |[[AF Elbasani|Elbasani]] |[[KF Laçi|Laçi]] |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |- |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Laçi]] |Arena e Demave |- | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''4,267''' | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''2,271''' | Kapaciteti: '''3,959''' |- |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Egnatia Arena 2025 Field.jpg|200px]] |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Laç Stadium (WPWTR17).jpg|200px]] |[[File:Partizani Complex.jpg|200px]] |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |[[KF Tirana|Tirana]] |[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |[[FK Vora|Vora]] |- |[[Stadiumi Skënderbeu]] |[[Stadiumi Niko Dovana]] |[[Stadiumi Selman Stërmasi]] |[[Stadiumi Loro Boriçi]] |Stadiumi Vora |- | Kapaciteti: '''5,800''' | Kapaciteti: '''12,040''' | Kapaciteti: '''7,308''' | Kapaciteti: '''16,022''' | Kapaciteti: '''1,436''' |- |[[File:Stadiumi Skënderbeu.jpg|200px]] |[[File:Stadiumi Niko Dovana.jpg|200px]] |[[File:Selman Stërmasi Stadium (10).jpg|200px]] |[[File:Loro-Borici-Stadion.jpg|200px]] | |} === Personel dhe uniforma === <!---Only one link per kit maker and sponsor, please.---> <small>Shënim: Flamujt tregojnë ekipin kombëtar siç është përcaktuar sipas rregullave të pranueshmërisë së [[FIFA]]. ​​Lojtarët dhe menaxherët mund të kenë më shumë se një kombësi jo-FIFA.</small> {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! Ekipi ! President ! Menaxher ! Kapiteni ! Prodhuesi i uniformave ! Sponsor i bluzës |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Bardhi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ilir Daja]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Dita]] | Kappa | [[Caffè Pascucci]] |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Agim Demrozi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Nevil Dede]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albano Aleksi]] | Joma | Demrozi Construction |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Kujtim Llupa]] | {{#invoke:flag|icon|SRB}} [[Ivan Gvozdenović]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Lulaj]] | Kappa | |- | [[KF Laçi|Laçi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Pashk Laska]] | {{#invoke:flag|icon|MKD}} [[Qatip Osmani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Stiven Bibo]] | Macron | |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Gazmend Demi]] | {{#invoke:flag|icon|ROU}} [[Florin Bratu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marçelino Preka]] | Joma | |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Takaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Julian Ahmataj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marco Alia]] | Cohl's | |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Fatos Troplini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edlir Tetova]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Blerim Kotobelli]] | Macron | |- | [[KF Tirana|Tirana]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Refik Halili]] | {{#invoke:flag|icon|CRO}} [[Dean Klafurić]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Redon Xhixha]] | Joma | |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Alban Xhaferi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edi Martini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bekim Balaj]] | Suzmar | AL Invest |- | [[FK Vora|Vora]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albert Xhabafti]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Arjan Bellaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Shkëlzen Ruçi]] | Macron | Your Space |- |} === Ndryshime menaxheriale === {| class="wikitable sortable" |- !Ekipi !Menaxher në largim !Mënyra e<br />nisjes !Data e vendit të lirë !Pozicioni në tabelë !Menaxher i ardhshëm !Data e<br />emërimit |- |[[KF Laçi|Laçi]] |{{#invoke:flag|icon|KOS}} {{#invoke:sort|name|Naci|Şensoy}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |rowspan=5 |''Para-sezon'' |{{#invoke:flag|icon|MKD}} {{#invoke:sort|name|Qatip|Osmani}} |30 qershor 2026 |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Ernest|Gjoka}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Julian|Ahmataj}} |1 korrik 2026 |- |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Realf|Zhivanaj}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ROU}} {{#invoke:sort|name|Florin|Bratu}} |6 korrik 2026 |- |[[KF Tirana|Tirana]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Orges|Shehi}} |Fundi i kontratës |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|CRO}} {{#invoke:sort|name|Dean|Klafurić}} |3 korrik 2026 |- |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Bledar|Hodo}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |16 maj 2025 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Edlir|Tetova}} |29 maj 2026 |- |} == Renditja == <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] <!--Update team positions here--> |team1=TEU |team2=EGN |team3=DIN |team4=LAÇ |team5=ELB |team6=TIR |team7=PAR |team8=VOR |team9=SKË |team10=VLL <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=C |result2=C |result3=C |result4=C |result5=C |result6=C |result7=R |result8=R |result9=R |result10=R <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)--> |update=18 shtator 2026 |win_DIN=3 |draw_DIN=0 |loss_DIN=1 |gf_DIN=7 |ga_DIN=4 <!-- Dinamo City --> |win_EGN=3 |draw_EGN=0 |loss_EGN=1 |gf_EGN=9 |ga_EGN=4 <!-- Egnatia --> |win_ELB=1 |draw_ELB=2 |loss_ELB=1 |gf_ELB=5 |ga_ELB=5 <!-- Elbasani --> |win_LAÇ=2 |draw_LAÇ=1 |loss_LAÇ=1 |gf_LAÇ=6 |ga_LAÇ=5 <!-- Laçi --> |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=2 |gf_PAR=6 |ga_PAR=8 <!-- Partizani --> |win_SKË=0 |draw_SKË=2 |loss_SKË=2 |gf_SKË=4 |ga_SKË=6 <!-- Skënderbeu --> |win_TEU=4 |draw_TEU=1 |loss_TEU=0 |gf_TEU=10 |ga_TEU=2 <!-- Teuta --> |win_TIR=1 |draw_TIR=1 |loss_TIR=2 |gf_TIR=6 |ga_TIR=7 <!-- Tirana --> |win_VLL=0 |draw_VLL=2 |loss_VLL=3 |gf_VLL=5 |ga_VLL=10 <!-- Vllaznia --> |win_VOR=1 |draw_VOR=0 |loss_VOR=3 |gf_VOR=2 |ga_VOR=9 <!-- Vora --> <!--Status--> |status_text_X=I siguruar të paktën për Ligën e Konferencës, por prapëseprapë mund të kualifikohet për Ligën e Kampionëve |status_text_Y=Në rastin më të mirë mund të arrijë në fazën eliminatore për rënien nga kategoria. <!--Team status--> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_DIN=[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |name_EGN=[[KF Egnatia|Egnatia]] |name_ELB=[[AF Elbasani|Elbasani]] |name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]] |name_PAR=[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |name_TEU=[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |name_TIR=[[KF Tirana|Tirana]] |name_VLL=[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |name_VOR=[[FK Vora|Vora]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Pikë; 2) Pikë kokë më kokë; 3) Diferenca e golave ​​kokë më kokë; 4) Gola të shënuar kokë më kokë; 5) Diferenca e golave; 6) Gola të shënuar; 7) Barazim. <!--Qualification definitions--> |res_col_header=QR |col_C=green1 |text_C=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026-27#Championship round|Raundi i kampionatit]] |col_R=red1 |text_R=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026–27#Relegation round|Raundi i rënies]]}} </onlyinclude> ==Rezultatet== {{Col-start}} {{Col-2}} ===Gjysma e parë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=13 shtator 2026 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = 2-1 | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = 0-1 | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = 2-1 | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = 3-0 | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = 2-1 | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = 1-1 | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = 1-1 | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = 1-3 | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = 2-0 | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = 2-4 | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = 1-2 | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = 0-0 | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_SKË_DIN = 0−1 | match_SKË_EGN = | match_SKË_ELB = | match_SKË_LAÇ = | match_SKË_PAR = | match_SKË_TEU = | match_SKË_TIR = 1-1 | match_SKË_VLL = | match_SKË_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = 3-1 | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = 2-0 | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = 4-0 | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = 2-3 | match_VLL_SKË = 2-2 | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = 1-3 | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{Col-2}} ===Gjysma e dytë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=future|start_date=2027 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = | match_VLL_SKË = | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{col-end}} == Referime == {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|a|n=2|[[FC Dinamo City|Dinamo City]] do t'i luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi për sezonin 2026–27 në [[Elbasan Arena]] në [[Elbasan]].}} {{Cnote2 End}} <references /> aug3othrwg4j2qbyz1zxf8356cuf42v 3043440 3043439 2026-09-18T18:36:38Z NotEnisi2011 169472 /* Gjysma e parë e sezonit */ 3043440 wikitext text/x-wiki {{Duhen më shumë referime|date=shtator 2026}}{{Infobox football league season | competition = [[Kategoria Superiore]] | relegated = | continentalcup1 = [[2027–28 UEFA Champions League|Liga e Kampioneve]] | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = [[2027–28 UEFA Conference League|Liga e Konferencës]] | continentalcup2 qualifiers = | matches = 20 | total goals = 58 | league topscorer = [[Altin Aliu]]<br />[[Ardit Nikaj]]<br />[[Stiven Bibo]]<br />(3 gola secili) | biggest home win = [[KF Tirana|Tirana]] 4-0 [[FK Vora|Vora]]<br />{{small|(6 shtator 2026)}} | biggest away win = [[FK Vora|Vora]] 1-3 [[KF Egnatia|Egnatia]]<br />{{small|(31 gusht 2026)}}<br />[[KF Laçi|Laçi]] 1-3 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(5 shtator 2026)}}<br />[[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | highest scoring = [[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | longest wins = 3 ndeshje<br />[[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />[[KF Egnatia|Egnatia]]<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest unbeaten = 3 ndeshje<br />[[KF Egnatia|Egnatia]]<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest winless = 4 ndeshje<br />[[AF Elbasani|Elbasani]]<br />[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]]<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] | longest losses = 3 ndeshje<br />[[FK Vora|Vora]] | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[Kategoria Superiore 2025-26|2025–26]] | nextseason = [[Kategoria Superiore 2027-28|2027–28]] | updated = 13 shtator 2026 | season = 2026–27 | dates = 21 gusht 2026&nbsp;–<br /> 9 maj 2027 | winners = | best goalkeeper = }} '''[[Kategoria Superiore]] 2026-27''' është sezoni i 88-të zyrtar, ose sezoni i 91-të i [[Futbolli|futbollit]] të nivelit të lartë në [[Shqipëri]] (duke përfshirë tre kampionate jozyrtare gjatë [[Luftës së Dytë Botërore]]) dhe sezoni i 27-të nën emrin '''Kategoria Superiore'''. Sezoni do të fillojë më 22 gusht 2026 dhe do të përfundojë më 9 maj 2027.<ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-miraton-datat-e-nisjes-se-aktiviteteve-kombetare-per-sezonin-futbollistik-2026-2027/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF miraton datat e nisjes së aktiviteteve kombëtare për sezonin futbollistik 2026-2027|website=Fshf.org|date=25 qershor 2026|access-date=25 qershor 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-se-miraton-ndryshimin-e-formatit-te-kampionatit-abissnet-superiore-per-sezonet-2026-2027-2027-2028-dhe-2028-2029/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF-së miraton ndryshimin e formatit të kampionatit “Abissnet Superiore” për sezonet 2026/2027, 2027/2028 dhe 2028/2029|website=Fshf.org|date=23 qershor 2026|access-date=6 korrik 2026}}</ref> Fituesit e Kategorisë Superiore të këtij sezoni do të fitojnë një vend në raundin e parë kualifikues të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve UEFA 2027–28]], me klubet e vendit të dytë dhe të tretë që do të fillojnë në [[UEFA Liga e Konferencave|raundin e parë kualifikues]] të [[UEFA Liga e Konferencave|Ligës së Konferencës UEFA 2027–28]] . == Ekipet == Dy klube kanë fituar promovim nga [[Kategoria e Parë 2025–26|Kategoria e Parë]], [[KF Laçi|Laçi]] (i promovuar pas një viti mungesë) dhe [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] (i promovuar pas një viti mungesë). [[KF Bylis|Bylis]] (e zbritur pas dy vitesh në ligën e lartë) dhe [[Flamurtari FC|Flamurtari]] (e zbritur pas një viti në ligën e parë) ranë në [[Kategoria e Parë]] në përfundim të sezonin e kaluar. === Vendet === {{location map+ |Albania |float=right |width=300 |caption=Vendet e ekipeve në Kategorinë Superiore. |places= {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FC Dinamo City|Dinamo]]</small> |position=bottom}} {{location map~ |Albania |lat=41.0764 |long=19.6669 |label=<small>[[KF Egnatia|Egnatia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.0999996|long=20.0666664|label=<small>[[AF Elbasani|Elbasani]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=41.63556 |long=19.71306 |label=<small>[[KF Laçi|Laçi]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FK Partizani Tirana|Partizani]]</small> |position=top}} {{location map~ |Albania |lat=40.625833 |long=20.782778 |label=<small>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.326081 |long=19.449856 |label=<small>[[KF Teuta Durrës|Teuta]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[KF Tirana|Tirana]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=42.07 |long=19.506667 |label=<small>[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.39083|long=19.655|label=<small>[[FK Vora|Vora]]</small> |position=left}} }} {|class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Qyteti ! Stadiumi ! Kapaciteti ! Sezoni 2026–27 |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | [[Tirana]] | [[Elbasan Arena]]{{Cref2|a|1}} | style="text-align:center;"| {{nts|12800}}{{Cref2|a|2}} | 4-t |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | [[Rrogozhinë]] | [[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|4267}} | Kampion |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | [[Elbasan]] | [[Elbasan Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|12800}} | 2-të |- | [[KF Laçi|Laçi]] | [[Laç]] | [[Stadiumi Laçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|2271}} | Kampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | [[Tirana]] | Arena e Demave | style="text-align:center;"| {{nts|3959}} | 5-të |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | [[Korçë]] | [[Stadiumi Skënderbeu]] | style="text-align:center;"| {{nts|5800}} | Nënkampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | [[Durrës]] | [[Stadiumi Niko Dovana]] | style="text-align:center;"| {{nts|12040}} | 8-të |- | [[KF Tirana|Tirana]] | [[Tirana]] | [[Stadiumi Selman Stërmasi]] | style="text-align:center;"| {{nts|7308}} | 6-të |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | [[Shkodër]] | [[Stadiumi Loro Boriçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|16022}} | 3-të |- | [[FK Vora|Vora]] | [[Vorë]] | Stadiumi Vora | style="text-align:center;"| {{nts|1436}} | 7-të |- |} === Stadiumet === {|class="wikitable" style="text-align:center" |- |[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |[[KF Egnatia|Egnatia]] |[[AF Elbasani|Elbasani]] |[[KF Laçi|Laçi]] |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |- |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Laçi]] |Arena e Demave |- | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''4,267''' | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''2,271''' | Kapaciteti: '''3,959''' |- |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Egnatia Arena 2025 Field.jpg|200px]] |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Laç Stadium (WPWTR17).jpg|200px]] |[[File:Partizani Complex.jpg|200px]] |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |[[KF Tirana|Tirana]] |[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |[[FK Vora|Vora]] |- |[[Stadiumi Skënderbeu]] |[[Stadiumi Niko Dovana]] |[[Stadiumi Selman Stërmasi]] |[[Stadiumi Loro Boriçi]] |Stadiumi Vora |- | Kapaciteti: '''5,800''' | Kapaciteti: '''12,040''' | Kapaciteti: '''7,308''' | Kapaciteti: '''16,022''' | Kapaciteti: '''1,436''' |- |[[File:Stadiumi Skënderbeu.jpg|200px]] |[[File:Stadiumi Niko Dovana.jpg|200px]] |[[File:Selman Stërmasi Stadium (10).jpg|200px]] |[[File:Loro-Borici-Stadion.jpg|200px]] | |} === Personel dhe uniforma === <!---Only one link per kit maker and sponsor, please.---> <small>Shënim: Flamujt tregojnë ekipin kombëtar siç është përcaktuar sipas rregullave të pranueshmërisë së [[FIFA]]. ​​Lojtarët dhe menaxherët mund të kenë më shumë se një kombësi jo-FIFA.</small> {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! Ekipi ! President ! Menaxher ! Kapiteni ! Prodhuesi i uniformave ! Sponsor i bluzës |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Bardhi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ilir Daja]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Dita]] | Kappa | [[Caffè Pascucci]] |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Agim Demrozi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Nevil Dede]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albano Aleksi]] | Joma | Demrozi Construction |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Kujtim Llupa]] | {{#invoke:flag|icon|SRB}} [[Ivan Gvozdenović]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Lulaj]] | Kappa | |- | [[KF Laçi|Laçi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Pashk Laska]] | {{#invoke:flag|icon|MKD}} [[Qatip Osmani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Stiven Bibo]] | Macron | |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Gazmend Demi]] | {{#invoke:flag|icon|ROU}} [[Florin Bratu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marçelino Preka]] | Joma | |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Takaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Julian Ahmataj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marco Alia]] | Cohl's | |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Fatos Troplini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edlir Tetova]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Blerim Kotobelli]] | Macron | |- | [[KF Tirana|Tirana]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Refik Halili]] | {{#invoke:flag|icon|CRO}} [[Dean Klafurić]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Redon Xhixha]] | Joma | |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Alban Xhaferi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edi Martini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bekim Balaj]] | Suzmar | AL Invest |- | [[FK Vora|Vora]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albert Xhabafti]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Arjan Bellaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Shkëlzen Ruçi]] | Macron | Your Space |- |} === Ndryshime menaxheriale === {| class="wikitable sortable" |- !Ekipi !Menaxher në largim !Mënyra e<br />nisjes !Data e vendit të lirë !Pozicioni në tabelë !Menaxher i ardhshëm !Data e<br />emërimit |- |[[KF Laçi|Laçi]] |{{#invoke:flag|icon|KOS}} {{#invoke:sort|name|Naci|Şensoy}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |rowspan=5 |''Para-sezon'' |{{#invoke:flag|icon|MKD}} {{#invoke:sort|name|Qatip|Osmani}} |30 qershor 2026 |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Ernest|Gjoka}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Julian|Ahmataj}} |1 korrik 2026 |- |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Realf|Zhivanaj}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ROU}} {{#invoke:sort|name|Florin|Bratu}} |6 korrik 2026 |- |[[KF Tirana|Tirana]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Orges|Shehi}} |Fundi i kontratës |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|CRO}} {{#invoke:sort|name|Dean|Klafurić}} |3 korrik 2026 |- |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Bledar|Hodo}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |16 maj 2025 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Edlir|Tetova}} |29 maj 2026 |- |} == Renditja == <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] <!--Update team positions here--> |team1=TEU |team2=EGN |team3=DIN |team4=LAÇ |team5=ELB |team6=TIR |team7=PAR |team8=VOR |team9=SKË |team10=VLL <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=C |result2=C |result3=C |result4=C |result5=C |result6=C |result7=R |result8=R |result9=R |result10=R <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)--> |update=18 shtator 2026 |win_DIN=3 |draw_DIN=0 |loss_DIN=1 |gf_DIN=7 |ga_DIN=4 <!-- Dinamo City --> |win_EGN=3 |draw_EGN=0 |loss_EGN=1 |gf_EGN=9 |ga_EGN=4 <!-- Egnatia --> |win_ELB=1 |draw_ELB=2 |loss_ELB=1 |gf_ELB=5 |ga_ELB=5 <!-- Elbasani --> |win_LAÇ=2 |draw_LAÇ=1 |loss_LAÇ=1 |gf_LAÇ=6 |ga_LAÇ=5 <!-- Laçi --> |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=2 |gf_PAR=6 |ga_PAR=8 <!-- Partizani --> |win_SKË=0 |draw_SKË=2 |loss_SKË=2 |gf_SKË=4 |ga_SKË=6 <!-- Skënderbeu --> |win_TEU=4 |draw_TEU=1 |loss_TEU=0 |gf_TEU=10 |ga_TEU=2 <!-- Teuta --> |win_TIR=1 |draw_TIR=1 |loss_TIR=2 |gf_TIR=6 |ga_TIR=7 <!-- Tirana --> |win_VLL=0 |draw_VLL=2 |loss_VLL=3 |gf_VLL=5 |ga_VLL=10 <!-- Vllaznia --> |win_VOR=1 |draw_VOR=0 |loss_VOR=3 |gf_VOR=2 |ga_VOR=9 <!-- Vora --> <!--Status--> |status_text_X=I siguruar të paktën për Ligën e Konferencës, por prapëseprapë mund të kualifikohet për Ligën e Kampionëve |status_text_Y=Në rastin më të mirë mund të arrijë në fazën eliminatore për rënien nga kategoria. <!--Team status--> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_DIN=[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |name_EGN=[[KF Egnatia|Egnatia]] |name_ELB=[[AF Elbasani|Elbasani]] |name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]] |name_PAR=[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |name_TEU=[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |name_TIR=[[KF Tirana|Tirana]] |name_VLL=[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |name_VOR=[[FK Vora|Vora]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Pikë; 2) Pikë kokë më kokë; 3) Diferenca e golave ​​kokë më kokë; 4) Gola të shënuar kokë më kokë; 5) Diferenca e golave; 6) Gola të shënuar; 7) Barazim. <!--Qualification definitions--> |res_col_header=QR |col_C=green1 |text_C=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026-27#Championship round|Raundi i kampionatit]] |col_R=red1 |text_R=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026–27#Relegation round|Raundi i rënies]]}} </onlyinclude> ==Rezultatet== {{Col-start}} {{Col-2}} ===Gjysma e parë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=18 shtator 2026 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = 2-1 | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = 0-1 | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = 2-1 | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = 3-0 | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = 2-1 | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = 1-1 | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = 1-1 | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = 1-3 | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = 2-0 | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = 2-4 | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = 1-2 | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = 0-0 | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_SKË_DIN = 0−1 | match_SKË_EGN = | match_SKË_ELB = | match_SKË_LAÇ = | match_SKË_PAR = | match_SKË_TEU = | match_SKË_TIR = 1-1 | match_SKË_VLL = | match_SKË_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = 3-1 | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = 2-0 | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = 4-0 | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = 2-3 | match_VLL_SKË = 2-2 | match_VLL_TEU = 0-2 | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = 1-3 | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{Col-2}} ===Gjysma e dytë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=future|start_date=2027 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = | match_VLL_SKË = | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{col-end}} == Referime == {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|a|n=2|[[FC Dinamo City|Dinamo City]] do t'i luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi për sezonin 2026–27 në [[Elbasan Arena]] në [[Elbasan]].}} {{Cnote2 End}} <references /> 593oy3rjn2c6s3vjt2i03jc4wfq8e2p 3043444 3043440 2026-09-18T18:41:43Z NotEnisi2011 169472 /* */ 3043444 wikitext text/x-wiki {{Duhen më shumë referime|date=shtator 2026}}{{Infobox football league season | competition = [[Kategoria Superiore]] | relegated = | continentalcup1 = [[2027–28 UEFA Champions League|Liga e Kampioneve]] | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = [[2027–28 UEFA Conference League|Liga e Konferencës]] | continentalcup2 qualifiers = | matches = 21 | total goals = 60 | league topscorer = [[Anthony Umejiego]]<br />(4 gola) | biggest home win = [[KF Tirana|Tirana]] 4-0 [[FK Vora|Vora]]<br />{{small|(6 shtator 2026)}} | biggest away win = [[FK Vora|Vora]] 1-3 [[KF Egnatia|Egnatia]]<br />{{small|(31 gusht 2026)}}<br />[[KF Laçi|Laçi]] 1-3 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(5 shtator 2026)}}<br />[[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}}<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] 0-2 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(18 shtator 2026)}} | highest scoring = [[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | longest wins = 4 ndeshje<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest unbeaten = 5 ndeshje<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest winless = 4 ndeshje<br />[[AF Elbasani|Elbasani]]<br />[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]]<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] | longest losses = 3 ndeshje<br />[[FK Vora|Vora]] | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[Kategoria Superiore 2025-26|2025–26]] | nextseason = [[Kategoria Superiore 2027-28|2027–28]] | updated = 18 shtator 2026 | season = 2026–27 | dates = 21 gusht 2026&nbsp;–<br /> 9 maj 2027 | winners = | best goalkeeper = }} '''[[Kategoria Superiore]] 2026-27''' është sezoni i 88-të zyrtar, ose sezoni i 91-të i [[Futbolli|futbollit]] të nivelit të lartë në [[Shqipëri]] (duke përfshirë tre kampionate jozyrtare gjatë [[Luftës së Dytë Botërore]]) dhe sezoni i 27-të nën emrin '''Kategoria Superiore'''. Sezoni do të fillojë më 22 gusht 2026 dhe do të përfundojë më 9 maj 2027.<ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-miraton-datat-e-nisjes-se-aktiviteteve-kombetare-per-sezonin-futbollistik-2026-2027/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF miraton datat e nisjes së aktiviteteve kombëtare për sezonin futbollistik 2026-2027|website=Fshf.org|date=25 qershor 2026|access-date=25 qershor 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-se-miraton-ndryshimin-e-formatit-te-kampionatit-abissnet-superiore-per-sezonet-2026-2027-2027-2028-dhe-2028-2029/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF-së miraton ndryshimin e formatit të kampionatit “Abissnet Superiore” për sezonet 2026/2027, 2027/2028 dhe 2028/2029|website=Fshf.org|date=23 qershor 2026|access-date=6 korrik 2026}}</ref> Fituesit e Kategorisë Superiore të këtij sezoni do të fitojnë një vend në raundin e parë kualifikues të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve UEFA 2027–28]], me klubet e vendit të dytë dhe të tretë që do të fillojnë në [[UEFA Liga e Konferencave|raundin e parë kualifikues]] të [[UEFA Liga e Konferencave|Ligës së Konferencës UEFA 2027–28]] . == Ekipet == Dy klube kanë fituar promovim nga [[Kategoria e Parë 2025–26|Kategoria e Parë]], [[KF Laçi|Laçi]] (i promovuar pas një viti mungesë) dhe [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] (i promovuar pas një viti mungesë). [[KF Bylis|Bylis]] (e zbritur pas dy vitesh në ligën e lartë) dhe [[Flamurtari FC|Flamurtari]] (e zbritur pas një viti në ligën e parë) ranë në [[Kategoria e Parë]] në përfundim të sezonin e kaluar. === Vendet === {{location map+ |Albania |float=right |width=300 |caption=Vendet e ekipeve në Kategorinë Superiore. |places= {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FC Dinamo City|Dinamo]]</small> |position=bottom}} {{location map~ |Albania |lat=41.0764 |long=19.6669 |label=<small>[[KF Egnatia|Egnatia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.0999996|long=20.0666664|label=<small>[[AF Elbasani|Elbasani]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=41.63556 |long=19.71306 |label=<small>[[KF Laçi|Laçi]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FK Partizani Tirana|Partizani]]</small> |position=top}} {{location map~ |Albania |lat=40.625833 |long=20.782778 |label=<small>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.326081 |long=19.449856 |label=<small>[[KF Teuta Durrës|Teuta]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[KF Tirana|Tirana]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=42.07 |long=19.506667 |label=<small>[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.39083|long=19.655|label=<small>[[FK Vora|Vora]]</small> |position=left}} }} {|class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Qyteti ! Stadiumi ! Kapaciteti ! Sezoni 2026–27 |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | [[Tirana]] | [[Elbasan Arena]]{{Cref2|a|1}} | style="text-align:center;"| {{nts|12800}}{{Cref2|a|2}} | 4-t |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | [[Rrogozhinë]] | [[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|4267}} | Kampion |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | [[Elbasan]] | [[Elbasan Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|12800}} | 2-të |- | [[KF Laçi|Laçi]] | [[Laç]] | [[Stadiumi Laçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|2271}} | Kampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | [[Tirana]] | Arena e Demave | style="text-align:center;"| {{nts|3959}} | 5-të |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | [[Korçë]] | [[Stadiumi Skënderbeu]] | style="text-align:center;"| {{nts|5800}} | Nënkampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | [[Durrës]] | [[Stadiumi Niko Dovana]] | style="text-align:center;"| {{nts|12040}} | 8-të |- | [[KF Tirana|Tirana]] | [[Tirana]] | [[Stadiumi Selman Stërmasi]] | style="text-align:center;"| {{nts|7308}} | 6-të |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | [[Shkodër]] | [[Stadiumi Loro Boriçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|16022}} | 3-të |- | [[FK Vora|Vora]] | [[Vorë]] | Stadiumi Vora | style="text-align:center;"| {{nts|1436}} | 7-të |- |} === Stadiumet === {|class="wikitable" style="text-align:center" |- |[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |[[KF Egnatia|Egnatia]] |[[AF Elbasani|Elbasani]] |[[KF Laçi|Laçi]] |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |- |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Laçi]] |Arena e Demave |- | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''4,267''' | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''2,271''' | Kapaciteti: '''3,959''' |- |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Egnatia Arena 2025 Field.jpg|200px]] |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Laç Stadium (WPWTR17).jpg|200px]] |[[File:Partizani Complex.jpg|200px]] |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |[[KF Tirana|Tirana]] |[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |[[FK Vora|Vora]] |- |[[Stadiumi Skënderbeu]] |[[Stadiumi Niko Dovana]] |[[Stadiumi Selman Stërmasi]] |[[Stadiumi Loro Boriçi]] |Stadiumi Vora |- | Kapaciteti: '''5,800''' | Kapaciteti: '''12,040''' | Kapaciteti: '''7,308''' | Kapaciteti: '''16,022''' | Kapaciteti: '''1,436''' |- |[[File:Stadiumi Skënderbeu.jpg|200px]] |[[File:Stadiumi Niko Dovana.jpg|200px]] |[[File:Selman Stërmasi Stadium (10).jpg|200px]] |[[File:Loro-Borici-Stadion.jpg|200px]] | |} === Personel dhe uniforma === <!---Only one link per kit maker and sponsor, please.---> <small>Shënim: Flamujt tregojnë ekipin kombëtar siç është përcaktuar sipas rregullave të pranueshmërisë së [[FIFA]]. ​​Lojtarët dhe menaxherët mund të kenë më shumë se një kombësi jo-FIFA.</small> {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! Ekipi ! President ! Menaxher ! Kapiteni ! Prodhuesi i uniformave ! Sponsor i bluzës |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Bardhi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ilir Daja]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Dita]] | Kappa | [[Caffè Pascucci]] |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Agim Demrozi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Nevil Dede]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albano Aleksi]] | Joma | Demrozi Construction |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Kujtim Llupa]] | {{#invoke:flag|icon|SRB}} [[Ivan Gvozdenović]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Lulaj]] | Kappa | |- | [[KF Laçi|Laçi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Pashk Laska]] | {{#invoke:flag|icon|MKD}} [[Qatip Osmani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Stiven Bibo]] | Macron | |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Gazmend Demi]] | {{#invoke:flag|icon|ROU}} [[Florin Bratu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marçelino Preka]] | Joma | |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Takaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Julian Ahmataj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marco Alia]] | Cohl's | |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Fatos Troplini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edlir Tetova]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Blerim Kotobelli]] | Macron | |- | [[KF Tirana|Tirana]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Refik Halili]] | {{#invoke:flag|icon|CRO}} [[Dean Klafurić]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Redon Xhixha]] | Joma | |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Alban Xhaferi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edi Martini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bekim Balaj]] | Suzmar | AL Invest |- | [[FK Vora|Vora]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albert Xhabafti]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Arjan Bellaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Shkëlzen Ruçi]] | Macron | Your Space |- |} === Ndryshime menaxheriale === {| class="wikitable sortable" |- !Ekipi !Menaxher në largim !Mënyra e<br />nisjes !Data e vendit të lirë !Pozicioni në tabelë !Menaxher i ardhshëm !Data e<br />emërimit |- |[[KF Laçi|Laçi]] |{{#invoke:flag|icon|KOS}} {{#invoke:sort|name|Naci|Şensoy}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |rowspan=5 |''Para-sezon'' |{{#invoke:flag|icon|MKD}} {{#invoke:sort|name|Qatip|Osmani}} |30 qershor 2026 |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Ernest|Gjoka}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Julian|Ahmataj}} |1 korrik 2026 |- |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Realf|Zhivanaj}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ROU}} {{#invoke:sort|name|Florin|Bratu}} |6 korrik 2026 |- |[[KF Tirana|Tirana]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Orges|Shehi}} |Fundi i kontratës |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|CRO}} {{#invoke:sort|name|Dean|Klafurić}} |3 korrik 2026 |- |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Bledar|Hodo}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |16 maj 2025 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Edlir|Tetova}} |29 maj 2026 |- |} == Renditja == <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] <!--Update team positions here--> |team1=TEU |team2=EGN |team3=DIN |team4=LAÇ |team5=ELB |team6=TIR |team7=PAR |team8=VOR |team9=SKË |team10=VLL <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=C |result2=C |result3=C |result4=C |result5=C |result6=C |result7=R |result8=R |result9=R |result10=R <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)--> |update=18 shtator 2026 |win_DIN=3 |draw_DIN=0 |loss_DIN=1 |gf_DIN=7 |ga_DIN=4 <!-- Dinamo City --> |win_EGN=3 |draw_EGN=0 |loss_EGN=1 |gf_EGN=9 |ga_EGN=4 <!-- Egnatia --> |win_ELB=1 |draw_ELB=2 |loss_ELB=1 |gf_ELB=5 |ga_ELB=5 <!-- Elbasani --> |win_LAÇ=2 |draw_LAÇ=1 |loss_LAÇ=1 |gf_LAÇ=6 |ga_LAÇ=5 <!-- Laçi --> |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=2 |gf_PAR=6 |ga_PAR=8 <!-- Partizani --> |win_SKË=0 |draw_SKË=2 |loss_SKË=2 |gf_SKË=4 |ga_SKË=6 <!-- Skënderbeu --> |win_TEU=4 |draw_TEU=1 |loss_TEU=0 |gf_TEU=10 |ga_TEU=2 <!-- Teuta --> |win_TIR=1 |draw_TIR=1 |loss_TIR=2 |gf_TIR=6 |ga_TIR=7 <!-- Tirana --> |win_VLL=0 |draw_VLL=2 |loss_VLL=3 |gf_VLL=5 |ga_VLL=10 <!-- Vllaznia --> |win_VOR=1 |draw_VOR=0 |loss_VOR=3 |gf_VOR=2 |ga_VOR=9 <!-- Vora --> <!--Status--> |status_text_X=I siguruar të paktën për Ligën e Konferencës, por prapëseprapë mund të kualifikohet për Ligën e Kampionëve |status_text_Y=Në rastin më të mirë mund të arrijë në fazën eliminatore për rënien nga kategoria. <!--Team status--> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_DIN=[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |name_EGN=[[KF Egnatia|Egnatia]] |name_ELB=[[AF Elbasani|Elbasani]] |name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]] |name_PAR=[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |name_TEU=[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |name_TIR=[[KF Tirana|Tirana]] |name_VLL=[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |name_VOR=[[FK Vora|Vora]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Pikë; 2) Pikë kokë më kokë; 3) Diferenca e golave ​​kokë më kokë; 4) Gola të shënuar kokë më kokë; 5) Diferenca e golave; 6) Gola të shënuar; 7) Barazim. <!--Qualification definitions--> |res_col_header=QR |col_C=green1 |text_C=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026-27#Championship round|Raundi i kampionatit]] |col_R=red1 |text_R=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026–27#Relegation round|Raundi i rënies]]}} </onlyinclude> ==Rezultatet== {{Col-start}} {{Col-2}} ===Gjysma e parë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=18 shtator 2026 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = 2-1 | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = 0-1 | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = 2-1 | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = 3-0 | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = 2-1 | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = 1-1 | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = 1-1 | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = 1-3 | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = 2-0 | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = 2-4 | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = 1-2 | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = 0-0 | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_SKË_DIN = 0−1 | match_SKË_EGN = | match_SKË_ELB = | match_SKË_LAÇ = | match_SKË_PAR = | match_SKË_TEU = | match_SKË_TIR = 1-1 | match_SKË_VLL = | match_SKË_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = 3-1 | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = 2-0 | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = 4-0 | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = 2-3 | match_VLL_SKË = 2-2 | match_VLL_TEU = 0-2 | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = 1-3 | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{Col-2}} ===Gjysma e dytë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=future|start_date=2027 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = | match_VLL_SKË = | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{col-end}} == Referime == {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|a|n=2|[[FC Dinamo City|Dinamo City]] do t'i luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi për sezonin 2026–27 në [[Elbasan Arena]] në [[Elbasan]].}} {{Cnote2 End}} <references /> s54hvdyqg3bk9rg7bj7rf8j7ba5mzwf 3043445 3043444 2026-09-18T18:43:58Z NotEnisi2011 169472 /* */ 3043445 wikitext text/x-wiki {{Duhen më shumë referime|date=shtator 2026}}{{Infobox football league season | competition = [[Kategoria Superiore]] | relegated = | continentalcup1 = [[2027–28 UEFA Champions League|Liga e Kampioneve]] | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = [[2027–28 UEFA Conference League|Liga e Konferencës]] | continentalcup2 qualifiers = | matches = 21 | total goals = 60 | league topscorer = [[Mmesoma Umejiego]]<br />(4 gola) | biggest home win = [[KF Tirana|Tirana]] 4-0 [[FK Vora|Vora]]<br />{{small|(6 shtator 2026)}} | biggest away win = [[FK Vora|Vora]] 1-3 [[KF Egnatia|Egnatia]]<br />{{small|(31 gusht 2026)}}<br />[[KF Laçi|Laçi]] 1-3 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(5 shtator 2026)}}<br />[[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}}<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] 0-2 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(18 shtator 2026)}} | highest scoring = [[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | longest wins = 4 ndeshje<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest unbeaten = 5 ndeshje<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest winless = 4 ndeshje<br />[[AF Elbasani|Elbasani]]<br />[[KF Skënderbeu|Skënderbeu]]<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] | longest losses = 3 ndeshje<br />[[FK Vora|Vora]] | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[Kategoria Superiore 2025-26|2025–26]] | nextseason = [[Kategoria Superiore 2027-28|2027–28]] | updated = 18 shtator 2026 | season = 2026–27 | dates = 21 gusht 2026&nbsp;–<br /> 9 maj 2027 | winners = | best goalkeeper = }} '''[[Kategoria Superiore]] 2026-27''' është sezoni i 88-të zyrtar, ose sezoni i 91-të i [[Futbolli|futbollit]] të nivelit të lartë në [[Shqipëri]] (duke përfshirë tre kampionate jozyrtare gjatë [[Luftës së Dytë Botërore]]) dhe sezoni i 27-të nën emrin '''Kategoria Superiore'''. Sezoni do të fillojë më 22 gusht 2026 dhe do të përfundojë më 9 maj 2027.<ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-miraton-datat-e-nisjes-se-aktiviteteve-kombetare-per-sezonin-futbollistik-2026-2027/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF miraton datat e nisjes së aktiviteteve kombëtare për sezonin futbollistik 2026-2027|website=Fshf.org|date=25 qershor 2026|access-date=25 qershor 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-se-miraton-ndryshimin-e-formatit-te-kampionatit-abissnet-superiore-per-sezonet-2026-2027-2027-2028-dhe-2028-2029/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF-së miraton ndryshimin e formatit të kampionatit “Abissnet Superiore” për sezonet 2026/2027, 2027/2028 dhe 2028/2029|website=Fshf.org|date=23 qershor 2026|access-date=6 korrik 2026}}</ref> Fituesit e Kategorisë Superiore të këtij sezoni do të fitojnë një vend në raundin e parë kualifikues të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve UEFA 2027–28]], me klubet e vendit të dytë dhe të tretë që do të fillojnë në [[UEFA Liga e Konferencave|raundin e parë kualifikues]] të [[UEFA Liga e Konferencave|Ligës së Konferencës UEFA 2027–28]] . == Ekipet == Dy klube kanë fituar promovim nga [[Kategoria e Parë 2025–26|Kategoria e Parë]], [[KF Laçi|Laçi]] (i promovuar pas një viti mungesë) dhe [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] (i promovuar pas një viti mungesë). [[KF Bylis|Bylis]] (e zbritur pas dy vitesh në ligën e lartë) dhe [[Flamurtari FC|Flamurtari]] (e zbritur pas një viti në ligën e parë) ranë në [[Kategoria e Parë]] në përfundim të sezonin e kaluar. === Vendet === {{location map+ |Albania |float=right |width=300 |caption=Vendet e ekipeve në Kategorinë Superiore. |places= {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FC Dinamo City|Dinamo]]</small> |position=bottom}} {{location map~ |Albania |lat=41.0764 |long=19.6669 |label=<small>[[KF Egnatia|Egnatia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.0999996|long=20.0666664|label=<small>[[AF Elbasani|Elbasani]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=41.63556 |long=19.71306 |label=<small>[[KF Laçi|Laçi]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FK Partizani Tirana|Partizani]]</small> |position=top}} {{location map~ |Albania |lat=40.625833 |long=20.782778 |label=<small>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.326081 |long=19.449856 |label=<small>[[KF Teuta Durrës|Teuta]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[KF Tirana|Tirana]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=42.07 |long=19.506667 |label=<small>[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.39083|long=19.655|label=<small>[[FK Vora|Vora]]</small> |position=left}} }} {|class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Qyteti ! Stadiumi ! Kapaciteti ! Sezoni 2026–27 |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | [[Tirana]] | [[Elbasan Arena]]{{Cref2|a|1}} | style="text-align:center;"| {{nts|12800}}{{Cref2|a|2}} | 4-t |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | [[Rrogozhinë]] | [[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|4267}} | Kampion |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | [[Elbasan]] | [[Elbasan Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|12800}} | 2-të |- | [[KF Laçi|Laçi]] | [[Laç]] | [[Stadiumi Laçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|2271}} | Kampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | [[Tirana]] | Arena e Demave | style="text-align:center;"| {{nts|3959}} | 5-të |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | [[Korçë]] | [[Stadiumi Skënderbeu]] | style="text-align:center;"| {{nts|5800}} | Nënkampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | [[Durrës]] | [[Stadiumi Niko Dovana]] | style="text-align:center;"| {{nts|12040}} | 8-të |- | [[KF Tirana|Tirana]] | [[Tirana]] | [[Stadiumi Selman Stërmasi]] | style="text-align:center;"| {{nts|7308}} | 6-të |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | [[Shkodër]] | [[Stadiumi Loro Boriçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|16022}} | 3-të |- | [[FK Vora|Vora]] | [[Vorë]] | Stadiumi Vora | style="text-align:center;"| {{nts|1436}} | 7-të |- |} === Stadiumet === {|class="wikitable" style="text-align:center" |- |[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |[[KF Egnatia|Egnatia]] |[[AF Elbasani|Elbasani]] |[[KF Laçi|Laçi]] |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |- |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Laçi]] |Arena e Demave |- | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''4,267''' | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''2,271''' | Kapaciteti: '''3,959''' |- |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Egnatia Arena 2025 Field.jpg|200px]] |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Laç Stadium (WPWTR17).jpg|200px]] |[[File:Partizani Complex.jpg|200px]] |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |[[KF Tirana|Tirana]] |[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |[[FK Vora|Vora]] |- |[[Stadiumi Skënderbeu]] |[[Stadiumi Niko Dovana]] |[[Stadiumi Selman Stërmasi]] |[[Stadiumi Loro Boriçi]] |Stadiumi Vora |- | Kapaciteti: '''5,800''' | Kapaciteti: '''12,040''' | Kapaciteti: '''7,308''' | Kapaciteti: '''16,022''' | Kapaciteti: '''1,436''' |- |[[File:Stadiumi Skënderbeu.jpg|200px]] |[[File:Stadiumi Niko Dovana.jpg|200px]] |[[File:Selman Stërmasi Stadium (10).jpg|200px]] |[[File:Loro-Borici-Stadion.jpg|200px]] | |} === Personel dhe uniforma === <!---Only one link per kit maker and sponsor, please.---> <small>Shënim: Flamujt tregojnë ekipin kombëtar siç është përcaktuar sipas rregullave të pranueshmërisë së [[FIFA]]. ​​Lojtarët dhe menaxherët mund të kenë më shumë se një kombësi jo-FIFA.</small> {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! Ekipi ! President ! Menaxher ! Kapiteni ! Prodhuesi i uniformave ! Sponsor i bluzës |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Bardhi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ilir Daja]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Dita]] | Kappa | [[Caffè Pascucci]] |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Agim Demrozi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Nevil Dede]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albano Aleksi]] | Joma | Demrozi Construction |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Kujtim Llupa]] | {{#invoke:flag|icon|SRB}} [[Ivan Gvozdenović]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Lulaj]] | Kappa | |- | [[KF Laçi|Laçi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Pashk Laska]] | {{#invoke:flag|icon|MKD}} [[Qatip Osmani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Stiven Bibo]] | Macron | |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Gazmend Demi]] | {{#invoke:flag|icon|ROU}} [[Florin Bratu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marçelino Preka]] | Joma | |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Takaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Julian Ahmataj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marco Alia]] | Cohl's | |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Fatos Troplini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edlir Tetova]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Blerim Kotobelli]] | Macron | |- | [[KF Tirana|Tirana]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Refik Halili]] | {{#invoke:flag|icon|CRO}} [[Dean Klafurić]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Redon Xhixha]] | Joma | |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Alban Xhaferi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edi Martini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bekim Balaj]] | Suzmar | AL Invest |- | [[FK Vora|Vora]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albert Xhabafti]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Arjan Bellaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Shkëlzen Ruçi]] | Macron | Your Space |- |} === Ndryshime menaxheriale === {| class="wikitable sortable" |- !Ekipi !Menaxher në largim !Mënyra e<br />nisjes !Data e vendit të lirë !Pozicioni në tabelë !Menaxher i ardhshëm !Data e<br />emërimit |- |[[KF Laçi|Laçi]] |{{#invoke:flag|icon|KOS}} {{#invoke:sort|name|Naci|Şensoy}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |rowspan=5 |''Para-sezon'' |{{#invoke:flag|icon|MKD}} {{#invoke:sort|name|Qatip|Osmani}} |30 qershor 2026 |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Ernest|Gjoka}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Julian|Ahmataj}} |1 korrik 2026 |- |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Realf|Zhivanaj}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ROU}} {{#invoke:sort|name|Florin|Bratu}} |6 korrik 2026 |- |[[KF Tirana|Tirana]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Orges|Shehi}} |Fundi i kontratës |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|CRO}} {{#invoke:sort|name|Dean|Klafurić}} |3 korrik 2026 |- |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Bledar|Hodo}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |16 maj 2025 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Edlir|Tetova}} |29 maj 2026 |- |} == Renditja == <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] <!--Update team positions here--> |team1=TEU |team2=EGN |team3=DIN |team4=LAÇ |team5=ELB |team6=TIR |team7=PAR |team8=VOR |team9=SKË |team10=VLL <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=C |result2=C |result3=C |result4=C |result5=C |result6=C |result7=R |result8=R |result9=R |result10=R <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)--> |update=18 shtator 2026 |win_DIN=3 |draw_DIN=0 |loss_DIN=1 |gf_DIN=7 |ga_DIN=4 <!-- Dinamo City --> |win_EGN=3 |draw_EGN=0 |loss_EGN=1 |gf_EGN=9 |ga_EGN=4 <!-- Egnatia --> |win_ELB=1 |draw_ELB=2 |loss_ELB=1 |gf_ELB=5 |ga_ELB=5 <!-- Elbasani --> |win_LAÇ=2 |draw_LAÇ=1 |loss_LAÇ=1 |gf_LAÇ=6 |ga_LAÇ=5 <!-- Laçi --> |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=2 |gf_PAR=6 |ga_PAR=8 <!-- Partizani --> |win_SKË=0 |draw_SKË=2 |loss_SKË=2 |gf_SKË=4 |ga_SKË=6 <!