Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk 0 1721 3058606 3053464 2026-10-20T19:42:12Z ~2026-56237-77 194687 /* Shkrimtarë modernë */ 3058606 wikitext text/x-wiki Kjo është '''lista e shkrimtarëve shqiptarë'''. {{shkrimtarë shqiptarë}} == Shkrimtarët më eminentë == *[[Gjergj Fishta]] *[[Naim Frashëri]] *[[Fan Noli]] *[[Sami Frashëri]] *[[Migjeni]] *[[Ismail Kadare]] == Shkrimtarë modernë == *[[Agim Vinca]] *[[Agron Tufa]] *[[Ali Podrimja]] *[[Anton Pashku]] *[[Azem Shkreli]] *Albert Zholi *[[Beqir Musliu]] *Bilall Maliqi *[[Din Mehmeti]] *[[Dritëro Agolli]] *[[Ervin Hatibi]] *[[Esad Mekuli]] *[[Faik Konica]] *[[Fatos Arapi]] *[[Fatos Kongoli]] *[[Gjergj Fishta]] *[[Irma Kurti]] *[[Ismail Kadare]] *[[Kasëm Trebeshina]] *[[Kim Mehmeti]] *[[Lindita Arapi]] *[[Majlinda Nana Rama]] *[[Martin Camaj]] *[[Mehmet Kraja]] *[[Murat Isaku]] *[[Naim Frashëri]] *[[Nijazi Ramadani]] *[[Resul Shabani]] *[[Rexhep Qosja]] *[[Sabri Hamiti]] *[[Sulejman Mato]] *[[Valdete Antoni]] *[[Xhevahir Spahiu]] ==Shiko edhe== *[[Shkrimtari]] {{Autorë shqiptarë}} [[Kategoria:Lista (letërsi)|Autorë]] [[Kategoria:Lista (Shqipëri)|Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Letërsi shqipe]] 6o42f9fhtulknepy688x9n91g0687ee 0 4834 3058749 3057921 2026-10-21T11:11:31Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3057618 i bërë nga [[Special:Contributions/~2026-55260-23|~2026-55260-23]] ([[User talk:~2026-55260-23|diskutimet]]) 3058749 wikitext text/x-wiki {{Infobox war faction | name = Ushtria Çlirimtare e Kosovës | native_name = | war = [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]] | image = Emblema e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).svg |caption=Emblema e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army - Adnan Asllani.svg|center|250px|Flamuri i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]<div style="text-align:center;">Flamuri i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës</div> | motto = | active = 1990–1999 | ideology = [[Shqipëria Etnike|Çlirimi dhe bashkimi i trojeve shqiptare]] | leaders = <!-- MOS SHTONI më shumë udhëheqës të UÇK-së. Vetëm ata të shquar sipas burimeve që lista të jetë e kuptueshme. --> {{Plainlist| * [[Adem Jashari]] {{KIA}} * [[Agim Çeku]] * [[Azem Syla]] * [[Sami Lushtaku]] * [[Zahir Pajaziti]] {{KIA}} * [[Rrustem Mustafa]] * [[Ramush Haradinaj]] * [[Fatmir Limaj]] * [[Rrahman Rama]] * [[Shukri Buja]] * [[Ahmet Isufi]]}} | headquarters =[[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] | area = [[Kosova|Kosovë]] * [[Shqipëria|Shqipëri]] *[[Kukës]] *[[Tropojë]] *[[Burrel]] | strength = 17.000 – 20.000 luftëtarë | predecessor = | successor = [[Skeda:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|25px|border]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]] (1999–2009)<br>[[Skeda:UCPMB Flag.png|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc]]<br>[[Skeda:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]] | allies = [[File:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] [[Shqipëria]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|25px|border]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|FARK-u]]<br />{{Collapsible list |bullets = yes |title = [[File:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[NATO]] |[[File:Flag of USA.svg|25px|border]] [[SHBA]] |[[File:Flag of Belgium.svg|25px|border]] [[Belgjika]] |[[File:Flag of Canada.svg|25px|border]] [[Kanada]] |[[File:Flag of Denmark.svg|25px|border]] [[Danimarka]] |[[File:Flag of France.svg|25px|border]] [[Franca]] |[[File:Flag of Germany.svg|25px|border]] [[Gjermania]] |[[File:Flag of Italy.svg|25px|border]] [[Italia]] |[[File:Flag of Luxembourg.svg|25px|border]] [[Luksemburgu]] |[[File:Flag of Netherlands.svg|25px|border]] [[Holanda]] |[[File:Flag of Norway.svg|25px|border]] [[Norvegjia]] |[[File:Flag of Portugal.svg|25px|border]] [[Portugalia]] |[[File:Flag of Spain.svg|25px|border]] [[Spanja]] |[[File:Flag of Turkey.svg|25px|border]] [[Turqia]] |[[File:Flag of United Kingdom.svg|25px|border]] [[Britania e Madhe]] }} | opponents = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Jugosllavia]] *[[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px|border]] [[Serbia]] *[[File:Flag of Montenegro (1993–2004).svg|25px|border]] [[Mali i Zi]] [[File:Flag of Russia.svg|25px|border]] [[Russia]] | battles = {{Collapsible list |bullets = yes |title = [[Periudha paraluftës në Kosovë]] |[[Sulmi në Drenas]]}} {{Collapsible list |bullets = yes |title = [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] |[[Prita e Surkishit]] |[[Beteja e Rezallës]] |[[Sulmi i parë në Prekaz]] |[[Prita e Surkishit]]}} {{Collapsible list |bullets = yes |title = [[Lufta e Kosovës]] |[[Sulmi në Likoshan dhe Qirez]] |[[Sulmi në Prekaz]] |[[Beteja e Llapushnikut]] |[[Beteja e Gllogjanit]] |[[Beteja e Bardhit të Madh]] |[[Beteja e Loxhës]] |[[Beteja e Rahovecit]] |[[Beteja e Junikut]] |[[Beteja e Kallavajës]] |[[Operacioni Feniks|Operacioni "Feniks"]] |[[Operacioni Shqiponja (Kosovë)|Operacioni "Shqiponja"]] |[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998)|Luftimet në Gjocaj dhe Jasiq]] |[[Beteja e Podujevës]] |[[Beteja e Koshares]] |[[Beteja e Pashtrikut]] |[[Beteja e Vërrinit]] |[[Beteja e Jeshkovës]] |[[Beteja e Krumës]] |[[Pritë në Meja|Operacioni në Mejë]] |[[Beteja e Kleckës]] |[[Beteja e Çirezit]] |[[Beteja e Orlatit]] |[[Beteja e Kijevës]] |[[Sulmi në stacionin e policis në Suva Reka|Sulmi në Suharekë]] |[[Beteja e Baballoqit]] |[[Beteja e Prekazit (1999)]]}} || | |image_size=150px}} '''Ushtria Çlirimtare e Kosovës''' ('''UÇK''') ishte një forcë politiko-ushtarake e [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptarëve të Kosovës]], e cila gjatë viteve 1990–1999 zhvilloi luftë të armatosur për çlirimin e [[Krahina Autonome e Kosovës dhe Dukagjinit|Kosovës]] nga kontrolli dhe sundimi i [[Serbia|Serbisë]] ([[Serbia dhe Mali i Zi]]). Në betimin e saj, UÇK-ja shprehte qëllimin e çlirimit dhe [[Bashkimi kombëtar shqiptar|bashkimit të trojeve shqiptare]]. UÇK-ja e kishte zanafillën në [[Lëvizja Popullore e Kosovës|Lëvizjen Popullore të Kosovës]] (LPK) si organizatë, veprimtarinë e saj e zhvilloi brenda dhe jashtë Kosovës. Pararendësit e UÇK-së filluan në fund të viteve 1980 me rezistencë të armatosur ndaj policisë serbe e cila burgoste aktivistët shqiptarë të cilët protestonin, të cilat protesta pasuan në heqjen e dhunshme të [[Gjendja e jashtëzakonshme në Kosovë (1989)|statusit të autonomisë së Kosovës]].<ref>{{Cite web|title=33 vjet nga demonstratat kundër suprimimit të autonomisë së Kosovës|url=https://nacionale.com/politike/33-vjet-nga-demonstratat-kunder-suprimimit-te-autonomise-se-kosoves|access-date=2026-09-20|website=Nacionale|language=en-US}}</ref> Në fillim të viteve 1990 ka pasur sulme ndaj pjesëtarëve të [[Policia e Serbisë|policisë]] dhe [[Drejtoria e Sigurimit Shtetëror (Serbi)|shërbimit sekret serb]] (RDB) të cilët kishin shtypur civilët shqiptarë. Konflikti u përshkallëzua nga viti 1997 e tutje pas kundërpërgjigjes së ushtrisë jugosllave në rajon që rezultoi në dhunë dhe zhvendosje të popullsisë. Nga mesi i vitit 1998 UÇK-ja ishte e përfshirë në beteja frontale edhepse kishte kufizime në numra dhe armatime. Gjakderdhja, [[spastrimi etnik]] i mijëra shqiptarëve të dëbuar në vendet fqinje dhe potenciali për të destabilizuar rajonin provokoi ndërhyrje nga organizatat ndërkombëtare, si [[Organizata e Kombeve të Bashkuara|Kombet e Bashkuara]], [[NATO]] dhe OJQ-të. [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO|NATO-ja kreu një fushatë bombardimi]] kundër [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|forcave jugosllave]] dhe ofroi mbështetje ajrore për UÇK-në. Në shtator 1999, me përfundimin e luftimeve dhe një forcë ndërkombëtare brenda Kosovës, UÇK-ja u shpërbë zyrtarisht dhe mijëra anëtarë të saj kaluan në [[Shërbimi Policor i Kosovës|Shërbimin Policor të Kosovës]] dhe [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]] (TMK), siç ishte parashikuar në [[Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara|Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit]] të Kombeve të Bashkuara. Përfundimi i Luftës së Kosovës pasoi në shfaqjen e grupeve të tjera guerile dhe organizatave politike të dala nga UÇK-ja të cilat filluan [[Kryengritja në Luginën e Preshevës|luftime në Luginën e Preshevës]] më 1999–2001 dhe në [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Maqedoninë veri-perëndimore]] më 2001, të cilat rezultuan në bisedime paqeje dhe më shumë të drejta për shqiptarët në ato vende. Drejtuesit e mëparshëm të UÇK-së u përfshinë në politikë, duke zënë poste të larta qeveritare. UÇK-ja u financua masivisht nga organizatat e [[Mërgata shqiptare|mërgatës shqiptare]]. Ka pasur akuza se ka përdorur [[Narkoterrorizmi|produkte narkotike]] për të financuar operacionet e saj. Në prill 2014, [[Kuvendi i Kosovës]] shqyrtoi dhe miratoi krijimin e një gjykate speciale për të gjykuar rastet që përfshinin krime lufte dhe shkelje të tjera të rënda të supozuara të kryera më 1998–1999 nga anëtarët e UÇK-së. Në qershor 2020, [[Dhomat e Specializuara të Kosovës|Dhomat e Specializuara të Kosovës dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar]] ngritën aktakuzë për [[Krimet e luftës|krime lufte]] dhe [[Krimet kundër njerëzimit|krime kundër njerëzimit]] ndaj një numri të ish-pjesëtarëve të UÇK-së, përfshirë ish-presidentin e Kosovës [[Hashim Thaçi]], të cilët u shpallën fajtorë për krime lufte dhe të pafajshëm për akuzat për krime kundër njerëzimit më 2026.<ref>{{Cite web|title=Summary of Trial Judgment in Specialist Prosecutor v. Hashim Thaҫi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi, and Jakup Krasniqi (KSC-BC-2020-06)|url=https://www.scp-ks.org/sites/default/files/public/20260916-SummaryofJudgment-Thaci-et-al-EN.pdf|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dënohen ish-krerët e UÇK-së|url=https://kallxo.com/ne-zhvillim/denohen-ish-kreret-e-uck-se/|access-date=2026-09-16|website=Raporto Korrupsionin! KALLXO.com|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Thaçi e Krasniqi dënohen me nga 25 vjet burg, Veseli 18 vjet e Selimi 13 vjet|url=https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=733801|language=sq}}</ref><ref>{{Cite news|date=2026-09-16|title=Katërshja e UÇK-së dënohet me 81 vjet burgim|language=sq|work=Lajmet e fundit - Zëri|url=https://zeri.info/aktuale/637281/katershja-e-uck-se-denohet-me-81-vjet-burgim/|access-date=2026-09-16}}</ref><ref>{{Cite news|last=Tela|first=Valona|title=Thaçi dhe Krasniqi dënohen me nga 25 vjet burgim për krime lufte, Veseli me 18, Selimi me 13|language=sq|work=Radio Evropa e Lirë|url=https://www.evropaelire.org/a/dita-e-verdiktit-per-thacin-dhe-te-tjeret/33856922.html|access-date=2026-09-16}}</ref> Vendimi ka pasuar në protesta të organizuara nga [[Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së|OVL-UÇK]] në [[Prishtinë]] dhe [[Hagë]].<ref>{{Cite web|date=2026-09-18|title=Kundër vendimit të Speciales për ish-krerët e UÇK, nis protesta në Prishtinë|url=https://a2news.com/rajoni-bota/kosova/aktualitet/kunder-vendimit-te-speciales-per-ish-kreret-e-uk-n-i1185343|access-date=2026-09-20|website=A2CNN}}</ref><ref>{{Cite web|last=albeu.com|date=2026-09-14|title=Veteranët e UÇK-së mbërrijnë në Hagë: Do të qëndrojmë në qiell të hapur deri më 16 shtator|url=https://albeu.com/kosove/veteranet-e-uck-se-mberrijne-ne-hage-do-te-qendrojme-ne-qiell-te-hapur-deri-me-16-shtator/1011808/|access-date=2026-09-20|website=Albeu.com|language=en-US}}</ref> == Fazat e veprimtarisë == {{Neutralitet i dyshimtë}} === Faza e parë === Gjatë viteve 1981-1990 ishte faza e kristalizimit të idesë së luftës së armatosur, që u karakterizua nga përpjekjet për organizimin politik dhe për ngritjen e ndërgjegjes kombëtare në nivelin e përgjegjësisë historike. === Faza e dytë === Prej pranverës 1991 deri në shkurt 1998 u organizuan konkretisht njësitet të vogla guerile dhe fillimi i aksioneve të armatosura kundër [[Policisë Serbe|policisë serbe]]. Në vitin 1991 një grup atdhetarësh të ardhur nga Kosova, [[Zvicra]] e vende të tjera, me [[Adem Jashari|Adem Jasharin]] në krye, u stërvitën ushtarakisht për [[Lufta guerile|rezistencë të armatosur guerile]]. Adem Jashari i pari krijoi grupin e Drenicës dhe në vitin 1992 filloi aksionet e para luftarake. Më 5 prill 1993, në kullën e tij u organizua një mbledhje me luftëtarët e njësiteve guerile dhe veprimtarët politikë. Adem Jashari propozoi që të gjitha aksionet të kryheshin në emër të Ushtrisë së Kosovës. Në këtë mbledhje u mor vendimi për emërimin e Adem Jasharit si Komandant i Përgjithshëm i Ushtrisë së Kosovës, e cila në vjeshtën e vitit 1994 mori emrin Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK).{{Citation needed}} Adem Jashari i bashkërendoi veprimet me zonat e tjera, si me grupin e Llapit – që udhëhiqej nga [[Zahir Pajaziti]] etj. me grupin e Dukagjinit që drejtohej nga [[Luan Haradinaj]], Ardian Krasniqi etj. Në nëntor të vitit 1994, pas aksionit në [[Drenas]], UÇK-ja doli me komunikatën e parë, duke marrë mbi vete të gjitha aksionet e kryera që deri atëherë kishin mbetur anonime. Hapur në publik, ajo u shfaq më 28 nëntor 1997, gjatë ceremonisë së varrimit të arsimtarit [[Halit Geci]] nga Llausha e Skenderajt, të vrarë nga policia serbe. Në atë ceremoni, në tribunë u ngjitën të veshur me uniformën e UÇK-së luftëtarët dhe komandantët e ardhshëm: [[Rexhep Selimi]], [[Mujë Krasniqi]] dhe [[Daut Haradinaj]]. Në periudhën shkurt–mars 1998, Adem Jashari me njësitin e tij ushtarak, vuri nën kontrollin e UÇK-së territorin e [[Drenica|Drenicës]]. Forca të shumta ushtarako-policore të armatosura me autoblinda e artileri të rendë sulmuan Drenicën. Adem Jashari luftoi tri ditë e net nga kulla e tij, së bashku me gjithë lagjen Jashari e familjen prindër, vëllezër, gra dhe fëmijë. Asnjë nga anëtarët e familjes dhe shumë nga farefisi nuk pranuan të largohen, por luftuan derisa ranë heroikisht 56 veta: burra, gra dhe fëmijë nga mosha 5 deri 74 vjeç, të gjithë sa u gjendën në kullat e Jasharajve luftuan deri në vdekje.{{Citation needed}} Me vendim të Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së Adem Jashari ishte shpallur [[Urdhri Hero i Kosovës|Hero Kombëtar]] nga Presidenti Hashim Thaçi.{{Citation needed|Kur}} === Faza e tretë === Faza e tretë (mars 1998 – shtator 1998) filloi pas rënies së Adem Jasharit, kur UÇK-ja u rrit me shpejtësi dhe u shtri menjëherë në të gjitha viset dhe anët e Kosovës. Gjatë kësaj faze UÇK-ja çliroi zona të tëra, krijoi bazat e veta strategjike, u armatos, u krijuan repartet e rregullta, të cilat përgatiteshin në qendrat e stërvitjes, sipas kushteve të një ushtrie bashkëkohore. Në pranverë dhe verë 1998, UÇK-ja vuri nën kontroll degëzimet e rrugëve më strategjike në Kosovën qendrore. Forcat ushtarako-policore serbe u detyruan të tërhiqen nëpër qytetet e mëdha të Kosovës. Takimi i diplomatit amerikan [[Riçard Hollbruk]] (qershor 1998) me përfaqësuesit e UÇK-së në Junik, shënoi njohjen e saj nga SHBA-ja dhe, më pas nga Evropa, gjë që u konkretizua më [[Marrëveshja e Rambujesë|Konferencën Ndërkombëtare të Rambujesë]] për Kosovën, kur UÇK-ja u njoh ndërkombëtarisht, dhe mori rolin udhëheqës në delegacionin shqiptar. Mësymja e madhe serbe në gusht–shtator 1998, i shkaktoi UÇK-së humbje dhe e detyroi të lëshonte një pjesë të madhe të zonave të lira. Ajo u tërhoq në zonat malore. Forcat ushtarake serbe u futën nëpër fshatra dhe në zonat urbane, që mbaheshin nga UÇK-ja, si [[Rahoveci]], [[Malisheva]] etj, dhe kryen masakra, djegie e shkatërrime të mëdha, për të larguar popullsinë, që ishte mbështetja kryesore e UÇK-së. === Faza e katërt === Faza e katërt (tetor 1998 – qershor 1999) filloi pas mësymjes serbe, kur UÇK-ja, megjithëse mori goditje të rëndë nuk u asgjësuan, siç ishte qëllimi e siç deklaronte Serbia; UÇK-ja u bë dhe më e fortë se më parë; u riorganizua shpejt me formacione më të mëdha, në [[Brigada (njësi ushtarake)|brigada]]. Kjo fazë u karakterizua nga zhvillimi i luftimeve në të gjithë hapësirën e Kosovës, pa vija fronti të përcaktuara, duke dhënë goditje më të fuqishme armikut shekullor. Bazat strategjike, Shtabi i Përgjithshëm, spitalet, [[Radio Kosova e Lirë]] dhe agjencia [[Kosova Press]] etj, u mbrojtën me çdo kusht në Malet e [[Berisha (Malishevë)|Berishës]]. Qenë bërë edhe përgatitjet për botimin e një gazete të kohëpaskohshme te Radio Kosova e Lirë dhe Kosova Press, mirëpo mungonin kushtet elementare; pastaj filluan sulmet e armikut dhe u kufizuan mundësitë për një botim të shpejtë. Në këtë fazë, krahas mobilizimit vullnetar, me vendim të Shtabit të Përgjithshëm u zbatua edhe mobilizimi i detyrueshëm për luftë. Thirrjes për luftë iu përgjigje vullnetarisht populli, por edhe një pjesë e konsiderueshme të emigrantëve, djem e vajza që jetonin e punonin në vendet e Evropës Perëndimore, në SHBA e gjetiu. Në SHBA u krijua i ashtuquajturi "Batalioni Atlantik", i cili, pasi u stërvit dhe u armatos jashtë Kosovës, u fut në luftë në frontin e Koshares dhe në atë të Pashtrikut. Strategjia e luftës së Kosovës përbëhet nga dy pjesë: strategjia politike dhe strategjia ushtarake:<ref>http://www.shiluck.org/ushtria-clirimtare-e-kosoves-3/|{{Lidhje e thyer}} Ushtria Çlirimtare e Kosovës</ref> Strategjia politike përmbante konceptin e ndërgjegjësimit e të mobilizimit të popullit shqiptar të Kosovës për luftën e armatosur kundër pushtimit serb, si e vetmja rrugë për fitoren e lirisë, duke siguruar mbështetjen mbarëkombëtare dhe duke bindur faktorin ndërkombëtar për drejtësinë e luftës. Kjo strategji u përpunua nga Drejtoria Politike e UÇK-së. SHP i UÇK-së, jo pa vështirësi, ia arriti qëllimit të bindte shqiptarët për mundësitë e mposhtjes së Serbisë me luftë dhe faktorin ndërkombëtar për ta njohur dhe mbështetur luftën e drejt të shqiptarëve. U hodh poshtë çdo akuzë ndaj UÇK-së, si forcë “[[Terrorizmi|terroriste]]”, si lëvizje revolucionare “[[Marksizëm–Leninizmi|marksiste-leniniste]]” apo si lëvizje “[[Fondamentalizmi islam|fundamentaliste islamike]]”. Përpunimi i strategjisë politike, bazuar në parimet universale të dokumenteve ndërkombëtare dhe të zbatuara me korrektësi në fushën e luftës nga UÇK-ja, e cila nuk vriste gra e fëmijë, civilë të paarmatosur, robërit e luftës i trajtonte me humanizëm, në përputhje me normat ndërkombëtare të luftës etj, e bindi botën demokratike për drejtësinë e luftës që zhvillonte dhe siguroi mbështetjen e [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]]-së e të [[NATO]]-s, si faktorë të fuqishëm të jashtëm për çlirimin e Kosovës. Strategjia ushtarake përmblidhte konceptin e vazhdimësisë në rritje të luftës së armatosur, duke kaluar nga njësitet e vogla në njësi të mëdha, derisa e gjithë Kosova të ngrihej në këmbë dhe të shndërrohej në forcë asgjësuese për armikun, për ta detyruar atë të largohej nga toka e okupuar e Kosovës. Megjithëse përpjekjet që u bënë, nuk u arrit që i gjithë populli të përfshihej në luftë për shkakun kryesor se i mungonin armët. Taktika e luftës u zhvillua sipas fazave. Në fazën e dytë – luftë sipas taktikës guerile, në fazën e tretë – krijimi i zonave të lira, bllokimi i rrugëve të komunikacionit dhe mbrojtja e zonave të lira nëpërmjet luftës ballore nga pozicione të përgatitura me punime xheniere. Taktika e luftës pozicionale iu imponua UÇK-së nga domosdoshmëria e mbrojtjes së popullsisë prej masakrave serbe. Përdorimi i kësaj taktike, me anën e së cilës u krijuan zona të tëra të lira, ia rriti shpejt autoritetin UÇK-së në Kosovë e në botë. Në fazën e katërt, të mësymjes së madhe serbe për spastrimin rrënjësor etnik të Kosovës, ishte e pamundur të zhvillohej kudo luftë ballore. Prandaj u hoq dorë nga mbajtja me çdo kusht e zonave të lira, përveç bazave strategjike dhe korridoreve të furnizimit.<ref>http://www.shiluck.org/ushtria-clirimtare-e-kosoves-3/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305091721/http://www.shiluck.org/ushtria-clirimtare-e-kosoves-3/ |date=5 mars 2016 }} | Ushtria Çlirimtare e Kosovës</ref> Në këtë fazë u kalua në luftën pa front të rregullt, duke dhënë goditje të fuqishme me reparte e brigada në të gjithë Kosovën. Këtë e diktoi edhe fakti se me fillimin e bombardimeve të NATO-s, forcat serbe u shkoqën, u shpërndanë e u maskuan nëpër qendra të banuara, në shtëpitë dhe pronat e shqiptarëve. Veprimet e UÇK-së, gjatë kësaj kohe, u bashkërenduan me sulmet ajrore të NATO-s. == Organizimi dhe udhëheqja == [[Skeda:UCK shoulder insignia.JPEG|parapamje|Emblema e UÇK-së.]] === Shtabi i Përgjithshëm === {{Artikulli kryesor|Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës}} Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ishte [[Selia|selia qendrore]] dhe [[Komanda|struktura udhëheqëse]] e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.<ref>{{Cite web|title=Organizimi i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës – Epoka e Re|url=https://www.epokaere.com/organizimi-i-ushtrise-clirimtare-te-kosoves/|access-date=2023-09-16|language=sq}}</ref> Drejtues Politik ishte [[Adem Demaçi]] dhe Komandant i Shtabit të Përgjithshëm ishte Gjeneral Lejtnant [[Agim Çeku]] nga Dukagjini. Shtabi i Përgjithshëm u themelua në nëntor të vitit 1994, kur doli komunikata e parë. Në mbledhjen themeluese morën pjesë: [[Adem Jashari]], [[Xhavit Haziri]], Nait Hasani, [[Azem Syla]], [[Xhavit Haliti]], [[Sokol Bashota]] e më vonë iu bashkëngjit edhe [[Zahir Pajaziti]] etj. Shtabi i Përgjithshëm u zgjerua dhe u kualifikua me zhvillimin e luftës dhe rritjen e [[UÇK (kthjellim)|UÇK]]-së. Ai përbëhej nga dy pjesë kryesore: drejtoria politike e drejtuar nga Hashim Thaçi dhe shtabi ushtarak, i përbërë nga drejtoritë operative: të zbulimit, të logjistikës, të personelit dhe mobilizimit, të ndërlidhjes, të financës, të policisë ushtarake, të informimit, etj. Shtabi ushtarak u drejtua nga Komandant i Përgjithshëm i UÇK-së [[Azem Syla]]. Anëtarë të shtabit ishin: [[Hashim Thaçi]], [[Sokol Bashota]], [[Jakup Krasniqi]], Bislim Zyrapi, [[Rexhep Selimi]], [[Kadri Veseli]], [[Ramë Buja]], Lahi Ibrahimaj, [[Fatmir Limaj]] etj. Në përbërje të drejtorisë politike qenë: [[Adem Demaçi]], [[Xhavit Haliti]], Bardhyl Mahmuti, [[Jakup Krasniqi]], [[Ramë Buja]] etj. Karakteristikat kryesore të UÇK-së ishte Lufta e drejt dhe përcaktimi për t’u sakrifikuar për lirinë e atdheut. Aktet e saj të heroizmit përbëjnë pika kulmore nga më të lartat që njeh historia jonë kombëtare e kohës më të re.<ref>[http://www.shiluck.org/ushtria-clirimtare-e-kosoves-3/%7C+UCK+KLA]{{Lidhje e thyer}}</ref><ref>{{Cite web|title=Forca politike dhe ushtarake e armatosur dhe e organizuar e popullit shqiptar të Kosovës, për çlirim nga pushtuesi serb. Zanafillën e ka në Lëvizjen politike ilegale, pas Luftës së Dytë Botërore, kulmi i se cilës u arrit me demonstratat e vitit 1981, kur studentët, rinia dhe populli i Kosovës, shprehu vendosmërinë për çlirimin e Kosovës.|url=http://www.shiluck.org/ushtria-clirimtare-e-kosoves-3/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305091721/http://www.shiluck.org/ushtria-clirimtare-e-kosoves-3/|archive-date=5 mars 2016|access-date=24 shtator 2019|language=sq}}</ref> Pas përfundimit të luftës në Kosovë më [[1999]], në pajtim me marrëveshjet e dala nga bisedimet e [[Marrëveshja e Rambujesë|Rambujesë]] mes delegacionit kosovar dhe përfaqësuesve të [[OKB]]-së, UÇK-ja u transformua në [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës]]. === Përbërja === [[Skeda:Hamëz Jashari monument in Skënderaj - Srbica.jpg|alt=|parapamje|333x333px|Shtatorja e [[Hamëz Jashari|Hamëz Jasharit]].]] Në fazën e parë u krijuan grupet e vogla guerile, sipas skemave tepër konspirative të luftës ilegale. Në fazën e dytë u zgjeruan grupet, u rrit numri i luftëtarëve, u njohën komandantët. Në fazën e tretë u krijuan repartet e organizuara nga oficerë profesionistë, që erdhën në Kosovë nga Kroacia, Bosnja, si dhe nga ata që kishin dezertuar nga ushtria jugosllave e disa vullnetarë nga Shqipëria. UÇK-ja mori plotësisht formë të rregullt, me rreshtim organik, me uniformë, me armatim, me kazerma dhe qendra stërvitore etj, brenda në Kosovë dhe jashtë saj. Në fazën e fundit të katërt, struktura organizative u ndërtua me brigada, si njësi më të fuqishme luftarake. Në maj 1999 struktura e UÇK-së përbëhej nga: {| class="wikitable" |+ !{{Abbr|Nr.|Numri}} ![[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|Shtabi i Përgjithshëm]] !Sasia e brigadave |- |1 |Zona Operative e Drenicës |4 |- |2 |Zona Operative e Llapit |4 |- |3 |Zona Operative e Dukagjinit |8 |- |4 |Zona Operative e Pashtrikut |6 |- |5 |Zona Operative e Shalës |4 |- |6 |Zona Operative e Nerodimjes |3 |- |7 |Zona Operative e Karadakut |3 |} UÇK arriti nga 40.000 deri në 50.000 trupa. Me këtë forcë UÇK-ja përballoi mësymjen serbe të pranverës 1999 dhe në aleancë me NATO-n, ajo nga toka dhe Aleanca nga ajri, e detyruan [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|ushtrinë serbe]] ta lëshonte Kosovën. Më 10 qershor 1999, UÇK-ja hyri në [[Prishtina|Prishtinë]] dhe në qytetet tjera të Kosovës. === Logjistika === Problemi më i vështirë për UÇK-në ishte furnizimi me [[Armatimi|armë]] e [[Municioni|municione]]. Ato u siguruan jashtë vendit dhe u futën në Kosovë, duke kapërcyer vështirësi e pengesa të jashtëzakonshme, që kushtuan shumë jetë njerëzish. Një pjesë e vogël u siguruan nga perëndimi e nga tregtarët e vendeve përrreth. Armatimi i UÇK-së ishte armatim i lehtë: automatikë, mitraloza, mortaja dhe topa kundërtank. Kontributin më të madh për logjistikën e UÇK-së e dha popullata e Kosovës, kosovarët që ishin emigrantë në perëndim, nëpërmjet financimit të grumbulluar në fondin ”Atdheu në rrezik, Vendlindja thërret”.{{Citation needed}} == Prapaskena == Një pararendës kyç i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ishte Lëvizja Popullore e Kosovës (LPK). Ky grup, i cili argumentonte se liria e Kosovës mund të fitohej vetëm përmes luftës së armatosur, daton që nga viti 1982 dhe luajti një rol vendimtar në krijimin e UÇK-së në vitin 1993. Mbledhja e fondeve filloi në vitet 1980 në Zvicër nga mërgimtarët shqiptarë të dhunës së vitit 1981 dhe emigrantët e mëvonshëm. Slobodan Millosheviçi revokoi autonominë e Kosovës në vitin 1989, duke e rikthyer rajonin në statusin e tij të vitit 1945, duke i dëbuar shqiptarët etnikë nga burokracia kosovare dhe duke i shtypur me dhunë protestat. Në përgjigje, shqiptarët e Kosovës themeluan Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK). E kryesuar nga Ibrahim Rugova, qëllimi i saj ishte pavarësia nga Serbia, por me mjete paqësore. Për këtë qëllim, LDK krijoi dhe zhvilloi një "shtet paralel" me një fokus të veçantë në arsim dhe kujdes shëndetësor. Nacionalizmi shqiptar ishte një parim qendror i UÇK-së dhe shumë në radhët e saj mbështetën krijimin e një Shqipëria të Madhe, e cila do të përfshinte të gjithë shqiptarët në Ballkan, duke theksuar kulturën, etninë dhe kombin shqiptar. Ajo u konsiderua një grup terrorist deri në shpërbërjen e Jugosllavisë.<ref>{{Cite journal|last=Ozerdem|first=Alpaslan|date=2003|title=From a ‘terrorist’ group to a ‘civil defence’ corps: The ‘transformation’ of the Kosovo Liberation Army|url=https://pureportal.coventry.ac.uk/en/publications/from-a-terrorist-group-to-a-civil-defence-corps-the-transformatio|journal=International Peacekeeping|volume=10|issue=3|pages=79–101|doi=10.1080/13533310308559337|issn=1353-3312}}</ref> Vetë UÇK-ja mohoi krijimin e një 'Shqipërie të Madhe'. UÇK-ja e bëri emrin e saj të njohur publikisht për herë të parë në vitin 1995, dhe një paraqitje e parë publike pasoi në vitin 1997, në të cilën kohë anëtarësia e saj ishte ende vetëm rreth 200. Kritike ndaj progresit të bërë nga Rugova, UÇK-ja mori mbështetje nga Marrëveshjet e Dejtonit të vitit 1995 - këto nuk i dhanë asgjë Kosovës, dhe kështu gjeneruan një refuzim më të përhapur të metodave paqësore të LDK-së - dhe nga armët e plaçkitura që u derdhën në Kosovë pas rebelimit shqiptar të vitit 1997. Gjatë viteve 1997–98, Ushtria Çlirimtare e Kosovës eci përpara LDK-së së Rugovës, një fakt i ilustruar qartë nga Hashim Thaçi i UÇK-së që udhëhoqi shqiptarët e Kosovës në negociatat e Rambujesë të pranverës së vitit 1999, me Rugovën si zëvendës të tij. Në shkurt të vitit 1996, UÇK-ja ndërmori një seri sulmesh kundër stacioneve të policisë dhe oficerëve të qeverisë jugosllave, duke thënë se kishin vrarë civilë shqiptarë si pjesë e një fushate spastrimi etnik. Më vonë atë vit, e përjavshmja britanike The European botoi një artikull nga një ekspert francez ku thuhej se "shërbimet e inteligjencës civile dhe ushtarake gjermane kanë qenë të përfshira në trajnimin dhe pajisjen e rebelëve me qëllim forcimin e ndikimit gjerman në zonën e Ballkanit. (...) Lindja e UÇK-së në vitin 1996 përkoi me emërimin e Hansjoerg Geiger si kreu i ri i BND-së (Shërbimit Sekret Gjerman). (...) Njerëzit e BND-së ishin përgjegjës për përzgjedhjen e rekrutëve për strukturën komanduese të UÇK-së nga 500,000 kosovarë në Shqipëri." Matthias Küntzel u përpoq të provonte më vonë se diplomacia sekrete gjermane kishte qenë instrumentale në ndihmën e UÇK-së që nga krijimi i saj. Autoritetet serbe e denoncuan UÇK-në si një organizatë terroriste dhe rritën numrin e forcave të sigurisë në rajon. Kjo pati efektin e rritjes së besueshmërisë së UÇK-së embrionale midis popullsisë shqiptare të Kosovës. Jo shumë kohë para se të fillonte veprimi ushtarak i NATO-s, Komiteti Amerikan për Refugjatët dhe Imigrantët raportoi se "sulmet e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ... synonin të 'pastronin' Kosovën nga popullsia e saj serbe etnike". Një nga qëllimet e përmendura nga komandantët e UÇK-së ishte formimi i Shqipërisë së Madhe, koncept irredentist i tokave që konsiderohen si atdheu kombëtar nga shumë shqiptarë, që përfshin Kosovën, Shqipërinë dhe pakicën etnike shqiptare të Maqedonisë dhe Malit të Zi fqinjë.<ref>{{Cite book|last=Janssens|first=Jelle|url=https://books.google.com/books?id=YS15BgAAQBAJ&pg=PA53#v=onepage&q&f=false|title=State-building in Kosovo. A plural policing perspective|date=2015-02-05|publisher=Maklu|isbn=978-90-466-0749-7|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Phillips|first=David L.|url=https://books.google.com/books?id=X5sa90AEvi0C&pg=PA69#v=onepage&q&f=false|title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U. S. Intervention|date=2012-07-20|publisher=MIT Press|isbn=978-0-262-30512-9|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kosovo Liberation Army (KLA) {{!}} History & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Kosovo-Liberation-Army|access-date=2025-06-02|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> === Problemet me logjistikën, mosunifikimi i fondeve në terren dhe fërkimet politike === Disa nga problemet kryesore të rezistencës, por edhe gjatë luftës, ishin: logjistika jo e mjaftueshme e armëve dhe furnizimeve, duke kufizuar kështu gjerësinë e planifikimeve nga ana e udhëheqësve, si para luftës por edhe gjatë zgjerimit të konfliktit në luftë guerile. Mosunifikimi i fondeve të UÇK-së me ato që mblidhte Qeveria e Republikës së Kosovës në ekzil dhe fërkimet politike në mes LPK/LDK-së.<ref>{{Cite web|date=355537|title=Krahu i Luftës dhe i Paqes. Dhe disa miliona për UÇK-në në mes|url=https://insajderi.com/hulumtime/krahu-i-luftes-dhe-i-paqes-dhe-disa-miliona-per-uck-ne-ne-mes/|access-date=2026-05-21|website=Gazeta Online INSAJDERI|language=en}}</ref> Problemi i krahut politik të LDK-së ishte se nuk mund të pranonte publikisht se po financonte kryengritje të armatosur,<ref>{{Citation|last=Nuredin Drenica|title=Ibrahim Rugova per UÇK fillim 1998 dhe populli i Drenices|date=2025-12-07|url=https://www.youtube.com/watch?v=SDFzohJV2LU|access-date=2026-05-21}}</ref> pasi kjo rrezikonte të gjithë furnizimin për shtetin paralel që po mirëmbante, me rrezikun që të shpallej financuese e [[Separatizmi|separatizmit]] dhe do të ndëshkohej direkt nga regjimi serb por mbase dhe të humbte përkrahjen ndërkombëtare pasi po merrnin pjesë në bisedime. Por ajo ''de facto'' po trajtonte grupe dhe planifikonte një rezistencë të armatosur në fshehtësi që nga viti 1991, në marrëveshje me Shqipërinë, siç ishin dy grupet e para me [[Zahir Pajaziti|Zahir Pajazitin]] dhe [[Adem Jashari|Adem Jasharin]] etj. Kurse LPK-ja vazhdimisht kërkonte që të gjitha fondet e grumbulluara t’i kalonin asaj për përpjekjet e çlirimit.<ref>{{Cite web|last=Qeriqi|first=Zamir|date=2015-05-20|title=Sheradin Berisha: Kur Thaçi dhe SHP i UÇK-së akuzonin Bujar Bukoshin për keqpërdorim dhe krime|url=https://www.radiokosovaelire.com/sheradin-berisha-kur-thaci-dhe-shp-i-uck-se-akuzonin-bujar-bukoshin-per-keqperdorim-dhe-krime/|access-date=2026-05-21|website=Radio Kosova e Lirë|language=en-US}}</ref> == Lufta e Kosovës == {{Kryesor|Lufta e Kosovës}} Midis 5 dhe 7 marsit 1998, Ushtria Jugosllave nisi një operacion në Prekaz. Operacioni pasoi një shkëmbim zjarri të mëparshëm (28 shkurt) në të cilin u vranë katër policë dhe disa të tjerë u plagosën; Adem Jashari, një udhëheqës i UÇK-së, iku. Në Prekaz, u vranë 28 militantë, së bashku me 30 civilë, shumica prej të cilëve i përkisnin familjes së Jasharit. Amnesty International pretendoi se ishte një operacion ushtarak i përqendruar kryesisht në eliminimin e Jasharit dhe familjes së tij.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.amnesty.org/download/Documents/156000/eur700331998fr.pdf|access-date=2025-06-02|website=www.amnesty.org}}</ref> Më 23 prill 1998, Ushtria Jugosllave (UJ) i zuri pritë UÇK-së pranë kufirit shqiptaro-jugosllav. UÇK-ja ishte përpjekur të kontrabandonte armë dhe furnizime në Kosovë. Ushtria Jugosllave, megjithëse shumë më e pakët në numër, nuk pati viktima, ndërsa 19 militantë u vranë. Sipas Roland Keith, një drejtor i zyrës në terren të Misionit të Verifikimit të OSBE-së në Kosovë:{{Citation needed|data=maj 2026}}<blockquote>Me mbërritjen time, lufta u zhvillua gjithnjë e më shumë në një konflikt me intensitet të mesëm, pasi pritat, shkelja e linjave kritike të komunikimit dhe rrëmbimi i forcave të sigurisë nga UÇK-ja rezultuan në një rritje të konsiderueshme të viktimave qeveritare, të cilat nga ana tjetër çuan në operacione të mëdha hakmarrëse të sigurisë jugosllave... Deri në fillim të marsit, këto operacione terrori dhe kundër-terrori çuan në ikjen e banorëve të shumë fshatrave ose shpërndarjen në fshatra, qytete ose kodra të tjera për të kërkuar strehim... Situata ishte e qartë se provokimet e UÇK-së, siç u pa personalisht në pritat e patrullave të sigurisë që shkaktuan viktima fatale dhe të tjera, ishin shkelje të qarta të marrëveshjes së tetorit të kaluar dhe Rezolutës 1199 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.</blockquote>Në një moment gjatë Luftës së Kosovës, UÇK-ja ndryshoi taktikat e saj nga operacionet "godit dhe ik" në luftë konvencionale. Në korrik 1998, UÇK-ja pushtoi qytetet e Rahovecit dhe Malishevës dhe zgjeroi pushtimin e territorit në 40% të Kosovës. Megjithatë, pa fuqi punëtore dhe armatim të rëndë të mjaftueshëm për të mbrojtur fitimet e tyre, të dy qytetet ranë shpejt në duart e forcave jugosllave. Pushtimi i Rahovecit nga ana e tyre u njollos nga akte mizorish të kryera kundër civilëve serbë. Më 24 gusht 1998, UÇK-ja iu rikthye luftës guerile dhe përdori taktika të reja, duke përfshirë emërimin e komandantëve të rinj, autoriteteve qendrore, kampe stërvitore të zgjeruara dhe burgje ushtarake. Disa burime thonë se UÇK-ja nuk fitoi kurrë një betejë, ndërsa të tjera thonë se fitoi relativisht pak beteja.<ref>{{Cite book|last=Waller|first=Michael|url=https://books.google.com/books?id=_F0lqCkITqcC&pg=PA20#v=onepage&q&f=false|title=Kosovo: The Politics of Delusion|last2=Drezov|first2=Kyril|last3=Gökay|first3=Bülent|date=2001|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-7146-5157-6|language=en}}</ref> == Financimi == UÇK-ja pranoi fonde të mëdha nga diaspora shqiptare. Vlerësohet se këto fonde kapnin shumën nga 75 deri në 100 milionë dollarë dhe vinin nga Evropa dhe Shtetet e Bashkuara, por edhe nga biznesmenë shqiptarë në Kosovë.<ref name="RadioKosova2">{{cite web|title=Ismet Hazir Asllani (18.8.1955 – 24.3.1999)|url=https://www.radiokosovaelire.com/ismet-hazir-asllani-18-8-1955-24-3-1999/|access-date=29 mars 2025|website=Radio Kosova e Lirë|language=sq}}</ref><ref name="Perritt2">{{cite book|last=Perritt|first=Henry H.|title=Kosovo Liberation Army: The Inside Story of an Insurgency|publisher=University of Illinois Press|year=2008|isbn=978-0-252-03342-1}}</ref> == Rekrutimi == === Në Kosovë === Bërthama origjinale e UÇK-së në fillim të viteve 1990 ishte një grup i ngushtë komandantësh, i përbërë nga oficerë të porositur dhe nën-oficerë që i përkisnin njësive rezervë, të rregullta dhe të mbrojtjes territoriale të ushtrisë jugosllave (APJ). Në vitin 1996, UÇK-ja përbëhej vetëm nga disa qindra luftëtarë. Brenda kontekstit të luftës së armatosur, në vitet 1996-1997, një raport nga CIA vuri në dukje se UÇK-ja mund të mobilizonte dhjetëra mijëra mbështetës në Kosovë brenda një afati kohor prej dy deri në tre vjetësh. Deri në fund të vitit 1998, UÇK-ja kishte 17,000 burra. Ndërsa feja nuk ishte një ideologji e qartë e UÇK-së, ajo praktikisht përbëhej plotësisht nga shqiptarë myslimanë.{{Citation needed}} === Vullnetarë të huaj === Rekrutët shqiptarë nga Maqedonia fqinje iu bashkuan UÇK-së dhe numri i tyre varionte nga disa dhjetëra në mijëra.<ref name=":0">{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-00682663/document|access-date=2025-06-02|website=halshs.archives-ouvertes.fr}}</ref> Pas luftës, disa shqiptarë nga Maqedonia kanë ndjerë se pjesëmarrja e tyre ushtarake dhe ndihma ndaj bashkëkombësve shqiptarë të Kosovës gjatë konfliktit nuk është njohur siç duhet në Kosovë.<ref name=":0" /> Ish-zëdhënësi i UÇK-së, Jakup Krasniqi, tha se vullnetarët vinin nga "Suedia, Belgjika, Mbretëria e Bashkuar, Gjermania dhe SHBA-ja".<ref>{{Cite web|title=Kosovars Refute Islamic Terror Claims {{!}} Institute for War and Peace Reporting|url=https://iwpr.net/global-voices/kosovars-refute-islamic-terror-claims|access-date=2025-06-02|website=iwpr.net|language=en}}</ref> UÇK-ja përfshinte shumë vullnetarë të huaj nga Evropa Perëndimore, kryesisht nga Gjermania dhe Zvicra, si dhe shqiptarë etnikë nga SHBA-ja. Sipas Ministrisë së Punëve të Jashtme të Serbisë, deri në shtator 1998 kishte mercenarë të huaj nga Shqipëria, Arabia Saudite, Jemeni, Afganistani, Bosnja dhe Hercegovina (myslimanë) dhe Çeçenia në radhët e UÇK-së.<ref>{{Cite web|title=U.S. Senate Republican Policy Committee|url=https://irp.fas.org/world/para/docs/fr033199.htm|access-date=2025-06-02|website=irp.fas.org}}</ref> Duke cituar një raport të vitit 2003 nga qeveria serbe, akademikët Lyubov Mincheva dhe Ted Gurr pohojnë se njësia muxhahedine Abu Bekir Sidik me 115 anëtarë vepronte në Drenicë në maj-qershor 1998, dhe një duzinë anëtarësh të saj ishin sauditë dhe egjiptianë, të cilët thuhet se financoheshin nga organizatat islamike. Ata pretendojnë më tej se grupi u shpërbë më vonë dhe nuk u krijua asnjë prani e përhershme xhihadiste. Dështimi i grupeve islamike për të fituar një pikëmbështetje në radhët e lëvizjes separatiste lidhet me themelin laik të nacionalizmit shqiptar dhe qëndrimet e rënda laike të shqiptarëve të Kosovës, të cilat nuk lanë hapësirë ​​për zhvillimin e ideologjive islamiste.<ref>{{Cite book|last=Mincheva|first=Lyubov|url=https://books.google.com/books?id=c9qW8LPiY38C&pg=PA34#v=onepage&q&f=false|title=Crime-Terror Alliances and the State: Ethnonationalist and Islamist Challenges to Regional Security|last2=Gurr|first2=Ted Robert|date=2013-01-03|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-13210-1|language=en}}</ref> Gjatë konfliktit të Kosovës, Millosheviçi dhe mbështetësit e tij e portretizuan UÇK-në si një organizatë terroriste të Islamit militant. CIA e këshilloi UÇK-në të shmangte përfshirjen me ekstremistët myslimanë. UÇK-ja refuzoi ofertat për ndihmë nga fundamentalistët myslimanë. Brenda radhëve të UÇK-së kishte një mirëkuptim se ndihma e huaj nga fundamentalistët myslimanë do të kufizonte mbështetjen për kauzën e shqiptarëve të Kosovës në Perëndim.{{Citation needed}} == Pasojat (pas-1999) == Pas luftës, UÇK-ja u transformua në Trupat Mbrojtëse të Kosovës, të cilat punuan përkrah forcave të NATO-s që patrullonin provincën.<ref>{{Cite web|title=Terrorist Groups and Political Legitimacy - Council on Foreign Relations|url=http://www.cfr.org/publication/10159/|access-date=2025-06-02|website=www.cfr.org|language=en|archive-date=20 dhjetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091220030412/http://www.cfr.org/publication/10159/|url-status=dead}}</ref> Në shkurt të vitit 2000, në Mitrovicë pati trazira, ku një oficer policie dhe një mjek jugosllav u vranë, dhe tre oficerë dhe një mjek u plagosën. Në mars, RFJ-ja u ankua për përshkallëzimin e dhunës në rajon, duke pretenduar se kjo tregonte se UÇK-ja ishte ende aktive. Midis prillit dhe shtatorit, RFJ-ja i lëshoi ​​disa dokumente Këshillit të Sigurimit të OKB-së në lidhje me dhunën kundër serbëve dhe jo-shqiptarëve të tjerë.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9yZvxlpU0NoC&pg=PA360|title=Yearbook of the United Nations}}</ref> Disa njerëz nga komunitetet jo-shqiptare, si serbët dhe romët, ikën nga Kosova, disa nga frika e sulmeve hakmarrëse nga njerëz të armatosur dhe refugjatë të kthyer, ndërsa të tjerë u vunë nën presion nga UÇK-ja dhe bandat e armatosura për t'u larguar. Kryqi i Kuq Jugosllav kishte vlerësuar një total prej 30,000 refugjatësh dhe personash të zhvendosur brenda vendit (PZHBV) nga Kosova, shumica e të cilëve ishin serbë. UNHCR-ja e vlerësoi shifrën në 55,000 refugjatë që kishin ikur në Mal të Zi dhe Serbinë Qendrore, shumica e të cilëve ishin serbë të Kosovës: "Mbi 90 fshatra të përziera në Kosovë tani janë zbrazur nga banorët serbë dhe serbë të tjerë vazhdojnë të largohen, ose për t'u zhvendosur në pjesë të tjera të Kosovës ose për të ikur në Serbinë qendrore."<ref>{{Cite news|date=2000-03-23|title=¿Qué fue del Ejército de Liberación de Kosovo?