-- Skënderbeu --> |win_TEU=4 |draw_TEU=1 |loss_TEU=0 |gf_TEU=10 |ga_TEU=2 <!-- Teuta --> |win_TIR=1 |draw_TIR=1 |loss_TIR=2 |gf_TIR=6 |ga_TIR=7 <!-- Tirana --> |win_VLL=0 |draw_VLL=2 |loss_VLL=3 |gf_VLL=5 |ga_VLL=10 <!-- Vllaznia --> |win_VOR=1 |draw_VOR=0 |loss_VOR=3 |gf_VOR=2 |ga_VOR=9 <!-- Vora --> <!--Status--> |status_text_X=I siguruar të paktën për Ligën e Konferencës, por prapëseprapë mund të kualifikohet për Ligën e Kampionëve |status_text_Y=Në rastin më të mirë mund të arrijë në fazën eliminatore për rënien nga kategoria. <!--Team status--> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_DIN=[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |name_EGN=[[KF Egnatia|Egnatia]] |name_ELB=[[AF Elbasani|Elbasani]] |name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]] |name_PAR=[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |name_TEU=[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |name_TIR=[[KF Tirana|Tirana]] |name_VLL=[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |name_VOR=[[FK Vora|Vora]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Pikë; 2) Pikë kokë më kokë; 3) Diferenca e golave ​​kokë më kokë; 4) Gola të shënuar kokë më kokë; 5) Diferenca e golave; 6) Gola të shënuar; 7) Barazim. <!--Qualification definitions--> |res_col_header=QR |col_C=green1 |text_C=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026-27#Championship round|Raundi i kampionatit]] |col_R=red1 |text_R=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026–27#Relegation round|Raundi i rënies]]}} </onlyinclude> ==Rezultatet== {{Col-start}} {{Col-2}} ===Gjysma e parë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=18 shtator 2026 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = 2-1 | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = 0-1 | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = 2-1 | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = 3-0 | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = 2-1 | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = 1-1 | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = 1-1 | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = 1-3 | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = 2-0 | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = 2-4 | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = 1-2 | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = 0-0 | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_SKË_DIN = 0−1 | match_SKË_EGN = | match_SKË_ELB = | match_SKË_LAÇ = | match_SKË_PAR = | match_SKË_TEU = | match_SKË_TIR = 1-1 | match_SKË_VLL = | match_SKË_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = 3-1 | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = 2-0 | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = 4-0 | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = 2-3 | match_VLL_SKË = 2-2 | match_VLL_TEU = 0-2 | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = 1-3 | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{Col-2}} ===Gjysma e dytë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=future|start_date=2027 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = | match_VLL_SKË = | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{col-end}} == Referime == {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|a|n=2|[[FC Dinamo City|Dinamo City]] do t'i luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi për sezonin 2026–27 në [[Elbasan Arena]] në [[Elbasan]].}} {{Cnote2 End}} <references /> 11p66xfdb2fi40rxjhp78udjb08v5dr 3043748 3043445 2026-09-19T11:53:03Z NotEnisi2011 169472 /* */ 3043748 wikitext text/x-wiki {{Duhen më shumë referime|date=shtator 2026}}{{Infobox football league season | competition = [[Kategoria Superiore]] | relegated = | continentalcup1 = [[2027–28 UEFA Champions League|Liga e Kampioneve]] | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = [[2027–28 UEFA Conference League|Liga e Konferencës]] | continentalcup2 qualifiers = | matches = 21 | total goals = 60 | league topscorer = [[Mmesoma Umejiego]]<br />(4 gola) | biggest home win = [[KF Tirana|Tirana]] 4-0 [[FK Vora|Vora]]<br />{{small|(6 shtator 2026)}} | biggest away win = [[FK Vora|Vora]] 1-3 [[KF Egnatia|Egnatia]]<br />{{small|(31 gusht 2026)}}<br />[[KF Laçi|Laçi]] 1-3 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(5 shtator 2026)}}<br />[[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}}<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] 0-2 [[KF Teuta|Teuta]]<br />{{small|(18 shtator 2026)}} | highest scoring = [[FK Partizani|Partizani]] 2-4 [[FC Dinamo City|Dinamo City]]<br />{{small|(12 shtator 2026)}} | longest wins = 4 ndeshje<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest unbeaten = 5 ndeshje<br />[[KF Teuta|Teuta]] | longest winless = 5 ndeshje<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] | longest losses = 3 ndeshje<br />[[FK Vora|Vora]]<br />[[KF Vllaznia|Vllaznia]] | highest attendance = | lowest attendance = | attendance = | average attendance = | prevseason = [[Kategoria Superiore 2025-26|2025–26]] | nextseason = [[Kategoria Superiore 2027-28|2027–28]] | updated = 18 shtator 2026 | season = 2026–27 | dates = 21 gusht 2026&nbsp;–<br /> 9 maj 2027 | winners = | best goalkeeper = }} '''[[Kategoria Superiore]] 2026-27''' është sezoni i 88-të zyrtar, ose sezoni i 91-të i [[Futbolli|futbollit]] të nivelit të lartë në [[Shqipëri]] (duke përfshirë tre kampionate jozyrtare gjatë [[Luftës së Dytë Botërore]]) dhe sezoni i 27-të nën emrin '''Kategoria Superiore'''. Sezoni do të fillojë më 22 gusht 2026 dhe do të përfundojë më 9 maj 2027.<ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-miraton-datat-e-nisjes-se-aktiviteteve-kombetare-per-sezonin-futbollistik-2026-2027/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF miraton datat e nisjes së aktiviteteve kombëtare për sezonin futbollistik 2026-2027|website=Fshf.org|date=25 qershor 2026|access-date=25 qershor 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fshf.org/sq/komiteti-ekzekutiv-i-fshf-se-miraton-ndryshimin-e-formatit-te-kampionatit-abissnet-superiore-per-sezonet-2026-2027-2027-2028-dhe-2028-2029/|title=Komiteti Ekzekutiv i FSHF-së miraton ndryshimin e formatit të kampionatit “Abissnet Superiore” për sezonet 2026/2027, 2027/2028 dhe 2028/2029|website=Fshf.org|date=23 qershor 2026|access-date=6 korrik 2026}}</ref> Fituesit e Kategorisë Superiore të këtij sezoni do të fitojnë një vend në raundin e parë kualifikues të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve UEFA 2027–28]], me klubet e vendit të dytë dhe të tretë që do të fillojnë në [[UEFA Liga e Konferencave|raundin e parë kualifikues]] të [[UEFA Liga e Konferencave|Ligës së Konferencës UEFA 2027–28]] . == Ekipet == Dy klube kanë fituar promovim nga [[Kategoria e Parë 2025–26|Kategoria e Parë]], [[KF Laçi|Laçi]] (i promovuar pas një viti mungesë) dhe [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] (i promovuar pas një viti mungesë). [[KF Bylis|Bylis]] (e zbritur pas dy vitesh në ligën e lartë) dhe [[Flamurtari FC|Flamurtari]] (e zbritur pas një viti në ligën e parë) ranë në [[Kategoria e Parë]] në përfundim të sezonin e kaluar. === Vendet === {{location map+ |Albania |float=right |width=300 |caption=Vendet e ekipeve në Kategorinë Superiore. |places= {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FC Dinamo City|Dinamo]]</small> |position=bottom}} {{location map~ |Albania |lat=41.0764 |long=19.6669 |label=<small>[[KF Egnatia|Egnatia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.0999996|long=20.0666664|label=<small>[[AF Elbasani|Elbasani]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=41.63556 |long=19.71306 |label=<small>[[KF Laçi|Laçi]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[FK Partizani Tirana|Partizani]]</small> |position=top}} {{location map~ |Albania |lat=40.625833 |long=20.782778 |label=<small>[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.326081 |long=19.449856 |label=<small>[[KF Teuta Durrës|Teuta]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.3275 |long=19.8187 |label=<small>[[KF Tirana|Tirana]]</small> |position=right}} {{location map~ |Albania |lat=42.07 |long=19.506667 |label=<small>[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]</small> |position=left}} {{location map~ |Albania |lat=41.39083|long=19.655|label=<small>[[FK Vora|Vora]]</small> |position=left}} }} {|class="wikitable sortable" |- ! Ekipi ! Qyteti ! Stadiumi ! Kapaciteti ! Sezoni 2026–27 |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | [[Tirana]] | [[Elbasan Arena]]{{Cref2|a|1}} | style="text-align:center;"| {{nts|12800}}{{Cref2|a|2}} | 4-t |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | [[Rrogozhinë]] | [[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|4267}} | Kampion |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | [[Elbasan]] | [[Elbasan Arena]] | style="text-align:center;"| {{nts|12800}} | 2-të |- | [[KF Laçi|Laçi]] | [[Laç]] | [[Stadiumi Laçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|2271}} | Kampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | [[Tirana]] | Arena e Demave | style="text-align:center;"| {{nts|3959}} | 5-të |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | [[Korçë]] | [[Stadiumi Skënderbeu]] | style="text-align:center;"| {{nts|5800}} | Nënkampion ([[Kategoria e Parë 2025-26|Kategoria e Parë]]) |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | [[Durrës]] | [[Stadiumi Niko Dovana]] | style="text-align:center;"| {{nts|12040}} | 8-të |- | [[KF Tirana|Tirana]] | [[Tirana]] | [[Stadiumi Selman Stërmasi]] | style="text-align:center;"| {{nts|7308}} | 6-të |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | [[Shkodër]] | [[Stadiumi Loro Boriçi]] | style="text-align:center;"| {{nts|16022}} | 3-të |- | [[FK Vora|Vora]] | [[Vorë]] | Stadiumi Vora | style="text-align:center;"| {{nts|1436}} | 7-të |- |} === Stadiumet === {|class="wikitable" style="text-align:center" |- |[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |[[KF Egnatia|Egnatia]] |[[AF Elbasani|Elbasani]] |[[KF Laçi|Laçi]] |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |- |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Demrozi|Egnatia Arena]] |[[Elbasan Arena]] |[[Stadiumi Laçi]] |Arena e Demave |- | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''4,267''' | Kapaciteti: '''12,800''' | Kapaciteti: '''2,271''' | Kapaciteti: '''3,959''' |- |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Egnatia Arena 2025 Field.jpg|200px]] |[[File:Elbasan Arena stadium in Elbasan, Albania 2.jpg|200px]] |[[File:Laç Stadium (WPWTR17).jpg|200px]] |[[File:Partizani Complex.jpg|200px]] |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |[[KF Tirana|Tirana]] |[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |[[FK Vora|Vora]] |- |[[Stadiumi Skënderbeu]] |[[Stadiumi Niko Dovana]] |[[Stadiumi Selman Stërmasi]] |[[Stadiumi Loro Boriçi]] |Stadiumi Vora |- | Kapaciteti: '''5,800''' | Kapaciteti: '''12,040''' | Kapaciteti: '''7,308''' | Kapaciteti: '''16,022''' | Kapaciteti: '''1,436''' |- |[[File:Stadiumi Skënderbeu.jpg|200px]] |[[File:Stadiumi Niko Dovana.jpg|200px]] |[[File:Selman Stërmasi Stadium (10).jpg|200px]] |[[File:Loro-Borici-Stadion.jpg|200px]] | |} === Personel dhe uniforma === <!---Only one link per kit maker and sponsor, please.---> <small>Shënim: Flamujt tregojnë ekipin kombëtar siç është përcaktuar sipas rregullave të pranueshmërisë së [[FIFA]]. ​​Lojtarët dhe menaxherët mund të kenë më shumë se një kombësi jo-FIFA.</small> {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! Ekipi ! President ! Menaxher ! Kapiteni ! Prodhuesi i uniformave ! Sponsor i bluzës |- | [[FC Dinamo City|Dinamo City]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Bardhi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ilir Daja]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Dita]] | Kappa | [[Caffè Pascucci]] |- | [[KF Egnatia|Egnatia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Agim Demrozi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Nevil Dede]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albano Aleksi]] | Joma | Demrozi Construction |- | [[AF Elbasani|Elbasani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Kujtim Llupa]] | {{#invoke:flag|icon|SRB}} [[Ivan Gvozdenović]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bruno Lulaj]] | Kappa | |- | [[KF Laçi|Laçi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Pashk Laska]] | {{#invoke:flag|icon|MKD}} [[Qatip Osmani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Stiven Bibo]] | Macron | |- | [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Gazmend Demi]] | {{#invoke:flag|icon|ROU}} [[Florin Bratu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marçelino Preka]] | Joma | |- | [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Ardian Takaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Julian Ahmataj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Marco Alia]] | Cohl's | |- | [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Fatos Troplini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edlir Tetova]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Blerim Kotobelli]] | Macron | |- | [[KF Tirana|Tirana]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Refik Halili]] | {{#invoke:flag|icon|CRO}} [[Dean Klafurić]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Redon Xhixha]] | Joma | |- | [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Alban Xhaferi]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Edi Martini]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Bekim Balaj]] | Suzmar | AL Invest |- | [[FK Vora|Vora]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Albert Xhabafti]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Arjan Bellaj]] | {{#invoke:flag|icon|ALB}} [[Shkëlzen Ruçi]] | Macron | Your Space |- |} === Ndryshime menaxheriale === {| class="wikitable sortable" |- !Ekipi !Menaxher në largim !Mënyra e<br />nisjes !Data e vendit të lirë !Pozicioni në tabelë !Menaxher i ardhshëm !Data e<br />emërimit |- |[[KF Laçi|Laçi]] |{{#invoke:flag|icon|KOS}} {{#invoke:sort|name|Naci|Şensoy}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |rowspan=5 |''Para-sezon'' |{{#invoke:flag|icon|MKD}} {{#invoke:sort|name|Qatip|Osmani}} |30 qershor 2026 |- |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Ernest|Gjoka}} |Fundi i kontratës |4 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Julian|Ahmataj}} |1 korrik 2026 |- |[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Realf|Zhivanaj}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|ROU}} {{#invoke:sort|name|Florin|Bratu}} |6 korrik 2026 |- |[[KF Tirana|Tirana]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Orges|Shehi}} |Fundi i kontratës |10 maj 2026 |{{#invoke:flag|icon|CRO}} {{#invoke:sort|name|Dean|Klafurić}} |3 korrik 2026 |- |[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Bledar|Hodo}} |Fundi i periudhës së kujdestarisë |16 maj 2025 |{{#invoke:flag|icon|ALB}} {{#invoke:sort|name|Edlir|Tetova}} |29 maj 2026 |- |} == Renditja == <onlyinclude>{{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] <!--Update team positions here--> |team1=TEU |team2=EGN |team3=DIN |team4=LAÇ |team5=ELB |team6=TIR |team7=PAR |team8=VOR |team9=SKË |team10=VLL <!--Update team qualifications here (defined below)--> |result1=C |result2=C |result3=C |result4=C |result5=C |result6=C |result7=R |result8=R |result9=R |result10=R <!--Update team results here and then (if needed) positions above. Don't forget to update the date (update parameter)--> |update=18 shtator 2026 |win_DIN=3 |draw_DIN=0 |loss_DIN=1 |gf_DIN=7 |ga_DIN=4 <!-- Dinamo City --> |win_EGN=3 |draw_EGN=0 |loss_EGN=1 |gf_EGN=9 |ga_EGN=4 <!-- Egnatia --> |win_ELB=1 |draw_ELB=2 |loss_ELB=1 |gf_ELB=5 |ga_ELB=5 <!-- Elbasani --> |win_LAÇ=2 |draw_LAÇ=1 |loss_LAÇ=1 |gf_LAÇ=6 |ga_LAÇ=5 <!-- Laçi --> |win_PAR=1 |draw_PAR=1 |loss_PAR=2 |gf_PAR=6 |ga_PAR=8 <!-- Partizani --> |win_SKË=0 |draw_SKË=2 |loss_SKË=2 |gf_SKË=4 |ga_SKË=6 <!-- Skënderbeu --> |win_TEU=4 |draw_TEU=1 |loss_TEU=0 |gf_TEU=10 |ga_TEU=2 <!-- Teuta --> |win_TIR=1 |draw_TIR=1 |loss_TIR=2 |gf_TIR=6 |ga_TIR=7 <!-- Tirana --> |win_VLL=0 |draw_VLL=2 |loss_VLL=3 |gf_VLL=5 |ga_VLL=10 <!-- Vllaznia --> |win_VOR=1 |draw_VOR=0 |loss_VOR=3 |gf_VOR=2 |ga_VOR=9 <!-- Vora --> <!--Status--> |status_text_X=I siguruar të paktën për Ligën e Konferencës, por prapëseprapë mund të kualifikohet për Ligën e Kampionëve |status_text_Y=Në rastin më të mirë mund të arrijë në fazën eliminatore për rënien nga kategoria. <!--Team status--> <!--Team definitions (wikilinks in table)--> |name_DIN=[[FC Dinamo City|Dinamo City]] |name_EGN=[[KF Egnatia|Egnatia]] |name_ELB=[[AF Elbasani|Elbasani]] |name_LAÇ=[[KF Laçi|Laçi]] |name_PAR=[[FK Partizani Tirana|Partizani]] |name_SKË=[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |name_TEU=[[KF Teuta Durrës|Teuta]] |name_TIR=[[KF Tirana|Tirana]] |name_VLL=[[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] |name_VOR=[[FK Vora|Vora]] <!--Table settings and rules--> |show_limit=5 |class_rules=1) Pikë; 2) Pikë kokë më kokë; 3) Diferenca e golave ​​kokë më kokë; 4) Gola të shënuar kokë më kokë; 5) Diferenca e golave; 6) Gola të shënuar; 7) Barazim. <!--Qualification definitions--> |res_col_header=QR |col_C=green1 |text_C=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026-27#Championship round|Raundi i kampionatit]] |col_R=red1 |text_R=Kualifikim për [[Kategoria Superiore 2026–27#Relegation round|Raundi i rënies]]}} </onlyinclude> ==Rezultatet== {{Col-start}} {{Col-2}} ===Gjysma e parë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=18 shtator 2026 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = 2-1 | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = 0-1 | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = 2-1 | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = 3-0 | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = 2-1 | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = 1-1 | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = 1-1 | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = 1-3 | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = 2-0 | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = 2-4 | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = 1-2 | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = 0-0 | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_SKË_DIN = 0−1 | match_SKË_EGN = | match_SKË_ELB = | match_SKË_LAÇ = | match_SKË_PAR = | match_SKË_TEU = | match_SKË_TIR = 1-1 | match_SKË_VLL = | match_SKË_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = 3-1 | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = 2-0 | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = 4-0 | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = 2-3 | match_VLL_SKË = 2-2 | match_VLL_TEU = 0-2 | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = 1-3 | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{Col-2}} ===Gjysma e dytë e sezonit=== {{#invoke:sports results|main | source = [https://fshf.org/competition/abissnet-superiore/ Albanian Football Association] |update=future|start_date=2027 | matches_style = FBR | team1= DIN | team2= EGN | team3= ELB | team4= LAÇ | team5= PAR | team6= SKË | team7= TEU | team8= TIR | team9= VLL | team10= VOR | name_DIN = [[FC Dinamo City|Dinamo]] | name_EGN = [[KF Egnatia|Egnatia]] | name_ELB = [[AF Elbasani|Elbasani]] | name_LAÇ = [[KF Laçi|Laçi]] | name_PAR = [[FK Partizani Tirana|Partizani]] | name_SKË = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] | name_TEU = [[KF Teuta Durrës|Teuta]] | name_TIR = [[KF Tirana|Tirana]] | name_VLL = [[KF Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] | name_VOR = [[FK Vora|Vora]] | match_DIN_EGN = | match_DIN_ELB = | match_DIN_LAÇ = | match_DIN_PAR = | match_DIN_SKË = | match_DIN_TEU = | match_DIN_TIR = [[Derbi II|a]] | match_DIN_VLL = | match_DIN_VOR = | match_EGN_DIN = | match_EGN_ELB = | match_EGN_LAÇ = | match_EGN_PAR = | match_EGN_SKË = | match_EGN_TEU = | match_EGN_TIR = | match_EGN_VLL = | match_EGN_VOR = | match_ELB_DIN = | match_ELB_EGN = | match_ELB_LAÇ = | match_ELB_PAR = | match_ELB_SKË = | match_ELB_TEU = | match_ELB_TIR = | match_ELB_VLL = | match_ELB_VOR = | match_LAÇ_DIN = | match_LAÇ_EGN = | match_LAÇ_ELB = | match_LAÇ_PAR = | match_LAÇ_SKË = | match_LAÇ_TEU = | match_LAÇ_TIR = | match_LAÇ_VLL = | match_LAÇ_VOR = | match_PAR_DIN = | match_PAR_EGN = | match_PAR_ELB = | match_PAR_LAÇ = | match_PAR_SKË = | match_PAR_TEU = | match_PAR_TIR = [[Derbi I|a]] | match_PAR_VLL = | match_PAR_VOR = | match_TEU_DIN = | match_TEU_EGN = | match_TEU_ELB = | match_TEU_LAÇ = | match_TEU_PAR = | match_TEU_SKË = | match_TEU_TIR = | match_TEU_VLL = | match_TEU_VOR = | match_TIR_DIN = [[Derbi II|a]] | match_TIR_EGN = | match_TIR_ELB = | match_TIR_LAÇ = | match_TIR_PAR = [[Derbi I|a]] | match_TIR_SKË = | match_TIR_TEU = | match_TIR_VLL = | match_TIR_VOR = | match_VLL_DIN = | match_VLL_EGN = | match_VLL_ELB = | match_VLL_LAÇ = | match_VLL_PAR = | match_VLL_SKË = | match_VLL_TEU = | match_VLL_TIR = | match_VLL_VOR = | match_VOR_DIN = | match_VOR_EGN = | match_VOR_ELB = | match_VOR_LAÇ = | match_VOR_PAR = | match_VOR_SKË = | match_VOR_TEU = | match_VOR_TIR = | match_VOR_VLL = }} {{col-end}} == Referime == {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|a|n=2|[[FC Dinamo City|Dinamo City]] do t'i luajnë ndeshjet e tyre në shtëpi për sezonin 2026–27 në [[Elbasan Arena]] në [[Elbasan]].}} {{Cnote2 End}} <references /> 170rnmtu2b39rexe5i1mkb1n9rcppp2 0 405399 3043668 3030524 2026-09-19T04:09:11Z CommonsDelinker 1198 Materiali multimedial [[c:File:Paris_Guri.jpg|Paris_Guri.jpg]] u largua nga faqja; Ai u fshi nga Commons nga [[c:User:Krd|Krd]] me arsyetimin: No ticket permission since 19 August 2026. 3043668 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Paris Guri | image = | image_size = 280px | caption = Paris Guri | office = Deputet i [[Kuvendi i Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start = 2026 | term_end = | office1 = Deputet i [[Kuvendi i Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start1 = 2025 | term_end1 = 2026 | office2 = Kryetar i Forumit të Rinisë së [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK-së]] | term_start2 = 14 tetor 2022 | term_end2 = | party = [[Lidhja Demokratike e Kosovës]] | nationality = Kosovar | education = Shkenca Politike dhe Diplomaci<br />Administratë Publike dhe Integrime Evropiane | occupation = Politikan }} '''Paris Guri''' është politikan kosovar, anëtar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK), deputet i [[Kuvendi i Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] dhe kryetar i Forumit të Rinisë së LDK-së.<ref name="Telegrafi2022">{{Cite web|date=14 tetor 2022|title=Paris Guri zgjedhet kryetar i Forumit Rinor të LDK-së|url=https://telegrafi.com/paris-guri-zgjedhet-kryetar-forumit-rinor-te-ldk-se/|access-date=17 gusht 2026|website=Telegrafi|language=sq}}</ref> == Arsimi dhe angazhimi i hershëm == Guri ka përfunduar studimet në shkenca politike dhe ka ndjekur studime pasuniversitare në fushën e integrimeve evropiane.<ref name="Telegrafi2022" /> Para angazhimit të tij politik, Guri ka qenë aktivist i të drejtave të njeriut. Ai ka punuar si menaxher i projekteve në platformën Sbunker dhe më pas si drejtor ekzekutiv në organizatën truAktiv.<ref>{{Cite web|title=Paris Guri nga shoqëria civile në përkrahje të kandidaturës së Sibel Halimit|url=https://gazetablic.com/paris-guri-nga-shoqeria-civile-ne-perkrahje-te-kandidatures-se-sibel-halimit/|access-date=17 gusht 2026|website=Gazeta Blic|language=sq}}</ref> == Karriera politike == Guri është anëtar i Lidhjes Demokratike të Kosovës. Në tetor të vitit 2022, ai u zgjodh kryetar i Forumit të Rinisë së LDK-së në Kuvendin e XI-të Zgjedhor të kësaj organizate. Në kuvend morën pjesë 329 delegatë nga degët dhe nëndegët e partisë.<ref name="Telegrafi2022" /> Gjatë drejtimit të Forumit të Rinisë, ai është përfshirë në aktivitete dhe aksione politike të organizatës.<ref>{{Cite web|date=9 prill 2024|title=Forumi Rinor i LDK-së: Qeveria Kurti shkeli shtatë herë Kushtetutën, është bërë e zakonshme|url=https://teve1.info/forumi-rinor-i-ldk-se-qeveria-kurti-shkeli-shtate-here-kushtetuten-eshte-bere-e-zakonshme/|access-date=17 gusht 2026|website=TËVË1|language=sq}}</ref> Në nëntor 2024, Forumi i Rinisë së LDK-së, i drejtuar nga Guri, dorëzoi kallëzim penal lidhur me ndarjen e granteve nga Ministria e Bujqësisë.<ref>{{Cite web|date=19 nëntor 2024|title=LDK-ja dorëzon kallëzim penal ndaj Pecit e Pacollit|url=https://www.koha.net/arberi/ldk-ja-dorezon-kallezim-penal-ndaj-pecit-e-pacollit|access-date=17 gusht 2026|website=KOHA|language=sq}}</ref> Në janar 2026, KOHA raportoi se Prokuroria Speciale po e trajtonte rastin dhe se ish-ministri i Bujqësisë, Faton Peci, ishte intervistuar në cilësinë e të pandehurit.<ref>{{Cite web|date=30 janar 2026|title=Peci intervistohet në cilësinë e të pandehurit për grantet në Ministrinë e Bujqësisë|url=https://www.koha.net/arberi/peci-intervistohet-ne-cilesine-e-te-pandehurit-per-grantet-ne-ministrine-e-bujqesise|access-date=17 gusht 2026|website=KOHA|language=sq}}</ref> == Zgjedhjet parlamentare == Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2025, Guri kandidoi për deputet nga Lidhja Demokratike e Kosovës me numrin 110. Sipas rezultateve të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, ai mori 18,752 vota dhe u zgjodh deputet i Kuvendit të Kosovës.<ref>{{Cite web|year=2025|title=Zgjedhjet për Kuvendin e Kosovës 2025 – Ndarja e ulëseve në Kuvend dhe kandidatët e zgjedhur|url=https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2025/03/2.Ndarja-e-uleseve-ne-Kuvend-dhe-kandidatet-e-zgjedhur-2.pdf|access-date=17 gusht 2026|publisher=Komisioni Qendror i Zgjedhjeve|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në zgjedhjet parlamentare të 7 qershorit 2026, Guri kandidoi përsëri nga lista e Lidhjes Demokratike të Kosovës. Sipas rezultateve përfundimtare të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, ai mori 16,265 vota dhe u zgjodh deputet i Kuvendit të Kosovës.<ref>{{Cite web|year=2026|title=Certifikimi i rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve të parakohshme për Kuvendin e Republikës së Kosovës të mbajtura më 7 qershor 2026|url=https://kqz-ks.org/wp-content/uploads/2026/08/Vendimet-73-2026_al.pdf|access-date=18 gusht 2026|publisher=Komisioni Qendror i Zgjedhjeve|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Shkrime dhe veprimtari publike == Para angazhimit të tij në pozita drejtuese politike, Guri ka qenë i angazhuar në platformën Sbunker dhe ka publikuar shkrime mbi politikën dhe çështjet shoqërore.<ref>{{Cite web|date=24 shkurt 2020|title=“Çburrnimi” i shtetit të Kosovës|url=https://sbunker.org/opinion/cburrnimi-i-shtetit-te-kosoves/|access-date=17 gusht 2026|website=Sbunker|language=sq}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] 37w0fwpnbbz1gsa1jx6cl5ohr3qw4a9 0 405505 3043628 3027275 2026-09-18T23:55:35Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Lufta Civile në Siri]] 3043628 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta Civile në Siri]] graloalrv1veuete1qpv0oc018wn7o1 1 405826 3043670 3038076 2026-09-19T04:14:23Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043670 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lumi i Danubit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029231 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://nationalpost.com/news/world/hungary-buries-remains-of-holocaust-victims-executed-by-nazis-on-banks-of-the-danube-river. *U zëvendësua lidhja e arkivit https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211215/81i25THmBws me https://web.archive.org/web/20260304100710/https://www.youtube.com/watch?feature=applinks&v=81i25THmBws te lidhja https://www.youtube.com/watch?v=81i25THmBws. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 shtator 2026 15:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lumi i Danubit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3038075 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.reutersconnect.com/item/remains-of-an-old-world-war-ii-era-ship-in-hungary/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX01UMUFOQURMMDAwRkhOT1JG. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260214155740/https://www.danube-iad.eu/docs/IAD39_Proceeding_Book_lores.pdf për lidhjen https://www.danube-iad.eu/docs/IAD39_Proceeding_Book_lores.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 shtator 2026 13:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lumi i Danubit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043669 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200614190739/https://spns.org.uk/wp-content/uploads/2020/05/Alan_James_Brittonic_Language_in_the_Old_North_BLITON_Volume_II_Dictionary_2020_Edition.pdf për lidhjen https://spns.org.uk/wp-content/uploads/2020/05/Alan_James_Brittonic_Language_in_the_Old_North_BLITON_Volume_II_Dictionary_2020_Edition.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 06:14 (CEST) 5nkjf673y93l8yztpq338jws9bj2hrs 1 405893 3043674 3029966 2026-09-19T04:20:34Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Valencia CF]] 3043674 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Valencia CF]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1997174 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20080711084627/http://www.futuromestalla.com/ te http://www.futuromestalla.com/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 11:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Valencia CF]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2039985 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130718034828/http://valenciacf-bg.com/ për lidhjen http://www.valenciacf-bg.com/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090602055715/http://www.valenciacf-france.com/ për lidhjen http://www.valenciacf-france.com/. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shtator 2019 16:23 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Valencia CF]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2638903 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090412041206/http://www.valenciacf.com/ për lidhjen http://www.valenciacf.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shkurt 2024 13:23 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Valencia CF]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2639998 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190802210302/https://www.valenciacf.com/ver/262/jugadores.html për lidhjen http://www.valenciacf.com/ver/262/jugadores.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 shkurt 2024 04:38 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Valencia CF]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029638 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240123123017/https://www.valenciacf.com/plantilla-primer-equipo për lidhjen https://www.valenciacf.com/plantilla-primer-equipo. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 09:25 (CEST) kebnngg7963hdnpy07twxcwyibl6fvi 1 405894 3043677 3029968 2026-09-19T04:22:17Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Angela Piskernik]] 3043677 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Angela Piskernik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2104990 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304062610/http://www.cliohres.net/books4/6/05.pdf për lidhjen http://www.cliohres.net/books4/6/05.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111229003235/http://www2.pms-lj.si/garden/after.html për lidhjen http://www2.pms-lj.si/garden/after.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2020 22:54 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Angela Piskernik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2697144 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201201020337/http://www.inv.si/DocDir/Prispevki/JStergar_APiskernik.pdf për lidhjen http://www.inv.si/DocDir/Prispevki/JStergar_APiskernik.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 shtator 2024 07:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Angela Piskernik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2801692 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190408152431/http://issuu.com/muzejnzs/docs/katalog_angl_www/63 për lidhjen http://issuu.com/muzejnzs/docs/katalog_angl_www/63. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2025 23:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Angela Piskernik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2817955 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190404224606/http://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-PBZHTJAF/?=&language=eng për lidhjen http://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-PBZHTJAF/?=&language=eng. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 korrik 2025 03:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Angela Piskernik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029758 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161227201857/http://hrcak.srce.hr/file/93446 për lidhjen http://hrcak.srce.hr/file/93446. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 19:14 (CEST) hfwdcdqa429ov1yfpe98ad0c8ckjrpi 1 405895 3043689 3029972 2026-09-19T04:25:06Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Universiteti i Varshavës]] 3043689 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Varshavës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2486646 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120704171139/http://en.wpia.uw.edu.pl/ për lidhjen http://en.wpia.uw.edu.pl/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 tetor 2022 00:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Varshavës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2824481 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220629060807/https://www.psychologia.pl/ për lidhjen http://www.psychologia.pl/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 gusht 2025 07:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Varshavës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981188 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170605012259/http://perspektywy.pl/RSW2016/ranking-uczelni-akademickich për lidhjen http://www.perspektywy.pl/RSW2016/ranking-uczelni-akademickich. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 maj 2026 18:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Varshavës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3021648 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220329182743/http://orient.uw.edu.pl/ për lidhjen http://www.orient.uw.edu.pl/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 gusht 2026 10:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Universiteti i Varshavës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3029636 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220304032827/https://www.fuw.edu.pl/ për lidhjen http://www.fuw.edu.pl/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 shtator 2026 08:48 (CEST) f6ldqe363mr0nnfokrixipgtzrz02f9 0 405984 3043411 3037874 2026-09-18T13:00:13Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043411 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Josep Martínez | image = | upright = | caption = | full_name = Josep Martínez Riera<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce233/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA Club World Cup 2025: FC Internazionale Milano (ITA) |publisher=FIFA|language=en|page=16 |date=16 qershor 2025 |access-date=16 qershor 2025}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|27|5|1998|df=y}} | birth_place = [[Alzira, Valencia|Alzira]], Spanjë | height = 1.91 m | position = [[Portier]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 1 | youthyears1 = 2003–2015 | youthclubs1 = [[UD Alzira|Alzira]] | youthyears2 = 2015–2017 | youthclubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | years1 = 2017–2019 | clubs1 = [[UD Las Palmas Atlético|Las Palmas B]] | caps1 = 55 | goals1 = 0 | years2 = 2019–2020 | clubs2 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | caps2 = 28 | goals2 = 0 | years3 = 2020–2023 | clubs3 = [[RB Leipzig]] | caps3 = 2 | goals3 = 0 | years4 = 2022–2023 | clubs4 = → [[Genoa C.F.C.|Genoa]] (huazim) | caps4 = 30 | goals4 = 0 | years5 = 2023–2024 | clubs5 = [[Genoa C.F.C.|Genoa]] | caps5 = 36 | goals5 = 0 | years6 = 2024– |clubs6 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |caps6 = 13 | goals6 = 0 | nationalyears1 = 2019–2020 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2021 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 0 | club-update = 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = }} '''Josep Martínez Riera''' (lindur më 27 maj 1998) është një [[futbolli]]st profesionist spanjoll i cili luan si portier për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]. Ai ka zhvilluar një ndeshje me [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]] në vitin 2021. ==Karriera me klube== ===Las Palmas=== Martínez ka lindur në Alzira të Spanjës. Ai filloi karrierën e tij si futbollist në vitin 2003 duke i'u bashkuar klubit të qytetit të lindjes. Në korrik 2015, ai u bë pjesë e akademisë së [[FC Barcelona|Barcelonës]], [[La Masia]].<ref>{{cite web|url=http://futbolbasecatala.cat/es/es/detail/josep-martinez-portero-del-alzira-fichaje-tapado-para-el-juvenil-b-del-barca:7-202|title=Josep Martínez, portero del Alzira, fichaje "tapado" para el Juvenil B del Barça|publisher=Fútbol Base Català|language=es|date=14 korrik 2015|accessdate=29 prill 2019}}</ref> Më 19 korrik 2017, Martínez firmosi një kontratë me [[UD Las Palmas|Las Palmas]] dhe u bë pjesë e ekipit rezervë në [[Segunda División B]].<ref>{{cite web|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/josep-martinez-nuevo-portero-de-las-palmas-atletico|title=Josep Martínez, nuevo portero de Las Palmas Atlético|publisher=UD Las Palmas|language=es|date=19 korrik 2017|accessdate=29 prill 2019}}</ref> Martínez bëri debutimin e tij me ekipin rezervë më 20 gusht 2017 në barazimin 1–1 kundër [[UD Melilla|Melillës]].<ref>{{cite web|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/las-palmas-atletico-se-estrena-con-empate-en-2b1-1|title=Las Palmas Atlético se estrena con empate en 2ºB (1–1)|publisher=UD Las Palmas|language=es|date=20 gusht 2017|accessdate=29 prill 2019}}</ref> Ai e shpenzoi sezonin 2017–18 si titullar, duke ndihmuar ekipin të shmangte rënjen një kategori më poshtë. Më 28 prill 2019, Martínez luajti ndeshjen e parë me ekipin e parë në suksesin 4–1 ndaj [[CD Lugo|Lugos]] në [[Segunda División]].<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/segunda-division/cronica/2019/04/28/5cc5e043e5fdeae65b8b4606.html|title=Las Palmas golea y le complica la vida al Lugo|publisher=[[Marca (gazetë)|Marca]]|language=es|date=28 prill 2019|accessdate=29 prill 2019}}</ref> Më 17 qershor, ai u bë pjesë e përhershme e ekipit të parë.<ref>{{cite web|url=https://www.udlaspalmas.es/en/news/new/miguel-angel-ramirez-josep-fabio-kirian-edu-espiau-and-cristian-cedres-will-sign-professional-terms-with-the-first-team-squad|title=Miguel Ángel Ramírez: "Josep, Fabio, Kirian, Edu Espiau and Cristian Cedrés will sign professional terms with the first team squad"|publisher=UD Las Palmas|language=en|date=17 qershor 2019|accessdate=10 korrik 2019}}</ref> ===RB Leipzig=== Më 22 janar 2020, klubi gjerman [[RB Leipzig]] siguroi shërbimet e portierit për një shifër të pazbuluar. Martínez firmosi një kontratë katër-vjeçare kurse transferimi hyri në fuqi më 1 korrik.<ref>{{cite web|url=https://www.udlaspalmas.es/en/news/new/josep-martinez-transferred-to-rb-leipzig|title=Josep Martínez transferred to RB Leipzig|publisher=UD Las Palmas|language=en|date=22 janar 2020|accessdate=21 shkurt 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2019-20-season/Josep-Martinez-signs.html|title=Josep Martínez joins RB Leipzig|publisher=RB Leipzig|language=en|date=22 janar 2020|accessdate=21 shkurt 2020|archive-date=18 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618160540/https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2019-20-season/Josep-Martinez-signs.html|url-status=dead}}</ref> ===Genoa=== Më 29 qershor 2022, Martínez u huazua te [[Genoa C.F.C.|Genoa]] për një sezon. Në marrëveshje u përfshi një klauzolë blerje në rast se ekipi do të ngjitej në [[Serie A]].<ref>{{cite web|publisher=Genoa C.F.C.|language=en|url=https://rbleipzig.com/en/news/2022-2023/josep-martinez-loan-genoa/|title=JOSEP MARTÍNEZ MOVES TO GENOA CFC ON LOAN|date=29 qershor 2022|access-date=29 qershor 2022}}</ref> Ai zhvilloi 30 ndeshje në Serie B, duke ndihmuar ekipin të ngjitej në elitë. Më 9 qershor 2023, si pjesë e marrëveshjes, Martínez u ble zyrtarisht nga Genoa.<ref>{{cite web|publisher=Genoa C.F.C.|language=it|url=https://genoacfc.it/il-genoa-esercita-lopzione-per-lacquisto-del-portiere-martinez/|title=IL CLUB ESERCITA L’OPZIONE PER MARTINEZ|date=9 qershor 2023|access-date=9 qershor 2023}}</ref> Në sezonin 2023–24 në Serie A, Martínez koleksionoi 36 ndeshje si titullar. ===Internazionale=== Më 9 korrik 2024, Inter pagoi 13 milion € për kartonin e Martínez. Lojtari firmosi një kontratë deri në qershor 2029.<ref>{{cite web|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|url=https://www.inter.it/en/news/josep-martinez-new-inter-player|title=Josep Martínez is a new Inter player|date=9 korrik 2024|access-date=9 korrik 2024}}</ref> Ai u vendos në rolin e portierit të dytë për sezonin 2024–25, duke shërbyer si zëvëndësuesi i [[Yann Sommer]]. Debutimi i tij me ekipin erdhi më 9 dhjetor 2024 në fitoren 2–0 kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] në [[Coppa Italia|kupë]].<ref>{{cite news|url=https://www.espn.co.uk/football/report/_/gameId/721589|title=Inter reach Coppa Italia quarter-finals with 2-0 win over Udinese|date=19 dhjetor 2024|language=en|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Pas një dëmtimi të Sommer në dorë,<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/condition-injury-yann-sommer-february-2025|title=Yann Sommer's condition|date=20 shkurt 2025|language=en|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano}}</ref> Martínez bëri debutimin e tij në Serie A më 22 shkurt 2025 në fitoren 1–0 kundër ish ekipit të tij Genoa.<ref>{{cite news|url=https://www.espn.co.uk/football/report/_/gameId/712371|title=Inter take top spot after 1-0 win over Genoa|date=22 shkurt 2025|language=en|publisher=ESPN FC}}</ref> Martínez vazhdoi të ishte zgjedhje e dytë edhe në sezonin 2025–26,<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/15-09-2025/inter-martinez-al-posto-di-sommer-in-porta-con-l-ajax-le-idee-di-chivu.shtml|title=Inter, paga Sommer. Per la Champions Chivu pensa a Martinez. E sul mercato...|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=4 dhjetor 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/28-10-2025/josep-martinez-chi-e-il-secondo-portiere-dell-inter.shtml|title=Chi è Josep Martinez, secondo portiere dell'Inter: dal Barcellona alla svolta con il Genoa|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=4 dhjetor 2025}}</ref> por arriti të fitonte trofetë e parë në Itali: Interi arriti të fitonte kampionatin dhe kupën, duke arritur dopietën e parë pas 16 vitesh.<ref>{{cite web|author=Ailsa Cowen|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cpqpvwyzp79o|title=Inter Milan seal first domestic double for 16 years|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 maj 2026}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 11 ndeshje. Pas largimit të Sommer në verë, Martínez u programua portieri titullar i ekipit për sezonin 2026–27.<ref>{{Cite web|language=it|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/13-07-2026/inter-inizia-l-era-di-josep-martinez-in-porta.shtml|title=Più responsabilità, più fiducia: Inter, l'inizia l'era di Martinez|publisher=La Gazzetta dello Sport|access-date=5 shtator 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Në vitin 2020, Martínez u aktivizua në tre ndeshje me [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] në kualifikueset e UEFA Kampionatit Evropian 2021, duke e mbajtur portën e paprekur në të treja rastet. Në maj 2021, ai u thirr në ekipin që do të luante në turne,<ref>{{cite web|url=https://www.sefutbol.com/oficial-estos-son-internacionales-sub-21-que-disputaran-primera-fase-europeo-hungria-y-eslovenia|title=OFICIAL: Estos son los internacionales Sub-21 que disputarán la fase eliminatoria del Europeo de Hungría y Eslovenia|publisher=SEFútbol|language=es|date=21 maj 2021|access-date=5 qershor 2021|archive-date=5 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605100319/https://www.sefutbol.com/oficial-estos-son-internacionales-sub-21-que-disputaran-primera-fase-europeo-hungria-y-eslovenia|url-status=dead}}</ref> por nuk luajti asnjë ndeshje pasi ishte rezerva e [[Álvaro Fernández Llorente|Álvaro Fernándezit]]. Spanja u eliminua në gjysëm-finale nga [[Kombëtarja portugeze nën-21 e futbollit|Portugalia]]. Në qershor 2018, Martínez u thirr në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e parë]] sëbashku me shumë lojtarë të rinjë për të zëvëndësuar lojtarët e izoluar për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]].<ref>{{cite news|url=https://sefutbol.com/oficial-lista-convocados-encuentro-lituania|title=Oficial {{!}} Lista de convocados para el encuentro ante Lituania|publisher=Federata Mbretërore Spanjolle e Futbollit|date=6 qershor 2021|access-date=7 qershor 2021|language=es|archive-date=8 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008070336/https://sefutbol.com/oficial-lista-convocados-encuentro-lituania|url-status=dead}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në miqësoren kundër [[Kombëtarja lituaneze e futbollit|Lituanisë]], duke hyrë si zëvëndësues në minutën e 68të në vënd të Fernández. Spanja fitoi 2–0.<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/international-football/espana-vs-lituania/cronica/2021/06/08/60bfd85222601dc65d8b458f.html|title=Spain youngsters impress in Lithuania rout|publisher=Marca|language=en|date=8 qershor 2021|accessdate=8 qershor 2021}}</ref> ==Profili i lojtarit== Martínez është një portier i shkathët dhe reaktiv, i aftë midis shtyllave dhe në situatat një-me-një.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.linterista.it/news/j-martinez-il-primo-tecnico-mel-inter-bel-colpo-riflessi-e-coraggio-fara-bene-128644|title=J. Martinez, il primo tecnico Mel: "Inter, bel colpo: riflessi e coraggio. Farà bene"|publisher=Il Interista|language=it|access-date=23 shkurt 2025}}</ref> Falë gjatësisë së tij, ai është i aftë në dalje dhe kapjen e topave.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.numero-diez.com/josep-martinez-inter-genoa-esordio-agente-intervista|title=Josep Martinez, parla l'agente: "L'Inter crede in lui, è un portiere moderno"|publisher=Numero Diez|language=it|access-date=23 shkurt 2025|archive-date=20 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250220235841/https://www.numero-diez.com/josep-martinez-inter-genoa-esordio-agente-intervista|url-status=dead}}</ref> Në të njëjtën kohë, ai gjithashtu merr pjesë në ndërtimin e aksioneve të ekipit nga mbrojtja, duke u dalluar për lojën me këmbë.<ref>{{Cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/20-02-2025/inter-gioca-martinez-al-posto-di-sommer.shtml|title=Tocca a Martinez, il "Superman" del futuro bravo con i piedi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|access-date=23 shkurt 2025}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.corriere.it/sport/25_febbraio_22/josep-martinez-chi-e-portiere-inter-genoa-7bd65f70-742d-49bb-a7fb-5ddba434bxlk.shtml|title=Josep Martinez, chi è il portiere titolare in Inter-Genoa: Superman, pesto e dita rotte. Lo chiamano «sigaretta»|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=22 shkurt 2025|access-date=23 shkurt 2025}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|5 shtator 2026}}<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/josep-martinez-riera/451057/|title=Josep Martínez|publisher=Soccerway|language=en|access-date=10 korrik 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[UD Las Palmas Atlético|Las Palmas B]] |[[2017–18 Segunda División B|2017–18]] |[[Segunda División B]] |25||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||25||0 |- |[[2018–19 Segunda División B|2018–19]] |Segunda División B |30||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||30||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !55!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!55!!0 |- |rowspan="3"|[[UD Las Palmas|Las Palmas]] |[[2018–19 Segunda División|2018–19]] |[[Segunda División]] |7||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||7||0 |- |[[2019–20 UD Las Palmas season|2019–20]] |Segunda División |21||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||23||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !28!!0!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!30!!0 |- |rowspan="3"|[[RB Leipzig]] |[[2020–21 RB Leipzig season|2020–21]] |[[Bundesliga]] |1||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[2021–22 RB Leipzig season|2021–22]] |Bundesliga |1||0||1||0||1{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]}}||0||colspan="2"|—||3||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !2!!0!!1!!0!!1!!0!!colspan="2"|—!!4!!0 |- |[[Genoa C.F.C.|Genoa]] (huazim) |[[2022–23 Genoa CFC season|2022–23]] |[[Serie B]] |30||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||0 |- |rowspan="2"|Genoa |[[2023–24 Genoa CFC season|2023–24]] |[[Serie A]] |36||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||36||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !66!!0!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!68!!0 |- |rowspan="4"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2024–25 Inter Milan season|2024–25]] |Serie A |5||0||4||0||1{{efn|name=UCL}}||0||0||0||10||0 |- |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |Serie A |5||0||5||0||0||0||1{{efn|Ndeshje në [[Supercoppa Italiana|Superkupën e Italisë]]}}||0||11||0 |- |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |3||0||0||0||0||0||0||0||3||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !13!!0!!9!!0!!1!!0!!1!!0!!24!!0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !164!!0!!14!!0!!2!!0!!1!!0!!181!!0 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|8 qershor 2021}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhr vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] |2021||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!1!!0 |} ==Trofe== ;RB Leipzig<ref name="Transfermarkt">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/josep-martinez/erfolge/spieler/388516|title=Josep Martínez – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=5 shtator 2026|archive-date=8 mars 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250308091419/https://www.transfermarkt.us/josep-martinez/erfolge/spieler/388516|url-status=dead}}</ref> * [[DFB-Pokal]]: [[2021–22 DFB-Pokal|2021–22]] ;Internazionale<ref name="Transfermarkt"/> * [[Serie A]]: [[Serie A 2025–26|2025–26]] * [[Coppa Italia]]: [[Coppa Italia 2025–26|2025–26]] ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== *[https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/josep-martinez Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit [[Kategoria:Lindje 1998]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në UD Las Palmas]] [[Kategoria:Futbollistë në RB Leipzig]] [[Kategoria:Futbollistë në Genoa C.F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División B]] [[Kategoria:Futbollistë në Segunda División]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie B]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] 2qq79x4yl5c524gaml8nd7wjdzyvx3e 1 406051 3043412 3037875 2026-09-18T13:00:14Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043412 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Josep Martínez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3037874 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210605100319/https://www.sefutbol.com/oficial-estos-son-internacionales-sub-21-que-disputaran-primera-fase-europeo-hungria-y-eslovenia për lidhjen https://www.sefutbol.com/oficial-estos-son-internacionales-sub-21-que-disputaran-primera-fase-europeo-hungria-y-eslovenia. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 shtator 2026 19:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Josep Martínez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043411 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250220235841/https://www.numero-diez.com/josep-martinez-inter-genoa-esordio-agente-intervista për lidhjen https://www.numero-diez.com/josep-martinez-inter-genoa-esordio-agente-intervista. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250308091419/https://www.transfermarkt.us/josep-martinez/erfolge/spieler/388516 për lidhjen https://www.transfermarkt.us/josep-martinez/erfolge/spieler/388516. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 shtator 2026 15:00 (CEST) hw5o4agdlmmc177a79omsv4g3c0k0di 0 406341 3043406 3043320 2026-09-18T12:17:01Z Sadsadas 51943 /* Trofe */ 3043406 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile"/> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ==Referime== {{Reflist|2}} 29gl124z4pje0urpryd5brzzphrjkje 3043414 3043406 2026-09-18T14:27:33Z Sadsadas 51943 /* Trofe */ 3043414 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile"/> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18 *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]] *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26 *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26 ==Referime== {{Reflist|2}} 0s5y6977qpqv727ch6zvbs7mekjb6h3 3043638 3043414 2026-09-19T00:10:09Z Sadsadas 51943 /* Trofe */ 3043638 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile"/> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18 *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]] *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26 *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26 ==Referime== {{Reflist|2}} h8xjptxq0lum6u82c3zx3pw7qeqafwm 3043639 3043638 2026-09-19T00:11:57Z Sadsadas 51943 /* Trofe */ 3043639 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile"/> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} 953i5hh9uowvoyo7tlbc3f7be02prxv 3043640 3043639 2026-09-19T00:15:55Z Sadsadas 51943 /* Referime */ 3043640 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile"/> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit *[https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/team.aspx/t-41641/p-633633/ Profili] te uebfaqja e Federatës Zvicerane të Futbollit (në gjermanisht) *[https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=405178/index.html Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s *[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250085369/ Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s gbkauy3ocibe57pv13fiso7epdtqgmb 3043641 3043640 2026-09-19T00:17:00Z Sadsadas 51943 /* */ 3043641 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/15656/Manuel-Akanji/overview|title=Manuel Akanji: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=25 maj 2024}}</ref> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit *[https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/team.aspx/t-41641/p-633633/ Profili] te uebfaqja e Federatës Zvicerane të Futbollit (në gjermanisht) *[https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=405178/index.html Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s *[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250085369/ Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s qnkky9wgfmuus1futw9vbss0xgxe9yz 3043642 3043641 2026-09-19T00:19:37Z Sadsadas 51943 /* Lidhje të jashtme */ 3043642 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/15656/Manuel-Akanji/overview|title=Manuel Akanji: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=25 maj 2024}}</ref> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit *[https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/team.aspx/t-41641/p-633633/ Profili] te uebfaqja e Federatës Zvicerane të Futbollit (në gjermanisht) *[https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=405178/index.html Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s *[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250085369/ Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë zviceranë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren zviceriane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Winterthur]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Basel]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] lf6v89gpxwcmgi336kmr73mpr43f9av 3043644 3043642 2026-09-19T00:23:36Z Sadsadas 51943 /* Lidhje të jashtme */ 3043644 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/15656/Manuel-Akanji/overview|title=Manuel Akanji: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=25 maj 2024}}</ref> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit *[https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/team.aspx/t-41641/p-633633/ Profili] te uebfaqja e Federatës Zvicerane të Futbollit (në gjermanisht) *[https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=405178/index.html Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s *[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250085369/ Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë zviceranë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren zviceriane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Winterthur]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Basel]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2026]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] lfbel5p68d1fabaln1f2yzpuu95hceo 3043646 3043644 2026-09-19T01:25:27Z Sadsadas 51943 /* Manchester City */ 3043646 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/15656/Manuel-Akanji/overview|title=Manuel Akanji: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=25 maj 2024}}</ref> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== [[Skeda:Fulham vs Manchester City, 11 May 2024 (6).jpg|parapamje|majtas|250px|Akanji gjatë një ndeshje të Premier Ligës kundër Fulhamit, 11 maj 2024.]] Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit *[https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/team.aspx/t-41641/p-633633/ Profili] te uebfaqja e Federatës Zvicerane të Futbollit (në gjermanisht) *[https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=405178/index.html Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s *[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250085369/ Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë zviceranë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren zviceriane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Winterthur]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Basel]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2026]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] a7812ufrp17uqwzjry8ioyywh6rgmmx 3043647 3043646 2026-09-19T01:28:23Z Sadsadas 51943 /* Karriera ndërkombëtare */ 3043647 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/15656/Manuel-Akanji/overview|title=Manuel Akanji: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=25 maj 2024}}</ref> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== [[Skeda:Fulham vs Manchester City, 11 May 2024 (6).jpg|parapamje|majtas|250px|Akanji gjatë një ndeshje të Premier Ligës kundër Fulhamit, 11 maj 2024.]] Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Ser-Swi (17).jpg|parapamje|djathtas|210px|Akanji duke luajtur në ndeshjen e Kupës së Botës 2018 kundër Serbisë.]] Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit *[https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/team.aspx/t-41641/p-633633/ Profili] te uebfaqja e Federatës Zvicerane të Futbollit (në gjermanisht) *[https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=405178/index.html Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s *[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250085369/ Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë zviceranë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren zviceriane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Winterthur]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Basel]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2026]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] h1id8uzbssqfybizwn260ddfd9ykx99 3043648 3043647 2026-09-19T01:31:49Z Sadsadas 51943 /* Profili i lojtarit */ 3043648 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/15656/Manuel-Akanji/overview|title=Manuel Akanji: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=25 maj 2024}}</ref> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== [[Skeda:Fulham vs Manchester City, 11 May 2024 (6).jpg|parapamje|majtas|250px|Akanji gjatë një ndeshje të Premier Ligës kundër Fulhamit, 11 maj 2024.]] Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Ser-Swi (17).jpg|parapamje|djathtas|210px|Akanji duke luajtur në ndeshjen e Kupës së Botës 2018 kundër Serbisë.]] Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|author=Rhys Desmond|date=1 nëntor 2022|title=Manuel Akanji at Man City – Tactical Analysis|url=https://themastermindsite.com/2022/11/01/manuel-akanji-at-man-city-tactical-analysis/|access-date=22 shtator 2023|website=TheMastermindSite|language=en}}</ref><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit *[https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/team.aspx/t-41641/p-633633/ Profili] te uebfaqja e Federatës Zvicerane të Futbollit (në gjermanisht) *[https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=405178/index.html Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s *[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250085369/ Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë zviceranë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren zviceriane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Winterthur]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Basel]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2026]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] sd11rojmajim1ailmygnt7ch51e7voe 3043718 3043648 2026-09-19T05:26:40Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3043718 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Manuel Akanji | image = 2023-10-04 Fußball, Männer, UEFA Champions League, RB Leipzig - Manchester City FC 1DX 2792 (Manuel Akanji).jpg | caption = Akanji me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]] në 2023 | full_name = Manuel Obafemi Akanji<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Switzerland|publisher=FIFA|language=en|page=30|date=15 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=11 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|19|7|1995|df=y}}<ref name="PremProfile">{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/15656/Manuel-Akanji/overview|title=Manuel Akanji: Overview|publisher=Premier League|language=en|access-date=25 maj 2024}}</ref> | birth_place = [[Neftenbach]], Zvicër<ref name="munzinger">[https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/_/01/000009798 Munzinger.de]</ref> | height = 1.86 m<ref>{{cite web |url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji |title=Manuel Akanji|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=5 shtator 2026}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = 2004–2007 | youthclubs1 = FC Wiesendangen | youthyears2 = 2007–2013 | youthclubs2 = [[FC Winterthur]] | years1 = 2013–2014 | clubs1 = [[FC Winterthur|FC Winterthur II]] | caps1 = 18 | goals1 = 0 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[FC Winterthur]] | caps2 = 35 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2016 | clubs3 = [[FC Basel|FC Basel II]] | caps3 = 4 | goals3 = 0 | years4 = 2015–2018 | clubs4 = [[FC Basel]] | caps4 = 42 | goals4 = 5 | years5 = 2018–2022 | clubs5 = [[Borussia Dortmund]] | caps5 = 119 | goals5 = 4 | years6 = 2022–2026 | clubs6 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps6 = 85 | goals6 = 2 | years7 = 2025–2026 | clubs7 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps7 = 33 | goals7 = 2 | years8 = 2026– | clubs8 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps8 = 3 | goals8 = 0 | nationalyears1 = 2014 | nationalteam1 = [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|Zvicra U20]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|Zvicra U21]] | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2017– | nationalteam3 = [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] | nationalcaps3 = 87 | nationalgoals3 = 4 | club-update = 22:11, 5 shtator 2026 (UTC) | nationalteam-update = 11:40, 12 korrik 2026 (UTC) }} '''Manuel Obafemi Akanji''' (lindur më 19 korrik 1995) është një [[futbolli]]st profesionist zviceran i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin italian [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] dhe [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|kombëtaren zvicerane]]. Akanji e nisi karrierën e tij me [[FC Winterthur]], duke luajtur fillimisht me ekipin e dytë pasi qëndroi gjashtë vite në akademi. Ai debutoi me ekipin e parë në vitin 2014 kurse një vit më vonë firmosi me [[FC Basel|Baselin]]. Atje, Akanji fitoi kampionatin dhe kupën në sezonet 2015–16 dhe 2016–17. Pas kësaj, ai u transferua në Gjermani te [[Borussia Dortmund]]i, duke fituar Superkupën e Gjermanisë vitin 2019 dhe [[DFB-Pokal|Kupën e Gjermanisë]] në sezonin 2020–21. Në verën e vitit 2022, Akanji firmosi me [[Manchester City F.C.|Manchester Cityn]], duke fituar ''[[Tripleta (futboll)|tripletën]]'' në sezonin e tij të parë. Në vitin 2025, ai u huazua te italianët e Interit, me të cilët fitoi kampionatin dhe kupën në sezonin e parë. Në nivel ndërkombëtar, Akanji bëri debutimin e tij me Zvicrën në vitin 2017 dhe që atëherë ka luajtur mbi 80 ndeshje. Ai ka përfaqësuar ekipin kombëtar në dy edicione të [[UEFA Kampionati Evropian i Futbollit|UEFA Kampionatit Evropian]] dhe tre edicione të [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]]. ==Karriera me klube== ===Winterthur=== Akanji e nisi karrierën e tij si futbollist në vitin 2004 me klubin lokal [[Wiesendangen]] të qytetit të tij të lindjes. Në maj 2007, ai u bë pjesë e akademisë së Winterthur, duke luajtur me ekipin nën-18 dhe më vonë me ekipin e dytë. Akanji u bë titullar në ekipin e parë në sezonin 2014–15, ku ekipi garoi në Challenge League (Liga e dytë).<ref>{{cite web|url=https://fcwinterthur.ch/news/2022-09/der-fc-winterthur-gratuliert-manuel-akanji-zum-transfer-von-dortmund-zu-manchester-city|title=Der FC Winterthur gratuliert Manuel Akanji zum Transfer von Dortmund zu Manchester City!|publisher=FC Winterthur|language=de|date=2 shtator 2022|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> ===Basel=== Më 15 prill 2015, [[FC Basel|Baseli]] zyrtarizoi transferimin e Akanjit në klub për sezonin 2015–16.<ref name="TW">{{Cite news|author=Samuel Waldis|title=Ein neuer Verteidiger für den FCB: Manuel Akanji kommt vom FC Winterthur|url=http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131165554/http://www.tageswoche.ch/de/2015_16/sport/685528/|archive-date=31 janar 2016|access-date=14 mars 2026|publisher=Tageswoche|language=de}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Super Liga Zvicerane|Super Ligën Zvicerane]] më 26 shtator në ndeshjen kundër [[FC Lugano|Luganos]]. Në mars 2016, Akanji pësoi një dëmtim të rëndë duke këputur ligamentit të kryqëzuar të gjurit të majtë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/manuel-akanji-liverpool-transfer-news-fc-basel-borussia-dortmund-a8122436.html|title=Who is Manuel Akanji, the Liverpool transfer target impressing for Basel?|publisher=The Independent|language=en|date=21 dhjetor 2017|access-date=14 shtator 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/injuries-suspensions/m-akanji-205348#google_vignette|title=Manuel Akanji's injury history|publisher=BeSoccer|language=en|access-date=14 shtator 2026}}</ref> Kjo gjë bëri që ai ta mbyllte sezonin para kohe. Nën drejtimin e trajnerit [[Urs Fischer]], Akanji luajti 12 ndeshje në sezonin e tij të parë me klubin, por arriti të fitonte kampionatin dhe kupën.<ref name="fcb 2016-04-30">{{cite web|author=Casper Marti|year=2016|url=http://www.fcb.ch/de-CH/News/2016/04/30/FCB-Sion|title=Es ist vollbracht ! Der FCB ist zum 19. Mal Meister|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=30 prill 2016}}</ref> Më 11 shkurt 2017, pas rreth 300 ditësh jashtë, Akanji u rikthye nga dëmtimi duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[FC Thun|Thun]]. Në ndeshjen e rradhës kundër [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]], ai shënoi golin e parë me Baselin dhe të dytin në karrierë në një fitore 4–3 në shtëpi. Më 1 prill, Akanji shënoi dy gola në fitoren 3–0 kundër [[FC St. Gallen|St. Gallen]]. Ai e mbylli sezonin 2016–17 me 18 ndeshje dhe 5 gola në kampionat dhe kupë, kompeticione të cilat Baseli i fitoi sërisht.<ref name="fcb 2017-06-02">{{cite web|author=Casper Marti|year=2017|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|title=Der Saisonabschluss im Zeitraffer|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=2 qershor 2017|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606014425/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2017/06/02/Der-Saisonabschluss-im-Zeitraffer|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2017–18, Akanji bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]] më 12 shtator 2017 në humbjen 3–0 në [[Old Trafford]] kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41154816|title=Manchester United 3–0 FC Basel|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 shtator 2020|access-date=23 tetor 2020|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028045902/https://www.bbc.com/sport/football/41154816|url-status=live}}</ref> Ai u aktivizua në të gjashtë ndeshjet e fazës së grupeve, duke ndihmuar Baselin të kualifikohej në fazën me eliminim direkt duke u renditur në vëndin e dytë me 12 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|title=Amazing: FCB qualify for the knockout stages|publisher=FC Basel|language=en|date=5 dhjetor 2017|accessdate=28 gusht 2024|archive-date=28 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240828171955/https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/|url-status=dead}}</ref> ===Borussia Dortmund=== Më 15 janar 2018, Akanji firmosi një kontratë deri në qershor 2022 me [[Borussia Dortmund]]in.<ref name="bvb 2018-01-15">{{cite web|url=http://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Schweizer-Nationalspieler-Manuel-Akanji|title=BVB verpflichtet Schweizer Nationalspieler Manuel Akanji|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=15 janar 2018}}</ref><ref name="fcb 2018-01-15">{{cite web|url=https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|title=Manuel Akanji wechselt zu Borussia Dortmund|publisher=FC Basel|language=de|accessdate=15 janar 2018|archive-date=3 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303005956/https://www.fcb.ch/de-CH/News/2018/01/15/Manuel-Akanji-wechselt-zu-Borussia-Dortmund|url-status=dead}}</ref> Klubi gjerman pagoi 18 milion € për kartonin e tij.<ref>{{Cite web|title=Wechsel perfekt! BVB bekommt Akanji sofort|url=https://www.kicker.de/wechsel-perfekt-bvb-bekommt-akanji-sofort-714978/artikel|access-date=14 mars 2026|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai debutoi me ekipin më 2 shkurt duke zëvëndësuar [[André Schürrle]]n në minutat e fundit të fitores 3–2 kundër [[1. FC Köln|Köln]].<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/bundesliga-debut-double-for-michy-batshuayi-borussia-dortmund-do-just-enough/a-42433294|title=Bundesliga: Debut double for Batshuayi in BVB win|date=2 shkurt 2018|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> Më 27 shtator 2018, Akanji shënoi golin e parë në Gjermani në fitoren tenistike 7–0 kundër [[1. FC Nürnber|Nürnber]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|title=Marco Reus stars as breathtaking Borussia Dortmund put seven past Nuremberg|publisher=Bundesliga|language=en|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190605050033/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/borussia-dortmund-nuremberg-live-line-ups-stats-pulisic-reus-paco-alcacer-fantasy-512935.jsp|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit 2019–20, ai ishte titullar i rregullt në formacion dhe zhvilloi 29 ndeshje në kampionat, por paraqitjet e tij patën luhatje, duke sjellur kritika nga media gjermane.<ref>{{Cite web|url=https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|title=Three Borussia Dortmund players who need to improve|language=en|date=11 nëntor 2019|access-date=1 gusht 2020|archive-date=29 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429215427/https://bvbbuzz.com/2019/11/11/three-borussia-dortmund-players-need-improve/2/|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2021, Akanji luajti 90 minuta të plota në fitoren 4–1 kundër [[RB Leipzig]] në finalen e Kupës së Gjermanisë.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-borussia-dortmund-live-dfb-cup-final-line-ups-stats-haaland-sancho-15791|title=Jadon Sancho and Erling Haaland help Borussia Dortmund overpower RB Leipzig to win DFB Cup|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> ===Manchester City=== [[Skeda:Fulham vs Manchester City, 11 May 2024 (6).jpg|parapamje|majtas|250px|Akanji gjatë një ndeshje të Premier Ligës kundër Fulhamit, 11 maj 2024.]] Më 1 shtator 2022, Akanji iu bashkua anglezëve të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]] duke firmosur deri në vitin 2027.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/news/mens/city-sign-manuel-akanji-63797615|title=City seal Akanji signing|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=1 shtator 2022|access-date=1 shtator 2022}}</ref> Vlera e transferimit ishte 15 milion £.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12685788/man-city-sign-defender-manuel-akanji-from-borussia-dortmund-for-15m|title=Man City sign defender Manuel Akanji from Borussia Dortmund for £15m|publisher=Sky Sports|language=en|date=1 shtator 2022}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë pesë ditë më vonë në fitoren 4–0 kundër [[Sevilla FC|Seviljes]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|author=Steve Sutcliffe|url=https://www.bbc.com/sport/football/62800316|title=Sevilla 0–4 Man City: Erling Haaland scores twice in comfortable Champions League opening win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Akanji luajti ndeshjen e tij të parë në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 shtator në fitoren 3–0 kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{cite web|author=Simon Stone|url=https://www.bbc.com/sport/football/62859266|title=Wolves 0–3 Manchester City: Erling Haaland scores again in dominant win|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 shtator 2022|access-date=6 shtator 2022}}</ref> Pas kësaj, ai u zgjodh lojtari i muajit i klubit për muajin tetor.<ref>{{Cite web|author=David Clayton|title=Akanji voted Etihad Player of the Month for October|url=https://www.mancity.com/news/mens/manuel-akanji-named-etihad-player-of-the-month-for-october-63803074|access-date=18 nëntor 2022|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en}}</ref> Më 17 maj, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 4–0 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në ndeshjen e dytë të gjysëm-finales së Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0281-18096cb89d5d-7ee3fd883927-1000--report-city-ease-past-holders-madrid/|title=Man City 4–0 Real Madrid (agg: 5–1): Silva double helps City ease into Champions League final at holders' expense|publisher=UEFA|language=en|date=17 maj 2023}}</ref> Në finalen që u luajt në [[Stamboll]] më 10 qershor, Akanji luajti si titullar me Cityn që fitoi 1–0 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]], duke fituar këtë trofe për herë të parë.<ref name="NYTimes">{{cite news|author1=Rory Smith|author2=Tariq Panja|author3=Andrew Das|date=10 qershor 2023|title=Manchester City Wins First Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|publisher=[[The New York Times]]|language=en|accessdate=10 qershor 2023|archive-date=11 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611001937/https://www.nytimes.com/live/2023/06/10/sports/man-city-inter-milan-champions-league|url-status=live}}</ref> Ai ishte gjithashtu mbrojtësi me më shumë minuta i Cityt në Premier Ligë, kompeticion i cili u ftua po nga ata, si dhe luajti 90 minuta në finalen e fituar të Kupës së Anglisë kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|author=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=3 qershor 2023|access-date=3 qershor 2023}}</ref> duke arritur një tripletë historike. Më 21 tetor 2023, Akanji mori kartonin e kuq të parë si lojtar i Cityt në fitoren 2–1 kundër [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2023/1021/1412197-akanji-sees-red-but-manchester-city-edge-past-brighton/|title=Akanji sees red but Manchester City edge past Brighton|date=21 tetor 2023|publisher=Raidió Teilifís Éireann|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai shënoi golin e parë të sezonit 2023–24 në suksesin 3–1 kundër [[BSC Young Boys]] në Ligën e Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/haaland-brace-lifts-man-city-3-1-win-over-young-boys-champions-league-group-2023-10-25/|title= Haaland brace lifts Man City to 3–1 win over Young Boys|date=26 tetor 2023|publisher=Reuters|language=en}}</ref> Goli i tij i parë në Premier Ligë erdhi më 4 nëntor në fitoren 6–1 kundër [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]],<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/3767738|title= Record-equalling Doku sends Man City top|date=4 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> kurse më 12 nëntor shënoi në barazimin spektakolar 4–4 kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]] në [[Stamford Bridge]]; kjo ishte hera e parë që Akanji shënote në tre ndeshje rresht.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/3784029|title=Chelsea 4–4 Man City: Key stats from an instant classic|date=12 nëntor 2023|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Në përfundim të sezonit 2023–24, Akanji fitoi një tjetër titull të Premier Ligës, duke kontribuar me 30 ndeshje dhe 2 gola. Më 10 gusht 2024, në ndeshjen e Community Shield kundër Manchester United, Akanji shënoi penalltinë fituese në fitoren 7–6 me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim 1–1.<ref>{{Cite news|author=Will Unwin|date=10 gusht 2024|title=Manchester City beat United on penalties to win Community Shield|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/10/manchester-city-manchester-united-community-shield-match-report|access-date=14 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Më 31 gusht, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Cityn në fitoren 3–1 kundër [[Hull City F.C.|Hull Cityt]].<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/citytv/mens/manuel-akanji-100-city-appearances-63860726|title=Manuel Akanji celebrates a century of City displays|website=mancity.com|publisher=Manchester City F.C.|language=en|date=31 gusht 2024|access-date=15 shtator 2025}}</ref> ===Internazionale=== Më 2 shtator 2025, Akanji u huazua në Itali te Interi për një sezon me të drejtë blerje përfundimtare.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c9wy9w8zlz2o|publisher=BBC Sport|language=en|accessdate=7 korrik 2026|title=Inter Milan agree to sign Akanji on loan|date=1 shtator 2025}}</ref> Më 1 korrik 2026, Interi ushtroi të drejtën e blerjes së mbrojtësit, duke i paguar Cityt 15 milion €.<ref>{{cite news|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2026/05/04/manuel-akanji-inter-scudetto-calciomercato-news|title=Inter, scatta l'obbligo di riscatto di Akanji dopo lo scudetto|language=it|date=4 maj 2026|publisher=Sky Sport|access-date=28 maj 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Ser-Swi (17).jpg|parapamje|djathtas|210px|Akanji duke luajtur në ndeshjen e Kupës së Botës 2018 kundër Serbisë.]] Akanji e nisi karrierën e tij me Zvicrën duke luajtur dy ndeshje me [[Kombëtarja zvicerane nën-20 e futbollit|ekipin nën-20]]. Debutimi i tij me këtë grupmoshë erdhi në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermanisë]] më 7 shtator 2014. Pas kësaj, ai u bë pjesë e [[Kombëtarja zvicerane nën-21 e futbollit|ekipit nën-21]], duke luajtur ndeshjen e parë kundër [[Kombëtarja italiane nën-21 e futbollit|Italisë]] më 26 mars 2015. Akanji luajti ndeshjen e parë me [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|ekipin e parë]] më 9 qershor 2017 duke u aktivizuar 90 minuta të plota në fitoren 2–0 kundër [[Kombëtarja faroete e futbollit|Ishujve Faroe]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2018|FIFA Kupës së Botës 2018]].<ref>{{Cite web|title=Färöer Inseln 0:2 Schweiz|url=https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team/Statistik-und-Resultate.aspx/tg-2628390/|access-date=14 mars 2026|website=football.ch|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=7m cn|url=https://svizanasgrad.me/|access-date=14 mars 2026|work=Svizanasgrad|language=en}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për të luajtur në turneun e mbajtur në [[Rusi]], duke luajtur në të katërta ndeshjet e Zvicrës që u eliminua në raundin e 16-tave.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-10-things-on-borussia-dortmund-swiss-defender-8279|access-date=14 mars 2026|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në maj 2019, Akanji luajti në finalet e UEFA Ligës së Kombeve, aty ku Zvicra u rendit në vëndin e katërt.<ref>{{Cite news|date=8 qershor 2019|title=Nations League: England beat Switzerland 6-5 on penalties after 0-0 draw|url=https://www.bbc.com/sport/football/48191915 |access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Në maj 2021, Akanji u thirr në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|url=https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/news/das-kader-des-schweizer-nationalteams-fuer-die-uefa-euro-ist-bekannt.aspx|title=Das Kader des Schweizer Nationalteams für die UEFA EURO ist bekannt|publisher=[[Federata Zvicerane e Futbollit]]|date=31 maj 2021|access-date=31 maj 2021|language=de}}</ref> Ai luajti në të pesta ndeshjet e ekipit.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/manuel-akanji-who-is-the-borussia-dortmund-and-switzerland-defender-16380|title=Manuel Akanji: Who is the Borussia Dortmund and Switzerland defender hailed by Giorgio Chiellini?|access-date=14 nëntor 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Në raundin e 16-tave kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai shënoi me penallti në fitoren e Zvicrës me penallti kundër tyre, duke sjellur eliminimin surprizë të francezëve.<ref>{{Cite news|author=Scott Murray|date=28 qershor 2021|title=France 3-3 Switzerland (aet; pens 4-5): Euro 2020 last 16 – as it happened|url=http://www.theguardian.com/football/live/2021/jun/28/france-v-switzerland-euro-2020-last-16-score-updates-live|access-date=15 mars 2026|publisher=The Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref> Megjithatë, ai ishte një nga tre lojtarët zviceran që gaboi në penalltinë e tij në çerek-finalen kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], me Zvicrën që u eliminua.<ref>{{Cite news|date=1 korrik 2021|title=Switzerland 1-1 Spain: Spain beat Switzerland on penalties to reach Euros semis|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198650|access-date=14 mars 2026|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Më 24 shtator 2022, Akanji shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër Spanjës në Ligën e Kombeve.<ref>{{cite web|title=Zwei Eckbälle für ein Halleluja: Nati überrascht in Spanien|url=https://www.srf.ch/sport/fussball/nationalmannschaft/nations-league-in-saragossa-zwei-eckbaelle-fuer-ein-halleluja-nati-ueberrascht-in-spanien|date=24 shtator 2022|access-date=24 shtator 2022|publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]]|language=de}}</ref> Dy muaj më vonë, ai u zgjodh të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|Kupën e Botës 2022]] në [[Katar]]. Në raundin e 16-tave, Akanji shënoi golin e vetëm të Zvicrës në humbjen e rëndë 6–1 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]].<ref>{{Cite web |title=Portugal vs. Switzerland – Football Match Summary – December 7, 2022|url=https://www.espn.com.sg/soccer/match/_/gameId/633842|access-date=7 dhjetor 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Më 7 qershor 2024, Akanji u emërua në ekipin që do të luante në [[UEFA Euro 2024|Euro 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/switzerland-announce-26-man-squad-euro-2024-2024-06-07/|title=Switzerland announce 26-man squad for Euro 2024|date=7 qershor 2024|publisher=Reuters|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Ai luajti 90 minuta të plota në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në [[Këln]] në ndeshjen hapëse.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cy99107knekt#Line-ups|title=Hungary 1–3 Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 – score, updates & reaction|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=16 qershor 2024}}</ref> Zvicra arriti në çerek-finalen e një Kampionati Evropian për herë të dytë rresht, duke u eliminuar nga [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]] me penallti. Akanji ishte i pari nga Zvicra që mori përsipër të godiste penallti, por gjuajtja e tij u prit nga [[Jordan Pickford]]; ai ishte lojtari i vetëm nga të dy ekipet që nuk shënoi.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/crgkevjm6zmt|title=England vs Switzerland LIVE: UEFA Euro 2024 football stream, score, report, prediction & updates|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 korrik 2024|accessdate=28 gusht 2024}}</ref> Ai më pas u emërua në ekipin e turneut.<ref name="TOTT">{{cite news|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/|title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament|publisher=UEFA|language=en|date=16 korrik 2024|access-date=16 korrik 2024}}</ref> Më 20 maj 2026, Akanji ishte pjesë e listës me 26 lojtar për [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|Kupën e Botës 2026]].<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/switzerland-squad-announcement-murat-yakin|title=Rodriguez and Xhaka feature in Yakin's Switzerland squad|date=20 maj 2026|access-date=13 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> ==Profili i lojtarit== Akanji është një mbrojtës elegant, i qetë dhe i disiplinuar, i cili dallohet për pozicionimin e tij dhe pasimet e sakta.<ref name=":0">{{Cite web|author1=Sam Lee|author2=Raphael Honigstein|title=Manuel Akanji was available, experienced and looks a very good fit for Man City|url=https://www.nytimes.com/athletic/3550633/2022/08/31/manuel-akanji-man-city-transfer-tactics-profile/|access-date=22 shtator 2023|website=The Athletic|date=31 gusht 2022|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=5 shtator 2022|title=Manuel Akanji at Manchester City 2022/23 – scout report|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/manuel-akanji-at-man-city-202223-scout-report-tactical-analysis-tactics|access-date=22 shtator 2023|website=Total Football Analysis Magazine|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tyrone Marshall|date=17 shtator 2022|title=Akanji did four things to impress Guardiola on Man City Premier League debut|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/man-city-wolves-news-akanji-25044500|access-date=22 shtator 2023|website=Manchester Evening News|language=en}}</ref> Ai gjithashtu zotëron një fizik të fortë dhe është komod në situatat një-kundër-një.<ref>{{Cite web|author=Emmanuel Odey|date=29 prill 2023|title=Manuel Akanji: The Bargain of the Season?|url=https://bitterandblue.sbnation.com/2023/4/29/23703512/manuel-akanji-the-bargain-of-the-season|access-date=2023-09-22|website=Bitter and Blue|language=en}}</ref> Aftësia e tij për të lexuar lojën, për të bërë ndërhyrje të sakta dhe për të qëndruar i qetë ishin mjaft të njohura në Premier Ligë.<ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|title=Manuel Akanji is Man City's bargain buy and now Pep Guardiola's intelligent problem-solver at right-back|url=https://www.skysports.com/football/news/11679/12716486/manuel-akanji-is-man-citys-bargain-buy-and-now-pep-guardiolas-intelligent-problem-solver-at-right-back|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> Një nga pikat e tij më të forta është pasimi, duke bërë që ai të kontriboj në ndërtimin e aksioneve sulmuese me topa të gjatë dhe të shkurtër. Ai gjithashtu dallohet në luftën në ajër, si në sulm edhe në mbrojtje.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|author=Rhys Desmond|date=1 nëntor 2022|title=Manuel Akanji at Man City – Tactical Analysis|url=https://themastermindsite.com/2022/11/01/manuel-akanji-at-man-city-tactical-analysis/|access-date=22 shtator 2023|website=TheMastermindSite|language=en}}</ref><ref name=":3" /> Falë aftësive të tij në mbajtjen e topit dhe pasimeve, Akanji është aktivizuar edhe si mbrojtës i majtë dhe i djathtë, si dhe në disa në një rol të lirë, veçanërisht nën drejtimin e trajnerit [[Pep Guardiola]], i cili i dha Akanjit një rol të njëjtë me atë të [[John Stones]].<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji at left-back? Pep Guardiola's masterstroke against Arsenal turns the title race Man City's way|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12867335/manuel-akanji-at-left-back-pep-guardiolas-masterstroke-against-arsenal-turns-the-title-race-man-citys-way|access-date=22 shtator 2023|publisher=Sky Sports|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Akanji ka lindur në [[Neftenbach]]<ref name="munzinger"/> të Zvicrës nga një mama zvicerane dhe baba nigerian.<ref>{{Cite web|title=Manuel Akanji: 10 things on Borussia Dortmund's new Swiss international defender|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|access-date=30 tetor 2020|publisher=Bundesliga|archive-date=25 qershor 2023|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625191839/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/manuel-akanji-borussia-dortmund-defender-features-in-our-ten-things-profile-468262.jsp|url-status=dead}}</ref> Motra e tij Sarah ka qënë futbolliste për klubin FC Winterthur Frauen dhe aktualisht është politikane dhe pjesë e Partisë Social-Demokrate të Zvicrës.<ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/politik/wegen-rassistischen-angriffen-sarah-akanji-zieht-sich-aus-politik-zurueck-id17876553.html|title= Sarah Akanji zieht sich aus Politik zurück|language=de|date=14 shtator 2022|access-date=14 nëntor 2023|website=Blick}}</ref> Në vitin 2017, tashmë një lojtar profesionist, ai përfundoi trajnimin e tij profesional si zejtar (″Kaufmann″). Në televizionin zviceran në vitin 2018 ai tregoi aftësi të shkëlqyera në llogaritjet mendore.<ref>{{Cite news|title=Mathe-Genie Akanji: Netz steht nach TV-Auftritt Kopf|url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-url=https://web.archive.org/web/20250804194931/https://sport.sky.de/fussball/artikel/mathe-genie-akanji-netz-steht-nach-tv-auftritt-kopf/11553056/34372|archive-date=4 gusht 2025|access-date=14 mars 2026|publisher=Sky Sport|language=de}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.srf.ch/play/tv/sportpanorama/video/fussball-manuel-akanji-als-studiogast?urn=urn%3Asrf%3Avideo%3Af8cfc7ba-7ab4-481e-b34a-b7e16761cbd3|title=Fussball: Manuel Akanji als Studiogast - Sportpanorama - Play SRF|access-date=14 mars 2026|via=www.srf.ch|language=de}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|14 shtator 2026}}<ref name="SW">{{cite web|title=Manuel Akanji|url=https://int.soccerway.com/players/manuel-akanji/329229/|access-date=27 gusht 2021|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa Kombëtare !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[FC Winterthur|FC Winterthur II]] |2013–14 |[[Swiss 1. Liga (futboll)|1. Liga Classic]] |18||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||0 |- |rowspan="3"|[[FC Winterthur]] |[[2013–14 Swiss Challenge League|2013–14]] |[[Challenge League]] |2||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |[[2014–15 FC Winterthur season|2014–15]] |Challenge League |33||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !35||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||1 |- |rowspan="3"|[[FC Basel|FC Basel II]] |[[2015–16 1. Liga Promotion|2015–16]] |[[Promotion League]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |[[2016–17 1. Liga Promotion|2016–17]] |Promotion League |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |rowspan="4"|[[FC Basel]] |[[2015–16 FC Basel season|2015–16]] |[[Super Liga Zvicerane]] |8||0||3||0||colspan="2"|—||1{{efn|Ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]]}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- |[[2016–17 FC Basel season|2016–17]] |Super Liga Zvicerane |15||4||3||1||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||18||5 |- |[[2017–18 FC Basel season|2017–18]] |Super Liga Zvicerane |19||1||3||1||colspan="2"|—||6{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||28||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !42||5||9||2||colspan="2"|—||7||0||colspan="2"|—||58||7 |- |rowspan="6"|[[Borussia Dortmund]] |[[2017–18 Borussia Dortmund season|2017–18]] |[[Bundesliga]] |11||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||11||0 |- |[[2018–19 Borussia Dortmund season|2018–19]] |Bundesliga |25||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||31||1 |- |[[2019–20 Borussia Dortmund season|2019–20]] |Bundesliga |29||0||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Ndeshje në [[DFL-Supercup|Superkupën e Gjermanisë]]|name=GSC}}||0||39||0 |- |[[2020–21 Borussia Dortmund season|2020–21]] |Bundesliga |28||2||5||0||colspan="2"|—||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||41||2 |- |[[2021–22 Borussia Dortmund season|2021–22]] |Bundesliga |26||1||3||0||colspan="2"|—||6{{efn|Pesë ndeshje në UEFA Ligën e Kampionëve, një ndeshje në UEFA Ligën e Evropës}}||0||1{{efn|name=GSC}}||0||36||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !119||4||12||0||colspan="2"|—||24||0||3||0||158||4 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2022–23 Manchester City F.C. season|2022–23]] |[[Premier League]] |29||0||6||0||2||0||11{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||48||1 |- |[[2023–24 Manchester City F.C. season|2023–24]] |Premier League |30||2||5||0||1||0||8{{efn|name=UCL}}||2||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, një ndeshje në [[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupën Evropiane]], dy ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||48||4 |- |[[2024–25 Manchester City F.C. season|2024–25]] |Premier League |26||0||2||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||4{{efn|Një ndeshje në Superkupën e Anglisë, tre ndeshje në FIFA Kupën e Botës për Klube}}||0||40||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !85||2||13||0||3||0||27||3||8||0||136||5 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2025–26 Inter Milan season|2025–26]] |[[Serie A]] |33||2||2||0||colspan="2"|—||10{{efn|name=UCL}}||0||0||0||45||2 |- |rowspan="2"|Internazionale |[[2026–27 Inter Milan season|2026–27]] |Serie A |4||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||0||0||4||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !37||2||2||0||colspan="2"|—||10||0||0||0||49||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !340||14||38||2||3||0||68||3||11||0||460||19 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{updated|11 korrik 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=29899|title=Manuel Akanji|website=EU-Football.info|language=en|access-date=24 qershor 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="10"|[[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] |2017||4||0 |- |2018||9||0 |- |2019||9||0 |- |2020||3||0 |- |2021||13||0 |- |2022||9||2 |- |2023||10||1 |- |2024||12||0 |- |2025||8||1 |- |2026||10||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!87!!4 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|5 shtator 2025}} :''Rezultatet e Zvicrës të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Akanji.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Manuel Akanji |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | align=center | 1 || 24 shtator 2022 || [[La Romareda]], Zaragoza, Spanjë ||align=center| 42|| {{fb|ESP}} || align=center | 1–0 || align=center | 2–1 || [[UEFA Liga e Kombeve A 2022–23]] |- | align=center | 2 || 6 dhjetor 2022 || [[Stadiumi Lusail]], Lusail, Katar || align=center| 47||{{fb|POR}} || align=center | 1–4 || align=center | 1–6 || [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | align=center | 3 || 15 tetor 2023 || [[Kybunpark]], St. Gallen, Zvicër|| align=center| 54||{{fb|BLR}} || align=center | 2–3 || align=center | 3–3 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | align=center | 4 || 5 shtator 2025 || [[St. Jakob-Park]], Bazel, Zvicër || align=center| 72|| {{fb|KOS}} || align=center | 1–0 || align=center | 4–0 || [[Kualifikueset e FIFA Kupës së Botës 2026]] |} ==Trofe== ;FC Basel<ref name="Tr">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/manuel-akanji/erfolge/spieler/284730|title=Manuel Akanji – Achievements|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=18 shtator 2026}}</ref> *[[Super Liga Zvicerane]]: [[2015–16 Swiss Super League|2015–16]], [[2016–17 Swiss Super League|2016–17]] *[[Kupa Zvicerane]]: [[2016–17 Swiss Cup|2016–17]] ;Borussia Dortmund<ref name="Tr"/> *[[DFB-Pokal]]: [[2020–21 DFB-Pokal|2020–21]] *[[DFL-Supercup]]: [[2019 DFL-Supercup|2019]] ;Manchester City<ref name="Tr"/> *[[Premier League]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]], [[2023–24 Premier League|2023–24]] *[[FA Cup]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]; finalist: [[2023–24 FA Cup|2023–24]], [[2024–25 FA Cup|2024–25]] *[[FA Community Shield]]: [[2024 FA Community Shield|2024]] *[[UEFA Liga e Kampionëve]]: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] *[[UEFA Super Kupa|UEFA Superkupa Evropiane]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]] *[[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[2023 FIFA Club World Cup|2023]] ;Internazionale<ref name="Tr"/> *[[Serie A]]: [[2025–26 Serie A|2025–26]] *[[Coppa Italia]]: [[2025–26 Coppa Italia|2025–26]] ;Çmime personale *Ekipi i Sezonit në Super Ligën Zvicerane: 2017–18<ref>{{Cite web|date=31 janar 2018|title=SAFP GOLDEN 11 2017 – Die Gewinner|url=https://golden11.ch/awards/2017|access-date=28 nëntor 2022|website=Golden11|language=de}}</ref> *Ekipi i Turneut në UEFA Kampionatin Evropian: [[UEFA Euro 2024|2024]]<ref name="TOTT"/> *Ekipi i Sezonit në Serie A nga ''[[EA Sports FC]]'': 2025–26<ref>{{cite web|url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/fc-26/tots/serie-a|title=Serie A Team of the Season|publisher=EA SPORTS|language=en|access-date=28 gusht 2026}}</ref> *[[Ekipi i Vitit në Serie A]]: 2025–26<ref>{{cite news|url=https://grangala.assocalciatori.it/gran-gala-del-calcio-aic-2026-ecco-tutti-i-vincitori/|title=Gran Galà del Calcio AIC 2026: Ecco tutti i vincitori|date=2 shtator 2026|publisher=Gran Galà del Calcio|access-date=2 shtator 2026|language=it}}</ref> ==Referime== {{Reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.inter.it/en/teams/first-team/player/manuel-akanji Profili] te uebfaqja zyrtare e Interit *[https://www.football.ch/sfv/nationalteams/a-team/team.aspx/t-41641/p-633633/ Profili] te uebfaqja e Federatës Zvicerane të Futbollit (në gjermanisht) *[https://web.archive.org/web/20150905/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=405178/index.html Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e FIFA-s *[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/players/250085369/ Manuel Akanji] – Rekordi në kompeticionet e UEFA-s [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë zviceranë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren zviceriane]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Winterthur]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Basel]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2020]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2026]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampionëve]] faexvp7irqkxz3no3b19w18k5qit0v4 0 406470 3043746 3043382 2026-09-19T10:47:07Z Arianit 106 3043746 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = Universiteti Babeș-Bolyai | native_name = Universitatea Babeș-Bolyai {{in lang|ro}}<br />Babeș-Bolyai Tudományegyetem {{in lang|hu}} | native_name_lang = | image = Universitatea Babeș-Bolyai.jpg | image_size = 280 | image_alt = Vlerat: Traditio et Excellentia | latin_name = Universitas Claudiopolitana<ref>{{Cite web |title=Search |url=https://archive.org/search?query=%22Universitas+Claudiopolitana%22&sin=TXT |website=[[Internet Archive]] |language=en}}</ref><br/>'''Vlerat: Traditio et Excellentia''' | motto = Traditë dhe Përsosmëri, përmes Kulturës-Shkencës-Inovacionit, që nga 1581 | motto_lang = | motto_eng = | established = 1959 – Universiteti Babeș-Bolyai<br/>1945 – Universiteti Bolyai<br/>1919 – Universiteti "Mbreti Ferdinand I" (Universiteti "Victor Babeș")<br/>1581 – Akademia/Universitas Claudiopolitana | closed = | type = Publik | parent = | endowment = | budget = 77.237.173 €<ref name="raport">{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/infoubb/documente_publice/files/raport-rector/Raport_Rector_2015.pdf |title=Raportul Rectorului privind starea Universității Babeș-Bolyai din Cluj-Napoca în anul 2015 |work=UBB |date=February 2016 |language=ro}}</ref> | rector = Daniel David<ref>{{cite web|url=https://www.ubbcluj.ro/ro/despre/organizare/rectorat |title=Rectorat |work=Universitatea Babeș-Bolyai |language=ro}}</ref> | officer_in_charge = | chairman = | chairperson = | chancellor = | president = | vice_president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | principal = | dean = | director = | head_label = Kryetar i Senatit | head = Florin Streteanu<ref>{{cite web |url=http://senat.ubbcluj.ro/conducerea-senatului/ |title=Conducerea Senatului |work=Senatul Universității Babeș-Bolyai |language=ro}}</ref> | academic_staff = 1.554 <small>(2021–2022)</small> | administrative_staff = 1.596 <small>(2021–2022)</small> | students = 48.620 <small>(2021–2022)</small> | undergrad = 33.139 | postgrad = 9.543 | doctoral = 2.239 | other_students = 4.699 | city = Rruga Mihail Kogălniceanu 1, [[Kluzh-Napoka|Kluzh-Napokë]] | state = | province = | country = [[Rumania]] | coordinates = {{Coord|46.76767|N|23.59137|E|type:edu|display=inline,title}} | campus = Urban | language = rumanisht, hungarisht, gjermanisht, anglisht, frëngjisht | website = {{Official website|http://www.ubbcluj.ro/ro/}} | logo = | footnotes = | other_names = | former_names = | religious_affiliation = | affiliations = {{ill|Gilda e Universiteteve Evropiane me Kërkim Intensiv|en|Guild of European Research-Intensive Universities}}, Eutopia,<ref name="eutopia">{{Cite web |title=Eutopia |url=https://eutopia-university.eu/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210054510/https://eutopia-university.eu/ |archive-date=10 dhjetor 2022 |website=eutopia-university.eu |language=en}}</ref> [[Shoqata evropiane e universiteteve]], {{ill|Shoqata Ndërkombëtare e Universiteteve|en|International Association of Universities}}, {{ill|Agence universitaire de la Francophonie|en|Agence universitaire de la Francophonie}}, [http://acru.uvlf.sk/ Shoqata e Universiteteve të Rajonit Karpatik], [http://www.santander.co.uk/uk/santander-universities Rrjeti Santander], [[Rrjeti i Universiteteve të Ballkanit]] | athletics = | colors = e zezë dhe e bardhë {{color box|#000000}}{{color box|#FFFFFF}} }} '''Universiteti Babeș-Bolyai''' (rumanisht: ''Universitatea Babeș-Bolyai'' {{IPA|[ˈbabeʃ ˈbojɒ.i]}}, hungarisht: ''Babeș-Bolyai Tudományegyetem''; njohur zakonisht si '''UBB''') është një [[Universitet publik|universitet publik]] kërkimor i vendosur në [[Kluzh-Napoka|Kluzh-Napokë]], Rumani. I themeluar në 1581 si Academia Claudiopolitana (Akademia Jezuite e Kluzhit), ai kaloi nëpër disa riorganizime gjatë shekujve, duke marrë formën e sotme në 1959 përmes bashkimit të Universitetit Bolyai (themeluar 1945) dhe Universitetit "Victor Babeș" (themeluar 1919).<ref>[https://news.ubbcluj.ro/traditie-si-excelenta-in-scolile-academice-un-volum-sub-egida-centenarului-ubb/ "Traditie si Excelenta-Scolile academice/de stiinta la Universitatea Babes-Bolyai din Cluj-Napoca (1581-1872-1919-prezent)"] {{in lang|ro}}</ref> Që nga viti 2016, ai zë vendin e parë në Metarenditjen Universitare, nismë e Ministrisë së Arsimit dhe Kërkimit të Rumanisë.<ref name="metaranking_2016">[https://www.edu.ro/sites/default/files/_fi%C8%99iere/Invatamant-Superior/2016/asigurarea%20calitatii/Metarankingul%20Universitar%20-%202016%20-%20Final.pdf "Raport asupra Exercițiului Național de Metaranking Universitar-2016"] {{in lang|ro}}</ref><ref name="metaranking_2019">[https://ad-astra.ro/wp-content/uploads/2019/11/Metarankingul_Universitar_2019.pdf "Metarankingul Universitar-2019 Clasamentul Universităților din România"] {{in lang|ro}}</ref> Universiteti Babeș-Bolyai është universiteti më i madh i Rumanisë, me rreth 50.000 studentë.<ref name="raportul_rectorului_2021">[https://www.ubbcluj.ro/ro/infoubb/documente_publice/files/raport-rector/Raportul_Rectorului_UBB_pe_anul_2021.pdf "Raportul rectorului privind starea Universității Babeș-Bolyai din Cluj-Napoca (UBB) pe anul 2021"] {{in lang|ro}}</ref> Ai ofron programe studimi në rumanisht, hungarisht, gjermanisht, anglisht dhe frëngjisht (si dhe një numër më të vogël programesh të nivelit master në spanjisht, italisht dhe japonisht). Universiteti mori emrin, pas bashkimit në 1959 të universiteteve me gjuhë mësimore rumune dhe hungareze në Kluzh, sipas dy shkencëtarëve të shquar nga [[Transilvania]]: bakteriologut rumun [[Victor Babeș]] dhe matematikanit hungarez [[János Bolyai]]. Ai është një nga pesë anëtarët e ''Konsorciumit Universitaria'' (grupi i universiteteve elitare rumune, që përfshin edhe Universitetin "Alexandru Ioan Cuza", [[Universiteti i Bukureshtit]], Akademinë e Studimeve Ekonomike të Bukureshtit dhe Universitetin Perëndimor të Temishvarit).<ref>[http://www.uaic.ro/consortiul-universitaria-viitorul-invatamantului-superior-romanesc-de-calitate/ Consorțiul Universitaria – viitorul învățământului superior românesc de calitate] {{in lang|ro}}</ref><ref>{{Cite web|title=Universitatea Babeș-Bolyai|url=https://www.ubbcluj.ro/|access-date=2021-06-16|website=ubbcluj.ro|language=ro}}</ref> UBB është i anëtarësuar në International Association of Universities, Guild of European Research-Intensive Universities, Eutopia, Santander Group, Agence universitaire de la Francophonie dhe [[Shoqata evropiane e universiteteve]].<ref name="eutopia"/><ref>{{cite web |url=http://cci.ubbcluj.ro/partners_and_programs/affiliations.php |title=Affiliations |work=UBB |access-date=2015-08-27 |archive-date=2017-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111142449/http://cci.ubbcluj.ro/partners_and_programs/affiliations.php |url-status=dead |language=en}}</ref> Gjithashtu, UBB ka nënshkruar Magna Charta Universitatum dhe ka lidhur marrëveshje partneriteti me 210 universitete në 50 shtete.<ref>{{cite web |url=http://cci.ubbcluj.ro/partners_and_programs/partners.php |title=Partners |work=UBB |access-date=2015-08-27 |archive-date=2015-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915220022/http://cci.ubbcluj.ro/partners_and_programs/partners.php |url-status=dead |language=en}}</ref> Universiteti Babeș-Bolyai klasifikohet nga Ministria e Arsimit e Rumanisë si ''universitet i avancuar i kërkimit dhe edukimit''.<ref>{{cite web |url=http://www.cnatdcu.ro/wp-content/uploads/2011/11/Universitati-de-cercetare-avansata-si-educatie.pdf |title=Lista Institutiile de invatamant superior acreditate, clasificate ca universitati de cercetare avansata si educatie (conform OM 5262/2011) |website=Cnatdcu.ro |access-date=2017-03-06 |archive-date=2023-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327215040/http://www.cnatdcu.ro/wp-content/uploads/2011/11/Universitati-de-cercetare-avansata-si-educatie.pdf |url-status=dead |language=ro}}</ref> == Historia == {{Hatnote|Lexo më tepër: {{ill|Akademia Jezuite e Kolozsvárit|en|Jesuit Academy of Kolozsvár}} dhe {{ill|Universiteti Franz Joseph|en|Franz Joseph University}}}} [[File:Victor Babes.jpg|thumb|left|upright=0.7|Victor Babeș, njëri prej dy shkencëtarëve emrin e të cilëve e mban universiteti]] [[File:JanosBolyai.jpg|thumb|left|upright=0.7|János Bolyai, shkencëtari tjetër që i dha emrin universitetit]] Historia e arsimit në Kluzh-Napokë (hungarisht: ''Kolozsvár''; gjermanisht: ''Klausenburg''; Principata e Transilvanisë) fillon në 1581, me themelimin e kolegjit jezuit nga [[Stephen Báthory|Stefan Batori]], Mbret i Polonisë, Dukë i Madh i Lituanisë dhe Princ i Transilvanisë.<ref>{{cite book |url=http://dspace.bcucluj.ro/handle/123456789/48169 |title=Istoria Universităţii "Babeş-Bolyai" |chapter=Începuturile: Colegiul iezuit din 1579–1581 |last=Pop |first=Ioan-Aurel |date=2012 |pages=12–29 |language=ro}}</ref> Kolegjit iu dhuruan ndërtesa dhe tokë brenda mureve mesjetare të qytetit, konkretisht në ''Platea Luporum'' (sot Rruga Mihail Kogălniceanu). Rektori i parë i Collegium Academicum Claudiopolitanum ishte prifti jezuit polak Jakub Wujek.<ref>{{cite web |url=http://www.agerpres.ro/destinatie-romania/2014/08/27/destinatie-romania-un-secol-de-invatamant-superior-romanesc-la-cluj-12-10-58 |title=Un secol de învățământ superior românesc la Cluj |work=Agerpres |last=Stanciu |first=Elena |date=27 gusht 2014 |language=ro}}</ref> Institucioni kishte të drejtën të jepte titujt universitarë/akademikë ''baccalaureus'', ''magister'' dhe ''doctor''. Në 1585, studionin 230 studentë, të ndarë në gjashtë klasa. Gjuha e mësimit ishte [[Gjuha latine|latinishtja]]. Pas vitit 1698, institucioni u quajt Universitas Claudiopolitana, me latinishten e më pas gjermanishten si gjuhë mësimore. Në 1753, Perandoresha Maria Terezia i dha universitetit statusin perandorak, ndërsa në 1773, pas shpërbërjes së Urdhrit Jezuit, ai kaloi nën administrimin e urdhrit piarist. Në 1786, Universitas Claudiopolitana u bë Liceu Mbretëror Akademik (''Lyceum Regium Academicum'' – statut gjysmë-universitar), të cilit iu bashkuan më vonë dy institucione me statut të njëjtë (domethënë që ofronin trajnim në nivel baccalaureus/magister, por jo doctor): (a) Instituti Kirurgjiko-Mjekësor dhe (b) Akademia e së Drejtës. Këto institucione u përfshinë më vonë në Universitetin Mbretëror "Franz Joseph".<ref>{{cite book|url=https://u-szeged.hu/download.php?docID=7855|title=A Szegedi Tudományegyetem és elődei története (1581–2011)|author=Makk F., Marjanucz, L.|publisher=University of Szeged|date=2011|isbn=9789633060940|language=hu}}</ref><ref name="hist">{{cite web |url=https://www.ubbcluj.ro/en/despre/prezentare/istoric |title=Babeș-Bolyai University - short history |language=en}}</ref> [[File:Universitatea Babes-Bolyai, Cluj-Napoca.gif|thumb|Universiteti "Franz Joseph" rreth vitit 1900]] Me afirmimin e kombit rumun në kontekstin e revolucioneve evropiane të 1848-s, u ngrit çështja e arsimit në gjuhën rumune. Me kërkesën e rumunëve në 1870, József Eötvös (atëherë Ministër i Arsimit) propozoi krijimin në Kolozsvár të një universiteti që të mësonte në hungarisht, rumanisht dhe gjermanisht, ide e mirëpritur edhe nga elita rumune. Kjo nuk u realizua, pasi Eötvös vdiq në 1871, dhe në 1872 Franc Jozefi I legjifëroi themelimin e Universitetit Mbretëror Hungarez të Kolozsvárit vetëm në gjuhën hungareze, gjë që shkaktoi pakënaqësi te rumunët.<ref name="ubb">{{cite web |url=http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/misiune/istoric |title=Repere istorice ale universităţii clujene |work=Universitatea Babeş-Bolyai |language=ro |access-date=2015-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151109211738/http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/misiune/istoric |archive-date=2015-11-09 |url-status=dead }}</ref> Pas betimit, më 20 dhjetor 1872, 258 studentë filluan kurset. U krijuan katër fakultete të veçanta: Fakulteti i së Drejtës dhe Shkencave Shtetërore, Fakulteti i Mjekësisë, Fakulteti i Filozofisë, Letrave dhe Historisë, dhe Fakulteti i Matematikës dhe Shkencave të Natyrës. Secili kishte status të barabartë dhe gëzonte autonomi të brendshme. Rektori i parë ishte prof. Áron Berde nga Fakulteti i së Drejtës, specialist në ekonomi dhe financa. Përveç katër fakulteteve, u themelua edhe një Institut Pedagogjik për trajnimin e mësuesve të shkollave të mesme. Në 1895, grave iu dha e drejta të ndiqnin ligjëratat në universitet.<ref name="istoria">{{cite book |title=Istoria Universităţii Babeş-Bolyai |last=Ghiță |first=Ovidiu |date=2012 |publisher=Mega |isbn=978-606-543-222-2 |language=ro}}</ref> Pas Luftës së Parë Botërore dhe në kontekstin e Bashkimit të Madh të 1918-s, universiteti u mor nën administrimin e autoriteteve rumune dhe u bë institucion i Mbretërisë së Rumanisë. Më 12 shtator 1919, dekreti i nënshkruar nga Mbreti Ferdinand I parashikonte "shndërrimin e Universitetit Mbretëror Hungarez 'Franz Joseph' në universitet rumun, duke filluar nga 1 tetori 1919".<ref name="ubb" /> Stafi hungarez që nuk i ishte betuar shtetit rumun u transferua në Segedin (Szeged), ku kontribuoi në themelimin e Universitetit të Segedinit (1921). Universiteti i ri rumun, i quajtur fillimisht ''Universiteti i Dacisë së Sipërme'' (në referencë të provincës romake me të njëjtin emër), më vonë ''Universiteti "Mbreti Ferdinand I"'', përbëhej nga katër fakultete: e Drejta, Mjekësia, Shkencat, Letrat dhe Filozofia. Leksioni inaugurues, "Detyra e Jetës Sonë", u mbajt nga Vasile Pârvan më 3 nëntor 1919. Inaugurimi zyrtar u zhvillua midis 31 janarit dhe 2 shkurtit 1920, në prani të Mbretit Ferdinand I të Rumanisë. Rektori i parë i zgjedhur ishte Sextil Pușcariu.<ref name="hist"/><ref name="ubb" /> Në 1940, pas rishikimit territorial të imponuar nga Arbitrazhi i Dytë i Vjenës, Hungaria mori territorin e Transilvanisë Veriore, dhe universiteti rumun u zhvendos në Temishvar dhe Sibiu.<ref name="istoria" /> Ish-universiteti hungarez u riorganizua në qytet, i dalë nga Universiteti i Segedinit. Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore dhe anulimit të fitimeve territoriale të Hungarisë, më 1 qershor 1945, autoritetet rumune e rikthyen në Kluzh Universitetin "Mbreti Ferdinand I" (më vonë të riemërtuar Universiteti "Victor Babeș"), dhe themeluan Universitetin Bolyai, institucion shtetëror me mësim në hungarisht, me katër fakultete (Letra [Filologji] dhe Filozofi, e Drejta dhe Ekonomia Politike, Shkencat, dhe Mjekësia e Njeriut, e cila në 1948 u nda dhe u transferua në Târgu Mureș për të formuar Universitetin e Mjekësisë dhe Farmacisë).<ref name="ubb" /> Në pranverën e 1959-s, dy institucionet arsimore u bashkuan në ''Universitetin Babeș-Bolyai'',<ref name="ubb" /> në nderim të dy dijetarëve të shquar të Transilvanisë: mjekut dhe bakteriologut rumun [[Victor Babeș]] (bashkëthemelues i mikrobiologjisë moderne) dhe matematikanit hungarez [[János Bolyai]] (i njohur për zhvillimin e gjeometrisë absolute). Në 1995, Universiteti Babeș-Bolyai e riorganizoi strukturën e vet, duke prezantuar një edukim me bazë multikulturore.<ref name="ubb" /> Sot, UBB është një universitet kompleks, me programe që shtrihen nga artet/humanitetet, shkencat shoqërore, shkencat e jetës dhe të natyrës, deri te matematika/informatika, inxhinieria dhe teknologjia.<ref name="admitere ubb">{{Cite web |url=https://admitere.ubbcluj.ro/en/ |title=Admission at Babeș-Bolyai University |access-date=2020-04-21 |archive-date=2020-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508014027/https://admitere.ubbcluj.ro/en/ |url-status=dead |language=en}}</ref> == Kampuset == {{Hatnote|Shiko gjithashtu: {{ill|Kolegji Akademik (Kluzh-Napokë)|en|Academic College (Cluj-Napoca)}}}} [[File:Biblioteca Centrală Universitară - vedere str. Clinicilor.jpg|thumb|left|Biblioteka Qendrore Universitare, parë nga Rruga Clinicilor]] [[File:Ubb.jpg|thumb|Ndërtesa qendrore e universitetit]] [[File:Palatul Korda Tholdalagi Cluj 4.JPG|thumb|Pallati Tholdalagy-Korda, selia e administratës teknike të Universitetit Babeș-Bolyai]] Kampusi kryesor ndodhet në qytetin e Kluzh-Napokës, me ndërtesa universitare të shpërndara në të gjithë qytetin. Universiteti ka 17 zona konvikti,<ref>{{cite web|url=http://csubb.ro/ce-fac-studentii-din-ubb/campus/cazare-in-camine/ |title=Cazare în cămine |work=Consiliul Studenților din Universitatea Babeș-Bolyai |language=ro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927051548/http://csubb.ro/ce-fac-studentii-din-ubb/campus/cazare-in-camine/ |archive-date=2015-09-27 }}</ref> me gjithsej 5.280 dhoma banimi (4.964 për studentë, 100 për atletë dhe 216 për doktorantë);<ref>{{cite web |url=http://citynews.ro/eveniment/universitatile-clujene-ofera-peste-12000-de-locuri-camine-pentru-72000-de-studenti-1220055 |title=Universităţile clujene oferă peste 12.000 de locuri în cămine pentru 72.000 de studenţi |work=CityNews.ro |date=17 shtator 2012 |language=ro}}</ref> më të njohurat janë ''Hașdeu'' dhe ''Economica''. Të gjitha konviktet janë të rinovuara, të izoluara termikisht, me dritare me xhama të dyfishtë, dysheme laminate dhe mobilje prej dërrase druri ose lëmi. Biblioteka Universitare "Lucian Blaga" ndodhet në qendër të qytetit. Universiteti ka gjithashtu disa kolegje të vendosura në qytete të tjera, të shpërndara nëpër krahinat historike të Transilvanisë dhe Maramureșit. Ndër pasuritë kulturore të universitetit janë disa muze, si Muzeu i Universitetit (themeluar në prill 2001, me një koleksion prej mbi 750 pjesësh origjinale dhe faksimile),<ref>{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/structura/muzee/muzeul_universitatii |title=Muzeul Universităţii |work=UBB |language=ro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721093159/http://www.ubbcluj.ro/ro/structura/muzee/muzeul_universitatii |archive-date=2015-07-21 }}</ref> Muzeu Mineralogjik, Muzeu Botanik, Muzeu i Paleontologji-Stratigrafisë, Vivariumi dhe Muzeu Zoologjik. == Akademikët == Universiteti Babeș-Bolyai ka pothuajse 50.000 studentë në vitin 2021. Midis 1993 dhe 2021, numri i studentëve u katërfishua, nga 12.247 në 1993 në 48.620 në 2021.<ref name="raportul_rectorului_2021" /><ref>{{cite web |url=http://www.ziardecluj.ro/analiza-80000-de-studenti-aduc-la-cluj-anual-400-de-milioane-de-euro |title=Analiza: 80.000 de studenti aduc la Cluj, anual, 400 de milioane de euro |work=Ziar de Cluj |last=Oros |first=Ioana |date=19 prill 2013 |language=ro}}</ref> Trupi studentor përbëhet nga 2.239 doktorantë, 9.543 studentë të nivelit master dhe 33.139 studentë të nivelit bachelor. Universiteti ka 22 fakultete dhe një komunitet akademik prej mbi 55.000 anëtarësh.<ref name="raportul_rectorului_2021" /> Ai ofron diploma bachelor, master dhe doktoraturë, si dhe studime pasuniversitare të avancuara. UBB është universiteti i vetëm në Evropë me katër fakultete teologjie (ortodokse, reformate, katolike-romake dhe greko-katolike).<ref>{{cite book |url=http://admitere.ubbcluj.ro/ro/info/brosuri/ |title=Ghidul studentului din Universitatea Babeș-Bolyai |page=5 |website=Admitere.ubbcluj.ro |access-date=2016-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426170927/http://admitere.ubbcluj.ro/ro/info/brosuri |archive-date=2016-04-26 |url-status=dead |language=ro}}</ref> Universiteti është një institucion multikulturor, gjë që shihet mirë në strukturën e vet: ka 291 programe studimi në rumanisht (148 bachelor dhe 143 master); 110 programe studimi në hungarisht (70 bachelor dhe 40 master); dhe 15 programe studimi në gjermanisht (10 bachelor dhe 5 master).<ref name="raportul_rectorului_2019">[https://www.ubbcluj.ro/ro/infoubb/documente_publice/files/raport-rector/Raportul_Rectorului_2019.pdf "Raportul Rectorului privind starea Universitatii Babes-Bolyai din Cluj-Napoca în anul 2019"] {{in lang|ro}}</ref> Pakicat hungareze dhe gjermane janë të përfaqësuara në mënyrë proporcionale në Këshillin e Profesorëve dhe në Senatin e Universitetit. 41,5% e studentëve të huaj vijnë nga Moldavia dhe Ukraina, 27,4% nga [[Bashkimi Evropian|BE]] dhe Zona Ekonomike Evropiane, dhe 31,1% nga shtete jashtë BE-së dhe Zonës Ekonomike Evropiane.<ref>{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/programe_academice/statistici/date |title=Date statistice |work=UBB |language=ro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120095319/http://www.ubbcluj.ro/ro/programe_academice/statistici/date |archive-date=2015-11-20 }}</ref> {{center| {{Bar chart | title = Evoluimi i numrit të studentëve me kalimin e kohës<ref>{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/publice/raport_rector |title=Raportul rectorului, Universitatea Babeș-Bolyai |access-date=2015-08-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151013030500/http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/publice/raport_rector |archive-date=2015-10-13 |language=ro}}</ref><ref name="raportul_rectorului_2021" /> | label_type = Viti | data_type = Numri i studentëve | data_max = 55.000 | label1 = 1872 | data1 = 258 | comment1 = | label2 = 1919 | data2 = 1.871 | comment2 = {{small|+625,2%}} | label3 = 1938 | data3 = 3.094 | comment3 = {{small|+65,4%}} | label4 = 1971 | data4 = 14.438 | comment4 = {{small|+366,6%}} | label5 = 1989 | data5 = 5.940 | comment5 = {{small|−58,9%}} | label6 = 1993 | data6 = 12.247 | comment6 = {{small|+106,2%}} | label7 = 2003 | data7 = 38.048 | comment7 = {{small|+210,7%}} | label8 = 2013 | data8 = 40.207 | comment8 = {{small|+5,7%}} | label9 = 2014 | data9 = 41.136 | comment9 = {{small|+2,3%}} | label10 = 2019 | data10 = 44.940 | comment10 = {{small|+9,2%}} | label11 = 2021 | data11 = 48.620 | comment11 = {{small|+8,2%}} }} }} === Fakultetet === {| class="wikitable" |- ! Fakulteti ! Adresa ! Specializimet<ref name="admitere ubb" /> |- | [http://www.cs.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Matematikës dhe Informatikës] || Rruga Mihail Kogălniceanu 1 || {{collapsible list|title=3|Matematikë (ro, hu)|Informatikë matematikore (ro, hu, en)|Informatikë (ro, hu, de, en)}} |- | [http://phys.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Fizikës] || Rruga Mihail Kogălniceanu 1 || {{collapsible list|title=4|Fizikë (ro, hu)|Fizikë mjekësore (ro)|Informatikë fizike (ro, hu)|Fizikë teknologjike (ro, hu)}} |- | [http://chem.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Kimisë dhe Inxhinierisë Kimike] || Rruga Arany János 11 || {{collapsible list|title=7|Kimia e ushqimit dhe teknologjitë biokimike (ro)|Inxhinieri biokimike (ro)|Inxhinieri dhe informatikë e proceseve kimike dhe biokimike (ro)|Shkenca dhe inxhinieri e materialeve oksidike dhe nanomaterialeve (ro)|Inxhinieri e substancave inorganike dhe mbrojtje mjedisi (ro)|Kimi dhe inxhinieri e substancave organike, petrokimi dhe karbokimi (ro, hu)|Kimi (ro, hu, de)}} |- | [http://geografie.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Gjeografisë] || Rruga Republicii 44 || {{collapsible list|title=5|Gjeografi (ro, hu, de)|Gjeografi turistike (ro, hu)|Planifikim territorial (ro, hu)|Kartografi (ro)|Hidrologji dhe meteorologji (ro)}} |- | [https://web.archive.org/web/20150726061603/http://geografie.ubbcluj.ro/pages/bioge/ Fakulteti i Biologjisë dhe Gjeologjisë] || Rruga Clinicilor 5–7 || {{collapsible list|title=6|Biologji (ro, hu)|Biokimi (ro)|Ekologji dhe mbrojtje mjedisi (ro, hu, de)|Bioteknologji industriale (ro)|Gjeologji (ro, hu)|Inxhinieri gjeologjike (ro, hu)}} |- | [http://enviro.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Shkencave dhe Inxhinierisë Mjedisore] || Rruga Fântânele 30 || {{collapsible list|title=4|Shkencë mjedisore (ro, hu)|Gjeografi mjedisore (ro)|Inxhinieri mjedisore (ro)|Inxhinieri e sistemeve bioteknike dhe ekologjike (ro)}} |- | [http://law.ubbcluj.ro/ Fakulteti i së Drejtës] || Rruga Avram Iancu 11 || {{collapsible list|title=1|E drejtë (ro)}} |- | [http://lett.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Letërsisë] || Rruga Horea 31 || {{collapsible list|title=21|Gjuha dhe letërsia rumune (ro)|Gjuha dhe letërsia rumune (si gjuhë jo-amtare) (ro)|Letërsi botërore dhe krahasuese (ro)|Gjuha dhe letërsia hungareze (hu)|Gjuha dhe letërsia hungareze (si gjuhë jo-amtare) (hu)|Gjuha dhe letërsia angleze (ro)|Gjuha dhe letërsia frënge (ro)|Gjuha dhe letërsia gjermane (de)|Gjuha dhe letërsia ruse (ro)|Gjuha dhe letërsia ukrainase (ro)|Gjuha dhe letërsia italiane (ro)|Gjuha dhe letërsia spanjolle (ro)|Gjuha dhe letërsia norvegjeze (ro)|Gjuha dhe letërsia japoneze (ro)|Gjuha dhe letërsia kineze (ro)|Gjuha dhe letërsia koreane (ro)|Gjuha dhe letërsia finlandeze (ro)|Filologji klasike (ro)|Etnologji (hu)|Studime kulturore (hu)|Gjuhë të huaja të aplikuara (ro)}} |- | [http://hiphi.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Historisë dhe Filozofisë] || Rruga Mihail Kogălniceanu 1 || {{collapsible list|title=10|Histori (ro, hu)|Histori arti (ro, hu)|Arkeologji (ro, hu)|Arkivistikë (ro, hu)|Shkencë e informacionit dhe dokumentimit (ro, hu)|Etnologji (ro)|Turizëm kulturor (ro, hu)|Marrëdhënie ndërkombëtare dhe studime evropiane (ro, hu, fr)|Filozofi (ro, hu)|Studime sigurie (ro, en)}} |- | [http://socasis.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Sociologjisë dhe Asistencës Sociale] || Bulevardi 21 Decembrie 1989, 128–130 || {{collapsible list|title=4|Sociologji (ro, hu)|Burime njerëzore (ro, hu)|Antropologji (ro, hu)|Asistencë sociale (ro, hu)}} |- | [http://psiedu.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Psikologjisë dhe Shkencave të Edukimit] || Rruga Sindicatelor 7 || {{collapsible list|title=4|Psikologji (ro, hu)|Psikopedagogji speciale (ro, hu)|Pedagogji (ro)|Pedagogji e edukimit parashkollor dhe fillor (ro, hu)}} |- | [http://www.econ.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Ekonomisë dhe Administrimit të Biznesit] || Rruga Teodor Mihali 58–60 || {{collapsible list|title=11|Menaxhim (ro, hu, en)|Marketing (ro, hu)|Ekonomi tregtie, turizmi dhe shërbimesh (ro)|Ekonomi e ndërmarrjes (de)|Financë dhe bankë (ro, hu, en)|Kontabilitet dhe sisteme informacioni menaxherial (ro, fr, en)|Informatikë ekonomike (ro, hu)|Statistikë dhe parashikim ekonomik (ro)|Ekonomi dhe biznes ndërkombëtar (ro)|Ekonomi e përgjithshme (ro)|Ekonomi bujqësore dhe mjedisore (ro)}} |- | [http://euro.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Studimeve Evropiane] || Rruga Emmanuel de Martonne 1 || {{collapsible list|title=4|Marrëdhënie ndërkombëtare dhe studime evropiane (ro, de, en)|Menaxhim (ro)|Administratë evropiane (ro)|Studime amerikane (en)}} |- | [http://tbs.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Biznesit] || Rruga Horea 7 || {{collapsible list|title=2|Administrim biznesi (ro, en)|Administrim biznesi në shërbime mikpritjeje (ro, en)}} |- | [http://fspac.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Shkencave Politike, Administrative dhe të Komunikimit] || Rruga General Traian Moșoiu 71 || {{collapsible list|title=7|Shkenca politike (ro, hu, en)|Komunikim dhe marrëdhënie me publikun (ro, hu, de)|Gazetari (ro, hu, de, en)|Media digjitale (ro)|Reklamë (ro)|Administratë publike (ro)|Shërbime dhe politika të shëndetit publik (en)}} |- | [http://sport.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Edukimit Fizik dhe Sportit] || Rruga Pandurilor 7 || {{collapsible list|title=3|Edukim fizik dhe sportiv (ro, hu)|Sport dhe performancë motrike (ro, hu)|Kineziterapi dhe motricitet special (ro, hu)}} |- | [http://ot.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Teologjisë Ortodokse] || Rruga Episkop Nicolae Ivan, F. N. || {{collapsible list|title=4|Teologji ortodokse pastorale (ro)|Teologji ortodokse didaktike (ro)|Teologji ortodokse-asistencë sociale (ro)|Art i shenjtë (ro)}} |- | [http://gct.ubbcluj.ro/ Fakulteti i Teologjisë Greko-Katolike] || Rruga Moților 26 || {{collapsible list|title=3|Teologji greko-katolike-asistencë sociale (ro)|Teologji greko-katolike didaktike (ro)|Teologji greko-katolike pastorale (ro)}} |- | [https://web.archive.org/web/20150812145101/http://rt.ubbcluj.ro/Roman/roman.htm Fakulteti i Teologjisë Reformate] || Rruga Horea 7 || {{collapsible list|title=3|Teologji reformate didaktike (hu)|Teologji reformate-asistencë sociale (hu)|Pedagogji muzikore (hu)}} |- | [https://web.archive.org/web/20150703185255/http://rocateo.ubbcluj.ro/ro/roteol.html Fakulteti i Teologjisë Katolike-Romake] || Rruga Iuliu Maniu 2 || {{collapsible list|title=4|Teologji katolike-romake didaktike (hu)|Teologji katolike-romake-asistencë sociale (hu)|Teologji katolike-romake pastorale (hu)|Studime fetare (hu)}} |- | [https://web.archive.org/web/20150812102807/http://teatrutv.ubbcluj.ro/cm/ Fakulteti i Teatrit dhe Televizionit] || Rruga Mihail Kogălniceanu 1 || {{collapsible list|title=5|Aktrim (ro, hu)|Regji (ro)|Teatrologji (ro, hu)|Kinematografi, fotografi dhe media (ro, hu)|Filmologji (ro, en)}} |} <gallery> File:Kolozsvar BBTE Pszichologia Kar.JPG|Fakulteti i Psikologjisë File:Kolozsvar Marianum Babes Bolyai University.jpg|Fakulteti i Letërsisë File:Kvár Egyetem Kémia.jpg|Fakulteti i Kimisë File:Kolozsvar BBTE Jogtudomanyi Kar.JPG|Fakulteti i së Drejtës </gallery> == Renditjet == UBB zë zakonisht vendin e parë ndër universitetet rumune në renditjet kryesore ndërkombëtare të universiteteve.<ref>{{Cite web|date=2019-08-20|title=World University Rankings|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2020/world-ranking|access-date=2021-07-01|website=Times Higher Education (THE)|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=World University Rankings 2020|url=https://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2020|access-date=2021-07-01|website=Top Universities|language=en}}</ref> Në renditjen QS World University Rankings 2026, UBB zë vendin 761–770;<ref name=":QSW2026">{{Cite web|url=https://www.topuniversities.com/world-university-rankings|title=QS World University Rankings|language=en}}</ref> në Times Higher Education World University Rankings 2024, vendin 1001–1200;<ref>{{cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2024/world-ranking#!/length/25/locations/ROU/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats|title=World University Rankings 2024: Romania|date=28 shtator 2023|website=Times Higher Education (THE)|access-date=28 shtator 2023|language=en}}</ref> dhe sipas U.S. News Best Global Universities (2023), vendin e përbashkët 717.<ref name="USNWR">{{cite web|url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/romania|title=Best Global Universities in Romania|author=U.S. News|access-date=27 shkurt 2024|language=en}}</ref> Në 2016, Ministria e Arsimit dhe Kërkimit e Rumanisë krijoi Metarenditjen Universitare, që kombinon renditjet kryesore ndërkombëtare të universiteteve, siç njihen nga IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence. Që nga 2016, UBB zë vendin e parë ndër universitetet rumune në të njëjtën Metarenditje, edhe pse procesi i klasifikimit tani kryhet nga një organizatë e pavarur.<ref name="metaranking_2016" /><ref name="metaranking_2019" /><ref name="metaranking_2020">[https://ad-astra.ro/wp-content/uploads/2020/11/Metarankingul-Universitar-2020.pdf "Metarankingul Universitar-2020"] {{in lang|ro}}</ref><ref name="metaranking_2021">[https://ad-astra.ro/wp-content/uploads/2021/11/Metarankingul-Universitar-2021-Final-2.pdf "Metarankingul Universitar-2021"] {{in lang|ro}}</ref> Në shkurt 2022, Ministria e Arsimit lëshoi një metodologji dhe metarenditje të re, ku UBB zuri sërish vendin e parë.<ref name="metaranking_minister_2021">[https://www.edu.ro/raport_metaranking_national_2021 "Raport anual privind Metarankingul Național aferent anului 2021"] {{in lang|ro}}</ref> Në 2019, bazuar në auditin akademik britanik QS STAR,<ref>[https://www.qs.com/solutions/research-intelligence/qs-stars/ "QS Stars rating system"] {{in lang|en}}</ref> UBB u vlerësua si universitet ndërkombëtar me përsosmëri në mësimdhënie dhe kërkim. Në 2021, një audit tjetër i QS i dha universitetit vlerësimin maksimal prej pesë yjesh, tregues i një universiteti të klasit botëror, me reputacion ndërkombëtarisht të njohur në shumë fusha akademike.<ref>[https://news.ubbcluj.ro/en/ubb-is-the-first-romanian-university-ranked-world-class-5-stars/ "UBB is the first Romanian University Ranked World-Class 5 stars"] {{in lang|en}}</ref> == Dega hungareze == Në 1995, Universiteti Babeș-Bolyai prezantoi një sistem arsimor të mbështetur nga Komisioneri i Lartë për Pakicat Kombëtare<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=kMrjNm237lUC&pg=PA170 |title=Mechanisms for the implementation of minority rights |last=Morawa |first=Alexander H. E. |publisher=Council of Europe Publishing |date=2005 |isbn=978-92-871-5499-6 |language=en}}</ref> dhe të bazuar në multikulturalizëm dhe shumëgjuhësi, me tri linja studimi (rumanisht, hungarisht dhe gjermanisht) në të gjitha nivelet e gradave akademike.<ref name="multicultural">{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/en/despre/misiune/caracter_multicultural |title=The multicultural feature |work=UBB |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140303190652/http://www.ubbcluj.ro/en/despre/misiune/caracter_multicultural |archive-date=2014-03-03 |language=en}}</ref> Dega hungareze regjistron 4.874 studentë në 115 programe studimi (75 të nivelit bachelor dhe 40 të nivelit master); universiteti është kështu institucioni kryesor që edukon pjesëtarë të pakicës hungareze në Transilvani.<ref name="multicultural" /> === Mosmarrëveshja hungareze-rumune === Dega hungareze e universitetit ka një autonomi të pjesshme,<ref>{{cite web|url=http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/publice/files/Carta_2014.pdf |title=Carta Universității Babeș-Bolyai |work=UBB |language=ro |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150608054737/http://www.ubbcluj.ro/ro/despre/publice/files/Carta_2014.pdf |archive-date=2015-06-08 }}</ref> në rritje graduale vitet e fundit.<ref>{{cite web |url=http://www.romanialibera.ro/actualitate/proiecte-locale/ubb-isi-consolideaza-pozitia-in-mediul-academic-romanesc--24881 |title=UBB isi consolideaza pozitia in mediul academic romanesc |work=Romania Libera |last=Padurean |first=Claudiu |date=10 mars 2006 |language=ro}}</ref> Megjithatë, sipas mendimit të Këshillit të degës hungareze, anëtarët e emëruar nga stafi mësimdhënës hungarishtfolës dëshirojnë një formë më të institucionalizuar autonomie. Meqë vendimmarrja në universitet bazohet në votën e shumicës së të gjithë fakultetit, përfaqësuesit hungarezë, në pakicë, mund të mbyten gjithnjë nga kjo procedurë. Në nëntor 2006, Hantz Péter dhe Kovács Lehel, lektorë në Universitetin Babeș-Bolyai, u shkarkuan nga universiteti pas një sërë veprimesh të nisura në tetor 2005 për barazi gjuhësore. Ata po fushatonin për riorganizimin e Universitetit Bolyai duke e ndarë atë në dy institucione të pavarura.<ref>{{cite web |url=http://www.hotnews.ro/stiri-presa_regionala_arhiva-1712488-scandalul-placutelor-ubb-provocat-demisia-doi-prorectori.htm |title=Scandalul placutelor de la UBB a provocat demisia a doi prorectori |work=HotNews.ro |last1=Padurean |first1=Claudiu |last2=Sarbu |first2=Daniel |date=1 dhjetor 2006 |language=ro}}</ref> Më 22 nëntor 2006, universiteti organizoi një ekspozitë në Parlamentin Evropian, ku u përpoq të krijonte përshtypjen se në universitet ka shenja shumëgjuhëshe. Atë ditë, Hantz shtoi shenja si "Informacion" dhe "Ndalohet duhani" në hungarisht, pranë atyre në rumanisht.<ref name="eurolang">{{cite web |url=http://bolyai.eu/dok/eurolang20070117.pdf |title=Sacked Hungarian lecturers fail to get re-instated |work=Eurolang |last=Tharan-Trieb |first=Marianne |date=17 janar 2007 |language=en}}</ref> Të dy veprimet u mbështetën në një dekret që lejonte përdorimin e shenjave shumëgjuhëshe, i miratuar nga universiteti por kurrë i vënë në praktikë, si dhe në pretendimet zyrtare se universiteti është një institucion multikulturor me tri gjuhë pune (rumanisht, gjermanisht dhe hungarisht).<ref name="bolyai">{{cite news |url=http://bolyai.eu/dok/AP2006126.pdf |title=Hungary asks Romania to reinstate 2 ethnic Hungarian professors expelled by university |agency=Associated Press |language=en}}</ref> Më 27 nëntor 2006, Senati votoi për përjashtimin e dy lektorëve, me 72 vota pro dhe 9 kundër (nga 2 anëtarë rumunë dhe 7 hungarezë). Komuniteti akademik hungarez është i bindur se përjashtimi nuk ishte veprim disiplinor, por vota nuk pati bazë etnike.<ref name="eurolang" /> Përkundër protestave, dorëheqjeve nga solidariteti të disa punonjësve hungarishtfolës të universitetit dhe një thirrjeje nga 24 deputetë hungarezë të Parlamentit Evropian për rikthimin e lektorëve, ata mbetën të papunë.<ref name="eurolang" /> Partitë në Parlamentin e Hungarisë i kërkuan universitetit të rikthente dy profesorët dhe të respektonte të drejtat e pakicës hungareze. Kryetarët e pesë partive të përfaqësuara në Parlamentin e Hungarisë nënshkruan një deklaratë proteste. Istvan Hiller, Ministri i Arsimit të Hungarisë, i shkroi homologut të tij rumun Mihail Hărdău, duke kërkuar ndihmën e tij në këtë çështje.<ref name="bolyai" /> Rasti u ngrit edhe në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës. Göran Lindblad, nga Partia Evropiane e Popullit suedeze, së bashku me 24 nënshkrues nga 19 vende evropiane, paraqiti një moción për një rezolutë mbi shkeljen e pretenduar të Konventës Kuadër për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare të vitit 1994 nga ana e Qeverisë së Rumanisë.<ref>{{cite web |url=http://bolyai.eu/dok/times2007feb23.pdf |title=Motion supports sacked lecturer |work=The Times |last=McCall |first=Becky |date=23 shkurt 2007 |language=en}}</ref> Dy lektorët e paditën Rumaninë në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ), në Strasburg. Hantz dhe Kovács iu drejtuan ish-Ministrit të Drejtësisë të Hungarisë, Albert Takács, që t'i përfaqësonte në GJEDNJ, propozim që u pranua.<ref>{{cite web|url=http://ziuadecj.realitatea.net/eveniment/doi-profesori-universitari-din-cluj-dau-in-judecata-statul-roman-la-strasbourg--35640.html |title=Doi profesori universitari din Cluj dau în judecată statul român la Strasbourg |work=Ziua de Cluj |date=30 prill 2008 |language=ro}}</ref> Në 2008, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi se vendimi i Senatit të UBB-së për të përjashtuar Hantz Péter dhe Kovács Lehel nga stafi mësimdhënës i institucionit ishte i ligjshëm.<ref>{{cite web |url=http://www.ziare.com/tudor-serban/cluj-napoca/justitia-a-stabilit-inlaturarea-lui-hantz-peter-si-kovacs-lehel-din-cadrul-ubb-a-fost-legala-699305 |title=Justitia a stabilit: Inlaturarea lui Hantz Peter si Kovacs Lehel din cadrul UBB a fost legala |work=Ziare.com |date=1 dhjetor 2008 |language=ro}}</ref> Në 2010, ligji i arsimit shkaktoi mosmarrëveshje të shumta, duke promovuar, sipas përfaqësuesve të mësuesve, segregim etnik në arsimin e lartë.<ref name="cotidian">{{cite web |url=http://www.cotidiantr.ro/maghiarii-forteaza-nota-integritatea-ubb-ului-pusa-in-pericol-de-legea-educatiei-45251.php#.Vd86932LWA4 |title="Maghiarii forţează nota!" Integritatea UBB-ului, pusă în pericol de legea educaţiei! |work=Cotidianul Transilvan |last=Leonte |first=Loredana |date=8 nëntor 2010 |language=ro |access-date=27 gusht 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923210711/http://www.cotidiantr.ro/maghiarii-forteaza-nota-integritatea-ubb-ului-pusa-in-pericol-de-legea-educatiei-45251.php#.Vd86932LWA4 |archive-date=23 shtator 2015 |url-status=dead }}</ref> Anton Hadăr, kryetar i Federatës së Sindikatave "Alma Mater" në Arsimin Universitar, mendon se ndarja e UBB-së sipas kritereve etnike do të ishte jo vetëm e rrezikshme, por edhe joproduktive. Ndër disavantazhet kryesore do të ishin hendeqet gjithnjë e më serioze të hungarezëve etnikë përsa i përket njohjes së gjuhës rumune. Deputetja rumune e Parlamentit Evropian, Corina Crețu, paralajmëroi se miratimi i ligjit të arsimit, me kërkesat e Bashkimit Demokratik të Hungarezëve të Rumanisë (UDMR), do të kishte pasoja të dëmshme veçanërisht në Kluzh. "Zbatimi i ligjit mund të çonte në thyerjen e UBB-së", deklaroi Crețu.<ref name="cotidian" /> == Njerëz të shquar == Për shkak të buxhetit të linkave të brendshme sqwiki, listat më poshtë janë lënë kryesisht të palidhura; emrat me artikull ekzistues në Wikipedian shqipe janë lidhur atje ku është verifikuar. === Stafi akademik dhe ish-studentë === {{div col}} * Emil Racoviță (1868–1947), dijetar, eksplorues, speleolog dhe biolog * Iuliu Hațieganu (1885–1959), mjek * Lucian Blaga (1895–1961), filozof, poet, dramaturg, përkthyes, gazetar, profesor, akademik dhe diplomat * Traian Herseni (1907–1980), sociolog, antropolog dhe etnolog * Virgil I. Bărbat (1879–1931), sociolog * Ilona Borsai (1924–1982), muzikologe, historiane e muzikës, studiuese e muzikës popullore * Adeyemi Ikuforiji (l. 1958), ekonomist dhe politikan * Ákos Birtalan (l. 1962), Ministër i Turizmit * Ana Blandiana (l. 1942), shkrimtare dhe aktiviste për të drejtat civile * Anatol E. Baconsky (1925–1977), eseist, poet, romancier, gazetar, teoricien letrar dhe përkthyes * Andrian Candu (l. 1975), Kryetar i Parlamentit të Moldavisë * Anneli Ute Gabanyi (l. 1942), politologe, kritike letrare, gazetare dhe filologe * Áron Tamási (1897–1966), shkrimtar * Camil Mureșanu (1927–2015), historian * Corneliu Coposu (1914–1995), themelues i Partisë Kombëtare Fshatare të Krishterë-Demokratike * Daniel Barbu (l. 1957), historian, senator dhe Ministër i Kulturës * Daniel David (l. 1972), psikolog dhe Rektor i UBB-së * Daniel Morar (l. 1966), Drejtor i Drejtorisë Kombëtare Antikorrupsion dhe Gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese të Rumanisë * Dumitru Găleșanu (l. 1955), jurist, shkrimtar dhe poet-filozof * Dumitru Radu Popescu (l. 1935), shkrimtar, dramaturg, skenarist dhe akademik * Eduard Hellvig (l. 1974), deputet i Parlamentit Evropian, Ministër i Turizmit dhe Drejtor i Shërbimit të Inteligjencës Rumune * [[Emil Boc]] (l. 1966), Kryeministër i Rumanisë dhe Kryetar Bashkie i Kluzh-Napokës * Emil Hurezeanu (l. 1955), shkrimtar, publicist dhe gazetar * Florin Șerban (l. 1975), regjisor filmi * Franz Halberg (1919–2013), shkencëtar dhe një nga themeluesit e kronobiologjisë moderne * Gabriela Szabó (l. 1975), atlete olimpike dhe Ministre e Rinisë dhe Sportit * Gavril Dejeu (l. 1932), jurist dhe Ministër i Brendshëm * George Coșbuc (1866–1918), poet, kritik letrar dhe përkthyes * George Maior (l. 1967), Drejtor i Shërbimit të Inteligjencës Rumune * Gheorghe Mureșan (l. 1971), basketbollist * György Frunda (l. 1951), politikan * Hermann Oberth (1894–1989), një nga baballarët themelues të raketave dhe astronautikës * Hunor Kelemen (l. 1967), Ministër i Kulturës * Ioan Gyuri Pascu (1961–2016), muzikant dhe aktor * Ioan Oltean (l. 1953), Ministër i Mjedisit * Ion Cârja (1922–1977), shkrimtar dhe i burgosur politik * Ion Rațiu (1917–2000), politikan * Ionel Haiduc (l. 1937), kimist, profesor dhe akademik * Iuliu Maniu (1873–1953), Kryeministër i Rumanisë * [[Klaus Iohannis]] (l. 1959), Kryetar Bashkie i Sibiut dhe President i Rumanisë * Laura Codruța Kövesi (l. 1973), Prokurore e Përgjithshme e Drejtorisë Kombëtare Antikorrupsion * Maria Berényi (l. 1959), historiane dhe poete * Mircea Miclea (l. 1963), Ministër i Arsimit * Ovidiu Pecican (l. 1959), shkrimtar, historian dhe publicist * Pavel Bartoș (l. 1975), aktor, komedian dhe yll televiziv * Péter Eckstein-Kovács (l. 1956), senator dhe këshilltar presidencial * Sándor Kányádi (l. 1929), poet * Sandra Izbașa (l. 1990), gjimnaste olimpike * Ștefan Augustin Doinaș (1922–2002), poet, eseist, përkthyes, i burgosur politik, akademik dhe politikan * Mihail Neamțu (l. 1978), teolog dhe politikan * Simona Hunyadi Murph, shkencëtare, inxhiniere, shpikëse, profesoreshë e asociuar * Vasile Dîncu (l. 1961), politikan dhe sociolog * Vasile Pușcaș (l. 1952), profesor, diplomat dhe politikan * Victor Ciorbea (l. 1954), Kryetar Bashkie i Bukureshtit dhe Kryeministër i Rumanisë * Victor Neumann (l. 1953), historian, filozof i kulturës dhe profesor {{div col end}} === Gradë nderi === Doktor Honoris Causa, Profesor Honoris Causa përfshijnë një listë të gjatë personalitetesh publike, si:<ref>{{cite web|url=http://news.ubbcluj.ro/category/doctor-honoris-causa/ |title=Archived copy |access-date=2015-08-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915070530/http://news.ubbcluj.ro/category/doctor-honoris-causa/ |archive-date=2015-09-15 |language=ro}}</ref> * [[Angela Merkel]] * [[Benedikti XVI|Papa Benedikti XVI]] * Patriarku [[Bartolomeu I|Bartolomeu I i Kostandinopojës]] * Mbreti [[Mihai I i Rumanisë|Mihai I]] * [[Mario Vargas Llosa]] * Ahmed Zewail * Jean-Marie Lehn * George A. Olah * George Emil Palade === Rektorët === {{div col}} * Sextil Pușcariu (1919–1920) * Vasile Dumitriu (1920–1921) * Dimitrie Călugăreanu (1921–1922) * Iacob Iacobovici (1922–1923) * Nicolae Bănescu (1923–1924) * Camil Negrea (1924–1925) * Gheorghe Spacu (1925–1926) * Ioan Minea (1926–1927) * Gheorghe Bogdan-Duică (1927–1928) * Emil Hațieganu (1928–1929) * Emil Racoviță (1929–1930) * Iuliu Hațieganu (1930–1931) * Nicolae Drăganu (1931–1932) * Florian Ștefănescu-Goangă (1932–1940) * Sextil Pușcariu (1940–1941) * Iuliu Hațieganu (1941–1944) * Alexandru Borza (1944–1945) * Emil Petrovici (1945–1951) * Raluca Ripan (1951–1956) * Constantin Daicoviciu (1956–1968) * Ștefan Pascu (1968–1976) * Ion Vlad (1976–1984) * Aurel Negucioiu (1984–1989) * Ionel Haiduc (1990–1993) * Andrei Marga (1993–2004) * Nicolae Bocșan (2004–2008) * Andrei Marga (2008–2012) * Ioan-Aurel Pop (2012–2020) * Daniel David (2020–sot) {{div col end}} == Polemika == Më 20 qershor 2025, një student i Universitetit Babeș-Bolyai u përfshi në një incident të dhunshëm gjatë një provimi me shkrim, në të cilin sulmoi fizikisht një asistent doktorant. Studenti raportohej se punonte në policinë lokale të Kluzh-Napokës në atë kohë. Incidenti ngjalli debat publik rreth sjelljes së studentëve, sigurisë institucionale dhe përgjegjësive të nëpunësve publikë të regjistruar në arsimin e lartë. Autoritetet universitare dhe të zbatimit të ligjit nisën hetime të brendshme pas ngjarjes.<ref>{{Cite web |title=Incident grav la UBB Cluj: Un polițist local a sărit la gâtul unui doctorand, după ce a fost prins copiind la examen/ Boc: "Merge la comisia de disciplină" |url=https://www.stiridecluj.ro/144862 |access-date=2025-06-21 |website=Ştiri de Cluj |language=ro}}</ref> == Shiko edhe == * [[Rrjeti i Universiteteve të Ballkanit]] * {{ill|Universiteti i Mjekësisë dhe Farmacisë "Iuliu Hațieganu"|en|Iuliu Hațieganu University of Medicine and Pharmacy}} * {{ill|Lista e universiteteve moderne në Evropë (1801–1945)|en|List of modern universities in Europe (1801–1945)}} * {{ill|Lista e vendeve jezuite|en|List of Jesuit sites}} == Referimet == {{Reflist|30em}} == Lidhje të jashtme == {{Commons category|Babeș-Bolyai University}} * {{Official website|http://www.ubbcluj.ro/}} * [http://www.bcucluj.ro/ Biblioteka Qendrore Universitare "Lucian Blaga"] * [http://studiacrescent.com/ Revista ''Geographia Technica'' e Fakultetit të Gjeografisë] [[Kategoria:Rumani| ]] [[Kategoria:Universitete| ]] cmpbe49zwt24lvob9joikpx0m3h5y56 3 406473 3043413 2026-09-18T14:23:15Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3043413 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Arber Pajaziti}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 18 shtator 2026 16:23 (CEST) jwgwwlam9jabqtd21bon6q4wpz2sqf0 0 406474 3043415 2026-09-18T14:29:03Z Arber Pajaziti 193077 Faqe e re: = Kim Jong Chul = Kim Jong Chul (koreanisht: 김정철; i lindur më 25 shtator 1981[1]), i shkruar ndonjëherë edhe si Kim Jong Chol,[2] është djali i ish-udhëheqësit suprem të Koresë së Veriut, Kim Jong Il. Vëllai i tij më i vogël është udhëheqësi aktual suprem, Kim Jong Un. Gjysmëvëllai i tij më i madh është Kim Jong-nam, i cili u vra në shkurt të vitit 2017. Në vitin 2007, Jong Chul u emërua zëvendësshef i një divizioni drejtues të Partisë së P... 3043415 wikitext text/x-wiki = Kim Jong Chul = Kim Jong Chul (koreanisht: 김정철; i lindur më 25 shtator 1981[1]), i shkruar ndonjëherë edhe si Kim Jong Chol,[2] është djali i ish-udhëheqësit suprem të Koresë së Veriut, Kim Jong Il. Vëllai i tij më i vogël është udhëheqësi aktual suprem, Kim Jong Un. Gjysmëvëllai i tij më i madh është Kim Jong-nam, i cili u vra në shkurt të vitit 2017. Në vitin 2007, Jong Chul u emërua zëvendësshef i një divizioni drejtues të Partisë së Punëtorëve të Koresë. Megjithatë, më 15 janar 2009, agjencia e lajmeve e Koresë së Jugut, Yonhap, raportoi se Kim Jong Il kishte emëruar djalin e tij më të vogël, Jong Un, si pasardhës, duke anashkaluar Jong Nam-in dhe Jong Chul-in. Këto raporte u mbështetën në prill të vitit 2009, kur Kim Jong Un mori një post të nivelit të ulët brenda Partisë së Punëtorëve në pushtet; kjo ndodhi pasi edhe vetë Kim Jong Il ishte përgatitur nga babai i tij, Kim Il Sung, në një mënyrë të ngjashme përpara se të bëhej udhëheqës i Koresë së Veriut në vitin 1994.[3] == Jeta e hershme == Kim Jong Chul lindi në vitin 1981. Ai është djali i Kim Jong Il-it dhe partneres së tij, Ko Yong Hui, e cila vdiq në vitin 2004. Ai u arsimua në Shkollën Ndërkombëtare të Bernës së bashku me vëllain e tij më të vogël, Kim Jong Un.[4] == Pasardhësi i mundshëm == Në shkurt të vitit 2003, filluan përpjekjet për të rritur profilin publik të Kim Jong Chul-it. Ushtria Popullore Koreane nisi një fushatë propagandistike duke përdorur sloganin: "Nëna e Respektuar është nënshtetasja më besnike dhe më e përkushtuar ndaj Udhëheqësit të Dashur, Shokut Komandant Suprem". Duke qenë se "Nëna e Respektuar" përshkruhej si dikush që "i përkushtohet sigurisë personale të shokut komandant suprem" dhe "e ndihmon shokun komandant suprem në afërsi të drejtpërdrejtë fizike", analistët perëndimorë supozojnë se "Nëna e Respektuar" ishte Ko Yong Hui, nëna e Kim Jong Chul-it dhe Kim Jong Un-it.[5] Një fushatë e ngjashme ishte nisur për të lëvduar nënën e Kim Jong Il-it (Kim Jong Suk) gjatë viteve të fundit të jetës së Kim Il Sung-ut.[5] Kjo sugjeronte se Kim Jong Chul, pavarësisht moshës së re, kishte dalë në pah me mbështetjen e ushtrisë si një kandidat serioz për të pasuar të atin. Megjithatë, Kenji Fujimoto, kuzhinieri personal i sushit i Kim Jong Il-it, shkroi në kujtimet e tij, Unë isha kuzhinieri i Kim Jong-il-it, se Kim Jong Il mendonte se Jong Chul "nuk vlente, sepse ishte si një vajzë e vogël". Fujimoto besonte se Kim Jong Il e favorizonte djalin e tij më të vogël, Kim Jong Un.[6] Më 1 qershor 2009, u raportua se Kim Jong Chul ishte anashkaluar, pasi vëllai i tij më i vogël, Kim Jong Un, do të pasonte të atin si kreu i Partisë së Punëtorëve të Koresë dhe si kreu de facto i shtetit të Koresë së Veriut.[7] == 2011–në vazhdim == Kim Jong Chul u pa, sipas raportimeve, në Singapor më 14 shkurt 2011, ku po ndiqte një koncert të Eric Clapton-it.[8] Në fund të vitit 2011, i ati vdiq dhe vëllai i tij më i vogël, Kim Jong Un, e pasoi atë si kreu i shtetit. Kim Jong Chul u pa sërish, siç duket, duke ndjekur dy koncerte të tjera të Clapton-it në ditë të njëpasnjëshme në "Royal Albert Hall" në Londër, në maj të vitit 2015.[9] Sipas Lee Yun-keol (siç raportohet nga Wen Wei Po), kryetar i Qendrës së Shërbimit të Informacionit Strategjik për Korenë e Veriut, Kim Jong Chul drejtoi personalisht arrestimin e xhaxhait të tij, Jang Song-thaek, në vitin 2013.[10] Disa analistë besojnë se kjo sinjalizoi një rol të zgjeruar për Kim Jong Chul-in në regjimin e Koresë së Veriut.[11] Kim Jong Chul nuk përfshihet në politikë dhe bën një jetë të qetë në Phenian, ku luan kitarë në një grup muzikor, sipas Thae Yong-ho-s, ish-zëvendësambasadorit të Koresë së Veriut në Londër, i cili dezertoi në Korenë e Jugut. == Referenca == # "Kim Cho'ng-ch'ol (Kim Jong Chol)". North Korea Leadership Watch. Marrë më 13 janar 2026. # "'Princesha' e Koresë së Veriut, tashmë një nga hartueset kryesore të politikave të shtetit të fshehtë". MSN. Arkivuar nga origjinali më 15 tetor 2017. Marrë më 20 shkurt 2020. # Choe Sang-hun (28 prill 2009). "Djali i Kim-it i bashkohet komitetit të mbrojtjes së Koresë së Veriut". The New York Times. Marrë më 27 prill 2009. # Fifield, Anna (12 qershor 2019). "Vitet e adoleshencës së fshehtë të Kim Jong-un në Zvicër". POLITICO. Marrë më 9 nëntor 2022. # "Kim Jong Chol – Trashëgimia e lidershipit – Republika Popullore Demokratike e Koresë". Global Security. Marrë më 20 janar 2009. # "Kim Jong-chul", BBC, 30 shtator 2010. # "Korea e Veriut 'cakton pasardhësin e Kim-it'". BBC. 2 qershor 2009. Marrë më 2 qershor 2009. # "Djali i dytë i Kim Jong-il shihet në Singapor". The Korea Times. 15 shkurt 2011. Arkivuar nga origjinali më 2 qershor 2016. Marrë më 30 prill 2016. # "Vëllai i Kim Jong-un viziton Londrën për të ndjekur Eric Clapton-in". BBC News. 22 maj 2015. Marrë më 30 prill 2016. # Want China News, "Vëllai i Kim Jong-un drejtoi arrestimin e Jang Sung-taek: burim". Arkivuar më 14 dhjetor 2013 në Wayback Machine, 12 dhjetor 2013. # Zachary Keck dhe Ankit Panda, "Korea e Veriut ekzekuton xhaxhain e liderit", The Diplomat, 13 dhjetor 2013. # "'Princesha' e Koresë së Veriut, tashmë një nga hartueset kryesore të politikave të shtetit të fshehtë". Reuters. 2017. # Wonderful Tonight: Duke e çuar vëllain e Kim Jong Un-it në një koncert të Clapton-it. == Për lexim të mëtejshëm == * Bradley Martin, Under The Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty, St. Martins (2004), botim me kapak të fortë, 868 faqe, <nowiki>ISBN 0-312-32221-6</nowiki>. * Kenji Fujimoto, I Was Kim Jong Il's Cook. qg018lzzquxqv8mibod851nqaseqx82 3043567 3043415 2026-09-18T23:05:49Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kim Jong-chul]] te [[Kim Jong Chul]] pa lënë një ridrejtim 3043415 wikitext text/x-wiki = Kim Jong Chul = Kim Jong Chul (koreanisht: 김정철; i lindur më 25 shtator 1981[1]), i shkruar ndonjëherë edhe si Kim Jong Chol,[2] është djali i ish-udhëheqësit suprem të Koresë së Veriut, Kim Jong Il. Vëllai i tij më i vogël është udhëheqësi aktual suprem, Kim Jong Un. Gjysmëvëllai i tij më i madh është Kim Jong-nam, i cili u vra në shkurt të vitit 2017. Në vitin 2007, Jong Chul u emërua zëvendësshef i një divizioni drejtues të Partisë së Punëtorëve të Koresë. Megjithatë, më 15 janar 2009, agjencia e lajmeve e Koresë së Jugut, Yonhap, raportoi se Kim Jong Il kishte emëruar djalin e tij më të vogël, Jong Un, si pasardhës, duke anashkaluar Jong Nam-in dhe Jong Chul-in. Këto raporte u mbështetën në prill të vitit 2009, kur Kim Jong Un mori një post të nivelit të ulët brenda Partisë së Punëtorëve në pushtet; kjo ndodhi pasi edhe vetë Kim Jong Il ishte përgatitur nga babai i tij, Kim Il Sung, në një mënyrë të ngjashme përpara se të bëhej udhëheqës i Koresë së Veriut në vitin 1994.[3] == Jeta e hershme == Kim Jong Chul lindi në vitin 1981. Ai është djali i Kim Jong Il-it dhe partneres së tij, Ko Yong Hui, e cila vdiq në vitin 2004. Ai u arsimua në Shkollën Ndërkombëtare të Bernës së bashku me vëllain e tij më të vogël, Kim Jong Un.[4] == Pasardhësi i mundshëm == Në shkurt të vitit 2003, filluan përpjekjet për të rritur profilin publik të Kim Jong Chul-it. Ushtria Popullore Koreane nisi një fushatë propagandistike duke përdorur sloganin: "Nëna e Respektuar është nënshtetasja më besnike dhe më e përkushtuar ndaj Udhëheqësit të Dashur, Shokut Komandant Suprem". Duke qenë se "Nëna e Respektuar" përshkruhej si dikush që "i përkushtohet sigurisë personale të shokut komandant suprem" dhe "e ndihmon shokun komandant suprem në afërsi të drejtpërdrejtë fizike", analistët perëndimorë supozojnë se "Nëna e Respektuar" ishte Ko Yong Hui, nëna e Kim Jong Chul-it dhe Kim Jong Un-it.[5] Një fushatë e ngjashme ishte nisur për të lëvduar nënën e Kim Jong Il-it (Kim Jong Suk) gjatë viteve të fundit të jetës së Kim Il Sung-ut.[5] Kjo sugjeronte se Kim Jong Chul, pavarësisht moshës së re, kishte dalë në pah me mbështetjen e ushtrisë si një kandidat serioz për të pasuar të atin. Megjithatë, Kenji Fujimoto, kuzhinieri personal i sushit i Kim Jong Il-it, shkroi në kujtimet e tij, Unë isha kuzhinieri i Kim Jong-il-it, se Kim Jong Il mendonte se Jong Chul "nuk vlente, sepse ishte si një vajzë e vogël". Fujimoto besonte se Kim Jong Il e favorizonte djalin e tij më të vogël, Kim Jong Un.[6] Më 1 qershor 2009, u raportua se Kim Jong Chul ishte anashkaluar, pasi vëllai i tij më i vogël, Kim Jong Un, do të pasonte të atin si kreu i Partisë së Punëtorëve të Koresë dhe si kreu de facto i shtetit të Koresë së Veriut.[7] == 2011–në vazhdim == Kim Jong Chul u pa, sipas raportimeve, në Singapor më 14 shkurt 2011, ku po ndiqte një koncert të Eric Clapton-it.[8] Në fund të vitit 2011, i ati vdiq dhe vëllai i tij më i vogël, Kim Jong Un, e pasoi atë si kreu i shtetit. Kim Jong Chul u pa sërish, siç duket, duke ndjekur dy koncerte të tjera të Clapton-it në ditë të njëpasnjëshme në "Royal Albert Hall" në Londër, në maj të vitit 2015.[9] Sipas Lee Yun-keol (siç raportohet nga Wen Wei Po), kryetar i Qendrës së Shërbimit të Informacionit Strategjik për Korenë e Veriut, Kim Jong Chul drejtoi personalisht arrestimin e xhaxhait të tij, Jang Song-thaek, në vitin 2013.[10] Disa analistë besojnë se kjo sinjalizoi një rol të zgjeruar për Kim Jong Chul-in në regjimin e Koresë së Veriut.[11] Kim Jong Chul nuk përfshihet në politikë dhe bën një jetë të qetë në Phenian, ku luan kitarë në një grup muzikor, sipas Thae Yong-ho-s, ish-zëvendësambasadorit të Koresë së Veriut në Londër, i cili dezertoi në Korenë e Jugut. == Referenca == # "Kim Cho'ng-ch'ol (Kim Jong Chol)". North Korea Leadership Watch. Marrë më 13 janar 2026. # "'Princesha' e Koresë së Veriut, tashmë një nga hartueset kryesore të politikave të shtetit të fshehtë". MSN. Arkivuar nga origjinali më 15 tetor 2017. Marrë më 20 shkurt 2020. # Choe Sang-hun (28 prill 2009). "Djali i Kim-it i bashkohet komitetit të mbrojtjes së Koresë së Veriut". The New York Times. Marrë më 27 prill 2009. # Fifield, Anna (12 qershor 2019). "Vitet e adoleshencës së fshehtë të Kim Jong-un në Zvicër". POLITICO. Marrë më 9 nëntor 2022. # "Kim Jong Chol – Trashëgimia e lidershipit – Republika Popullore Demokratike e Koresë". Global Security. Marrë më 20 janar 2009. # "Kim Jong-chul", BBC, 30 shtator 2010. # "Korea e Veriut 'cakton pasardhësin e Kim-it'". BBC. 2 qershor 2009. Marrë më 2 qershor 2009. # "Djali i dytë i Kim Jong-il shihet në Singapor". The Korea Times. 