|language=es|work=El País|url=https://elpais.com/diario/2000/03/23/internacional/953766021_850215.html|access-date=2025-06-02|issn=1134-6582}}</ref> Në Kosovën e pasluftës, luftëtarët e UÇK-së janë nderuar nga shoqëria shqiptare e Kosovës me botimin e literaturës si biografi, ngritjen e monumenteve dhe ngjarjeve përkujtimore. Bëmat e Adem Jasharit janë festuar dhe shndërruar në legjendë nga ish-anëtarët e UÇK-së dhe nga shoqëria shqiptare e Kosovës. Disa këngë, vepra letrare, monumente, memoriale i janë kushtuar atij, dhe disa rrugë dhe ndërtesa mbajnë emrin e tij në të gjithë Kosovën.<ref>{{Cite web|url=https://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Adem-Jashari-NN.pdf|language=sq}}</ref> === Kryengritja në Serbinë Jugore dhe Maqedoni === Pas përfundimit të Luftës së Kosovës në vitin 1999 me nënshkrimin e marrëveshjes së Kumanovës,<ref>{{Cite web|title=NATO & Kosovo: Military Technical Agreement - 9 June 1999|url=https://www.nato.int/kosovo/docu/a990609a.htm|access-date=2025-06-02|website=www.nato.int}}</ref> u krijua një Zonë Tokësore e Sigurisë (ZT) me gjerësi 5 kilometra. Ajo shërbeu si një zonë tampon midis Ushtrisë Jugosllave dhe Forcës së Kosovës (KFOR).<ref>{{Cite web|date=2001-06-01|title=Ground Safety Zone (GSZ): Time out for rebel strong hold - Serbia {{!}} ReliefWeb|url=https://reliefweb.int/report/serbia/ground-safety-zone-gsz-time-out-rebel-strong-hold|access-date=2025-06-02|website=reliefweb.int|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Supervision of Kosovo’s borders and military-technical agreement – Prime Minister|url=https://kryeministri.rks-gov.net/en/news/supervision-of-kosovos-borders-and-military-technical-agreement/|access-date=2025-06-02|website=kryeministri.rks-gov.net}}</ref> Në qershor të vitit 1999, u formua një grup i ri militant kryengritës shqiptar nën Ushtrinë Çlirimtare të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit (UÇPMB), i cili filloi stërvitjen në ZT.<ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/sorry/index?continue=https://books.google.com/books%3Fid%3D_94vCgAAQBAJ%26pg%3DPA93&q=EgRUFiZIGJn788EGIi3_idqLyIU5XysHQKoBlmRmsz3BfBOLGXUjrqQoPeyijKd9JJ3va_VMqxmY4YQyAnJSWgFD|language=sq}}</ref> Grupi filloi të sulmonte civilët dhe policinë serbe, gjë që u përshkallëzua në një kryengritje. Me nënshkrimin e Marrëveshjes së Konçulit në maj të vitit 2001, ish-luftëtarët e UÇK-së dhe UÇPMB-së u zhvendosën më pas në Maqedoninë perëndimore ku u krijua Ushtria Çlirimtare Kombëtare (UÇK), e cila luftoi kundër qeverisë maqedonase në vitin 2001. Ali Ahmeti e organizoi UÇK-në nga ish-luftëtarë të UÇK-së dhe UÇPMB-së nga Kosova, kryengritës shqiptarë nga Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit në Serbi, radikalë të rinj shqiptarë, nacionalistë nga Maqedonia dhe mercenarë të huaj.<ref>{{Cite web|last=Marusic|first=Sinisa Jakov|date=2020-09-02|title=North Macedonia Albanian Leader Testifies to Kosovo War Prosecutors|url=https://balkaninsight.com/2020/09/02/north-macedonia-albanian-leader-testifies-to-kosovo-war-prosecutors/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Akronimi ishte i njëjtë me atë të UÇK-së në shqip. === Veteranët e UÇK-së në politikë === Një numër figurash të UÇK-së tani luajnë një rol të madh në politikën kosovare. * [[Hashim Thaçi]], kreu politik i UÇK-së, është udhëheqës i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe shërbeu një mandat si kryeministër që nga janari i vitit 2008. Në vitin 2011, ai u identifikua në raportet e zbulimit ushtarak perëndimor të rrjedhura si një "peshk i madh" në krimin e organizuar në Kosovë. Ai ishte President i Kosovës që nga 7 prilli 2016 deri në dorëheqjen e tij më 5 nëntor 2020. Më 24 qershor 2020, Dhomat e Specializuara të Kosovës dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar ngritën një aktakuzë me dhjetë pika, duke akuzuar Hashim Thaçin dhe të tjerë për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte.<ref>{{Cite news|date=2020-06-24|title=Kosovo President Thaci faces war crimes indictment|language=en-GB|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-53169808|access-date=2025-06-02}}</ref> * [[Agim Çeku]], shefi ushtarak i UÇK-së, u bë Kryeministër i Kosovës pas luftës. Ky veprim shkaktoi disa polemika në Serbi, pasi Beogradi e konsideronte atë si kriminel lufte, megjithëse ai nuk u padit kurrë nga gjykata e Hagës.<ref>{{Cite web|title=War Criminal, Ally, or Both?|url=https://www.motherjones.com/news/special_reports/total_coverage/kosovo/ceku.html|access-date=2025-06-02|website=www.motherjones.com|language=en|archive-date=7 shkurt 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060207012959/https://www.motherjones.com/news/special_reports/total_coverage/kosovo/ceku.html|url-status=dead}}</ref> * [[Ramush Haradinaj]], një komandant i UÇK-së, është themeluesi dhe aktualisht udhëheqësi i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) dhe shërbeu për një kohë të shkurtër si Kryeministër i Kosovës përpara se të dorëzohej në ICTY në Hagë për t'u gjykuar për akuzat për krime lufte.<ref>{{Cite news|date=2005-03-10|title=Kosovo ex-PM war charges revealed|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4337085.stm|access-date=2025-06-02}}</ref> Ai u lirua më vonë nga akuzat. Nga viti 2017 deri në vitin 2020 ai ishte përsëri Kryeministër i Kosovës. * [[Fatmir Limaj]], një komandant i lartë i UÇK-së, tani është udhëheqës i Iniciativës për Kosovën (NISMA). Ai u gjykua gjithashtu në Hagë dhe u lirua nga të gjitha akuzat në nëntor 2005.<ref>{{Cite web|title=Trial Watch : Fatmir Limaj (Çeliku)|url=http://www.trial-ch.org/en/trial-watch/profile/db/legal-procedures/fatmir_limaj_145.html|access-date=2025-06-02|website=www.trial-ch.org|language=en|archive-date=12 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012140201/http://www.trial-ch.org/en/trial-watch/profile/db/legal-procedures/fatmir_limaj_145.html|url-status=dead}}</ref> === Aktakuzat === Hajredin Bala, një ish-roje burgu i UÇK-së, u dënua më 30 nëntor 2005 me 13 vjet burgim për keqtrajtimin e tre të burgosurve në [[Kampi i burgut të Lapushnikut|kampin e burgut të Llapushnikut]], rolin e tij personal në "mirëmbajtjen dhe zbatimin e kushteve çnjerëzore" të kampit, ndihmën në torturimin e një të burgosuri dhe pjesëmarrjen në vrasjen e nëntë të burgosurve nga kampi të cilët u marshuan drejt Maleve të Berishës më 25 ose 26 korrik 1998 dhe u vranë. Bala apeloi dënimin dhe apeli është ende në pritje.<ref>{{Cite web|title=Haradin Bala Granted Temporary Provisional Release|url=http://www.un.org/icty/pressreal/2006/p1070-e.htm|access-date=2025-06-02|website=www.un.org}}</ref> == Mbështetja e huaj == Shtetet e Bashkuara (dhe NATO) mbështetën drejtpërdrejt UÇK-në.<ref>{{Cite book|last=Scott|first=Peter Dale|url=https://books.google.com/books?id=op39ymd2um0C&pg=PA131#v=onepage&q&f=false|title=The Road to 9/11: Wealth, Empire, and the Future of America|date=2007-09-04|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-92994-4|language=en}}</ref> CIA financoi, trajnoi dhe furnizoi UÇK-në (ashtu siç kishin bërë më parë me Ushtrinë Boshnjake). Siç u zbulua për The Sunday Times nga burime të CIA-s, "agjentët e inteligjencës amerikane kanë pranuar se ndihmuan në trajnimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës para bombardimit të Jugosllavisë nga NATO".<ref>{{Cite web|title=CIA Aided Kosovo Guerrilla Army All Along|url=https://archive.globalpolicy.org/security/issues/kosovo1/ksv17.htm|access-date=2025-06-02|website=archive.globalpolicy.org}}</ref><ref>{{Cite book|last=Ron|first=James|url=https://books.google.com/books?id=uZiNkMAOp3QC|title=Frontiers and Ghettos: State Violence in Serbia and Israel|date=2003-05-19|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-93690-4|language=en}}</ref> James Bissett, ambasadori kanadez në Jugosllavi, Bullgari dhe Shqipëri, shkroi në vitin 2001 në Toronto Star se raportet e medias tregojnë se "që në vitin 1998, Agjencia Qendrore e Inteligjencës e ndihmuar nga Shërbimi Ajror Special Britanik po armatoste dhe trajnonte anëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në Shqipëri për të nxitur rebelim të armatosur në Kosovë. (...) Shpresa ishte që me Kosovën në flakë, NATO të mund të ndërhynte ...".<ref>{{Cite web|title=We created a monster|url=http://www.deltax.net/bissett/a-monster.htm|access-date=2025-06-02|website=www.deltax.net}}</ref> Sipas Tim Judah, përfaqësuesit e UÇK-së ishin takuar tashmë me agjencitë e inteligjencës amerikane, britanike dhe zvicerane në vitin 1996, dhe ndoshta "disa vite më parë". Kongresmeni republikan amerikan Dana Rohrabacher, ndërsa ishte kundër trupave tokësore amerikane në Kosovë, mbështeti që Amerika t'i ofronte mbështetje UÇK-së për t'i ndihmuar ata të fitonin lirinë e tyre. Ai u nderua nga Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane në një aktivitet për mbledhje fondesh në New Jersey më 23 korrik 2001. Presidenti i Lidhjes, Joseph J. DioGuardi, vlerësoi Rohrabacher për mbështetjen e tij ndaj UÇK-së, duke thënë "Ai ishte anëtari i parë i Kongresit që këmbënguli që Shtetet e Bashkuara të armatosin Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës dhe një nga të paktët anëtarë që deri më sot mbështet publikisht pavarësinë e Kosovës". Rohrabacher mbajti një fjalim në mbështetje të pajisjes amerikane të UÇK-së me armatim, duke e krahasuar atë me mbështetjen franceze për Amerikën në Luftën Revolucionare.<ref>{{Cite web|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0JZS/is_20_17/ai_n25037473/|language=sq|access-date=2 qershor 2025|archive-date=15 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120715035934/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0JZS/is_20_17/ai_n25037473/|url-status=dead}}</ref> == Krimet e luftës == Ka pasur raportime për krime lufte të kryera nga UÇK-ja si gjatë ashtu edhe pas konfliktit. Këto janë drejtuar kundër serbëve, pakicave të tjera etnike (kryesisht romëve) dhe kundër shqiptarëve etnikë të akuzuar për bashkëpunim me autoritetet serbe.<ref>{{Cite web|title=UNDER ORDERS: War Crimes in Kosovo|url=https://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/|access-date=2025-06-02|website=www.hrw.org}}</ref> Sipas një raporti të vitit 2001 nga Human Rights Watch (HRW):<blockquote>UÇK-ja ishte përgjegjëse për abuzime të rënda... duke përfshirë rrëmbimet dhe vrasjet e serbëve dhe shqiptarëve etnikë të konsideruar si bashkëpunëtorë me shtetin. Elementë të UÇK-së janë gjithashtu përgjegjës për sulmet pas konfliktit ndaj serbëve, romëve dhe jo-shqiptarëve të tjerë, si dhe rivalëve politikë shqiptarë etnikë... djegien dhe plaçkitjen e përhapur dhe sistematike të shtëpive që u përkisnin serbëve, romëve dhe pakicave të tjera dhe shkatërrimin e kishave dhe manastireve ortodokse... të kombinuara me ngacmime dhe kërcënime të dizajnuara për të detyruar njerëzit të largohen nga shtëpitë dhe komunitetet e tyre... elementë të UÇK-së janë qartësisht përgjegjës për shumë nga këto krime.<ref name=":1">{{Cite web|title=UNDER ORDERS: War Crimes in Kosovo - 1. Executive Summary|url=https://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/undword.htm|access-date=2025-06-02|website=www.hrw.org}}</ref></blockquote>UÇK-ja u përfshi në sulme kundër serbëve në Kosovë, hakmarrje kundër shqiptarëve etnikë që "bashkëpunuan" me qeverinë serbe, dhe bombardoi stacione policie dhe kafene që dihej se frekuentoheshin nga zyrtarë serbë, duke vrarë civilë të pafajshëm gjatë këtij procesi. Shumica e aktiviteteve të saj u financuan nga trafiku i drogës, megjithëse lidhjet e saj me grupet e komunitetit dhe të mërguarit shqiptarë i dhanë popullaritet lokal.<ref>{{Cite web|title=Terrorist Groups and Political Legitimacy - Council on Foreign Relations|url=http://www.cfr.org/publication/10159/|access-date=2025-06-02|website=www.cfr.org|language=en|archive-date=20 dhjetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091220030412/http://www.cfr.org/publication/10159/|url-status=dead}}</ref> [[Rasti Panda|Incidenti i Panda Bar]], një masakër e adoleshentëve serbë në një kafene, çoi në një goditje të menjëhershme në lagjet jugore të Pejës të populluara nga shqiptarët, gjatë së cilës policia serbe vrau dy shqiptarë. Aleksandar Vuçiç ka deklaruar se nuk ka prova se vrasja është kryer nga shqiptarët, siç besohej më parë. Zyra e Prokurorit të Krimit të Organizuar Serb nisi një hetim të ri në vitin 2016 dhe arriti në përfundimin se masakra nuk është kryer nga shqiptarët. Shumë vite pas incidentit, qeveria serbe ka pranuar zyrtarisht se ajo është kryer nga agjentë të Shërbimit Sekret Serb.<ref>{{Cite web|title=Terrorist Groups and Political Legitimacy - Council on Foreign Relations|url=http://www.cfr.org/publication/10159/|access-date=2025-06-02|website=www.cfr.org|language=en|archive-date=20 dhjetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091220030412/http://www.cfr.org/publication/10159/|url-status=dead}}</ref> Numri i saktë i viktimave të UÇK-së nuk dihet. Sipas një raporti të qeverisë serbe, UÇK-ja kishte vrarë dhe rrëmbyer 3,276 persona me përshkrime të ndryshme etnike, përfshirë disa shqiptarë. Nga 1 janari 1998 deri më 10 qershor 1999, UÇK-ja vrau 988 persona dhe rrëmbeu 287; në periudhën nga 10 qershori 1999 deri më 11 nëntor 2001, kur NATO mori kontrollin në Kosovë, u raportua se 847 persona u vranë dhe 1,154 u rrëmbyen. Kjo përfshinte si civilë ashtu edhe personel të forcave të sigurisë. Nga të vrarët në periudhën e parë, 335 ishin civilë, 351 ushtarë, 230 policë dhe 72 ishin të paidentifikuar. Sipas kombësisë, 87 nga civilët e vrarë ishin serbë, 230 shqiptarë dhe 18 të kombësive të tjera. Pas tërheqjes së forcave të sigurisë serbe dhe jugosllave nga Kosova në qershor 1999, të gjitha viktimat ishin civilë, shumica dërrmuese ishin serbë. Sipas Human Rights Watch, deri në "një mijë serbë dhe romë janë vrarë ose janë zhdukur që nga 12 qershori 1999... elementë të UÇK-së janë qartësisht përgjegjës për shumë nga këto krime".<ref name=":1" /> Një gjykatë serbe dënoi 9 ish-anëtarë të UÇK-së për vrasjen e 32 civilëve joshqiptarë.<ref>{{Cite web|title=Serbia Jails 9 Ethnic Albanian Guerrillas for Crimes in Kosovo - Novinite.com - Sofia News Agency|url=https://www.novinite.com/articles/124420/Serbia+Jails+9+Ethnic+Albanian+Guerrillas+for+Crimes+in+Kosovo|access-date=2025-06-02|website=www.novinite.com}}</ref> Në të njëjtin rast, 35 civilë të tjerë rezultojnë të zhdukur, ndërsa 153 u torturuan dhe u liruan. === Përdorimi i fëmijëve ushtarë === Konventa për të Drejtat e Fëmijëve, e miratuar nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së më 20 nëntor 1989, hyri në fuqi më 2 shtator 1990 dhe ishte e vlefshme gjatë gjithë konfliktit. Neni 38 i kësaj Konvente përcakton moshën 15 vjeç si minimumin për rekrutim ose pjesëmarrje në konflikt të armatosur. Neni 38 kërkon që shtetet palë të parandalojnë çdo person nën moshën 15 vjeç nga pjesëmarrja e drejtpërdrejtë në armiqësi dhe të përmbahen nga rekrutimi i kujtdo nën moshën 15 vjeç.<ref>{{Cite web|title=Child Soldiers International - International Standards|url=http://www.child-soldiers.org/international_standards.php|access-date=2025-06-02|website=www.child-soldiers.org}}</ref> Pjesëmarrja e personave nën moshën 18 vjeç në UÇK u konfirmua në tetor 2000 kur u bënë të njohura detajet e regjistrimit të 16,024 ushtarëve të UÇK-së nga Organizata Ndërkombëtare për Migracionin në Kosovë. Dhjetë përqind e këtij numri ishin nën moshën 18 vjeç. Shumica e tyre ishin 16 dhe 17 vjeç. Rreth 2% ishin nën moshën 16 vjeç. Këto ishin kryesisht vajza të rekrutuara për të gatuar për ushtarët në vend që të luftonin realisht.<ref>{{Cite web|title=Child Soldiers Global Report 2001 - Federal Republic of Yugoslavia|url=https://www.refworld.org/reference/annualreport/cscoal/2001/en/65418|access-date=2025-06-02|website=Refworld|language=en}}</ref> === Akuzat për vjedhje të organeve === Carla Del Ponte, një kryeprokurore e ICTY-së me përvojë të gjatë, pohoi në librin e saj "The Hunt: Me and the War Criminals" (2008) se ka pasur raste të trafikimit të organeve në vitin 1999 pas përfundimit të Luftës së Kosovës.<ref>{{Cite web|title=Serb prisoners 'were stripped of their organs in Kosovo war' - Telegraph|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2008/04/11/wserb111.xml&CMP=ILC-mostviewedbox|access-date=2025-06-02|website=www.telegraph.co.uk}}</ref> Akuzat janë hedhur poshtë nga autoritetet kosovare si trillime, ndërsa ICTY ka thënë se "nuk janë marrë prova të besueshme për të mbështetur akuzat".<ref>{{Cite web|title=ICTY Weekly Press Briefing|url=http://www.un.org/icty/briefing/2008/pb080416.htm|access-date=2025-06-02|website=www.un.org}}</ref> Në fillim të vitit 2011, Komiteti i Punëve të Jashtme i Parlamentit Evropian shqyrtoi një raport nga Dick Marty mbi aktivitetet e dyshuara kriminale dhe polemikën e dyshuar për marrjen e organeve; megjithatë, Anëtarët e Parlamentit e kritikuan raportin, duke përmendur mungesën e provave, dhe Marty u përgjigj se një program për mbrojtjen e dëshmitarëve ishte i nevojshëm në Kosovë përpara se ai të mund të jepte më shumë detaje mbi dëshmitarët sepse jeta e tyre ishte në rrezik. Në vitin 2011, France 24 mori një dokument të klasifikuar që datonte që nga viti 2003 dhe zbuloi se OKB-ja dinte për trafikimin e organeve përpara se të përmendej nga Carla del Ponte në vitin 2008. Në korrik 2014, avokati amerikan Clint Williamson, ish-Ambasadori i Shteteve të Bashkuara për Çështjet e Krimeve të Luftës, njoftoi se ai dhe ekipi i tij kishin gjetur "tregues bindës" se afërsisht 10 të burgosur ishin vrarë në mënyrë që organet e tyre të mund të merreshin. "Fakti që ndodhi në një shkallë të kufizuar nuk e zvogëlon egërsinë e një krimi të tillë", tha Williamson, por shtoi se niveli i provave ishte i pamjaftueshëm për të ngritur akuza kundër ndonjë individi të veçantë.<ref>{{Cite web|date=2014-07-29|title=Kosovo prosecutor suspects some killed for organs|url=https://apnews.com/general-news-d8d77e5a58884e9490f51754eb07dcdf|access-date=2025-06-02|website=AP News|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Fioretti|first=Julia|date=2014-07-29|title=Inquiry finds 'indications' of organ harvesting in Kosovo conflict|language=en-US|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/world/inquiry-finds-indications-of-organ-harvesting-in-kosovo-conflict-idUSKBN0FY1FJ/|access-date=2025-06-02}}</ref> === Vrasjet === Më 24 qershor 2020, Hashim Thaçi, Presidenti i atëhershëm i Kosovës, Kadri Veseli dhe tetë ish-udhëheqës të tjerë të UÇK-së, u paditën nga Zyra e Prokurorit të Specializuar (ZPS) në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë.<ref>{{Cite news|last=Mayr|first=Walter|date=2020-06-25|title=Kosovo: Hashim Thaci wegen Kriegsverbrechen angeklagt|language=de|work=Der Spiegel|url=https://www.spiegel.de/ausland/kosovo-hashim-thaci-wegen-kriegsverbrechen-angeklagt-a-0cfd85f5-adb9-4f28-82dd-cce94c7321f5|access-date=2025-06-02|issn=2195-1349}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.scp-ks.org/en/press-statement|language=sq}}</ref> Aktakuza i ngarkon të dyshuarit me afërsisht 100 vrasje të shqiptarëve të Kosovës, serbëve të Kosovës, romëve të Kosovës dhe kundërshtarëve politikë. Sipas Prokurorit të Specializuar, ishte e nevojshme që çështja të bëhej publike për shkak të përpjekjeve të përsëritura nga Thaçi dhe Veseli për të penguar dhe minuar punën e Dhomave të Specializuara të Kosovës.{{Citation needed}} === Masakrat === * Vrasjet në Kleçkë (26–27 gusht 1998) – 22 trupa të djegur u gjetën në një krematorium të improvizuar; Serbia ia ka atribuar vrasjet UÇK-së.<ref>{{Cite book|last=Council|first=United Nations Security|url=https://books.google.com/books?id=B8MRAQAAMAAJ|title=Official Records: Proces-verbaux Officiels|date=2006|language=en}}</ref> * Masakra e liqenit Radonjiç (9 shtator 1998) – 34 individë të etnisë serbe, rome dhe shqiptare u zbuluan nga një ekip mjeko-ligjor serb pranë liqenit. Serbia ia ka atribuar vrasjen UÇK-së dhe militantëve të tjerë kosovarë.<ref>{{Cite book|last=Krieger|first=Heike|url=https://books.google.com/books?id=-OhPTJn8ZWoC&pg=PA38#v=onepage&q&f=false|title=The Kosovo Conflict and International Law: An Analytical Documentation 1974-1999|date=2001-07-12|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-80071-6|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Staff|first=Human Rights Watch|url=https://books.google.com/books?id=LdWZrfsdqAEC&pg=PA311#v=onepage&q&f=false|title=Human Rights Watch World Report 1999|date=1998-10-12|publisher=Human Rights Watch|isbn=978-1-56432-190-9|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Haradinaj et al. (IT-04-84) {{!}} International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|url=https://www.icty.org/case/haradinaj/4#ind|access-date=2025-06-02|website=www.icty.org}}</ref> * Varrez masive në Malishevë - Pasi u rrëmbyen dhe u mbajtën në paraburgim nga UÇK-ja, 12 serbë dhe 1 civil bullgar u masakruan me mbetjet e tyre të zbuluara në një varr masiv në qytetin e Malishevës.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-may-15-fg-kosovo15-story.html|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0409-2953/2015/0409-29531503122D.pdf|language=sq}}</ref> * Vrasjet në Gjilan – Mbetjet e 80 serbëve u zbuluan pasi u vranë, me sa duket nga anëtarë të Grupit të Gjilanit të UÇK-së, të cilët u gjykuan në mungesë nga një gjykatë serbe dhe u shpallën fajtorë. Një varr masiv u gjet në Çena(r) Çesma pranë Gjilanit.<ref>{{Cite book|last=Andjelković|first=Zoran|url=https://books.google.com/books?id=YZYMAQAAMAAJ|title=Days of Terror: In the Presence of the International Forces|date=2000|publisher=Centre for Peace and Tolerance|language=en}}</ref> * Masakra e Rahovecit – Më shumë se 100 civilë serbë dhe romë nga Rahoveci dhe fshatrat përreth tij - Retimlje, Opterusa, Zočište dhe Velika Hoca - në Kosovën perëndimore u rrëmbyen dhe u vendosën në kampe burgimi nga luftëtarët e UÇK-së; 47 u vranë dhe varri i tyre u gjet në vitin 2005.<ref>{{Cite web|title=Belgrade Remembers Victims from Orahovac :: Balkan Insight|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/belgrade-remembers-victims-from-orahovac/1460/3|access-date=2025-06-02|website=www.balkaninsight.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=B92 - News - 13 years since massacre of Serbs and Roma in Kosovo|url=http://www.b92.net/eng/news/crimes-article.php?yyyy=2011&mm=07&dd=18&nav_id=75498|access-date=2025-06-02|website=www.b92.net}}</ref> * Masakra e Grackës së Vjetër – 14 fermerë serbë u vranë. Autorët e krimit nuk u gjetën kurrë.<ref>{{Cite book|last=Nations|first=United|url=https://books.google.com/books?id=46wG44UdPscC&pg=PA367|title=Yearbook of the United Nations 1999|date=2002-02-21|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100856-2|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Sremac|first=Danielle S.|url=https://books.google.com/books?id=IGeJzd6BLU4C&q=War+of+Words:+Washington+Tackles+the+Yugoslav+Conflict|title=War of Words: Washington Tackles the Yugoslav Conflict|date=1999-10-30|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-275-96609-6|language=en}}</ref> * Varr masiv në Ugljare – 15 trupa serbësh të gjetur në një varr masiv, i raportuar më 25 gusht 1999 nga KFOR-i.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KxqPAAAAMAAJ|title=Review of International Affairs|date=1999|publisher=Federation of Yugoslav Journalists|language=en}}</ref> KFOR-i zhvarrosi varrin masiv më 27 korrik. 14 serbë ishin qëlluar, therur ose goditur me shkopinj. Ugljare ishte një bastion i UÇK-së. Masakra e Volujakut – Sipas autoriteteve serbe, u vranë 25 civilë meshkuj serb të Kosovës. Serbia ia atribuon vrasjet "grupit të Rahovecit" të UÇK-së.<ref>{{Cite book|last=Bogdanović|first=Ljiljana|url=https://books.google.com/books?id=oTfZAAAAIAAJ|title=Abductions and Disappearances of Non-Albanians in Kosovo|date=2001|publisher=Humanitarian Law Center|isbn=978-86-82599-26-5|language=en}}</ref> Në vitin 2003, gazeta e përditshme serbe Večernje novosti publikoi fotografi të kohës së luftës të tre ushtarëve të UÇK-së me kokat e serbëve të prerë. Gazeta identifikoi dy nga tre anëtarët e UÇK-së si Sadik Çuflaj dhe djalin e tij Valon Çuflaj, i cili sipas gazetës atëherë punonte për Trupat Mbrojtëse të Kosovës.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://www.kosovo.net/kladecapit.pdf|access-date=2025-06-02|website=www.kosovo.net}}</ref> Bojan Cvetkoviç, një ushtar vullnetar i cili kishte qenë në detyrë vetëm për javë të tëra, u identifikua si një nga viktimat, ndërsa Partia Radikale Serbe më vonë konfirmoi se ushtari Aleksandar Njegoviç, i cili ishte anëtar i SRP-së, ishte viktima e dytë nga tre ushtarë të tjerë që u zhdukën në të njëjtën kohë.<ref>{{Cite web|title=CNJ / ORRORI|url=https://www.cnj.it/documentazione/ORRORI/orrore8.htm|access-date=2025-06-02|website=www.cnj.it}}</ref> === Kishat dhe monumentet mesjetare të shkatërruara === Historiani kulturor András Riedlmayer deklaroi se asnjë kishë apo manastir ortodoks serb nuk u dëmtua apo shkatërrua nga UÇK-ja gjatë luftës. Riedlmayer dhe Andrew Herscher kryen një studim të trashëgimisë kulturore të Kosovës për ICTY-në dhe UNMIK-un pas luftës dhe rezultatet e tyre zbuluan se shumica e dëmeve në kisha ndodhën gjatë sulmeve hakmarrëse pas konfliktit dhe kthimit të refugjatëve shqiptarë të Kosovës. Në vitin 1999, luftëtarët e UÇK-së u akuzuan për vandalizimin e manastirit Devič dhe terrorizimin e stafit. Trupat e KFOR-it thanë se rebelët e UÇK-së vandalizuan murale dhe piktura shekullore në faltore dhe vodhën dy makina dhe të gjithë ushqimin e manastirit.<ref>{{Cite web|title=CNN - KLA rebels accused of vandalizing Serb monastery - June 17, 1999|url=http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9906/17/kosovo.04/|access-date=2025-06-02|website=edition.cnn.com|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304095609/http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9906/17/kosovo.04/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.novosti.rs/vesti/naslovna/dosije/aktuelno.292.html:775163-Zak-Ogar-Hocu-da-svedocim-o-zlocinima-OVK-ali-me-ne-zovu/|language=sq}}</ref> Karima Bennoune, raportuese speciale e Kombeve të Bashkuara në fushën e të drejtave kulturore, iu referua shumë raporteve të sulmeve të përhapura kundër kishave të kryera nga Ushtria Çlirimtare e Kosovës. Në vitin 2014, John Clint Williamson njoftoi gjetjet hetimore të Task Forcës Speciale Hetimore të BE-së dhe tregoi se një element i caktuar i UÇK-së pas përfundimit të luftës (qershor 1999) qëllimisht shënjestroi popullatat minoritare në një fushatë të organizuar spastrimi etnik me akte persekutimi që përfshinin edhe përdhosjen dhe shkatërrimin e kishave dhe vendeve të tjera fetare. Fabio Maniscalco, një arkeolog italian, specialist për mbrojtjen e pronës kulturore, përshkroi se anëtarët e UÇK-së sekuestruan ikona dhe stoli liturgjike ndërsa plaçkitnin dhe se ata vazhduan të shkatërronin kishat dhe manastiret ortodokse të krishtera me bomba mortaje pas mbërritjes së KFOR-it.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://webjournal.unior.it/Dati/18/54/2.%20Kosovo,%20Maniscalco.pdf|access-date=2025-06-02|website=webjournal.unior.it|archive-date=18 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318004707/http://webjournal.unior.it/Dati/18/54/2.%20Kosovo,%20Maniscalco.pdf|url-status=dead}}</ref> === Kampet e burgut === * Kampi i burgut të Llapushnikut – Haradin Bala, një roje burgu i UÇK-së, u shpall fajtor nga ICTY për torturë dhe keqtrajtim të të burgosurve, krime të kryera në kamp.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=V3hqQJkJSNcC&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|title=Genocide, War Crimes, and Crimes Against Humanity|publisher=Human Rights Watch|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mishra|first=Pramod|url=https://books.google.com/books?id=09hNR6cBP1AC&pg=PA85#v=onepage&q&f=false|title=Human Rights Reporting|date=2006|publisher=Gyan Publishing House|isbn=978-81-8205-383-0|language=en}}</ref> * Kampi i burgut të Jabllanicës – 10 individë u ndaluan dhe u torturuan nga forcat e UÇK-së, përfshirë: një serb, tre malazezë, një boshnjak, tre shqiptarë dhe dy viktima me etni të panjohur.<ref>{{Cite web|title=Haradinaj et al. (IT-04-84) {{!}} International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|url=https://www.icty.org/case/haradinaj/4#ind|access-date=2025-06-02|website=www.icty.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=UN-Tribunal spricht Kosovo-Führer Haradinaj frei - WELT|url=https://www.welt.de/print/welt_kompakt/print_politik/article111691054/UN-Tribunal-spricht-Kosovo-Fuehrer-Haradinaj-frei.html|access-date=2025-06-02|website=DIE WELT|language=de}}</ref> Disa të mbijetuar të kampeve të burgjeve të drejtuara nga UÇK-ja në Shqipëri kanë dalë hapur për të treguar historitë e tyre si janë rrëmbyer dhe transportuar në këto kampe, ku kanë qenë dëshmitarë të torturave dhe vrasjeve të të burgosurve të tjerë.<ref>{{Cite news|date=2009-04-10|title=Horrors of KLA prison camps revealed|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7990984.stm|access-date=2025-06-02}}</ref> Në vitin 2009, dëshmitë e dëshmitarëve okularë nga ish-të burgosur dhe luftëtarë të UÇK-së për ndalimin e qytetarëve të qytetarëve, romë dhe serbë nga zona e Prizrenit në kampet e burgjeve të drejtuara nga UÇK-ja në qytetin shqiptar të Kukësit. Pavarësisht se kampi u ngrit fillimisht, me burgun e ushtrisë shqiptare, për të ndaluar luftëtarët të padisiplinuar të UÇK-së, akte torturë dhe vrasje pa gjyq dhe kryen nga UÇK-ja kundër civilëve shqiptarë, romë dhe serbë. Sipas një ish-luftëtari të UÇK-së:<ref>{{Cite web|last=Montgomery|first=Altin Raxhimi, Vladimir Karaj, Michael|date=2009-04-09|title=KLA Ran Torture Camps in Albania|url=https://balkaninsight.com/2009/04/09/kla-ran-torture-camps-in-albania/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref><blockquote>Nuk dukej e çuditshme në atë kohë... por tani, duke parë prapa, e di se disa nga gjërat që u bënë ndaj civilëve të pafajshëm ishin të gabuara. Por njerëzit që i bënë ato gjëra sillen sikur nuk kishte ndodhur asgjë dhe vazhdojnë të lëndojnë popullin e tyre, shqiptarët.</blockquote> === Dhuna seksuale === Që nga hyrja e Forcës së Kosovës të udhëhequr nga NATO, janë dokumentuar përdhunime të grave serbe dhe rome, si dhe atyre shqiptare të perceptuara si bashkëpunëtore, nga shqiptarë etnikë dhe ndonjëherë nga anëtarë të UÇK-së.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.amnesty.org/download/Documents/EUR7075582017ENGLISH.PDF|access-date=2025-06-02|website=www.amnesty.org}}</ref><ref>{{Cite news|last=McVeigh|first=Karen|date=2018-08-03|title=After two decades, the hidden victims of the Kosovo war are finally recognised|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/global-development/2018/aug/03/after-two-decades-the-hidden-victims-of-the-kosovo-war-are-finally-recognised|access-date=2025-06-02|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kosovo: Rape as a Weapon of "Ethnic Cleansing"|url=https://www.refworld.org/reference/countryrep/hrw/2000/en/17379|access-date=2025-06-02|website=Refworld|language=en}}</ref> === Statusi si grup terrorist === Autoritetet jugosllave, nën Slobodan Millosheviqin, e konsideronin UÇK-në si grup terrorist. Në shkurt të vitit 1998, i dërguari special i Presidentit të SHBA-së Bill Clinton në Ballkan, Robert Gelbard, dënoi si veprimet e qeverisë serbe ashtu edhe të UÇK-së, dhe e përshkroi UÇK-në si "pa asnjë dyshim, një grup terrorist". Rezoluta 1160 e OKB-së mori një qëndrim të ngjashëm.<ref>{{Cite web|title=Security Council resolution 1160 (1998) on the Letters from the United Kingdom (S/1998/223) and the United States (S/1998/272)|url=http://www.un.org/peace/kosovo/98sc1160.htm|access-date=2025-06-02|website=www.un.org}}</ref><ref>{{Cite book|last=Henriksen|first=Dag|url=https://books.google.com/books?id=XYBURe35uCQC|title=NATO's Gamble: Combining Diplomacy and Airpower in the Kosovo Crisis, 1998-1999|date=2007|publisher=Naval Institute Press|isbn=978-1-59114-355-0|language=en}}</ref> Me sa duket, lista zyrtare e Departamentit të Shtetit të SHBA-së e vitit 1997 e "Organizatave të Huaja Terroriste" nuk e përfshinte UÇK-në, por Departamenti i Shtetit i SHBA-së mund ta ketë listuar atë si një organizatë terroriste në vitin 1998, me sa duket për faktin se ajo po financonte operacionet e saj me para nga tregtia ndërkombëtare e heroinës dhe kreditë nga vendet islamike. Në mars të vitit 1998, vetëm një muaj më vonë, Gerbald u detyrua të modifikonte deklaratat e tij për të thënë se UÇK-ja nuk ishte klasifikuar ligjërisht nga qeveria amerikane si një grup terrorist, dhe qeveria amerikane iu afrua udhëheqësve të UÇK-së për t'i bërë ata bashkëbisedues me serbët. The Wall Street Journal pretendoi më vonë se qeveria amerikane në shkurt të vitit 1998 e kishte hequr UÇK-në nga lista e organizatave terroriste, një heqje që nuk është konfirmuar kurrë. Franca e hoqi UÇK-në nga lista në fund të vitit 1998, pas lobimit të fortë të SHBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar. UÇK-ja është ende e pranishme në listën e grupeve terroriste të MIPT Terrorism Knowledge Base, dhe është e listuar si një organizatë terroriste joaktive nga Konsorciumi Kombëtar për Studimin e Terrorizmit dhe Përgjigjet ndaj Terrorizmit.<ref>{{Cite web|title=START {{!}} Terrorist Organization Profile|url=http://www.start.umd.edu/data/tops/terrorist_organization_profile.asp?id=3517|access-date=2025-06-02|website=www.start.umd.edu}}</ref> Gjatë luftës, trupat e UÇK-së bashkëpunuan me trupat e NATO-s, dhe një nga anëtarët e saj u quajt nga NATO mishërimi i "luftëtarëve të lirisë" të Kosovës. Në fund të vitit 1999, UÇK-ja u shpërbë dhe anëtarët e saj u bashkuan me Trupat Mbrojtëse të Kosovës. Shumica e shteteve që u përballën në territorin e tyre me aktivitet ndërkombëtar nga UÇK-ja nuk e caktuan kurrë zyrtarisht atë si një organizatë terroriste.{{Citation needed}} == Hetimet për krime lufte == Në vitin 2005, komandanti i UÇK-së Haradin Bala u dënua për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit kundër serbëve dhe shqiptarëve nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë. Komandantët e UÇK-së dhe më vonë politikanët e Kosovës, Ramush Haradinaj dhe Fatmir Limaj, u liruan nga akuzat, por gjykata vuri në dukje se kishte vështirësi sepse shumë dëshmitarë kishin frikë të jepnin dëshmi, ndërsa të tjerë ndryshuan dëshmitë e tyre dhe disa vdiqën në rrethana misterioze. Përveç kësaj, pati dënime për manipulim dëshmitarësh në lidhje me këto dy raste.<ref>{{Cite web|last=Stojanovic|first=Emina Dizdarevic, Sven Milekic, Milica|date=2021-06-23|title=Hague Tribunal Leaves Uncertain Legacy as Last Trial Nears End|url=https://balkaninsight.com/2021/06/23/hague-tribunal-leaves-uncertain-legacy-as-last-trial-nears-end/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Në vitin 2010, një raport nga Këshilli i Evropës akuzoi guerilasit e UÇK-së për vrasjen e civilëve serbë dhe kundërshtarëve politikë shqiptarë etnikë. Bazuar në raportin e Këshillit të Evropës, Task Forca Speciale Hetimore (SITF) u krijua në vitin 2011 për të hetuar akuzat. Kryeprokurori i SITF paraqiti gjetjet e tij të përgjithshme në vitin 2014, duke rezultuar në krijimin e dhomave të specializuara në Hagë për të gjykuar çështjet.<ref>{{Cite web|date=2020-06-25|title=Kosovo: War Crimes Indictment Advances Justice {{!}} Human Rights Watch|url=https://www.hrw.org/news/2020/06/25/kosovo-war-crimes-indictment-advances-justice|access-date=2025-06-02|language=en}}</ref> Në prill të vitit 2014, Kuvendi i Kosovës shqyrtoi dhe miratoi krijimin e një gjykate speciale të Kosovës për të gjykuar krimet e dyshuara të luftës dhe abuzimet e tjera të rënda të kryera gjatë dhe pas luftës së Kosovës në vitet 1998-99. Gjykata do të gjykojë çështjet kundër individëve bazuar në një raport të Këshillit të Evropës të vitit 2010 nga senatori zviceran Dick Marty. Procedurat do të financohen nga BE-ja dhe do të mbahen në Hagë, megjithëse do të jetë ende një gjykatë kombëtare e Kosovës. Të pandehurit ka të ngjarë të përfshijnë anëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës të cilët dyshohet se kanë kryer krime kundër pakicave etnike dhe kundërshtarëve politikë, që do të thotë se gjykata ka të ngjarë të hasë në njëfarë mospopullariteti në vend, ku UÇK-ja ende konsiderohet gjerësisht si heronj.<ref>{{Cite web|title=Special Court for Crimes Committed During Kosovo War Established in The Hague (January 15, 2016) {{!}} ASIL|url=https://www.asil.org/blogs/special-court-crimes-committed-during-kosovo-war-established-hague-january-15-2016|access-date=2025-06-02|website=www.asil.org|language=en}}</ref> Në vitin 2017, dhjetë anëtarë të UÇK-së, përfshirë Sylejman Selimin, i cili ishte ish-kreu i Forcës së Sigurisë së Kosovës dhe më vonë ambasador në Shqipëri, u dënuan për krime lufte kundër civilëve.<ref>{{Cite web|last=Isufi|first=Perparim|date=2017-09-04|title=Kosovo ‘Drenica Group’ Guerrillas’ Convictions Confirmed|url=https://balkaninsight.com/2017/09/04/kosovo-drenica-group-supreme-court-verdict-09-04-2017/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Më 24 qershor 2020, Dhomat e Specializuara të Kosovës dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar ngritën një aktakuzë me dhjetë pika, duke akuzuar Presidentin e Kosovës Hashim Thaçi, Kadri Veselin dhe të tjerë për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte. Prokurorët thanë se Hashim Thaçi dhe Kadri Veseli u përpoqën vazhdimisht të pengonin dhe minonin punën e Gjykatës Speciale të Kosovës (KS), "në një përpjekje për të siguruar që ata të mos përballen me drejtësinë". Në korrik 2020, Thaçi u mor në pyetje nga prokurorët e krimeve të luftës në Hagë.<ref>{{Cite web|date=2020-07-14|title=Kosovo's Thaci quizzed by war crimes prosecutors - World News|url=https://www.hurriyetdailynews.com/kosovos-thaci-quizzed-by-war-crimes-prosecutors-156545|access-date=2025-06-02|website=Hürriyet Daily News|language=en}}</ref> Në shtator 2020, Agim Çeku u thirr nga prokurorët si i dyshuar për krime lufte. Po atë muaj, ish-komandanti i UÇK-së, Salih Mustafa, u arrestua dhe u transferua në qendrat e paraburgimit në Hagë, bazuar në një "urdhër arresti, urdhër transferimi dhe aktakuzë të konfirmuar të lëshuar nga një gjyqtar i procedurës paraprake". Mustafa u akuzua për krime lufte të ndalimit arbitrar, trajtimit mizor, torturës dhe vrasjes. Po atë muaj, Hysni Gucati (Kryetar i Shoqatës së Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës) dhe Nasim Haradinaj (Zëvendëskryetar i Shoqatës së Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës) u arrestuan gjithashtu dhe u transferuan në Njësinë e Paraburgimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës. Ata u akuzuan për pengim të zyrtarëve të Gjykatës Speciale të Kosovës në kryerjen e detyrave të tyre, frikësim gjatë procedurave penale, hakmarrje dhe shkelje të sekretit të procedurave.<ref>{{Cite web|url=https://www.scp-ks.org/en/cases/hysni-gucati-nasim-haradinaj/en|language=sq}}</ref> Në nëntor 2020, Thaçi, një deputet në parlamentin e Kosovës Rexhep Selimi, presidenti i Partisë Demokratike të Kosovës të Thaçit, Kadri Veseli dhe politikani veteran i Kosovës Jakup Krasniqi u arrestuan dhe u transferuan në qendrën e paraburgimit të Tribunalit të Kosovës në Hagë me akuza për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.<ref>{{Cite web|date=2020-11-06|title=Kosovo President Thaci arrested, moved to The Hague to face war crimes charges - World News|url=https://www.hurriyetdailynews.com/kosovo-president-thaci-arrested-moved-to-the-hague-to-face-war-crimes-charges-159785|access-date=2025-06-02|website=Hürriyet Daily News|language=en}}</ref> Në dhjetor 2020, Parlamenti i Shqipërisë vendosi të krijojë një komision për të hetuar akuzat kundër UÇK-së për shkelje të të drejtave të njeriut si në Kosovë ashtu edhe në veri të Shqipërisë, ku ajo kishte baza. Kryeministri Edi Rama akuzoi shefin e opozitës Lulzim Basha se kishte ndihmuar OKB-në të hetonte UÇK-në dhe e quajti atë tradhtar. Basha i mohoi akuzat.<ref>{{Cite web|last=BIRN|date=2020-12-03|title=Albania’s Parliament to Probe Allegations of KLA Crimes|url=https://balkaninsight.com/2020/12/03/albanias-parliament-to-probe-allegations-of-kla-crimes/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Në vitin 2020, autoritetet serbe arrestuan Nezir Mehmetajn në Merdare. Ai akuzohet për pjesëmarrje në krime lufte kundër civilëve, duke përfshirë vrasje dhe djegie e plaçkitje të pronave private në fshatin Rudicë në Klinë gjatë luftës. Ai i mohoi akuzat.<ref>{{Cite web|last=Osmanaj|first=Rinesa|date=2022-01-10|title=Kosovo Protesters Urge Serbia to Free War Crimes Defendant|url=https://balkaninsight.com/2022/01/10/kosovo-protesters-urge-serbia-to-free-war-crimes-defendant/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Në shkurt 2021, presidentja e Dhomave të Specializuara të Kosovës, Ekaterina Trendafilova, i informoi diplomatët evropianë se kishte përpjekje në rritje nga Kosova për të minuar punën e gjykatës dhe paralajmëroi për sigurinë e dëshmitarëve. Ajo përmendi se kishte përpjekje për të sfiduar ligjin dhe për të falur ata që janë dënuar për krime. Përveç kësaj, ajo tha se Kosova po përpiqet shumë ta zhvendosë gjykatën nga Haga në Prishtinë (kryeqyteti i Kosovës) dhe një lëvizje e tillë do të "rrezikonte jetën, sigurinë dhe mbrojtjen e njerëzve që kanë ose do të jenë të gatshëm të bashkëpunojnë me gjykatën".<ref>{{Cite web|date=2021-02-15|title=Kosovo could try to move war crimes court to Pristina, judge warns|url=https://www.euronews.com/2021/02/15/kosovo-could-try-to-move-war-crimes-court-to-pristina-judge-warns|access-date=2025-06-02|website=euronews|language=en}}</ref> Në mars të vitit 2021, autoritetet belge arrestuan Pjeter Shalën, një ish-komandant të UÇK-së, me akuza për krime lufte.<ref>{{Cite web|last=Isufi|first=Perparim|date=2021-03-16|title=Belgium Arrests Kosovo Ex-Guerrilla on War Crime Charges|url=https://balkaninsight.com/2021/03/16/kosovo-war-crime-suspect-arrested-in-belgium/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Raportet e Shteteve të Bashkuara mbi Praktikat e të Drejtave të Njeriut të vitit 2021 raportuan se "politikanë kryesorë, udhëheqës të shoqërisë civile dhe organizata veteranësh" në Kosovë po përpiqeshin të minonin gjykatën e Hagës.