15 shkurt 2011. Arkivuar nga origjinali më 2 qershor 2016. Marrë më 30 prill 2016. # "Vëllai i Kim Jong-un viziton Londrën për të ndjekur Eric Clapton-in". BBC News. 22 maj 2015. Marrë më 30 prill 2016. # Want China News, "Vëllai i Kim Jong-un drejtoi arrestimin e Jang Sung-taek: burim". Arkivuar më 14 dhjetor 2013 në Wayback Machine, 12 dhjetor 2013. # Zachary Keck dhe Ankit Panda, "Korea e Veriut ekzekuton xhaxhain e liderit", The Diplomat, 13 dhjetor 2013. # "'Princesha' e Koresë së Veriut, tashmë një nga hartueset kryesore të politikave të shtetit të fshehtë". Reuters. 2017. # Wonderful Tonight: Duke e çuar vëllain e Kim Jong Un-it në një koncert të Clapton-it. == Për lexim të mëtejshëm == * Bradley Martin, Under The Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty, St. Martins (2004), botim me kapak të fortë, 868 faqe, <nowiki>ISBN 0-312-32221-6</nowiki>. * Kenji Fujimoto, I Was Kim Jong Il's Cook. qg018lzzquxqv8mibod851nqaseqx82 3043568 3043567 2026-09-18T23:05:58Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Biografi koreane]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043568 wikitext text/x-wiki = Kim Jong Chul = Kim Jong Chul (koreanisht: 김정철; i lindur më 25 shtator 1981[1]), i shkruar ndonjëherë edhe si Kim Jong Chol,[2] është djali i ish-udhëheqësit suprem të Koresë së Veriut, Kim Jong Il. Vëllai i tij më i vogël është udhëheqësi aktual suprem, Kim Jong Un. Gjysmëvëllai i tij më i madh është Kim Jong-nam, i cili u vra në shkurt të vitit 2017. Në vitin 2007, Jong Chul u emërua zëvendësshef i një divizioni drejtues të Partisë së Punëtorëve të Koresë. Megjithatë, më 15 janar 2009, agjencia e lajmeve e Koresë së Jugut, Yonhap, raportoi se Kim Jong Il kishte emëruar djalin e tij më të vogël, Jong Un, si pasardhës, duke anashkaluar Jong Nam-in dhe Jong Chul-in. Këto raporte u mbështetën në prill të vitit 2009, kur Kim Jong Un mori një post të nivelit të ulët brenda Partisë së Punëtorëve në pushtet; kjo ndodhi pasi edhe vetë Kim Jong Il ishte përgatitur nga babai i tij, Kim Il Sung, në një mënyrë të ngjashme përpara se të bëhej udhëheqës i Koresë së Veriut në vitin 1994.[3] == Jeta e hershme == Kim Jong Chul lindi në vitin 1981. Ai është djali i Kim Jong Il-it dhe partneres së tij, Ko Yong Hui, e cila vdiq në vitin 2004. Ai u arsimua në Shkollën Ndërkombëtare të Bernës së bashku me vëllain e tij më të vogël, Kim Jong Un.[4] == Pasardhësi i mundshëm == Në shkurt të vitit 2003, filluan përpjekjet për të rritur profilin publik të Kim Jong Chul-it. Ushtria Popullore Koreane nisi një fushatë propagandistike duke përdorur sloganin: "Nëna e Respektuar është nënshtetasja më besnike dhe më e përkushtuar ndaj Udhëheqësit të Dashur, Shokut Komandant Suprem". Duke qenë se "Nëna e Respektuar" përshkruhej si dikush që "i përkushtohet sigurisë personale të shokut komandant suprem" dhe "e ndihmon shokun komandant suprem në afërsi të drejtpërdrejtë fizike", analistët perëndimorë supozojnë se "Nëna e Respektuar" ishte Ko Yong Hui, nëna e Kim Jong Chul-it dhe Kim Jong Un-it.[5] Një fushatë e ngjashme ishte nisur për të lëvduar nënën e Kim Jong Il-it (Kim Jong Suk) gjatë viteve të fundit të jetës së Kim Il Sung-ut.[5] Kjo sugjeronte se Kim Jong Chul, pavarësisht moshës së re, kishte dalë në pah me mbështetjen e ushtrisë si një kandidat serioz për të pasuar të atin. Megjithatë, Kenji Fujimoto, kuzhinieri personal i sushit i Kim Jong Il-it, shkroi në kujtimet e tij, Unë isha kuzhinieri i Kim Jong-il-it, se Kim Jong Il mendonte se Jong Chul "nuk vlente, sepse ishte si një vajzë e vogël". Fujimoto besonte se Kim Jong Il e favorizonte djalin e tij më të vogël, Kim Jong Un.[6] Më 1 qershor 2009, u raportua se Kim Jong Chul ishte anashkaluar, pasi vëllai i tij më i vogël, Kim Jong Un, do të pasonte të atin si kreu i Partisë së Punëtorëve të Koresë dhe si kreu de facto i shtetit të Koresë së Veriut.[7] == 2011–në vazhdim == Kim Jong Chul u pa, sipas raportimeve, në Singapor më 14 shkurt 2011, ku po ndiqte një koncert të Eric Clapton-it.[8] Në fund të vitit 2011, i ati vdiq dhe vëllai i tij më i vogël, Kim Jong Un, e pasoi atë si kreu i shtetit. Kim Jong Chul u pa sërish, siç duket, duke ndjekur dy koncerte të tjera të Clapton-it në ditë të njëpasnjëshme në "Royal Albert Hall" në Londër, në maj të vitit 2015.[9] Sipas Lee Yun-keol (siç raportohet nga Wen Wei Po), kryetar i Qendrës së Shërbimit të Informacionit Strategjik për Korenë e Veriut, Kim Jong Chul drejtoi personalisht arrestimin e xhaxhait të tij, Jang Song-thaek, në vitin 2013.[10] Disa analistë besojnë se kjo sinjalizoi një rol të zgjeruar për Kim Jong Chul-in në regjimin e Koresë së Veriut.[11] Kim Jong Chul nuk përfshihet në politikë dhe bën një jetë të qetë në Phenian, ku luan kitarë në një grup muzikor, sipas Thae Yong-ho-s, ish-zëvendësambasadorit të Koresë së Veriut në Londër, i cili dezertoi në Korenë e Jugut. == Referenca == # "Kim Cho'ng-ch'ol (Kim Jong Chol)". North Korea Leadership Watch. Marrë më 13 janar 2026. # "'Princesha' e Koresë së Veriut, tashmë një nga hartueset kryesore të politikave të shtetit të fshehtë". MSN. Arkivuar nga origjinali më 15 tetor 2017. Marrë më 20 shkurt 2020. # Choe Sang-hun (28 prill 2009). "Djali i Kim-it i bashkohet komitetit të mbrojtjes së Koresë së Veriut". The New York Times. Marrë më 27 prill 2009. # Fifield, Anna (12 qershor 2019). "Vitet e adoleshencës së fshehtë të Kim Jong-un në Zvicër". POLITICO. Marrë më 9 nëntor 2022. # "Kim Jong Chol – Trashëgimia e lidershipit – Republika Popullore Demokratike e Koresë". Global Security. Marrë më 20 janar 2009. # "Kim Jong-chul", BBC, 30 shtator 2010. # "Korea e Veriut 'cakton pasardhësin e Kim-it'". BBC. 2 qershor 2009. Marrë më 2 qershor 2009. # "Djali i dytë i Kim Jong-il shihet në Singapor". The Korea Times. 15 shkurt 2011. Arkivuar nga origjinali më 2 qershor 2016. Marrë më 30 prill 2016. # "Vëllai i Kim Jong-un viziton Londrën për të ndjekur Eric Clapton-in". BBC News. 22 maj 2015. Marrë më 30 prill 2016. # Want China News, "Vëllai i Kim Jong-un drejtoi arrestimin e Jang Sung-taek: burim". Arkivuar më 14 dhjetor 2013 në Wayback Machine, 12 dhjetor 2013. # Zachary Keck dhe Ankit Panda, "Korea e Veriut ekzekuton xhaxhain e liderit", The Diplomat, 13 dhjetor 2013. # "'Princesha' e Koresë së Veriut, tashmë një nga hartueset kryesore të politikave të shtetit të fshehtë". Reuters. 2017. # Wonderful Tonight: Duke e çuar vëllain e Kim Jong Un-it në një koncert të Clapton-it. == Për lexim të mëtejshëm == * Bradley Martin, Under The Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty, St. Martins (2004), botim me kapak të fortë, 868 faqe, <nowiki>ISBN 0-312-32221-6</nowiki>. * Kenji Fujimoto, I Was Kim Jong Il's Cook. [[Kategoria:Biografi koreane]] 6z0qoecfpj8jkjmm1j64qtdmxkwov5m 3043569 3043568 2026-09-18T23:06:11Z Leutrim.P 113691 3043569 wikitext text/x-wiki '''Kim Jong Chul''' (koreanisht: 김정철; i lindur më 25 shtator 1981[1]), i shkruar ndonjëherë edhe si Kim Jong Chol,[2] është djali i ish-udhëheqësit suprem të Koresë së Veriut, Kim Jong Il. Vëllai i tij më i vogël është udhëheqësi aktual suprem, Kim Jong Un. Gjysmëvëllai i tij më i madh është Kim Jong-nam, i cili u vra në shkurt të vitit 2017. Në vitin 2007, Jong Chul u emërua zëvendësshef i një divizioni drejtues të Partisë së Punëtorëve të Koresë. Megjithatë, më 15 janar 2009, agjencia e lajmeve e Koresë së Jugut, Yonhap, raportoi se Kim Jong Il kishte emëruar djalin e tij më të vogël, Jong Un, si pasardhës, duke anashkaluar Jong Nam-in dhe Jong Chul-in. Këto raporte u mbështetën në prill të vitit 2009, kur Kim Jong Un mori një post të nivelit të ulët brenda Partisë së Punëtorëve në pushtet; kjo ndodhi pasi edhe vetë Kim Jong Il ishte përgatitur nga babai i tij, Kim Il Sung, në një mënyrë të ngjashme përpara se të bëhej udhëheqës i Koresë së Veriut në vitin 1994.[3] == Jeta e hershme == Kim Jong Chul lindi në vitin 1981. Ai është djali i Kim Jong Il-it dhe partneres së tij, Ko Yong Hui, e cila vdiq në vitin 2004. Ai u arsimua në Shkollën Ndërkombëtare të Bernës së bashku me vëllain e tij më të vogël, Kim Jong Un.[4] == Pasardhësi i mundshëm == Në shkurt të vitit 2003, filluan përpjekjet për të rritur profilin publik të Kim Jong Chul-it. Ushtria Popullore Koreane nisi një fushatë propagandistike duke përdorur sloganin: "Nëna e Respektuar është nënshtetasja më besnike dhe më e përkushtuar ndaj Udhëheqësit të Dashur, Shokut Komandant Suprem". Duke qenë se "Nëna e Respektuar" përshkruhej si dikush që "i përkushtohet sigurisë personale të shokut komandant suprem" dhe "e ndihmon shokun komandant suprem në afërsi të drejtpërdrejtë fizike", analistët perëndimorë supozojnë se "Nëna e Respektuar" ishte Ko Yong Hui, nëna e Kim Jong Chul-it dhe Kim Jong Un-it.[5] Një fushatë e ngjashme ishte nisur për të lëvduar nënën e Kim Jong Il-it (Kim Jong Suk) gjatë viteve të fundit të jetës së Kim Il Sung-ut.[5] Kjo sugjeronte se Kim Jong Chul, pavarësisht moshës së re, kishte dalë në pah me mbështetjen e ushtrisë si një kandidat serioz për të pasuar të atin. Megjithatë, Kenji Fujimoto, kuzhinieri personal i sushit i Kim Jong Il-it, shkroi në kujtimet e tij, Unë isha kuzhinieri i Kim Jong-il-it, se Kim Jong Il mendonte se Jong Chul "nuk vlente, sepse ishte si një vajzë e vogël". Fujimoto besonte se Kim Jong Il e favorizonte djalin e tij më të vogël, Kim Jong Un.[6] Më 1 qershor 2009, u raportua se Kim Jong Chul ishte anashkaluar, pasi vëllai i tij më i vogël, Kim Jong Un, do të pasonte të atin si kreu i Partisë së Punëtorëve të Koresë dhe si kreu de facto i shtetit të Koresë së Veriut.[7] == 2011–në vazhdim == Kim Jong Chul u pa, sipas raportimeve, në Singapor më 14 shkurt 2011, ku po ndiqte një koncert të Eric Clapton-it.[8] Në fund të vitit 2011, i ati vdiq dhe vëllai i tij më i vogël, Kim Jong Un, e pasoi atë si kreu i shtetit. Kim Jong Chul u pa sërish, siç duket, duke ndjekur dy koncerte të tjera të Clapton-it në ditë të njëpasnjëshme në "Royal Albert Hall" në Londër, në maj të vitit 2015.[9] Sipas Lee Yun-keol (siç raportohet nga Wen Wei Po), kryetar i Qendrës së Shërbimit të Informacionit Strategjik për Korenë e Veriut, Kim Jong Chul drejtoi personalisht arrestimin e xhaxhait të tij, Jang Song-thaek, në vitin 2013.[10] Disa analistë besojnë se kjo sinjalizoi një rol të zgjeruar për Kim Jong Chul-in në regjimin e Koresë së Veriut.[11] Kim Jong Chul nuk përfshihet në politikë dhe bën një jetë të qetë në Phenian, ku luan kitarë në një grup muzikor, sipas Thae Yong-ho-s, ish-zëvendësambasadorit të Koresë së Veriut në Londër, i cili dezertoi në Korenë e Jugut. == Referenca == # "Kim Cho'ng-ch'ol (Kim Jong Chol)". North Korea Leadership Watch. Marrë më 13 janar 2026. # "'Princesha' e Koresë së Veriut, tashmë një nga hartueset kryesore të politikave të shtetit të fshehtë". MSN. Arkivuar nga origjinali më 15 tetor 2017. Marrë më 20 shkurt 2020. # Choe Sang-hun (28 prill 2009). "Djali i Kim-it i bashkohet komitetit të mbrojtjes së Koresë së Veriut". The New York Times. Marrë më 27 prill 2009. # Fifield, Anna (12 qershor 2019). "Vitet e adoleshencës së fshehtë të Kim Jong-un në Zvicër". POLITICO. Marrë më 9 nëntor 2022. # "Kim Jong Chol – Trashëgimia e lidershipit – Republika Popullore Demokratike e Koresë". Global Security. Marrë më 20 janar 2009. # "Kim Jong-chul", BBC, 30 shtator 2010. # "Korea e Veriut 'cakton pasardhësin e Kim-it'". BBC. 2 qershor 2009. Marrë më 2 qershor 2009. # "Djali i dytë i Kim Jong-il shihet në Singapor". The Korea Times. 15 shkurt 2011. Arkivuar nga origjinali më 2 qershor 2016. Marrë më 30 prill 2016. # "Vëllai i Kim Jong-un viziton Londrën për të ndjekur Eric Clapton-in". BBC News. 22 maj 2015. Marrë më 30 prill 2016. # Want China News, "Vëllai i Kim Jong-un drejtoi arrestimin e Jang Sung-taek: burim". Arkivuar më 14 dhjetor 2013 në Wayback Machine, 12 dhjetor 2013. # Zachary Keck dhe Ankit Panda, "Korea e Veriut ekzekuton xhaxhain e liderit", The Diplomat, 13 dhjetor 2013. # "'Princesha' e Koresë së Veriut, tashmë një nga hartueset kryesore të politikave të shtetit të fshehtë". Reuters. 2017. # Wonderful Tonight: Duke e çuar vëllain e Kim Jong Un-it në një koncert të Clapton-it. == Për lexim të mëtejshëm == * Bradley Martin, Under The Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty, St. Martins (2004), botim me kapak të fortë, 868 faqe, <nowiki>ISBN 0-312-32221-6</nowiki>. * Kenji Fujimoto, I Was Kim Jong Il's Cook. [[Kategoria:Biografi koreane]] lj76cnv4vvuwqiybhcjg9y778odaft9 3 406475 3043417 2026-09-18T15:19:17Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3043417 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Ajsi Panxhi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 18 shtator 2026 17:19 (CEST) ffyyu7mjkufo99n37qlodhqxbs990i8 0 406476 3043430 2026-09-18T18:31:09Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lufta Civile Gjeorgjiane]] te [[Lufta Civile në Gjeorgji, 1991–1993]]: saktesim 3043430 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta Civile në Gjeorgji, 1991–1993]] 3camlxuj617v7wcpcgoipgs980vgja1 0 406477 3043432 2026-09-18T18:31:34Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lufta civile në Siri]] te [[Lufta Civile në Siri]] 3043432 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta Civile në Siri]] graloalrv1veuete1qpv0oc018wn7o1 1 406478 3043434 2026-09-18T18:31:34Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lufta civile në Siri]] te [[Diskutim:Lufta Civile në Siri]] 3043434 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Lufta Civile në Siri]] oav0eihdl1k0tpb4ehvt6ov90o4d0t8 0 406479 3043436 2026-09-18T18:33:39Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lëvizja Huthi]] te [[Huthët]] 3043436 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Huthët]] 7tnogu4tn965obon2p3tmqatb64dgia 0 406480 3043438 2026-09-18T18:36:00Z Leutrim.P 113691 Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Yemeni_civil_war_(2014%E2%80%93present) 3043438 wikitext text/x-wiki '''Lufta Civile në Jemen''' ([[arabisht]]: الحرب الأهلية اليمنية, e romanizuar: *al-ḥarb al-ʾahlīyah al-yamanīyah*) është një [[luftë civile]] shumëpalëshe në vazhdim, e cila filloi në fund të vitit 2014, kryesisht midis Këshillit Presidencial të Udhëheqjes (të kryesuar nga Rashad al-Alimi) dhe Këshillit të Lartë Politik (të kryesuar nga Mahdi al-Mashat), së bashku me mbështetësit dhe aleatët e tyre përkatës. Të dyja palët pretendojnë se përbëjnë qeverinë zyrtare të [[Jemeni|Jemenit]], ndërsa Këshilli Presidencial i Udhëheqjes njihet nga [[Kombet e Bashkuara]] si qeveria zyrtare.<ref>{{Cite news |last=Orkaby |first=Asher |date=2015-03-25 |title=Houthi Who? |language=en-US |work=Foreign Affairs |url=https://www.foreignaffairs.com/articles/middle-east/2015-03-25/houthi-who |access-date=2026-09-18 |issn=0015-7120}}</ref> Lufta civile filloi në shtator të vitit 2014, kur forcat [[Huthët|Houthi]] morën nën kontroll kryeqytetin Sanaa; kjo u pasua nga marrja e shpejtë e pushtetit qeveritar nga ana e tyre. Më 21 mars 2015, Komiteti i Lartë Revolucionar (i udhëhequr nga Houthi-t) shpalli mobilizim të përgjithshëm për të rrëzuar presidentin e atëhershëm, Abdrabbuh Mansur Hadi, dhe për të zgjeruar kontrollin e tyre duke avancuar drejt provincave jugore. Ofensiva Houthi – në aleancë me forcat ushtarake besnike ndaj ish-presidentit jemenas Ali Abdullah Saleh – nisi luftimet të nesërmen në Guvernatoratin e Lahijit. Deri më 25 mars, Lahiji ra në duart e Houthi-ve dhe ata arritën në periferi të Adenit, selia e pushtetit të qeverisë së Hadit. Hadi u largua nga vendi po atë ditë. Njëkohësisht, një koalicion i udhëhequr nga Arabia Saudite nisi operacione ushtarake përmes sulmeve ajrore për të rivendosur qeverinë e mëparshme jemenase. Edhe pse nuk ka pasur ndërhyrje të drejtpërdrejtë nga qeveria iraniane në Jemen, lufta civile konsiderohet gjerësisht si pjesë e konfliktit me përfaqësues (proxy conflict) midis Iranit dhe Arabisë Saudite. Aktualisht, kryengritësit Houthi kontrollojnë kryeqytetin Sanaa dhe të gjithë territorin e ish-Jemenit të Veriut, me përjashtim të Guvernatoratit lindor të Maribit. Pas formimit të Këshillit Tranzitor Jugor (STC) në vitin 2017 dhe marrjes së Adenit nga forcat e STC-së në vitin 2018, forcat pro-republikane u përçanë; pati përplasje të vazhdueshme midis forcave pro-Hadi (të mbështetura nga Arabia Saudite) dhe separatistëve jugorë (të mbështetur nga Emiratet e Bashkuara Arabe). Al-Kaeda në Gadishullin Arabik (AQAP) dhe Shteti Islamik kanë kryer gjithashtu sulme kundër të dyja fraksioneve, ku AQAP kontrollon zona të gjera në brendësi të vendit dhe përgjatë pjesëve të vijës bregdetare. Më 2 prill 2022, OKB-ja ndërmjetësoi një armëpushim mbarëkombëtar dy-mujor midis palëve ndërluftuese në Jemen, i cili lejoi importin e karburantit në zonat e kontrolluara nga Huthët dhe kryerjen e disa fluturimeve nga Aeroporti Ndërkombëtar i Sana'as drejt Jordanisë dhe Egjiptit. Më 7 prill 2022, qeveria e Hadit u shpërnda dhe Këshilli Presidencial i Lidershipit (PLC) mori drejtimin e Republikës së Jemenit, duke përfshirë Këshillin Tranzitor të Jugut në qeverinë e tij të re. Më 2 qershor 2022, OKB-ja njoftoi se armëpushimi mbarëkombëtar ishte zgjatur me dy muaj të tjerë. Sipas OKB-së, mbi 150,000 njerëz janë vrarë në Jemen, ndërsa vlerësohet se më shumë se 227,000 të tjerë kanë humbur jetën si pasojë e urisë së vazhdueshme dhe mungesës së objekteve shëndetësore për shkak të luftës. Në mars të vitit 2023, "The Wall Street Journal" raportoi se Irani kishte rënë dakord të ndalonte çdo mbështetje ushtarake për Huthët dhe të respektonte embargon e OKB-së për armët, si pjesë e një marrëveshjeje për afrimin midis Iranit dhe Arabisë Saudite, të ndërmjetësuar nga Kina. Kjo marrëveshje shihet si pjesë e përpjekjeve të udhëhequra nga Arabia Saudite për të ushtruar presion mbi militantët Huthi që t'i japin fund konfliktit përmes një zgjidhjeje të negociuar; zyrtarët sauditë dhe ata amerikanë e përshkruajnë sjelljen përkatëse të Iranit si një "provë vendimtare" për qëndrueshmërinë e zbutjes së tensioneve të ndërmjetësuar nga Kina. Megjithatë, që atëherë, Irani ka vazhduar të ofrojë mbështetje ushtarake dhe logjistike për Huthët. Më 23 dhjetor 2023, Hans Grundberg, i dërguari i posaçëm i OKB-së për Jemenin, njoftoi se palët ndërluftuese ishin angazhuar për të ndërmarrë hapa drejt një armëpushimi.<ref>{{Cite news |last=Ghobari |first=Mohammed |date=2023-12-23 |title=Yemen's warring parties commit to ceasefire steps, U.N. special envoy says |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/yemens-warring-parties-commit-ceasefire-steps-un-special-envoy-2023-12-23/ |access-date=2026-09-18}}</ref> Bombardimet e zonave civile nga koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite kanë shkaktuar dënimin e komunitetit ndërkombëtar. Sipas "Yemen Data Project", fushata e bombardimeve ka shkaktuar vdekjen ose plagosjen e rreth 19,196 civilëve deri në mars të vitit 2022. Sulmet me dronë nga Huthët, që kanë pasur në shënjestër zona civile në Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Jemenin Jugor, kanë shkaktuar gjithashtu dënimin mbarëbotëror; ...dhe Këshilli i Sigurimit i OKB-së ka vendosur një embargo globale të armëve ndaj Huthive që nga viti 2015. Shtetet e Bashkuara kanë ofruar mbështetje të inteligjencës dhe logjistike për fushatën e udhëhequr nga Arabia Saudite dhe, pavarësisht një zotimi të mëparshëm për të tërhequr mbështetjen amerikane për Arabinë Saudite në Jemen, administrata Biden njoftoi në vitin 2022 shitjen e armëve për koalicionin e udhëhequr nga Arabia Saudite.<ref>{{Cite web |last=Almosawa |first=Shuaib |date=2022-03-16 |title=As U.S. Focuses on Ukraine, Yemen Starves |url=https://theintercept.com/2022/03/16/yemen-war-biden-us-support-saudi-arabia/ |access-date=2026-09-18 |website=The Intercept |language=en-US}}</ref> == Shiko edhe == * [[Huthët]] * [[Jemeni]] * [[Lufta Civile në Siri]] * [[Lufta në Gaza]] == Burime == 8i263cxary3itkhr88xetqtxj551cap 3043441 3043438 2026-09-18T18:37:38Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]]; +[[Kategoria:Kriza në Jemen]]; +[[Kategoria:Lufta kundër terrorizmit]]; +[[Kategoria:Historia e Huthëve]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043441 wikitext text/x-wiki '''Lufta Civile në Jemen''' ([[arabisht]]: الحرب الأهلية اليمنية, e romanizuar: *al-ḥarb al-ʾahlīyah al-yamanīyah*) është një [[luftë civile]] shumëpalëshe në vazhdim, e cila filloi në fund të vitit 2014, kryesisht midis Këshillit Presidencial të Udhëheqjes (të kryesuar nga Rashad al-Alimi) dhe Këshillit të Lartë Politik (të kryesuar nga Mahdi al-Mashat), së bashku me mbështetësit dhe aleatët e tyre përkatës. Të dyja palët pretendojnë se përbëjnë qeverinë zyrtare të [[Jemeni|Jemenit]], ndërsa Këshilli Presidencial i Udhëheqjes njihet nga [[Kombet e Bashkuara]] si qeveria zyrtare.<ref>{{Cite news |last=Orkaby |first=Asher |date=2015-03-25 |title=Houthi Who? |language=en-US |work=Foreign Affairs |url=https://www.foreignaffairs.com/articles/middle-east/2015-03-25/houthi-who |access-date=2026-09-18 |issn=0015-7120}}</ref> Lufta civile filloi në shtator të vitit 2014, kur forcat [[Huthët|Houthi]] morën nën kontroll kryeqytetin Sanaa; kjo u pasua nga marrja e shpejtë e pushtetit qeveritar nga ana e tyre. Më 21 mars 2015, Komiteti i Lartë Revolucionar (i udhëhequr nga Houthi-t) shpalli mobilizim të përgjithshëm për të rrëzuar presidentin e atëhershëm, Abdrabbuh Mansur Hadi, dhe për të zgjeruar kontrollin e tyre duke avancuar drejt provincave jugore. Ofensiva Houthi – në aleancë me forcat ushtarake besnike ndaj ish-presidentit jemenas Ali Abdullah Saleh – nisi luftimet të nesërmen në Guvernatoratin e Lahijit. Deri më 25 mars, Lahiji ra në duart e Houthi-ve dhe ata arritën në periferi të Adenit, selia e pushtetit të qeverisë së Hadit. Hadi u largua nga vendi po atë ditë. Njëkohësisht, një koalicion i udhëhequr nga Arabia Saudite nisi operacione ushtarake përmes sulmeve ajrore për të rivendosur qeverinë e mëparshme jemenase. Edhe pse nuk ka pasur ndërhyrje të drejtpërdrejtë nga qeveria iraniane në Jemen, lufta civile konsiderohet gjerësisht si pjesë e konfliktit me përfaqësues (proxy conflict) midis Iranit dhe Arabisë Saudite. Aktualisht, kryengritësit Houthi kontrollojnë kryeqytetin Sanaa dhe të gjithë territorin e ish-Jemenit të Veriut, me përjashtim të Guvernatoratit lindor të Maribit. Pas formimit të Këshillit Tranzitor Jugor (STC) në vitin 2017 dhe marrjes së Adenit nga forcat e STC-së në vitin 2018, forcat pro-republikane u përçanë; pati përplasje të vazhdueshme midis forcave pro-Hadi (të mbështetura nga Arabia Saudite) dhe separatistëve jugorë (të mbështetur nga Emiratet e Bashkuara Arabe). Al-Kaeda në Gadishullin Arabik (AQAP) dhe Shteti Islamik kanë kryer gjithashtu sulme kundër të dyja fraksioneve, ku AQAP kontrollon zona të gjera në brendësi të vendit dhe përgjatë pjesëve të vijës bregdetare. Më 2 prill 2022, OKB-ja ndërmjetësoi një armëpushim mbarëkombëtar dy-mujor midis palëve ndërluftuese në Jemen, i cili lejoi importin e karburantit në zonat e kontrolluara nga Huthët dhe kryerjen e disa fluturimeve nga Aeroporti Ndërkombëtar i Sana'as drejt Jordanisë dhe Egjiptit. Më 7 prill 2022, qeveria e Hadit u shpërnda dhe Këshilli Presidencial i Lidershipit (PLC) mori drejtimin e Republikës së Jemenit, duke përfshirë Këshillin Tranzitor të Jugut në qeverinë e tij të re. Më 2 qershor 2022, OKB-ja njoftoi se armëpushimi mbarëkombëtar ishte zgjatur me dy muaj të tjerë. Sipas OKB-së, mbi 150,000 njerëz janë vrarë në Jemen, ndërsa vlerësohet se më shumë se 227,000 të tjerë kanë humbur jetën si pasojë e urisë së vazhdueshme dhe mungesës së objekteve shëndetësore për shkak të luftës. Në mars të vitit 2023, "The Wall Street Journal" raportoi se Irani kishte rënë dakord të ndalonte çdo mbështetje ushtarake për Huthët dhe të respektonte embargon e OKB-së për armët, si pjesë e një marrëveshjeje për afrimin midis Iranit dhe Arabisë Saudite, të ndërmjetësuar nga Kina. Kjo marrëveshje shihet si pjesë e përpjekjeve të udhëhequra nga Arabia Saudite për të ushtruar presion mbi militantët Huthi që t'i japin fund konfliktit përmes një zgjidhjeje të negociuar; zyrtarët sauditë dhe ata amerikanë e përshkruajnë sjelljen përkatëse të Iranit si një "provë vendimtare" për qëndrueshmërinë e zbutjes së tensioneve të ndërmjetësuar nga Kina. Megjithatë, që atëherë, Irani ka vazhduar të ofrojë mbështetje ushtarake dhe logjistike për Huthët. Më 23 dhjetor 2023, Hans Grundberg, i dërguari i posaçëm i OKB-së për Jemenin, njoftoi se palët ndërluftuese ishin angazhuar për të ndërmarrë hapa drejt një armëpushimi.<ref>{{Cite news |last=Ghobari |first=Mohammed |date=2023-12-23 |title=Yemen's warring parties commit to ceasefire steps, U.N. special envoy says |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/yemens-warring-parties-commit-ceasefire-steps-un-special-envoy-2023-12-23/ |access-date=2026-09-18}}</ref> Bombardimet e zonave civile nga koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite kanë shkaktuar dënimin e komunitetit ndërkombëtar. Sipas "Yemen Data Project", fushata e bombardimeve ka shkaktuar vdekjen ose plagosjen e rreth 19,196 civilëve deri në mars të vitit 2022. Sulmet me dronë nga Huthët, që kanë pasur në shënjestër zona civile në Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Jemenin Jugor, kanë shkaktuar gjithashtu dënimin mbarëbotëror; ...dhe Këshilli i Sigurimit i OKB-së ka vendosur një embargo globale të armëve ndaj Huthive që nga viti 2015. Shtetet e Bashkuara kanë ofruar mbështetje të inteligjencës dhe logjistike për fushatën e udhëhequr nga Arabia Saudite dhe, pavarësisht një zotimi të mëparshëm për të tërhequr mbështetjen amerikane për Arabinë Saudite në Jemen, administrata Biden njoftoi në vitin 2022 shitjen e armëve për koalicionin e udhëhequr nga Arabia Saudite.<ref>{{Cite web |last=Almosawa |first=Shuaib |date=2022-03-16 |title=As U.S. Focuses on Ukraine, Yemen Starves |url=https://theintercept.com/2022/03/16/yemen-war-biden-us-support-saudi-arabia/ |access-date=2026-09-18 |website=The Intercept |language=en-US}}</ref> == Shiko edhe == * [[Huthët]] * [[Jemeni]] * [[Lufta Civile në Siri]] * [[Lufta në Gaza]] == Burime == [[Kategoria:Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]] [[Kategoria:Kriza në Jemen]] [[Kategoria:Lufta kundër terrorizmit]] [[Kategoria:Historia e Huthëve]] eew3se6s8es355ktkfl8u7n5w9bnrkg 14 406481 3043442 2026-09-18T18:39:28Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043442 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043443 3043442 2026-09-18T18:39:58Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Separatizmi në Jemen]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043443 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Separatizmi në Jemen]] srd6tvqt5v5dbvitz8028chh30t04mr 0 406482 3043446 2026-09-18T18:44:08Z Leutrim.P 113691 Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Yemeni_crisis 3043446 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Yemeni Protests 4-Apr-2011 P01.JPG|parapamje|Protestues në Sana më 4 prill 2011, gjatë fazave të hershme të Revolucionit të Jemenit.]] '''Kriza në Jemen''' filloi me revolucionin e viteve 2011–2012 kundër presidentit [[Abdullah Saleh]], i cili e kishte udhëhequr Jemenin për 33 vjet. Pasi Saleh u largua nga posti në fillim të vitit 2012, si pjesë e një marrëveshjeje të ndërmjetësuar midis qeverisë së Jemenit dhe grupeve opozitare, qeveria e udhëhequr nga ish-zëvendëspresidenti i tij, Abdrabbuh Mansur Hadi, u përball me sfida në menaxhimin e peizazhit të përçarë politik të vendit dhe në përballimin e opozitës së armatosur nga Al-Kaeda në Gadishullin Arabik dhe lëvizja militante Houthi, e cila prej vitesh po zhvillonte një kryengritje të zgjatur në veri.<ref>{{Cite news |title=Meet The Group That Now Rules Yemen |language=en |work=BuzzFeed News |url=https://www.buzzfeednews.com/article/gregorydjohnsen/meet-the-group-that-now-rules-yemen#.rxPB6yvew |access-date=2026-09-18}}</ref> Në shtator të vitit 2014, konflikti u përshkallëzua në luftë civile kur forcat Houthi hynë në kryeqytetin Sanaa dhe e detyruan Hadin të negocionte një "qeveri uniteti" me fraksione të tjera politike. Houthitë vazhduan avancimin dhe shtrirjen e ndikimit të tyre mbi operacionet qeveritare derisa, pasi forcat e lidhura me ta dyshohet se sulmuan pallatin e tij presidencial dhe rezidencën private, Hadi dha dorëheqjen së bashku me ministrat e tij në janar të vitit 2015.<ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Yemen’s Shiite rebels announce takeover of country |url=https://www.columbian.com/news/2015/feb/06/yemen-shiite-rebels-takeover-country/ |access-date=2026-09-18 |website=The Columbian |language=en-US}}</ref> Muajin pasues, Houthitë shpallën kontrollin e tyre mbi qeverinë e Jemenit, shpërndanë Parlamentin dhe instaluan një Komitet Revolucionar të përkohshëm të udhëhequr nga Mohammed al-Houthi, kushëri i liderit Houthi, Abdul-Malik al-Houthi. Hadi u arratis në Aden, ku deklaroi se mbetej presidenti legjitim i Jemenit, shpalli kryeqytetin e përkohshëm të vendit dhe u bëri thirrje zyrtarëve qeveritarë besnikë dhe anëtarëve të ushtrisë që të bashkoheshin rreth tij. Duke filluar nga viti 2017, Këshilli Separatist i Tranzicionit Jugor (STC) nisi të luftonte kundër qeverisë. Në vitin 2019, STC nënshkroi një armëpushim me qeverinë, megjithëse pati përleshje sporadike. Në vitin 2022, pas dorëheqjes së Hadit, u formua Këshilli Presidencial i Udhëheqjes (PLC). Në dhjetor të vitit 2025, STC nisi një ofensivë në të gjithë Jemenin jugor. Pas ofensivës, STC shpalli një kushtetutë për një shtet të pavarur të Jemenit jugor. Më pas, PLC nisi një kundërofensivë të mbështetur nga Arabia Saudite dhe STC u përça, me disa liderë që deklaruan shpërbërjen e grupit. Që nga gushti i vitit 2026, PLC mbetet qeveria e njohur ndërkombëtarisht e Jemenit, ndërsa Houthitë kontrollojnë pjesën më të madhe të vendit, përfshirë kryeqytetin *de jure*, Sanaa.<ref>{{Cite news |title=Conflict in Yemen and the Red Sea {{!}} Global Conflict Tracker |language=en-US |work=Global Conflict Tracker |url=https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/war-yemen |access-date=2026-09-18}}</ref> == Shiko edhe == * [[Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]] * [[Pranvera Arabe]] == Burime == 6yvado5rgc12rib2yoyn4slf2mh10w7 3043447 3043446 2026-09-18T18:45:36Z Leutrim.P 113691 + 5 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043447 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Yemeni Protests 4-Apr-2011 P01.JPG|parapamje|Protestues në Sana më 4 prill 2011, gjatë fazave të hershme të Revolucionit të Jemenit.]] '''Kriza në Jemen''' filloi me revolucionin e viteve 2011–2012 kundër presidentit [[Abdullah Saleh]], i cili e kishte udhëhequr Jemenin për 33 vjet. Pasi Saleh u largua nga posti në fillim të vitit 2012, si pjesë e një marrëveshjeje të ndërmjetësuar midis qeverisë së Jemenit dhe grupeve opozitare, qeveria e udhëhequr nga ish-zëvendëspresidenti i tij, Abdrabbuh Mansur Hadi, u përball me sfida në menaxhimin e peizazhit të përçarë politik të vendit dhe në përballimin e opozitës së armatosur nga Al-Kaeda në Gadishullin Arabik dhe lëvizja militante Houthi, e cila prej vitesh po zhvillonte një kryengritje të zgjatur në veri.<ref>{{Cite news |title=Meet The Group That Now Rules Yemen |language=en |work=BuzzFeed News |url=https://www.buzzfeednews.com/article/gregorydjohnsen/meet-the-group-that-now-rules-yemen#.rxPB6yvew |access-date=2026-09-18}}</ref> Në shtator të vitit 2014, konflikti u përshkallëzua në luftë civile kur forcat Houthi hynë në kryeqytetin Sanaa dhe e detyruan Hadin të negocionte një "qeveri uniteti" me fraksione të tjera politike. Houthitë vazhduan avancimin dhe shtrirjen e ndikimit të tyre mbi operacionet qeveritare derisa, pasi forcat e lidhura me ta dyshohet se sulmuan pallatin e tij presidencial dhe rezidencën private, Hadi dha dorëheqjen së bashku me ministrat e tij në janar të vitit 2015.<ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Yemen’s Shiite rebels announce takeover of country |url=https://www.columbian.com/news/2015/feb/06/yemen-shiite-rebels-takeover-country/ |access-date=2026-09-18 |website=The Columbian |language=en-US}}</ref> Muajin pasues, Houthitë shpallën kontrollin e tyre mbi qeverinë e Jemenit, shpërndanë Parlamentin dhe instaluan një Komitet Revolucionar të përkohshëm të udhëhequr nga Mohammed al-Houthi, kushëri i liderit Houthi, Abdul-Malik al-Houthi. Hadi u arratis në Aden, ku deklaroi se mbetej presidenti legjitim i Jemenit, shpalli kryeqytetin e përkohshëm të vendit dhe u bëri thirrje zyrtarëve qeveritarë besnikë dhe anëtarëve të ushtrisë që të bashkoheshin rreth tij. Duke filluar nga viti 2017, Këshilli Separatist i Tranzicionit Jugor (STC) nisi të luftonte kundër qeverisë. Në vitin 2019, STC nënshkroi një armëpushim me qeverinë, megjithëse pati përleshje sporadike. Në vitin 2022, pas dorëheqjes së Hadit, u formua Këshilli Presidencial i Udhëheqjes (PLC). Në dhjetor të vitit 2025, STC nisi një ofensivë në të gjithë Jemenin jugor. Pas ofensivës, STC shpalli një kushtetutë për një shtet të pavarur të Jemenit jugor. Më pas, PLC nisi një kundërofensivë të mbështetur nga Arabia Saudite dhe STC u përça, me disa liderë që deklaruan shpërbërjen e grupit. Që nga gushti i vitit 2026, PLC mbetet qeveria e njohur ndërkombëtarisht e Jemenit, ndërsa Houthitë kontrollojnë pjesën më të madhe të vendit, përfshirë kryeqytetin *de jure*, Sanaa.<ref>{{Cite news |title=Conflict in Yemen and the Red Sea {{!}} Global Conflict Tracker |language=en-US |work=Global Conflict Tracker |url=https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/war-yemen |access-date=2026-09-18}}</ref> == Shiko edhe == * [[Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]] * [[Pranvera Arabe]] == Burime == [[Kategoria:Kriza në Jemen]] [[Kategoria:Historia moderne e Jemenit]] [[Kategoria:Luftëra me ndërmjetës]] [[Kategoria:Rebelime në Jemen]] [[Kategoria:Separatizmi në Jemen]] 9lv0w3s2ygup2ldhgyny26b02r8p6lw 3043450 3043447 2026-09-18T18:53:10Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Konflikte në Lindjen e Mesme]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043450 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Yemeni Protests 4-Apr-2011 P01.JPG|parapamje|Protestues në Sana më 4 prill 2011, gjatë fazave të hershme të Revolucionit të Jemenit.]] '''Kriza në Jemen''' filloi me revolucionin e viteve 2011–2012 kundër presidentit [[Abdullah Saleh]], i cili e kishte udhëhequr Jemenin për 33 vjet. Pasi Saleh u largua nga posti në fillim të vitit 2012, si pjesë e një marrëveshjeje të ndërmjetësuar midis qeverisë së Jemenit dhe grupeve opozitare, qeveria e udhëhequr nga ish-zëvendëspresidenti i tij, Abdrabbuh Mansur Hadi, u përball me sfida në menaxhimin e peizazhit të përçarë politik të vendit dhe në përballimin e opozitës së armatosur nga Al-Kaeda në Gadishullin Arabik dhe lëvizja militante Houthi, e cila prej vitesh po zhvillonte një kryengritje të zgjatur në veri.<ref>{{Cite news |title=Meet The Group That Now Rules Yemen |language=en |work=BuzzFeed News |url=https://www.buzzfeednews.com/article/gregorydjohnsen/meet-the-group-that-now-rules-yemen#.rxPB6yvew |access-date=2026-09-18}}</ref> Në shtator të vitit 2014, konflikti u përshkallëzua në luftë civile kur forcat Houthi hynë në kryeqytetin Sanaa dhe e detyruan Hadin të negocionte një "qeveri uniteti" me fraksione të tjera politike. Houthitë vazhduan avancimin dhe shtrirjen e ndikimit të tyre mbi operacionet qeveritare derisa, pasi forcat e lidhura me ta dyshohet se sulmuan pallatin e tij presidencial dhe rezidencën private, Hadi dha dorëheqjen së bashku me ministrat e tij në janar të vitit 2015.<ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Yemen’s Shiite rebels announce takeover of country |url=https://www.columbian.com/news/2015/feb/06/yemen-shiite-rebels-takeover-country/ |access-date=2026-09-18 |website=The Columbian |language=en-US}}</ref> Muajin pasues, Houthitë shpallën kontrollin e tyre mbi qeverinë e Jemenit, shpërndanë Parlamentin dhe instaluan një Komitet Revolucionar të përkohshëm të udhëhequr nga Mohammed al-Houthi, kushëri i liderit Houthi, Abdul-Malik al-Houthi. Hadi u arratis në Aden, ku deklaroi se mbetej presidenti legjitim i Jemenit, shpalli kryeqytetin e përkohshëm të vendit dhe u bëri thirrje zyrtarëve qeveritarë besnikë dhe anëtarëve të ushtrisë që të bashkoheshin rreth tij. Duke filluar nga viti 2017, Këshilli Separatist i Tranzicionit Jugor (STC) nisi të luftonte kundër qeverisë. Në vitin 2019, STC nënshkroi një armëpushim me qeverinë, megjithëse pati përleshje sporadike. Në vitin 2022, pas dorëheqjes së Hadit, u formua Këshilli Presidencial i Udhëheqjes (PLC). Në dhjetor të vitit 2025, STC nisi një ofensivë në të gjithë Jemenin jugor. Pas ofensivës, STC shpalli një kushtetutë për një shtet të pavarur të Jemenit jugor. Më pas, PLC nisi një kundërofensivë të mbështetur nga Arabia Saudite dhe STC u përça, me disa liderë që deklaruan shpërbërjen e grupit. Që nga gushti i vitit 2026, PLC mbetet qeveria e njohur ndërkombëtarisht e Jemenit, ndërsa Houthitë kontrollojnë pjesën më të madhe të vendit, përfshirë kryeqytetin *de jure*, Sanaa.<ref>{{Cite news |title=Conflict in Yemen and the Red Sea {{!}} Global Conflict Tracker |language=en-US |work=Global Conflict Tracker |url=https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/war-yemen |access-date=2026-09-18}}</ref> == Shiko edhe == * [[Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]] * [[Pranvera Arabe]] == Burime == [[Kategoria:Kriza në Jemen]] [[Kategoria:Historia moderne e Jemenit]] [[Kategoria:Luftëra me ndërmjetës]] [[Kategoria:Rebelime në Jemen]] [[Kategoria:Separatizmi në Jemen]] [[Kategoria:Konflikte në Lindjen e Mesme]] fprximvuo1mggwio69ajdh67er6w59w 0 406483 3043448 2026-09-18T18:51:18Z Leutrim.P 113691 Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Houthi%E2%80%93Saudi_Arabian_conflict 3043448 wikitext text/x-wiki '''Konflikti midis Huthëve dhe Arabisë Saudite''' është një [[Lufta|konflikt i armatosur]] në vazhdim, që përfshin [[Forcat e Armatosura të Arabisë Saudite]] dhe forcat Huthe në [[Jemen]] e përgjatë kufirit saudito-jemenas, duke përfshirë zona si Asir, Jazan dhe Najran në Arabinë Saudite, si dhe Saada, Al-Jawf dhe Hajjah në Jemen. Konflikti nisi pas ndërhyrjes së udhëhequr nga Arabia Saudite në Jemen në vitin 2015. == Prapaskenat == Gjatë konfliktit të tyre të vitit 2004 me qeverinë e presidentit jemenas Ali Abdullah Saleh, Huthët akuzuan Arabinë Saudite se kishte ushtruar presion mbi Salehun për të ndërmarrë veprime kundër komunitetit të tyre dhe se i kishte ofruar atij mbështetje financiare. Kjo akuzë u mohua nga Salehu dhe nuk u pranua nga Arabia Saudite. Forcat Huthe dhe njësitë e Ushtrisë Jemenase të lidhura me Huthët dislokuan ekipe të pajisura me raketa të drejtuara antitank (ATGM) për të goditur automjetet dhe pozicionet ushtarake. Sistemet BM-21 dhe BM-27 përdoreshin më pas për të goditur bazat ushtarake dhe për të vendosur mina tokësore përgjatë rrugëve që lidheshin me kufirin midis Arabisë Saudite dhe Jemenit. Ndërkohë, forcat speciale pro-Huthe sulmonin postblloqet kufitare, ndërsa ekipe me motoçikleta, të armatosura me RPG-7 dhe raketa amerikane M47 Dragon, depërtonin në zonat e prapavijës saudite. Kolona të forcave të Ushtrisë Saudite (RSLF) hynin në fusha të panjohura me mina dhe në zona pritash që nuk ishin prekur drejtpërdrejt nga luftimet. Disa grupe sulmuese të dërguara në territorin saudit ishin të pajisura me sisteme portative të mbrojtjes ajrore (MANPADS), si dhe me topa kundërajrorë të tërhequr M167 Vulcan. Në vitin e parë të luftës, ato dëmtuan një numër të madh helikopterësh sulmues të RSLF-së dhe të Marinës Mbretërore Saudite (RSNF), duke i detyruar ekuipazhet e tyre të mbanin distancë. == Shiko edhe == * [[Kriza në Jemen]] * [[Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]] * [[Pranvera Arabe]] == Burime == dzb4l1x8la912y63jb5bx399kv7uuwk 3043449 3043448 2026-09-18T18:52:31Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Historia e Huthëve]]; +[[Kategoria:Marrëdhëniet mes Arabisë Saudite dhe Jemenit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043449 wikitext text/x-wiki '''Konflikti midis Huthëve dhe Arabisë Saudite''' është një [[Lufta|konflikt i armatosur]] në vazhdim, që përfshin [[Forcat e Armatosura të Arabisë Saudite]] dhe forcat Huthe në [[Jemen]] e përgjatë kufirit saudito-jemenas, duke përfshirë zona si Asir, Jazan dhe Najran në Arabinë Saudite, si dhe Saada, Al-Jawf dhe Hajjah në Jemen. Konflikti nisi pas ndërhyrjes së udhëhequr nga Arabia Saudite në Jemen në vitin 2015. == Prapaskenat == Gjatë konfliktit të tyre të vitit 2004 me qeverinë e presidentit jemenas Ali Abdullah Saleh, Huthët akuzuan Arabinë Saudite se kishte ushtruar presion mbi Salehun për të ndërmarrë veprime kundër komunitetit të tyre dhe se i kishte ofruar atij mbështetje financiare. Kjo akuzë u mohua nga Salehu dhe nuk u pranua nga Arabia Saudite. Forcat Huthe dhe njësitë e Ushtrisë Jemenase të lidhura me Huthët dislokuan ekipe të pajisura me raketa të drejtuara antitank (ATGM) për të goditur automjetet dhe pozicionet ushtarake. Sistemet BM-21 dhe BM-27 përdoreshin më pas për të goditur bazat ushtarake dhe për të vendosur mina tokësore përgjatë rrugëve që lidheshin me kufirin midis Arabisë Saudite dhe Jemenit. Ndërkohë, forcat speciale pro-Huthe sulmonin postblloqet kufitare, ndërsa ekipe me motoçikleta, të armatosura me RPG-7 dhe raketa amerikane M47 Dragon, depërtonin në zonat e prapavijës saudite. Kolona të forcave të Ushtrisë Saudite (RSLF) hynin në fusha të panjohura me mina dhe në zona pritash që nuk ishin prekur drejtpërdrejt nga luftimet. Disa grupe sulmuese të dërguara në territorin saudit ishin të pajisura me sisteme portative të mbrojtjes ajrore (MANPADS), si dhe me topa kundërajrorë të tërhequr M167 Vulcan. Në vitin e parë të luftës, ato dëmtuan një numër të madh helikopterësh sulmues të RSLF-së dhe të Marinës Mbretërore Saudite (RSNF), duke i detyruar ekuipazhet e tyre të mbanin distancë. == Shiko edhe == * [[Kriza në Jemen]] * [[Lufta Civile në Jemen, 2014–në vazhdim]] * [[Pranvera Arabe]] == Burime == [[Kategoria:Historia e Huthëve]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Arabisë Saudite dhe Jemenit]] nmbz6mc0lccyr4hb37tdq6b306eqnio 14 406484 3043451 2026-09-18T18:53:19Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043451 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043452 3043451 2026-09-18T18:54:06Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Konflikte në Azi]]; +[[Kategoria:Historia e Azisë Perëndimore]]; +[[Kategoria:Forca të Armatosura në Lindjen e Mesme]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043452 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Konflikte në Azi]] [[Kategoria:Historia e Azisë Perëndimore]] [[Kategoria:Forca të Armatosura në Lindjen e Mesme]] 1lpa224l60c68gcji9eb52dsw1stu6k 14 406485 3043456 2026-09-18T18:55:22Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043456 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043457 3043456 2026-09-18T18:55:57Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Revolucioni i Jemenit]]; +[[Kategoria:Grupe militante arabe]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043457 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Revolucioni i Jemenit]] [[Kategoria:Grupe militante arabe]] lcuyvx33ozcef7rhokfvrhpbm6lb21k 14 406486 3043460 2026-09-18T19:00:44Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043460 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043463 3043460 2026-09-18T19:02:16Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Rebelime arabe]]; +[[Kategoria:Protesta në botën arabe]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043463 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Rebelime arabe]] [[Kategoria:Protesta në botën arabe]] i4ez12z2v0enqlfrlrbhklo264wnz12 0 406487 3043467 2026-09-18T19:04:09Z Leutrim.P 113691 Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Yemeni_revolution 3043467 wikitext text/x-wiki [[Skeda:2011–2012 Yemeni revolution (from Al Jazeera) - 20110301-14.jpg|parapamje|Dhjetëra mijëra protestues marshojnë drejt Universitetit të Sanasë, të shoqëruar për herë të parë nga partitë opozitare.]] '''Revolucioni i Jemenit''', i njohur gjithashtu si '''Kryengritja Jemenase''', ishte një seri protestash të mëdha kundër qeverisë dhe kryengritjesh të armatosura që përfshinë [[Jemeni|Jemenin]] nga janari 2011 deri në shkurt 2012. Ai ndodhi njëkohësisht me [[Pranvera Arabe|Pranverën Arabe]], e cila shpërtheu në të gjithë Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut në vitin 2011. Në fazën e tij të hershme, protestat në Jemen fillimisht ishin kundër papunësisë, kushteve ekonomike, korrupsionit dhe regjimit autoritar të udhëhequr nga presidenti [[Ali Abdullah Saleh]], si dhe kundër propozimeve të qeverisë për ndryshimin e kushtetutës së Jemenit. Më pas, kërkesat e protestuesve u përshkallëzuan në thirrje për dorëheqjen e presidentit jemenas Ali Abdullah Saleh. Dezertimet masive nga ushtria, si dhe nga qeveria e Salehut, bënë që në praktikë pjesa më e madhe e vendit të dilte jashtë kontrollit të qeverisë dhe protestuesit u zotuan të sfidonin autoritetin e saj. Një demonstratë e madhe, me mbi 16,000 protestues, u zhvillua në Sana'a, kryeqytetin e Jemenit, më 27 janar. Më 2 shkurt, Saleh njoftoi se nuk do të kandidonte për rizgjedhje në vitin 2013 dhe se nuk do t’ia kalonte pushtetin djalit të tij. Më 3 shkurt, 20,000 njerëz protestuan kundër qeverisë në Sana'a, ndërsa të tjerë protestuan në Aden, një qytet-port në jug të Jemenit, në një “Ditë të Zemërimit” të thirrur nga Tawakel Karman, ndërkohë që ushtarë, anëtarë të armatosur të Kongresit të Përgjithshëm Popullor dhe shumë protestues zhvilluan një tubim në mbështetje të qeverisë në Sana'a. Gjatë një “Të Premteje të Zemërimit” më 18 shkurt, dhjetëra mijëra jemenas morën pjesë në demonstrata kundër qeverisë në Taiz, Sana'a dhe Aden. Në një “Të Premte pa Kthim” më 11 mars, protestuesit kërkuan rrëzimin e Salehut në Sana'a, ku u vranë tre persona. Protesta të tjera u zhvilluan në qytete të tjera, përfshirë Mukallën, ku u vra një person. Më 18 mars, protestuesit në Sana'a u qëlluan me armë zjarri, duke shkaktuar 52 viktima dhe duke çuar përfundimisht në dezertime dhe dorëheqje masive. Duke filluar nga fundi i prillit, Saleh ra dakord për një marrëveshje të ndërmjetësuar nga Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit, vetëm që të tërhiqej nga marrëveshja disa orë përpara nënshkrimit të planifikuar, dhe këtë e bëri tri herë. Pas herës së tretë, më 22 maj, Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit njoftoi se po pezullonte përpjekjet e tij për të ndërmjetësuar në Jemen. Më 23 maj, një ditë pasi Saleh refuzoi të nënshkruante marrëveshjen e tranzicionit, Sheikh Sadiq al-Ahmar, kreu i federatës fisnore Hashid, një prej fiseve më të fuqishme në vend, deklaroi mbështetjen për opozitën dhe mbështetësit e tij të armatosur u përplasën me forcat e sigurisë besnike ndaj qeverisë në kryeqytetin Sana'a. Pas kësaj shpërthyen luftime të ashpra në rrugë, të cilat përfshinë bombardime me artileri dhe mortaja. Saleh dhe disa persona të tjerë u plagosën, ndërsa të paktën pesë persona u vranë nga një bombardim më 3 qershor në kompleksin presidencial, kur një shpërthim përfshiu një xhami që përdorej nga zyrtarë të lartë të qeverisë për shërbimet e lutjeve. Raportet ishin kontradiktore lidhur me faktin nëse sulmi ishte shkaktuar nga bombardimet apo nga një bombë e vendosur paraprakisht. Të nesërmen, zëvendëspresidenti Abdrabbuh Mansur Hadi mori detyrën e presidentit në detyrë, ndërsa Saleh udhëtoi me avion drejt Arabisë Saudite për t’u trajtuar. Turmat festuan transferimin e pushtetit nga Salehu, por zyrtarët jemenas këmbëngulën se mungesa e Salehut ishte e përkohshme dhe se ai së shpejti do të kthehej në Jemen për të rifilluar detyrat e tij.<ref>{{Cite news |last=Londono |first=Ernesto |last2=Raghavan |first2=Sudarsan |date=2011-06-04 |title=Yemeni crowds celebrate after President Ali Abdullah Saleh transfers power, flies to Saudi Arabia |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/middle-east/speculation-grows-on-yemeni-presidents-condition/2011/06/04/AGpN9xIH_story.html |access-date=2026-09-18 |issn=0190-8286}}</ref> Në fillim të korrikut, qeveria i hodhi poshtë kërkesat e opozitës, përfshirë krijimin e një këshilli tranzitor me synimin për të transferuar zyrtarisht pushtetin nga administrata aktuale te një qeveri kujdestare, e cila do të mbikëqyrte zgjedhjet e para demokratike në historinë e Jemenit. Si përgjigje, fraksione të opozitës njoftuan më 16 korrik krijimin e këshillit të tyre tranzitor prej 17 anëtarësh, megjithëse Partitë e Takimit të Përbashkët (JMP), të cilat kishin funksionuar si një strukturë ombrellë për shumë prej grupeve opozitare jemenase gjatë kryengritjes, deklaruan se këshilli nuk i përfaqësonte ato dhe nuk përputhej me “planin” e tyre për vendin.<ref>{{Cite news |date=2011-07-16 |title=Yemen protesters set up transitional council |language=en-US |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/world/yemen-protesters-set-up-transitional-council-idUSTRE76F0ZP/ |access-date=2026-09-18}}</ref> Më 23 nëntor, Saleh nënshkroi në Riad një marrëveshje për transferimin e pushtetit, të ndërmjetësuar nga Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit. Sipas marrëveshjes, ai do t’ia transferonte pushtetin zëvendëspresidentit të tij, Abdrabbuh Mansur Hadi, brenda 30 ditësh dhe do të largohej nga posti i presidentit deri në shkurt 2012, në këmbim të imunitetit nga ndjekja penale. Megjithëse marrëveshja e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit u pranua nga Partitë e Takimit të Përbashkët (JMP), ajo u refuzua nga shumë prej protestuesve dhe nga Houthit. Një zgjedhje presidenciale u zhvillua në Jemen më 21 shkurt 2012, ku Hadi kandidoi pa kundërshtar. Një raport pohon se pjesëmarrja në zgjedhje ishte 65%, ndërsa Hadi mori 99.8% të votave. Hadi bëri betimin për marrjen e detyrës në parlamentin e Jemenit më 25 shkurt 2012. Saleh u kthye në vend po atë ditë për të marrë pjesë në ceremoninë e inaugurimit të Hadit. Pas muajsh protestash, Saleh dha dorëheqjen nga presidenca më 27 shkurt 2012 dhe ia transferoi zyrtarisht pushtetin pasardhësit të tij, duke shënuar përfundimin e sundimit të tij 33-vjeçar.<ref>{{Cite news |title=Yemen's Saleh formally steps down after 33 years |work=Google News |url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iqhKKOqo6XDujeTI_yaD4B0CcyVA?docId=CNG.12cc0199ecc6457c2d2a25874218f73d.691 |access-date=2026-09-18}}</ref> == Shiko edhe == * [[Pranvera Arabe]] == Burime == f2o9ycoepyv6tlg3p8npipn66s6a15l 3043468 3043467 2026-09-18T19:05:12Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Revolucioni i Jemenit]]; +[[Kategoria:Kriza në Jemen]]; +[[Kategoria:Pranvera Arabe sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043468 wikitext text/x-wiki [[Skeda:2011–2012 Yemeni revolution (from Al Jazeera) - 20110301-14.jpg|parapamje|Dhjetëra mijëra protestues marshojnë drejt Universitetit të Sanasë, të shoqëruar për herë të parë nga partitë opozitare.]] '''Revolucioni i Jemenit''', i njohur gjithashtu si '''Kryengritja Jemenase''', ishte një seri protestash të mëdha kundër qeverisë dhe kryengritjesh të armatosura që përfshinë [[Jemeni|Jemenin]] nga janari 2011 deri në shkurt 2012. Ai ndodhi njëkohësisht me [[Pranvera Arabe|Pranverën Arabe]], e cila shpërtheu në të gjithë Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut në vitin 2011. Në fazën e tij të hershme, protestat në Jemen fillimisht ishin kundër papunësisë, kushteve ekonomike, korrupsionit dhe regjimit autoritar të udhëhequr nga presidenti [[Ali Abdullah Saleh]], si dhe kundër propozimeve të qeverisë për ndryshimin e kushtetutës së Jemenit. Më pas, kërkesat e protestuesve u përshkallëzuan në thirrje për dorëheqjen e presidentit jemenas Ali Abdullah Saleh. Dezertimet masive nga ushtria, si dhe nga qeveria e Salehut, bënë që në praktikë pjesa më e madhe e vendit të dilte jashtë kontrollit të qeverisë dhe protestuesit u zotuan të sfidonin autoritetin e saj. Një demonstratë e madhe, me mbi 16,000 protestues, u zhvillua në Sana'a, kryeqytetin e Jemenit, më 27 janar. Më 2 shkurt, Saleh njoftoi se nuk do të kandidonte për rizgjedhje në vitin 2013 dhe se nuk do t’ia kalonte pushtetin djalit të tij. Më 3 shkurt, 20,000 njerëz protestuan kundër qeverisë në Sana'a, ndërsa të tjerë protestuan në Aden, një qytet-port në jug të Jemenit, në një “Ditë të Zemërimit” të thirrur nga Tawakel Karman, ndërkohë që ushtarë, anëtarë të armatosur të Kongresit të Përgjithshëm Popullor dhe shumë protestues zhvilluan një tubim në mbështetje të qeverisë në Sana'a. Gjatë një “Të Premteje të Zemërimit” më 18 shkurt, dhjetëra mijëra jemenas morën pjesë në demonstrata kundër qeverisë në Taiz, Sana'a dhe Aden. Në një “Të Premte pa Kthim” më 11 mars, protestuesit kërkuan rrëzimin e Salehut në Sana'a, ku u vranë tre persona. Protesta të tjera u zhvilluan në qytete të tjera, përfshirë Mukallën, ku u vra një person. Më 18 mars, protestuesit në Sana'a u qëlluan me armë zjarri, duke shkaktuar 52 viktima dhe duke çuar përfundimisht në dezertime dhe dorëheqje masive. Duke filluar nga fundi i prillit, Saleh ra dakord për një marrëveshje të ndërmjetësuar nga Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit, vetëm që të tërhiqej nga marrëveshja disa orë përpara nënshkrimit të planifikuar, dhe këtë e bëri tri herë. Pas herës së tretë, më 22 maj, Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit njoftoi se po pezullonte përpjekjet e tij për të ndërmjetësuar në Jemen. Më 23 maj, një ditë pasi Saleh refuzoi të nënshkruante marrëveshjen e tranzicionit, Sheikh Sadiq al-Ahmar, kreu i federatës fisnore Hashid, një prej fiseve më të fuqishme në vend, deklaroi mbështetjen për opozitën dhe mbështetësit e tij të armatosur u përplasën me forcat e sigurisë besnike ndaj qeverisë në kryeqytetin Sana'a. Pas kësaj shpërthyen luftime të ashpra në rrugë, të cilat përfshinë bombardime me artileri dhe mortaja. Saleh dhe disa persona të tjerë u plagosën, ndërsa të paktën pesë persona u vranë nga një bombardim më 3 qershor në kompleksin presidencial, kur një shpërthim përfshiu një xhami që përdorej nga zyrtarë të lartë të qeverisë për shërbimet e lutjeve. Raportet ishin kontradiktore lidhur me faktin nëse sulmi ishte shkaktuar nga bombardimet apo nga një bombë e vendosur paraprakisht. Të nesërmen, zëvendëspresidenti Abdrabbuh Mansur Hadi mori detyrën e presidentit në detyrë, ndërsa Saleh udhëtoi me avion drejt Arabisë Saudite për t’u trajtuar. Turmat festuan transferimin e pushtetit nga Salehu, por zyrtarët jemenas këmbëngulën se mungesa e Salehut ishte e përkohshme dhe se ai së shpejti do të kthehej në Jemen për të rifilluar detyrat e tij.<ref>{{Cite news |last=Londono |first=Ernesto |last2=Raghavan |first2=Sudarsan |date=2011-06-04 |title=Yemeni crowds celebrate after President Ali Abdullah Saleh transfers power, flies to Saudi Arabia |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/middle-east/speculation-grows-on-yemeni-presidents-condition/2011/06/04/AGpN9xIH_story.html |access-date=2026-09-18 |issn=0190-8286}}</ref> Në fillim të korrikut, qeveria i hodhi poshtë kërkesat e opozitës, përfshirë krijimin e një këshilli tranzitor me synimin për të transferuar zyrtarisht pushtetin nga administrata aktuale te një qeveri kujdestare, e cila do të mbikëqyrte zgjedhjet e para demokratike në historinë e Jemenit. Si përgjigje, fraksione të opozitës njoftuan më 16 korrik krijimin e këshillit të tyre tranzitor prej 17 anëtarësh, megjithëse Partitë e Takimit të Përbashkët (JMP), të cilat kishin funksionuar si një strukturë ombrellë për shumë prej grupeve opozitare jemenase gjatë kryengritjes, deklaruan se këshilli nuk i përfaqësonte ato dhe nuk përputhej me “planin” e tyre për vendin.<ref>{{Cite news |date=2011-07-16 |title=Yemen protesters set up transitional council |language=en-US |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/world/yemen-protesters-set-up-transitional-council-idUSTRE76F0ZP/ |access-date=2026-09-18}}</ref> Më 23 nëntor, Saleh nënshkroi në Riad një marrëveshje për transferimin e pushtetit, të ndërmjetësuar nga Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit. Sipas marrëveshjes, ai do t’ia transferonte pushtetin zëvendëspresidentit të tij, Abdrabbuh Mansur Hadi, brenda 30 ditësh dhe do të largohej nga posti i presidentit deri në shkurt 2012, në këmbim të imunitetit nga ndjekja penale. Megjithëse marrëveshja e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit u pranua nga Partitë e Takimit të Përbashkët (JMP), ajo u refuzua nga shumë prej protestuesve dhe nga Houthit. Një zgjedhje presidenciale u zhvillua në Jemen më 21 shkurt 2012, ku Hadi kandidoi pa kundërshtar. Një raport pohon se pjesëmarrja në zgjedhje ishte 65%, ndërsa Hadi mori 99.8% të votave. Hadi bëri betimin për marrjen e detyrës në parlamentin e Jemenit më 25 shkurt 2012. Saleh u kthye në vend po atë ditë për të marrë pjesë në ceremoninë e inaugurimit të Hadit. Pas muajsh protestash, Saleh dha dorëheqjen nga presidenca më 27 shkurt 2012 dhe ia transferoi zyrtarisht pushtetin pasardhësit të tij, duke shënuar përfundimin e sundimit të tij 33-vjeçar.<ref>{{Cite news |title=Yemen's Saleh formally steps down after 33 years |work=Google News |url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iqhKKOqo6XDujeTI_yaD4B0CcyVA?docId=CNG.12cc0199ecc6457c2d2a25874218f73d.691 |access-date=2026-09-18}}</ref> == Shiko edhe == * [[Pranvera Arabe]] == Burime == [[Kategoria:Revolucioni i Jemenit]] [[Kategoria:Kriza në Jemen]] [[Kategoria:Pranvera Arabe sipas vendit]] hau9qapuhoforgolp85pg36q86r0175 14 406488 3043469 2026-09-18T19:05:28Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043469 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043470 3043469 2026-09-18T19:06:08Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Pranvera Arabe]]; +[[Kategoria:Revolucione sipas vendit]]; +[[Kategoria:Protesta sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043470 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Pranvera Arabe]] [[Kategoria:Revolucione sipas vendit]] [[Kategoria:Protesta sipas vendit]] 0cluqf78i082xfqts9nh7ep3rn5xz5n 14 406489 3043471 2026-09-18T19:06:14Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043471 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043472 3043471 2026-09-18T19:06:54Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Ngjarje politike sipas vendit]]; +[[Kategoria:Rebelime sipas vendit]]; +[[Kategoria:Revolucione]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043472 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ngjarje politike sipas vendit]] [[Kategoria:Rebelime sipas vendit]] [[Kategoria:Revolucione]] 7gj724vdtmd42ru5c1hdkik76nkd2ja 0 406490 3043477 2026-09-18T19:36:05Z Qendrimi15 122927 Faqe e re: {{Infobox film | name = Raising Helen | director = [[Garry Marshall]] | screenplay = {{Plainlist| * [[Jack Amiel]] * [[Michael Begler]] }} | story = {{Plainlist| * Patrick J. Clifton * Beth Rigazio }} | producer = {{Plainlist| * [[Ashok Amritraj]] * [[David Hoberman]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Kate Hudson]] * [[John Corbett]] * [[Joan Cusack]] * [[Hayden Panettiere]] * [[Spencer Breslin]] * [[Helen Mirren]] }} | cinematography = C... 3043477 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Raising Helen | director = [[Garry Marshall]] | screenplay = {{Plainlist| * [[Jack Amiel]] * [[Michael Begler]] }} | story = {{Plainlist| * Patrick J. Clifton * Beth Rigazio }} | producer = {{Plainlist| * [[Ashok Amritraj]] * [[David Hoberman]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Kate Hudson]] * [[John Corbett]] * [[Joan Cusack]] * [[Hayden Panettiere]] * [[Spencer Breslin]] * [[Helen Mirren]] }} | cinematography = [[Charles Minsky]] | editing = [[Bruce Green]] | music = [[John Debney]] | studio = {{Plainlist| * [[Touchstone Pictures]] * [[Beacon Pictures]] * [[Hyde Park Entertainment]] * [[Mandeville Films]] }} | distributor = [[Buena Vista Pictures Distribution]] | released = 28 maj 2004 | runtime = 119 minuta | country = Shtetet e Bashkuara | language = Anglisht | budget = $50 million<ref>[https://www.the-numbers.com/movies/2004/HELEN.php "Raising Helen (2004) – Financial Information"]. [[The Numbers (website)|The Numbers]].</ref> | gross = $49.7 million<ref>[https://www.boxofficemojo.com/release/rl3798631937/ "Raising Helen (2004)"]. [[Box Office Mojo]].</ref> }} '''''Raising Helen''''' është një film [[komedi-dramë]] amerikan i vitit 2004, me regji nga [[Garry Marshall]] dhe i shkruar nga [[Jack Amiel]] dhe [[Michael Begler]]. Në role kryesore luajnë [[Kate Hudson]], [[John Corbett]], [[Joan Cusack]], [[Hayden Panettiere]], vëlla dhe motër [[Spencer Breslin|Spencer]] dhe [[Abigail Breslin]], dhe [[Helen Mirren]]. Filmi ndjek historinë e Helen Harris (Hudson), e cila bëhet kujdestare ligjore e fëmijëve të motrës së saj, pasi kjo e fundit dhe kunati i saj humbin jetën në një aksident automobilistik. ''Raising Helen'' u shpërnda nga [[Buena Vista Pictures Distribution]] më 28 maj 2004. Ai mori vlerësime negative nga kritikët dhe arkëtoi 49,7 milionë dollarë në mbarë botën kundrejt një buxheti prej 50 milionë dollarësh, duke rezultuar kështu një dështim komercial. ==Përmbajtja== Helen, Jenny dhe Lindsay Harris janë motra të lidhura ngushtë që jetojnë në Nju Jork; Jenny, më e madhja, u kujdes për rritjen e dy të tjerave pasi nëna e tyre vdiq kur ato ishin të vogla. Jenny dhe Lindsay janë nëna të përkushtuara që qëndrojnë në shtëpi, ndërsa Helen – asistente ekzekutive e drejtorit të përgjithshëm të një prej agjencive më prestigjioze të modelimit në Manhattan – bën një jetë luksoze dhe pa shqetësime. Një mëngjes, Helen merr një telefonatë nga Jenny, e cila e njofton se Lindsay dhe bashkëshorti i saj, Paul, kanë humbur jetën në një aksident automobilistik, duke lënë pas tre fëmijët e tyre: Audrey 15-vjeçare, Henry 10-vjeçar dhe Sarah 5-vjeçare. Gjatë një takimi me avokatin e Lindsay, Helen dhe Jenny tronditen kur zbulojnë se Lindsay e kishte caktuar Helen-ën si kujdestare ligjore të fëmijëve. Të dyja motrat marrin një letër që Lindsay u kishte lënë. E detyruar të heqë dorë nga jeta e saj e shfrenuar dhe të shpërngulet në Queens, Helen e ka të vështirë fillimisht t'i rrisë fëmijët e vetme. Me kalimin e kohës, përqendrimi i saj në punë bie dhe ajo pushohet nga puna, duke përfunduar si recepsioniste në një sallon shitjesh makinash. Helen dhe Jenny zihen për mënyrën më të mirë të rritjes së fëmijëve dhe ndërpresin komunikimin. Situata për Helen fillon të përmirësohet pasi ajo nis një lidhje me Dan Parker-in, drejtorin e shkollës së fëmijëve dhe pastor, i cili e ndihmon atë të krijojë lidhje emocionale me ta. Audrey fillon të shoqërohet me njerëz të gabuar në shkollë dhe lidhet me një djalë më të madh në moshë, të quajtur BZ. Kur ajo zhduket pas mbrëmjes së maturës, Helen detyrohet t'i kërkojë ndihmë Jenny, pasi ka frikë ta marrë situatën në dorë vetë, nga frika se Audrey do ta urrejë nëse përballen. Audrey gjendet në një motel me BZ-në dhe Helen më vonë ua beson kujdestarinë e fëmijëve Jenny, gjë që i mërzit shumë fëmijët. Helen kthehet në punë dhe gradualisht i rikthehet mënyrës së saj të mëparshme të jetesës, por shpejt kupton se nuk është e lumtur. Ajo shkon te shtëpia e Jenny për t'i marrë fëmijët, e vendosur për të marrë përgjegjësitë e një nëne, por Jenny i kërkon të largohet dhe të reflektojë më gjatë. Më vonë atë natë, ndërsa Helen rri ulur e vetme në parkun aty pranë, shfaqet Jenny dhe e lejon Helen të lexojë letrën që Lindsay i kishte lënë; Aty, Lindsay shpjegon se e zgjodhi Helenën për t'u kujdesur për fëmijët e saj sepse personalitetet e tyre janë shumë të ngjashme dhe ajo donte që fëmijët të kishin një figurë nëne që u kujtonte atë. Pasi më në fund pranon se Helena mund t'ia dalë mbanë, Jenny ua beson sërish fëmijët asaj të nesërmen në mëngjes dhe ata fillojnë të përshtaten me gëzim me jetën e tyre të re familjare. ==Rolet== {{Cast listing| * [[Kate Hudson]] si Helen Harris * [[John Corbett]] si Pastor Dan Parker * [[Joan Cusack]] si Jenny Portman * [[Hayden Panettiere]] si Audrey Davis * [[Spencer Breslin]] si Henry Davis * [[Abigail Breslin]] si Sarah Davis * [[Helen Mirren]] si Dominique * [[Felicity Huffman]] si Lindsay Davis * [[Kevin Kilner]] si Ed Portman * [[Sakina Jaffrey]] si Nilma Prasad * [[Joseph Mazzello]] si Prom Date Peter * [[Sean O'Bryan]] si Paul Davis * Catherine Tayrien si Jasmine Portman * Evan Sabara si Oliver Portman * [[Paris Hilton]] si Amber * [[Amber Valletta]] si Martina * Ethan Browne si Devon * [[Shannon Wilcox]] si photographer * [[Frank Campanella]] si mourner * Michael Esparza si BZ * [[Katie Carr]] si Caitlin * [[Rio Hackford]] si brunch ''maitre d{{'}}'' * [[Héctor Elizondo]] si Mickey Massey * [[Larry Miller (comedian)|Larry Miller]] si Leo D'Leo * [[Shakara Ledard]] si Tinka (the model) }} ==Referime== {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.imdb.com/title/tt0350028/ ''Raising Helen''] në [[IMDb]] [[Kategoria:Filma 2004]] [[Kategoria:Filma komedi-dramë amerikanë]] [[Kategoria:Filma amerikanë të viteve 2000]] [[Kategoria:Filma anglisht të viteve 2000]] [[Kategoria:Filma me regji nga Garry Marshall]] [[Kategoria:Filma të prodhuar nga David Hoberman]] [[Kategoria:Filma me muzikë nga John Debney]] [[Kategoria:Filma të Hyde Park Entertainment]] [[Kategoria:Filma të Mandeville Films]] [[Kategoria:Filma të Touchstone Pictures]] 441diey522oyezq2k89i2654onxgguw 0 406491 3043480 2026-09-18T19:43:46Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Energjia e ripërtëritshme në Afghanistan]] te [[Energjia e ripërtëritshme në Afganistan]]: Gabim drejtshkrimor 3043480 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Energjia e ripërtëritshme në Afganistan]] h2qxhxfms2ryc89driihwdge55k601j 14 406492 3043490 2026-09-18T19:50:45Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043490 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043493 3043490 2026-09-18T19:51:36Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shkenca dhe teknologjia sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043493 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Shkenca dhe teknologjia sipas vendit]] i9o8j7yrb99fdrepnkpu2lzusmwpuv0 14 406493 3043491 2026-09-18T19:50:47Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043491 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043494 3043491 2026-09-18T19:51:38Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shkenca dhe teknologjia sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043494 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Shkenca dhe teknologjia sipas vendit]] i9o8j7yrb99fdrepnkpu2lzusmwpuv0 14 406494 3043492 2026-09-18T19:50:48Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043492 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043495 3043492 2026-09-18T19:51:41Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shkenca dhe teknologjia sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043495 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Shkenca dhe teknologjia sipas vendit]] i9o8j7yrb99fdrepnkpu2lzusmwpuv0 3 406495 3043501 2026-09-18T20:16:51Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3043501 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Spirokote}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 18 shtator 2026 22:16 (CEST) na1isjowsfahq722uvfvmf7z82r4pcy 0 406496 3043508 2026-09-18T21:39:54Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lufta e Libanit 2006]] te [[Lufta e Libanit, 2006]] 3043508 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta e Libanit, 2006]] mlxw32hl8h3ucepo8m41czma98xis5q 0 406497 3043509 2026-09-18T21:43:12Z Leutrim.P 113691 Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Lebanon_war 3043509 wikitext text/x-wiki Që nga 2 marsi i vitit 2026, në [[Liban]] po zhvillohet një luftë midis [[Izraeli|Izraelit]] dhe grupit militant [[Hizbullah]], gjatë së cilës Izraeli ka pushtuar pjesë të territorit libanez. Kjo përbën një rifillim të luftimeve të mëdha në konfliktin mes Hizbullahut dhe Izraelit, si dhe është pjesë e konfliktit më të gjerë në Lindjen e Mesme. Lufta ka shkaktuar një krizë humanitare, ka çuar në vdekjen e më shumë se 4,000 personave si pasojë e sulmeve izraelite në Liban dhe ka sjellë zhvendosjen e detyruar të mbi 1 milion njerëzve. Reagimi i Hizbullahut ndaj luftës në Gaza çoi në pushtimin izraelit të Libanit në vitin 2024. Pas një marrëveshjeje armëpushimi midis Izraelit dhe Libanit në nëntor të vitit 2024, Izraeli vazhdoi të kryente sulme ajrore, duke pretenduar se Hizbullahu kishte shkelur kushtet e armëpushimit. Hizbullahu nisi sulme ndaj Izraelit më 2 mars 2026, si përgjigje ndaj luftës që Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara nisën kundër Iranit – mbështetësit kryesor të Hizbullahut – dhe vrasjes së liderit të tij suprem. Izraeli rifilloi sulmet ajrore në të gjithë Libanin në një shkallë më të gjerë dhe, më 16 mars, nisi operacione tokësore në Libanin jugor. Urat kryesore mbi lumin Litani u hodhën në erë nga Izraeli për të shkëputur jugun nga pjesa tjetër e Libanit; Bint Jbeil u bë skenë e luftimeve të ashpra tokësore. Izraeli njoftoi se do të shembte fshatrat kufitare libaneze dhe do të pushtonte Libanin deri në lumin Litani. Libani ndërmori hapa për të ndaluar aktivitetet ushtarake të Hizbullahut; gjithashtu, ai dënoi sulmet izraelite ndaj civilëve libanezë. Irani bëri thirrje për ndalimin e sulmeve izraelite në Liban si kusht për një armëpushim në luftën më të gjerë. Pasi një armëpushim ndaloi luftën me Iranin, Hizbullahu i ndërpreu sulmet e tij. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se armëpushimi nuk vlente për Libanin – duke rënë në kundërshtim me qëndrimin e Iranit dhe të ndërmjetësit pakistanez – dhe nisi sulmet ajrore më të mëdha të luftës. Më 16 prill, Izraeli dhe Libani ranë dakord për një armëpushim 10-ditor, i cili më pas u zgjat disa herë. Më 3 qershor, Izraeli dhe Libani arritën një marrëveshje me ndërmjetësimin e SHBA-së. Më 4 qershor, Hizbullahu e hodhi poshtë marrëveshjen Liban-Izrael dhe kërkoi një armëpushim të plotë si dhe tërheqjen e plotë të Izraelit nga Libani. Kryetari i Parlamentit të Libanit, Nabih Berri, propozoi që si Hizbullahu, ashtu edhe Izraeli, të tërhiqeshin nga zona në jug të lumit Litani. Më 15 qershor, SHBA-ja dhe Irani ranë dakord për Memorandumin e Islamabadit, i cili përfshinte një armëpushim në Liban. Forcat izraelite qëndruan në zonat e pushtuara të Libanit. Më 19 qershor, Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi një armëpushim mes Izraelit dhe Hizbullahut, i cili hyri në fuqi në orën 16:00 me orën lokale. Më 26 qershor, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi një marrëveshje kuadër midis Izraelit dhe Libanit për "paqe dhe siguri të qëndrueshme". Marrëveshja përfshinte çarmatimin e plotë të Hizbullahut; ajo u refuzua nga Hizbullahu. Më 30 qershor, Irani njoftoi se kishte arritur një marrëveshje me SHBA-në dhe Libanin për krijimin e një komiteti që do të mbikëqyrte përfundimin e luftës. Më 15 korrik, Departamenti amerikan i Shtetit raportoi se Izraeli kishte rënë dakord të tërhiqej nga zona pilot në Libanin jugor. Më 20 korrik, SHBA-ja njoftoi se Izraeli i kishte dorëzuar qeverisë libaneze pjesë të zonës tampon që kishte pushtuar në Libanin jugor, në përputhje me marrëveshjen e ndërmjetësuar nga SHBA-ja me Bejrutin. Ushtria e Libanit filloi dislokimin në Zawtar al-Gharbiyeh më 21 korrik, pas tërheqjes izraelite në përputhje me marrëveshjen. == Shiko edhe == * [[Lufta e Libanit, 2024]] == Burime == o6iqx4xpxujw1pk1h0ae4r4i4ilycq2 3043510 3043509 2026-09-18T21:44:49Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Lufta e Libanit, 2026]]; +[[Kategoria:Konflikti Hezbollah–Izrael, 2023–në vazhdim]]; +[[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043510 wikitext text/x-wiki Që nga 2 marsi i vitit 2026, në [[Liban]] po zhvillohet një luftë midis [[Izraeli|Izraelit]] dhe grupit militant [[Hizbullah]], gjatë së cilës Izraeli ka pushtuar pjesë të territorit libanez. Kjo përbën një rifillim të luftimeve të mëdha në konfliktin mes Hizbullahut dhe Izraelit, si dhe është pjesë e konfliktit më të gjerë në Lindjen e Mesme. Lufta ka shkaktuar një krizë humanitare, ka çuar në vdekjen e më shumë se 4,000 personave si pasojë e sulmeve izraelite në Liban dhe ka sjellë zhvendosjen e detyruar të mbi 1 milion njerëzve. Reagimi i Hizbullahut ndaj luftës në Gaza çoi në pushtimin izraelit të Libanit në vitin 2024. Pas një marrëveshjeje armëpushimi midis Izraelit dhe Libanit në nëntor të vitit 2024, Izraeli vazhdoi të kryente sulme ajrore, duke pretenduar se Hizbullahu kishte shkelur kushtet e armëpushimit. Hizbullahu nisi sulme ndaj Izraelit më 2 mars 2026, si përgjigje ndaj luftës që Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara nisën kundër Iranit – mbështetësit kryesor të Hizbullahut – dhe vrasjes së liderit të tij suprem. Izraeli rifilloi sulmet ajrore në të gjithë Libanin në një shkallë më të gjerë dhe, më 16 mars, nisi operacione tokësore në Libanin jugor. Urat kryesore mbi lumin Litani u hodhën në erë nga Izraeli për të shkëputur jugun nga pjesa tjetër e Libanit; Bint Jbeil u bë skenë e luftimeve të ashpra tokësore. Izraeli njoftoi se do të shembte fshatrat kufitare libaneze dhe do të pushtonte Libanin deri në lumin Litani. Libani ndërmori hapa për të ndaluar aktivitetet ushtarake të Hizbullahut; gjithashtu, ai dënoi sulmet izraelite ndaj civilëve libanezë. Irani bëri thirrje për ndalimin e sulmeve izraelite në Liban si kusht për një armëpushim në luftën më të gjerë. Pasi një armëpushim ndaloi luftën me Iranin, Hizbullahu i ndërpreu sulmet e tij. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se armëpushimi nuk vlente për Libanin – duke rënë në kundërshtim me qëndrimin e Iranit dhe të ndërmjetësit pakistanez – dhe nisi sulmet ajrore më të mëdha të luftës. Më 16 prill, Izraeli dhe Libani ranë dakord për një armëpushim 10-ditor, i cili më pas u zgjat disa herë. Më 3 qershor, Izraeli dhe Libani arritën një marrëveshje me ndërmjetësimin e SHBA-së. Më 4 qershor, Hizbullahu e hodhi poshtë marrëveshjen Liban-Izrael dhe kërkoi një armëpushim të plotë si dhe tërheqjen e plotë të Izraelit nga Libani. Kryetari i Parlamentit të Libanit, Nabih Berri, propozoi që si Hizbullahu, ashtu edhe Izraeli, të tërhiqeshin nga zona në jug të lumit Litani. Më 15 qershor, SHBA-ja dhe Irani ranë dakord për Memorandumin e Islamabadit, i cili përfshinte një armëpushim në Liban. Forcat izraelite qëndruan në zonat e pushtuara të Libanit. Më 19 qershor, Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi një armëpushim mes Izraelit dhe Hizbullahut, i cili hyri në fuqi në orën 16:00 me orën lokale. Më 26 qershor, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi një marrëveshje kuadër midis Izraelit dhe Libanit për "paqe dhe siguri të qëndrueshme". Marrëveshja përfshinte çarmatimin e plotë të Hizbullahut; ajo u refuzua nga Hizbullahu. Më 30 qershor, Irani njoftoi se kishte arritur një marrëveshje me SHBA-në dhe Libanin për krijimin e një komiteti që do të mbikëqyrte përfundimin e luftës. Më 15 korrik, Departamenti amerikan i Shtetit raportoi se Izraeli kishte rënë dakord të tërhiqej nga zona pilot në Libanin jugor. Më 20 korrik, SHBA-ja njoftoi se Izraeli i kishte dorëzuar qeverisë libaneze pjesë të zonës tampon që kishte pushtuar në Libanin jugor, në përputhje me marrëveshjen e ndërmjetësuar nga SHBA-ja me Bejrutin. Ushtria e Libanit filloi dislokimin në Zawtar al-Gharbiyeh më 21 korrik, pas tërheqjes izraelite në përputhje me marrëveshjen. == Shiko edhe == * [[Lufta e Libanit, 2024]] == Burime == [[Kategoria:Lufta e Libanit, 2026]] [[Kategoria:Konflikti Hezbollah–Izrael, 2023–në vazhdim]] [[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] 9pmr9ffbje70m4zun5y17zl0hdg80ip 3043512 3043510 2026-09-18T21:52:19Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Konflikti Hezbollah–Izrael, 2023–në vazhdim]]; added [[Category:Konflikti Hizbullah–Izrael, 2023–në vazhdim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043512 wikitext text/x-wiki Që nga 2 marsi i vitit 2026, në [[Liban]] po zhvillohet një luftë midis [[Izraeli|Izraelit]] dhe grupit militant [[Hizbullah]], gjatë së cilës Izraeli ka pushtuar pjesë të territorit libanez. Kjo përbën një rifillim të luftimeve të mëdha në konfliktin mes Hizbullahut dhe Izraelit, si dhe është pjesë e konfliktit më të gjerë në Lindjen e Mesme. Lufta ka shkaktuar një krizë humanitare, ka çuar në vdekjen e më shumë se 4,000 personave si pasojë e sulmeve izraelite në Liban dhe ka sjellë zhvendosjen e detyruar të mbi 1 milion njerëzve. Reagimi i Hizbullahut ndaj luftës në Gaza çoi në pushtimin izraelit të Libanit në vitin 2024. Pas një marrëveshjeje armëpushimi midis Izraelit dhe Libanit në nëntor të vitit 2024, Izraeli vazhdoi të kryente sulme ajrore, duke pretenduar se Hizbullahu kishte shkelur kushtet e armëpushimit. Hizbullahu nisi sulme ndaj Izraelit më 2 mars 2026, si përgjigje ndaj luftës që Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara nisën kundër Iranit – mbështetësit kryesor të Hizbullahut – dhe vrasjes së liderit të tij suprem. Izraeli rifilloi sulmet ajrore në të gjithë Libanin në një shkallë më të gjerë dhe, më 16 mars, nisi operacione tokësore në Libanin jugor. Urat kryesore mbi lumin Litani u hodhën në erë nga Izraeli për të shkëputur jugun nga pjesa tjetër e Libanit; Bint Jbeil u bë skenë e luftimeve të ashpra tokësore. Izraeli njoftoi se do të shembte fshatrat kufitare libaneze dhe do të pushtonte Libanin deri në lumin Litani. Libani ndërmori hapa për të ndaluar aktivitetet ushtarake të Hizbullahut; gjithashtu, ai dënoi sulmet izraelite ndaj civilëve libanezë. Irani bëri thirrje për ndalimin e sulmeve izraelite në Liban si kusht për një armëpushim në luftën më të gjerë. Pasi një armëpushim ndaloi luftën me Iranin, Hizbullahu i ndërpreu sulmet e tij. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se armëpushimi nuk vlente për Libanin – duke rënë në kundërshtim me qëndrimin e Iranit dhe të ndërmjetësit pakistanez – dhe nisi sulmet ajrore më të mëdha të luftës. Më 16 prill, Izraeli dhe Libani ranë dakord për një armëpushim 10-ditor, i cili më pas u zgjat disa herë. Më 3 qershor, Izraeli dhe Libani arritën një marrëveshje me ndërmjetësimin e SHBA-së. Më 4 qershor, Hizbullahu e hodhi poshtë marrëveshjen Liban-Izrael dhe kërkoi një armëpushim të plotë si dhe tërheqjen e plotë të Izraelit nga Libani. Kryetari i Parlamentit të Libanit, Nabih Berri, propozoi që si Hizbullahu, ashtu edhe Izraeli, të tërhiqeshin nga zona në jug të lumit Litani. Më 15 qershor, SHBA-ja dhe Irani ranë dakord për Memorandumin e Islamabadit, i cili përfshinte një armëpushim në Liban. Forcat izraelite qëndruan në zonat e pushtuara të Libanit. Më 19 qershor, Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi një armëpushim mes Izraelit dhe Hizbullahut, i cili hyri në fuqi në orën 16:00 me orën lokale. Më 26 qershor, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi një marrëveshje kuadër midis Izraelit dhe Libanit për "paqe dhe siguri të qëndrueshme". Marrëveshja përfshinte çarmatimin e plotë të Hizbullahut; ajo u refuzua nga Hizbullahu. Më 30 qershor, Irani njoftoi se kishte arritur një marrëveshje me SHBA-në dhe Libanin për krijimin e një komiteti që do të mbikëqyrte përfundimin e luftës. Më 15 korrik, Departamenti amerikan i Shtetit raportoi se Izraeli kishte rënë dakord të tërhiqej nga zona pilot në Libanin jugor. Më 20 korrik, SHBA-ja njoftoi se Izraeli i kishte dorëzuar qeverisë libaneze pjesë të zonës tampon që kishte pushtuar në Libanin jugor, në përputhje me marrëveshjen e ndërmjetësuar nga SHBA-ja me Bejrutin. Ushtria e Libanit filloi dislokimin në Zawtar al-Gharbiyeh më 21 korrik, pas tërheqjes izraelite në përputhje me marrëveshjen. == Shiko edhe == * [[Lufta e Libanit, 2024]] == Burime == [[Kategoria:Lufta e Libanit, 2026]] [[Kategoria:Konflikti Hizbullah–Izrael, 2023–në vazhdim]] [[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] 4ghswd5wlw2yixjery59jqjhvjke1se 3043523 3043512 2026-09-18T22:01:48Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Konflikti Hizbullah–Izrael, 2023–në vazhdim]]; added [[Category:Konflikti midis Hizbullahut dhe Izraelit, 2023–në vazhdim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043523 wikitext text/x-wiki Që nga 2 marsi i vitit 2026, në [[Liban]] po zhvillohet një luftë midis [[Izraeli|Izraelit]] dhe grupit militant [[Hizbullah]], gjatë së cilës Izraeli ka pushtuar pjesë të territorit libanez. Kjo përbën një rifillim të luftimeve të mëdha në konfliktin mes Hizbullahut dhe Izraelit, si dhe është pjesë e konfliktit më të gjerë në Lindjen e Mesme. Lufta ka shkaktuar një krizë humanitare, ka çuar në vdekjen e më shumë se 4,000 personave si pasojë e sulmeve izraelite në Liban dhe ka sjellë zhvendosjen e detyruar të mbi 1 milion njerëzve. Reagimi i Hizbullahut ndaj luftës në Gaza çoi në pushtimin izraelit të Libanit në vitin 2024. Pas një marrëveshjeje armëpushimi midis Izraelit dhe Libanit në nëntor të vitit 2024, Izraeli vazhdoi të kryente sulme ajrore, duke pretenduar se Hizbullahu kishte shkelur kushtet e armëpushimit. Hizbullahu nisi sulme ndaj Izraelit më 2 mars 2026, si përgjigje ndaj luftës që Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara nisën kundër Iranit – mbështetësit kryesor të Hizbullahut – dhe vrasjes së liderit të tij suprem. Izraeli rifilloi sulmet ajrore në të gjithë Libanin në një shkallë më të gjerë dhe, më 16 mars, nisi operacione tokësore në Libanin jugor. Urat kryesore mbi lumin Litani u hodhën në erë nga Izraeli për të shkëputur jugun nga pjesa tjetër e Libanit; Bint Jbeil u bë skenë e luftimeve të ashpra tokësore. Izraeli njoftoi se do të shembte fshatrat kufitare libaneze dhe do të pushtonte Libanin deri në lumin Litani. Libani ndërmori hapa për të ndaluar aktivitetet ushtarake të Hizbullahut; gjithashtu, ai dënoi sulmet izraelite ndaj civilëve libanezë. Irani bëri thirrje për ndalimin e sulmeve izraelite në Liban si kusht për një armëpushim në luftën më të gjerë. Pasi një armëpushim ndaloi luftën me Iranin, Hizbullahu i ndërpreu sulmet e tij. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se armëpushimi nuk vlente për Libanin – duke rënë në kundërshtim me qëndrimin e Iranit dhe të ndërmjetësit pakistanez – dhe nisi sulmet ajrore më të mëdha të luftës. Më 16 prill, Izraeli dhe Libani ranë dakord për një armëpushim 10-ditor, i cili më pas u zgjat disa herë. Më 3 qershor, Izraeli dhe Libani arritën një marrëveshje me ndërmjetësimin e SHBA-së. Më 4 qershor, Hizbullahu e hodhi poshtë marrëveshjen Liban-Izrael dhe kërkoi një armëpushim të plotë si dhe tërheqjen e plotë të Izraelit nga Libani. Kryetari i Parlamentit të Libanit, Nabih Berri, propozoi që si Hizbullahu, ashtu edhe Izraeli, të tërhiqeshin nga zona në jug të lumit Litani. Më 15 qershor, SHBA-ja dhe Irani ranë dakord për Memorandumin e Islamabadit, i cili përfshinte një armëpushim në Liban. Forcat izraelite qëndruan në zonat e pushtuara të Libanit. Më 19 qershor, Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi një armëpushim mes Izraelit dhe Hizbullahut, i cili hyri në fuqi në orën 16:00 me orën lokale. Më 26 qershor, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi një marrëveshje kuadër midis Izraelit dhe Libanit për "paqe dhe siguri të qëndrueshme". Marrëveshja përfshinte çarmatimin e plotë të Hizbullahut; ajo u refuzua nga Hizbullahu. Më 30 qershor, Irani njoftoi se kishte arritur një marrëveshje me SHBA-në dhe Libanin për krijimin e një komiteti që do të mbikëqyrte përfundimin e luftës. Më 15 korrik, Departamenti amerikan i Shtetit raportoi se Izraeli kishte rënë dakord të tërhiqej nga zona pilot në Libanin jugor. Më 20 korrik, SHBA-ja njoftoi se Izraeli i kishte dorëzuar qeverisë libaneze pjesë të zonës tampon që kishte pushtuar në Libanin jugor, në përputhje me marrëveshjen e ndërmjetësuar nga SHBA-ja me Bejrutin. Ushtria e Libanit filloi dislokimin në Zawtar al-Gharbiyeh më 21 korrik, pas tërheqjes izraelite në përputhje me marrëveshjen. == Shiko edhe == * [[Lufta e Libanit, 2024]] == Burime == [[Kategoria:Lufta e Libanit, 2026]] [[Kategoria:Konflikti midis Hizbullahut dhe Izraelit, 2023–në vazhdim]] [[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] j4qdkh9870i513lc4putm3q8oq8qtxn 0 406498 3043511 2026-09-18T21:50:58Z Leutrim.P 113691 Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Lebanon_war 3043511 wikitext text/x-wiki Një luftë midis [[Izraeli|Izraelit]] dhe [[Hizbullah|Hizbullahut]] u zhvillua në [[Libani|Liban]] gjatë vitit 2024, në kuadër të krizës në [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]]. Lufta filloi në shtator të vitit 2024 pas gati 12 muajsh konflikti midis Izraelit dhe Hizbullahut, kur Izraeli nisi sulme të mëdha në Liban, përfshirë një sulm ndaj pajisjeve "pager" dhe pajisjeve elektronike, vrasjen e liderit të Hizbullahut, Hassan Nasrallah, dhe një fushatë bombardimesh ajrore në të gjithë vendin. Lufta u përshkallëzua më 1 tetor, kur Izraeli kaloi "Vijën Blu" në pushtimin e tij të gjashtë të Libanit që nga viti 1978.<ref>{{Cite news |last=Newby |first=Vanessa |title=Israel has invaded Lebanon six times in the past 50 years – a timeline of events |language=fr-FR |work=The Conversation |url=https://theconversation.com/israel-has-invaded-lebanon-six-times-in-the-past-50-years-a-timeline-of-events-240157 |access-date=2026-09-18}}</ref> Më 26 nëntor, Izraeli dhe Libani nënshkruan një marrëveshje armëpushimi, të ndërmjetësuar nga Franca dhe Shtetet e Bashkuara. Armëpushimi hyri në fuqi më 27 nëntor, megjithëse disa sulme vazhduan si pjesë e konfliktit më të gjerë. Armiqësitë midis Hizbullahut dhe Izraelit shpërthyen menjëherë pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor, kur Hizbullahu iu bashkua konfliktit në mbështetje të Hamasit, duke lëshuar raketa drejt Izraelit verior dhe Lartësive Golan të pushtuara nga Izraeli. Sulmet ndërkufitare shkaktuan zhvendosjen e një numri të madh njerëzish në të dyja anët e kufirit. Para luftës, Izraeli kishte kërkuar që Hizbullahu të zbatonte Rezolutën 1701 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara (UNSCR 1701) dhe t'i tërhiqte forcat e tij në veri të lumit Litani.<ref>{{Cite web |last=STAFF |first=ByJERUSALEM POST |date=2024-08-26 |title=Danny Danon to UNSC on Hezbollah attacks and res. 1701 {{!}} The Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-816345 |access-date=2026-09-18 |website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |language=en}}</ref> Hizbullahu u zotua të vazhdonte luftën derisa Izraeli të ndalonte operacionet e tij në Gaza. Përpjekjet diplomatike nga Shtetet e Bashkuara dhe Franca rezultuan të paefektshme për zgjidhjen e konfliktit deri më 18 shtator. Më pas, Izraeli nisi sulme në të gjithë Libanin gjatë pjesës së mbetur të muajit. Sulmet shkaktuan viktima të shumta, duke vrarë mbi 800 libanezë brenda një jave në fund të shtatorit. Izraeli deklaroi se po vepronte për të eliminuar kërcënimin që përbënin kapacitetet ushtarake të Hizbullahut. Në fillim të pushtimit në tetor, Forcat e Armatosura Libaneze (LAF) u tërhoqën nga pjesë të "Vijës Blu". Më 27 nëntor, marrëveshja e armëpushimit hyri në fuqi. Izraeli ka raportuar vdekjen e 56 ushtarëve të tij dhe 2.762 militantëve të Hizbullahut gjatë pushtimit, ndërsa qeveria libaneze ka raportuar se Izraeli ka vrarë 2.720 njerëz në Liban, shumica e të cilëve civilë.<ref>{{Cite web |last=TIMEP |date=2024-11-14 |title=Global Coalition of NGOs Call for Immediate Ceasefire in Lebanon |url=https://timep.org/2024/11/14/global-coalition-of-ngos-call-for-immediate-ceasefire-in-lebanon/ |access-date=2026-09-18 |website=The Tahrir Institute for Middle East Policy - |language=en-US}}</ref> Sipas marrëveshjes së armëpushimit, forcat izraelite duhej të tërhiqeshin nga Libani deri më 26 janar 2025, por Izraeli refuzoi ta bënte këtë, gjë që çoi në caktimin e një afati të ri për tërheqjen izraelite deri më 18 shkurt 2025. Izraeli nuk u tërhoq plotësisht brenda afatit të ri; ndonëse i tërhoqi trupat nga fshatrat libaneze, ai i mbajti forcat izraelite në pesë poste ushtarake në zonat e larta të Libanit Jugor. == Shiko edhe == * [[Lufta e Libanit, 2026]] == Burime == syaxqfc4dzitwuvca5amvorjr4m3fyw 3043513 3043511 2026-09-18T21:52:39Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Lufta e Libanit, 2024]]; +[[Kategoria:Konflikti Hizbullah–Izrael, 2023–në vazhdim]]; +[[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043513 wikitext text/x-wiki Një luftë midis [[Izraeli|Izraelit]] dhe [[Hizbullah|Hizbullahut]] u zhvillua në [[Libani|Liban]] gjatë vitit 2024, në kuadër të krizës në [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]]. Lufta filloi në shtator të vitit 2024 pas gati 12 muajsh konflikti midis Izraelit dhe Hizbullahut, kur Izraeli nisi sulme të mëdha në Liban, përfshirë një sulm ndaj pajisjeve "pager" dhe pajisjeve elektronike, vrasjen e liderit të Hizbullahut, Hassan Nasrallah, dhe një fushatë bombardimesh ajrore në të gjithë vendin. Lufta u përshkallëzua më 1 tetor, kur Izraeli kaloi "Vijën Blu" në pushtimin e tij të gjashtë të Libanit që nga viti 1978.<ref>{{Cite news |last=Newby |first=Vanessa |title=Israel has invaded Lebanon six times in the past 50 years – a timeline of events |language=fr-FR |work=The Conversation |url=https://theconversation.com/israel-has-invaded-lebanon-six-times-in-the-past-50-years-a-timeline-of-events-240157 |access-date=2026-09-18}}</ref> Më 26 nëntor, Izraeli dhe Libani nënshkruan një marrëveshje armëpushimi, të ndërmjetësuar nga Franca dhe Shtetet e Bashkuara. Armëpushimi hyri në fuqi më 27 nëntor, megjithëse disa sulme vazhduan si pjesë e konfliktit më të gjerë. Armiqësitë midis Hizbullahut dhe Izraelit shpërthyen menjëherë pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor, kur Hizbullahu iu bashkua konfliktit në mbështetje të Hamasit, duke lëshuar raketa drejt Izraelit verior dhe Lartësive Golan të pushtuara nga Izraeli. Sulmet ndërkufitare shkaktuan zhvendosjen e një numri të madh njerëzish në të dyja anët e kufirit. Para luftës, Izraeli kishte kërkuar që Hizbullahu të zbatonte Rezolutën 1701 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara (UNSCR 1701) dhe t'i tërhiqte forcat e tij në veri të lumit Litani.<ref>{{Cite web |last=STAFF |first=ByJERUSALEM POST |date=2024-08-26 |title=Danny Danon to UNSC on Hezbollah attacks and res. 1701 {{!}} The Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-816345 |access-date=2026-09-18 |website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |language=en}}</ref> Hizbullahu u zotua të vazhdonte luftën derisa Izraeli të ndalonte operacionet e tij në Gaza. Përpjekjet diplomatike nga Shtetet e Bashkuara dhe Franca rezultuan të paefektshme për zgjidhjen e konfliktit deri më 18 shtator. Më pas, Izraeli nisi sulme në të gjithë Libanin gjatë pjesës së mbetur të muajit. Sulmet shkaktuan viktima të shumta, duke vrarë mbi 800 libanezë brenda një jave në fund të shtatorit. Izraeli deklaroi se po vepronte për të eliminuar kërcënimin që përbënin kapacitetet ushtarake të Hizbullahut. Në fillim të pushtimit në tetor, Forcat e Armatosura Libaneze (LAF) u tërhoqën nga pjesë të "Vijës Blu". Më 27 nëntor, marrëveshja e armëpushimit hyri në fuqi. Izraeli ka raportuar vdekjen e 56 ushtarëve të tij dhe 2.762 militantëve të Hizbullahut gjatë pushtimit, ndërsa qeveria libaneze ka raportuar se Izraeli ka vrarë 2.720 njerëz në Liban, shumica e të cilëve civilë.<ref>{{Cite web |last=TIMEP |date=2024-11-14 |title=Global Coalition of NGOs Call for Immediate Ceasefire in Lebanon |url=https://timep.org/2024/11/14/global-coalition-of-ngos-call-for-immediate-ceasefire-in-lebanon/ |access-date=2026-09-18 |website=The Tahrir Institute for Middle East Policy - |language=en-US}}</ref> Sipas marrëveshjes së armëpushimit, forcat izraelite duhej të tërhiqeshin nga Libani deri më 26 janar 2025, por Izraeli refuzoi ta bënte këtë, gjë që çoi në caktimin e një afati të ri për tërheqjen izraelite deri më 18 shkurt 2025. Izraeli nuk u tërhoq plotësisht brenda afatit të ri; ndonëse i tërhoqi trupat nga fshatrat libaneze, ai i mbajti forcat izraelite në pesë poste ushtarake në zonat e larta të Libanit Jugor. == Shiko edhe == * [[Lufta e Libanit, 2026]] == Burime == [[Kategoria:Lufta e Libanit, 2024]] [[Kategoria:Konflikti Hizbullah–Izrael, 2023–në vazhdim]] [[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] qs1clemvn4qy7byk1kjqe34zhqongox 3043524 3043513 2026-09-18T22:01:52Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Konflikti Hizbullah–Izrael, 2023–në vazhdim]]; added [[Category:Konflikti midis Hizbullahut dhe Izraelit, 2023–në vazhdim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043524 wikitext text/x-wiki Një luftë midis [[Izraeli|Izraelit]] dhe [[Hizbullah|Hizbullahut]] u zhvillua në [[Libani|Liban]] gjatë vitit 2024, në kuadër të krizës në [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]]. Lufta filloi në shtator të vitit 2024 pas gati 12 muajsh konflikti midis Izraelit dhe Hizbullahut, kur Izraeli nisi sulme të mëdha në Liban, përfshirë një sulm ndaj pajisjeve "pager" dhe pajisjeve elektronike, vrasjen e liderit të Hizbullahut, Hassan Nasrallah, dhe një fushatë bombardimesh ajrore në të gjithë vendin. Lufta u përshkallëzua më 1 tetor, kur Izraeli kaloi "Vijën Blu" në pushtimin e tij të gjashtë të Libanit që nga viti 1978.<ref>{{Cite news |last=Newby |first=Vanessa |title=Israel has invaded Lebanon six times in the past 50 years – a timeline of events |language=fr-FR |work=The Conversation |url=https://theconversation.com/israel-has-invaded-lebanon-six-times-in-the-past-50-years-a-timeline-of-events-240157 |access-date=2026-09-18}}</ref> Më 26 nëntor, Izraeli dhe Libani nënshkruan një marrëveshje armëpushimi, të ndërmjetësuar nga Franca dhe Shtetet e Bashkuara. Armëpushimi hyri në fuqi më 27 nëntor, megjithëse disa sulme vazhduan si pjesë e konfliktit më të gjerë. Armiqësitë midis Hizbullahut dhe Izraelit shpërthyen menjëherë pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor, kur Hizbullahu iu bashkua konfliktit në mbështetje të Hamasit, duke lëshuar raketa drejt Izraelit verior dhe Lartësive Golan të pushtuara nga Izraeli. Sulmet ndërkufitare shkaktuan zhvendosjen e një numri të madh njerëzish në të dyja anët e kufirit. Para luftës, Izraeli kishte kërkuar që Hizbullahu të zbatonte Rezolutën 1701 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara (UNSCR 1701) dhe t'i tërhiqte forcat e tij në veri të lumit Litani.<ref>{{Cite web |last=STAFF |first=ByJERUSALEM POST |date=2024-08-26 |title=Danny Danon to UNSC on Hezbollah attacks and res. 1701 {{!}} The Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-816345 |access-date=2026-09-18 |website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |language=en}}</ref> Hizbullahu u zotua të vazhdonte luftën derisa Izraeli të ndalonte operacionet e tij në Gaza. Përpjekjet diplomatike nga Shtetet e Bashkuara dhe Franca rezultuan të paefektshme për zgjidhjen e konfliktit deri më 18 shtator. Më pas, Izraeli nisi sulme në të gjithë Libanin gjatë pjesës së mbetur të muajit. Sulmet shkaktuan viktima të shumta, duke vrarë mbi 800 libanezë brenda një jave në fund të shtatorit. Izraeli deklaroi se po vepronte për të eliminuar kërcënimin që përbënin kapacitetet ushtarake të Hizbullahut. Në fillim të pushtimit në tetor, Forcat e Armatosura Libaneze (LAF) u tërhoqën nga pjesë të "Vijës Blu". Më 27 nëntor, marrëveshja e armëpushimit hyri në fuqi. Izraeli ka raportuar vdekjen e 56 ushtarëve të tij dhe 2.762 militantëve të Hizbullahut gjatë pushtimit, ndërsa qeveria libaneze ka raportuar se Izraeli ka vrarë 2.720 njerëz në Liban, shumica e të cilëve civilë.<ref>{{Cite web |last=TIMEP |date=2024-11-14 |title=Global Coalition of NGOs Call for Immediate Ceasefire in Lebanon |url=https://timep.org/2024/11/14/global-coalition-of-ngos-call-for-immediate-ceasefire-in-lebanon/ |access-date=2026-09-18 |website=The Tahrir Institute for Middle East Policy - |language=en-US}}</ref> Sipas marrëveshjes së armëpushimit, forcat izraelite duhej të tërhiqeshin nga Libani deri më 26 janar 2025, por Izraeli refuzoi ta bënte këtë, gjë që çoi në caktimin e një afati të ri për tërheqjen izraelite deri më 18 shkurt 2025. Izraeli nuk u tërhoq plotësisht brenda afatit të ri; ndonëse i tërhoqi trupat nga fshatrat libaneze, ai i mbajti forcat izraelite në pesë poste ushtarake në zonat e larta të Libanit Jugor. == Shiko edhe == * [[Lufta e Libanit, 2026]] == Burime == [[Kategoria:Lufta e Libanit, 2024]] [[Kategoria:Konflikti midis Hizbullahut dhe Izraelit, 2023–në vazhdim]] [[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] 88fzwveb8au8wmofjvhpee7rg8x2qsv 14 406499 3043514 2026-09-18T21:53:27Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043514 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043517 3043514 2026-09-18T21:56:19Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Konflikti mes Hezbollahut dhe Izraelit]]; +[[Kategoria:Kriza në Lindjen e Mesme, 2023–në vazhdim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043517 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Konflikti mes Hizbullahut dhe Izraelit]] [[Kategoria:Kriza në Lindjen e Mesme, 2023–në vazhdim]] hc7y7o9w56oup6c14tm47b213i4k6hk 3043522 3043517 2026-09-18T22:01:43Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Konflikti Hizbullah–Izrael, 2023–në vazhdim]] te [[Kategoria:Konflikti midis Hizbullahut dhe Izraelit, 2023–në vazhdim]] pa lënë një ridrejtim 3043517 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Konflikti mes Hizbullahut dhe Izraelit]] [[Kategoria:Kriza në Lindjen e Mesme, 2023–në vazhdim]] hc7y7o9w56oup6c14tm47b213i4k6hk 14 406500 3043515 2026-09-18T21:53:29Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043515 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043516 3043515 2026-09-18T21:54:48Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Konflikti arabo-izraelit]]; +[[Kategoria:Konflikte në Lindjen e Mesme]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043516 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Konflikti arabo-izraelit]] [[Kategoria:Konflikte në Lindjen e Mesme]] lyt6s7gcn173j97hwpepj2esem8nbxj 0 406501 3043519 2026-09-18T22:00:27Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Sulmet izraelito-amerikane ndaj Iranit, 2026]] te [[Lufta e Iranit, 2026]]: saktesim 3043519 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lufta e Iranit, 2026]] 736jv16eebe7sd55zz50by1eetzq5cs 1 406502 3043521 2026-09-18T22:00:28Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Sulmet izraelito-amerikane ndaj Iranit, 2026]] te [[Diskutim:Lufta e Iranit, 2026]]: saktesim 3043521 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Lufta e Iranit, 2026]] myqvdx8xzdvqjz86b5u3539f4cgt9d6 14 406503 3043526 2026-09-18T22:03:00Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043526 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043527 3043526 2026-09-18T22:04:02Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Kriza në Lindjen e Mesme, 2023–në vazhdim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043527 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Kriza në Lindjen e Mesme, 2023–në vazhdim]] 467nlhmzra5wu8hvq7lkglg8bizwa9x 14 406504 3043528 2026-09-18T22:04:14Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043528 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043529 3043528 2026-09-18T22:04:57Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Konflikti arabo-izraelit]]; +[[Kategoria:Konflikte në Lindjen e Mesme]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043529 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Konflikti arabo-izraelit]] [[Kategoria:Konflikte në Lindjen e Mesme]] lyt6s7gcn173j97hwpepj2esem8nbxj 14 406505 3043530 2026-09-18T22:06:51Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043530 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043531 3043530 2026-09-18T22:07:30Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Hizbullahu]]; +[[Kategoria:Konflikti me ndërmjetës Iran-Izrael]]; +[[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043531 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Hizbullahu]] [[Kategoria:Konflikti me ndërmjetës Iran-Izrael]] [[Kategoria:Konflikti izraelito-libanez]] ly3w0vwquxh6pwtqg7o2s7o5ftlnflk 14 406506 3043533 2026-09-18T22:13:36Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043533 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043534 3043533 2026-09-18T22:14:57Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Gjiri i Omanit]]; +[[Kategoria:Ngushtica ndërkombëtare]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043534 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gjiri i Omanit]] [[Kategoria:Ngushtica ndërkombëtare]] gk2qqvcq8j6ndu87ep4lr4be19iowuw 14 406507 3043535 2026-09-18T22:15:13Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043535 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043536 3043535 2026-09-18T22:15:47Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Gjire të Azisë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043536 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gjire të Azisë]] 6tnizr7h6zeeevwbj3tep3mir7l1gwe 0 406508 3043539 2026-09-18T22:19:30Z Leutrim.P 113691 Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Strait_of_Hormuz_crisis 3043539 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Hormuz map.png|parapamje|Ngushtica e Hormuzit, e theksuar me një kornizë të kuqe, në hyrje të Gjirit Persik.]] Lëvizja e anijeve përmes [[Ngushtica e Hormuzit|Ngushticës së Hormuzit]] – një pikë kyçe strategjike për tregtinë botërore të energjisë – është bllokuar kryesisht nga [[Irani]] që nga 28 shkurti i vitit 2026, kur [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] dhe [[Izraeli]] nisën një [[Lufta e Iranit, 2026|luftë ajrore kundër Iranit]]. Si kundërpërgjigje, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) lëshuan paralajmërime që ndalonin kalimin përmes ngushticës, ndaluan dhe sulmuan anije tregtare, si dhe vendosën miniera detare në ngushticë. Nga 13 prilli deri më 29 maj 2026, SHBA-ja bllokoi njëkohësisht portet iraniane. Para fillimit të luftës, rreth 25% e tregtisë botërore të naftës që transportohet përmes detit dhe 20% e gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë kalonin përmes kësaj ngushtice. Menjëherë pas fillimit të konfliktit, numri i cisternave që kalonin përmes ngushticës ra pothuajse në zero. Më 27 mars, IRGC-ja njoftoi se ngushtica ishte e mbyllur për çdo anije që lëvizte "drejt dhe nga" portet e SHBA-së, Izraelit dhe aleatëve të tyre. Organizata Ndërkombëtare Detare raportoi më 21 prill se rreth 20,000 marinarë dhe 2,000 anije kishin mbetur të bllokuara në Gjirin Persik për shkak të mbylljes. Mes frikës për mungesa të zgjatura të furnizimit, çmimet e naftës u rritën më shpejt se në çdo konflikt tjetër të historisë së fundit; çmimet e naftës së papërpunuar "Brent" kaluan shifrën prej 100 dollarësh për fuçi më 8 mars – për herë të parë në katër vjet – duke arritur kulmin në 126 dollarë për fuçi. Rritja më e madhe mujore e çmimeve të naftës në histori ndodhi në mars të vitit 2026. Mbyllja e ngushticës shkaktoi ndërprerjen më të madhe të furnizimit botëror me energji që nga kriza energjetike e viteve 1970, si dhe më të madhen në historinë e tregut botëror të naftës. Tregje të tjera të mallrave që pësuan ndërprerje të furnizimit dhe rritje të çmimeve për shkak të krizës përfshinin aluminin, plehrat kimike dhe heliumin.<ref>{{Cite web |last=Lotz |first=Avery |date=2026-04-07 |title=Iran war deflates critical helium production supplies |url=https://www.axios.com/2026/04/07/iran-war-qatar-helium-production |access-date=2026-09-18 |website=Axios |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Buchanan |first=Naomi |title=It's not just oil: 3 critical supply chains being upended by the war in Iran |url=https://www.businessinsider.com/oil-prices-supply-chains-iran-war-ai-helium-food-inflation-2026-3 |access-date=2026-09-18 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Në fund të marsit dhe në fillim të prillit, presidenti amerikan Donald Trump kërcënoi vazhdimisht se do të shkatërronte infrastrukturën e Iranit nëse vendi nuk e rihapte ngushticën. Më 8 prill u arrit një marrëveshje për armëpushim të përkohshëm midis Iranit dhe SHBA-së, e cila parashikonte rihapjen e ngushticës. Megjithatë, pas dështimit të bisedimeve në Islamabad, vetë Marina e SHBA-së filloi të bllokonte portet iraniane duke filluar nga 13 prilli. Situata u përshkrua nga gazeta *The Guardian* si një "bllokadë e dyfishtë", ku Marina e SHBA-së bllokonte Iranin dhe Irani bllokonte Gjirin. Më 17 prill, Irani njoftoi se, për shkak të një marrëveshjeje armëpushimi midis Izraelit dhe Libanit, do të lejonte lundrimin tregtar; megjithatë, SHBA-ja vazhdoi bllokadën ndaj Iranit dhe ky i fundit rivendosi kufizimet. Më 4 maj, Trump nisi "Operacionin Project Freedom", një mision i Marinës së SHBA-së për të shoqëruar anijet tregtare jashtë Gjirit. Ushtria iraniane paralajmëroi se kjo do të përbënte shkelje të armëpushimit dhe, më 6 maj, Trump e pezulloi *Project Freedom* për shkak të "progresit të madh" drejt një marrëveshjeje të mundshme.