<ref>{{Cite web|last=BIRN|date=2021-03-31|title=US Concerned About Continuing Rights Violations in South-East Europe|url=https://balkaninsight.com/2021/03/31/us-concerned-about-continuing-rights-violations-in-south-east-europe/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Në maj të vitit 2022, u shtuan akuza të tjera për krime lufte të dyshuara se u kryen në vitet 1998 dhe 1999 nga anëtarët e UÇK-së në konviktet në Budakovë dhe Semetishtë. Sipas aktakuzës përfundimtare, shumica e krimeve u kryen në qendrat e paraburgimit në Kosovë dhe Shqipëri.<ref>{{Cite web|last=Isufi|first=Perparim|date=2022-09-21|title=Kosovo War Crime Court President Suggests KLA Leaders’ Trial is Near|url=https://balkaninsight.com/2022/09/21/kosovo-war-crime-court-president-suggests-kla-leaders-trial-is-near/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> Në dhjetor 2022, Salih Mustafa, i cili ishte arrestuar në shtator 2020, u dënua në Hagë për krime lufte të ndalimit arbitrar, torturës dhe vrasjes, por jo për trajtim mizor për arsye ligjore. Ai u dënua me 26 vjet burg. Trupi Gjykues përmendi gjithashtu se viktimat dhe dëshmitarët kishin treguar guxim të jashtëzakonshëm duke bashkëpunuar me Dhomat e Specializuara dhe Prokurorin e Specializuar, sepse ata iu nënshtruan kërcënimeve dhe frikësimeve në Kosovë për bashkëpunimin e tyre.<ref>{{Cite web|url=https://www.scp-ks.org/en/salih-mustafa-found-guilty-war-crimes-and-sentenced-26-years-imprisonment|language=sq}}</ref> Më poshtë është vendimi i gjyqtarëve për Salih Mustafën në detaje:<ref>{{Cite web|url=https://www.scp-ks.org/sites/default/files/public/content/documents/20221216_summary-judgment-mustafa-en.pdf|language=sq}}</ref><blockquote>Z. Mustafa, duke qenë se jeni shpallur fajtor për më shumë se një krim, Paneli ka përcaktuar një dënim individual për secilin krim për të cilin është dhënë dënimi, në përputhje me Rregullin 163(4) të Rregullores. Së pari do t'i përcaktoj këto dënime individuale, më pas do të shpall një dënim të vetëm për tërësinë e sjelljes suaj kriminale. Paneli ka përcaktuar: # një dënim prej 10 (dhjetë) vjetësh burgim për krimin e luftës të ndalimit arbitrar (Pika 1); # një dënim prej 22 (njëzet e dy) vjetësh burgim për krimin e luftës të torturës (Pika 3); dhe # një dënim prej 25 (njëzet e pesë) vjetësh burgim për krimin e luftës të vrasjes (Pika 4). Paneli ju dënon me një dënim të vetëm prej njëzet e gjashtë (26) vjetësh burgim, duke llogaritur edhe kohën e vuajtur.</blockquote> Kosova u ofron ndihmë ish-anëtarëve të UÇK-së, por nuk i mbështet viktimat e krimeve të luftës, pavarësisht kërkesave të Dhomës së Përfaqësuesve.<ref>{{Cite web|last=Haxhiaj|first=Serbeze|date=2023-12-22|title=Kosovo: Guerrillas’ Trials in The Hague Overshadow Justice Efforts at Home|url=https://balkaninsight.com/2023/12/22/kosovo-guerrillas-trials-in-the-hague-overshadow-justice-efforts-at-home/|access-date=2025-06-02|website=Balkan Insight|language=en-US}}</ref> == Shiko edhe == * [[Bashkimi kombëtar shqiptar]] * [[Lëvizja Popullore e Kosovës]] * [[Republika e Parë e Kosovës]] * [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] * [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)]] * [[Lufta e Kosovës]] * [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO]] * [[Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit|Ushtria Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc]] * [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]] == Lidhje të jashtme == * {{URL|https://web.archive.org/web/20160205083629/http://www.shiluck.org/|Shoqata e Invalidëve të UÇK-së}} (arkivuar më 5 shkurt 2016 në [[Wayback Machine]]) == Referime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Lëvizja Popullore e Kosovës]] [[Kategoria:Organizata paraushtarake kosovare]] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Historia moderne e Kosovës]] [[Kategoria:Bashkimi kombëtar shqiptar]] om21ls5lj86ojoj3t5msjj8tgu5uti0 0 5811 3058513 3058374 2026-10-20T13:21:33Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058513 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990). Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin. Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij. Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina. Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin vend. Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020). Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018). == Statistikat == ([[:Template:F1 Rezultatet e Pilotëve|Sqarim i tabelës]]) (Garat me '''*''' mbrapa nënkuptojnë pjesmarrjen në pol pozicion) (Viti me * është viti kur ka fituar titull) <div style="float:left;"> {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:95%" ! Viti ! Ekipi ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Ekipi ! Vendi ! Pikë |- | [[Rezultatet e F1 1980|1980]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>DNS</small> || [[1980 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>DNP</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>DNS</small> | | ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] ! 16ti ! 5 |- | [[Rezultatet e F1 1981|1981]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1981 Las Vegas Grand Prix|LVG]]<br /><small>2</small> | ! [[Renault F1|Renault]] ! 5ti ! 43 |- | [[Rezultatet e F1 1982|1982]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1982 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 United States Grand Prix East|USE]]'''<br /><small>NC</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1982 Las Vegas Grand Prix|LVG]]'''<br /><small>4</small> ! [[Renault F1|Renault]] ! 4ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1983|1983]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>Ret</small> | ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''57''' |- | [[Rezultatet e F1 1984|1984]] ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1984 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1984 United States Grand Prix East|USE]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 71.5''' |- | [[Rezultatet e F1 1985|1985]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1985 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''73''' |- | [[Rezultatet e F1 1986|1986]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1986 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''72''' |- | [[Rezultatet e F1 1987|1987]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] ! 4ti ! 46 |- | [[Rezultatet e F1 1988|1988]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''87 (105)''' |- | [[Rezultatet e F1 1989|1989]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''76''' |- | [[Rezultatet e F1 1990|1990]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[F1 Belgjika - 1990|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>3</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''71 (73)''' |- | [[Rezultatet e F1 1991|1991]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[F1 Belgjika - 1991|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>4</small> || [[1991 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNP</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! 5ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1993|1993]] ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1993 Evropean Grand Prix|EUR]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[F1 San Marino - 1993|SMR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[F1 Belgjika - 1993|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>2</small> ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''99''' |} </div> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} 8hh528gv18j2suwy1vrqysqx2pitagu 3058576 3058513 2026-10-20T18:12:30Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058576 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij. Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina. Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin vend. Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020). Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018). == Statistikat == ([[:Template:F1 Rezultatet e Pilotëve|Sqarim i tabelës]]) (Garat me '''*''' mbrapa nënkuptojnë pjesmarrjen në pol pozicion) (Viti me * është viti kur ka fituar titull) <div style="float:left;"> {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:95%" ! Viti ! Ekipi ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Ekipi ! Vendi ! Pikë |- | [[Rezultatet e F1 1980|1980]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>DNS</small> || [[1980 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>DNP</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>DNS</small> | | ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] ! 16ti ! 5 |- | [[Rezultatet e F1 1981|1981]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1981 Las Vegas Grand Prix|LVG]]<br /><small>2</small> | ! [[Renault F1|Renault]] ! 5ti ! 43 |- | [[Rezultatet e F1 1982|1982]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1982 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 United States Grand Prix East|USE]]'''<br /><small>NC</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1982 Las Vegas Grand Prix|LVG]]'''<br /><small>4</small> ! [[Renault F1|Renault]] ! 4ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1983|1983]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>Ret</small> | ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''57''' |- | [[Rezultatet e F1 1984|1984]] ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1984 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1984 United States Grand Prix East|USE]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 71.5''' |- | [[Rezultatet e F1 1985|1985]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1985 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''73''' |- | [[Rezultatet e F1 1986|1986]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1986 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''72''' |- | [[Rezultatet e F1 1987|1987]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] ! 4ti ! 46 |- | [[Rezultatet e F1 1988|1988]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''87 (105)''' |- | [[Rezultatet e F1 1989|1989]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''76''' |- | [[Rezultatet e F1 1990|1990]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[F1 Belgjika - 1990|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>3</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''71 (73)''' |- | [[Rezultatet e F1 1991|1991]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[F1 Belgjika - 1991|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>4</small> || [[1991 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNP</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! 5ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1993|1993]] ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1993 Evropean Grand Prix|EUR]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[F1 San Marino - 1993|SMR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[F1 Belgjika - 1993|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>2</small> ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''99''' |} </div> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} mztdruo760u235vhn5x4g4g1yle9h5k 3058577 3058576 2026-10-20T18:17:56Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058577 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020). Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018). == Statistikat == ([[:Template:F1 Rezultatet e Pilotëve|Sqarim i tabelës]]) (Garat me '''*''' mbrapa nënkuptojnë pjesmarrjen në pol pozicion) (Viti me * është viti kur ka fituar titull) <div style="float:left;"> {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:95%" ! Viti ! Ekipi ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Ekipi ! Vendi ! Pikë |- | [[Rezultatet e F1 1980|1980]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>DNS</small> || [[1980 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>DNP</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>DNS</small> | | ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] ! 16ti ! 5 |- | [[Rezultatet e F1 1981|1981]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1981 Las Vegas Grand Prix|LVG]]<br /><small>2</small> | ! [[Renault F1|Renault]] ! 5ti ! 43 |- | [[Rezultatet e F1 1982|1982]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1982 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 United States Grand Prix East|USE]]'''<br /><small>NC</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1982 Las Vegas Grand Prix|LVG]]'''<br /><small>4</small> ! [[Renault F1|Renault]] ! 4ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1983|1983]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>Ret</small> | ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''57''' |- | [[Rezultatet e F1 1984|1984]] ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1984 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1984 United States Grand Prix East|USE]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 71.5''' |- | [[Rezultatet e F1 1985|1985]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1985 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''73''' |- | [[Rezultatet e F1 1986|1986]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1986 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''72''' |- | [[Rezultatet e F1 1987|1987]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] ! 4ti ! 46 |- | [[Rezultatet e F1 1988|1988]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''87 (105)''' |- | [[Rezultatet e F1 1989|1989]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''76''' |- | [[Rezultatet e F1 1990|1990]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[F1 Belgjika - 1990|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>3</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''71 (73)''' |- | [[Rezultatet e F1 1991|1991]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[F1 Belgjika - 1991|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>4</small> || [[1991 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNP</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! 5ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1993|1993]] ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1993 Evropean Grand Prix|EUR]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[F1 San Marino - 1993|SMR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[F1 Belgjika - 1993|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>2</small> ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''99''' |} </div> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} g5fbjqdcyou6sdo10acvj8qx8x98ob6 3058591 3058577 2026-10-20T18:49:37Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058591 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018). == Statistikat == ([[:Template:F1 Rezultatet e Pilotëve|Sqarim i tabelës]]) (Garat me '''*''' mbrapa nënkuptojnë pjesmarrjen në pol pozicion) (Viti me * është viti kur ka fituar titull) <div style="float:left;"> {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:95%" ! Viti ! Ekipi ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Ekipi ! Vendi ! Pikë |- | [[Rezultatet e F1 1980|1980]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>DNS</small> || [[1980 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>DNP</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>DNS</small> | | ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] ! 16ti ! 5 |- | [[Rezultatet e F1 1981|1981]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1981 Las Vegas Grand Prix|LVG]]<br /><small>2</small> | ! [[Renault F1|Renault]] ! 5ti ! 43 |- | [[Rezultatet e F1 1982|1982]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1982 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 United States Grand Prix East|USE]]'''<br /><small>NC</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1982 Las Vegas Grand Prix|LVG]]'''<br /><small>4</small> ! [[Renault F1|Renault]] ! 4ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1983|1983]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>Ret</small> | ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''57''' |- | [[Rezultatet e F1 1984|1984]] ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1984 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1984 United States Grand Prix East|USE]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 71.5''' |- | [[Rezultatet e F1 1985|1985]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1985 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''73''' |- | [[Rezultatet e F1 1986|1986]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1986 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''72''' |- | [[Rezultatet e F1 1987|1987]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] ! 4ti ! 46 |- | [[Rezultatet e F1 1988|1988]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''87 (105)''' |- | [[Rezultatet e F1 1989|1989]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''76''' |- | [[Rezultatet e F1 1990|1990]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[F1 Belgjika - 1990|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>3</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''71 (73)''' |- | [[Rezultatet e F1 1991|1991]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[F1 Belgjika - 1991|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>4</small> || [[1991 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNP</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! 5ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1993|1993]] ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1993 Evropean Grand Prix|EUR]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[F1 San Marino - 1993|SMR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[F1 Belgjika - 1993|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>2</small> ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''99''' |} </div> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} bstuc4zumwb7p38cyc0ymhd6bjulu3p 3058592 3058591 2026-10-20T18:50:35Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058592 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> == Statistikat == ([[:Template:F1 Rezultatet e Pilotëve|Sqarim i tabelës]]) (Garat me '''*''' mbrapa nënkuptojnë pjesmarrjen në pol pozicion) (Viti me * është viti kur ka fituar titull) <div style="float:left;"> {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:95%" ! Viti ! Ekipi ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Ekipi ! Vendi ! Pikë |- | [[Rezultatet e F1 1980|1980]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>DNS</small> || [[1980 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>DNP</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>DNS</small> | | ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] ! 16ti ! 5 |- | [[Rezultatet e F1 1981|1981]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1981 Las Vegas Grand Prix|LVG]]<br /><small>2</small> | ! [[Renault F1|Renault]] ! 5ti ! 43 |- | [[Rezultatet e F1 1982|1982]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1982 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 United States Grand Prix East|USE]]'''<br /><small>NC</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1982 Las Vegas Grand Prix|LVG]]'''<br /><small>4</small> ! [[Renault F1|Renault]] ! 4ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1983|1983]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>Ret</small> | ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''57''' |- | [[Rezultatet e F1 1984|1984]] ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1984 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1984 United States Grand Prix East|USE]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 71.5''' |- | [[Rezultatet e F1 1985|1985]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1985 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''73''' |- | [[Rezultatet e F1 1986|1986]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1986 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''72''' |- | [[Rezultatet e F1 1987|1987]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] ! 4ti ! 46 |- | [[Rezultatet e F1 1988|1988]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''87 (105)''' |- | [[Rezultatet e F1 1989|1989]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''76''' |- | [[Rezultatet e F1 1990|1990]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[F1 Belgjika - 1990|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>3</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''71 (73)''' |- | [[Rezultatet e F1 1991|1991]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[F1 Belgjika - 1991|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>4</small> || [[1991 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNP</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! 5ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1993|1993]] ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1993 Evropean Grand Prix|EUR]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[F1 San Marino - 1993|SMR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[F1 Belgjika - 1993|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>2</small> ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''99''' |} </div> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} 47epqzo78lbs6z4777jzdarpioiuvfd 3058593 3058592 2026-10-20T18:54:45Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058593 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]]; ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993. Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994, si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999. Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht. == Statistikat == ([[:Template:F1 Rezultatet e Pilotëve|Sqarim i tabelës]]) (Garat me '''*''' mbrapa nënkuptojnë pjesmarrjen në pol pozicion) (Viti me * është viti kur ka fituar titull) <div style="float:left;"> {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:95%" ! Viti ! Ekipi ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Ekipi ! Vendi ! Pikë |- | [[Rezultatet e F1 1980|1980]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>DNS</small> || [[1980 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>DNP</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>DNS</small> | | ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] ! 16ti ! 5 |- | [[Rezultatet e F1 1981|1981]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1981 Las Vegas Grand Prix|LVG]]<br /><small>2</small> | ! [[Renault F1|Renault]] ! 5ti ! 43 |- | [[Rezultatet e F1 1982|1982]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1982 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 United States Grand Prix East|USE]]'''<br /><small>NC</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1982 Las Vegas Grand Prix|LVG]]'''<br /><small>4</small> ! [[Renault F1|Renault]] ! 4ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1983|1983]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>Ret</small> | ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''57''' |- | [[Rezultatet e F1 1984|1984]] ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1984 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1984 United States Grand Prix East|USE]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 71.5''' |- | [[Rezultatet e F1 1985|1985]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1985 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''73''' |- | [[Rezultatet e F1 1986|1986]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1986 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''72''' |- | [[Rezultatet e F1 1987|1987]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] ! 4ti ! 46 |- | [[Rezultatet e F1 1988|1988]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''87 (105)''' |- | [[Rezultatet e F1 1989|1989]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''76''' |- | [[Rezultatet e F1 1990|1990]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[F1 Belgjika - 1990|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>3</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''71 (73)''' |- | [[Rezultatet e F1 1991|1991]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[F1 Belgjika - 1991|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>4</small> || [[1991 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNP</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! 5ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1993|1993]] ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1993 Evropean Grand Prix|EUR]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[F1 San Marino - 1993|SMR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[F1 Belgjika - 1993|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>2</small> ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''99''' |} </div> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} 2ct08x7hvo86iuscy4hn8dt3xzoy41c 3058594 3058593 2026-10-20T19:00:53Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058594 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994, si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999. Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht. == Statistikat == ([[:Template:F1 Rezultatet e Pilotëve|Sqarim i tabelës]]) (Garat me '''*''' mbrapa nënkuptojnë pjesmarrjen në pol pozicion) (Viti me * është viti kur ka fituar titull) <div style="float:left;"> {| border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:95%" ! Viti ! Ekipi ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Ekipi ! Vendi ! Pikë |- | [[Rezultatet e F1 1980|1980]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>DNS</small> || [[1980 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>DNP</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1980 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFFF"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>DNS</small> | | ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] ! 16ti ! 5 |- | [[Rezultatet e F1 1981|1981]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1981 Las Vegas Grand Prix|LVG]]<br /><small>2</small> | ! [[Renault F1|Renault]] ! 5ti ! 43 |- | [[Rezultatet e F1 1982|1982]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1982 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1982 United States Grand Prix East|USE]]'''<br /><small>NC</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1982 Las Vegas Grand Prix|LVG]]'''<br /><small>4</small> ! [[Renault F1|Renault]] ! 4ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1983|1983]] ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1983 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1983 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>Ret</small> | ! [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''57''' |- | [[Rezultatet e F1 1984|1984]] ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1984 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1984 United States Grand Prix East|USE]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|DUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| ''' 71.5''' |- | [[Rezultatet e F1 1985|1985]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1985 Dutch Grand Prix|DUT]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1985 Evropean Grand Prix|EUR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''73''' |- | [[Rezultatet e F1 1986|1986]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[1986 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ti''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''72''' |- | [[Rezultatet e F1 1987|1987]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>7</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] ! 4ti ! 46 |- | [[Rezultatet e F1 1988|1988]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1988 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>1</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''87 (105)''' |- | [[Rezultatet e F1 1989|1989]] ! [[Mercedes-Benz SLR McLaren|McLaren]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1989 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>Ret</small> ! [[Mclaren|McLaren]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''76''' |- | [[Rezultatet e F1 1990|1990]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[F1 Belgjika - 1990|BEL]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>3</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| '''2ti''' |bgcolor="#DFDFDF"| '''71 (73)''' |- | [[Rezultatet e F1 1991|1991]] ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[F1 Belgjika - 1991|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br /><small>4</small> || [[1991 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNP</small> ! [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! 5ti ! 34 |- | [[Rezultatet e F1 1993|1993]] ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#EFCFFF"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[1993 Evropean Grand Prix|EUR]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[F1 San Marino - 1993|SMR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#DFFFDF"| '''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>4</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#FFFFBF"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br /><small>1</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#FFDF9F"| '''[[F1 Belgjika - 1993|BEL]]'''<br /><small>3</small> |bgcolor="#CFCFFF"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| '''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''<br /><small>2</small> |bgcolor="#DFDFDF"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br /><small>2</small> ! [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#FFFFBF"| '''1ri''' |bgcolor="#FFFFBF"| '''99''' |} </div> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} 0779tk3xssmxcx5da9a4hgk6qowlzds 3058598 3058594 2026-10-20T19:18:35Z Sadsadas 51943 /* Rekordi i garimit */ 3058598 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994, si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999. Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht. ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Season !Series !Team !Races !Wins !Poles !F/Laps !Podiums !Points !Position |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28th |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Not classified}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1978 FIA European Formula 3 Championship|European Formula Three]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9th |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13th |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9th |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Not classified}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left nowrap|[[1979 FIA European Formula 3 Championship|FIA European Formula 3 Championship]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12th |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[1980 Formula One season|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16th |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21st |- !1981 |align=left|[[1981 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5th |- !1982 |align=left|[[1982 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4th |- !1983 |align=left|[[1983 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1984 |align=left|[[1984 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left nowrap|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1985 |align=left|[[1985 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1986 |align=left|[[1986 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1987 |align=left|[[1987 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4th |- !1988 |align=left|[[1988 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Honda in Formula One|Honda]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1989 |align=left|[[1989 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Honda in Formula One|Honda]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1990 |align=left|[[1990 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1991 |align=left|[[1991 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5th |- !1993 |align=left|[[1993 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault in Formula One|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11th |- !colspan="10"|{{center|{{small|Source:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|work=DriverDB|access-date=5 May 2022|archive-date=25 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} 43gda0gcon6ljfzoo9r4aoezqds6v2e 3058599 3058598 2026-10-20T19:20:15Z Sadsadas 51943 /* Përmbledhja e karrierës */ 3058599 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994, si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999. Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht. ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28th |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Not classified}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1978 FIA European Formula 3 Championship|European Formula Three]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9th |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13th |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9th |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Not classified}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left nowrap|[[1979 FIA European Formula 3 Championship|FIA European Formula 3 Championship]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12th |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[1980 Formula One season|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16th |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21st |- !1981 |align=left|[[1981 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5th |- !1982 |align=left|[[1982 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4th |- !1983 |align=left|[[1983 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1984 |align=left|[[1984 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left nowrap|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1985 |align=left|[[1985 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1986 |align=left|[[1986 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1987 |align=left|[[1987 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4th |- !1988 |align=left|[[1988 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Honda in Formula One|Honda]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1989 |align=left|[[1989 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Honda in Formula One|Honda]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1990 |align=left|[[1990 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1991 |align=left|[[1991 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5th |- !1993 |align=left|[[1993 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault in Formula One|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11th |- !colspan="10"|{{center|{{small|Source:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|work=DriverDB|access-date=5 May 2022|archive-date=25 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} d1u4y94mhvjdy62bgfrki4i4ei4j9r6 3058648 3058599 2026-10-20T23:58:24Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058648 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28th |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Not classified}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1978 FIA European Formula 3 Championship|European Formula Three]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9th |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13th |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9th |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Not classified}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left nowrap|[[1979 FIA European Formula 3 Championship|FIA European Formula 3 Championship]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12th |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[1980 Formula One season|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16th |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21st |- !1981 |align=left|[[1981 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5th |- !1982 |align=left|[[1982 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4th |- !1983 |align=left|[[1983 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1984 |align=left|[[1984 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left nowrap|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1985 |align=left|[[1985 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1986 |align=left|[[1986 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1987 |align=left|[[1987 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4th |- !1988 |align=left|[[1988 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Honda in Formula One|Honda]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1989 |align=left|[[1989 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Honda in Formula One|Honda]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !1990 |align=left|[[1990 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2nd''' |- !1991 |align=left|[[1991 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5th |- !1993 |align=left|[[1993 Formula One World Championship|Formula One]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault in Formula One|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1st''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11th |- !colspan="10"|{{center|{{small|Source:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|work=DriverDB|access-date=5 May 2022|archive-date=25 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} p8uux3ea694g6tzb45fwd9xl9pd76x1 3058649 3058648 2026-10-21T00:06:46Z Sadsadas 51943 /* Rekordi i garimit */ 3058649 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28të |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1978 FIA European Formula 3 Championship|European Formula Three]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9të |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left nowrap|[[1979 FIA European Formula 3 Championship|FIA European Formula 3 Championship]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12të |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16th |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21të |- !1981 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5të |- !1982 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4të |- !1983 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1984 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|Formula Një]] |align=left nowrap|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1985 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1986 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1987 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4të |- !1988 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|Formula Një]] |align=left|[[Honda nē Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1989 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|Formula Një]] |align=left|[[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1990 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1991 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5të |- !1993 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|Formula Një]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11të |- !colspan="10"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|website=DriverDB|language=en|access-date=5 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} mpzhuojno11frqznawab3phsdr54ywq 3058651 3058649 2026-10-21T00:16:26Z Sadsadas 51943 /* Rekordi i garimit */ 3058651 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5" /> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28të |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|Formula Tre Evropiane]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9të |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left nowrap|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|Formula Tre Evropiane]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12të |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16të |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21të |- !1981 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5të |- !1982 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4të |- !1983 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1984 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|Formula Një]] |align=left nowrap|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1985 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1986 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1987 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4të |- !1988 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|Formula Një]] |align=left|[[Honda nē Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1989 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|Formula Një]] |align=left|[[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1990 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1991 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5të |- !1993 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|Formula Një]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11të |- !colspan="10"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|website=DriverDB|language=en|access-date=5 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Tre Evropiane=== (Garat me ''të pjerrta'' tregojnë xhirot e shpejta) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! DC ! Pikë |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|1978]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 21B]] !nowrap| [[Renault]] | [[Circuit Zandvoort|ZAN]] | [[Nürburgring|NÜR]] | [[Red Bull Ring|ÖST]] |style="background:#CFCFFF;"| [[Circuit Zolder|ZOL]]<br>{{small|10}} | [[Imola Circuit|IMO]] |style="background:#FFFFFF;"| [[Nürburgring|NÜR]]<br>{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Dijon-Prenois|DIJ]]<br>{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br>{{small|15}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#EFCFFF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]<br>{{small|Ret}} | [[Ring Knutstorp|KNU]] | [[Karlskoga Motorstadion|KAR]] |style="background:#DFFFDF;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|6}} | [[Kassel Airport|KAS]] |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]<br>{{small|Ret}} !9të !10 |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|1979]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 27]] !nowrap| [[Renault]] |style="background:#DFDFDF;"| ''[[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]''<br>{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[Red Bull Ring|ÖST]]<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit Zolder|ZOL]]'''<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]''<br>{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|3}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit Zandvoort|ZAN]]''<br>{{small|1}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#FFCFCF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br/>{{small|{{tooltip|DNQ|Eliminated in heat}}}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Ring Knutstorp|KNU]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[Kinnekulle Ring|KIN]]'''''<br>{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |[[Kassel Airport|KAS]] |colspan=4| |style="background:#FFFFBF;"|'''1rë''' |style="background:#FFFFBF;"|'''67''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/>}}}} |} ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} 4o8h5qwl5u29h821uw5puebozr1pyw9 3058652 3058651 2026-10-21T00:19:32Z Sadsadas 51943 /* Rivaliteti me Ayrton Sennën */ 3058652 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5">{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1998/28/ayrton-senna-alain-prost/|title=Ayrton Senna by Alain Prost|publisher=Motorsport Magazine|author=Nigel Roebuck|language=en|date=tetor 1998|access-date=20 tetor 2026}}</ref> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28të |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|Formula Tre Evropiane]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9të |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left nowrap|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|Formula Tre Evropiane]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12të |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16të |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21të |- !1981 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5të |- !1982 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4të |- !1983 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1984 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|Formula Një]] |align=left nowrap|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1985 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1986 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1987 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4të |- !1988 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|Formula Një]] |align=left|[[Honda nē Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1989 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|Formula Një]] |align=left|[[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1990 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1991 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5të |- !1993 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|Formula Një]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11të |- !colspan="10"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|website=DriverDB|language=en|access-date=5 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Tre Evropiane=== (Garat me ''të pjerrta'' tregojnë xhirot e shpejta) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! DC ! Pikë |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|1978]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 21B]] !nowrap| [[Renault]] | [[Circuit Zandvoort|ZAN]] | [[Nürburgring|NÜR]] | [[Red Bull Ring|ÖST]] |style="background:#CFCFFF;"| [[Circuit Zolder|ZOL]]<br>{{small|10}} | [[Imola Circuit|IMO]] |style="background:#FFFFFF;"| [[Nürburgring|NÜR]]<br>{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Dijon-Prenois|DIJ]]<br>{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br>{{small|15}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#EFCFFF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]<br>{{small|Ret}} | [[Ring Knutstorp|KNU]] | [[Karlskoga Motorstadion|KAR]] |style="background:#DFFFDF;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|6}} | [[Kassel Airport|KAS]] |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]<br>{{small|Ret}} !9të !10 |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|1979]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 27]] !nowrap| [[Renault]] |style="background:#DFDFDF;"| ''[[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]''<br>{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[Red Bull Ring|ÖST]]<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit Zolder|ZOL]]'''<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]''<br>{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|3}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit Zandvoort|ZAN]]''<br>{{small|1}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#FFCFCF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br/>{{small|{{tooltip|DNQ|Eliminated in heat}}}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Ring Knutstorp|KNU]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[Kinnekulle Ring|KIN]]'''''<br>{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |[[Kassel Airport|KAS]] |colspan=4| |style="background:#FFFFBF;"|'''1rë''' |style="background:#FFFFBF;"|'''67''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/>}}}} |} ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} pqwau2zyta1gmt8a3x4h82u2rcn7wtj 3058657 3058652 2026-10-21T02:17:14Z Sadsadas 51943 /* Rekordi i garimit */ 3058657 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5">{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1998/28/ayrton-senna-alain-prost/|title=Ayrton Senna by Alain Prost|publisher=Motorsport Magazine|author=Nigel Roebuck|language=en|date=tetor 1998|access-date=20 tetor 2026}}</ref> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28të |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|Formula Tre Evropiane]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9të |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left nowrap|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|Formula Tre Evropiane]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12të |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16të |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21të |- !1981 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5të |- !1982 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4të |- !1983 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1984 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|Formula Një]] |align=left nowrap|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1985 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1986 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1987 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4të |- !1988 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|Formula Një]] |align=left|[[Honda nē Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1989 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|Formula Një]] |align=left|[[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1990 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1991 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5të |- !1993 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|Formula Një]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11të |- !colspan="10"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|website=DriverDB|language=en|access-date=5 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Tre Evropiane=== (Garat me ''të pjerrta'' tregojnë xhirot e shpejta) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! DC ! Pikë |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|1978]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 21B]] !nowrap| [[Renault]] | [[Circuit Zandvoort|ZAN]] | [[Nürburgring|NÜR]] | [[Red Bull Ring|ÖST]] |style="background:#CFCFFF;"| [[Circuit Zolder|ZOL]]<br>{{small|10}} | [[Imola Circuit|IMO]] |style="background:#FFFFFF;"| [[Nürburgring|NÜR]]<br>{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Dijon-Prenois|DIJ]]<br>{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br>{{small|15}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#EFCFFF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]<br>{{small|Ret}} | [[Ring Knutstorp|KNU]] | [[Karlskoga Motorstadion|KAR]] |style="background:#DFFFDF;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|6}} | [[Kassel Airport|KAS]] |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]<br>{{small|Ret}} !9të !10 |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|1979]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 27]] !nowrap| [[Renault]] |style="background:#DFDFDF;"| ''[[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]''<br>{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[Red Bull Ring|ÖST]]<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit Zolder|ZOL]]'''<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]''<br>{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|3}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit Zandvoort|ZAN]]''<br>{{small|1}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#FFCFCF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br/>{{small|{{tooltip|DNQ|Eliminated in heat}}}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Ring Knutstorp|KNU]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[Kinnekulle Ring|KIN]]'''''<br>{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |[[Kassel Airport|KAS]] |colspan=4| |style="background:#FFFFBF;"|'''1rë''' |style="background:#FFFFBF;"|'''67''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Një=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! Year ! Entrant ! Chassis ! Engine ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! {{Abbr|WDC|Final World Drivers' Championship position}} ! [[List of Formula One World Championship points scoring systems|Points]]{{efn|name="droppedpoints"|Up until {{F1|1990}}, not all points scored by a driver contributed to their final World Championship tally (see [[List of Formula One World Championship points scoring systems|list of points scoring systems]] for more information). Numbers without parentheses are Championship points; numbers in parentheses are total points scored.<ref>{{cite web|last=Diepraam|first=Mattijs|title=World Championship points systems|url=http://8w.forix.com/6thgear/points.html|work=8W|date=18 January 2019|access-date=1 December 2020|archive-date=24 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924032459/http://8w.forix.com/6thgear/points.html|url-status=live}}</ref>}} |- |rowspan="3"| {{F1|1980}} !rowspan="3" nowrap| [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29B]] !rowspan="3" nowrap| [[Ford in Formula One|Ford]]-[[Cosworth]] [[Cosworth DFV|DFV]] 3.0 [[V8 engine|V8]] |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#fff;"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|DNS}} | [[1980 United States Grand Prix West|USW]] |colspan=12| !rowspan="3"| 16th !rowspan="3"| 5 |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29C]] |colspan=4| |style="background:#efcfff;"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|11}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|7}} |colspan=6| |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M30|M30]] |colspan=10| |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#fff;"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|DNS}} |colspan=2| |- |rowspan="2"| {{F1|1981}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault in Formula One|Renault]] [[Renault RE20|RE20B]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |colspan=11| !rowspan="2"| 5th !rowspan="2"| 43 |- !nowrap| [[Renault in Formula One|Renault]] [[Renault RE30|RE30]] |colspan=5| |style="background:#efcfff;"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1981 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|2}} | |- | {{F1|1982}} !nowrap| [[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault in Formula One|Renault]] [[Renault RE30|RE30B]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1982 South African Grand Prix|RSA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1982 Detroit Grand Prix|DET]]'''''<br />{{small|NC}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| '''[[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]'''<br />{{small|4}} ! 4th ! 34 |- |rowspan="2"| {{F1|1983}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault in Formula One|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault in Formula One|Renault]] [[Renault RE30|RE30C]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|7}} |colspan=15| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2nd''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''57''' |- !nowrap| [[Renault in Formula One|Renault]] [[Renault RE40|RE40]] | |style="background:#cfcfff;"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|11}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|8}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} | |- | {{F1|1984}} !nowrap| [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1984 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|7}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1{{sup|‡}}</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1984 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''' 2nd''' |style="background:#dfdfdf;"| ''' 71.5''' |- | {{F1|1985}} !nowrap| [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2B]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1985 San Marino Grand Prix|<span style="color:white;">SMR</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1985 Dutch Grand Prix|NED]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1st''' |style="background:#ffffbf;"| '''73 (76)''' |- | {{F1|1986}} !nowrap| [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2C]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6^†</small> |style="background:#efcfff;"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|1}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1986 Italian Grand Prix|<span style="color:white;">ITA</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''1st''' |style="background:#ffffbf;"| '''72 (74)''' |- | {{F1|1987}} !nowrap| [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/3|MP4/3]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|15}} |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 4th ! 46 |- | {{F1|1988}} !nowrap| [[Honda in Formula One|Honda]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/4|MP4/4]] !nowrap| [[Honda in Formula One|Honda]] [[Honda RA16 engine|RA168E]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Detroit Grand Prix|DET]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Australian Grand Prix|AUS]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| '''2nd''' |style="background:#dfdfdf;"| '''87 (105)''' |- | {{F1|1989}} !nowrap| [[Honda in Formula One|Honda]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] [[McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/5|MP4/5]] !nowrap| [[Honda in Formula One|Honda]] [[Honda V10 engine|RA109E]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|4}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1989 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| ''[[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1st''' |style="background:#ffffbf;"| '''76 (81)''' |- |rowspan="2"| {{F1|1990}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|036]] 3.5 [[V12 engine|V12]]<br>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#efcfff;"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |colspan=12| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2nd''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''71 (73)''' |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641/2]] |colspan=4| |style="background:#dfffdf;"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1990 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|3}} |- |rowspan="2"| {{F1|1991}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 642|642]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#fff;"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1991 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|5}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |colspan=10| !rowspan="2"| 5th !rowspan="2"| 34 |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 643|643]] |colspan=6| |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|4}} | [[1991 Australian Grand Prix|AUS]] |- | {{F1|1993}} !nowrap| [[Canon (company)|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault in Formula One|Renault]] !nowrap| [[WilliamsF1|Williams]] [[Williams FW15C|FW15C]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]] [[Renault RS engine#Naturally-aspirated V10 engines|RS5]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1993 European Grand Prix|EUR]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 San Marino Grand Prix|SMR]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| '''''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''''<br />{{small|12}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1993 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#cfcfff;"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''1st''' |style="background:#ffffbf;"| '''99''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Source:<ref name=":3"/><ref name="espn">{{cite web |url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html |title=Alain Prost: F1 Driver Profiles |publisher=[[ESPN]] |access-date=23 February 2018 |archive-date=23 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180223232232/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|title=Alain Prost – Involvement|url=https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|publisher=StatsF1|access-date=1 December 2020|archive-date=26 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526072211/https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|url-status=live}}</ref>}}}} |} ^† Did not finish, but was classified as he had completed more than 90% of the race distance.<br> ^‡ Race was stopped with less than 75% of laps completed, half points awarded. ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} iw1wt73633c875dhrb2y2u0aufj34ts 3058658 3058657 2026-10-21T02:29:57Z Sadsadas 51943 /* Rezultatet në Formula Një */ 3058658 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5">{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1998/28/ayrton-senna-alain-prost/|title=Ayrton Senna by Alain Prost|publisher=Motorsport Magazine|author=Nigel Roebuck|language=en|date=tetor 1998|access-date=20 tetor 2026}}</ref> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28të |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|Formula Tre Evropiane]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9të |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left nowrap|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|Formula Tre Evropiane]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12të |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16të |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21të |- !1981 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5të |- !1982 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4të |- !1983 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1984 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|Formula Një]] |align=left nowrap|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1985 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1986 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1987 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4të |- !1988 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|Formula Një]] |align=left|[[Honda nē Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1989 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|Formula Një]] |align=left|[[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1990 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1991 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5të |- !1993 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|Formula Një]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11të |- !colspan="10"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|website=DriverDB|language=en|access-date=5 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Tre Evropiane=== (Garat me ''të pjerrta'' tregojnë xhirot e shpejta) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! DC ! Pikë |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|1978]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 21B]] !nowrap| [[Renault]] | [[Circuit Zandvoort|ZAN]] | [[Nürburgring|NÜR]] | [[Red Bull Ring|ÖST]] |style="background:#CFCFFF;"| [[Circuit Zolder|ZOL]]<br>{{small|10}} | [[Imola Circuit|IMO]] |style="background:#FFFFFF;"| [[Nürburgring|NÜR]]<br>{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Dijon-Prenois|DIJ]]<br>{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br>{{small|15}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#EFCFFF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]<br>{{small|Ret}} | [[Ring Knutstorp|KNU]] | [[Karlskoga Motorstadion|KAR]] |style="background:#DFFFDF;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|6}} | [[Kassel Airport|KAS]] |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]<br>{{small|Ret}} !9të !10 |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|1979]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 27]] !nowrap| [[Renault]] |style="background:#DFDFDF;"| ''[[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]''<br>{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[Red Bull Ring|ÖST]]<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit Zolder|ZOL]]'''<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]''<br>{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|3}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit Zandvoort|ZAN]]''<br>{{small|1}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#FFCFCF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br/>{{small|{{tooltip|DNQ|Eliminated in heat}}}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Ring Knutstorp|KNU]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[Kinnekulle Ring|KIN]]'''''<br>{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |[[Kassel Airport|KAS]] |colspan=4| |style="background:#FFFFBF;"|'''1rë''' |style="background:#FFFFBF;"|'''67''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Një=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! {{Abbr|WDC|Pozicioni final në kampionatin botëror të pilotëve}} ! [[Lista e sistemeve të pikëve të Kampionatit Botëror të Formula Një|Pikë]]{{efn|name="droppedpoints"|Deri në sezonin 1990, jo të gjitha pikët e fituara nga një pilot kontribonin në shifrën total në renditjen për pilotë. Numrat pa kllapa janë pikët e Kampionatit; numrat në kllapa janë pikët totale të shënuara.<ref>{{cite web|author=Mattijs Diepraam|title=World Championship points systems|url=http://8w.forix.com/6thgear/points.html|website=8W.forix.com|language=en|date=18 janar 2019|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=24 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924032459/http://8w.forix.com/6thgear/points.html|url-status=live}}</ref>}} |- |rowspan="3"| {{F1|1980}} !rowspan="3" nowrap| [[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29B]] !rowspan="3" nowrap| [[Ford në Formula Një|Ford]]-[[Cosworth]] [[Cosworth DFV|DFV]] 3.0 [[V8 engine|V8]] |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#fff;"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br/>{{small|DNS}} | [[1980 United States Grand Prix West|USW]] |colspan=12| !rowspan="3"| 16të !rowspan="3"| 5 |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29C]] |colspan=4| |style="background:#efcfff;"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|11}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|7}} |colspan=6| |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M30|M30]] |colspan=10| |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#fff;"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|DNS}} |colspan=2| |- |rowspan="2"| {{F1|1981}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE20|RE20B]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |colspan=11| !rowspan="2"| 5të !rowspan="2"| 43 |- !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30]] |colspan=5| |style="background:#efcfff;"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1981 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|2}} | |- | {{F1|1982}} !nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30B]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1982 South African Grand Prix|RSA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1982 Detroit Grand Prix|DET]]'''''<br />{{small|NC}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| '''[[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]'''<br />{{small|4}} ! 4të ! 34 |- |rowspan="2"| {{F1|1983}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30C]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|7}} |colspan=15| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''57''' |- !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE40|RE40]] | |style="background:#cfcfff;"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|11}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|8}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} | |- | {{F1|1984}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1984 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|7}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1{{sup|‡}}</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1984 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''' 2të''' |style="background:#dfdfdf;"| ''' 71.5''' |- | {{F1|1985}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2B]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1985 San Marino Grand Prix|<span style="color:white;">SMR</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1985 Dutch Grand Prix|NED]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''73 (76)''' |- | {{F1|1986}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2C]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6^†</small> |style="background:#efcfff;"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|1}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1986 Italian Grand Prix|<span style="color:white;">ITA</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''72 (74)''' |- | {{F1|1987}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/3|MP4/3]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|15}} |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 4të ! 46 |- | {{F1|1988}} !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/4|MP4/4]] !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Honda RA16 engine|RA168E]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Detroit Grand Prix|DET]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Australian Grand Prix|AUS]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' |style="background:#dfdfdf;"| '''87 (105)''' |- | {{F1|1989}} !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/5|MP4/5]] !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Honda V10 engine|RA109E]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|4}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1989 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| ''[[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''76 (81)''' |- |rowspan="2"| {{F1|1990}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|036]] 3.5 [[V12 engine|V12]]<br>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#efcfff;"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |colspan=12| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''71 (73)''' |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641/2]] |colspan=4| |style="background:#dfffdf;"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1990 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|3}} |- |rowspan="2"| {{F1|1991}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 642|642]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#fff;"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1991 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|5}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |colspan=10| !rowspan="2"| 5të !rowspan="2"| 34 |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 643|643]] |colspan=6| |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|4}} | [[1991 Australian Grand Prix|AUS]] |- | {{F1|1993}} !nowrap| [[Canon (kompani)|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] !nowrap| [[Williams F1|Williams]] [[Williams FW15C|FW15C]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]] [[Renault RS engine#Naturally-aspirated V10 engines|RS5]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1993 European Grand Prix|EUR]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 San Marino Grand Prix|SMR]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| '''''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''''<br />{{small|12}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1993 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#cfcfff;"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''99''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref name="espn">{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html|title=Alain Prost: F1 Driver Profiles|publisher=ESPN F1|language=en|access-date=23 shkurt 2018|archive-date=23 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180223232232/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Alain Prost – Involvement|language=en|url=https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|publisher=StatsF1|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=26 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526072211/https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|url-status=live}}</ref>}}}} |} ^† Nuk e përfundoi garën por u rendit pasi kishte plotësuar më shumë se 90% të distancës së garës.<br> ^‡ Gara u ndal me më pak se 75% të xhirove të kryera. Janë dhënë vetëm gjysmat e pikëve. ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} ddb8yprbrf2ehlnuixg1szs7487gkq7 3058659 3058658 2026-10-21T02:35:22Z Sadsadas 51943 3058659 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5">{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1998/28/ayrton-senna-alain-prost/|title=Ayrton Senna by Alain Prost|publisher=Motorsport Magazine|author=Nigel Roebuck|language=en|date=tetor 1998|access-date=20 tetor 2026}}</ref> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28të |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|Formula Tre Evropiane]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9të |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left nowrap|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|Formula Tre Evropiane]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12të |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16të |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21të |- !1981 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5të |- !1982 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4të |- !1983 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1984 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|Formula Një]] |align=left nowrap|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1985 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1986 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1987 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4të |- !1988 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|Formula Një]] |align=left|[[Honda nē Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1989 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|Formula Një]] |align=left|[[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1990 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1991 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5të |- !1993 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|Formula Një]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11të |- !colspan="10"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|website=DriverDB|language=en|access-date=5 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Tre Evropiane=== (Garat me ''të pjerrta'' tregojnë xhirot e shpejta) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! DC ! Pikë |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|1978]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 21B]] !nowrap| [[Renault]] | [[Circuit Zandvoort|ZAN]] | [[Nürburgring|NÜR]] | [[Red Bull Ring|ÖST]] |style="background:#CFCFFF;"| [[Circuit Zolder|ZOL]]<br>{{small|10}} | [[Imola Circuit|IMO]] |style="background:#FFFFFF;"| [[Nürburgring|NÜR]]<br>{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Dijon-Prenois|DIJ]]<br>{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br>{{small|15}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#EFCFFF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]<br>{{small|Ret}} | [[Ring Knutstorp|KNU]] | [[Karlskoga Motorstadion|KAR]] |style="background:#DFFFDF;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|6}} | [[Kassel Airport|KAS]] |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]<br>{{small|Ret}} !9të !10 |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|1979]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 27]] !nowrap| [[Renault]] |style="background:#DFDFDF;"| ''[[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]''<br>{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[Red Bull Ring|ÖST]]<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit Zolder|ZOL]]'''<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]''<br>{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|3}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit Zandvoort|ZAN]]''<br>{{small|1}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#FFCFCF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br/>{{small|{{tooltip|DNQ|Eliminated in heat}}}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Ring Knutstorp|KNU]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[Kinnekulle Ring|KIN]]'''''<br>{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |[[Kassel Airport|KAS]] |colspan=4| |style="background:#FFFFBF;"|'''1rë''' |style="background:#FFFFBF;"|'''67''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Një=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! {{Abbr|WDC|Pozicioni final në kampionatin botëror të pilotëve}} ! [[Lista e sistemeve të pikëve të Kampionatit Botëror të Formula Një|Pikë]]{{efn|name="droppedpoints"|Deri në sezonin 1990, jo të gjitha pikët e fituara nga një pilot kontribonin në shifrën total në renditjen për pilotë. Numrat pa kllapa janë pikët e Kampionatit; numrat në kllapa janë pikët totale të shënuara.<ref>{{cite web|author=Mattijs Diepraam|title=World Championship points systems|url=http://8w.forix.com/6thgear/points.html|website=8W.forix.com|language=en|date=18 janar 2019|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=24 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924032459/http://8w.forix.com/6thgear/points.html|url-status=live}}</ref>}} |- |rowspan="3"| {{F1|1980}} !rowspan="3" nowrap| [[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29B]] !rowspan="3" nowrap| [[Ford në Formula Një|Ford]]-[[Cosworth]] [[Cosworth DFV|DFV]] 3.0 [[V8 engine|V8]] |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#fff;"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br/>{{small|DNS}} | [[1980 United States Grand Prix West|USW]] |colspan=12| !rowspan="3"| 16të !rowspan="3"| 5 |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29C]] |colspan=4| |style="background:#efcfff;"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|11}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|7}} |colspan=6| |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M30|M30]] |colspan=10| |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#fff;"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|DNS}} |colspan=2| |- |rowspan="2"| {{F1|1981}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE20|RE20B]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |colspan=11| !rowspan="2"| 5të !rowspan="2"| 43 |- !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30]] |colspan=5| |style="background:#efcfff;"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1981 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|2}} | |- | {{F1|1982}} !nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30B]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1982 South African Grand Prix|RSA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1982 Detroit Grand Prix|DET]]'''''<br />{{small|NC}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| '''[[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]'''<br />{{small|4}} ! 4të ! 34 |- |rowspan="2"| {{F1|1983}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30C]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|7}} |colspan=15| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''57''' |- !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE40|RE40]] | |style="background:#cfcfff;"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|11}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|8}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} | |- | {{F1|1984}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1984 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|7}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1{{sup|‡}}</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1984 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''' 2të''' |style="background:#dfdfdf;"| ''' 71.5''' |- | {{F1|1985}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2B]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1985 San Marino Grand Prix|<span style="color:white;">SMR</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1985 Dutch Grand Prix|NED]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''73 (76)''' |- | {{F1|1986}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2C]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6^†</small> |style="background:#efcfff;"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|1}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1986 Italian Grand Prix|<span style="color:white;">ITA</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''72 (74)''' |- | {{F1|1987}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/3|MP4/3]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|15}} |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 4të ! 46 |- | {{F1|1988}} !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/4|MP4/4]] !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Honda RA16 engine|RA168E]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Detroit Grand Prix|DET]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Australian Grand Prix|AUS]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' |style="background:#dfdfdf;"| '''87 (105)''' |- | {{F1|1989}} !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/5|MP4/5]] !