<ref>{{Cite web |last=Sabah |first=Heba Habib,Danai Nesta Kupemba,Barbara Angopa,Adam Hancock,Usaid Siddiqui,Stephen Quillen,Edna Mohamed,Alex Milan Durie,Zaid |title=Iran war updates: Trump threatens ‘much higher level’ attacks if no deal |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/5/6/iran-war-live-trump-says-hormuz-operation-paused-amid-us-tehran-talks |access-date=2026-09-18 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Më 17 qershor, Trump dhe presidenti iranian Masoud Pezeshkian nënshkruan një memorandum mirëkuptimi për t'i dhënë fund luftës dhe bllokadave të ngushticës. Më 19 qershor, Trump njoftoi një armëpushim të rinovuar midis Izraelit dhe Hezbollahut, të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, Katari dhe Irani. Megjithatë, Izraeli vazhdoi sulmet në Libanin jugor dhe, të nesërmen, Irani deklaroi se e kishte mbyllur sërish ngushticën, duke i cilësuar veprimet izraelite si shkelje të marrëveshjes – një pretendim që u mohua nga ushtria amerikane. Më 27 qershor, Qendra e Përbashkët e Informacionit Detar (JMIC), nën mbikëqyrjen e Marinës së SHBA-së, njoftoi hapjen e një rruge të zgjeruar përmes Ngushticës së Hormuzit pranë Omanit, duke mundësuar rritjen e trafikut detar në të dyja drejtimet dhe duke sinjalizuar një sfidë ndaj kontrollit të Iranit mbi këtë rrugë ujore. Më 8 korrik, marrëveshja e përkohshme e armëpushimit midis SHBA-së dhe Iranit dështoi pasi Irani goditi disa anije tregtare në Ngushticën e Hormuzit. Më 25 gusht, zyrtarët amerikanë konfirmuan pretendimin e Trumpit se Marina e SHBA-së kishte pastruar minat nga Skema e Ndarjes së Trafikut në Ngushticën e Hormuzit, duke shtuar se gjatë muajve të fundit, dronët nënujorë kishin identifikuar mbi 100 mina të dyshuara, të cilat ishin neutralizuar nga kontraktorë privatë. Trump deklaroi se SHBA-ja do t'i shkatërronte anijet iraniane që do të vendosnin mina shtesë në Ngushticën e Hormuzit.<ref>{{Cite news |date=2026-08-25 |title=Trump again says Strait of Hormuz cleared of mines |language=en-US |work=The Times of Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-again-says-strait-of-hormuz-cleared-of-mines/ |access-date=2026-09-18 |issn=0040-7909}}</ref> == Shiko edhe == * [[Ngushtica e Hormuzit]] * [[Lufta e Iranit, 2026]] == Burime == 9okima2k2ms6euwfm0ivequljurmd8q 3043540 3043539 2026-09-18T22:25:18Z Leutrim.P 113691 + 11 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043540 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Hormuz map.png|parapamje|Ngushtica e Hormuzit, e theksuar me një kornizë të kuqe, në hyrje të Gjirit Persik.]] Lëvizja e anijeve përmes [[Ngushtica e Hormuzit|Ngushticës së Hormuzit]] – një pikë kyçe strategjike për tregtinë botërore të energjisë – është bllokuar kryesisht nga [[Irani]] që nga 28 shkurti i vitit 2026, kur [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] dhe [[Izraeli]] nisën një [[Lufta e Iranit, 2026|luftë ajrore kundër Iranit]]. Si kundërpërgjigje, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) lëshuan paralajmërime që ndalonin kalimin përmes ngushticës, ndaluan dhe sulmuan anije tregtare, si dhe vendosën miniera detare në ngushticë. Nga 13 prilli deri më 29 maj 2026, SHBA-ja bllokoi njëkohësisht portet iraniane. Para fillimit të luftës, rreth 25% e tregtisë botërore të naftës që transportohet përmes detit dhe 20% e gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë kalonin përmes kësaj ngushtice. Menjëherë pas fillimit të konfliktit, numri i cisternave që kalonin përmes ngushticës ra pothuajse në zero. Më 27 mars, IRGC-ja njoftoi se ngushtica ishte e mbyllur për çdo anije që lëvizte "drejt dhe nga" portet e SHBA-së, Izraelit dhe aleatëve të tyre. Organizata Ndërkombëtare Detare raportoi më 21 prill se rreth 20,000 marinarë dhe 2,000 anije kishin mbetur të bllokuara në Gjirin Persik për shkak të mbylljes. Mes frikës për mungesa të zgjatura të furnizimit, çmimet e naftës u rritën më shpejt se në çdo konflikt tjetër të historisë së fundit; çmimet e naftës së papërpunuar "Brent" kaluan shifrën prej 100 dollarësh për fuçi më 8 mars – për herë të parë në katër vjet – duke arritur kulmin në 126 dollarë për fuçi. Rritja më e madhe mujore e çmimeve të naftës në histori ndodhi në mars të vitit 2026. Mbyllja e ngushticës shkaktoi ndërprerjen më të madhe të furnizimit botëror me energji që nga kriza energjetike e viteve 1970, si dhe më të madhen në historinë e tregut botëror të naftës. Tregje të tjera të mallrave që pësuan ndërprerje të furnizimit dhe rritje të çmimeve për shkak të krizës përfshinin aluminin, plehrat kimike dhe heliumin.<ref>{{Cite web |last=Lotz |first=Avery |date=2026-04-07 |title=Iran war deflates critical helium production supplies |url=https://www.axios.com/2026/04/07/iran-war-qatar-helium-production |access-date=2026-09-18 |website=Axios |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Buchanan |first=Naomi |title=It's not just oil: 3 critical supply chains being upended by the war in Iran |url=https://www.businessinsider.com/oil-prices-supply-chains-iran-war-ai-helium-food-inflation-2026-3 |access-date=2026-09-18 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Në fund të marsit dhe në fillim të prillit, presidenti amerikan Donald Trump kërcënoi vazhdimisht se do të shkatërronte infrastrukturën e Iranit nëse vendi nuk e rihapte ngushticën. Më 8 prill u arrit një marrëveshje për armëpushim të përkohshëm midis Iranit dhe SHBA-së, e cila parashikonte rihapjen e ngushticës. Megjithatë, pas dështimit të bisedimeve në Islamabad, vetë Marina e SHBA-së filloi të bllokonte portet iraniane duke filluar nga 13 prilli. Situata u përshkrua nga gazeta *The Guardian* si një "bllokadë e dyfishtë", ku Marina e SHBA-së bllokonte Iranin dhe Irani bllokonte Gjirin. Më 17 prill, Irani njoftoi se, për shkak të një marrëveshjeje armëpushimi midis Izraelit dhe Libanit, do të lejonte lundrimin tregtar; megjithatë, SHBA-ja vazhdoi bllokadën ndaj Iranit dhe ky i fundit rivendosi kufizimet. Më 4 maj, Trump nisi "Operacionin Project Freedom", një mision i Marinës së SHBA-së për të shoqëruar anijet tregtare jashtë Gjirit. Ushtria iraniane paralajmëroi se kjo do të përbënte shkelje të armëpushimit dhe, më 6 maj, Trump e pezulloi *Project Freedom* për shkak të "progresit të madh" drejt një marrëveshjeje të mundshme.<ref>{{Cite web |last=Sabah |first=Heba Habib,Danai Nesta Kupemba,Barbara Angopa,Adam Hancock,Usaid Siddiqui,Stephen Quillen,Edna Mohamed,Alex Milan Durie,Zaid |title=Iran war updates: Trump threatens ‘much higher level’ attacks if no deal |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/5/6/iran-war-live-trump-says-hormuz-operation-paused-amid-us-tehran-talks |access-date=2026-09-18 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Më 17 qershor, Trump dhe presidenti iranian Masoud Pezeshkian nënshkruan një memorandum mirëkuptimi për t'i dhënë fund luftës dhe bllokadave të ngushticës. Më 19 qershor, Trump njoftoi një armëpushim të rinovuar midis Izraelit dhe Hezbollahut, të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, Katari dhe Irani. Megjithatë, Izraeli vazhdoi sulmet në Libanin jugor dhe, të nesërmen, Irani deklaroi se e kishte mbyllur sërish ngushticën, duke i cilësuar veprimet izraelite si shkelje të marrëveshjes – një pretendim që u mohua nga ushtria amerikane. Më 27 qershor, Qendra e Përbashkët e Informacionit Detar (JMIC), nën mbikëqyrjen e Marinës së SHBA-së, njoftoi hapjen e një rruge të zgjeruar përmes Ngushticës së Hormuzit pranë Omanit, duke mundësuar rritjen e trafikut detar në të dyja drejtimet dhe duke sinjalizuar një sfidë ndaj kontrollit të Iranit mbi këtë rrugë ujore. Më 8 korrik, marrëveshja e përkohshme e armëpushimit midis SHBA-së dhe Iranit dështoi pasi Irani goditi disa anije tregtare në Ngushticën e Hormuzit. Më 25 gusht, zyrtarët amerikanë konfirmuan pretendimin e Trumpit se Marina e SHBA-së kishte pastruar minat nga Skema e Ndarjes së Trafikut në Ngushticën e Hormuzit, duke shtuar se gjatë muajve të fundit, dronët nënujorë kishin identifikuar mbi 100 mina të dyshuara, të cilat ishin neutralizuar nga kontraktorë privatë. Trump deklaroi se SHBA-ja do t'i shkatërronte anijet iraniane që do të vendosnin mina shtesë në Ngushticën e Hormuzit.<ref>{{Cite news |date=2026-08-25 |title=Trump again says Strait of Hormuz cleared of mines |language=en-US |work=The Times of Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-again-says-strait-of-hormuz-cleared-of-mines/ |access-date=2026-09-18 |issn=0040-7909}}</ref> == Shiko edhe == * [[Ngushtica e Hormuzit]] * [[Lufta e Iranit, 2026]] == Burime == [[Kategoria:Kriza diplomatike gjatë administratës së dytë të Trumpit]] [[Kategoria:Historia e Ngushticës së Hormuzit]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Bllokada]] [[Kategoria:Bllokada nga Shtetet e Bashkuara]] [[Kategoria:Bllokada të krizës në Lindjen e Mesme, 2023–në vazhdim]] [[Kategoria:Kriza të naftës]] [[Kategoria:Politikë e naftës]] [[Kategoria:Taktika lufte ekonomike]] [[Kategoria:Historia ekonomike e Iranit]] [[Kategoria:Historia ekonomike e Izraelit]] looi4w1wjavkx43h2xieia3f8hlx71d 3043544 3043540 2026-09-18T22:28:45Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Politikë e naftës]]; added [[Category:Politikë e naftës së papërpunuar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043544 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Hormuz map.png|parapamje|Ngushtica e Hormuzit, e theksuar me një kornizë të kuqe, në hyrje të Gjirit Persik.]] Lëvizja e anijeve përmes [[Ngushtica e Hormuzit|Ngushticës së Hormuzit]] – një pikë kyçe strategjike për tregtinë botërore të energjisë – është bllokuar kryesisht nga [[Irani]] që nga 28 shkurti i vitit 2026, kur [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] dhe [[Izraeli]] nisën një [[Lufta e Iranit, 2026|luftë ajrore kundër Iranit]]. Si kundërpërgjigje, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) lëshuan paralajmërime që ndalonin kalimin përmes ngushticës, ndaluan dhe sulmuan anije tregtare, si dhe vendosën miniera detare në ngushticë. Nga 13 prilli deri më 29 maj 2026, SHBA-ja bllokoi njëkohësisht portet iraniane. Para fillimit të luftës, rreth 25% e tregtisë botërore të naftës që transportohet përmes detit dhe 20% e gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë kalonin përmes kësaj ngushtice. Menjëherë pas fillimit të konfliktit, numri i cisternave që kalonin përmes ngushticës ra pothuajse në zero. Më 27 mars, IRGC-ja njoftoi se ngushtica ishte e mbyllur për çdo anije që lëvizte "drejt dhe nga" portet e SHBA-së, Izraelit dhe aleatëve të tyre. Organizata Ndërkombëtare Detare raportoi më 21 prill se rreth 20,000 marinarë dhe 2,000 anije kishin mbetur të bllokuara në Gjirin Persik për shkak të mbylljes. Mes frikës për mungesa të zgjatura të furnizimit, çmimet e naftës u rritën më shpejt se në çdo konflikt tjetër të historisë së fundit; çmimet e naftës së papërpunuar "Brent" kaluan shifrën prej 100 dollarësh për fuçi më 8 mars – për herë të parë në katër vjet – duke arritur kulmin në 126 dollarë për fuçi. Rritja më e madhe mujore e çmimeve të naftës në histori ndodhi në mars të vitit 2026. Mbyllja e ngushticës shkaktoi ndërprerjen më të madhe të furnizimit botëror me energji që nga kriza energjetike e viteve 1970, si dhe më të madhen në historinë e tregut botëror të naftës. Tregje të tjera të mallrave që pësuan ndërprerje të furnizimit dhe rritje të çmimeve për shkak të krizës përfshinin aluminin, plehrat kimike dhe heliumin.<ref>{{Cite web |last=Lotz |first=Avery |date=2026-04-07 |title=Iran war deflates critical helium production supplies |url=https://www.axios.com/2026/04/07/iran-war-qatar-helium-production |access-date=2026-09-18 |website=Axios |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Buchanan |first=Naomi |title=It's not just oil: 3 critical supply chains being upended by the war in Iran |url=https://www.businessinsider.com/oil-prices-supply-chains-iran-war-ai-helium-food-inflation-2026-3 |access-date=2026-09-18 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> Në fund të marsit dhe në fillim të prillit, presidenti amerikan Donald Trump kërcënoi vazhdimisht se do të shkatërronte infrastrukturën e Iranit nëse vendi nuk e rihapte ngushticën. Më 8 prill u arrit një marrëveshje për armëpushim të përkohshëm midis Iranit dhe SHBA-së, e cila parashikonte rihapjen e ngushticës. Megjithatë, pas dështimit të bisedimeve në Islamabad, vetë Marina e SHBA-së filloi të bllokonte portet iraniane duke filluar nga 13 prilli. Situata u përshkrua nga gazeta *The Guardian* si një "bllokadë e dyfishtë", ku Marina e SHBA-së bllokonte Iranin dhe Irani bllokonte Gjirin. Më 17 prill, Irani njoftoi se, për shkak të një marrëveshjeje armëpushimi midis Izraelit dhe Libanit, do të lejonte lundrimin tregtar; megjithatë, SHBA-ja vazhdoi bllokadën ndaj Iranit dhe ky i fundit rivendosi kufizimet. Më 4 maj, Trump nisi "Operacionin Project Freedom", një mision i Marinës së SHBA-së për të shoqëruar anijet tregtare jashtë Gjirit. Ushtria iraniane paralajmëroi se kjo do të përbënte shkelje të armëpushimit dhe, më 6 maj, Trump e pezulloi *Project Freedom* për shkak të "progresit të madh" drejt një marrëveshjeje të mundshme.<ref>{{Cite web |last=Sabah |first=Heba Habib,Danai Nesta Kupemba,Barbara Angopa,Adam Hancock,Usaid Siddiqui,Stephen Quillen,Edna Mohamed,Alex Milan Durie,Zaid |title=Iran war updates: Trump threatens ‘much higher level’ attacks if no deal |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/5/6/iran-war-live-trump-says-hormuz-operation-paused-amid-us-tehran-talks |access-date=2026-09-18 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> Më 17 qershor, Trump dhe presidenti iranian Masoud Pezeshkian nënshkruan një memorandum mirëkuptimi për t'i dhënë fund luftës dhe bllokadave të ngushticës. Më 19 qershor, Trump njoftoi një armëpushim të rinovuar midis Izraelit dhe Hezbollahut, të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, Katari dhe Irani. Megjithatë, Izraeli vazhdoi sulmet në Libanin jugor dhe, të nesërmen, Irani deklaroi se e kishte mbyllur sërish ngushticën, duke i cilësuar veprimet izraelite si shkelje të marrëveshjes – një pretendim që u mohua nga ushtria amerikane. Më 27 qershor, Qendra e Përbashkët e Informacionit Detar (JMIC), nën mbikëqyrjen e Marinës së SHBA-së, njoftoi hapjen e një rruge të zgjeruar përmes Ngushticës së Hormuzit pranë Omanit, duke mundësuar rritjen e trafikut detar në të dyja drejtimet dhe duke sinjalizuar një sfidë ndaj kontrollit të Iranit mbi këtë rrugë ujore. Më 8 korrik, marrëveshja e përkohshme e armëpushimit midis SHBA-së dhe Iranit dështoi pasi Irani goditi disa anije tregtare në Ngushticën e Hormuzit. Më 25 gusht, zyrtarët amerikanë konfirmuan pretendimin e Trumpit se Marina e SHBA-së kishte pastruar minat nga Skema e Ndarjes së Trafikut në Ngushticën e Hormuzit, duke shtuar se gjatë muajve të fundit, dronët nënujorë kishin identifikuar mbi 100 mina të dyshuara, të cilat ishin neutralizuar nga kontraktorë privatë. Trump deklaroi se SHBA-ja do t'i shkatërronte anijet iraniane që do të vendosnin mina shtesë në Ngushticën e Hormuzit.<ref>{{Cite news |date=2026-08-25 |title=Trump again says Strait of Hormuz cleared of mines |language=en-US |work=The Times of Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-again-says-strait-of-hormuz-cleared-of-mines/ |access-date=2026-09-18 |issn=0040-7909}}</ref> == Shiko edhe == * [[Ngushtica e Hormuzit]] * [[Lufta e Iranit, 2026]] == Burime == [[Kategoria:Kriza diplomatike gjatë administratës së dytë të Trumpit]] [[Kategoria:Historia e Ngushticës së Hormuzit]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Bllokada]] [[Kategoria:Bllokada nga Shtetet e Bashkuara]] [[Kategoria:Bllokada të krizës në Lindjen e Mesme, 2023–në vazhdim]] [[Kategoria:Kriza të naftës]] [[Kategoria:Politikë e naftës së papërpunuar]] [[Kategoria:Taktika lufte ekonomike]] [[Kategoria:Historia ekonomike e Iranit]] [[Kategoria:Historia ekonomike e Izraelit]] 03oitw91kxx2iucfo83wqh6702o9k3w 14 406509 3043541 2026-09-18T22:26:26Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043541 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043548 3043541 2026-09-18T22:32:31Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Ekonomi e naftës së papërpunuar]]; +[[Kategoria:Kriza energjetike]]; +[[Kategoria:Historia e industrisë së naftës së papërpunuar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043548 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ekonomi e naftës së papërpunuar]] [[Kategoria:Kriza energjetike]] [[Kategoria:Historia e industrisë së naftës së papërpunuar]] cl9crml8yjqqzcde0oc1xsksxyr98om 14 406510 3043542 2026-09-18T22:26:28Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043542 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043546 3043542 2026-09-18T22:29:05Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Politikë e naftës]] te [[Kategoria:Politikë e naftës së papërpunuar]] pa lënë një ridrejtim 3043542 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043547 3043546 2026-09-18T22:30:14Z Leutrim.P 113691 + 5 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043547 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Politikë energjetike]] [[Kategoria:Gjeopolitikë]] [[Kategoria:Industria e naftës së papërpunuar]] [[Kategoria:Politika sipas çështjes]] [[Kategoria:Naftë e papërpunuar]] 5mt0exsj7ml04omi9c6no5bmvikj9dy 14 406511 3043543 2026-09-18T22:26:30Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043543 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043551 3043543 2026-09-18T22:35:16Z Leutrim.P 113691 + 3 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043551 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Iranit]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Lindjes së Mesme]] o6viebpm3bwjs8mxxqmopfgkgqkn2nw 14 406512 3043549 2026-09-18T22:33:08Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043549 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043550 3043549 2026-09-18T22:34:09Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Industria e naftës së papërpunuar]]; +[[Kategoria:Ekonomi e energjisë]]; +[[Kategoria:Ekonomi e industrive të sektorit parësor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043550 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Industria e naftës së papërpunuar]] [[Kategoria:Ekonomi e energjisë]] [[Kategoria:Ekonomi e industrive të sektorit parësor]] b7mqpicwzn5h7xf1vt634r255xzi1ye 14 406513 3043552 2026-09-18T22:35:35Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043552 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043553 3043552 2026-09-18T22:36:42Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Azisë]]; +[[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Lindjes së Mesme]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043553 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Azisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Lindjes së Mesme]] fgjzb00vshaowpfo95nolbw4hr0xuh3 14 406514 3043554 2026-09-18T22:37:04Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043554 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043555 3043554 2026-09-18T22:37:56Z Leutrim.P 113691 + 3 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043555 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Marrëdhëniet e Jashtme të Azisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet e Jashtme të Shteteve të Bashkuara sipas rajonit]] [[Kategoria:Çështje aziatiko-amerikane]] 022gjc6swg8psmt10fvrcx38lbb820t 0 406515 3043556 2026-09-18T22:40:35Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Rezerva e arit]] 3043556 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Rezerva e arit]] aat9bdyu51swacxsqms2l57yxgw83kg 0 406516 3043557 2026-09-18T22:40:37Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Rezerva e arit]] 3043557 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Rezerva e arit]] aat9bdyu51swacxsqms2l57yxgw83kg 0 406517 3043558 2026-09-18T22:51:35Z Leutrim.P 113691 Faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Toxic_positivity 3043558 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Zwierciadła.jpg|parapamje|Pozitiviteti toksik përfshin një aftësi të kufizuar për të pranuar zemërimin ose trishtimin e vet.]] '''Pozitiviteti toksik''', ose '''pozitiviteti i tepruar''', është një mënyrë jofunksionale e menaxhimit të [[Emocioni|emocioneve]], e cila nuk i pranon plotësisht emocionet negative, veçanërisht [[Zemërimi|zemërimin]] dhe [[Trishtimi|trishtimin]]. Në aspektin shoqëror, ai nënkupton shpërfilljen e emocioneve negative të një personi tjetër, duke i sugjeruar në vend të tyre një emocion pozitiv.<ref>{{Cite web |last=Cowles |first=Charlotte |date=2022-05-26 |title=Get Your Toxic Positivity Out of My Face |url=https://www.thecut.com/2022/05/what-is-toxic-positivity.html |access-date=2026-09-18 |website=The Cut |language=en}}</ref> Nxitja për të menduar pozitivisht është e dobishme vetëm në situata të caktuara dhe, në shumë raste të tjera, mund ta përkeqësojë aftësinë e një personi për t'u përballur në mënyrë efektive me rezultatet negative. Pozitiviteti toksik mund të shkaktojë edhe pasoja fizike, si sëmundjet kardiovaskulare. == Përkufizimi == Pozitiviteti toksik është një “presion për të qëndruar optimist pavarësisht se sa e vështirë është situata”, gjë që mund ta pengojë përballimin emocional duke mos i lejuar personit të përjetojë emocionet që janë natyrshëm të pranishme. Pozitiviteti toksik shfaqet kur njerëzit besojnë se mendimet negative për çdo gjë duhet të shmangen. Edhe në përgjigje të ngjarjeve që normalisht do të shkaktonin trishtim, si humbja ose vështirësitë, pozitiviteti inkurajohet si mënyrë për t'u përballur me situatën, por kjo priret të anashkalojë dhe të shpërfillë shprehjen e vërtetë të emocioneve.<ref>{{Cite news |last=Harrington |first=Kimberly |date=2022-01-27 |title=Review {{!}} What is ‘toxic positivity’ and why is it a problem? A new book explains. |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/books/2022/01/27/toxic-positivity-book/ |access-date=2026-09-18 |issn=0190-8286}}</ref> Koncepti i optimizmit jorealist është studiuar nga psikologët të paktën që nga viti 1980, ndërsa termi “pozitivitet toksik” u shfaq për herë të parë në veprën e J. Halberstam, ''The Queer Art of Failure'', botuar në vitin 2011, me shprehjen: “... për të çarë vrima në pozitivitetin toksik të jetës bashkëkohore”. Pozitiviteti toksik dallohet nga lajkat toksike, të cilat nënkuptojnë lavdërime ose lajka të tepruara dhe servile të drejtuara ndaj një personi tjetër.<ref>{{Cite news |last=Roth |first=Michael S. |date=2025-12-29 |title=Opinion {{!}} The epidemic of toxic flattery is spreading |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/12/29/sycophancy-ai-trump-cabinet-higher-education-praise/ |access-date=2026-09-18 |issn=0190-8286}}</ref> == Psikologjia == Në një kuptim, pozitiviteti toksik është një koncept psikologjik lidhur me mënyrën e përballimit të emocioneve, i cili mbështetet në supozimin se emocionet pozitive dhe negative duhet të përputhen me situatën e përshtatshme. Kjo konsiderohet psikologjikisht e shëndetshme. Megjithatë, pozitiviteti toksik kritikohet për kërkesën e tij që njeriu të ndihet pozitiv gjatë gjithë kohës, edhe kur realiteti është negativ. Sipas Dr. Jamie Zuckerman, “Problemi themelor me këtë koncept është se supozojmë se, nëse një person nuk është në një gjendje pozitive shpirtërore, ose nuk duket apo sillet ashtu siç mendojmë se duhet të duket ose sillet një person pozitiv, atëherë ai është disi i gabuar, i keq ose i papërshtatshëm. Problemi është se, kur zhvlerësojmë gjendjen emocionale të dikujt tjetër — ose, në këtë rast, kur i themi dikujt se të ndierit i trishtuar, i zemëruar apo përjetimi i çfarëdo emocioni që e konsiderojmë ‘negativ’ është i keq — përfundojmë duke shkaktuar tek ai emocione dytësore, si turpi, faji dhe sikleti.”<ref>{{Cite journal |last=Bhattacharyya |first=Dr. Ritu |last2=Bhattacharyya |first2=Nikhelesh |last3=Sharaff |first3=Mr |date=2021-10-13 |title=Design Engineering Toxic Positivity and Mental Health -It is ok to Not Be ok |url=https://www.researchgate.net/publication/370560553_Design_Engineering_Toxic_Positivity_and_Mental_Health_-It_is_ok_to_Not_Be_ok |journal=Design Engineering (Toronto) |volume=2021 |pages=5109–5127}}</ref> Në librin e saj të vitit 2022, ''Bittersweet: How Sorrow and Longing Make Us Whole'', autorja Susan Cain e përshkruan “tiraninë e pozitivitetit”, ose “pozitivitetin toksik”, si një udhëzim kulturor që thotë: “Çfarëdo që të bësh, mos e thuaj të vërtetën për atë se si është të jesh gjallë.” Cain argumenton se, historikisht dhe veçanërisht gjatë shekullit XIX, ciklet e lulëzimit dhe rënies ekonomike çuan jo vetëm në nderimin e biznesmenëve të suksesshëm, por edhe në atribuimin e mungesës së suksesit jo rrethanave të jashtme, por një dështimi të karakterit. Kjo përbënte një formë të fajësimit të viktimës. Cain dokumenton se ky perceptim i dështimit të karakterit pasqyrohej edhe në ndryshimin gradual të kuptimit të termit “humbës”. Rezultati është një kulturë me një “mandat të pozitivitetit” — një detyrim për të qenë “pa pushim i gëzuar dhe pozitiv, ... si një fitues”. Pozitiviteti përgjithësisht shihet si një qëndrim i mirë dhe i dobishëm në shumicën e situatave, sepse pasqyron optimizmin dhe mirënjohjen dhe mund të ndihmojë në përmirësimin e humorit. Pozitiviteti i shëndetshëm ndryshon nga pozitiviteti toksik, sepse ai i pranon emocionet negative, si trishtimi, zemërimi dhe xhelozia, dhe nxit rritjen dhe të mësuarit përmes pengesave dhe konflikteve. Nga ana tjetër, pozitiviteti toksik lind nga pritshmëria jorealiste se jeta duhet të jetë gjithmonë plotësisht e lumtur. Kur kjo nuk ndodh, njerëzit “mund të ndiejnë turp ose faj” sepse nuk janë në gjendje të arrijnë përsosmërinë e dëshiruar. Prandaj, pozitiviteti bëhet toksik kur një person i refuzon ndjenjat negative edhe atëherë kur ato janë të përshtatshme dhe të natyrshme. Ekziston bindja se njeriu duhet të jetë i lumtur në çdo lloj situate, duke shpërfillur emocionet e tjera. Si pasojë e mohimit të këtyre ndjenjave, kjo mund të çojë në pakënaqësi edhe më të madhe në planin afatgjatë.<ref>{{Cite news |last=Harrington |first=Kimberly |date=2022-01-27 |title=Review {{!}} What is ‘toxic positivity’ and why is it a problem? A new book explains. |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/books/2022/01/27/toxic-positivity-book/ |access-date=2026-09-18 |issn=0190-8286}}</ref> Njerëzit që kanë një kërkesë të vazhdueshme për përvoja pozitive mund, pa dashje, t'i stigmatizojnë emocionet e tyre negative, si depresioni, ose të shtypin reagime emocionale natyrore, si trishtimi, pendimi apo stresi. Pranimi i emocioneve negative mund ta bëjë një person më të lumtur dhe më të shëndetshëm në përgjithësi. Disa autorë, si Kimberley Harrington, e konsiderojnë pozitivitetin toksik si një formë të manipulimit emocional të vetes, të ngjashëm me gaslighting-un emocional. Harrington beson se është krejtësisht normale të jesh “i trishtuar kur je i trishtuar dhe i zemëruar kur je i zemëruar” dhe t'i përjetosh plotësisht “të gjitha ngjyrat e ndjenjave”. Situatat e kontrollueshme dhe të pakontrollueshme janë faktorë të rëndësishëm që përcaktojnë ndikimin e pozitivitetit. Nëse situata është e kontrollueshme, të menduarit artificialisht pozitiv mund ta pengojë aftësinë e një personi për ta korrigjuar situatën negative. Një faktor tjetër është qëndrimi i personit ndaj lumturisë, i cili mund të pengojë një reagim optimal ndaj përvojave negative të pashmangshme që sjell jeta. Pozitiviteti bëhet toksik kur mungon aftësia për të shqyrtuar dhe korrigjuar gabimet e së kaluarës. Të anashkalosh gabimet e pashmangshme përmes një vetëbesimi të ekzagjeruar nuk është e dobishme, sepse kjo e pengon njeriun të mësojë nga gabimet. Pozitiviteti toksik mund të kontribuojë në vazhdimin e një martese të palumtur, ndërsa hulumtimet tregojnë se çiftet e martuara në mënyrë të palumtur kanë një rrezik shumë më të lartë për të zhvilluar depresion klinik. Kritikët e psikologjisë pozitive kanë sugjeruar se i kushtohet tepër rëndësi “të menduarit optimist, ndërsa përvojat sfiduese dhe të vështira lihen mënjanë”. Së fundmi, duke mos lejuar emocionet negative, pozitiviteti toksik mund të sjellë edhe pasoja fizike, si sëmundjet kardiovaskulare dhe të frymëmarrjes. Koncepti i “optimizmit tragjik” — një shprehje e krijuar nga psikologu ekzistencial-humanist dhe i mbijetuari i Holokaustit Viktor Frankl — është propozuar si një kundërpeshë ndaj pozitivitetit toksik. Optimizmi tragjik lidhet me mënyrën se si përpunohen tragjeditë, duke kërkuar kuptim gjatë dhe pas përjetimit të tyre.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Scott Barry |date=2021-08-18 |title=The Opposite of Toxic Positivity |url=https://www.theatlantic.com/family/archive/2021/08/tragic-optimism-opposite-toxic-positivity/619786/ |access-date=2026-09-18 |website=The Atlantic |language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Zemërimi]] * [[Trishtimi]] == Burime == rqz4f20ctmbpg2hwngandeydky9pjxn 3043559 3043558 2026-09-18T22:52:46Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Koncepte psikologjike]]; +[[Kategoria:Inteligjencë emocionale]]; +[[Kategoria:Psikologji pozitive]]; +[[Kategoria:Konformitet]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043559 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Zwierciadła.jpg|parapamje|Pozitiviteti toksik përfshin një aftësi të kufizuar për të pranuar zemërimin ose trishtimin e vet.]] '''Pozitiviteti toksik''', ose '''pozitiviteti i tepruar''', është një mënyrë jofunksionale e menaxhimit të [[Emocioni|emocioneve]], e cila nuk i pranon plotësisht emocionet negative, veçanërisht [[Zemërimi|zemërimin]] dhe [[Trishtimi|trishtimin]]. Në aspektin shoqëror, ai nënkupton shpërfilljen e emocioneve negative të një personi tjetër, duke i sugjeruar në vend të tyre një emocion pozitiv.<ref>{{Cite web |last=Cowles |first=Charlotte |date=2022-05-26 |title=Get Your Toxic Positivity Out of My Face |url=https://www.thecut.com/2022/05/what-is-toxic-positivity.html |access-date=2026-09-18 |website=The Cut |language=en}}</ref> Nxitja për të menduar pozitivisht është e dobishme vetëm në situata të caktuara dhe, në shumë raste të tjera, mund ta përkeqësojë aftësinë e një personi për t'u përballur në mënyrë efektive me rezultatet negative. Pozitiviteti toksik mund të shkaktojë edhe pasoja fizike, si sëmundjet kardiovaskulare. == Përkufizimi == Pozitiviteti toksik është një “presion për të qëndruar optimist pavarësisht se sa e vështirë është situata”, gjë që mund ta pengojë përballimin emocional duke mos i lejuar personit të përjetojë emocionet që janë natyrshëm të pranishme. Pozitiviteti toksik shfaqet kur njerëzit besojnë se mendimet negative për çdo gjë duhet të shmangen. Edhe në përgjigje të ngjarjeve që normalisht do të shkaktonin trishtim, si humbja ose vështirësitë, pozitiviteti inkurajohet si mënyrë për t'u përballur me situatën, por kjo priret të anashkalojë dhe të shpërfillë shprehjen e vërtetë të emocioneve.<ref>{{Cite news |last=Harrington |first=Kimberly |date=2022-01-27 |title=Review {{!}} What is ‘toxic positivity’ and why is it a problem? A new book explains. |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/books/2022/01/27/toxic-positivity-book/ |access-date=2026-09-18 |issn=0190-8286}}</ref> Koncepti i optimizmit jorealist është studiuar nga psikologët të paktën që nga viti 1980, ndërsa termi “pozitivitet toksik” u shfaq për herë të parë në veprën e J. Halberstam, ''The Queer Art of Failure'', botuar në vitin 2011, me shprehjen: “... për të çarë vrima në pozitivitetin toksik të jetës bashkëkohore”. Pozitiviteti toksik dallohet nga lajkat toksike, të cilat nënkuptojnë lavdërime ose lajka të tepruara dhe servile të drejtuara ndaj një personi tjetër.<ref>{{Cite news |last=Roth |first=Michael S. |date=2025-12-29 |title=Opinion {{!}} The epidemic of toxic flattery is spreading |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/12/29/sycophancy-ai-trump-cabinet-higher-education-praise/ |access-date=2026-09-18 |issn=0190-8286}}</ref> == Psikologjia == Në një kuptim, pozitiviteti toksik është një koncept psikologjik lidhur me mënyrën e përballimit të emocioneve, i cili mbështetet në supozimin se emocionet pozitive dhe negative duhet të përputhen me situatën e përshtatshme. Kjo konsiderohet psikologjikisht e shëndetshme. Megjithatë, pozitiviteti toksik kritikohet për kërkesën e tij që njeriu të ndihet pozitiv gjatë gjithë kohës, edhe kur realiteti është negativ. Sipas Dr. Jamie Zuckerman, “Problemi themelor me këtë koncept është se supozojmë se, nëse një person nuk është në një gjendje pozitive shpirtërore, ose nuk duket apo sillet ashtu siç mendojmë se duhet të duket ose sillet një person pozitiv, atëherë ai është disi i gabuar, i keq ose i papërshtatshëm. Problemi është se, kur zhvlerësojmë gjendjen emocionale të dikujt tjetër — ose, në këtë rast, kur i themi dikujt se të ndierit i trishtuar, i zemëruar apo përjetimi i çfarëdo emocioni që e konsiderojmë ‘negativ’ është i keq — përfundojmë duke shkaktuar tek ai emocione dytësore, si turpi, faji dhe sikleti.”<ref>{{Cite journal |last=Bhattacharyya |first=Dr. Ritu |last2=Bhattacharyya |first2=Nikhelesh |last3=Sharaff |first3=Mr |date=2021-10-13 |title=Design Engineering Toxic Positivity and Mental Health -It is ok to Not Be ok |url=https://www.researchgate.net/publication/370560553_Design_Engineering_Toxic_Positivity_and_Mental_Health_-It_is_ok_to_Not_Be_ok |journal=Design Engineering (Toronto) |volume=2021 |pages=5109–5127}}</ref> Në librin e saj të vitit 2022, ''Bittersweet: How Sorrow and Longing Make Us Whole'', autorja Susan Cain e përshkruan “tiraninë e pozitivitetit”, ose “pozitivitetin toksik”, si një udhëzim kulturor që thotë: “Çfarëdo që të bësh, mos e thuaj të vërtetën për atë se si është të jesh gjallë.” Cain argumenton se, historikisht dhe veçanërisht gjatë shekullit XIX, ciklet e lulëzimit dhe rënies ekonomike çuan jo vetëm në nderimin e biznesmenëve të suksesshëm, por edhe në atribuimin e mungesës së suksesit jo rrethanave të jashtme, por një dështimi të karakterit. Kjo përbënte një formë të fajësimit të viktimës. Cain dokumenton se ky perceptim i dështimit të karakterit pasqyrohej edhe në ndryshimin gradual të kuptimit të termit “humbës”. Rezultati është një kulturë me një “mandat të pozitivitetit” — një detyrim për të qenë “pa pushim i gëzuar dhe pozitiv, ... si një fitues”. Pozitiviteti përgjithësisht shihet si një qëndrim i mirë dhe i dobishëm në shumicën e situatave, sepse pasqyron optimizmin dhe mirënjohjen dhe mund të ndihmojë në përmirësimin e humorit. Pozitiviteti i shëndetshëm ndryshon nga pozitiviteti toksik, sepse ai i pranon emocionet negative, si trishtimi, zemërimi dhe xhelozia, dhe nxit rritjen dhe të mësuarit përmes pengesave dhe konflikteve. Nga ana tjetër, pozitiviteti toksik lind nga pritshmëria jorealiste se jeta duhet të jetë gjithmonë plotësisht e lumtur. Kur kjo nuk ndodh, njerëzit “mund të ndiejnë turp ose faj” sepse nuk janë në gjendje të arrijnë përsosmërinë e dëshiruar. Prandaj, pozitiviteti bëhet toksik kur një person i refuzon ndjenjat negative edhe atëherë kur ato janë të përshtatshme dhe të natyrshme. Ekziston bindja se njeriu duhet të jetë i lumtur në çdo lloj situate, duke shpërfillur emocionet e tjera. Si pasojë e mohimit të këtyre ndjenjave, kjo mund të çojë në pakënaqësi edhe më të madhe në planin afatgjatë.<ref>{{Cite news |last=Harrington |first=Kimberly |date=2022-01-27 |title=Review {{!}} What is ‘toxic positivity’ and why is it a problem? A new book explains. |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/books/2022/01/27/toxic-positivity-book/ |access-date=2026-09-18 |issn=0190-8286}}</ref> Njerëzit që kanë një kërkesë të vazhdueshme për përvoja pozitive mund, pa dashje, t'i stigmatizojnë emocionet e tyre negative, si depresioni, ose të shtypin reagime emocionale natyrore, si trishtimi, pendimi apo stresi. Pranimi i emocioneve negative mund ta bëjë një person më të lumtur dhe më të shëndetshëm në përgjithësi. Disa autorë, si Kimberley Harrington, e konsiderojnë pozitivitetin toksik si një formë të manipulimit emocional të vetes, të ngjashëm me gaslighting-un emocional. Harrington beson se është krejtësisht normale të jesh “i trishtuar kur je i trishtuar dhe i zemëruar kur je i zemëruar” dhe t'i përjetosh plotësisht “të gjitha ngjyrat e ndjenjave”. Situatat e kontrollueshme dhe të pakontrollueshme janë faktorë të rëndësishëm që përcaktojnë ndikimin e pozitivitetit. Nëse situata është e kontrollueshme, të menduarit artificialisht pozitiv mund ta pengojë aftësinë e një personi për ta korrigjuar situatën negative. Një faktor tjetër është qëndrimi i personit ndaj lumturisë, i cili mund të pengojë një reagim optimal ndaj përvojave negative të pashmangshme që sjell jeta. Pozitiviteti bëhet toksik kur mungon aftësia për të shqyrtuar dhe korrigjuar gabimet e së kaluarës. Të anashkalosh gabimet e pashmangshme përmes një vetëbesimi të ekzagjeruar nuk është e dobishme, sepse kjo e pengon njeriun të mësojë nga gabimet. Pozitiviteti toksik mund të kontribuojë në vazhdimin e një martese të palumtur, ndërsa hulumtimet tregojnë se çiftet e martuara në mënyrë të palumtur kanë një rrezik shumë më të lartë për të zhvilluar depresion klinik. Kritikët e psikologjisë pozitive kanë sugjeruar se i kushtohet tepër rëndësi “të menduarit optimist, ndërsa përvojat sfiduese dhe të vështira lihen mënjanë”. Së fundmi, duke mos lejuar emocionet negative, pozitiviteti toksik mund të sjellë edhe pasoja fizike, si sëmundjet kardiovaskulare dhe të frymëmarrjes. Koncepti i “optimizmit tragjik” — një shprehje e krijuar nga psikologu ekzistencial-humanist dhe i mbijetuari i Holokaustit Viktor Frankl — është propozuar si një kundërpeshë ndaj pozitivitetit toksik. Optimizmi tragjik lidhet me mënyrën se si përpunohen tragjeditë, duke kërkuar kuptim gjatë dhe pas përjetimit të tyre.<ref>{{Cite web |last=Kaufman |first=Scott Barry |date=2021-08-18 |title=The Opposite of Toxic Positivity |url=https://www.theatlantic.com/family/archive/2021/08/tragic-optimism-opposite-toxic-positivity/619786/ |access-date=2026-09-18 |website=The Atlantic |language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Zemërimi]] * [[Trishtimi]] == Burime == [[Kategoria:Koncepte psikologjike]] [[Kategoria:Inteligjencë emocionale]] [[Kategoria:Psikologji pozitive]] [[Kategoria:Konformitet]] 3bcneibyfwqydzj0ipyiu6t6ofkn84m 14 406518 3043560 2026-09-18T22:53:03Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043560 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043561 3043560 2026-09-18T22:53:34Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Inteligjencë sipas llojit]]; +[[Kategoria:Emocion]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043561 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Inteligjencë sipas llojit]] [[Kategoria:Emocion]] gqsgpm5jl6t2f41e6ql1xcs6e9tv66q 3043564 3043561 2026-09-18T22:53:54Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Inteligjencë sipas llojit]]; added [[Category:Inteligjenca sipas llojit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043564 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Inteligjenca sipas llojit]] [[Kategoria:Emocion]] 3yzx8ysfs5qokegepawabgia8oxjyk8 14 406519 3043570 2026-09-18T23:08:18Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043570 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043571 3043570 2026-09-18T23:09:08Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Ekonomia e Australisë]]; +[[Kategoria:Shkenca dhe teknologjia sipas vendit]]; +[[Kategoria:Shkenca dhe teknologjia në Oqeani sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043571 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ekonomia e Australisë]] [[Kategoria:Shkenca dhe teknologjia sipas vendit]] [[Kategoria:Shkenca dhe teknologjia në Oqeani sipas vendit]] lg2050c4h6o0lmamebnp4k0r4a5bokm 14 406520 3043575 2026-09-18T23:12:15Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043575 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043576 3043575 2026-09-18T23:13:04Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Ekonomi sipas vendit]]; +[[Kategoria:Ekonomi të Oqeanisë sipas vendit]]; +[[Kategoria:Australi]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043576 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ekonomi sipas vendit]] [[Kategoria:Ekonomi të Oqeanisë sipas vendit]] [[Kategoria:Australi]] 5e09kwobp8dpb73dteaibxcd5rh9lib 14 406521 3043578 2026-09-18T23:13:58Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043578 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043579 3043578 2026-09-18T23:15:15Z Leutrim.P 113691 + 4 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043579 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ekonomi sipas vendit]] [[Kategoria:Ekonomi të Evropës sipas vendit]] [[Kategoria:Ekonomi të e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian]] [[Kategoria:Austri]] 8i4p8917v7qafg7f65cmmmia7pmq9xe 3043580 3043579 2026-09-18T23:15:29Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Ekonomi të e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian]]; added [[Category:Ekonomi të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043580 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ekonomi sipas vendit]] [[Kategoria:Ekonomi të Evropës sipas vendit]] [[Kategoria:Ekonomi të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian]] [[Kategoria:Austri]] ntgqhq682ir7m90ghs1uzmh8syr6m6z 14 406522 3043581 2026-09-18T23:15:45Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043581 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043582 3043581 2026-09-18T23:16:26Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Ekonomia e Bashkimit Evropian]]; +[[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit Evropian]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043582 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ekonomia e Bashkimit Evropian]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit Evropian]] 41blzm0rsc5tmijymbbrpuwbdulhdjw 14 406523 3043584 2026-09-18T23:18:39Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043584 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043586 3043584 2026-09-18T23:19:43Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Organizata Botërore e Tregtisë]]; +[[Kategoria:Vende sipas organizatës ndërkombëtare]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043586 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Organizata Botërore e Tregtisë]] [[Kategoria:Vende sipas organizatës ndërkombëtare]] dc6p94lnsqvsuzfbf15ylzqdi1gmipu 14 406524 3043587 2026-09-18T23:19:51Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043587 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043588 3043587 2026-09-18T23:20:39Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Organizata tregtare ndërkombëtare]]; +[[Kategoria:Organizata ndërqeveritare të krijuara me traktat]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043588 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Organizata tregtare ndërkombëtare]] [[Kategoria:Organizata ndërqeveritare të krijuara me traktat]] 2g0srbgobpr0hswglg7p0katuqqwof8 3043589 3043588 2026-09-18T23:21:28Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Marrëdhëniet shumëpalëshe të Shteteve të Bashkuara]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043589 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Organizata tregtare ndërkombëtare]] [[Kategoria:Organizata ndërqeveritare të krijuara me traktat]] [[Kategoria:Marrëdhëniet shumëpalëshe të Shteteve të Bashkuara]] nn1z2lm8j8u8nc8fc31oc6jyma6nhb5 14 406525 3043590 2026-09-18T23:21:37Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043590 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043591 3043590 2026-09-18T23:22:09Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shteteve të Bashkuara]]; +[[Kategoria:Marrëdhëniet shumëpalëshe sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043591 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Marrëdhëniet shumëpalëshe sipas vendit]] lswzciqc0x8o0z60y5f5z95ul56zugf 14 406526 3043593 2026-09-18T23:24:20Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3043593 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3043594 3043593 2026-09-18T23:24:44Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Dëshmorë shqiptarë]]; +[[Kategoria:Kosovë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043594 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Dëshmorë shqiptarë]] [[Kategoria:Historia ushtarake e Kosovës]] j3njvj96iwr1jczxhgyko5fsq6ej9p4 0 406527 3043596 2026-09-18T23:28:29Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Familja]] 3043596 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Familja]] acinw049624wnpjv6fdtz9chhjj1jwt 0 406528 3043597 2026-09-18T23:28:31Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Familja]] 3043597 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Familja]] acinw049624wnpjv6fdtz9chhjj1jwt 0 406529 3043598 2026-09-18T23:28:47Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Familja]] 3043598 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Familja]] acinw049624wnpjv6fdtz9chhjj1jwt 0 406530 3043599 2026-09-18T23:28:50Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Familja]] 3043599 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Familja]] acinw049624wnpjv6fdtz9chhjj1jwt 1 406531 3043604 2026-09-18T23:31:50Z Leutrim.P 113691 Faqe e re: {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Afrika/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 3043604 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Afrika/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 2ghuecjxejm5bewqrljedzoot0vswpc 1 406532 3043605 2026-09-18T23:32:11Z Leutrim.P 113691 Faqe e re: {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Amerika/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 3043605 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Amerika/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 3klh610h967ieqfn4rogrcylufiya8y 0 406534 3043616 2026-09-18T23:52:02Z Leutrim.P 113691 Faqe e re organizate. 3043616 wikitext text/x-wiki '''Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës''' ('''OVL-UÇK''') është një organizatë e veteranëve të luftës së [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]. Ajo përfaqëson ish-pjesëtarë të UÇK-së dhe vepron në [[Kosova|Kosovë]] në çështje që lidhen me statusin, të drejtat dhe interesat e veteranëve. Organizata është themeluar pas përfundimit të luftës dhe ka zhvilluar veprimtarinë e saj në jetën publike të Kosovës. Kryetar i OVL-UÇK-së, është [[Hysni Gucati]].<ref>{{Cite web |title=Kosovë/ Kreu i Veteranëve të UÇK-së apel ndaj BE dhe ambasadorëve: Mos luani me vendimin e 16 shtatorit - Shqiptarja.com |url=https://shqiptarja.com/lajm/kosove-kreu-i-veteraneve-te-uckse-apel-ndaj-be-dhe-ambasadoreve-mos-luani-me-vendimin-e-16-shtatorit |access-date=2026-09-18 |website=shqiptarja.com |language=sq}}</ref> OVL-UÇK ka marrë pjesë në diskutime publike për legjislacionin që rregullon statusin dhe përfitimet e veteranëve të luftës. Ajo ka organizuar aktivitete përkujtimore dhe ka reaguar ndaj zhvillimeve që lidhen me ish-pjesëtarët e UÇK-së. Në veprimtarinë e saj publike, organizata ka paraqitur qëndrime për çështje historike, shoqërore dhe juridike që lidhen me [[Luftën e Kosovës]]. Organizata ka qenë gjithashtu e përfshirë në debate lidhur me trajtimin e ish-pjesëtarëve të UÇK-së nga institucionet vendore dhe ndërkombëtare. Në raste të ndryshme, përfaqësuesit e saj kanë bërë deklarata publike dhe kanë organizuar protesta ose aktivitete mbështetëse.<ref>{{Cite web |last=Meno |first=Suela |date=2026-09-18 |title=OVL-UÇK sot protestë kundër vendimit të Speciales ndaj ish-krerëve të UÇK-së |url=https://euronews.al/ovl-uck-sot-proteste-kunder-vendimit-te-speciales-ndaj-ish-krereve-te-uck-se/ |access-date=2026-09-18 |website=Euronews Albania |language=sq}}</ref> == Shiko edhe == * [[Radio Kosova e Lirë]] * [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] == Burime == atqhja4fgmeh7klmg2c5qbzd9fancnq 3043617 3043616 2026-09-18T23:52:42Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Organizata joqeveritare në Kosovë]]; +[[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3043617 wikitext text/x-wiki '''Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës''' ('''OVL-UÇK''') është një organizatë e veteranëve të luftës së [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]. Ajo përfaqëson ish-pjesëtarë të UÇK-së dhe vepron në [[Kosova|Kosovë]] në çështje që lidhen me statusin, të drejtat dhe interesat e veteranëve. Organizata është themeluar pas përfundimit të luftës dhe ka zhvilluar veprimtarinë e saj në jetën publike të Kosovës. Kryetar i OVL-UÇK-së, është [[Hysni Gucati]].<ref>{{Cite web |title=Kosovë/ Kreu i Veteranëve të UÇK-së apel ndaj BE dhe ambasadorëve: Mos luani me vendimin e 16 shtatorit - Shqiptarja.com |url=https://shqiptarja.com/lajm/kosove-kreu-i-veteraneve-te-uckse-apel-ndaj-be-dhe-ambasadoreve-mos-luani-me-vendimin-e-16-shtatorit |access-date=2026-09-18 |website=shqiptarja.com |language=sq}}</ref> OVL-UÇK ka marrë pjesë në diskutime publike për legjislacionin që rregullon statusin dhe përfitimet e veteranëve të luftës. Ajo ka organizuar aktivitete përkujtimore dhe ka reaguar ndaj zhvillimeve që lidhen me ish-pjesëtarët e UÇK-së. Në veprimtarinë e saj publike, organizata ka paraqitur qëndrime për çështje historike, shoqërore dhe juridike që lidhen me [[Luftën e Kosovës]]. Organizata ka qenë gjithashtu e përfshirë në debate lidhur me trajtimin e ish-pjesëtarëve të UÇK-së nga institucionet vendore dhe ndërkombëtare. Në raste të ndryshme, përfaqësuesit e saj kanë bërë deklarata publike dhe kanë organizuar protesta ose aktivitete mbështetëse.<ref>{{Cite web |last=Meno |first=Suela |date=2026-09-18 |title=OVL-UÇK sot protestë kundër vendimit të Speciales ndaj ish-krerëve të UÇK-së |url=https://euronews.al/ovl-uck-sot-proteste-kunder-vendimit-te-speciales-ndaj-ish-krereve-te-uck-se/ |access-date=2026-09-18 |website=Euronews Albania |language=sq}}</ref> == Shiko edhe == * [[Radio Kosova e Lirë]] * [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] == Burime == [[Kategoria:Organizata joqeveritare në Kosovë]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] tbgo7ewhe6ihfan3qucyr3p8uo37bzs 0 406535 3043618 2026-09-18T23:53:36Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] 3043618 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] k1e7visutquqp2n86lazon460z1orpg 0 406536 3043619 2026-09-18T23:53:37Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] 3043619 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] k1e7visutquqp2n86lazon460z1orpg 0 406537 3043620 2026-09-18T23:54:47Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] 3043620 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] k1e7visutquqp2n86lazon460z1orpg 0 406538 3043621 2026-09-18T23:54:49Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] 3043621 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] k1e7visutquqp2n86lazon460z1orpg 14 406539 3043643 2026-09-19T00:21:07Z Sadsadas 51943 Faqe e re: [[Kategoria:Futbollistë sipas klubeve në Zvicër]] [[Kategoria:Futbollistë sipas skuadrave]] 3043643 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Futbollistë sipas klubeve në Zvicër]] [[Kategoria:Futbollistë sipas skuadrave]] sd1uq74uwelivro3r58x8ofvfb9uibc 1 406540 3043658 2026-09-19T02:12:38Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043658 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e romëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043657 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250510061312/https://www.romatimes.news/index.php/ro/en-us/nevipena/122-sport/1302-emil-abaz-has-signed-for-dinamo-zagreb për lidhjen https://www.romatimes.news/index.php/ro/en-us/nevipena/122-sport/1302-emil-abaz-has-signed-for-dinamo-zagreb. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 04:12 (CEST) 8uqxreekxel4gu6ttdepdvqx52e4vgm 1 406541 3043671 2026-09-19T04:16:39Z MajavahBot 122738 U arkivuan 2 diskutime nga faqja [[Diskutim:Azia]] 3043671 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Diskutim == Tek stampa perdoret fjala regjionet ??. Fjala shqipe qe perdoret ne gjeografi eshte rajonet. (L.F nxenes Tirane) -- (<small>10 Shtator 2010 16:27 nga [[Përdoruesi:128.100.89.181|128.100.89.18]]</small>) == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Azia]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1989349 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070928011240/https://salempress.com/store/samples/world_conflicts_asia/world_conflicts_asia.htm te https://salempress.com/store/samples/world_conflicts_asia/world_conflicts_asia.htm Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 16:48 (CEST) 5j4gxs96c6zmnkh8fujk331vjrm4fdi 1 406542 3043685 2026-09-19T04:24:26Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:Jeff Hovenier]] 3043685 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2445404 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen https://tr.usembassy.gov/our-relationship/dcm/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2022 13:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448461 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210711080421/https://www.greenwichtime.com/news/article/Biden-picks-UPenn-president-for-Germany-ambassador-16290682.php për lidhjen https://www.greenwichtime.com/news/article/Biden-picks-UPenn-president-for-Germany-ambassador-16290682.