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Honda V10 engine|RA109E]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|4}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1989 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| ''[[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''76 (81)''' |- |rowspan="2"| {{F1|1990}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|036]] 3.5 [[V12 engine|V12]]<br>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#efcfff;"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |colspan=12| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''71 (73)''' |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641/2]] |colspan=4| |style="background:#dfffdf;"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1990 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|3}} |- |rowspan="2"| {{F1|1991}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 642|642]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#fff;"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1991 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|5}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |colspan=10| !rowspan="2"| 5të !rowspan="2"| 34 |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 643|643]] |colspan=6| |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|4}} | [[1991 Australian Grand Prix|AUS]] |- | {{F1|1993}} !nowrap| [[Canon (kompani)|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] !nowrap| [[Williams F1|Williams]] [[Williams FW15C|FW15C]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]] [[Renault RS engine#Naturally-aspirated V10 engines|RS5]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1993 European Grand Prix|EUR]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 San Marino Grand Prix|SMR]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| '''''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''''<br />{{small|12}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1993 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#cfcfff;"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''99''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref name="espn">{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html|title=Alain Prost: F1 Driver Profiles|publisher=ESPN F1|language=en|access-date=23 shkurt 2018|archive-date=23 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180223232232/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Alain Prost – Involvement|language=en|url=https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|publisher=StatsF1|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=26 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526072211/https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|url-status=live}}</ref>}}}} |} ^† Nuk e përfundoi garën por u rendit pasi kishte plotësuar më shumë se 90% të distancës së garës.<br> ^‡ Gara u ndal me më pak se 75% të xhirove të kryera. Janë dhënë vetëm gjysmat e pikëve. <references group="lower-alpha"/> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} 6wuatlkeekdqjr6zrngsgq9eoehgbu1 3058669 3058659 2026-10-21T06:05:20Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058669 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5">{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1998/28/ayrton-senna-alain-prost/|title=Ayrton Senna by Alain Prost|publisher=Motorsport Magazine|author=Nigel Roebuck|language=en|date=tetor 1998|access-date=20 tetor 2026}}</ref> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> Përveç gjuhës së tij amtare frënge, Prost flet rrjedhshëm edhe [[Gjuha angleze|anglisht]] dhe [[Gjuha italiane|italisht]]. Ai luajti veten e tij në serinë vizatimore ''[[Tooned]]'' të McLaren për të përkujtuar 50-vjetorin e themelimit të ekipit. Episodi 5 i sezonit të dytë të serialit tregon një rrëfim të trilluar të sezonit 1984 të Formula Një, i cili ia atribuon dështimet mekanike të Prostit dhe pozicionin e tij të fundit në kampionat gjatë sezonit veprimeve të personazhit Profesor M (i luajtur nga [[Alexander Armstrong]]). ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28të |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|Formula Tre Evropiane]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9të |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left nowrap|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|Formula Tre Evropiane]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12të |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16të |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21të |- !1981 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5të |- !1982 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4të |- !1983 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1984 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|Formula Një]] |align=left nowrap|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1985 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1986 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1987 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4të |- !1988 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|Formula Një]] |align=left|[[Honda nē Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1989 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|Formula Një]] |align=left|[[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1990 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1991 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5të |- !1993 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|Formula Një]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11të |- !colspan="10"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|website=DriverDB|language=en|access-date=5 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Tre Evropiane=== (Garat me ''të pjerrta'' tregojnë xhirot e shpejta) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! DC ! Pikë |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|1978]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 21B]] !nowrap| [[Renault]] | [[Circuit Zandvoort|ZAN]] | [[Nürburgring|NÜR]] | [[Red Bull Ring|ÖST]] |style="background:#CFCFFF;"| [[Circuit Zolder|ZOL]]<br>{{small|10}} | [[Imola Circuit|IMO]] |style="background:#FFFFFF;"| [[Nürburgring|NÜR]]<br>{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Dijon-Prenois|DIJ]]<br>{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br>{{small|15}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#EFCFFF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]<br>{{small|Ret}} | [[Ring Knutstorp|KNU]] | [[Karlskoga Motorstadion|KAR]] |style="background:#DFFFDF;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|6}} | [[Kassel Airport|KAS]] |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]<br>{{small|Ret}} !9të !10 |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|1979]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 27]] !nowrap| [[Renault]] |style="background:#DFDFDF;"| ''[[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]''<br>{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[Red Bull Ring|ÖST]]<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit Zolder|ZOL]]'''<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]''<br>{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|3}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit Zandvoort|ZAN]]''<br>{{small|1}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#FFCFCF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br/>{{small|{{tooltip|DNQ|Eliminated in heat}}}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Ring Knutstorp|KNU]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[Kinnekulle Ring|KIN]]'''''<br>{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |[[Kassel Airport|KAS]] |colspan=4| |style="background:#FFFFBF;"|'''1rë''' |style="background:#FFFFBF;"|'''67''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Një=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! {{Abbr|WDC|Pozicioni final në kampionatin botëror të pilotëve}} ! [[Lista e sistemeve të pikëve të Kampionatit Botëror të Formula Një|Pikë]]{{efn|name="droppedpoints"|Deri në sezonin 1990, jo të gjitha pikët e fituara nga një pilot kontribonin në shifrën total në renditjen për pilotë. Numrat pa kllapa janë pikët e Kampionatit; numrat në kllapa janë pikët totale të shënuara.<ref>{{cite web|author=Mattijs Diepraam|title=World Championship points systems|url=http://8w.forix.com/6thgear/points.html|website=8W.forix.com|language=en|date=18 janar 2019|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=24 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924032459/http://8w.forix.com/6thgear/points.html|url-status=live}}</ref>}} |- |rowspan="3"| {{F1|1980}} !rowspan="3" nowrap| [[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29B]] !rowspan="3" nowrap| [[Ford në Formula Një|Ford]]-[[Cosworth]] [[Cosworth DFV|DFV]] 3.0 [[V8 engine|V8]] |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#fff;"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br/>{{small|DNS}} | [[1980 United States Grand Prix West|USW]] |colspan=12| !rowspan="3"| 16të !rowspan="3"| 5 |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29C]] |colspan=4| |style="background:#efcfff;"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|11}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|7}} |colspan=6| |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M30|M30]] |colspan=10| |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#fff;"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|DNS}} |colspan=2| |- |rowspan="2"| {{F1|1981}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE20|RE20B]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |colspan=11| !rowspan="2"| 5të !rowspan="2"| 43 |- !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30]] |colspan=5| |style="background:#efcfff;"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1981 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|2}} | |- | {{F1|1982}} !nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30B]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1982 South African Grand Prix|RSA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1982 Detroit Grand Prix|DET]]'''''<br />{{small|NC}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| '''[[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]'''<br />{{small|4}} ! 4të ! 34 |- |rowspan="2"| {{F1|1983}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30C]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|7}} |colspan=15| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''57''' |- !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE40|RE40]] | |style="background:#cfcfff;"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|11}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|8}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} | |- | {{F1|1984}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1984 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|7}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1{{sup|‡}}</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1984 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''' 2të''' |style="background:#dfdfdf;"| ''' 71.5''' |- | {{F1|1985}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2B]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1985 San Marino Grand Prix|<span style="color:white;">SMR</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1985 Dutch Grand Prix|NED]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''73 (76)''' |- | {{F1|1986}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2C]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6^†</small> |style="background:#efcfff;"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|1}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1986 Italian Grand Prix|<span style="color:white;">ITA</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''72 (74)''' |- | {{F1|1987}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/3|MP4/3]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|15}} |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 4të ! 46 |- | {{F1|1988}} !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/4|MP4/4]] !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Honda RA16 engine|RA168E]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Detroit Grand Prix|DET]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Australian Grand Prix|AUS]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' |style="background:#dfdfdf;"| '''87 (105)''' |- | {{F1|1989}} !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/5|MP4/5]] !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Honda V10 engine|RA109E]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|4}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1989 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| ''[[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''76 (81)''' |- |rowspan="2"| {{F1|1990}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|036]] 3.5 [[V12 engine|V12]]<br>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#efcfff;"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |colspan=12| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''71 (73)''' |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641/2]] |colspan=4| |style="background:#dfffdf;"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1990 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|3}} |- |rowspan="2"| {{F1|1991}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 642|642]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#fff;"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1991 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|5}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |colspan=10| !rowspan="2"| 5të !rowspan="2"| 34 |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 643|643]] |colspan=6| |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|4}} | [[1991 Australian Grand Prix|AUS]] |- | {{F1|1993}} !nowrap| [[Canon (kompani)|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] !nowrap| [[Williams F1|Williams]] [[Williams FW15C|FW15C]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]] [[Renault RS engine#Naturally-aspirated V10 engines|RS5]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1993 European Grand Prix|EUR]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 San Marino Grand Prix|SMR]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| '''''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''''<br />{{small|12}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1993 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#cfcfff;"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''99''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref name="espn">{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html|title=Alain Prost: F1 Driver Profiles|publisher=ESPN F1|language=en|access-date=23 shkurt 2018|archive-date=23 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180223232232/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Alain Prost – Involvement|language=en|url=https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|publisher=StatsF1|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=26 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526072211/https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|url-status=live}}</ref>}}}} |} ^† Nuk e përfundoi garën por u rendit pasi kishte plotësuar më shumë se 90% të distancës së garës.<br> ^‡ Gara u ndal me më pak se 75% të xhirove të kryera. Janë dhënë vetëm gjysmat e pikëve. <references group="lower-alpha"/> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} rirqhae6t5v4g3ljdg7xojbk52zxr9h 3058672 3058669 2026-10-21T06:08:24Z Sadsadas 51943 /* Jeta personale */ 3058672 wikitext text/x-wiki {{Ish F1 pilot | Name = Alain Prost | Image = Festival automobile international 2015 - Photocall - 065 (cropped3).jpg | Nationality = {{flagicon|France}} [[franca|francez]] | Years = [[Rezultatet e F1 1980|1980]]–[[Rezultatet e F1 1991|1991]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]] | Team(s) = [[Team McLaren|McLaren]], [[Renault F1|Renault]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] | Races = 202 | Championships = 4 ([[Rezultatet e F1 1985|1985]], [[Rezultatet e F1 1986|1986]], [[Rezultatet e F1 1989|1989]], [[Rezultatet e F1 1993|1993]]) | Wins = 51 | Podiums = 106 | Points = 768.5 | Poles = 33 | Fastest laps = 41 | First race = [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980]] | First win = [[Çmimi i madh i Francës 1981]] | Last win = [[Çmimi i madh i Gjermanisë 1993]] | Last race = [[Çmimi i madh i Australisë 1993]] | Last position = 1ri (99 pikë) }} '''Alain Prost''' (lindur më [[24 shkurt]] [[1955]]) është një ish pilot garash francez dhe zyrtar i sporteve motorrike. Ai garoi në [[Formula Një]] nga viti 1980 e deri në 1993, duke fituar katër tituj botëror për pilot. Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për numrin e fitoreve (51), pol pozitave (41) dhe podiumeve (106). Prost lindi në [[Lorette, Loire]] të [[Francës]] dhe filloi karting në moshën 14 vjeç, duke fituar Kampionatin Botëror të të rinjëve katër vite më vonë. Në vitin 1976, ai u bë pjesë e Formulës Renault, duke fituar Kampionatin Evropian me Ecurie Elf. Një vit më pas ai fitoi Challenge de Formule Renault Europe. Pas kësaj, ky kompeticion filloi të njihej si Formula Tre franceze; Prost e mbrojti titullin e tij në vitet 1978 dhe 1979. Kulmi i karrierës së tij në karting arriti me suksesin në Formula Tre Evropiane. Në vitin 1980, Prost firmosi me [[Team McLaren|McLaren]] në Formula Një dhe bëri debutimin e tij në [[Çmimi i madh i Argjentinës 1980|Çmimin e madh të Argjentinës]], duke u renditur në vendin e gjashtë. Në sezonin e ardhshëm ai firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]], duke fituar Çmimin e madh të parë në karrierë në Francë, e cila u ndoq nga sukseset në Holandë dhe Itali. Pas disa fitoreve në sezonin 1982, Prost e mbylli sezonin 1983 në vend të dytë mbrapa fituesit [[Nelson Piquet]]; ai u tërhoq për shkak të problemeve me turbon në garën e fundit vendimtare për titullin. Prost u shkarkua nga Renault dy ditë pas garës për disa komente që bëri, dhe ai u rikthye te McLaren për sezonin 1984, aty ku përfundoi sërisht i dyti, këtë herë mbrapa shokut të ekipit [[Nikki Lauda]] për gjysëm pike. Në vitin 1985, Prost fitoi titullin e parë për pilot, duke u bërë francezi i parë kampion në Formula Një. Ai u shpall kampion edhe në vitin 1986 pas një dueli të ngushtë me Piquet dhe [[Nigel Mansell]]. Pasi fitoi disa gara në sezonin 1987, Prost u bë shok ekipi me pilotin brazilian [[Ayrton Senna]]. Sëbashku, ata fituan 15 nga 16 garat e sezonit 1988, duke ngarë McLarenin me motorr Honda MP4/4; Senna në fund u shpall kampion me tre pikë më shumë. Rivaliteti i tyre i ashpër kulmoi me aksidentet në garat vendimtare për titull në [[Suzuka]] të Japonisë në vitet 1989 dhe 1990; Prost fitoi titullin e vitit 1989 kurse Senna atë të 1990. Prost firmosi me [[Scuderia Ferrari|Ferrarin]] në vitin 1990 kurse në vitin 1991 u shkarkua në përfundim të sezonit pas komenteve të bëra për modelin 643, me të cilën ai nuk fitoi asnjë garë. Pas një viti mungesë, Prost u rikthye në sezonin 1993 me [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], duke fituar titullin e katërt kampion bote. Ai vendosi disa rekorde gjatë sezonit para se të pensionohej në përfundim të tij. Ai u rikthye në Formula Një si pronar i ekipit [[Prost Grand Prix]] në vitin 1997 pasi bleu [[Équipe Ligier]]. Ekipi u shpërbë në vitin 2001. ==Formula Një== ===McLaren=== Prost fitoi titullin e Formula Tre në vitin 1979, duke tërhequr interesin e disa ekipeve të [[Formula Një]] si [[Team McLaren|McLaren]], [[Brabham]], dhe [[Équipe Ligier|Ligier]].<ref name=":10">{{Cite web|title=McLaren Racing – Alain Prost Biography {{!}} Extract 1|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|access-date=13 shkurt 2021|website=Mclaren|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023507/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/alain-prost/alain-prost-extract-1/|url-status=live}}</ref> Ai firmosi një kontratë me McLaren pasi i la mbresa shefit [[Teddy Mayer]] pas një prove me makinë. Ai ishte shok ekipi me [[John Watson (pilot garash)|John Watson]] në sezonin e tij debutues.<ref name=":2">{{Cite web|author=Gerald Donaldson|date=30 janar 2015|title=Alain Prost|url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240417020310/https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Alain_Prost.html|archive-date=17 prill 2024|access-date=27 nëntor 2024|publisher=[[Formula Një]]|language=en}}</ref> Karriera e Prost në Formula Një nisi në mënyrë të mirë. Në debutimin e tij në [[Buenos Aires]], ai u rendit në vendin e gjashtë, duke marrë pikën e tij të parë në Formula Një.<ref name="mcbride_nyt_p3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|title=Racing's Record Breaker|author=Stewart McBride|date=8 nëntor 1987|publisher=The New York Times|language=en|access-date=11 shkurt 2011|archive-date=14 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514092617/http://www.nytimes.com/1987/11/08/magazine/racing-s-record-breaker.html|url-status=live}}</ref> Në 20 vitet e fundit, vetëm [[Johnny Herbert]] dhe [[Jean Alesi]] kishin marrë pikë në garën e tyre debutuese. Ai e mbylli kampionatin me pesë pikë, një më pak se Watson, duke shënuar pikë në garat në Buenos Aires, Interlagos, Brands Hatch dhe Zandvoort. Gjatë këtij sezoni, Prost pati disa aksidente: ai theu kyçin e dorës në [[Çmimi i madh i Afrikës së Jugut 1980|Çmimin e madh të Afrikës së Jugut]] si dhe pësoi një tronditje gjatë provave të lira në Shtetet e Bashkuara. Ai gjithashtu u tërhoq nga [[Çmimi i madh i Kanadasë 1980|Çmimi i madh i Kanadasë]] për shkak të problemeve me armotizatorët e gomave të mbrapme. Në përfundim të sezonit, pavarësisht se kishte edhe dy vite kontratë, Prost u largua nga McLaren dhe firmosi me [[Renault në Formula Një|Renault]]. Ai më pas shpjegoi se makina McLaren ishte difektoze dhe prishej shpesh, duke shtuar se ai besonte se ekipi fajsontë atë për aksidentet e shumta që ai pati në sezonin e tij debutues.{{sfn|Roebuck|1986|p=126}}<ref>{{Cite web|last=Melsher|first=David|date=7 July 2014|title=Alain Prost – McLaren (1980)|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|access-date=8 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209004746/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2000/28/alain-prost-mclaren|url-status=live}}</ref> Sipas Watson, shefi i ekipit Mayer fillimisht dëshironte të firmoste me [[Kevin Cogan]], por më pas zgjodhi Prost pas këmbënguljes së sponsorit [[Marlboro]].<ref>{{Cite book|author=Maurice Hamilton|title=Alain Prost|date=24 shtator 2015|publisher=Bonnier Publishing Ltd.|language=en|isbn=978-1905825981|page=49}}</ref> ===Renault=== Prost do të garonte si shok skuadre me francezin tjetër [[René Arnoux]] për sezonin 1981. Autori sportiv [[Nigel Roebuck]] raportoi se marrëdhnja e Prost me Arnoux u prish menjëherë, pasi Prost ishte më i shpejtë se kolegu i tij me përvojë.{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai nuk i përfundoi dy garat e para të sezonit pasi u përplas me [[Andrea de Cesaris]] në [[Çmimi i madh i Shteteve të Bashkuara 1981|Çmimin e madh të Shteteve të Bashkuara]] si dhe me [[Didier Pironi]]n në [[Çmimi i madh i Brazilit 1981|Çmimin e madh të Brazilit]]. Në garën e tretë në Argjentinë, ai shënoi pikët dhe podiumin e parë të sezonit. Prost më pas nuk i përfundoi katër garat e ardhshme, por fitoi në Francë duke përfunduar dy sekonda para ish shokut të tij te McLaren, Watson.<ref>{{cite news|author=John A. Callcott|date=5 korrik 1981|title=Alain Prost of France won the French Formula 1|url=https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|publisher=United Press International|language=en|access-date=9 shkurt 2021|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143455/https://www.upi.com/Archives/1981/07/05/Alain-Prost-of-France-won-the-French-Formula-1/9010363153600/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|title=5 Great Moments from Alain Prost's Formula 1 Career|author=Neil James|date=24 shkurt 2015|publisher=Bleacher Report|language=en|access-date=27 shkurt 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227101031/https://bleacherreport.com/articles/2375138-5-great-moments-from-alain-prosts-formula-1-career|archive-date=27 shkurt 2015}}</ref> Fitorja në Francë ishte e paharrueshme për Prost, i cili deklaroi se pas këtij suksesi mentaliteti i tij ndryshoi plotësisht. "Përpara, ti mendoje se mund t'a bëje", tha ai, "por tani ti e di që e bën". Prost i nisi pesë garat e rradhës nga vija e parë, duke arritur dy pol pozita dhe dy fitore të tjera, në Holandë dhe Itali. Ai e mbylli sezonin me në vendin e pestë, shtatë pikë më pak se fituesi Piquet.<ref>{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|title=Prost wins as Piquet erases gap|date=30 gusht 1981|publisher=ESPN UK|language=en|access-date=26 maj 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526070721/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/98415.html|archive-date=26 maj 2019}}</ref> Prost e nisi sezonin 1982 duke fituar dy garat e para në Afrikën e Jugut dhe Brazil. Në garën e parë në Afrikën e Jugut, ai u rikuperua pasi humbi një nga gomat e makinës.<ref>{{Cite web|author=Denis Jenkinson|date=mars 1982|title=1982 South African Grand Prix race report|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|access-date=9 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=16 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616205357/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/march-1982/36/south-african-grand-prix-14|url-status=live}}</ref> Në Brazil, Prost fillimisht u rendit i treti por u shpall fitues pasi Piquet (i pari) dhe [[Keke Rosberg]] (i dyti) u skualifikuan.<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=21 mars 1982|title=Brazilian GP, 1982|url=http://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=13 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213060002/https://www.grandprix.com//races/brazilian-gp-1982.html|url-status=live}}</ref> Ai më pas mori pikë në katër garat e rradhës. Gjatë sezonit Prost u tërhoq në shtatë gara por arriti ta mbyllte kampionatin në vendin e 4të, duke mbledhur nëntë pikë më pak se sezoni i kaluar.<ref name=":3">{{Cite web|title=Alain Prost • Career & Character Info {{!}} Motorsport Database|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|access-date=9 shkurt 2021|website=Motorsport Database – Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=9 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209163239/https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, marrëdhënja e tij me shokun e ekipit Arnoux pësoi një të mëtejshme, duke arritur fundin në [[Çmimi i madh i Francës 1982|Çmimin e madh të Francës]]; Prost besonte se Arnoux, i cili fitoi garën, nuk zbatoi një marrëveshje të arritur para fillimit të garës për të mbështetur Prost.<ref>{{Cite web|last=ESPN Staff|date=25 korrik 1982|title=Rene Arnoux defies team orders to win at Paul Ricard for Renault|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|access-date=9 shkurt 2021|publisher=ESPN UK|language=en|archive-date=14 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214151426/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/111547.html|url-status=live}}</ref> Ai gjithashtu pati një marrëdhënje negative edhe me median franceze, duke deklaruar: "Kur shkova te Renault, gazetarët shkruan gjëra të mira për mua, por në vitin 1982 isha bërë djali i keq. Mendoj, për të qenë i sinqertë, se kisha bërë gabimin e të fituarit! Francezëve nuk u pëlqejnë shumë fituesit.”{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} Ai shtoi se “Është e vështirë të shpjegohet, por francezët preferojnë martirët që humbasin me lavdi."<ref name="mcbride_nyt_p3" /> Në nëntor 1982, Prost, sëbashku me [[Jacques Laffite]] dhe Nelson Piquet, udhëtuan në [[Melbourne]] të [[Australia|Australisë]] për të garuar në cirkuitin e shkurtër [[Calder Park Raceway]] (1.69 km). Kjo pistë u bë pjesë e kalendarit të Formula Një në vitin 1985. Prost garoi me makinën [[Ralt RT4]] me motorr 1.6 litër të [[Ford]]it. Ai arriti pol pozitë duke regjistruar kohën 39.18 sekonda. Prost udhëhoqi garën nga xhiro e parë dhe deri në të fundit, duke u shpallur fitues. Ai e mbylli garën me 15.32 sekonda para vendit të dytë Lattife, i cili kishte fituar edicionin e vitit të kaluar. Në vendin e tretë u rendit piloti i ri brazilian [[Roberto Moreno]].<ref>{{Cite web|title=Calder, 7 Nov 1982 « Australian Formula Pacific « OldRacingCars.com|url=https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|access-date=9 shkurt 2021|website=oldracingcars.com|language=en|archive-date=12 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212232221/https://www.oldracingcars.com/results/result.php?RaceID=AU82#note1|url-status=live}}</ref> Arnoux u largua nga Renaulti në sezonin 1983 dhe u zëvëndësua nga piloti amerikan [[Eddie Cheever]], i cili u bë shoku i ri i ekipit i Prost. Kjo lëvizje u bë me qëllim për të shitur më shumë makina Renault në Amerikën e Veriut. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi katër gara dhe e mbylli kampionatin në vendin e dytë, dy pikë më pak se fituesi Piquet. Piquet dhe [[Brabham]] e dominuan kampionatin në garat e fundit kurse Prost u tërhoq në tre nga katër garat e fundit.<ref>{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1983-south-african-grand-prix/|title=1983 South African Grand Prix - Race Results & History - GP Archive|website=GPArchive.com|language=en|date=15 tetor 1983|access-date=23 tetor 2021}}</ref> Marrëdhja e Prost me Renault pësoi një rënje të ndjeshme: ai besoi se ekipi nuk kishte bërë një punë të mirë në përmirësimin e makinës kurse Renault besonte se Prost ishte fajtori i mosfitimit të kampionatit. Prost gjithashtu i prishi marrëdhënjet me tifozët francez të Renaultit, të cilët fajsuan atë për largimin e Arnoux nga ekipi. Prost deklaroi në garën e fundit se makina e tij "nuk ishte konkuruese" dhe dhe humbja nuk erdhi për faj të tij. Renaulti e shkarkoi Prostin dy ditë pas garës së Afrikës së Jugut.<ref>{{cite web|url=https://www.upi.com/amp/Archives/1983/10/24/Frenchman-Alain-Prost-dismissed-by-Renault-after-finishing-second/9901435816000/|title=Frenchman Alain Prost, dismissed by Renault after finishing second...|website=upi.com|language=en|date=24 tetor 1983|access-date=11 tetor 2026}}</ref> Ai dhe familja e tij u zhvendosën në [[Zvicra|Zvicër]] disa ditë pas këtij vendimi pasi puntorët e fabrikës së Renaultit dogjën një nga makinst e tij, e cila ishte një [[Mercedes-Benz]].{{sfn|Roebuck|1986|p=129}} ===Rikthimi te McLaren=== ====1984–1986: Dy herë kampion bote==== Prost firmosi me McLaren për sezonin 1984, duke u rikthyer te ekipi britanik pas tre vitesh. Ai kishte si shok ekipi dy herë kampionin e botës Nikki Lauda kurse makina e tij [[McLaren MP4/2]] kishte një motorr 1.5 litër V6 nga [[TAG]]-[[Porsche]]. Prost e humbi kampionatin ndaj Laudas për gjysëm pike në garën e fundit të sezonit; ai fitoi shtatë gara gjatë sezonit kurse Lauda pesë, përfshirë edhe [[Çmimi i madh i Portugalisë 1984|Çmimin e madh të Portugalisë]], e cila ishte gara e fundit e sezonit.<ref>{{Cite web|title=Portuguese GP, 1984|url=https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|access-date=9 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414140959/https://www.grandprix.com/gpe/rr404.html|url-status=live}}</ref> Gjysma e pikës që ishte vendimtare ndodhi në [[Çmimi i madh i Monakos 1984|Çmimin e madh të Monakos]], garë të cilën Prost po e kryesonte dhe po ndiqej nga afër nga [[Ayrton Senna]] ([[Toleman]]) dhe [[Stefan Bellof]] ([[Tyrrell Racing|Tyrrell]]). Në xhiron e 32të, kujdestari i garës [[Jacky Ickx]] ngriti flamurin e kuq dhe i dha fund garës për shkak të shiut të dëndur. Vendimi i Ickx shkaktoi polemika pasi e mori këtë vendim pa u konsultuar me zyrtarët e garës.<ref>{{Cite web|title=Prost wins under a cloud of controversy|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125182722/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/394.cfm |archive-date=25 nëntor 2006|access-date=27 nëntor 2024|website=GPRacing.net|language=en}}</ref> Sipas rregullave të Formula Një. Prost mori vetëm gjysmën e nëntë pikëve që jepeshin për fituesin e garës. Shtatë fitoret e Prost në këtë sezon barazuar rekordin e të gjitha kohërave të vendosur nga [[Jim Clark]] në sezonin 1963.<ref>{{Cite web|author=Dave Toynton|date=24 tetor 2020|title=Formula 1's Curious Statistical History In Portugal|url=https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|access-date=9 shkurt 2021|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125042230/https://worldinsport.com/formula-1s-history-in-portugal/|url-status=live}}</ref> Fitorja e kampionatit nga Lauda për vetëm gjysëm pike ishte diferenca më e shkurtër në historinë e Formula Një.<ref name=":17">{{Cite web|date=15 gusht 2015|title=The Professor nearly an eight times F1 world champion|url=https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|access-date=27 shtator 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143355/https://www.grandprix247.com/2015/08/15/the-professor-nearly-an-eight-times-f1-world-champion/|url-status=live}}</ref> Në sezonin 1985, Prost u bë piloti i parë francez kampion bote. Ai fitoi pesë nga gjashtëmbëdhjetë garat e sezonit. Ai gjithashtu fitoi edhe [[Çmimi i madh i San Marinos 1985|Çmimin e madh të San Marinos]] por u skualifikua pasi makina e tij ishte 2 kilogram më e lehtë pas një kontrolli të ushtruar pas mbarimit të garës.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite web|title=1985 San Marino Grand Prix|url=http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|website=GPRacing.net192.com|language=en|access-date=7 tetor 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060722110141/http://www.gpracing.net192.com/races/reports/407.cfm|archive-date=22 korrik 2006}}</ref> Prost e mbylli kampionatin me 20 pikë më shumë se [[Michele Alboreto]], i cili u rendit i dyti.<ref>{{cite web|title=1985 F1 World Championship|publisher=Motor Sport Magazine|language=en|url=https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|access-date=27 janar 2021|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201195144/https://database.motorsportmagazine.com/database/championships/f1/1985-f1-world-championship|url-status=live}}</ref> Suksesi i tij në këtë sezoni bëri që ai të nderohej me dekoratën [[Legjioni i Nderit]], e cila është dekorata më e lartë në Francë.<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9">{{Cite web|last=Ina.fr|first=Institut National de l’Audiovisuel-|date=21 janar 1986|title=Remises légion d'honneur|url=http://www.ina.fr/video/CAB86001865|access-date=13 February 2021|website=Ina.fr|language=fr-FR|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084927/https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab86001865/remises-legion-d-honneur|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, shoku i tij i ekipit Lauda njoftoi tërheqjen nga sporti, duke i dhënë meritë edhe Prostit: "Unë kisha një makinë të përkryer dhe pastaj vjen ky francezi dhe më mposht. Po të mos kishte ardhur, do të vazhdoja edhe për disa vite."<ref name=":21">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Alain Prost: too good to be true?|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091305/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/august-2001/26/too-good-be-true/|url-status=live}}</ref> Pas tërheqjes së Laudas, [[Keke Rosberg]], kampion i vitit 1982, u bë shoku i ri i ekipit të Prost për sezonin 1986. Prost arriti të mbronte titullin e tij kampion edhe pse vuajti ndaj dyshes së Williams, Nelson Piquet dhe [[Nigel Mansell]].<ref name=Motorsport>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1986/15/formula-one-mexican-grand-prix-australian-grand-prix|title=Prost's end of term surprise!|website=[[Motor Sport (magazine)|Motor Sport]]|language=en|date=dhjetor 1986|pages=1295–1299|author=Denis Jenkinson|access-date=15 dhjetor 2022}}</ref> Para nisjes së garës së fundit të sezonit, Prost renditej në vendin e dytë mbrapa Mansell. Ai kishte të njëjtën numër fitoresh me Piquet, por kishte katër vende të dyta kurse braziliani tre, duke e vendosur atë në vendin e dytë në renditje. [[Çmimi i madh i Australisë 1986|Çmimi i madh i Australisë]] ishte gara e fundit e sezonit, të cilën Prost e nisi nga vendi i katërt kurse Mansell nga pol pozita. Në xhiron e 63të, Mansell, i cili ishte në vendin e tretë, pozitë që i siguronte kampionatin, u tërhoq nga gara pasi goma mbrapa u prish ndërkoh që ai po voziste me 300 kmh.<ref>{{cite web|url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/10/18/grand-prix-flashback-australia-1986/|title=Heartbreak for Mansell in dramatic Adelaide finale|publisher=F1Fanatic|language=en|date=18 tetor 2007|access-date=13 nëntor 2014}}</ref> Piquet më pas u thirr në pit stop nga Williams për të ndryshuar gomat si masë sigurie. Kjo gjë bëri që Prost të merrte kryesimin e garës. Ai kishte hyrë më parë në pit stop për shkak të një çarje në gomë dhe ishte me goma të reja.<ref>{{Cite web|title=1986 Australian Grand Prix – Race Results & History – GP Archive|url=https://gparchive.com/formula-1/1986-australian-grand-prix/|website=GPArchive.com|language=en|date=26 tetor 1986|access-date=26 nëntor 2021}}</ref> Prost e kryesori garën deri në fund dhe u bë piloti i parë që nga [[Jack Brabham]] në vitin 1960 që fiton dy tituj rresht. ====1987: Një sezon i vështirë==== Rosberg u tërhoq nga Formula Një në fund të vitit 1986 dhe u zëvëndësua nga piloti suedez [[Stefan Johansson]], i cili u bë kolegu i ri i Prost për sezonin 1987. Edhe pse McLaren kishte prezantuar shasinë e re [[McLaren MP4/3|MP4/3]], pas tre sezonesh me MP4/2, motorrët TAG nuk kishin forcë mjaftueshëm për të konkuruar për trofe si dhe shfaqën defektë të pa para. Pavarësisht me një makinë jo në nivelet e rivalëve të tij, Prost arriti të garojë për titullin kampion deri në fazën e fundit të sezonit, duke fituar tre gara. Suksesi i tij në Portugali bëri që të kalonte britanikun [[Jackie Stewart]] si piloti me më shumë gara të fituara në historinë e Formula Një (28). I pyetur për këtë fakt, Stewart deklaroi: "Njerëzit mund të mos më besojnë, por jam i lumtur që Alain e theu rekordin tim. Jam i lumtur që ishte ai që e theu sepse vetëm ai e meriton. Nuk kam asnjë dyshim që ai është piloti më i mirë i gjeneratës së tij." Prost e konsideron fitoren e tij në garën hapëse në Brazil si më shpërblyesen e karrierës së tij. Ai i mbylli provat zyrtare në vendin e 5të, më shumë se tre sekonda më i ngadaltë se Mansell, i cili e nisi garën nga pol pozita. Prost e dinte se makina e tij nuk kishte shpejtësi të mjaftueshme për provat zyrtare dhe zgjodhi të punonte me strategjinë e garës. Ndërkohë që të gjithë rivalët e tij zgjodhën paketën downforcë të lartë, ai bëri të kundërtën, duke zgjedhur të ishte më i shpejtë në vijë të drejtë dhe më i ngadaltë në kthesa. Kjo strategji bëri që gomat e tij të zgjasnin më shumë se ato të rivalëve të tij, duke bërë që ai të kryente 61 xhiro në cirkuitin e ashpër Jacarepaguá me vetëm dy pit stope, kurse të tjerët bënë nga tre ose më shumë (Piquet bëri tre pit stope në 40 xhiro). Prost e mbylli garën 40 sekonda para Piquet, i cili u rendit i dyti. Johansson u rendit i treti, 56 sekonda mbrapa Prost. ====1988: Mbërritja e Ayrton Sennës si shok ekipi==== Sezoni 1988 prodhoi një moment të rëndësishëm në historinë e Formula Një pasi [[Honda]] i dha fund kontratës me Williams, ekipi kampion për kontruktorë, dhe i solli motorrët e tyre dominues RA16 te McLareni i Prost.<ref name=":15">{{Cite web|author=Maurice Hamilton|date=1 shtator 2017|title=30 years later: Honda's awkward Italian Grand Prix|url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|access-date=10 shkurt 2021|publisher=ESPN F1|language=en|archive-date=19 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819103023/https://www.espn.com/f1/story/_/id/20530902/30-years-later-honda-awkward-italian-grand-prix|url-status=live}}</ref> Para nisjes së sezonit 1988, u bë e qartë se nëse një ekip donte motorrët e Hondës, ata duhej të firmosnin me një nga dy pilotët brazilian të pëlqyer nga Honda (të cilët mbulonin tregun e makinave të Amerikës së Jugut):<ref name=":14">{{Cite web|date=7 korrik 2014|title=Honda and Formula One|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|access-date=30 shtator 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212014212/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1987/13/honda-and-formula-one/|url-status=live}}</ref> tre herë kampionin e botës Nelson Piquet, ose ylli në ngritje [[Ayrton Senna]].<ref name=":20">{{Cite news|author=Brad Spurgeon|date=18 shtator 2015|title=A Driver's Greatness, in the Words of Others|url=https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|access-date=30 shtator 2024|publisher=The New York Times|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090844/https://www.nytimes.com/2015/09/19/sports/autoracing/a-drivers-greatness-in-the-words-of-others-alain-prost-singapore-grand-prix-formula-one.html|url-status=live}}</ref> Kur McLaren pyeti Prost për mendimin e tij, francezi sygjeroi Sennën, duke vënë në dukje moshën e re dhe talentin e tij. Ky ishte një vendim për të cilën Prost do të pendohej më vonë. Pas mbërritjes së Sennës, McLaren deklaroi se të dy pilotët do të ishin të barabartë dhe do të lejoheshin të garonin ndaj njëri-tjetrit.<ref name=":14" /> Sipas shefit [[Ron Dennis]], Prost ishte në rregull me konkurencën por kishte shumë dyshime.<ref name=":16">{{Cite web|title=Ron Dennis on Senna - Part one: the early years|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2014/4/Ron-Dennis-on-Senna---Part-one-the-early-years.html|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Partneriteti McLaren-Honda i dha Prostit një makinë shumë të shpejtë dhe një mundësi të artë për të fituar një tjetër titull kampion për pilot, si dhe nisi një nga [[Rivaliteti Prost-Senna|rivalitetet më të ashpra në historinë e Formula Një]]. McLaren-Honda e dominoi sezonin 1988 duke fituar 15 nga 16 garat e sezonit, një rekord që qëndroi deri në sezonin [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]], aty ku [[Red Bull Racing|Red Bull]]-Honda fitoi 21 nga 22 garat e kalendarit. McLaren e mbylli sezonin me titullin për konstruktor, duke mbledhur tre fishin e pikëve të [[Scuderia Ferrari|Ferrarit]], që u rendit në vendin e dytë. Pavarësisht një dueli të ngushtë, Senna u shpall kampion bote, duke mbledhur tre pikë më shumë se Prost. Braziliani gjithashtu fitoi tetë gara, një më shumë se Prost.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|title=From 8 points for a win to 25: Every F1 scoring system|author=Keith Collantine|date=22 dhjetor 2009|website=RaceFans|language=en|access-date=22 qershor 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210622070750/https://www.racefans.net/2009/12/22/think-the-new-f1-points-system-is-weird-weve-seen-much-stranger-than-that/|archive-date=22 qershor 2021}}</ref><ref name=":3" /> Ky sezon ishte pa polemika për të dy rivalët, me përjashtim të një momenti në [[Estoril]] ku Senna gati sa nuk e përplasi në mur Prostin që po e parakalonte.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost on Senna {{!}} Ayrton Senna da Silva - Legacy Matters|url=https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|access-date=2 tetor 2024|website=ayrton-senna-dasilva.com|language=en|archive-date=27 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927103921/https://www.ayrton-senna-dasilva.com/alain-on-senna/|url-status=live}}</ref> Përgjatë këtij sezoni, Prost filloi të dyshonte se Honda po mundohej ta bënte Sennën pilotin e parë të McLaren, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur në fillim të sezonit të barazi. Ai u takua me shefin e Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], për t'i treguar këto shqetsime. Kawamoto pranoi se inxhinierët e Hondës ishin më të emocionuar për të punuar me Sennën por shtoi se të dy pilotët do të kishin makina të barabarta. ====1989: Titulli i tretë kampion bote==== McLaren vazhdoi të dominonte edhe në sezonin 1989, kurse rivaliteti midis Prost dhe Sennës u rrit ndjeshëm. Francezi akuzoi Sennën për vozitje të rreshikshme dhe jo të ndershme.<ref name=":8">{{Cite web|author=Tom Rubython|title=Atlas F1 Magazine: The Life of Senna: Six years of continual conflict|url=https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|access-date=30 shtator 2024|website=atlasf1.com|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207232038/https://www.atlasf1.com/2004/apr14/rubython.html|url-status=live}}</ref><ref name=":82">{{Cite web|date=23 prill 2018|title=McLaren Racing – A 1–2 at San Marino|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302023439/https://www.mclaren.com/racing/heritage/on-this-day-1-2-san-marino-2172059/|archive-date=2 mars 2021|access-date=12 shkurt 2021|publisher=Mclaren|language=en}}</ref> Pas [[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Çmimit të madh të San Marinos]], të dy pilotët nuk flisnin më me njëri-tjetrin.<ref name="auto1">{{Cite web|author=Simon Arron|date=24 nëntor 2021|title=Racing's toxic rivals|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207051521/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-2022/70/racings-toxic-rivals/|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu akuzoi brazilianin se ai ishte piloti i preferuar i McLaren. Këto akuza erdhën kur Honda i dërgoi McLarenit një motorr të ri në të cilën shkruhej: "Speciale – Për Ayrtonin".<ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 shkurt 2019|title=BUXTON: The 2019 team mate battle I'm most excited about {{!}} Formula 1®|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|access-date=30 shtator 2024|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|archive-date=12 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912150448/https://www.formula1.com/en/latest/article/buxton-the-2019-team-mate-battle-im-most-excited-about.2Ys3NYI5xuODTh9nATMEnt|url-status=live}}</ref> Pasi Prost (i cili ishte në vitin e fundit të kontratës me McLaren) kërcënoi se do të kalonte në një ekip rival për sezonin e ardhshëm, Ron Dennis i doli në mbrojtje publikisht francezit, duke deklaruar se ekipi vazhdimisht kishte gjetur diferenca në motorrët që i'u dhanë Prostit dhe Sennës.<ref name=":212">{{cite news|title=Honda power casts doubts over Senna|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123447/https://news.google.com/newspapers?nid=1300&dat=19890714&id=hclUAAAAIBAJ&sjid=aZEDAAAAIBAJ&pg=4917%2C2115752|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=1 nëntor 2020|newspaper=The Age|language=en|page=27}}</ref> Për t’iu përgjigjur shqetësimeve të Prostit, Dennis u përpoq t’i caktonte motorët në mënyrë të rastësishme, si p.sh. duke hedhur një monedhë ose duke tërhequr numra nga një kapele.<ref name=":16"/><ref>{{Cite web|author=Keith Collantine|date=10 janar 2009|title=Ron Dennis on how the Hamilton-Alonso row compared to Senna and Prost|url=https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=RaceFans|language=en|archive-date=13 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113210337/https://www.racefans.net/2009/01/10/ron-dennis-on-how-the-hamilton-alonso-row-compared-to-senna-and-prost/|url-status=live}}</ref> Marrëdhënja e Prost dhe McLaren-Honda u prish tërësisht në [[Çmimi i madh i Italisë 1989|Çmimin e madh të Italisë]], aty ku francezi njoftoi publikisht se do t'i bashkohej Ferrarit në sezonin e ardhshëm. Pas këtij njoftimi, McLaren i dha mbështetje të plotë Sennës në garën për titullin kampion, pavarësisht se Prost kishte një avantazh prej 11 pikësh para nisjes së garës. Në [[Monza]], McLareni i dha përparësi Sennës, duke i dhënë 2 makina dhe 20 mekanikë dhe ndihmës, kurse Prost mori vetëm një makinë dhe katër ndihmës.<ref name=":5" /> Edhe pse pronësia e re e Hondës deklaroi se të dy pilotët kishin motorra të njëjtë, Prost nuk i besoi, dhe dyshimi i tij erdhi nga provat zyrtare ku Senna ishte plot 1.7 sekonda më i shpejtë se ai.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|title=1989 Italian Grand Prix|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=23 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225755/http://www.formula1.com/results/season/1989/242/|archive-date=18 janar 2015}}</ref> Kjo bëri që Prost të ankohej sërisht për Hondën, që si kundërpërgjigje deklaroi se do nuk do t'a furnizonte makinën e Prost me motorra nëse ai nuk kërkonte falje. Prost në fund kërkoi falje për komentet e tij.<ref name=":19">{{Cite web|author=David Milloy|date=9 prill 2018|title=Alain Prost: the Other Edge of Genius?|url=https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|access-date=30 shtator 2024|website=Influx Magazine|language=en|archive-date=12 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212143309/https://www.adrianflux.co.uk/influx/people/alain-prost/|url-status=live}}</ref> Prost arriti të triumfoj në garë dhe e rriti diferencën në renditje me 20 pikë nga Senna, i cili u tërhoq me probleme në motorr. Prost bëri një tjetër veprim që u pa negativisht nga McLareni pasi e hodhi trofeun e fituesit te tifozët, të cilët e prishën, duke bërë që Dennis të largohej i nervozuar nga podiumi. Pas këtij veprimi, McLareni bëri një rregull të ri ku të gjithë trofetë e fituar nga pilotët ishin pronë e ekipit, kurse pilotët kishin të drejtë të kërkonin një kopje të çdo trofeu që fitonin.<ref>{{Cite web|author=Tanya Kumar|date=4 korrik 2018|title=F1: Top 5 Unusual F1 Podium Ceremonies, bet you never knew!|url=https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123507/https://www.sportskeeda.com/f1/f1-top-5-unusual-f1-podium-ceremonies/5|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=sportskeeda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Six of the best – Unusual podium ceremonies|url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108122207/https://www.formula1.com/en/latest/features/2015/9/six-of-the-best---unusual-podium-ceremonies.html|archive-date=8 nëntor 2020|access-date=12 nëntor 2020|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en}}</ref> Pas garës së Italisë, Senna shtyu drejtuesit e McLaren për t'a shkarkuar Prost menjëherë. Ferrari ofroi pilotin e tyre [[Gerhard Berger]] në këmbim të Prost për katër garat e fundit të sezonit. Në fund nuk u mor asnjë vendim drastik dhe Prost u lejua t'a përfundonte sezonin me ekipin pasi kërkoi falje publike. Vite më vonë, Prost mori një kopje zyrtare të trofeut të Çmimit të madh të Italisë dhe j'a dhuroi Dennis.<ref name=":18">{{cite web|date=janar 1990|title=Alain Prost Interview|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112191729/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/january-1990/57/alain-prost-2?v=7516fd43adaa|archive-date=12 janar 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Prost siguroi titullin kampion në garën e parafundit në [[Suzuka]] të Japonisë. Ai e nisi garën me një avantazh prej 16 pikësh nga Senna dhe të dy pilotët u përplasën me njëri-tjetrin shtatë xhiro nga fundi.<ref name=":5" /> Prost, i cili deri në atë moment ishte në kryesim të garës, u fajsua gjerësisht si shkaktari i aksidentit.<ref name=":18" /> Prost refuzoi të linte hapsirë kur të dy pilotët ishin krah për krah në vijën e drejtë. Kjo, sëbashku me stilin e të ngarit të Sennës, i cili e vendoste makinën e tij në pozita të mundshme për aksident me qëllim që pilotët e tjerë të zbrapseshin, shkaktuan aksidentin.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2024|title=How good actually was Ayrton Senna? Hint: Exceptionally|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|access-date=11 tetor 2024|website=Mclaren|language=en|archive-date=17 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917132814/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/ayrton-senna/how-good-actually-was-ayrton-senna-hint-exceptionally/|url-status=live}}</ref><ref name=":18" /> Senna arriti të rikthehej në garën dhe në fund doli në vendin e parë, por u skualifikua nga FIA, me në krye francezin [[Jean-Marie Balestre]], të cilin Senna nuk e pëlqente, për shkak se humbi shikanin në momentin e rihyrjes në garë. Senna gjithashtu u gjobit me 100,000$ si dhe u denua me gjashtë muaj për "vozitje të rrezikshme", një dënim që ngeli i pezulluar.<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Japanese GP, 1989|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060620101901/http://www.grandprix.com/gpe/rr483.html|archive-date=20 qershor 2006|access-date=16 gusht 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref> Prost kërkoi falje për mënyrën se si e fitoi kampionatin, por shtoi se ishte një aksident të cilën ai nuk mundi t'a shmangte.<ref>{{cite news|date=23 tetor 1989|title=MOTOR SPORTS ROUNDUP : Senna Is Disqualified in Japan|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110172542/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-10-23-sp-300-story.html|archive-date=10 nëntor 2020|access-date=9 shkurt 2021|publisher=Los Angeles Times|language=en}}</ref> McLaren apeloi vendimin e marrë ndaj Sennës por pa sukses. ''[[Sports Illustrated]]'' komentoi për këtë veprim, duke thënë: "Ron Dennis është kundër pilotit të tij dhe nuk do që ai ta fitoj kampionatin."<ref>{{Cite web|author=Sam Moses|date=19 mars 1990|title=Fireworks in Formula One|url=https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|access-date=30 shtator 2024|publisher=Sports Illustrated|language=en|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143430/https://vault.si.com/vault/1990/03/19/fireworks-in-formula-one-amid-acrimony-ayrton-senna-won-the-us-grand-prix|url-status=dead}}</ref> ===Ferrari=== Në vitin 1990, Prost u bë piloti i parë që firmos me Ferrarin që nga vdekja e themeluesit [[Enzo Ferrari]] dy vite më parë. Ferrari kishte marrë disa inxhinjerë dhe arkitekt të McLarenit, përfshirë emra si [[John Barnard]] dhe [[Steve Nichols]].<ref name=":23">{{Cite news|author=Edd Straw|date=29 dhjetor 2017|title=Why the Ferrari 641 should have won a Formula 1 title in 1990|url=https://www.autosport.com/f1/news/why-the-ferrari-641-should-have-won-a-formula-1-title-in-1990-4988738/4988738/|access-date=1 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> [[Ferrari 641]] ishte kandidati kryesor për të mposhtur McLarenin për titullin për konstruktor, duke humbur për vetëm 11 pikë. Gjatë këtij sezoni, Prost fitoi pesë gara, në Brazil, Meksikë, Francë, Britani dhe Spanjë. Në Meksikë, ai zhvilloi një nga performancat më të mira të karrierës së tij, duke fituar pasi e nisi garën nga vendi i 13të.<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=Race of my life: Alain Prost on the 1990 Mexican GP|url=https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|access-date=10 shkurt 2021|website=Autosport.com|language=en|archive-date=28 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028020359/https://www.autosport.com/f1/news/149648/race-of-my-life-alain-prost-on-mexico-1990|url-status=live}}</ref> Fati i kampionatit u vendos sërisht në garën e parafundit në Suzuka, por këtë herë Prost kishte 9 pikë më pak se Senna. Ashtu si në vitin e kaluar, të dy pilotët u përplasën sërisht me njëri-tjetrin.<ref name=":3" /> Në kthesën e parë pas nisjes së garës, Senna qëllimit u përplas te Prost, duke i nxjerrë të dy pilotët nga gara dhe duke vulosur titullin në favor të tij. Dennis menjëherë e dinte që Senna e shkaktoi aksidentin qëllimisht, edhe pse i'u desh një vit për t'a pranuar:<ref name=":16" /> ai deklaroi në vitin 1991 se Senna u hakmorr ndaj Prost për aksidentin e tyre në vitin 1989.<ref name=":112">{{Cite web|author=David Tremayne|date=7 korrik 2014|title=The other side of Senna — his rage at Prost and Suzuka 1990|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|access-date=3 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207210511/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-1991/6/the-other-side-of-senna/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Prost u ankua për këtë aksident, duke thënë se Senna nuk ka vlera si njeri, braziliani nuk u pezullua.<ref name=":112" /> Prost e mbylli kampionatin në vendin e dytë, shtatë pikë mbrapa Sennës, kurse Ferrari u rendit në vendin e dytë mbrapa McLaren.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|title=1990 F1 World Championship|website=Motor Sport Magazine|language=en|access-date=27 janar 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301231913/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/1990-f1-world-championship/|archive-date=1 mars 2021}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Nigel Mansell, shoku i ekipit të Prost, u largua nga Ferrari për t'u rikthyer te Williams.<ref>{{Cite book|author=Murray Walker|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|publisher=[[Virgin Books]]|language=en|isbn=1-85227-918-4|page=108}}Murray Walker & Simon Taylor ''Murray Walker's Formula One Heroes'' p. 108, paragrafi 2. Virgin Books,{{ISBN|1-85227-918-4}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|author=Simon Taylor|date=dhjetor 2009|title=Lunch with... Nigel Mansell|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713202624/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2009/60/lunch-nigel-mansell/|archive-date=13 korrik 2023|access-date=11 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Ai tha se marrëdhënja e tij me Prost nuk ishte e mirë, pavarësisht se britaniku e kishte mbështetur atë për incidentin me Sennën në garën e Japonisë në vitin 1989. Një tjetër faktor i marrëdhënjes së keqe ishte mbërritja e Prost si piloti i parë i Ferrarit, edhe pse kontrata e Mansell kishte një klauzolë që e bënte atë pilotin e parë.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=20 gusht 2022|title=Nigel Mansell now realises why his team-mates didn't like him too much|url=https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090810/https://www.planetf1.com/news/nigel-mansell-realises-reason-team-mate-dislike|url-status=live}}</ref> Mansell tregoi se pasi ai mori pol pozitën në garën e Francës, Prost i kërkoi Ferrarit që t'i jepnin makinën e tij për garën e rradhës në Britani.<ref>{{Cite book|author=Nigel Mansell|title=My Autobiography|date=1995 |page=222|publisher=Collins Willow|language=en|isbn=0-00-218497-4}}</ref> Ai u zëvëndësua nga francezi [[Jean Alesi]].<ref name=":7" /> Ferrari pësoi rënje në sezonin 1991. Makina e tyre "Ferrari 642" nuk ishte e aftë të mbante ritmin e McLarenit dhe Williamsit. Prost nuk përfundoi asnjë garë më poshtë se vendi i pestë, por nuk fitoi asnjë garë. Ai gjithashtu mori pesë podiume dhe përfundoi vetëm tetë gara; kolegu i tij Alesi përfundoi vetëm shtatë gara. Sipas raportimeve, motorri V12 i Ferrarit nuk ishte aq konkurues sa motorrët V10 të rivalëve të tyre, të cilët ishin më të shpejtë, më të lehtë dhe harxhonin benzinë më pak.<ref name=":23" /> Prost, i cili pati vështirësi gjatë sezonit, shpërtheu në garën e parafundit, duke thënë se makina e tij ecte " si një kamion".<ref>{{cite book|title=Formula Ferrari|author=Umberto Zapelloni|isbn=0-340-83471-4|publisher=[[Hodder & Stoughton]]|language=en|date=April 2004|page=17}}</ref><ref name=":19" /> Ferrari u kundërpërgjigj menjëherë duke shkarkuar Prostin. Ai u zëvëndësua nga piloti italian [[Gianni Morbidelli]] për [[Çmimi i madh i Australisë 1991|Çmimin e madh të Australisë 1991]], si dhe nga [[Ivan Capelli]] për sezonin e ardhshëm.<ref>{{Cite book|author1=Murray Walker|author2=Simon Taylor|title=Murray Walker's Formula One Heroes|date=2001|page=115|publisher=Virgin Books|language=en|isbn=1-85227-918-4}}</ref> ===Williams=== Prost nuk garoi në sezonin 1992.<ref name=":2" /> Pavarësisht kontakteve me Ligier, ekip me të cilin ai garoi në fazën parasezonale, ai qëndroi jashtë për këtë sezon pasi Ferrari i ofroi një shumë të madhe parash.<ref name="8w">{{cite web|author1=Mattijs Diepraam|author2=Rainer Nyberg|date=maj 2001|language=en|title=Subtlety redefined|url=http://8w.forix.com/prost.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015073811/http://8w.forix.com/prost.html|archive-date=15 tetor 2012|access-date=18 tetor 2012 |publisher=8w.forix}}</ref> Gjatë këtij sezoni, Mansell dhe Williams-Renault thyen dominimin e McLaren-Hondës: britaniku fitoi titullin e parë kampion kurse Honda u tërhoq nga Formula Një për shkak të krrizës ekonomike në Japoni.<ref>{{Cite web|date=16 mars 2022|title=Honda's Bittersweet F1 Legacy|url=https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|access-date=1 tetor 2024|website=nippon.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090953/https://www.nippon.com/en/japan-topics/g02026/|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që Williams të ishte ekipi dominues si dhe njëri prej pilotëve të tyre pritej të shpallej sërisht kampion për sezonin 1993. Prost e shfrytëzoi këtë mundësi dhe filloi të negocionte me [[Frank Williams]] për t'u bërë pjesë e ekipit që nga gara e dytë e sezonit 1993.<ref name=":242">{{Cite web|author=Adam Cooper|date=7 korrik 2024|title=The Domination Game: How Mansell and Williams made 1992 their own|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|access-date=1 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091110/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/july-2002/30/the-domination-game/|url-status=live}}</ref> Negociatat ishin të suksesshme dhe ai firmosi për dy vite.<ref>{{cite web|date=15 dhjetor 2012|title=The History of Williams - 1993|url=https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216163106/https://www.williamsdb.com/the-history-of-williams/the-history-of-williams-1993/|archive-date=16 dhjetor 2019|access-date=16 dhjetor 2019|website=The Williams Database|language=en}}</ref> Piloti i dytë i Williams, [[Riccardo Patrese]], ndjeu se vendi i tij ishte në rrezik dhe firmosi me [[Benetton Formula|Benetton]]. Prost pritej të ishte sërisht shok ekipi me Mansellin, por britaniku nuk arriti të rinovonte kontratën me ekipin për shkak të kërkesave të larta financiare.<ref name=":242" /> Pas largimit të Mansell, Williams kërkoi të sillte në ekip Sennën, por kjo nuk u arrit pasi kontrata e Prost kishte një klauzolë që e ndalonte brazilianin t'i bashkohej Williamsit për sa kohë që ai ishte atje.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}} Senna e quajti Prostin "frikacak" për këtë klauzolë, por në fund vazhdoi të garonte me McLarenin.{{sfn|Ménard|Vassal|2003|p=138}}<ref>{{cite web|url=https://www.f1oversteer.com/throwbacks/ayrton-senna-once-called-alain-prost-a-coward-for-refusing-to-be-his-teammate/|title=Ayrton Senna once called Alain Prost a ‘coward’ for refusing to be his teammate|website=f1oversteer.com|language=en|date=28 gusht 2026|access-date=10 tetor 2026}}</ref> Prost fitoi titullin e katërt kampion bote në sezonin 1993.<ref name=":12">{{cite news|date=11 dhjetor 1994|title=Briefly |url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A296056825/GPS?u=wikipedia&sid=GPS|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123443/https://go.gale.com/ps/i.do?p=GPS&u=wikipedia&id=GALE%7CA296056825&v=2.1&it=r&sid=GPS&asid=5b88d3e4|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Age|Sunday Age]]|language=en|page=4|via=Infotrac Newsstand}}</ref> Ai ishte shok ekipi me pilotin 32 vjeçar [[Damon Hill]]. Williams dominoi sërisht garën për konstruktor, duke marrë dyfishin e pikëve krahasuar me vendin e dytë McLaren. Prost fitoi shtatë nga dhjetë garat e para të sezonit si dhe mori pol pozita në 13 nga 16 garat e sezonit. Edhe pse gjatë sezonit ai u përball me konkurencën e Hill dhe Sennës, Prost u shpall kampion në Portugali dhe dy gara nga fundi. Pak para fitimit të titullit, Prost njoftoi tërheqjen nga sporti në përfundim të sezonit.<ref name="la">{{Cite web|author=Shav Glick|date=25 shtator 1993|title=Prost, 38, Announces Retirement|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|access-date=18 shtator 2024|website=Los Angeles Times|language=en|archive-date=12 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612151224/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-09-25-sp-38901-story.html|url-status=live}}</ref> Duke qënë se ai do të tërhiqej, Williams mori Sennën si pilot për sezonin e ardhshëm, pavarësisht klauzolës së Prost. Pavarësisht se klauzola e tij ishte në fuqi edhe për vitin 1994, Renault i kërkoi Williams për t'a bindur Prostin për të hequr dorë nga ky kusht.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 1993|title=Senna signs with Williams |url=https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|access-date=18 shtator 2024|website=UPI|language=en|archive-date=24 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124015818/https://www.upi.com/Archives/1993/10/11/Senna-signs-with-Williams/9005750312000/|url-status=live}}</ref> Francezi u tërhoq në fund të sezonit 1993 me kusht që Williams t'i paguante rrogën e plotë për sezonin 1994.<ref name=":22">[[Senna (film)|''Senna'' (film)]] (edicioni i zgjatur), te minuta 1:47-1:50.</ref> Prost e mbylli me podium garën e fundit të karrierës në [[Çmimi i madh i Australisë 1993|Australi]]. Pas përfundimit të garës, Prost u përfaqua nga Senna, duke u surprizuar nga veprimi i brazilianit.<ref name=":5" /> McLaren, të cilët sapo kishin firmosur një marrëveshje për t'u furnizuar me motorrë nga [[Peugeot]],<ref>{{cite web|url=https://www.classicdriver.com/en/article/auctions/peugeot-powered-mclaren-a-smoking-hot-symbol-f1s-golden-era|title=This Peugeot-powered McLaren is a smoking-hot symbol of F1’s golden era|publisher=Classic Driver|language=en|date=15 tetor 2022|access-date=14 tetor 2026}}</ref> u përpoqën për të bindur Prost të zinte vendin e Sennës për sezonin 1994.<ref name="auto">{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=24 dhjetor 2021|title=Ayrton Senna called Alain Prost 'begging' him to stay in F1 in 1994|url=https://www.planetf1.com/news/ayrton-senna-begged-alain-prost-return|access-date=18 shtator 2024|website=PlanetF1|language=en}}</ref> Senna vetë e inkurajoi francezin për të pranuar ofertën, por Prost refuzoi, duke u tërhequr një herë e përgjithmonë.<ref name="auto2">{{Cite web|date=30 shtator 2018|title=Martin Brundle at McLaren in 1994|url=https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|access-date=18 shtator 2024|website=UnracedF1.com|language=en|archive-date=3 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241003033825/https://www.unracedf1.com/martin-brundle-at-mclaren-in-1994/|url-status=live}}</ref> ==Profili i pilotit== ===Stili i të voziturit=== Gjatë karrierës së tij, Prost fitoi pseudonimin "Profesori" për intelektualitetin e tij në pistë. Edhe pse fillimisht ai tha se ky pseudonim nuk i bënte përshtypje, me kalimin e kohës ai tha se pseudonimi karakterizonte stilin e tij të të voziturit. Prost ishte shumë i aftë të përgatiste strategjinë e tij para fillimit të një gare: ai zakonisht i kursente frenat dhe gomat në fazat e para të garës, duke i lënë të freskëta për pjesën e fundit.<ref name=":2" /> Motoja e tij ishte "Fito sa më ngadalë të jetë e mundur",<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref>{{Cite web|title=On this week #8: A masterclass from The Professor|url=https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|access-date=2 tetor 2024|website=pirelli.com|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091306/https://www.pirelli.com/global/en-ww/race/racingspot/formula-1/a-masterclass-from-the-professor-119946/|url-status=live}}</ref> një moto që ai mund t'a ketë marrë nga [[Niki Lauda]] ose [[Juan Manuel Fangio]].<ref name=":24">{{Cite web|author=Clive James|title=Niki Lauda Wins Going Slowly|url=https://www.clivejames.com/niki-lauda-wins-going-slowly.html|access-date=2 tetor 2024|website=CliveJames.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Will Buxton|date=3 qershor 2016|title=BUXTON: The Secret|url=https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|access-date=2 tetor 2024|website=RACER|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091338/https://racer.com/2016/06/03/buxton-the-secret-130356/|url-status=live}}</ref><ref name=":27" /> Shefi i Hondës, [[Nobuhiko Kawamoto]], kur u pyet për dy pilotët e McLarenit, tha: Senna është si një samurai kurse Prost është si një kompjuter.<ref name=":5" /> Ndryshe nga Senna, i cili ecte gjithmon me ritëm të lartë,<ref name=":2" /> Prost garonte më me elegancë dhe qetësi, duke kopjuar idhujt e tij [[Jackie Stewart]] dhe [[Jim Clark]].{{sfn|Roebuck|1986|p=131}} Edhe pse Prost mund të mos ketë garuar me aq stil sa bashkëkohësit e tij – Nigel Mansell dikur tha se Prost thjesht kishte makinën më të mirë në pistë – Stewart e lavdëroi Prostin për butësinë e tij pas timonit, duke shpjeguar: “Për disa, kjo është e mërzitshme; për mua, është mjeshtëri – dhe shumë më e vështirë sesa thjesht të shëtisësh me makinën përreth.”<ref name=":27" /><ref name=":28" /> Qetësia e Prostit i lejoi atij të nxirrte maksimumin nga një motorr pa e çuar atë drejt prishjes. Clive James shkroi se Prost "konsiderohej i çuditshëm edhe nga pilotët e tjerë për mënyrën se si makinat e tij qëndronin bashkë: ishte sikur ai mund të dëgjonte se çfarë po ndodhte në motorr. Prost ishte shoku i makinës. Pilotët e tjerë nuk e trajtonin makinën me më shumë takt sesa trajtonin gratë e tyre".<ref name=":24" /> Megjithatë, qasja e tij pati disa kritikë, përfshirë Ron Dennis, i cili u mërzit që Prost refuzoi të garonte për fitoren në Spa në vitin 1985. Prost u përgjigj se "E kam humbur kampionatin në momentin e fundit aq shumë herë sa nuk po rrezikoj".<ref name=":26">{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost/|access-date=2 tetor 2024|website=Mclaren.com|language=en|archive-date=29 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929000643/https://www.mclaren.com/racing/heritage/formula-1/drivers/alain-prost|url-status=live}}</ref> Prost u prek nga kritikat, të cilat i përmblodhi si "kur fiton... është normale, kur humb, je budalla".<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|title=FULL TRANSCRIPT: Read every word from four-time world champion Alain Prost's insightful Beyond the Grid interview|author=Tom Clark|publisher=Formula Një|language=en|date=17 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007113432/https://www.formula1.com/en/latest/article/full-transcript-read-every-word-from-four-time-world-champion-alain-prosts.24IUj5h536Ih9IwT09FgjG|archive-date=7 tetor 2024|access-date=28 korrik 2026}}</ref> Stili i qetë i Prostit ndonjëherë maskonte ritmin e tij të ashpër në pistë. [[Steve Nichols]], projektuesi i makinave të Prostit te McLaren dhe Ferrari, tha se në Çmimin e madh të Belgjikës 1985, ai e pa Prostin të bënte tre xhiro me qetësi në pistë dhe nuk e kuptoi që Prost kishte marrë pol pozitë deri pasi u kthye në garazh.<ref>{{Cite web|author=Dan Prosser|date=2 gusht 2023|title=McLaren designer Steve Nichols on Prost, Senna and Lauda|url=https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|access-date=2 tetor 2024|website=The Intercooler|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091441/https://www.the-intercooler.com/library/blog/mclaren-designer-steve-nichols-on-prost-senna-and-lauda/|url-status=live}}</ref> [[Nigel Roebuck]] tregoi një histori të ngjashme në lidhje me pol pozitën e Prostit në [[Monako]].<ref name=":28">{{Cite web|author=Graham Keilloh|date=24 korrik 2011|title=In defence of Alain Prost|url=http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|access-date=3 tetor 2024|website=Talking About F1|language=en|archive-date=11 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210211030202/http://www.talkingaboutf1.com/2011/07/in-defence-of-alain-prost.html|url-status=live}}</ref> [[Adrian Newey]], projektuesi i makinave të Prostit te Williams, tha se Prost ndonjëherë e acaronte në praktika sepse Prost rrallë e shtynte makinën deri në limit, duke e bërë më të vështirë për Newey të kuptonte nëse makina ishte mjaftueshëm e shpejtë.<ref>{{Cite web|date=2 tetor 2023|title=Prost's final fling|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|access-date=2 tetor 2024|website=Motor Sport Magazine|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091128/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/november-2023/71/prosts-final-fling/|url-status=live}}</ref> Newey shtoi se "kur donte, mund të ecte vërtet shpejtë".<ref>{{Cite web|author=Lucrezia Costa|date=11 gusht 2024|title=Adrian Newey on the champions he has worked with: "Very different characters, but all phenomenal"|url=https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|access-date=2 tetor 2024|website=Motorsport {{!}} Pit Debrief|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007091323/https://pitdebrief.com/post/adrian-newey-on-the-champions-he-has-worked-with-very-different-characters-but-all-phenomenal/|url-status=live}}</ref> Edhe pse Senna e dominoi Prostin në provat zyrtarr gjatë 32 garave si shok ekipi, duke marrë 26 pol pozita kundrejt 4 të Prostit, në ditën e garës Prost shënoi 12 xhiro më të shpejta kundrejt 6 të Sennës.<ref name=":21" /> Edhe pse Senna ishte më i shpejtë në provat zyrtare, Prost ishte i nënvlersuar në këtë kategori: Niki Lauda vuri në dukje se kur Prost u bashkua me McLaren në vitin 1984, Prost ishte aq i shpejtë sa Lauda hoqi dorë nga përpjekja për t'u barazuar me Prost në provat zyrtare dhe e përdori kohën e tij në pistë për të përgatitur makinën e tij për garën. Prost i përvetësoi këto mësime dhe i përdori kundër Sennës në vitet 1988 dhe 1989.<ref name=":21" /> ===Trashëgimia=== Prost konsiderohet një nga pilotët më të mirë të të gjitha kohërave në Formula Një. Ai ka fituar katër tituj botëror, po aq sa [[Sebastian Vettel]] dhe [[Max Verstappen]]. Vetëm [[Lewis Hamilton]], [[Michael Schumacher]], dhe Juan Manuel Fangio kanë fituar më shumë tituj se ai.<ref name=":20"/> Përveç kësaj, Prost humbi mundësinë për të fituar edhe katër tituj të tjerë për vetëm 12.5 pikë.<ref name=":17"/> Në kohën e pensionimit të tij, Prost mbante rekordin për garat e fituara (51),<ref>{{cite web|title=Grand Prix Results: Portuguese GP, 1993|url=http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061030022713/http://www.grandprix.com/gpe/rr546.html|archive-date=30 tetor 2006|access-date=7 nëntor 2006|website=GrandPrix.com|language=en}}</ref><ref name=":2" /> e cila qëndroi për 14 vite; rekordi i tij u thye nga Schumacher në vitin 2001.<ref name=":0">{{cite news|author=Alan Henry|date=4 shtator 2001|title=Schumacher rubs salt into Prost wounds|url=https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417055456/https://www.theguardian.com/sport/2001/sep/04/formulaone.formulaone2001|archive-date=17 prill 2019|access-date=17 prill 2019|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref name=":13" /> Prost besonte se nëse Senna nuk do ndërronte jetë në vitin 1994, do t'ja thyente rekordin e fitoreve francezit.<ref name=":0" /> Prost gjithashtu kishte rekordin për numrin e xhirove të shpejta (41) deri në vitin 2001; Schumacher ishte sërisht piloti që i theu rekordin.<ref name=":27">{{Cite news|date=1 qershor 1993|title=Alain Prost retires|url=https://www.autosport.com/f1/news/alain-prost-retires-5053020/5053020/|access-date=3 tetor 2024|publisher=Autosport|language=en}}</ref> Prost aktualisht ndan rekordin për përqindjen më të lartë të garave të nisura nga rreshti i parë në një sezon të vetëm (16 nga 16 në vitin 1993) me Ayrton Sennën (1989) dhe Damon Hill (1996).<ref>{{cite web|author=Steven Lynch|date=1 korrik 2011|title=Front row regulars|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501082158/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/story/53088.html|archive-date=1 maj 2019|access-date=1 maj 2019|publisher=ESPN UK|language=en}}</ref> Deri në vitin 2026, ai është francezi i fundit që ka fituar [[Çmimi i madh i Francës|Çmimin e madh të Francës]].<ref>{{cite web|author=Nicky Haldenby|date=8 qershor 2021|title=France's Home Race Heroes|url=https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614214908/https://f1destinations.com/france-home-race-f1-heroes/|archive-date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021|website=F1Destinations|language=en}}</ref> ===Lëvizjet dhe marrëdhënjet me ekipet=== Prost gjithashtu e kuptoi rëndësinë e të garuarit me makinën më të mirë; uebfaqja zyrtare e McLarenit komenton se ai "e ndërtoi karrierën e tij të gjatë duke bërë lëvizjen e duhur në kohën e duhur". Megjithatë, pasi Prost gjeti rrugën e tij drejt një ekipi fitues, ai nuk ishte gjithmonë i shkathët në marrëdhëniet e tij me ekipet dhe furnizuesit e motorrëve. Faqja e internetit e [[Formula Një]] vëren se ndërsa Prost "bëri që fitoret e tij të dukeshin të lehta", ai "ishte më pak i suksesshëm në politikën në të cilën ishte gjithmonë i përfshirë" dhe ai "i la ekipet në mënyrë negative në katër raste". Shoku i ekipit të Prostit te Ferrari, Nigel Mansell, kujton një incident ku në [[Çmimi i madh i Britanisë 1990|Çmimin e madh të Britanisë 1990]], makina që ai garoi nuk ecte njësoj si në garën e mëparshme ku ai kishte marrë pol pozitë. Kur u përball me mekanikët, Prost doli në përfundimin se Mansell kishte makinë superiore krahasuar me francezin. Makinat e tyre u ndërruan pa djeninë e Mansell dhe me kërkesë të Prost. Prost gjithashtu fliste rrjedhshëm italisht, ndërsa italishtja e Mansell ishte vetëm bisedore në rastin më të mirë, duke i dhënë Prostit ndikim më të madh brenda ekipit me bazë në [[Maranello]]. Sipas Prost, Mansell mori pjesë vetëm në dy ose tre takime informuese mekanike gjatë gjithë sezonit, duke preferuar të luante [[golf]].<ref>Mansell, Nigel ''My Autobiography'' faqja 222 Collins Willow {{ISBN|0-00-218497-4}}</ref> Prost e përshpejtoi shkarkimin e tij nga Ferrari në vitin 1991 duke kritikuar hapur makinën si dhe nuk mori pjesë në sezonin 1992 (duke pranuar një shumë të konsiderueshme parash nga Ferrari) në vend që të garonte me Ligier të nivelit të dytë.<ref name="8w"/> Në garën e dytë të sezonit 1992, Prost e dalloi menjëherë potencialin e kombinimit Williams-Renault dhe negocioi për një vend për sezonet 1993 dhe 1994.<ref name=":242"/> Pasi njoftoi daljen e tij në pension në fund të sezonit 1993 (duke mos dashur të ishte partner me Sennën në vitin 1994, me Williams që pranoi të paguante pagën e Prostit për vitin 1994), Prost vendosi të mos dilte nga pensioni pasi nuk u impresionua nga një provë e McLaren-Peugeot për sezonin 1994.<ref name="auto"/><ref name="auto2"/><ref name=":13" /> Pasi Senna humbi jetën në Çmimin e madh të San Marinos në vitin 1994, Prost ishte kandidati i dukshëm për të zënë vendin bosh te Williams, por Prost tha se nga respekti për Sennën nuk do të garonte më në Formula Një.<ref name="NZHerald">{{Cite web|author=Don Kennedy|date=9 tetor 2024|title=Formula One: Prost reminisces ahead of return to Imola|url=https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|access-date=11 tetor 2024|website=The New Zealand Herald|language=en|archive-date=26 qershor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626125859/https://www.nzherald.co.nz/hawkes-bay-today/news/formula-one-prost-reminisces-ahead-of-return-to-imola/DTEDCRZLPWQYLWWEUQ4UMOERSQ/|url-status=live}}</ref> ===Vlerësimet nga bashkëkohësit=== Në vitin 2009, një sondazh i [[Autosport]] i kryer nga 217 pilotë të Formula Një e nxori Prostin të votuar si piloti i katërt më i madh i të gjitha kohërave në Formula Një, pas Sennës, Schumacherit dhe Fangios.<ref>{{Cite web|date=2009|title=Formula 1's Greatest Drivers – AUTOSPORT.com – Alain Prost|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517231624/https://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=4|archive-date=17 maj 2021|access-date=19 shkurt 2021|website=f1greatestdrivers.autosport.com|language=en}}</ref> Shoku i skuadrës së Prostit, Keke Rosberg, tha se "Ai është më i miri që kam njohur ndonjëherë, pa dyshim. Si një pilot garash i gjithanshëm, ai është kokë e këmbë përpara kujtdo tjetër."<ref name=":28" /> Drejtori ekzekutiv i Formula Një, [[Bernie Ecclestone]], tha se Prost ishte piloti më i madh i të gjitha kohërave, pasi Prost rrallë gëzonte trajtimin e pilotit numër një, ndryshe nga Senna ose Schumacher.<ref>{{Cite web|last=NewsDesk|date=13 shtator 2016|title=Ecclestone: Prost was better than Schumacher or Senna|url=https://www.grandprix247.com/2016/09/13/ecclestone-prost-was-better-than-schumacher-or-senna/|access-date=1 tetor 2024|website=GRANDPRIX247.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017|title=Bernie Ecclestone says Alain Prost best ever F1 driver|url=https://www.sportsmole.co.uk/fb_281199.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085026/https://www.sportsmole.co.uk/formula-1/news/ecclestone-says-prost-best-ever-f1-driver_281199.html|archive-date=28 qershor 2024|access-date=19 shkurt 2021|website=Sports Mole|language=en}}</ref> Në vitin 2023, Ecclestone tha se Max Verstappen e kishte tejkaluar Prostin.<ref>{{Cite web|author=Jamie Woodhouse|date=23 shtator 2023|title=Bernie Ecclestone snubs Lewis Hamilton to hand F1 GOAT title to former title rival|url=https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090600/https://www.planetf1.com/news/bernie-ecclestone-max-verstappen-f1-greatest|url-status=live}}</ref> Shefi i ekipit Jordan, [[Eddie Jordan]], ndante mendimin e Ecclestone, duke vlerësuar që Prost "nuk e vriste mendjen kurrë se kush ishte shoku i tij i skuadrës" (Senna ishte një përjashtim i dukshëm).<ref>{{Cite web|author=Mark Scott|date=16 prill 2020|title=Jordan: 'Prost the greatest, not Schumi or Senna'|url=https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|access-date=1 tetor 2024|website=PlanetF1|language=en|archive-date=7 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007090758/https://www.planetf1.com/news/greatest-formula-1-driver|url-status=live}}</ref> Shefi i stafit mjekësor i Formula Një, Sid Watkins, tha se Prost dhe Niki Lauda ishin pilotët më inteligjentë me të cilët kishte punuar, duke vënë në dukje se ai mund të kujtonte vetëm një aksident të rrezikshëm që përfshinte Prostin në karrierën e tij.<ref>{{Cite book|author=Sid Watkins|title=Life at the Limit|publisher=Pan Macmillan|language=en|year=2013|isbn=9781447241010|location=Londër|pages=110}}</ref> ===Rivaliteti me Ayrton Sennën=== Piloti brazilian [[Ayrton Senna]] ishte rivali më i madh i Prostit. Rivaliteti midis tyre konsiderohet një nga më të mëdhenjt në historinë e sporteve.<ref>{{cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/senna-vs-prost-one-of-the-most-fiercest-rivalries-in-the-history-of-motorsport-139075.html|title=Senna vs Prost: One of the Fiercest Rivalries in the History of Motorsport|website=autoevolution.com|language=en|date=9 dhjetor 2019|access-date=15 tetor 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goodwood.com/grr/f1/prost-vs-senna-a-friendship-after-bitter-rivalry/|title=Prost vs. Senna: A friendship after bitter rivalry|website=goodwood.com|language=en|date=12 janar 2026|access-date=15 tetor 2026}}</ref> Betejat e Prostit me Ayrton Sennën u mbuluan gjerësisht nga media. Të dy pilotët ishin konkurrentë të fortë dhe kontribuan në disa incidente në pistë: *[[Çmimi i madh i Portugalisë 1988|Estoril 1988]] (Senna u përpoq ta ndalonte Prostin që ta kalonte duke e kërcënuar se do ta shtynte anash në murin e boksit)<ref name="auto1"/> *[[Çmimi i madh i San Marinos 1989|Imola 1989]] (Senna dhe Prost ranë dakord të shmangnin garimin shumë të ngushtë me njëri-tjetrin në xhiron e parë, por nuk ranë dakord për kushtet e sakta të marrëveshjes, pas së cilës Prost u ankua në media)<ref name=":8" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1989|Suzuka 1989]] (duke garuar krah për krah me Sennën, Prost fitoi titullin kampion duke ecur në rrugën e Sennës në vijën e brendshme dhe duke e sfiduar atë të frenonte ose të përplasej. Ata u përplasën)<ref name=":18" /> *[[Çmimi i madh i Japonisë 1990|Suzuka 1990]] (duke garuar krah për krah me Prostin, Senna fitoi titullin kampion duke e nxjerrë qëllimisht Prostin nga gara në formë hakmarrje për incidentin e vitit 1989)<ref name=":6">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 tetor 1991|title=Ayrton Senna attacks Jean-Marie Balestre|url=http://www.grandprix.com//features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121174811/https://www.grandprix.com/features/joe-saward/news-feature-ayrton-senna-attacks-jean-marie-balestre.html|archive-date=21 janar 2021|access-date=10 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en}}</ref> *[[Çmimi i madh i Gjermanisë 1989|Hockenheim 1991]] (Senna e nxori Prostin jashtë pistës dhe në rrugën e daljes nga bokset).<ref>{{Cite web|last=Grandprix.com|date=28 korrik 1991|title=German GP, 1991|url=http://www.grandprix.com//races/german-gp-1991.html|access-date=12 shkurt 2021|website=grandprix.com|language=en|archive-date=4 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304180439/https://www.grandprix.com/races/german-gp-1991.html|url-status=live}}</ref> Pas incidentit të Hockenheim të vitit 1991, [[FISA]] urdhëroi një takim midis dy pilotëve për të ulur tensionet dhe për të parandaluar incidente të mëtejshme.