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 15:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2575012 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220421163336/https://kosovonow.com/jeff-hovenier-new-us-ambassador-to-kosovo-latest-news/ për lidhjen https://kosovonow.com/jeff-hovenier-new-us-ambassador-to-kosovo-latest-news/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 gusht 2023 21:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jeff Hovenier]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2749732 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220706151005/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/02/president-biden-announces-seven-key-nominations-3/ për lidhjen https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/02/president-biden-announces-seven-key-nominations-3/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 shkurt 2025 12:05 (CET) kgvh00jtr41rorhhef6692gii7ez31i 1 406543 3043687 2026-09-19T04:24:46Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:Jan Strelau]] 3043687 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448447 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160529061209/http://www.swps.pl/english/ për lidhjen http://www.swps.pl/english/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 maj 2022 14:08 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2488734 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200614094709/http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20111111131 për lidhjen https://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20111111131. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 tetor 2022 08:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819536 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 korrik 2025 16:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jan Strelau]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2851826 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200322185700/https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/ për lidhjen https://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-jan-strelau-laureat-nagrody-fnp-2000/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2025 01:47 (CEST) ch74mkzswhzwwd5nsfm0s8m1mbn6oqy 1 406544 3043691 2026-09-19T04:25:33Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:Jacques Derrida]] 3043691 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2570844 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111102140336/http://www.nipissingu.ca/faculty/wayneb/ për lidhjen http://www.nipissingu.ca/faculty/wayneb/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 korrik 2023 17:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2636026 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190731010622/http://faculty.smu.edu/dfoster/cf3324/saussure.htm për lidhjen http://faculty.smu.edu/dfoster/cf3324/saussure.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 janar 2024 19:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2779535 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240128021934/http://www.improvcommunity.ca/sites/improvcommunity.ca/files/research_collection/657/Coleman_Derrida_Genre.pdf për lidhjen http://www.improvcommunity.ca/sites/improvcommunity.ca/files/research_collection/657/Coleman_Derrida_Genre.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 prill 2025 05:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Jacques Derrida]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892147 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160310180410/http://www.newpartisan.com/home/derrida-1930-2004.html për lidhjen http://www.newpartisan.com/home/derrida-1930-2004.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2026 10:26 (CET) 1ajmcgr92mjq4nt7c6q6qofrbasxhzh 3 406545 3043711 2026-09-19T05:01:57Z Automoderatori 187516 Njoftim për kthim automatik te [[Ali Demi]] 3043711 wikitext text/x-wiki == shtator 2026: Automoderatori ktheu ndryshimin tuaj == Përshëndetje! Unë jam [[User:Automoderatori|Automoderatori]], një sistem i automatizuar që përdor një model të të mësuarit automatik për të identifikuar dhe kthyer redaktime mundësisht problematike me qëllim që Wikipedia të mbetet e besueshme dhe e qëndrueshme. Unë ktheva një nga [[Special:Diff/3043710|redaktimet tuaja të fundit]] te [[Ali Demi]]. * Meqë modeli që përdor nuk është i përsosur, ai ndonjëherë kthen dhe redaktime të mira. Nëse mendoni se ndryshimi që bëtë ishte konstruktiv, ju lutemi [//sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Automoderatori/Raportime?action=edit&section=new&nosummary=true&preload=Përdoruesi:Automoderatori/Raportime/Preload&preloadparams%5B%5D=3043709&preloadparams%5B%5D=Ali_Demi raportojeni këtu]. * [[:mw:Moderator Tools/Automoderator|Mësoni më shumë]] rreth programit tim. [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Automoderatori|diskutimet]]) 19 shtator 2026 07:01 (CEST) tl0hz6035j2u2m8ayztexvbbdzo3xw1 1 406546 3043719 2026-09-19T05:26:42Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043719 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Manuel Akanji]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043718 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240828171955/https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/ për lidhjen https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2017/12/amazing-fcb-qualify-for-the-knockout-stages/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 07:26 (CEST) gpbs37ok3twj07l5hoeei50mc0dt0yu 1 406547 3043734 2026-09-19T07:59:15Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3043734 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mehmet Hetemaj]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3043733 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://ylioppilaslehti.fi/2007/05/perhepoika-ja-suuri-suu/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shtator 2026 09:59 (CEST) apf4yuccadsjd4zz8y3l89vy8t08obk 0 406548 3043739 2026-09-19T09:17:26Z Arianit 106 Përpiluar nga gjermanishtja dhe rumanishtja, sipas artikujve de:Dan Perjovschi (rev. 266627744, 30 prill 2026) dhe ro:Dan Perjovschi (rev. 16755241, 15 janar 2025) 3043739 wikitext text/x-wiki {{Short description|Artist, shkrimtar dhe karikaturist rumun}} {{Infobox artist | name = Dan Perjovschi | image = Dan Perjovschi with coffee mug - Kiasma 2013.JPG | caption = Dan Perjovschi para një muri prej tullash të bardha në [[Kiasma]], 2013 | birth_date = 29 tetor 1961 | birth_place = [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]] | nationality = rumun | field = artet vizuale, vizatimi mural, karikatura | spouse = {{ill|Lia Perjovschi|en|Lia Perjovschi}} | awards = Çmimi "Princesha Margriet" i Fondacionit Evropian të Kulturës (2013)<br>Çmimi "Rosa Schapire" (2016) }} [[File:Dan perjovschi.jpg|thumb|Vizatim i Dan Perjovschit në hyrje të muzeut Moderna Museet në Stokholm, 2013]] '''Dan Perjovschi''' (lindur më 29 tetor 1961 në [[Sibiu]], [[Rumania|Rumani]]) është artist, shkrimtar, karikaturist dhe autor performance rumun. Që nga fillimi i viteve 1990 është ilustrator dhe redaktor i revistës {{ill|Revista 22|en|Revista 22}}, botuar nga {{ill|Grupi për Dialog Social|en|Grupul pentru Dialog Social}}, organizatë e njohur antikomuniste. Veprat e tij artistike kombinojnë vizatimin, karikaturën, artin brut dhe graffitin dhe shfaqen përkohësisht në muret e muzeve dhe në hapësira të tjera bashkëkohore anembanë botës, duke trajtuar tema shoqërore e politike aktuale me ironi dhe humor. Ka pasur ekspozita në Shtetet e Bashkuara, Portugali, Spanjë, Gjermani, Hungari, Suedi, Norvegji, Zvicër, Mbretërinë e Bashkuar, Meksikë, Brazil, Kore të Jugut, Kinë e vende të tjera. Aktualisht jeton dhe punon në [[Sibiu]]. Vepra e tij pasqyron çështje shoqërore dhe qytetare aktuale, prandaj shpesh printohet dhe përdoret gjatë protestave.<ref>{{cite web |title=The Artist Who Fights Authoritarianism with Doodles |url=https://www.vice.com/en/article/profile-dan-perjovschi-876/ |website=Vice.com |language=en |access-date=2020-01-01}}</ref> == Edukimi == Talenti artistik i Perjovschit u vu re kur ai ishte 10 vjeç, pas së cilës u dërgua në një shkollë për fëmijë të talentuar. Në vitet 1972–1980 ndoqi Liceun e Artit në Sibiu, dhe më pas, midis 1980 dhe 1985, studioi në {{ill|Universiteti Kombëtar i Arteve "George Enescu"|en|George Enescu National University of Arts|lt=Universitetin Kombëtar të Arteve "George Enescu"}} në [[Iași]], ku mori diplomën master në arte të bukura. Kur situata politike në Rumani u ashpërsua dhe ideologjitë liberale të viteve 1960 u zëvendësuan nga autokracia e [[Nikolai Çaushesku|Nikolai Çausheskut]] (Nicolae Ceaușescu), Perjovschi u bind se piktura nuk mund ta përcillte siç duhej vështirësinë shoqërore që po përhapej mes popullsisë rumune. Kështu, vizatimi — që më parë e kishte përdorur vetëm për të tallur mësuesit e tij — u bë medium kryesor i artit të tij. Pas rënies së [[Komunizmi|komunizmit]], në fillim të viteve 1990, u zhvendos në [[Bukureshti|Bukuresht]], ku, pas debutimit në revistën e të rinjve ''Contrapunct'', iu bashkua redaksisë së {{ill|Revista 22|en|Revista 22|lt=Revistës 22}}, e para revistë javore e pavarur e Rumanisë, botuar nga {{ill|Grupi për Dialog Social|en|Grupul pentru Dialog Social|lt=Grupi për Dialog Social}}. == Karriera == === Fillimet si artist në Rumani === Një nga veprimet e para të Perjovschit si artist ishte ''Red Apples'' (Mollët e Kuqe, 1988), për të cilën ai mbështolli të gjitha mobiljet e apartamentit të tij me letër të bardhë, mbi të cilën transferoi vizatime dhe tekste të shkurtra, si përgjigje ndaj censurës gjithnjë e më represive në [[Komunizmi|Rumaninë komuniste]]. Dan dhe bashkëshortja e tij {{ill|Lia Perjovschi|en|Lia Perjovschi}} jetuan në këtë gjendje për afro dy javë, duke ftuar vetëm miq për ta parë veprën. Në të njëjtën kohë, Perjovschi hyri në kontakt me një grup artistësh alternativë në [[Oradea]], të njohur si ''Studio 35''. Më 1991 ai realizoi një ekspozitë të ngjashme me ''Red Apples'', me titull ''Nameless Mood'' (Humor pa Emër), pjesë e festivalit të parë të artit të lirë, ''Europe Zone East'', në [[Temishvari|Temishvar]]. Për këtë ngjarje, Perjovschi shndërroi dhomën e portierit në një vepër arti me vizatimet e veta, sërish të transferuara në letër të bardhë. Perjovschi e konsideron këtë pikënisjen e angazhimit të tij në aktivizëm, të cilit iu kushtua bashkë me bashkëshorten në vitet në vazhdim, me qëllim që të minonte elitarizmin në art përmes thjeshtësisë. Po atë vit filloi të punonte në redaksinë e {{ill|Revista 22|en|Revista 22|lt=Revistës 22}}, javores së pavarur të Bukureshtit, e cila në fillim të viteve 1990 konsiderohej revista intelektualisht më prestigjioze e Rumanisë. Frymëzimin Perjovschi e merr nga mjedisi që e rrethon: lajmet aktuale — globale dhe lokale, thashethemet, turizmi, shakatë, materialet televizive e shumë të tjera — ushqejnë krijimin e veprave të tij. === Karriera ndërkombëtare === [[File:Black belt drawing 07 by Dan Perjovschi at MQ.jpg|thumb|''Black belt drawing'', 2017, në MuseumsQuartier të Vjenës]] Më 1994 Perjovschi krijoi dy seri vizatimesh: ''Postcards from America'' (Kartolina nga Amerika) dhe ''Wonderful World'' (Botë e Mrekullueshme). E para ishte rezultat i një udhëtimi nëpër Shtetet e Bashkuara, të mundësuar nga një grant i {{ill|USIA|en|United States Information Agency|lt=Agjencisë Amerikane të Informacionit (USIA)}}; punimet e krijuara gjatë udhëtimit u ekspozuan me gjithsej 500 vizatime në madhësi kartoline në Atlantic Center for the Arts. ''Wonderful World'' përbëhet nga module në format A4, secili prej të cilëve mbledh rreth 20 vizatime, ngjashëm me një libërth me imazhe të lëvizshme (flipbook); vepra ndahet në dy pjesë kryesore, një rumune me 30 elemente dhe një amerikane me 100 elemente. Falë lehtësisë së transportit, Perjovschi mund të punonte kudo, si në dhoma hoteli apo gjatë udhëtimeve me tren. Më 1990, Dan dhe Lia, bashkë me të tjerë, themeluan {{ill|Arkivi i Artit Bashkëkohor|en|Contemporary Art Archive|lt=Arkivin e Artit Bashkëkohor}} në Bukuresht; sot organizimin e tij e drejton kryesisht Lia Perjovschi. Kalimi i Perjovschit te vizatimi direkt mbi mure lidhet me dëshirën për të punuar më shpejt, më lëvizshëm dhe më drejtpërdrejt, gjë që i jepte më shumë liri improvizimi. Vizatimet i realizon me marker të zi; në fund të çdo ekspozite, ato mbulohen përsëri me bojën origjinale të murit. Për t'i mbajtur "të gjalla", ai i ripërdor vazhdimisht në kontekste dhe elemente të reja. Më 1995, Perjovschi realizoi ekspozitën ''Anthropprogramming'' (Programim Njerëzor) në galerinë Franklin Furnace të Nju Jorkut, ku vizatoi një rrjetë mbi një mur të tërë dhe vendosi nga një kokë njerëzore në secilin katror. Më 1999 ai mbuloi dyshemenë e pavijonit rumun në {{ill|Bienalia e Venecias|en|Venice Biennale}} me vizatimet e tij të thjeshta, në ekspozitën ''rEST'' (Mbetje, realizuar bashkë me grupin SubReal); këtë herë vizitorët ishin ata që "fshinin" veprën, duke marrë me vete pjesë të vizatimit nën shollat e këpucëve. Më 1997 Perjovschi u ftua sërish në SHBA, për të dhënë mësim një semestër në [[Duke University]]. Më 2003 filloi të mbulonte me vizatime muret e kompleksit të ish-fabrikës së koksit, {{ill|Kokeria Zollverein|en|Zollverein Coal Mine Industrial Complex|lt=Kokerisë Zollverein}} në Essen; ekspozita, me titull ''White Chalks, Dark Issues'' (Shkumësa të Bardhë, Çështje të Errëta), u përhap në gjithë katin e parë të fabrikës dhe u realizua me shkumës të bardhë mbi muret e lagështa, gjatë tre muajve pune — punim që u krahasua me atë të një të burgosuri. Po atë vit, kur Perjovschi përhapi ''Urban Drawings'' (Vizatime Urbane) në [[Kaseli|Kasel]], këto u cilësuan kryesisht si graffiti rrugor, edhe pse ai vetë ka mohuar çdo lidhje të veprave të tij me graffitin apo me komikët perëndimorë. Më 1993, në kuadër të festivalit ''Europe Zone East'', Perjovschi bëri një tatuazh me fjalën "Romania" në krahun e majtë; të njëjtin tatuazh e hoqi më 2003 në Fridericianum-in e Kaselit, si simbol i momentit kur u bë artist ndërkombëtar. Që atëherë inskenoi ekspozita ndërkombëtare në Evropë dhe përtej. Më 2005 realizoi ekspozitën ''Naked Drawings'' (Vizatime të Zhveshura) në {{ill|Museum Ludwig|en|Museum Ludwig|lt=Museum Ludwig}} të Këlnit, kurse verën e 2007-s pati një ekspozitë tjetër në {{ill|Muzeu i Artit Modern (MoMA)|en|Museum of Modern Art|lt=Muzeun e Artit Modern (MoMA)}} të Nju Jorkut, me titull ''What Happened to Us?'' (Çfarë na Ndodhi?). Me vizatimet e tij, Perjovschi synon të shmangë keqkuptimet përmes reduktimit në pak vija dhe detaje, me qëllim kryesor përcjelljen e ngjarjeve aktuale me ironi dhe humor. Që nga korriku i 2009-s, Perjovschi komenton çdo muaj një temë nga bota e artit dhe e kulturës për revistën gjermane ''art – Das Kunstmagazin'', në serinë e tij "Just Draw It!". Gjatë ndërtimit të ri të {{ill|Biblioteka Kombëtare Teknike (Pragë)|en|National Library of Technology, Prague|lt=Bibliotekës Kombëtare Teknike}} në [[Pragë]] më 2009, Perjovschi ishte përgjegjës për realizimin artistik të brendshëm të ndërtesës, me 200 vizatime monumentale në muret prej betoni të atriumit kryesor; aty, përveç vizatimeve të reja, shfaqen edhe disa motive nga ekspozita e tij në MoMA.<ref name="prague">{{cite web |title=National Tecnical Library in Prague / Projektil Architekti |url=https://www.archdaily.com/29600/national-tecnical-library-in-prague-projektil-architekti |website=ArchDaily |language=en |access-date=2020-04-23}}</ref> Më 2010 Perjovschi shërbeu si Artist Ndërkombëtar në Rezidencë në {{ill|Spencer Museum of Art|en|Spencer Museum of Art}} të Universitetit të Kansasit, në Lawrence (Kansas), ku realizoi një instalacion në Central Court të muzeut dhe bashkëpunoi me studentë nga departamente të ndryshme.<ref>{{cite web |title=Dan Perjovschi Central Court: Artist Project |url=http://www.spencerart.ku.edu/exhibitions/artist-in-residence/perjovschi.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20151218184344/http://www.spencerart.ku.edu/exhibitions/artist-in-residence/perjovschi.shtml |archive-date=2015-12-18 |url-status=dead |website=Spencer Museum of Art |language=en |access-date=2016-01-25}}</ref><ref>{{cite web |title=Dan Perjovschi |url=http://www.spencerart.ku.edu/exhibitions/perjovschi.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20151218214726/http://www.spencerart.ku.edu/exhibitions/perjovschi.shtml |archive-date=2015-12-18 |url-status=dead |website=Spencer Museum of Art |language=en |access-date=2016-01-25}}</ref> Të njëjtin vit, Kunstverein-i i Ulmit ekspozoi vizatimet e tij nën titullin ''Out of Recession into Depression''. Dan dhe Lia Perjovschi patën ekspozitën e tyre të parë retrospektive në {{ill|Nasher Museum of Art|en|Nasher Museum of Art}} të [[Duke University]], në vjeshtën e 2007-s. Në mars 2013, Dan dhe Lia Perjovschi u vlerësuan me çmimin "Princesha Margriet" të {{ill|Fondacioni Evropian i Kulturës|en|European Cultural Foundation}}. Çmimin e parë "Rosa Schapire" për art, në vlerë 20.000 euro, themeluar më 2016 nga shoqata ''Freunde der Kunsthalle'', e mori vetë Dan Perjovschi.<ref>{{cite web |title=1. Rosa-Schapire-Kunstpreis für Dan Perjovschi |url=http://www.hamburger-kunsthalle.de/1-rosa-schapire-kunstpreis-fuer-dan-perjovshi |website=Hamburger Kunsthalle |language=de |access-date=2016-10-17}}</ref> Më 2016, Perjovschi mbuloi me marker të zi muret e bardha të {{ill|Dortmunder U|en|Dortmunder U}}, duke përfshirë shtatë kate të ndërtesës, me komente kritike dhe ironike mbi ngjarje me rëndësi shoqërore; më 2018 i përditësoi këto vizatime murale, duke mbivizatuar pjesë të tyre. Sipas vetë Perjovschit, kjo mbetet vizatimi mural më i lartë i tij deri më sot; vepra, e realizuar për 20-vjetorin e Hartware MedienKunstVerein-it, mban titullin ''The Hard(er) Drawing''.<ref>{{cite web |title=Dan Perjovschi – Harder Drawing |url=https://www.dortmunder-u.de/veranstaltung/dan-perjovschi-harder-drawing |archive-url=https://web.archive.org/web/20181120055206/https://www.dortmunder-u.de/veranstaltung/dan-perjovschi-harder-drawing |archive-date=2018-11-20 |url-status=dead |website=Dortmunder U |language=de}}</ref> Në fillim të vitit 2024, çifti Dan dhe Lia Perjovschi ekspozuan së bashku ''Urgențe'' (Urgjenca) në Muzeun e Artit të [[Brashovi|Brashovit]].<ref>{{cite web |last=Wilk |first=Elise |title=„Notfälle“ |url=https://adz.ro/artikel/artikel/notfaelle |publisher=Allgemeine Deutsche Zeitung für Rumänien |date=2024-03-24 |language=de |access-date=2024-04-15}}</ref> <gallery widths="200" heights="200" class="center"> File:Black belt drawing 04 by Dan Perjovschi at MQ.jpg|Vizatim "black belt" nga Dan Perjovschi në MuseumsQuartier, Vjenë File:Dan Perjovski- Mind the step (5020715132).jpg|Dan Perjovschi, ''Mind the Step'', Van Abbemuseum, Eindhoven, 2010 File:Dan Perjovschi (Triennale, Palais de Tokyo) (6975551546).jpg|Dan Perjovschi në Triennale, Palais de Tokyo, Paris, 2012 </gallery> == Ekspozita (përzgjedhje) == === Ekspozita personale === * 1995 – ''Anthropprogramming'', Franklin Furnace, Nju Jork * 1999 – ''rEST'' (me grupin SubReal), Pavijoni Rumun, Bienalia e Venecias * 2003 – ''White Chalks, Dark Issues'', Kokeria Zollverein, Essen * 2003 – ''Urban Drawings'', Kasel * 2005 – ''Naked Drawings'', Museum Ludwig, Këln * 2005 – ''Perjovschi'', Van Abbemuseum, Eindhoven * 2006 – ''The Room Drawing'', Tate Modern, Londër * 2006 – ''On the Other Hand'', Portikus, Frankfurt * 2007 – ''What Happened to Us?'', MoMA, Nju Jork * 2007 – ''I Am Not Exotic, I Am Exhausted'', Kunsthalle Basel * 2007 – ''States of Mind. Lia & Dan Perjovschi'' (retrospektivë e përbashkët), Nasher Museum of Art, Duke University * 2008 – ''Recession'', Ludwig Forum, Aachen * 2008 – ''All Over'', Wiels Center for Contemporary Art, Bruksel * 2008 – ''Chestii Tipărite'', Galeria Posibilă, Bukuresht * 2009 – ''Draw–Undraw–Redraw'' (seria ''Che Fare?''), Castello di Rivoli, Torino * 2009 – ''Free Style'', Galerie Michel Rein, Paris * 2009 – ''Ring Me'', Kunstverein Salzburg * 2010 – ''Central Court'' (Artist Ndërkombëtar në Rezidencë), Spencer Museum of Art, Universiteti i Kansasit, Lawrence * 2010 – ''Where Are We Now?'', Ulm Kunstverein * 2010 – ''Late News'', Institute for Contemporary Culture, ROM, Toronto * 2010 – ''Drawing Institute'', San Francisco Institute of the Arts * 2010 – ''Chalk Reality'', Muzeu i Artit Bashkëkohor, Novi Sad * 2010 – ''Lia Perjovschi Knowledge Museum & Dan Perjovschi Time Specific'', Espai d'Art Contemporani, Castelló * 2010 – ''Dan Perjovschi S.A.'', CIV, Bukuresht * 2011 – ''Hong Kong First'', Para Site, Hong Kong * 2011 – ''Board, Mail and Wire Drawing'', Galeria Gregor Podnar, Berlin * 2011 – ''The Painting, the Drawing and Other Objects and Situations'' (me Victor Man), Kunstverein Lübeck / Kunstverein Lingen * 2011 – ''Not Over'', MACRO, Romë * 2011 – ''The News after the News'', Total Museum of Contemporary Art, Seul * 2011 – ''Cioran në Rrugë'', intervenime urbane, Bukuresht (organizuar nga Instituti Francez) * 2011 – ''Muzeu i Njohjes (Lia) dhe Tregime të Tjera (Dan)'' (me Lia Perjovschi), Klub Electroputere, Krajovë, dhe Magma, Sfântu Gheorghe * 2013 – ''Unframed'', Kiasma, Helsinki * 2016 – ''The Dakar Drawing'', RAW Material Company, Dakar * 2016 – ''The Hard(er) Drawing'', {{ill|Dortmunder U|en|Dortmunder U}}, Dortmund * 2019 – ''Black and White Cape Town Report'', A4 Arts Foundation, Kejptaun * 2021 – ''Drawing the World'', Ludwig Forum für Internationale Kunst, Aachen * 2024 – ''Urgențe'' (me Lia Perjovschi), Muzeu i Artit, Brashovi === Ekspozita kolektive (përzgjedhje) === * 1995–1996 – ''Beyond Belief'', Muzeu i Artit Bashkëkohor i Çikagos; Institute of Contemporary Art, Filadelfia * 1998 – Manifesta 2, Luksemburg * 1999 – ''Body and the East'', Moderna Galerija, Lubjanë; Exit Art, Nju Jork * 1999–2001 – ''After the Wall'', Moderna Museet, Stokholm; Ludwig Museum, Budapest; Hamburger Bahnhof, Berlin * 2000–2001 – ''Arteast Collection 2000+'', Moderna Galerija, Lubjanë; Orangerie, Insbruk; ZKM, Karlsrue * 2003 – ''Open City – Models for Use'', Kokeria Zollverein, Essen * 2005 – Bienalja e 9-të e Stambollit * 2005 – ''New Europe. The Culture of Mixing and Politic of Representation'', Generali Foundation, Vjenë * 2005 – ''I Still Believe in Miracles'', ARC Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris * 2006 – Çmimi Vincent, Stedelijk Museum, Amsterdam * 2006 – Bienalja Ndërkombëtare e Limerikut * 2006 – Bienalja e Artit Bashkëkohor të Seviljes (BIACS) * 2007 – Bienalja e 52-të e Venecias * 2007 – ''Le Nuage Magellan'', Centre Pompidou, Paris * 2007 – ''Brave New Worlds'', Walker Art Center, Mineapolis * 2008 – ''Revolutions. Form That Turns'', Bienalja e 16-të e Sidneit * 2008 – ''Fifth Floor'', Tate Liverpool * 2009 – Bienalja e 10-të e Lionit * 2009 – ''Subversive Practices. Art during Dictatorships'', Württembergischer Kunstverein, Shtutgart * 2009 – ''Seriously Funny'', SMoCA, Scottsdale * 2009 – ''Invisible Borders. Europe XXL'', Tripostal, Lille * 2010 – ''The Promises of the Past'', Centre Pompidou, Paris * 2010 – ''Project Europa'', Harn Museum of Art, Universiteti i Floridës * 2010 – Bienalja e Lodzit * 2010 – ''Freedom of Speech'', Hamburger Kunstverein; NBK, Berlin * 2010 – ''Nothing Is Forever'', South London Gallery * 2010 – ''The More I Draw'', Kunstmuseum Siegen * 2011 – ''Project Europa'', Universiteti Columbia, Nju Jork * 2011 – ''Black & White'', Muzeu i Artit Modern, Varshavë * 2011 – ''The Power of Doubt'', Fondacioni ICO, Madrid * 2011 – Survival Festival, Riga * 2011 – Bienalja e Artit të Dublinit * 2011 – Bienalja e Algjerit * 2015 – Bienalja e Xhakartës * 2022 – {{ill|Documenta Fifteen|en|Documenta fifteen}}, Kasel == Çmime dhe dallime == * 1999 – Çmimi i Fondacionit për të Drejtat e Njeriut "Gheorghe Ursu" * 2000 – Urdhri Kombëtar "Ylli i Rumanisë", gradë Kalorës (1 dhjetor 2000), "për arritje artistike të shquara dhe për promovimin e kulturës"<ref>{{cite web |title=Decretul președintelui României nr. 524 din 1 decembrie 2000 privind conferirea unor decorații naționale personalului din subordinea Ministerului Culturii |url=https://lege5.ro/Gratuit/gi3deojr/decretul-nr-524-2000-privind-conferirea-unor-decoratii-nationale-personalului-din-subordinea-ministerului-culturii |work=Monitorul Oficial |issue=666 |date=2000-12-16 |language=ro}}</ref> * 2001 – Çmimi Henkel për vizatim bashkëkohor * 2004 – Çmimi George Maciunas * 2009 – Qytetar Nderi i qytetit Sibiu * 2013 – Çmimi "Princesha Margriet" i Fondacionit Evropian të Kulturës (me Lia Perjovschi) * 2016 – Çmimi "Rosa Schapire" për art == Libra të autorit == * ''Postcards from America''. Redaktuar nga Karen Davidson, ese nga Kristine Stiles. New York: Pont La Vue Press, 1995. * ''Castle Stories''. Redaktuar nga Patricia Corbett. La Napoule, Francë: Edition La Mancha dhe La Napoule Art Foundation, 2000. * ''Vis-à-vis''. Editura Nemira, Bukuresht, 2000. * ''I Draw – I Happy''. Redaktuar nga Lutz Becker. Këln: Schnittraum dhe Verlag der Buchhandlung Walter König, 2004. * ''Toutes Directions''. Redaktuar nga Dominique Abensour dhe Marc Geerardyn. Quimper, Francë: Le Quartier Centre d'art contemporain de Quimper, 2005. * ''Human Natural Desaster''. Redaktuar nga Lutz Becker dhe Uwe Kock. Këln: Flypaper, 2005. * ''My World – Your Kunstraum''. Redaktuar nga Stefan Bidner. Insbruk: Kunstverein dhe Verlag der Buchhandlung Walter König, 2006. * ''Non-Stop 1991–2006: 22 Magazine / Revista 22''. Bukuresht/Paris: Onestar Press, 2006. * ''A Book with an Attitude''. Redaktuar nga Jean-Paul Felley dhe Olivier Kaeser. Gjenevë: Edition et Diffusion Attitudes, 2007. * ''Postmodern Ex-Communist''. Redaktuar nga Marius Babias dhe Sabine Hentsch. Cluj, Rumani: IDEA, dhe Verlag der Buchhandlung Walter König, 2007. {{ISBN|978-3865602404}} * ''Mad Cow, Bird Flu, Global Village: The Art of Dan Perjovschi''. Londër: Verso, 2007. {{ISBN|978-1844671663}} * ''Love / Fuck, 1968–2008''. Redaktuar nga Jean-Paul Felley dhe Olivier Kaeser. Gjenevë: Edition et Diffusion Attitudes, Kunsthalle Basel, 2008. * ''București, Brussel, Chisinau''. Redaktuar nga Matei Caltia. Bukuresht: Galeria Posibilă, 2008. * ''Lia & Dan Perjovschi: The Cologne Crime''. Edition Worpswede, 2008. {{ISBN|978-3941560031}} * ''Dan Perjovschi: Recession''. DuMont, 2010. {{ISBN|978-3832191184}} * ''Temporary Yours, 1995–2012''. Idea Editura, Zavod P.A.R.A.S.I.T.E. {{ISBN|978-6068265148}} * ''The Book of Notebooks / Cartea Carnetelor''. P+4 Publications, 2021. {{ISBN|9789730348132}} == Bibliografi (përzgjedhje) == * {{cite book |last=Prut |first=Constantin |title=Dicționar de artă modernă și contemporană |publisher=Editura Polirom |year=2016 |page=384 |language=ro}} * Dan, Liviana; Nădășan, Timotei (red.). ''Dan Perjovschi: Walls, Floors, Museums, and Mines 1995–2003''. Cluj, Rumani: IDEA, 2003. * Babias, Marius. "Self-Colonisation, Dan Perjovschi and His Critique of the Post-Communist Restructuring of Identity." Në: ''Dan Perjovschi, Naked Drawings''. Këln: Museum Ludwig; Verlag der Buchhandlung Walter König, 2005, f. 19–22. * Badovinac, Zdenka. "Dan Perjovschi." Në: ''The Vincent. Biennial Award for Contemporary Art in Europe''. Amsterdam: Stedelijk Museum, 2006. * Boucher, Brian. "Dan Perjovschi at The Museum of Modern Art." ''Art in America'', tetor 2007, f. 205. * Dietrich, Nikola. "From Wall to Wall." Në: ''Dan Perjovschi. On the Other Hand''. Frankfurt: Portikus; Cluj: IDEA, 2006. * Esche, Charles. "Dan Perjovschi." Katalog ekspozite, Bienalja e 9-të Ndërkombëtare e Stambollit, 2005. * Faria, Nuno. "Dan Perjovschi: When I Am Working I See Everything as a Drawing." Në: Faria, Nuno; Weinstainger, Miguel; Falcao, Pedro (red.). Lisbonë: Culturgest, 2007, f. 187–213. * Friedrich, Julia. "The Line That Speaks: Dan Perjovschi's 'Naked Drawings'." Në: Friedrich, Julia; König, Walter (red.). ''Dan Perjovschi, Naked Drawings''. Këln: Museum Ludwig dhe Verlag der Buchhandlung Walter König, 2005, f. 9–14. * Krajewski, Michael. "Zeichen als Subversion." ''Kunst Bulletin'' (Cyrih), nr. 9, 2005, f. 38–40. * Lorch, Catrin. "Writing on the Wall." ''Frieze'', prill 2006, f. 136–139. * Marcoci, Roxana. "What Happened to Us? Interview with Dan Perjovschi." Në kuadër të ekspozitës ''Projects 85: Dan Perjovschi'', MoMA, Nju Jork, 2–27 maj 2007. * Mytkowska, Joanna. "A Museum Cannot Be an Implant (Interview with Dan Perjovschi)." Në: ''Le Nuage Magellan''. Paris: Édition du Centre Pompidou, 2007, f. 60–68. * Stiles, Kristine. "Remembrance, Resistance, Reconstruction: The Social Value of Lia and Dan Perjovschi's Art." ''IDEA'' (Cluj), nr. 19, mars 2005; ribotuar në: Babias, Marius (red.). ''European Influenza''. Venecia: Pavijoni Rumun, Bienalja e Venecias, 51, 2005, f. 574–612. * Traubman, Lara. "Dan Perjovschi at MoMA." ''IDEA Art & Society'', Cluj, 2007. * Voinea, Raluca. "Planes, Faxes and Criticism. On Dan Perjovschi Art." Në: Gregoric, Alenka (red.). ''Space Invaders''. Lubjanë: Galerija Škuc, 2007, f. 13–17. * Wilson, Michael. "Graphic Equalizer: Dan Perjovschi." ''Artforum International'', vëll. 44, nr. 9, maj 2006, f. 83–84. * Angel, Judit (red.). ''Dan Perjovschi: rEst''. Katalog i Pavijonit Rumun, Bienalja e 48-të e Venecias. Bukuresht: Ministria e Kulturës, 1999. == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Commonscat|Dan Perjovschi}} * [http://www.lombardfreid.com/dan-perjovschi Lombard Freid Gallery, Nju Jork] * [https://gregorpodnar.com/dan-perjovschi/ Galeria Gregor Podnar, Berlin] * [http://www.michelrein.com/Artist.php?Artist=Dan%20Perjovschi Galerie Michel Rein, Paris] * [http://www.thediplomat.ro/art_0908.php Intervistë me artistin] (anglisht), ''The Diplomat'' (Rumani) '''''Intervista (rumanisht)''''' * [http://www.observatorcultural.ro/Pentru-mine-turnul-de-fildes-s-a-darimat-demult-(I).-Interviu-cu-Dan-PERJOVSCHI*articleID_2669-articles_details.html „Pentru mine, turnul de fildeș s-a dărâmat demult" (I). Interviu cu Dan Perjovschi], Svetlana Cârstean, ''Observator cultural'', nr. 63, maj 2001 * [http://www.hotnews.ro/stiri-4361528-dan-perjovschi-scena-arta-contemporana-din-romania-este-destul-dezamagitoare.htm "Scena de artă contemporană din România este destul de dezamăgitoare"], Magda Barascu, ''HotNews.ro'', 15 shtator 2008 * [http://adevarul.ro/cultura/arte/interviu-artistul-danperjovschi-eu-fac-jocurile-1_51d917e2c7b855ff560fb637/index.html „Eu fac jocurile"], Simona Chițan, ''Adevărul'', 7 korrik 2013 * [http://www.ziarulmetropolis.ro/dan-perjovschi-ce-le-ramane-activistilor-acest-zid/ „Ce le rămâne activiștilor? Acest zid"], Adina Scorțescu, ''Ziarul Metropolis'', 16 qershor 2013 {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Perjovschi, Dan}} [[Kategoria:Lindje 1961]] [[Kategoria:Rumunë]] [[Kategoria:Shkrimtarë rumunë]] [[Kategoria:Karikaturistë]] o6x2waajxs6feu6yvqmpp9ybh18p014 1 406549 3043740 2026-09-19T09:17:53Z Arianit 106 /* Përkthim */ pjesë e re 3043740 wikitext text/x-wiki == Përkthim == {{Përkthyer nga|de|Dan Perjovschi|30 prill 2026|266627744}} {{Përkthyer nga|ro|Dan Perjovschi|15 janar 2025|16755241}} [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 19 shtator 2026 11:17 (CEST) k9v9r00glp58nl3i15ue0sfdvkcmsd2 3 406550 3043742 2026-09-19T09:47:44Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3043742 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Endri kokona}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 19 shtator 2026 11:47 (CEST) r7m673dzl8yb4nj75yia06x3h1oqe03 0 406551 3043744 2026-09-19T10:29:54Z ~2026-50425-98 193121 Faqe e re: '''Familja Salijaj nga Duraj, Kaçanik''' (e hasur në burime edhe me format '''Salihaj''', '''Salihu''', '''Saliu''', '''Zenuni''' dhe '''Duraj''') është një familje shqiptare nga fshati [[Duraj]], në komunën e [[Kaçanik]]ut, Kosovë. Anëtarë të familjes u përballën me bastisje policore, arrestime dhe keqtrajtime gjatë viteve 1990, ndërsa pesë pjesëtarë të familjes humbën jetën në rrethana të lidhura me [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]] gjatë vitit 19... 3043744 wikitext text/x-wiki '''Familja Salijaj nga Duraj, Kaçanik''' (e hasur në burime edhe me format '''Salihaj''', '''Salihu''', '''Saliu''', '''Zenuni''' dhe '''Duraj''') është një familje shqiptare nga fshati [[Duraj]], në komunën e [[Kaçanik]]ut, Kosovë. Anëtarë të familjes u përballën me bastisje policore, arrestime dhe keqtrajtime gjatë viteve 1990, ndërsa pesë pjesëtarë të familjes humbën jetën në rrethana të lidhura me [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]] gjatë vitit 1999.<ref name="Monografia">Hasan Qyqalla dhe Mustafë Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur: Familja Salihaj – evokime, përjetime, burgosje, gjakime'', Shoqata e të Burgosurve Politikë e Kosovës, Prishtinë, 2017, ISBN 978-9951-497-74-9.</ref> Pesë anëtarët e familjes që përkujtohen në memorialin familjar në Duraj janë '''Bekim Salijaj''', '''Lumnije Hajdari-Salijaj''', '''Sabri Salijaj''', '''Kemajl Salijaj''' dhe '''Izahir Salijaj'''. Fondi për të Drejtën Humanitare i evidenton të pestë si civilë në dokumentacionin e ''Librit të Kujtimit të Kosovës'', ndërsa Sabriu, Kemajli dhe Izahiri paraqiten gjithashtu në materialin gjyqësor dhe mjeko-ligjor të Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë lidhur me ngjarjet e 13 prillit 1999 në zonën e Vatës dhe Sllatinës.<ref name="KMB">Fondi për të Drejtën Humanitare, ''Libër Kujtimi i Kosovës 1998–2000'', https://www.glaszrtava.org/wp-content/uploads/2021/04/FHP-KKP-1998-2000-ALB.pdf</ref><ref name="ICTY">International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia, ''Prosecutor v. Milan Milutinović et al.'', Judgement, 26 February 2009, https://www.icty.org/x/cases/milutinovic/tjug/en/jud090226-e4of4.pdf</ref> [[File:Sabri Kemajl Bekim Izahir Mergimi Commerce.jpg|thumb|Sabri, Kemajl, Bekim dhe Izahir Salijaj duke shpërndarë bukë nga furra familjare “Mërgimi-Commerce” në Duraj.]] == Prejardhja dhe familja == Familja Salijaj është nga Duraj i Kaçanikut. Në burime dhe dokumente mbiemri i familjes është regjistruar në forma të ndryshme, përfshirë Salijaj, Salihaj, Salihu, Saliu dhe Zenuni. Monografia e familjes i lidh këto forma me të njëjtin trung familjar dhe me ndryshimet e regjistrimit të mbiemrit gjatë periudhave të ndryshme administrative.<ref name="Monografia"/> Familja e lidhur drejtpërdrejt me ngjarjet e vitit 1999 ishte ajo e '''Ilaz Salijajt''' dhe '''Azemine Salijajt'''. Sabriu, Kemajli, Bekimi, Izahiri dhe Reshati ishin djemtë e tyre, ndërsa Lumnije Hajdari-Salijaj ishte bashkëshortja e Kemajlit.<ref name="Monografia"/> Historia e familjes gjatë viteve 1980 dhe 1990 lidhet edhe me veprimtari politike, humanitare dhe organizative në Kosovë dhe në diasporën shqiptare. == Bastisjet policore dhe keqtrajtimet == Shtypi shqiptar raportoi për bastisje dhe dhunë policore ndaj familjes Salijaj që në vitin 1994. ''Rilindja'', më 26 shkurt 1994, raportoi për një operacion të gjerë policor kundër familjes së Ilaz Salijajt në Duraj, ndërsa gazeta ''Forumi'', më 7 mars 1994, raportoi për dhunën e policisë serbe ndaj familjes.<ref name="Monografia"/> Sipas dëshmive të mbledhura në monografinë ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', Sabriu, Kemajli dhe Bekimi u arrestuan, u morën në pyetje dhe u keqtrajtuan në raste të ndryshme. Në të njëjtën periudhë, policia kërkonte edhe Reshat Salihajn për shkak të veprimtarisë së tij politike.<ref name="Monografia"/> Gazetari Kjani Sallahu, në një dëshmi të përfshirë në monografi, përshkruan një rast kur policia rrethoi shtëpinë e familjes, mori në pyetje anëtarët e saj për armë dhe për veprimtarinë e Reshat Salihajt dhe arrestoi Ilazin dhe Sabriun. Sipas të njëjtit rrëfim, Sabriu, Kemajli dhe Bekimi u rrahën gjatë operacionit.<ref name="Monografia"/> == Vdekjet gjatë vitit 1999 == === Bekim Salijaj === [[File:Bekim Salijaj portrait.jpg|thumb|Bekim Ilaz Salijaj.]] '''Bekim Ilaz Salijaj''' lindi në Duraj në vitin 1974 dhe punonte në biznesin familjar të furrës dhe shpërndarjes së bukës “Mërgimi-Commerce”.<ref name="Monografia"/> Sipas monografisë, Bekimi ishte ndaluar dhe keqtrajtuar në mënyrë të përsëritur nga policia serbe. Më 22 shkurt 1999, Bekimi, Sabriu dhe Kemajli u morën përsëri në pyetje lidhur me UÇK-në dhe u urdhëruan të paraqiteshin sërish më 25 shkurt.<ref name="Monografia"/> Më 25 shkurt 1999, sipas dokumentacionit familjar, Bekimi u gjet i varur në ambientet e punës së familjes. Monografia e lidh vdekjen e tij me presionin dhe keqtrajtimet e mëparshme policore, por njëkohësisht i përshkruan rrethanat e vdekjes si të dyshimta.<ref name="Monografia"/> ''Libri i Kujtimit i Kosovës'' e evidenton Bekim Ilaz Salijajn si civil shqiptar, vdekja e të cilit lidhej me luftën, duke shënuar datën 26 shkurt 1999.<ref name="KMB"/> Kështu, ekziston një dallim prej një dite ndërmjet dokumentacionit familjar dhe regjistrimit të Fondit për të Drejtën Humanitare. === Lumnije Hajdari-Salijaj === [[File:Lumnije Hajdari Salijaj portrait.jpg|thumb|Lumnije Hajdari-Salijaj.]] '''Lumnije Hajdari-Salijaj''' lindi në Shkup më 14 tetor 1969. Ajo kishte kryer shkollimin e mesëm mjekësor dhe kishte njohuri në fushën e infermierisë.<ref name="Monografia"/> Sipas dëshmive të familjes, gjatë luftës Lumnija ofronte ndihmë bazë mjekësore, përfshirë injeksione dhe infuzione, për persona që kishin nevojë për trajtim.<ref name="Monografia"/> Më 28 mars 1999, shtëpia e familjes Salijaj në Duraj u vu nën zjarr. Sipas monografisë, Lumnija ndodhej brenda shtëpisë me vajzën e saj të vogël kur u godit në gjoks nga zjarr i kalibrit të rëndë i drejtuar ndaj ndërtesës. Vajza e saj mbijetoi.<ref name="Monografia"/> Fondi për të Drejtën Humanitare e regjistron Lumnie Salijajn si civile të vrarë në Duraj më 28 mars 1999.<ref name="KMB"/> Lumnija ishte e martuar me Kemajl Salijajn. Ata kishin dy fëmijë, Armendin dhe Argjendën.<ref name="Monografia"/> === Vata dhe Sllatina, 13 prill 1999 === Pas largimit nga Duraj, anëtarë të familjes dhe civilë të tjerë u strehuan në zonën e Vatës dhe Sllatinës. Më 13 prill 1999, '''Sabri Salijaj, Kemajl Salijaj dhe Izahir Salijaj''' u vranë me armë zjarri në zonën e Vatës.<ref name="ICTY"/><ref name="KMB"/> Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë konstatoi se më 13 prill 1999 në Sllatinë dhe Vatë ishin të pranishme njësi të Ushtrisë Jugosllave dhe të Ministrisë së Punëve të Brendshme të Serbisë. Gjykata konstatoi gjithashtu se shtëpi në zonë ishin djegur dhe plaçkitur dhe se popullsia civile ishte detyruar të largohej.<ref name="ICTY2">ICTY, ''Prosecutor v. Milan Milutinović et al.'', Judgement, Volume II, https://www.icty.org/x/cases/milutinovic/tjug/sq/090226_vol2.pdf</ref> Një ekip mjeko-ligjor kanadez ekzaminoi trupat e viktimave. Dokumentacioni i shqyrtuar nga TPNJ-ja regjistroi se: * '''Izahir Ilaz Salihu''' kishte plagë me armë zjarri në shpinë; * '''Kemajl Ilaz Salihu''' kishte plagë me armë zjarri në abdomen; * '''Sabri Ilaz Salihu''' kishte plagë me armë zjarri në shpinë.<ref name="ICTY"/> Trupi Gjykues konfirmoi se tre vëllezërit u vranë me armë zjarri.<ref name="ICTY2"/> Institucionet e Kosovës, në përkujtimet e mëvonshme, i kanë përfshirë Sabriun, Kemajlin dhe Izahirin ndër trembëdhjetë civilët e vrarë nga forcat serbe në zonën e Sllatinës dhe Vatës më 13 prill 1999.<ref name="Qeveria">Zyra e Kryeministrit të Kosovës, ''Kryeministri Kurti bëri homazhe në Sllatinë të Kaçanikut'', 13 prill 2025, https://kryeministri.rks-gov.net/news/kryeministri-kurti-beri-homazhe-ne-sllatine-te-kacanikut/</ref> == Sabri Salijaj == [[File:Sabri Salijaj portrait.jpg|thumb|Sabri Ilaz Salijaj.]] '''Sabri Ilaz Salijaj''' lindi në Duraj më 1 prill 1964. Ai përfundoi shkollimin në Kaçanik dhe vazhdoi studimet në një drejtim teknik në Ferizaj. Më vonë emigroi në Zvicër, ku punoi për rreth dhjetë vjet.<ref name="Monografia"/> Pas kthimit në Kosovë, ai u angazhua në biznesin familjar “Mërgimi-Commerce”. Gjatë luftës, furra e familjes furnizonte banorët e zonës me bukë dhe, sipas monografisë, familja shpërndante edhe miell për familjet e prekura nga lufta.<ref name="Monografia"/> Sabriu ishte i martuar me Nexharije Reka-Salijaj dhe kishin tre djem: Mërgimin, Shkëmbimin dhe Shqipdonin.<ref name="Monografia"/> Ai u vra në Vatë më 13 prill 1999.<ref name="ICTY"/><ref name="KMB"/> == Kemajl Salijaj == [[File:Kemajl Salijaj portrait.jpg|thumb|Kemajl Ilaz Salijaj.]] '''Kemajl Ilaz Salijaj''' lindi në Duraj në janar 1969. Sipas monografisë, ai kishte studiuar kimi dhe biologji në Shkollën e Lartë Pedagogjike në Prizren.<ref name="Monografia"/> Kemajli ishte i martuar me Lumnije Hajdari-Salijaj dhe kishin dy fëmijë, Armendin dhe Argjendën. Lumnija u vra në shtëpinë e familjes më 28 mars 1999. Rreth dy javë më vonë, më 13 prill, Kemajli u vra në Vatë së bashku me vëllezërit e tij Sabriun dhe Izahirin.<ref name="ICTY"/><ref name="KMB"/> Emri i tij paraqitet në burime si '''Kemajl''' dhe '''Kemal'''. Dokumentet e TPNJ-së përdorin mbiemrin ''Salihu'', ndërsa Fondi për të Drejtën Humanitare përdor ''Salijaj''.<ref name="KMB"/> == Izahir Salijaj == [[File:Izahir Salijaj portrait.jpg|thumb|Izahir Ilaz Salijaj.]] '''Izahir Ilaz Salijaj''' lindi në Duraj në vitin 1982 dhe ishte ndër djemtë më të rinj të Ilaz dhe Azemine Salijajt. Ai ndiqte shkollën e mesme të mjekësisë në Ferizaj dhe merrte pjesë edhe në aktivitete kulturore dhe letrare.<ref name="Monografia"/> Sipas monografisë, gjatë vitit 1999 Izahiri kishte tentuar t'i bashkohej UÇK-së, por për shkak të moshës së tij të re ishte udhëzuar të kthehej në familje. Sipas dëshmive familjare, ai përdorte njohuritë e marra në shkollën e mjekësisë për të ndihmuar të plagosurit.<ref name="Monografia"/> Izahiri u vra me armë zjarri më 13 prill 1999 në Vatë, së bashku me Sabriun dhe Kemajlin.<ref name="ICTY"/> == Reshat Salihaj == [[File:Reshat Salihaj page 68 1 - Copy.jpg|thumb|Reshat Salihaj, veprimtar i Lëvizjes Popullore të Kosovës, koordinator i Fondit “Vendlindja Thërret” në Valais dhe më vonë pjesëtar i UÇK-së.]] '''Reshat Ilaz Salihaj''' është vëllai i Sabriut, Kemajlit, Bekimit dhe Izahirit. Ai ishte veprimtar i [[Lëvizja Popullore e Kosovës|Lëvizjes Popullore të Kosovës]] dhe më vonë pjesëtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.<ref name="Monografia"/> Në fillim të viteve 1990, Reshati ishte aktiv edhe në strukturat lokale të Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut. Sipas monografisë, nga viti 1991 deri në fund të vitit 1994 selia e nënkëshillit lokal për zonën Elezaj–Doganaj funksionoi për një periudhë në shtëpinë e familjes Salihaj në Duraj.<ref name="ReshatKMDLNJ">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', 2017, fq. 23–24.</ref> Në nëntor 1991, gjatë një aktiviteti të organizuar me rastin e 28 Nëntorit, Reshat Salihaj u arrestua dhe, sipas monografisë, iu nënshtrua dhunës fizike dhe psikike policore. Ai u lirua të nesërmen.<ref name="Reshat1991">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', fq. 27–29.</ref> Për shkak të ndjekjes policore, ai u largua nga Kosova dhe u vendos në Zvicër. Në vitin 1994 u vendos në kantonin e Valisit dhe vazhdoi aktivitetin në LPK.<ref name="ReshatCH">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', fq. 30–31.</ref> Në fund të vitit 1994, së bashku me veprimtarë të tjerë, ai mori pjesë në riorganizimin e Këshillit të Rrethit të LPK-së për Sion–Valais dhe u zgjodh kryetar i tij. Më vonë u zgjodh dy herë delegat në Këshillin e Përgjithshëm të Degës së LPK-së Jashtë Vendit.<ref name="ReshatCH"/> === Fondi “Vendlindja Thërret” === Një pjesë e rëndësishme e aktivitetit të Reshat Salihajt në Zvicër lidhej me fondin '''“Vendlindja Thërret”''', i krijuar për mbledhjen e mjeteve financiare në diasporë për mbështetjen e UÇK-së. Reshati u caktua koordinator i fondit për kantonin e Valisit. Në këtë kanton u organizuan këshilla financuese në Sion, Chablais, Martigny, Sierre dhe Visp-Brig. Mjetet e mbledhura nga këto këshilla dorëzoheshin te Reshati dhe prej tij përcilleshin në Këshillin Qendror të fondit në Aarau.<ref name="VTH">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', fq. 33–35 dhe 79.</ref> Sipas dokumentacionit të riprodhuar në monografi, vetëm gjatë viteve 1998–1999 strukturat e fondit në Valais grumbulluan mbi '''600,000 franga zvicerane''' dhe mbi '''50,000 marka gjermane'''. Libri pohon se që nga krijimi i fondit, shuma e përgjithshme e administruar nëpërmjet këtyre strukturave kaloi një milion franga zvicerane. Reshat Salihaj përshkruhet si koordinator dhe administrator që i përcillte këto mjete te Këshilli Qendror.<ref name="VTH"/> Për periudhën nga shtatori 1998 deri në pranverën e vitit 1999, monografia thotë se Reshati organizoi tubime me mërgimtarë dhe se rreth '''300,000 CHF''' u grumbulluan për UÇK-në dhe u përcollën në strukturën qendrore të fondit.<ref name="Reshat300">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', fq. 67–68.</ref> Një dokument i riprodhuar në libër tregon gjithashtu dorëzimin, më 5 mars 1998, të '''11,000 CHF dhe 200 marka gjermane''' nga Reshat Salihaj në cilësinë e koordinatorit, së bashku me anëtarë të tjerë të fondit.<ref name="VTH11">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', fq. 75–76.</ref> [[File:Reshat Salihaj page 31 1.jpg|thumb|Dokumente të Fondit “Vendlindja Thërret” të lidhura me aktivitetin e Reshat Salihajt në Zvicër.]] [[File:Reshat Salihaj page 39 1.jpg|thumb|Reshat Salihaj me veprimtarë të LPK dhe UÇK-së. Nga e djathta: Lulëzim Jashari, Ramiz Lladrovci, Rifat Jashari, Abedin Rexha, Reshat Salihaj, Fehmi Lladrovci, Elmi Zekaj dhe Bekim Jashari. Fotografi e riprodhuar në monografinë ''Legjenda e dhembjes së heshtur'' nga libri ''Përjetësia e dyfishtë'' i Bedri Islamit.]] [[File:Reshat Salihaj page 33 1.jpg|thumb|Marsi 1998 në Gjenevë, Zvicër, gjatë një demonstrate në mbështetje të familjes Jashari, të organizuar nga dega jashtë vendit e LPK-së. Reshat Salihaj është personi i rrethuar me të kuqe në anën e djathtë të fotos.]] [[File:Rrofte uçk.jpg|thumb]] === Mbështetja materiale dhe hyrja në UÇK === Në prill 1998, sipas monografisë, Reshat Salihaj ishte pjesë e një grupi që bleu në Zvicër dhjetë automjete transportuese ushtarake të tipit '''Pinzgauer''' për nevojat e UÇK-së. Automjetet u transportuan drejt portit të Barit në Itali, më pas në Durrës dhe drejt zonave ku vepronte UÇK-ja.<ref name="Pinzgauer">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', fq. 36–37.</ref> Në vitin 1998 Reshati u kthye nga Zvicra për t'iu bashkuar strukturave të UÇK-së në Kosovë. Monografia e përmend atë ndër veprimtarët e LPK-së që lanë aktivitetin në diasporë dhe iu bashkuan UÇK-së.<ref name="UCKReshat">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', fq. 41–43, 72–73.</ref> Pas një periudhe në Kosovë, atij iu kërkua të vazhdonte përsëri organizimin dhe mbledhjen e fondeve në Zvicër. Më 1 prill 1999, Reshat Salihaj dhe Metush Zenuni u nisën përsëri nga Zvicra drejt Kosovës së bashku me rreth njëzet rekrutë të organizuar për t'iu bashkuar UÇK-së.<ref name="Reshat1999">Qyqalla dhe Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur'', fq. 69–70.</ref> Ndërsa Reshati po përpiqej të hynte në Kosovë, më 13 prill 1999 mori lajmin për vrasjen e tre vëllezërve të tij, Sabriut, Kemajlit dhe Izahirit. Pas këtij lajmi, sipas monografisë, Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së vendosi demobilizimin e tij, ndërsa ai filloi të merrej me fatin e anëtarëve të mbetur të familjes dhe të fëmijëve që kishin humbur prindërit.<ref name="Reshat1999"/> == Familja pas luftës == Vrasjet e vitit 1999 lanë disa fëmijë pa njërin ose pa të dy prindërit. E veja e Sabriut, Nexharije Reka-Salijaj, vazhdoi të kujdesej për tre djemtë e tyre. Armendi dhe Argjenda, fëmijët e Kemajlit dhe Lumnijes, humbën të dy prindërit brenda një periudhe prej rreth dy javësh.<ref name="Monografia"/> Më vonë ata u vendosën në Zvicër pranë xhaxhait të tyre Reshat Salijaj. Gazeta ''Zëri'' raportoi në atë periudhë për pranimin e tyre në Zvicër dhe vendosjen pranë familjarëve në Gjenevë.<ref name="Monografia"/> == Zaim Zenuni (Salijaj) == [[File:Zaim saliu.jpg|thumb|Zaim Ilaz Zenuni.]] Një tjetër vëlla i familjes, '''Zaim Zenuni (Salijaj)''', ishte pjesëtar i UÇK-së. Në një intervistë për KosovaPress në vitin 2026, Zaimi përshkroi hyrjen e tij në UÇK dhe momentin kur mori lajmin për vrasjen e tre vëllezërve të tij më 13 prill 1999.<ref name="Zaim">KosovaPress, ''Dëshmia e të mbijetuarit në masakrën e Doganajt: Humbja e tre vëllezërve dhe rruga e tij në luftën e UÇK-së'', 13 prill 2026, https://kosovapress.com/deshmia-e-te-mbijetuarit-ne-masakren-e-doganajt-humbja-e-tre-vellezerve-dhe-rruga-e-tij-ne-luften-e-uck-se</ref> Sipas dëshmisë së tij, ai ndodhej me njësitet e UÇK-së kur mori fillimisht lajmin se njëri prej vëllezërve ishte vrarë, pastaj se ishin dy dhe, në fund, se kishin humbur jetën të tre. == Mbulimi nga shtypi == Historia e familjes Salijaj është pasqyruar në media që para luftës. Monografia e vitit 2017 përmban faksimile dhe referenca nga gazeta dhe revista të ndryshme, ndër to ''Rilindja'', ''Forumi'', ''Zëri'', ''Bota Sot'', ''Koha Ditore'', ''Bujku'', ''Kosovarja'', ''Zëri i Kosovës'' dhe botime të tjera.<ref name="Monografia"/> Në vitin 1994, ''Rilindja'' dhe ''Forumi'' raportuan për bastisjet dhe dhunën policore ndaj familjes. Pas luftës, media të ndryshme raportuan për fatin e familjes, fëmijët e mbetur jetimë dhe përkujtimet e viktimave. Në vitin 2010, ''Bota Sot'' i përmendi Sabri, Kemajl dhe Izahir Salihun ndër viktimat e përkujtuara në përvjetorin e ngjarjeve të 13 prillit.<ref name="Bota2010">''Bota Sot'', ''Kaçanik: Përkujtohen dëshmorët dhe martirët në 11 vjetorin e rënies'', 13 prill 2010.</ref> == Përkujtimi == Ngjarjet e 13 prillit përkujtohen çdo vit në Kaçanik. Komuna e Kaçanikut dhe institucionet e Kosovës kanë organizuar homazhe për gjashtë pjesëtarë të UÇK-së dhe trembëdhjetë civilët e vrarë në atë zonë.<ref name="Komuna">Komuna e Kaçanikut, ''Në Doganaj përkujtohen 6 dëshmorët dhe 13 martirët e rënë më 13 prill 1999'', https://kacanik.rks-gov.net/</ref> Në vitin 2025, Zyra e Kryeministrit të Kosovës i përmendi Sabri, Kemajl dhe Izahir Salijajn ndër trembëdhjetë civilët e vrarë më 13 prill 1999.<ref name="Qeveria"/> Në Duraj ndodhet gjithashtu një memorial i veçantë kushtuar pesë anëtarëve të familjes Salijaj që humbën jetën gjatë vitit 1999. Në gusht 2026, Agjencia për Menaxhimin e Monumenteve dhe Komplekseve Memoriale inspektoi punimet për rehabilitimin e memorialit. Projekti përfshinte rregullimin e hapësirës dhe vendosjen e një tabele informuese për historikun e familjes dhe viktimave.<ref name="Memorial">ObserverKult, ''Vendi ku prehen pesë martirë të lirisë – Vazhdojnë punimet për memorialin e familjes Salihaj'', 27 gusht 2026, https://observerkult.com/vendi-ku-prehen-pese-martire-te-lirise-vazhdojne-punimet-per-memorialin-e-familjes-salihaj/</ref> == Në literaturë == Familjes i është kushtuar monografia '''''Legjenda e dhembjes së heshtur: Familja Salihaj – evokime, përjetime, burgosje, gjakime''''', e autorëve Hasan Qyqalla dhe Mustafë Krasniqi. Libri u botua në Prishtinë në vitin 2017 nga Shoqata e të Burgosurve Politikë e Kosovës dhe përmban 235 faqe.<ref name="Monografia"/> Vepra përmban biografi, dëshmi familjare, fotografi, dokumente, materiale të Fondit “Vendlindja Thërret”, faksimile të artikujve të shtypit dhe materiale mbi historinë e familjes para, gjatë dhe pas Luftës së Kosovës. Libri është trajtuar më vonë edhe në media dhe botime kulturore shqiptare.<ref>''Bota Sot'', ''Dhembja është njerëzore'', https://www.botasot.info/libra-sporti/1725640/dhembja-eshte-njerezore/</ref> == Variantet e mbiemrit == Në dokumente mbiemri i familjes paraqitet në disa forma. Familja përdor kryesisht '''Salijaj''' dhe '''Salihaj''', ndërsa në dokumentet e Tribunalit Penal Ndërkombëtar paraqitet forma '''Salihu'''. Disa pjesëtarë të trungut të gjerë familjar përdorin edhe mbiemrin '''Zenuni'''. Për këtë arsye, i njëjti person mund të paraqitet me forma të ndryshme të mbiemrit në dokumente të ndryshme.<ref name="Monografia"/> == Shih edhe == * [[Lufta e Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Kaçanik]] * [[Krimet e luftës në Kosovë]] * [[Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë]] * [[Lëvizja Popullore e Kosovës]] == Referime == {{reflist}} == Literaturë shtesë == * Hasan Qyqalla dhe Mustafë Krasniqi, ''Legjenda e dhembjes së heshtur: Familja Salihaj – evokime, përjetime, burgosje, gjakime'', Shoqata e të Burgosurve Politikë e Kosovës, Prishtinë, 2017. ISBN 978-9951-497-74-9. == Lidhje të jashtme == * [https://www.icty.org/x/cases/milutinovic/tjug/sq/090226_vol2.pdf Aktgjykimi i TPNJ-së – Milutinović et al.] * [https://www.glaszrtava.org/wp-content/uploads/2021/04/FHP-KKP-1998-2000-ALB.pdf Libri i Kujtimit i Kosovës 1998–2000] * [https://kosovapress.com/deshmia-e-te-mbijetuarit-ne-masakren-e-doganajt-humbja-e-tre-vellezerve-dhe-rruga-e-tij-ne-luften-e-uck-se Intervista e KosovaPress me Zaim Zenuni (Salijaj)] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Kaçanik]] [[Kategoria:Familje shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarët e Kosovës]] [[Kategoria:Viktimat civile të Luftës së Kosovës]] kwvxnb4b56dihpz77svysspsbhac3so