<ref>{{cite web|author=David Tremayne|date=shtator 1991|title=Formula One: 1991 Hungarian Grand Prix|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202513/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/september-1991/13/formula-one-hungarian-grand-prix?v=7516fd43adaa|archive-date=29 dhjetor 2022|access-date=12 shkurt 2021|website=Motor Sport Magazine|language=en}}</ref> Përveç kësaj, të dy pilotët e gjetën veten duke ndjekur të njëjtin ekip pas sezonit 1992, pasi performanca e Ferrarit kishte rënë dhe Honda u largua nga Formula Një, duke e lënë Williams-Renault si sundimtarin e padiskutueshëm të Formula Një. Prost nënshkroi për Williams me kusht që Senna të mos bëhej pjesë e ekipit, duke bërë që braziliani të ankohej publikisht se Prost po "sillej si frikacak".<ref name=":25">{{cite web|title=Ayrton Senna Calls Prost A Coward.mpg|date=5 dhjetor 2011|url=https://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218163814/http://www.youtube.com/watch?v=qFZKkK6odgY&gl=US&hl=en|archive-date=18 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2013|publisher=Youtube.com|language=en}}</ref> Tifozët brazilianë të Sennës u tërbuan aq shumë nga refuzimi i Prostit për të garuar me Sennën në kushte të barabarta, saqë Prost mori një eskortë policore për [[Çmimi i madh i Brazilit 1993|Çmimin e Madh të Brazilit 1993]].<ref>{{cite book|author=Derick Allsop|title=Designs on Victory: On the Grand Prix Trail With Benetton|publisher=Hutchinson|language=en|year=1993|isbn=0-09-178311-9}}</ref> Prost fitoi lehtësisht titullin e vitit 1993 dhe u tërhoq në fund të sezonit, duke i lejuar Sennës të merrte kryesimin në Williams për sezonin 1994. Pasi nuk ishin më konkurrentë, dy rivalët filluan të përmirësonin marrëdhënien e tyre. Në garën e fundit të Prostit, Çmimin e madh të Australisë 1993, Senna e tërhoqi atë në shkallën më të lartë të podiumit dhe e përqafoi.<ref>{{cite web|title=Fan review of Grand Prix with image of pair on podium|url=http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061025173536/http://www.farzadsf1gallery.com/features/adel93.html|archive-date=25 tetor 2006|access-date=28 janar 2007|website=farzadsf1gallery.com|language=en}}</ref><ref name=":5" /> Vetëm disa ditë para vdekjes së parakohshme të Sennës në Imola, ndërsa po filmonte një xhiro më makinë në pistën e Imolës për kanalin televiziv francez [[TF1]], ai përshëndeti Prostin, i cili në atë kohë ishte një komentator i këtij kanali televiziv: "Një përshëndetje e veçantë për mikun tim... mikun tonë të dashur, Alain. Na mungon të gjithëve Alain." Prosti tha se ishte i habitur dhe shumë i prekur nga komenti.<ref name="Hamilton">{{cite book|author=Maurice Hamilton|title=Frank Williams |publisher=Macmillan|language=en|year=1998|isbn=0-333-71716-3|page=234}}</ref><ref name=":5" /> Prost mori pjesë në funeralin e Sennës, duke qënë një nga njerëzit që mbajti arkivolin e tij,<ref>{{cite web|title=Open Warfare|url=http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702171047/http://www.gpracing.net192.com/drivers/prost-senna.cfm|archive-date=2 korrik 2007|access-date=30 gusht 2015|website=GPRacing.net192.com|language=en}}</ref> dhe komentoi se kur Senna vdiq "një pjesë e tij kishte vdekur gjithashtu", sepse karrierat e tyre kishin qenë shumë të lidhura me njëra-tjetrën. Senna ndihej ashtu si francezu, duke i thënë një miku të ngushtë se pasi Prosti u tërhoq, ai e kuptoi se sa shumë nga motivimi i tij kishte ardhur nga rivaliteti me Prostin.<ref name=":5">{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/october-1998/28/ayrton-senna-alain-prost/|title=Ayrton Senna by Alain Prost|publisher=Motorsport Magazine|author=Nigel Roebuck|language=en|date=tetor 1998|access-date=20 tetor 2026}}</ref> ===Vlerësimet=== Media të ndryshme janë përpjekur të zhvillojnë modele që matin në mënyrë objektive aftësitë e pilotëve në lidhje me cilësinë e makinës. Prost përgjithësisht renditet lart në këto krahasime. *[[Universiteti i Sheffield]] (2016): I dyti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|date=14 prill 2016|title=University research reveals greatest Formula One driver of all time|url=http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416020912/http://www.sheffield.ac.uk/news/nr/greatest-formula-one-driver-ever-1.567358|archive-date=16 prill 2016|access-date=30 shtator 2024|website=University of Sheffield|language=en}}</ref> *[[The Economist]] (2020): I treti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite news|date=17 tetor 2020|title=Engineers, not racers, are the true drivers of success in motor sport|url=https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120194230/https://www.economist.com/graphic-detail/2020/10/17/engineers-not-racers-are-the-true-drivers-of-success-in-motor-sport|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|newspaper=The Economist|language=en|issn=}}</ref> *[[Carteret Analytics]] (2020): I teti i të gjitha kohërave<ref>{{Cite web|author=Frank Dalleres|date=15 nëntor 2020|title=Why Juan Manuel Fangio, not Lewis Hamilton or Michael Schumacher, is the greatest Formula 1 driver ever|url=https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120141605/https://www.cityam.com/why-juan-manuel-fangio-not-lewis-hamilton-or-michael-schumacher-is-the-greatest-formula-1-driver-ever/|archive-date=20 nëntor 2020|access-date=19 shkurt 2021|website=CityAM|language=en}}</ref> *[[F1-Analysis.com]] (2022): I katërti i të gjitha kohërave; i dyti i të gjitha kohërave pas korrigjimit të ndryshimeve në epokë.<ref>{{cite web|date=31 maj 2022|title=A History of F1: Who is the GOAT? |url=http://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705091012/https://f1-analysis.com/2022/05/31/who-is-the-f1-goat/|archive-date=5 korrik 2022 |access-date=1 shtator 2022|language=en}}</ref> ==Jeta e mëvonshme== Gjatë viteve 1994 dhe 1995, Prost punoi si komentator për kanalin televiziv francez TF1.<ref>{{cite book|title=Sport et Télé: Les Liaisons Secrètes|page=379|author=Eric Maitrot|publisher=Flammarion|language=fr|year=1995}}</ref> Ai gjithashtu punoi për Renault duke bërë marrëdhënie me publikun dhe promovime.<ref>Hamilton 2015, f. 306.</ref> Pas kësaj, Prost u kthye në ekipin e tij të vjetër McLaren, duke punuar si këshilltar teknik;<ref name=":2" /> ai gjithashtu përfundoi [[L'Étape du Tour]], një udhëtim vjetor me biçikleta me pjesëmarrje masive që zhvillohet në një fazë të [[Tour de France]].<ref>{{Cite web|last=Cycling News 19|date=11 February 2011|title=Prost trades pedal strokes with Merckx in Oman|url=https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|access-date=12 shkurt 2021|website=cyclingnews.com|language=en|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125074709/https://www.cyclingnews.com/news/prost-trades-pedal-strokes-with-merckx-in-oman/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2024, Prost shprehu publikisht shqetësime në lidhje me trendin në rritje të ekipeve të Formula Një që i nënshtrohen ndryshimeve të shpeshta të emrave për shkak të ndryshimeve në pronësi dhe sponsorizim. Ai argumentoi se, ndërsa partneritetet tregtare janë një pjesë integrale e Formula Një moderne, ndryshimi i vazhdueshëm i markës rrezikon të dëmtojë ndjenjën e traditës dhe vazhdimësisë së sportit. Duke përmendur shembullin e Sauber, i cili kaloi nga [[Alfa Romeo]] në Stake dhe më pas në [[Audi]] në vitin 2026, si dhe ndryshimin e markës së AlphaTauri në Visa Cash App RB, Prost sugjeroi që praktika të tilla dobësojnë identitetin historik dhe lidhjen emocionale që tifozët kanë me ekipet e vjetra. Ai theksoi se trashëgimia e Formula Njê është ndërtuar jo vetëm mbi pilotët dhe prodhuesit e saj, por edhe mbi trashëgiminë e qëndrueshme të ekipeve të saj, dhe paralajmëroi se prioritizimi i fitimeve tregtare afatshkurtra mbi stabilitetin mund të dëmtojë strukturën kulturore të sportit.<ref>{{Cite web|author=Lydia Mee|title=Former champion highlights the importance of keeping lega...|url=https://www.newsweek.com/sports/f1-news-alain-prost-some-new-team-names-are-losing-tradition-our-sport-1891621|access-date=18 shtator 2025|website=Newsweek|date=23 prill 2024|language=en}}</ref> ===Prost Grand Prix=== {{main|Prost Grand Prix}} Gjatë vitit 1989, Prost filloi të mendonte të krijonte ekipin e tij, pasi marrëdhënia e tij me shokun e tij të ekipit në McLaren, Ayrton Senna, ishte prishur. Prost dhe [[John Barnard]], ish-projektuesi kryesor në McLaren, ishin pranë themelimit të një ekipi në vitin 1990. Megjithatë, mungesa e sponsorizimit nënkuptonte se kjo nuk ishte e mundur, kështu që Prost u transferua te Ferrari dhe Barnard u largua nga Ferrari për t'u bashkuar me Benetton. Pasi u grind me ekipin italian në fund të vitit 1991, Prost e gjeti veten pa ekip për vitin 1992; pas dështimit të negociatave të gjera me [[Guy Ligier]] për blerjen e ekipit të tij Ligier, Prost vendosi të bashkohej me Williams për vitin 1993.<ref name="Prost Renault">{{Cite web|author=Joe Saward|date=1 shtator 1995|title=Team Prost - a dream or reality?|url=http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605084146/http://www.grandprix.com/ft/ft00198.html|archive-date=5 qershor 2014|access-date=27 nëntor 2024|website=Grandprix.com|language=en}}</ref> Deri në vitin 1995, kur Prost punonte për Renault, njerëzit kishin supozuar se do të formohej një ekip Prost-Renault. Renault refuzoi kërkesën e Prost për të furnizuar motorrë për ekipin e tij, duke i dhënë fund spekulimeve.<ref name="Prost Renault" /> Më 13 shkurt 1997, Prost bleu ekipin Ligier nga [[Flavio Briatore]] dhe e riemëroi atë në "Prost Grand Prix".<ref name="Prost GP">{{cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/con-prost.html|title=GP Encyclopedia – Constructor – Prost Grand Prix|publisher=GrandPrix.com|language=en|access-date=8 shtator 2006|date=16 gusht 2006}}</ref> Një ditë pasi bleu ekipin, Prost nënshkroi një marrëveshje tre-vjeçare me prodhuesin francez të makinave Peugeot, i cili do të furnizonte ekipin me motorrë nga viti 1998 deri në vitin 2000.<ref name="Prost GP" /> Për sezonin e parë të ekipit, Prost mbajti një nga pilotët e Ligier të vitit 1996, [[Olivier Panis]], i cili kishte fituar [[Çmimi i madh i Monakos 1996|Çmimin e madh të Monakos 1996]]; ekipi gjithashtu firmosi një kontratë me pilotin japonez [[Shinji Nakano]]. Ekipi garoi me motorrët Mugen-Honda të përdorur nga Ligier sezonin e kaluar, ndërsa makina ishte në fakt Ligier JS45 i menduar fillimisht, por u riemërua [[Prost JS45]]. Gjërat dukeshin premtuese në fillim të sezonit, pasi ekipi mori dy pikë në garën debutuese në Australi falë një vendi të pestë nga Olivier Panis. Ekipi shënoi edhe 13 pikë të tjera përpara se Panis të thyente këmbën në një aksident gjatë Çmimit të madh të Kanadasë. Ai u zëvendësua nga [[Jarno Trulli]] i Minardit. Pas kësaj, gjërat filluan të përkeqësoheshin pak dhe ekipi mblodhi vetëm pesë pikë gjatë rikuperimit të Panis. Ai u rikthye në fund të sezonit për të garuar në tre garat e fundit. Prost GP përfundoi i gjashti në kampionatin e konstruktorëve me 21 pikë.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|title=Analysis: Prost's Dream of French Team in Jeopardy|author=Francois Thomazeau|date=22 nëntor 2001|website=Autosport.com|language=en|access-date=23 janar 2007|archive-date=29 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221229202510/https://www.autosport.com/f1/news/analysis-prosts-dream-of-french-team-in-jeopardy-5058532/5058532/|url-status=live}}</ref><ref name="essaar">{{cite web|url=http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|title=F1: Prost Grand Prix – What went wrong?|author=Aaron Collins|date=3 shtator 2018|website=Essaar Motorsport|language=en|access-date=15 gusht 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815013921/http://essaar.co.uk/f1-prost-grand-prix-went-wrong/|archive-date=15 gusht 2019}}</ref> Prost u bë president i Prost Grand Prix në fillim të vitit 1998.<ref name="essaar"/> Pas mbërritjes së Peugeot si furnizues motorrësh për ekipin, Mugen-Honda vendosi të furnizonte ekipin Jordan. Prost GP shënoi një pikë të vetme gjatë sezonit kur Jarno Trulli përfundoi i gjashti në Belgjikë.<ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|title=1998 Belgian Grand Prix|publisher=Formula Një|language=en|date=30 gusht 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205004520/http://www.formula1.com/results/season/1998/176/|archive-date=5 dhjetor 2014|access-date=24 dhjetor 2015}}</ref> Sezoni 1999 ishte vendimtar për Prost GP.<ref>Jean-Michel Desnoues; Patrick Camus & Jean-Marc Loubat <u>Formula 1 99</u> . Queen Anne Press. {{ISBN|1-85291-606-0}}</ref> Prost punësoi [[John Barnard]] si konsulent teknik.<ref name="Prost GP" /> Kompania e Barnard, B3 Technologies, ndihmoi [[Loïc Bigois]] me projektimin e modelit Prost AP02. Panis dhe Trulli ranë dakord të qëndronin me ekipin për këtë sezon. Makina nuk ishte një shqetësim i madh, por motori Peugeot V10 doli të ishte i rëndë dhe i paqëndrueshëm. Viti i fundit i Peugeot si furnizues motorrësh për Prost GP solli njëfarë optimizmi. Prost punësoi shokun e tij të skuadrës të Ferrari në sezonin 1991, [[Jean Alesi]], për të drejtuar makinën kryesore dhe gjermanin [[Nick Heidfeld]], i cili kishte fituar kampionatin e Formula 3000 në vitin 1999, për ta shoqëruar. Sezoni doli të ishte sërisht katastrofik: AP03 doli të ishte i paqëndrueshëm dhe me menaxhim të dobët. Gjërat nuk u ndryshuan kur pilotët u përplasën me njëri-tjetrin në [[Çmimi i madh i Austrisë 2000|Çmimin e madh të Austrisë]]. Drejtori teknik i sapoemëruar, [[Alan Jenkins]], u shkarkua në mes të vitit. Prost ristrukturoi ekipin, duke punësuar [[Joan Villadelprat]] si drejtor menaxhues dhe duke zëvendësuar Jenkins me [[Henri Durand]] si drejtor të ri teknik të ekipit.<ref name="Prost GP" /> Në vitin 2001, Ferrari pranoi të furnizonte Prost GP me motorrë për sezonin e ri.<ref name="Prost GP" /> Paratë mbaruan në fillim të sezonit 2002 dhe Prost falimentoi, duke lënë borxhe prej rreth 30 milionë $.<ref name="Prost GP" /> ===Role të tjera=== Gjatë vitit 2002, Prost kaloi kohë me familjen e tij dhe garoi në tetë gara me biçikleta, duke u renditur i treti në ''Granite – Mont Lozère''.<ref>{{Cite web|date=12 tetor 2017|title=Limited Edition RM 70-01 Tourbillon Alain Prost – The Richard Mille watch with the Odometer|url=https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|access-date=12 shkurt 2021|website=LUXUO Thailand|language=en|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208010129/https://luxuothailand.com/watches/limited-edition-rm-70-01-tourbillon-alain-prost-the-richard-mille-watch-with-the-odometer.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://www.prostfan.com/2002.htm Alain Prost 2002 Bicycle Racing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019100827/http://www.prostfan.com/2002.htm |date=19 tetor 2006 }}, ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Ai gjithashtu garoi në serinë e garave në akull Andros në vitin 2003, duke u renditur i dyti në kampionat pas [[Yvan Muller]].<ref>{{Cite web|title=Alain Prost pilotera le nouveau Dacia Duster au Trophée glace Andros|url=https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|access-date=12 shkurt 2021|website=argus.nc|language=fr|archive-date=31 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331053557/https://www.argus.nc/le-mag/actualites/alain-prost-pilotera-le-nouveau-dacia-duster-au-trophee-glace-andros-388|url-status=live}}</ref><ref name = "Andros">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros03.htm p. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019101133/http://www.prostfan.com/andros03.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Në vitet 2003 dhe 2004, Prost mori pjesë në [[Étape du Tour]].<ref>{{Cite web|author=Patrick François|date=1 shkurt 2005|title=Alain Prost: 12 ans de cyclosport!|url=http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|access-date=12 shkurt 2021|website=Cyclisme Pour Tous|language=fr|archive-date=25 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225101108/http://cyclosport.info/alain-prost-12-ans-de-cyclosport/|url-status=live}}</ref> Prost u bë gjithashtu Ambasador për Uniroyal, një pozicion që do ta mbante deri në maj 2006.<ref>{{Cite web|date=16 korrik 2003|title=Alain Prost, ambassadeur d'Uniroyal|url=https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|access-date=12 shkurt 2021|website=Stratégies|language=fr|archive-date=22 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122073134/https://www.strategies.fr/actualites/marques/r76616W/alain-prost-ambassadeur-d-uniroyal.html|url-status=live}}</ref><ref name="Later Life">''Alain Prost Information – Alain's career year by year, 1973–2006'' [http://www.prostfan.com/infos.htm ProstFan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905184626/http://www.prostfan.com/infos.htm |date=5 shtator 2017 }}. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Prost vazhdoi të garonte në Andros Trophy, duke fituar titullin me Toyotën në vitet 2006–07, 2007–08 dhe me Dacian në vitet 2011–2012.<ref>{{Cite web|author=Joe Rusz|date=10 nëntor 2010|title=Prost Plays it Cool|url=https://www.roadandtrack.com/racing/race-coverage/prost-plays-it-cool|access-date=12 shkurt 2021|website=Road & Track|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noah Joseph|date=5 shkurt 2012|title=Alain Prost wins ice-racing series in Dacia Lodgy Glace MPV|url=https://www.autoblog.com/2012/02/05/alain-prost-wins-ice-racing-series-in-dacia-lodgy-glace-mpv/|access-date=12 shkurt 2021|website=Autoblog|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628084929/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertag&topUrl=www.autoblog.com&gdpr=0&gdpr_consent=&us_privacy=1YNN&gpp=DBABBg~BVoIgACA.QA&gpp_sid=8|url-status=live}}</ref><ref>''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros04.htm p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019212848/http://www.prostfan.com/andros04.htm |date=19 tetor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref name="Andros5">''Trophée Andros Championship Standings'', [http://www.prostfan.com/andros05.htm p. 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061110014307/http://www.prostfan.com/andros05.htm |date=10 nëntor 2006 }}. ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref><ref>[http://www.prostfan.com/20062007.htm Trophée Andros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070101091920/http://www.prostfan.com/20062007.htm |date=1 janar 2007 }}, ProstFan.com. Marrë më 11 tetor 2006.</ref> Për [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|sezonin 2010 të Formula Një]], rregullorja sportive u ndryshua në mënyrë që një ish-pilot të ishte pjesë e panelit të administratorëve. Prost ishte piloti i parë i tillë që mori këtë rol, në [[Çmimi i madh i Bahreinit 2010|Çmimin e Madh të Bahreinit 2010]].<ref>{{cite news|author=Matt Beer|title=Prost joins stewards for Bahrain|publisher=[[Haymarket Group|Haymarket Publications]]|work=autosport.com|language=en|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|date=11 mars 2010|access-date=11 mars 2010|archive-date=14 mars 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314141858/http://www.autosport.com/news/report.php/id/82000|url-status=live}}</ref> Prost gjithashtu mori pjesë në Garën e Kampionëve në 2010, një garë e organizuar për legjendat e sportit motorik për të garuar në makina të barabarta.<ref>{{Cite web|date=20 maj 2010|title=Alain Prost for ROC|url=https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|access-date=12 February 2021|website=Times of Malta|language=en|archive-date=2 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202185414/https://timesofmalta.com/articles/view/alain-prost-for-roc.308156|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2012, Prost u emërua ambasadori i ri ndërkombëtar i Renault, duke përfaqësuar kompaninë në demonstrime sportive dhe në ngjarje të organizuara ose të ndjekura nga Renaulti.<ref>{{cite web|author=Luke Vandezande|title=Alain Prost Named New Renault Brand Embassador [sic&#93;|url=http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|publisher=AutoGuide|language=en|date=23 shkurt 2012|access-date=18 tetor 2012|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128174700/http://www.autoguide.com/auto-news/2012/02/alain-prost-named-new-renault-brand-embassador.html|url-status=live}}</ref> Prost ka përfunduar dy herë [[Absa Cape Epic]], një garë tetë-ditore me biçikleta malore prej 700 km në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]]. Ai e përfundoi garën për herë të parë në 2012 me partnerin Sebastien di Pasqua dhe pastaj përsëri në 2013, dhe e nisi por nuk e përfundoi garën në 2014.<ref>{{Cite web|title=Prost/Di Pasqua {{!}} 2014 Absa Cape Epic|url=https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|access-date=12 shkurt 2021|website=cape-epic.com|language=en|archive-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205153215/https://www.cape-epic.com/teams/2014/7473/prost-di-pasqua|url-status=live}}</ref> Në tetor 2013, u njoftua se Prost do të bashkonte forcat me ekipin e garave DAMS të [[Jean-Paul Driot]] për të formuar "e.dams", një ekip që do të garonte në Kampionatin FIA Formula E me makina elektrike që nga fillimi i tij në shtator 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924012620/http://www.fiaformulae.com/en/news/2013/october/alain-prost-jean-paul-driot-team-up-for-formula-e.aspx|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Alain Prost & Jean-Paul Driot team up for Formula E|date=24 tetor 2013|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Në qershor 2014, ekipi njoftoi se formacioni i tij fillestar i pilotëve do të përbëhej nga [[Nicolas Prost]] dhe [[Sébastien Buemi]].<ref>{{cite web|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706123625/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/june/buemi-prost-sign-for-newly-titled-edams-renault.aspx|url-status=dead|archive-date=6 korrik 2014|title=Buemi & Prost sign for newly-titled e.dams-Renault|date=30 qershor 2014|website=[[Kampionati FIA Formula E]]|language=en|access-date=28 qershor 2015}}</ref> Ekipi fitoi kampionatin e parë të Formula E.<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|title=Renault to invest more in electric series|author=Alan Baldwin|date=28 qershor 2015|author=Ken Ferris|publisher=Reuters|language=en|access-date=28 qershor 2015|archive-date=30 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630231259/http://uk.reuters.com/article/2015/06/28/uk-motor-racing-electric-renault-idUKKCN0P80V120150628|url-status=dead}}</ref> Prost ishte një analist në Channel 4 F1 për sezonin 2016.<ref>{{Cite web|author=Lawrence Barretto|date=8 mars 2016|title=Mark Webber, Alain Prost and Murray Walker join Channel 4 F1 team|url=https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|access-date=21 janar 2025|website=Autosport.com|language=en|archive-date=23 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623153424/https://www.autosport.com/f1/news/mark-webber-alain-prost-and-murray-walker-join-channel-4-f1-team-4993194/4993194/|url-status=live}}</ref> Në vitin 2017, Prost u punësua si këshilltar special për Renaultin në Formula Një.<ref>{{cite web|author=Sam Hall|title=Four-time F1 champ Alain Prost signs on to help Renault F1|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|publisher=Autoweek|language=en|date=23 shkurt 2017|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201123442/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a1815436/four-time-f1-champ-alain-prost-signs-help-renault-f1/|url-status=live}}</ref> Që nga korriku 2019, ai mori një rol drejtor jo-ekzekutiv në Renault Sport. Gjatë garës së 1000të të Formula Një, në Kinë, Prost pati nderin të valëviste flamurin me kuadrata ndërsa piloti i Mercedesit, Lewis Hamilton, kaloi vijën e finishit për të marrë fitoren e tij të 75të në karrierë.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|title=Prost takes non-executive director role with Renault F1 team|author=Adam Cooper|date=30 korrik 2019|website=motorsport.com|language=en|access-date=30 korrik 2019|archive-date=30 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730075415/https://www.motorsport.com/f1/news/alain-prost-director-renault-team/4503770/|url-status=live}}</ref> Prost vazhdoi rolin e tij brenda ekipit të Formula Një të Renault, i cili u riemërua "Ekipi Alpine F1" në vitin 2021, deri në janar 2022, kur u njoftua largimi i tij nga ekipi.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost slams Alpine for 'lack of respect' as departure is announced|url=https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|access-date=13 korrik 2023|website=Sportslumo|language=en |archive-date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527093123/https://sportslumo.com/f1/alain-prost-slams-alpine-for-lack-of-respect-as-departure-is-announced/|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Prost ishte i martuar me Anne-Marie (e lindur më 14 shkurt 1955), por ata u divorcuan pak më vonë. Ata kanë dy djem, Nicolas (i lindur më 18 gusht 1981) dhe Sacha Prost (i lindur më 30 maj 1990).<ref>{{Cite web|date=14 gusht 2020|title=Learn More About Alain Prost's Wife Anne-Marie Prost, Married In 1980|url=https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132707/https://ecelebritymirror.com/entertainment/alain-prost-wife-anne-marie-prost/|url-status=live}}</ref> Prost ka edhe një vajzë, Victoria, e lindur në vitin 1996 nga lidhja e tij me Bernadette Cottin.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=Meet Victoria Prost – Photos Of Alain Prost's Daughter|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|access-date=7 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102132705/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/victoria-prost-alain-prost-daughter/|url-status=live}}</ref> Nga viti 2014 deri në vitin 2018, Nicolas garoi në Formula E për [[e.dams Renault]], një ekip i drejtuar pjesërisht nga babai i tij.<ref>''[http://www.prostfan.com/nicolas.htm – Nicolas' career year by year, 2003 – 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080416162110/http://www.prostfan.com/nicolas.htm|date=16 prill 2008 }}'', ProstFan.com (në anglisht). Marrë më 17 gusht 2018.</ref><ref>{{Cite web|date=12 June 2018|title=Nico Prost to leave Renault e.dams after New York finale|url=http://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|access-date=7 shkurt 2021|website=FIA Formula E|language=en|archive-date=9 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209032835/https://www.fiaformulae.com/en/news/2018/june/nico-prost-to-leave-renault-edams-after-new-york|url-status=live}}</ref> Prost jetoi në qytetin e tij të lindjes, Saint-Chamond, derisa ai dhe ekipi i tij Renault u ndanë në fillim të viteve 1980. Në prill 1983, familja Prost u zhvendos në Sainte-Croix, Zvicër, dhe pak më vonë në Yens, Zvicër. Ata u zhvendosën në Zvicër pasi punëtorët e Renault shkuan në shtëpinë e Prostit në Francë dhe i dogjën dy makina.<ref name="mcbride_nyt_p3"/> Ata jetuan atje deri në nëntor 1999, kur u zhvendosën në Nyon në të njëjtin shtet.<ref>{{cite web|url=http://www.prostfan.com/index.htm|title=Alain Prost Information|website=prostfan.com|language=en|access-date=17 gusht 2006|archive-date=11 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060511200904/http://www.prostfan.com/index.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013|title=Prost Alain Switzerland|url=https://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|access-date=7 shkurt 2021|website=switzerlandisyours.com|language=en|archive-date=27 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210327021759/http://switzerlandisyours.com/E/celebrities/bios/2.html|url-status=live}}</ref> Nëpërmjet Nicolas, Prost ka dy nipër të quajtur Kimi (i lindur në nëntor 2015) dhe Mika (i lindur në dhjetor 2020).<ref>{{Cite web|author=Gabriele Testi|date=18 November 2015|title=È arrivata la "terza generazione" dei... Prost!|url=https://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/658288/|access-date=8 shkurt 2021|website=it.motorsport.com|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20161130052542/http://it.motorsport.com/formula-e/news/formula-e-arrivata-la-terza-generazione-dei-prost/|archive-date=30 nëntor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 janar 2021|title=Nico Prost Bio|url=https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|access-date=8 shkurt 2021|website=Nico Prost Bio – Net Worth, Career, Crash, Parents, Wife, Siblings, Wiki {{!}} eCelebritySpy|language=en|archive-date=21 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121230941/https://ecelebrityspy.com/wikis/nico-prost-bio-net-worth-career-crash-parents-wife-siblings-wiki|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nicholas Prost|date=27 dhjetor 2020|title=Welcome little Mika ❤️ our second son was born today, he is in great form and his mom also. His brother is very happy!|url=https://www.instagram.com/p/CJTwu28AuGI/?hl=en|archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/nicoprost/2473534946673877384|archive-date=23 dhjetor 2021|language=en|url-access=subscription|access-date=8 shkurt 2021|website=instagram.com}}{{cbignore}}</ref> Nëpërmjet Sachas, ai ka një nip tjetër të quajtur Liam (i lindur në qershor 2018).<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=5 Facts About Alain Prost's Son Sacha Prost|url=https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|access-date=8 shkurt 2021|website=Ecelebritymirror|language=en|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302233339/https://ecelebritymirror.com/celebrity-babies/5-facts-alain-prost-son-sacha-prost/|url-status=live}}</ref> Në vitin 1986, Prost u dekorua me Legjionin e Nderit nga presidenti francez, [[François Mitterrand]];<ref name="mcbride_nyt_p3" /><ref name=":9"/> ai u gradua nga Kalorës në Oficer në vitin 1993.<ref name=":11">{{Cite web|date=1 janar 1994|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|title=Article – Décret du 31 décembre 1993 portant promotion et nomination à titre exceptionnel – Légifrance|language=fr|access-date=13 shkurt 2021|website=www.legifrance.gouv.fr|archive-date=27 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227212022/https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/article_jo/JORFARTI000001319949|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 janar 1994|title=LÉGION D'HONNEUR Les promotions et les nominations du Nouvel An|url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412041126/https://www.lemonde.fr/archives/article/1994/01/04/legion-d-honneur-les-promotions-et-les-nominations-du-nouvel-an_3793531_1819218.html|archive-date=12 prill 2021|access-date=15 shkurt 2021|website=lemonde.fr|language=fr}}</ref> Përveç kësaj, atij iu dha një OBE nderi Britanik në vitin 1994,<ref name=":13">{{Cite web|date=13 dhjetor 1994|title=FRANCE: ALAIN PROST IS AWARDED BRITISH OBE|url=https://reuters.screenocean.com/record/1011437|access-date=18 shkurt 2021|website=Reuters Archive Licensing|language=en|archive-date=28 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628085426/https://reuters.screenocean.com/record/1011437|url-status=live}}</ref><ref name=":12" /> si dhe Urdhri Brazilian i Kryqit të Jugut në vitin 1999.<ref>{{Cite web|date=26 maj 1999|title=LFL – Produção intelectual – DocReader Web|url=https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|access-date=19 shkurt 2021|website=docvirt.com|language=pt|archive-date=4 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204222526/https://www.docvirt.com/docreader.net/docreader.aspx?bib=ACER_LFL_PI&pasta=LFL%20pi%20Lampreia,%20L.%20F.%201999.05.26&pagfis=3117|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 qershor 2019|title=Embaixador da Suécia no Brasil é condecorado com a Ordem Nacional do Cruzeiro do Sul|url=https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|access-date=19 shkurt 2021|website=Sweden Abroad|language=pt|archive-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210228213242/https://www.swedenabroad.se/pt/embaixada/brasil-bras%C3%ADlia/atual/not%C3%ADcias/embaixador-da-su%C3%A9cia-no-brasil-%C3%A9-condecorado-com-a-ordem-nacional-do-cruzeiro-do-sul/|url-status=dead}}</ref> Ai u përfshi gjithashtu në Sallën e Famës së Sporteve Motorike Ndërkombëtare dhe në Sallën e Famës së FIAs në vitet 1999 dhe 2017 respektivisht.<ref>{{Cite web|title=Alain Prost|url=https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|access-date=15 shkurt 2021|website=International Motorsports Hall of Fame|language=en|archive-date=14 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414015831/https://www.motorsportshalloffame.com/inductees/alain-prost/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 dhjetor 2017|title=F1 Champions gather in Paris as FIA opens Hall of Fame|url=https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|access-date=15 shkurt 2021|website=Federation Internationale de l'Automobile|language=en|archive-date=17 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517124759/https://www.fia.com/news/f1-champions-gather-paris-fia-opens-hall-fame|url-status=live}}</ref> Përveç gjuhës së tij amtare frënge, Prost flet rrjedhshëm edhe [[Gjuha angleze|anglisht]] dhe [[Gjuha italiane|italisht]].<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GxWnjjoJPqM|title=Intervista ad Alain Prost|author=RMC Motori - Racing Mobilità Curiosità|language=it|date=22 shkurt 2017|access-date=28 tetor 2023|via=YouTube}}{{cbignore}}</ref> Ai luajti veten e tij në serinë vizatimore ''[[Tooned]]'' të McLaren për të përkujtuar 50-vjetorin e themelimit të ekipit.<ref>{{cite web|author1-link=McLaren|title=Tooned 50: The making of (part 2)|website=[[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=dw2VjijqxOI|language=en|format=video|date=18 nëntor 2013|access-date=2 janar 2025|archive-date=11 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250411143605/https://www.youtube.com/watch?v=dw2VjijqxOI|url-status=live}}</ref> Episodi 5 i sezonit të dytë të serialit tregon një rrëfim të trilluar të sezonit 1984 të Formula Një, i cili ia atribuon dështimet mekanike të Prostit dhe pozicionin e tij të fundit në kampionat gjatë sezonit veprimeve të personazhit Profesor M (i luajtur nga [[Alexander Armstrong]]).<ref>{{cite web|author1-link=McLaren|title=Tooned 50: Episode 5 - The Alain Prost Story|website=[[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=hxMH9ZKb-Zw|language=en|format=video|date=6 tetor 2013|access-date=2 janar 2025|archive-date=18 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250118030030/https://www.youtube.com/watch?v=hxMH9ZKb-Zw|url-status=live}}</ref> ==Rekordi i garimit== ===Përmbledhja e karrierës=== {|class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Sezoni !Seria !Ekipi !Gara !Fitore !Pol pozita !Xh/të shpejta !Podiume !Pikë !Pozicioni |- !rowspan=2|1976 |align=left|[[Formula Renault 2.0 West European Cup|Formule Renault Nationale]] |align=left|[[Oreca|Ecurie Elf]] |13 |12 |10 |11 |12 |112 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left|Equipe Danielson |2 |0 |1 |0 |0 |1 |28të |- !rowspan=2|1977 |align=left|[[Formula Renault#Championships 2|Challenge de Formule Renault Europe]] |align=left| |16 |6 |4 |7 |10 |157 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1977 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Kauhsen|Willi Kauhsen Racing Team]] |2 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=5|1978 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="4" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |? |? |? |? |? |? |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|Formula Tre Evropiane]] |8 |1 |1 |1 |1 |10 |9të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#BP Super Visco British F3 Championship|Super Visco British Formula Three]] |2 |0 |0 |0 |1 |7 |13të |- |align=left|[[1978 British Formula Three season#Vandervell British F3 Championship|Vandervell British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |1 |18 |9të |- |align=left|[[1978 European Formula Two Championship|European Formula Two]] |align=left|[[Fred Opert|Fred Opert Racing]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |{{abbr|NC|Jo i renditur}} |- !rowspan=3|1979 |align=left|[[French Formula Three Championship|French Formula Three]] |rowspan="3" style="text-align:left"|[[Oreca|Ecurie Elf]] |5 |5 |4 |5 |5 |75 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left nowrap|[[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|Formula Tre Evropiane]] |10 |6 |5 |6 |8 |67 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- |align=left|[[1979 British Formula Three Championship|British Formula Three]] |1 |0 |0 |0 |0 |4 |12të |- !rowspan=2|1980 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] |13 |0 |0 |0 |0 |5 |16të |- |align=left|[[1980 BMW M1 Procar Championship|BMW M1 Procar Championship]] |align=left|[[BMW in motorsport|BMW Motorsport]] |1 |0 |0 |0 |0 |6 |21të |- !1981 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |3 |2 |1 |6 |43 |5të |- !1982 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |16 |2 |5 |4 |4 |34 |4të |- !1983 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|Formula Një]] |align=left|[[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] |15 |4 |3 |3 |7 |57 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1984 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|Formula Një]] |align=left nowrap|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |7 |3 |3 |9 |71.5 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1985 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |5 |2 |5 |11 |73 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1986 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |4 |1 |2 |11 |72 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1987 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|Formula Një]] |align=left|[[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] [[Techniques d'Avant Garde|TAG Turbo]] |16 |3 |0 |2 |7 |46 |4të |- !1988 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|Formula Një]] |align=left|[[Honda nē Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |7 |2 |7 |14 |87 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1989 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|Formula Një]] |align=left|[[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[McLaren]] |16 |4 |2 |5 |11 |76 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !1990 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |16 |5 |0 |2 |9 |71 |style="background:#DFDFDF"|'''2të''' |- !1991 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|Formula Një]] |align=left|[[Scuderia Ferrari]] |15 |0 |0 |1 |5 |34 |5të |- !1993 |align=left|[[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|Formula Një]] |align=left|[[Canon Inc.|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] |16 |7 |13 |6 |12 |99 |style="background:#FFFFBF"|'''1rë''' |- !2005 |align=left|[[FFSA GT Championship]] |align=left|[[Exagon Engineering]] |11 |1 |2 |0 |3 |104 |11të |- !colspan="10"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref>{{cite web|title=Alain Prost|url=https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|website=DriverDB|language=en|access-date=5 maj 2022|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525013731/https://www.driverdb.com/drivers/alain-prost/|url-status=live}}</ref>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Tre Evropiane=== (Garat me ''të pjerrta'' tregojnë xhirot e shpejta) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! DC ! Pikë |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1978|1978]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 21B]] !nowrap| [[Renault]] | [[Circuit Zandvoort|ZAN]] | [[Nürburgring|NÜR]] | [[Red Bull Ring|ÖST]] |style="background:#CFCFFF;"| [[Circuit Zolder|ZOL]]<br>{{small|10}} | [[Imola Circuit|IMO]] |style="background:#FFFFFF;"| [[Nürburgring|NÜR]]<br>{{small|DNS}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Dijon-Prenois|DIJ]]<br>{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br>{{small|15}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#EFCFFF;"| [[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]<br>{{small|Ret}} | [[Ring Knutstorp|KNU]] | [[Karlskoga Motorstadion|KAR]] |style="background:#DFFFDF;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|6}} | [[Kassel Airport|KAS]] |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]<br>{{small|Ret}} !9të !10 |- | [[Kampionati FIA Formula Tre Evropiane 1979|1979]] !nowrap| [[Oreca|Ecurie Elf]] !nowrap| [[Martini (cars)|Martini Mk 27]] !nowrap| [[Renault]] |style="background:#DFDFDF;"| ''[[ACI Vallelunga Circuit|VAL]]''<br>{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[Red Bull Ring|ÖST]]<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[Circuit Zolder|ZOL]]'''<br>{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit de Nevers Magny-Cours|MAG]]''<br>{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[Donington Park|DON]]<br>{{small|3}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[Circuit Zandvoort|ZAN]]''<br>{{small|1}} | [[Autodromo di Pergusa|PER]] |style="background:#FFCFCF;"| [[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br/>{{small|{{tooltip|DNQ|Eliminated in heat}}}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Ring Knutstorp|KNU]]'''''<br>{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[Kinnekulle Ring|KIN]]'''''<br>{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[Circuito del Jarama|JAR]]'''''<br>{{small|1}} |[[Kassel Airport|KAS]] |colspan=4| |style="background:#FFFFBF;"|'''1rë''' |style="background:#FFFFBF;"|'''67''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/>}}}} |} ===Rezultatet në Formula Një=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! Viti ! Ekipi ! Shasia ! Motorri ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! {{Abbr|WDC|Pozicioni final në kampionatin botëror të pilotëve}} ! [[Lista e sistemeve të pikëve të Kampionatit Botëror të Formula Një|Pikë]]{{efn|name="droppedpoints"|Deri në sezonin 1990, jo të gjitha pikët e fituara nga një pilot kontribonin në shifrën total në renditjen për pilotë. Numrat pa kllapa janë pikët e Kampionatit; numrat në kllapa janë pikët totale të shënuara.<ref>{{cite web|author=Mattijs Diepraam|title=World Championship points systems|url=http://8w.forix.com/6thgear/points.html|website=8W.forix.com|language=en|date=18 janar 2019|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=24 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924032459/http://8w.forix.com/6thgear/points.html|url-status=live}}</ref>}} |- |rowspan="3"| {{F1|1980}} !rowspan="3" nowrap| [[Marlboro]] [[McLaren|Team McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29B]] !rowspan="3" nowrap| [[Ford në Formula Një|Ford]]-[[Cosworth]] [[Cosworth DFV|DFV]] 3.0 [[V8 engine|V8]] |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#fff;"| [[1980 South African Grand Prix|RSA]]<br/>{{small|DNS}} | [[1980 United States Grand Prix West|USW]] |colspan=12| !rowspan="3"| 16të !rowspan="3"| 5 |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M29|M29C]] |colspan=4| |style="background:#efcfff;"| [[1980 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1980 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|11}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|7}} |colspan=6| |- !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren M30|M30]] |colspan=10| |style="background:#dfffdf;"| [[1980 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1980 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#fff;"| [[1980 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|DNS}} |colspan=2| |- |rowspan="2"| {{F1|1981}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE20|RE20B]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1981 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1981 Argentine Grand Prix|ARG]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |colspan=11| !rowspan="2"| 5të !rowspan="2"| 43 |- !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30]] |colspan=5| |style="background:#efcfff;"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1981 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| '''[[1981 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1981 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1981 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|2}} | |- | {{F1|1982}} !nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30B]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1982 South African Grand Prix|RSA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1982 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1982 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1982 Detroit Grand Prix|DET]]'''''<br />{{small|NC}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1982 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1982 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Austrian Grand Prix|AUT]]<br /><small>8^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1982 Swiss Grand Prix|SUI]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1982 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| '''[[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]'''<br />{{small|4}} ! 4të ! 34 |- |rowspan="2"| {{F1|1983}} !rowspan="2" nowrap| [[Renault në Formula Një|Équipe Renault]] [[Elf Aquitaine|Elf]] !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE30|RE30C]] !rowspan="2" nowrap| [[Renault Sport|Renault]]-[[Gordini]] [[Renault EF-Type engine|EF1]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|7}} |colspan=15| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''57''' |- !nowrap| [[Renault në Formula Një|Renault]] [[Renault RE40|RE40]] | |style="background:#cfcfff;"| [[1983 United States Grand Prix West|USW]]<br />{{small|11}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1983 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1983 Belgian Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1983 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|8}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1983 Austrian Grand Prix|AUT]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Dutch Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1983 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1983 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} | |- | {{F1|1984}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1984 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1984 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1984 French Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|7}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br /><small>1{{sup|‡}}</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1984 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1984 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1984 German Grand Prix|GER]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1984 Dutch Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1984 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''' 2të''' |style="background:#dfdfdf;"| ''' 71.5''' |- | {{F1|1985}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2B]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 Brazilian Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1985 San Marino Grand Prix|<span style="color:white;">SMR</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1985 British Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1985 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1985 Austrian Grand Prix|AUT]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1985 Dutch Grand Prix|NED]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1985 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 European Grand Prix|EUR]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1985 South African Grand Prix|RSA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''73 (76)''' |- | {{F1|1986}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/2|MP4/2C]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1986 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1986 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1986 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|6}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1986 German Grand Prix|GER]]<br /><small>6^†</small> |style="background:#efcfff;"| [[1986 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|1}} | style="background:#000; color:#fff;"| [[1986 Italian Grand Prix|<span style="color:white;">ITA</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''72 (74)''' |- | {{F1|1987}} !nowrap| [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren International]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/3|MP4/3]] !nowrap| [[Techniques d'Avant Garde|TAG]] TTE PO1 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1987 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>9^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 German Grand Prix|GER]]<br /><small>7^†</small> |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[1987 Austrian Grand Prix|AUT]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1987 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|15}} |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1987 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1987 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|7}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 4të ! 46 |- | {{F1|1988}} !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/4|MP4/4]] !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Honda RA16 engine|RA168E]] 1.5 [[V6 engine|V6]] [[Turbocharger|t]] |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Detroit Grand Prix|DET]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1988 French Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Hungarian Grand Prix|HUN]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1988 Portuguese Grand Prix|POR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Spanish Grand Prix|ESP]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1988 Australian Grand Prix|AUS]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' |style="background:#dfdfdf;"| '''87 (105)''' |- | {{F1|1989}} !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Marlboro]] [[Team McLaren|McLaren]] !nowrap| [[McLaren]] [[McLaren MP4/5|MP4/5]] !nowrap| [[Honda në Formula Një|Honda]] [[Honda V10 engine|RA109E]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1989 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1989 French Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1989 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1989 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|4}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1989 Italian Grand Prix|ITA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1989 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| ''[[1989 Japanese Grand Prix|JPN]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''76 (81)''' |- |rowspan="2"| {{F1|1990}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|036]] 3.5 [[V12 engine|V12]]<br>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#efcfff;"| [[1990 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |colspan=12| | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''2të''' | rowspan="2" style="background:#dfdfdf;"| '''71 (73)''' |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 641|641/2]] |colspan=4| |style="background:#dfffdf;"| [[1990 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1990 Mexican Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1990 Belgian Grand Prix|BEL]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1990 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| [[1990 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|3}} |- |rowspan="2"| {{F1|1991}} !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari]] !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 642|642]] !rowspan="2" nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari V12 F1 engine#3.5 L engine (1989–1994)|037]] 3.5 [[V12 engine|V12]] |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 United States Grand Prix|USA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Brazilian Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#fff;"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1991 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|5}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Canadian Grand Prix|CAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Mexican Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |colspan=10| !rowspan="2"| 5të !rowspan="2"| 34 |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] [[Ferrari 643|643]] |colspan=6| |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 British Grand Prix|GBR]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 German Grand Prix|GER]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Hungarian Grand Prix|HUN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Belgian Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1991 Italian Grand Prix|ITA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 Spanish Grand Prix|ESP]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| [[1991 Japanese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|4}} | [[1991 Australian Grand Prix|AUS]] |- | {{F1|1993}} !nowrap| [[Canon (kompani)|Canon]] [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] [[Renault në Formula Një|Renault]] !nowrap| [[Williams F1|Williams]] [[Williams FW15C|FW15C]] !nowrap| [[Renault Sport|Renault]] [[Renault RS engine#Naturally-aspirated V10 engines|RS5]] 3.5 [[V10 engine|V10]] |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 South African Grand Prix|RSA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1993 Brazilian Grand Prix|BRA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| '''[[1993 European Grand Prix|EUR]]'''<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1993 San Marino Grand Prix|SMR]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Spanish Grand Prix|ESP]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| '''''[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 Canadian Grand Prix|CAN]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| [[1993 French Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 British Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1993 German Grand Prix|GER]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1993 Hungarian Grand Prix|HUN]]'''''<br />{{small|12}} |style="background:#ffdf9f;"| '''''[[1993 Belgian Grand Prix|BEL]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#cfcfff;"| '''[[1993 Italian Grand Prix|ITA]]'''<br /><small>12^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Portuguese Grand Prix|POR]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1993 Japanese Grand Prix|JPN]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1993 Australian Grand Prix|AUS]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| '''1rë''' |style="background:#ffffbf;"| '''99''' |- !colspan="22"|{{center|{{small|Burimi:<ref name=":3"/><ref name="espn">{{cite web|url=http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html|title=Alain Prost: F1 Driver Profiles|publisher=ESPN F1|language=en|access-date=23 shkurt 2018|archive-date=23 shkurt 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180223232232/http://en.espn.co.uk/f1/motorsport/driver/1058.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Alain Prost – Involvement|language=en|url=https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|publisher=StatsF1|access-date=1 dhjetor 2020|archive-date=26 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526072211/https://www.statsf1.com/en/alain-prost/engagement.aspx|url-status=live}}</ref>}}}} |} ^† Nuk e përfundoi garën por u rendit pasi kishte plotësuar më shumë se 90% të distancës së garës.<br> ^‡ Gara u ndal me më pak se 75% të xhirove të kryera. Janë dhënë vetëm gjysmat e pikëve. <references group="lower-alpha"/> ==Referime== {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.prostfan.com/ prostfan.com - Alain Prost fansite] * [http://www.prostfan.com/senna2.htm Interview with Alain Prost about Ayrton Senna] * [http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm Top lista Formula 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050903004816/http://www.ddavid.com/formula1/shu_bio.htm |date=3 shtator 2005 }} {{F1 kampionët}} [[Kategoria:Sportistë francezë]] [[Kategoria:F1 pilotë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Pilotë francezë në Formula Një]] {{sport-cung}} sx78fgn0cdyeb8pz3lpw0to0h6mqudo 0 8883 3058528 2873702 2026-10-20T14:28:30Z ~2026-56350-47 194673 ndarja e dy fjaleve te bashkuara bashke gabimisht 3058528 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Franklin D. Roosevelt TIME Man of the Year 1933 color photo.jpg|thumb|180px|Franklin D. Roosevelt [[1933]]]] '''Franklin Delano Roosevelt''' lindi më [[30 janar]] [[1882]] në [[Hyde Park (New York)|Hyde Park]], [[New York]]; vdiq më [[12 prill]] [[1945]] në [[Warm Springs]], [[Georgia]]. Ishte president prej vitit [[1933]] deri pasi ndërroi jetë në vitin 1945. Ishte President Demokrat dhe marrës i çmimit [[Nobel]] [[Lista e Presidentëve të ShBA|President]] të [[ShBA]]. Ai hartoi nje program te qarte reformash per te nxjerre vendin nga kriza.Ky program mori emrin : "Kursi i ri".Synimi i ketij programi ishte kapercimi i krizes, dhe krijimi i shtetit te mierqenies sociale.ai [Franklin Ruzvelt] premtoi se do te plotesone te gjitha nevojat e shoqerise , duke i siguruar popullit jeten nga lindja ne vdekje. Franklin Delano Roosevelt (/ roʊzəvəlt /, shqiptimi i tij, [2] ose / roʊzəvɛlt /; 30 janar 1882 - 12 prill 1945), i njohur zakonisht si FDR, ishte një burrë shtetas amerikan dhe udhëheqës politik i cili shërbeu si Presidenti i 32-të Shtetet e Bashkuara nga 1933 deri në vdekjen e tij në vitin 1945. Një demokrat, ai fitoi një rekord katër zgjedhjesh presidenciale dhe doli si një figurë qendrore në ngjarjet botërore gjatë shekullit të 20-të. Ai drejtoi qeverinë e Shteteve të Bashkuara gjatë shumicës së Depresionit të Madh, duke zbatuar axhendën e brendshme të tij të Re Deal në përgjigje të krizës më të keq ekonomike në historinë e SHBA. Si një udhëheqës dominant i partisë së tij, ai ndërtoi Koalicionin e Re Deal, riorganizimin e politikës amerikane në Sistemin e Partisë së Pestë dhe përcaktimin e liberalizmit amerikan gjatë gjithë tridhjetë të mesëm të shekullit të 20-të. Kushtet e tij të tretë dhe të katërt u dominuan nga Lufta e Dytë Botërore. Ai shpesh vlerësohet nga studiuesit si një nga tre presidentët më të mëdhenj të SHBA, së bashku me George Washington dhe Abraham Lincoln. Roosevelt u lind në 1882 në një familje të shquar holandezo-amerikane të Nju Jorkut dhe mori pjesë në Shkollën Groton. Ai vazhdoi të diplomojë në Kolegjin Harvard në vitin 1903 dhe mori pjesë në Fakultetin Juridik të Columbia-it përpara se të praktikohej ligji në New York City. Në vitin 1905, ai u martua me Eleanor Roosevelt, dhe çifti vazhdoi të kishte gjashtë fëmijë. Ai fitoi zgjedhjet në Senatin e Shtetit të Nju Jorkut në vitin 1910 dhe më pas shërbeu si Ndihmës Sekretar i Marinës nën Presidentin Woodrow Wilson gjatë Luftës së Parë Botërore. Roosevelt ishte shoku i drejtimit të James M. Cox në listën kombëtare të Partisë Demokratike 1920, por Cox u mund nga Warren G. Harding. Në 1921, Roosevelt kontraktuar një sëmundje paralytike, e cila i la këmbët e tij përgjithmonë paralizuar. Ai u përpoq të rimëkëmbte nga sëmundja dhe themeloi qendrën e trajtimit në Springs të Ngrohtë, Gjeorgji, për njerëzit me poliomielitet. Roosevelt u kthye në zyrën publike duke fituar zgjedhjet si Guvernator i Nju Jorkut në vitin 1928. Ai ishte në detyrë nga viti 1929 deri më 1933 dhe shërbeu si një guvernator i reformës, duke promovuar programe për të luftuar krizën ekonomike, duke hyrë në Shtetet e Bashkuara në atë kohë. Në zgjedhjet presidenciale të vitit 1932, Roosevelt mundi Presidentin republikan Herbert Hoover në një rrëshqitje të tokës. Roosevelt mori detyrën ndërsa Shtetet e Bashkuara ishin në mes të krizës më të keq ekonomike në historinë e saj. Gjatë 100 ditëve të para të Kongresit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Roosevelt drejtoi legjislacionin federal të paprecedentë dhe nxori një urdhër ekzekutiv që krijoi New Deal-një shumëllojshmëri programesh të dizajnuara për të prodhuar lehtësime, rimëkëmbje dhe reforma. Ai krijoi programe të shumta për të ofruar ndihmë për të papunët dhe fermerët, ndërsa kërkonte rimëkëmbjen ekonomike me Administratën Kombëtare të Rimëkëmbjes dhe programe të tjera. Ai gjithashtu krijoi reforma të mëdha rregullatore në lidhje me financat, komunikimet dhe punën, dhe kryesoi mbarimin e ndalimit. Ekonomia u përmirësua me shpejtësi nga viti 1933-1937 dhe Roosevelt fitoi një rizgjedhje të thellë në vitin 1936, por ekonomia u rikthye në një recesion të thellë në vitet 1937-1938. Pas zgjedhjeve të 1936, Roosevelt galvanizoi opozitën duke kërkuar kalimin e ligjit të riorganizimit të Gjyqësorit të vitit 1937, i cili do të kishte zgjeruar madhësinë e Gjykatës Supreme të Shteteve të Bashkuara. Koalicioni Konservator dypartiak që formoi në vitin 1937 e pengoi kalimin e atij projektligji dhe bllokoi zbatimin e programeve dhe reformave të reja të Dealeve. Programet kryesore të mbijetuara dhe legjislacioni i zbatuar nën Roosevelt përfshijnë Komisionin e Letrave me Vlerë dhe Shkëmbim, Aktin Kombëtar të Marrëdhënieve të Punës, Korporatën Federale të Sigurimit të Depozitave dhe Sigurimin Social. Roosevelt kandidoi për rizgjedhje në vitin 1940 dhe fitorja e tij e bëri atë presidentin e parë dhe të vetëm që do të shërbejë për më shumë se dy mandate. Me Luftën e Dytë Botërore që u shfaq pas vitit 1938 me pushtimin japonez të Kinës dhe agresionin e Gjermanisë naziste, Roosevelt i dha mbështetje të fortë diplomatike dhe financiare Kinës, Mbretërisë së Bashkuar dhe Bashkimit Sovjetik, ndërkohë që mbeten zyrtarisht neutral. Pas sulmeve të befasishme japoneze në Pearl Harbor më 7 dhjetor 1941, të cilën ai e quajti "një datë që do të jetojë në një të keqe", Roosevelt mori një deklaratë lufte në Japoni të nesërmen dhe disa ditë më vonë në Gjermani dhe Itali . Ndihmuar nga ndihmësi i tij më i lartë Harry Hopkins dhe me mbështetje shumë të fortë kombëtare, ai punoi ngushtë me Kryeministrin britanik Winston Churchill, kreun sovjetik Joseph Stalin dhe Generalissimo kinez Chiang Kai-shek në udhëheqjen e aleatëve kundër Fuqive të Boshtit. Ai mbikëqyri mobilizimin e ekonomisë së SHBA për të mbështetur përpjekjet e luftës dhe zbatoi një strategji të parë të Gjermanisë, duke e bërë disfatën e Gjermanisë një përparësi ndaj asaj të Japonisë. Ai gjithashtu filloi zhvillimin e bombës së parë atomike në botë dhe bashkëpunoi me udhëheqësit e tjerë aleatë për të hedhur themelet për Kombet e Bashkuara dhe institucionet e tjera të pasluftës. Shëndeti fizik i Rooseveltit ka rënë seriozisht gjatë viteve të luftës dhe ai vdiq në prill 1945, 11 javë në mandatin e tij të katërt. Fuqitë e Boshtit u dorëzuan tek aleatët në muajt pas vdekjes së Roosevelt, gjatë presidencës së pasardhësit të Rooseveltit, Harry S. Truman. {{pa referenca}} {{poli-cung}} {{Presidentët e SHBA}} [[Kategoria:Politikanë amerikanë]] [[Kategoria:Presidentë të Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Lindje 1882]] [[Kategoria:Vdekje 1945]] 7404on4rafih6j5x1hd81tu94ldomtr 0 14247 3058739 3056418 2026-10-21T10:27:58Z Leutrim.P 113691 shtova lidhje te brendshme 3058739 wikitext text/x-wiki {{italic title}} [[Skeda:Allah-green.svg|parapamje|Fjala "Allah" në kaligrafinë Thuluth.]] '''Allahu''' (/ˈælə, ˈɑːlə, əˈlɑː/ A(H)L-ë, ë-LAH; [[arabisht]]: الله, IPA: [ɑɫˈɫɑː])<ref>{{Cite web |title=Allah noun - Definition, pictures, pronunciation and usage notes {{!}} Oxford Advanced Learner's Dictionary at OxfordLearnersDictionaries.com |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/allah |access-date=2026-10-10 |website=www.oxfordlearnersdictionaries.com}}</ref> është termi në [[Gjuha arabe|gjuhën arabe]] për [[Perëndia|Perëndinë]] dhe përdoret kryesisht për Perëndinë në [[Islam]], si dhe në konceptime të tjera monoteiste të [[Perëndia në fetë abrahamike|Perëndisë së Abrahamit]]. Jashtë gjuhëve arabe, ky term lidhet kryesisht me Islamin, (ku konsiderohet edhe emri i përveçëm i Perëndisë islame). Megjithatë, termi përdorej edhe në [[Arabia para-islamike|Arabinë paraislamike]] dhe vazhdon të përdoret sot nga besimtarët arabishtfolës të të gjitha [[Fetë abrahamike|feve abrahamike]], përfshirë [[Judaizmi|Judaizmin]] dhe [[Krishtërimi|Krishtërimin]]. Mendohet se fjala rrjedh nga shkurtimi i shprehjes ''[[Ilah|al-ilāh]]'' (الاله, fjalë-për-fjalë 'Perëndia'), dhe ka lidhje gjuhësore me emra të tjerë [[Gjuhët semitike|semitikë]] të Perëndisë, si [[aramaishtja]] (ܐܲܠܵܗܵܐ — ''Alāhā'') dhe [[hebraishtja]] (אֱלוֹהַּ — ''ʾĔlōah'').<ref>{{Cite web |title= |url=https://books.google.com/books?id=isDgI0-0Ip4C&q=ilah#v=onepage&q=ilah&f=false |language=sq}}</ref> Sot, fjala "Allah" shpreh epërsinë ose ekzistencën e vetme të [[Monoteizmi|një Perëndie]]. Megjithatë, te [[Feja në Arabinë para-islamike|arabët paraislamikë]], Allahu konsiderohej hyjnia supreme dhe adhurohej krahas hyjnive të tjera më të ulëta në një [[Panteoni|panteon]]. Shumë [[Judejtë|judej]], [[Të krishterët|të krishterë]] dhe [[Myslimanët|myslimanë]] të hershëm i përdornin fjalët "Allah" dhe "al-ilah" si sinonime në [[Arabishtja klasike|arabishten klasike]]. Kjo fjalë përdoret gjithashtu shpesh, por jo vetëm, nga ndjekësit e [[Babizmi|babizmit]], [[Bahaizmi|Bahá’í]]-të, [[mandeasit]], [[të krishterët indonezianë]], [[të krishterët maltezë]], [[judejtë sefardikë]], si dhe nga populli [[Gagauzia|gagauz]]. == Prejardhja e fjalës == [[Skeda:Istanbul, Hagia Sophia, Allah.jpg|parapamje|"Allah Jalla Jalaluhu" shkruar në një disk në xhaminë [[Ajasofja]], [[Stamboll]], [[Turqi]].]] Nga ana gjuhësore, fjala ''Allāh'' ka afërsi të ngushtë me atë ''elo<SUP>a</SUP>h'' në [[Gjuha hebraike|hebreisht]], të përdorur më tepër në formën e shumësit ''[[elohim]]'' (hebreisht אלהים). Fjala ''elo<SUP>a</SUP>h/Elohim'' duhet të ketë pasur fillimisht kuptimin „i fortë“, „i fuqishëm“. Fjala ''elohim'' përkthehet në [[Bibla|bibël]] në përgjithësi me „Perëndi“ por në disa vende në të ajo përdoret edhe për engjëj dhe madje për njerëz ([[Bibla|Eksodi 4,16]]). Në trashëgiminë çifute, Perëndia, si krijues dhe gjyqtar, cilësohet me fjalën ''elohim'', ndërsa fjala [[JHVH]] ([[Jahvei|''Jahve''i]]) përmban kryesisht aspektin e mëshirshëm të Perëndisë. Edhe në [[Gjuha arameike|arameikisht]], e cila bën pjesë po ashtu në familjen e gjuhëve semite, thuhet ''Alah'' ose ''Alaha,'' sipas dialektit edhe me ngjyrimin ''Aloho''. Termat ''Perëndi,'' ''Allah'', ''Elohim'' janë kështu në shqip, arabisht dhe hebreisht [[Sinonimi|sinonime]]. Trashëgimia letrare islame shkruan se emri ''Allah'' njihej edhe nga politeistët dhe se i ati i [[Muhammedi|Muhametit]] e ka pasur emrin [[Abdullah ibn Abd al-Muttalib-i|Abdullah]], emër i cili përbëhet nga kjo fjalë. I dëshmueshëm arkeologjikisht është në të kundërt përdorimi paraislamik i fjalës ''Allah'' nga ana e të krishterëve ([[Historia e shkrimit arab#Mbishkrimet paraislamike|Umm el-xhimal]]). Ka dy hipoteza alternative historiko-gjuhësore; sipas njërës prej tyre fjala ''Allah'' është formuar nga [[elipsa]] e rrokjeve arabe الإله = Al-ilāh = Perëndia. Sipas tjetrës, nëpërmjet përvetësimit të termit arameik ''Alaha''. E para është shpjegimi me akceptancën (''njohjen'') shkencore më të gjerë sot. Me formën e shumësit të madhërisë ''(pluralis majestatis)'' "Allahumma", shpjegohet edhe forma e shumësit që figuron në kuran, psh. në suren 2, vargu 35: : "''Dhe '''Ne''' i thamë: O Adam, qëndro ti dhe gruaja jote në kopësht dhe hani nga frutat e tij pa kursyer dhe ku të doni! Por mos iu afroni kësaj peme, se përndryshe do t'u përkisni të padrejtëve.''" Një nga [[Emrat e bukur të Allahut|99 emrat e Allahut]] është arabisht ''maliku l-mulk'', e përkthyer në shqip: ''mbreti i mbretërve'', me të cilën shpjegohet edhe forma e [[pluralis majestatis]], ''(shumësit të madhërisë)''. == Allahu në fenë islame == [[Skeda:Flag of Saudi Arabia.svg|parapamje|[[Deklarata islame|Shpallja e besimit]] të fesë islame si shkrim në flamurin e Arabisë Saudite.]] Nga 114 suret e [[Kurani]]t, 113 fillojnë me [[besmele]]n. [[Njohja]] e ''Allahut'' si i vetmi Zot, [[Shehadeti|shahada]], është një nga [[feja Islame#Pesë shtyllat|pesë shtyllat e fesë islame]]. Kur [[Myslimani|myslimanët]] flasin për Zotin ose ''Allahun'', shtojnë shpesh edhe shprehjen „qoftë i lëvduar dhe i lartë“ (arabisht سبحانه وتعالى = subḥanahu va ta'ālā). Allāhu (Zoti) është i vetmi emër i përveçëm i Zotit në fenë islame. ''[[99 emrat e All-llahut|99 emrat e Allahut]]'' të bërë tashmë proverbialë, janë [[Atributi|atribute]] (''mbiemra'') por nuk janë veç të gjitha nga Kurani. Disa emra të kësaj liste e kanë prejardhjen nga [[hadithi|hadith-i]], trashëgimia e fjalëve të profetit [[Muhammed|Muhamet]]. Për shembull emri i 91-të ''ad-dārr'' („plagosësi, rrezikuesi“) gjendet vetëm tek hadithet. Në Kuran ka në të vërtetë më tepër se 99 atribute. Janë gjithësej rreth 114. Lista e 99 emrave përshkruhet me „emrat më të bukur“ ''(asma’ul husna)''. Nga të gjithë këto atribute rrjedhin edhe emrat e përhapur arabë si psh. Abdullah („shërbyes i allahut“) ose edhe Abdul Hayy („shërbyes i të gjallit“), Abdul Maxhid („shërbyes i të lavdishmit“). Duhet pasur parasysh këtu se bëhet fjalë për shkallën sipërore të vetive të përmendura („më i mëshirëshmi“, „më i plotëfuqishmi“, „gjithë-shikuesi“ etj.) Vetitë ose definimet [[Teologjia|teologjike]] të Zotit në fenë islame përmenden si në kuran ashtu edhe në ''hadith''. Cilësia kryesore aty e Zotit është që ai është i pavarur nga krijesat e tij. Ai është i pavarur nga koha (sipas tyre, zoti ka ekzistuar përpara kohës dhe do të mbesë edhe pas mbarimit të saj). Zoti është krijuesi i botës por jo pjesë e botës materiale. Zoti, sipas përcaktimit islam nuk ka as gjini, as fëmijë dhe as partnerë. Gjithashtu nuk ekziston asnjë qenie e barazvlefshme me të. Përveç kësaj Zoti është i pranishëm kudo, i plotfuqishëm dhe në dijeni të gjithçkaje, do të thotë. Ai e di në çdo moment se ç'ndodh, ç'ka ndodhur dhe ç'do të ndodhë në çdo vend si dhe ç'do të kishte ndodhur sikur një ngjarje (që pritej) të mos kishte ndodhur. [[Kuran]]i e përcakton Allahun kështu: : (22) ''Ai është Zoti, përveç të cilit nuk ka asnjë zot tjetër. (Ai është) ai që ka dijeni për të fshehtat (enigmat) dhe për ato që dihen nga të gjithë. Ai është ai i mëshirshmi dhe i dhembshuri.'' : (23) ''Ai është Zoti, përveç të cilit nuk ka asnjë zot tjetër. (Ai është) mbreti i shenjtë, (në të cilin është) mirësia. (Ai është ai që) jep siguri dhe qartësi (?), i fuqishmi, i madhi dhe krenari. Zotit i qoftë i lavdi! (Ai është i lartë) mbi ata (dmth. të pafetë) që i vënë atij përbri (perëndi të tjera).'' : (24) ''Ai është Zoti (i vetëm), krijuesi dhe formuesi. Atij i takojnë të gjithë emrat e bukur. Atij i thur lavdi (gjithçka) që është në qiell dhe në tokë. Ai është i fuqishmi dhe i urti (i dituri)''. : — (59:22-24) Për të kuptuar unicitetin (''të qënit një'') e Allahut në kontekstin islam duhet pasur parasysh termi i ''[[Teuhidi|tauhīd-it]]''. Shqyrtimi i kuptimit të Allahut sipas konceptimit islam është i pamundur pa ''tauhīd''-in. == Allahu si term fetar kristian == [[Gjuha malteze]] e përdor termin ''"Alla''" për Zotin në kuptimin kristian. Në janar 2010 në [[Malezia|Malezi]] u bënë disa atentate kundra kishave kristiane, të shkaktuara si pasojë e përdorimit të fjalës "Allah" nga ana e popullsisë autoktone të krishterë. Në gjuhën e malezëve fjala ''Allah'' do të thotë gjithashtu ''Zot''. Gazeta zviceriane "Neue Zürcher Zeitung" shkruan për këtë [http://www.nzz.ch/nachrichten/international/anschlaege_auf_kirchen_in_malaysia_1.4470853.html]: ''Shumë myslimanë janë të mendimit se jo-myslimanëve nuk u lejohet ta zënë me gojë fjalën «Allah». ... myslimanë të zemëruar mbanin në duar parulla me shkrime si «Allahu u përket myslimanëve» ose «mos provokoni fenë islame». ... Vitin e kaluar autoritetet shtetërore kanë konfiskuar e pakta 15000 Bibla të përkthyera në [[Gjuha maleze|gjuhën maleze]] pasi në tekstet e tyre bëhej fjalë për «Allahun».'' == Receptimi në Krishtërim == Për [[krishterimi|kristianizmin]] ngrihet pyetja nëse (sidomos në lidhje me [[Dilogu kristiano-mysliman|dialogun ndërfetar]]) Allahu dhe Zoti i Biblës janë identikë. [[Kisha Katolike Romake|Kisha katolike]] për shembull shpalli më 28 tetor 1965 në kuadër të [[Koncili i dytë i Vatikanit|vatikanum-it të dytë]] shkrimin ''[[Nostra Aetate]]'' të detyrueshëm për të gjithë katolikët, në pjesën e tretë të të cilit që u shtua më vonë pas protestave arabe ndaj orientimit të kësaj shpallje vetëm ndaj [[jehudizmi]]t, thuhet: : ''Me respekt i sheh kisha edhe myslimanët që adhurojnë Zotin e vetëm, të gjallë dhe vetëekzistues, të mëshirëshëm dhe të plotfuqishëm, krijuesin e qiellit dhe të tokës që ka folur me njerëzit. Ata përpiqen t'i nënshtrohen me gjithë shpirt edhe gjykimeve të fshehura të tij, ashtu siç i është nënshtruar Abrahami Zotit, të cilit i referohet besimi islamik. Jezusin, të cilin ata nuk e njohin si zot por e respektojnë veç si profet, duke nderuar edhe nënën e tij virgjëreshë Marian, së cilës herë pas here i bëjnë thirrje në përshpirtni. Gjithashtu ata presin ditën e gjyqit të mbramë, ku Zoti do të zgjojë të gjithë njerëzit duke i shpaguar. Prandaj ata e vlerësojnë jetën e moralshme dhe e nderojnë Zotin veçanërisht me anë të lutjes, lëmoshave dhe agjërimit.''<ref>[[Selia e shenjtë]]: [http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_decl_19651028_nostra-aetate_ge.html.] ''(Deklarata Nostra Aetate në lidhje me marrëdhëniet e kishës me fetë jo të krishtera)'', 28 tetor 1965</ref> Të përbashkët kanë të krishterët dhe myslimanët besimin tek Zoti krijues, i cili, siç besojnë ata, ka krijuar qiejt dhe tokën: : ''Në fillim Zoti krijoi qiejt dhe tokën.'' ([[Bibla|Zanafilla 1,1]]) thuhet në vargun e parë të zanafillës së Biblës; një shprehje e ngjashme në lidhje me Zotin gjendet edhe në Kuran: : ''Ai është ai që ju ka krijuar gjithçka që ndodhet në tokë dhe që duke u ngritur drejt qiellit e ka formuar atë në shtatë qiej. Ai di gjithçka.'' (Sure 2, vargu 29.) Shumë të krishterë [[Evangjelicizmi|të rrymës evangjeliste]] hedhin poshtë barazimin e Zotit të Zbulesës së Biblës me atë të Kuranit. Një arsye e kësaj mënyre gjykimi është shpallja qëndrore e fesë islame se Allahu nuk ka [[Biri i zotit|bir]]. Në kundështim me këtë (sipas mendimit të shumë të krishterëve evangjelistë) është shpallja thelbësore e [[Besëlidhja e re|Dhjatës së re]], e cila e përkufizon Zotin si „Ati i Zotit tonë Jezu Krishtit“. Ish-kryetari i këshillit të [[Kisha Evangjeliste|kishës evangjeliste]] në [[Gjermani]], ''(„Evangelische Kirche in Deutschland”)'', Wolfgang Huber, është i mendimit që nuk mund të bëhet konstatim mbi atë se Zoti, të cilin adhurojnë të krishterët, është i njëjti me atë, të cilin adhurojnë [[myslimanët]]. Huber sheh si të mundshëm vetëm një deklarim në lidhje me njohjen ndaj Zotit duke qenë këtu i mendimit se të krishterët njohin një tjetër Zot nga ai i myslimanëve: ''„a është Zoti i njëjti, këtë duhet t'ia lëmë atij ta vendosë. Ne si njerëz mund të gjykojmë vetëm mbi njohjen tonë ndaj Zotit. Si të krishterë, ne nuk kemi asnjë arsye të themi se njohim të njëjtin Zot si dhe myslimanët.“''<ref>[http://www.ekd.de/aktuell/041122_huber_islam_focusinterview.html Nicht der gleiche Gott - Dokumentation eines Focus-Interviews] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080317045313/http://www.ekd.de/aktuell/041122_huber_islam_focusinterview.html |date=17 mars 2008 }} ''(Jo i njëjti Zot. Dokumentacion i një interviste)'' 22 nëntor 2004</ref> == Shih edhe == * [[Islami]] * [[Arabia para-Islamike]] * [[Isai]] * [[Teqbiri|Allahu Ekber]] * [[Paqja qoftë mbi të]] == Literaturë == * The Encyclopaedia of Islam. ''(Enciklopedia e fesë islame)''. New Edition. Brill, Leiden. Vol. 1, f. 406 (Allāh). Në lidhje me [[Etimologjia|etimologjinë]] e fjalës allah dhe ilāh shih vol. 3, f. 1120 (Ilāh). == Referime == <references/> [[Kategoria:Allahu]] [[Kategoria:Fjalë dhe shprehje arabe]] [[Kategoria:Terminologji islame]] [[Kategoria:Emra të Perëndisë]] [[Kategoria:Hyjni arabe]] 6okj8md9baghtycywxsozrr5s5t9z10 0 16287 3058679 3058434 2026-10-21T06:24:28Z Leutrim.P 113691 3058679 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | status = vu | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="IUCN">{{cite iucn|language=en|title=''Panthera leo''|errata=2017|name-list-style=amp|author=Bauer, H.|author2=Packer, C.|author3=Funston, P. F.|author4=Henschel, P.|author5=Nowell, K.|year=2016|page=e.T15951A115130419|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T15951A107265605.en|access-date=15 janar 2022}}</ref> | image = Lion waiting in Namibia.jpg | image_caption = Një mashkull në [[Namibia|Namibi]] | image2 = Okonjima Lioness.jpg | image2_caption = Një femër (luaneshë) në Okonimë | genus = Panthera | species = leo | authority = [[Karl Lineu|Linnaeus]], 1758 | range_map = Shpërndarja e luanit.jpg | range_map_caption = | subdivision_ranks = [[Nënllojet]] | subdivision = :''[[Panthera leo leo|P. l. leo]]'' :''[[Panthera leo melanochaita|P. l. melanochaita]]'' :{{dagger}}''[[luani Amerikan|P. l. atrox]]'' :{{dagger}}''[[luani i Sri Lankës|P. l. sinhaleyus]]'' | synonyms = ''Felis leo'' {{small|Linnaeus, 1758}} }} [[File:Lion Cubs Phinda 2011.ogv|thumb|right|Video e një luaneshe dhe këlyshëve të saj në Rezervatin Phinda]] '''Luani''<ref name="Linn1758"/><ref name="MSW3">{{MSW3 Carnivora |language=anglisht |id=14000228 |page=546 |heading=''Panthera leo''}}</ref>' (''Panthera leo'') është një [[Lloji (biologji)|specie]] në familjen [[Felidae]] dhe një anëtar i [[Gjinia (biologji)|gjinisë]] ''[[Panthera]]''. Ёshtë një mace me ndërtim trupor të fuqishëm dhe ka gjoks të thellë, [[Koka|kokë]] të shkurtër, të rrumbullakosur, [[Veshi|veshë]] të rrumbullakët dhe një tufë flokësh në fund të [[Bishti (biologji)|bishtit]]. Luanët kanë [[Dimorfizmi gjinor|dimorfizim gjinor]] ; luanët meshkuj të rritur kanë një [[Luani#Krifa|krifë]] të madhe. Me një gjatësi tipike kokë-trup 184-208 cm meshkujt janë më të mëdhenj se femrat në 160–184 cm . Ёshtë një specie shoqërore , duke formuar grupe të quajtura krenari . Një krenari e luanit përbëhet nga disa meshkuj të rritur, femra dhe këlyshë. Grupet e luaneshave zakonisht gjuajnë së bashku, duke gjuajatur kryesisht [[Thundrakët|thundrakë]] të mëdhenj. Luani është një mishngrënës kyç në habitatin e tij. Në mënyrë tipike, luani banon në [[kullota]] dhe [[savana]] dhe mungon në [[Pylli i dendura|pyje të dendura]]. Zakonisht është më shumë [[kafshë ditore]] sesa macet e tjera të mëdha, por kur persekutohet përshtatet për të qenë aktiv gjatë natës dhe në muzg. Në [[Pleistoceni|Pleistocen]], luani shkonte në të gjithë [[Euroazia|Evroazinë]], [[Afrika|Afrikën]] dhe [[Amerika Veriore|Amerikën Veriore]], por sot ai është reduktuar në popullsi të fragmentuara në Afrikën nën-Sahariane dhe një popullatë e rrezikuar në mënyrë kritike në Indinë perëndimore. Ёshtë renditur si [[Llojet e cënuara|i cënuar]] në [[Listën e Kuqe të BNRN-së]] që nga viti 1996 sepse popullsia në vendet afrikane ka rënë me rreth 43% që nga fillimi i viteve 1990. Popullatat e luanit janë të papërballueshme jashtë zonave të caktuara të mbrojtura. Edhe pse shkaku i rënies nuk është kuptuar plotësisht, humbja e habitatit dhe konfliktet me [[Njeriu|njerëzit]] janë shkaqet më të mëdha për [[Llojet e zhdukura|zhdukje]].[[File:Lion subspecies distribution3.png|thumb|Harta e nënllojeve dhe kladave]]Një nga simbolet më të njohura të kafshëve në kulturën njerëzore, luani është përshkruar gjerësisht në [[skulptura]] dhe [[piktura]], në [[Flamuri|flamuj kombëtar]] dhe në [[Filmi|filma]] dhe [[Letërsia|letërsi]] bashkëkohore. Luanët janë mbajtur në si kafshë beteje që nga koha e [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] dhe kanë qenë një specie kyçe kërkuar për ekspozim në [[Kopshti zoologjik|kopshte zoologjike]] të gjithë botën që nga fundi i shekullit të 18-të. Paraqitjet kulturore të luanëve ishin të spikatura në periudhën e [[Paleoliti]]t të Parë; gdhendje dhe piktura nga [[Shpella Lascaux|Shpellat Lascaux]] dhe [[Chauvet]] në [[Franca|Francë]] janë datuar nga 17,000 vjet më parë, dhe përshkrimet kanë ndodhur në pothuajse të gjitha kulturat antike dhe mesjetare që përkonin me vargjet e luanit të mëparshëm dhe aktualë. == Etimologjia == Fjala 'luan' rrjedh nga [[gjuha latine]] : leo<ref>{{Cite book|last1=Lewis|first1=C. T.|last2=Short|first2=C.|year=1879|title=A Latin Dictionary. Founded on Andrews' edition of Freund's Latin dictionary|edition=Revised, enlarged|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|chapter=lĕo|chapter-url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Dleo2}}</ref>dhe [[Greqishtja e lashtë|gjuha greke e lashtë]] : λέων ( leon ).<ref>{{Cite book|author-link=Henry George Liddell|last1=Liddell|first1=H. G.|author-link2=Robert Scott (philologist)|last2=Scott|first2=R.|year=1940|title=A Greek-English Lexicon|edition=Revised and augmented|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|title-link=A Greek-English Lexicon|chapter=λέων|chapter-url=http://artflsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/perseus/getobject.pl?c.43:1:784.LSJ.721164|page=1043|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=24 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224104131/http://artflsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/perseus/getobject.pl?c.43:1:784.LSJ.721164|url-status=dead}}</ref> Fjala lavi ( [[Gjuha hebraike|hebraisht]] : לָבִיא ) gjithashtu mund të ketë lidhje.<ref>{{Cite encyclopedia|title=Lion|encyclopedia=Oxford English Dictionary|editor1=Simpson, J.|editor2=Weiner, E.|year=1989|edition=2nd|location=Oxford|publisher=Clarendon Press|isbn=978-0-19-861186-8}}</ref> Emri gjenerik Panthera është vjen nga fjala latine 'panthēra' dhe fjala e greqishtes së lashtë πάνθηρ 'panter'.<ref>{{cite book|last1=Liddell, H. G.|last2=Scott, R.|name-list-style=amp|year=1940|chapter=πάνθηρ|chapter-url=http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2377441|title=A Greek-English Lexicon|edition=Revised and augmented|location=Oxford|publisher=Clarendon Press}}</ref> Panthera është fonetikisht e ngjashme me fjalën sanskrite पाण्डर pând-ara që do të thotë 'e verdhë e zbehtë. .<ref>{{cite book|last1=Macdonell, A. A.|year=1929|title=A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout|location=London|publisher=Oxford University Press|chapter=पाण्डर pând-ara|page=95|chapter-url=https://dsalsrv04.uchicago.edu/cgi-bin/app/macdonell_query.py?qs=%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%B0&searchhws=yes|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=8 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308190022/https://dsalsrv04.uchicago.edu/cgi-bin/app/macdonell_query.py?qs=%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%B0&searchhws=yes|url-status=dead}}</ref> ==Taksonomia== Felis leo ishte emri shkencor i përdorur nga [[Karl Lineu]] në vitin [[1758]], i cili përshkroi luanin në punën e tij Systema Naturae.<ref name="Linn1758">{{cite book|last=Linnaeus|first=C.|year=1758|title=Caroli Linnæi Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis|volume=Tomus I|edition=decima, reformata|location=Holmiae|publisher=Laurentius Salvius|page=41|language=en|chapter=''Felis leo''|chapter-url=https://archive.org/stream/mobot31753000798865#page/41/mode/2up}}</ref> Emri i gjinisë Panthera u krijua nga natyralisti gjerman [[Lorenz Oken]] në vitin 1816.<ref>{{cite book|last1=Oken|first1=L.|year=1816|title=Lehrbuch der Zoologie. 2. Abtheilung|location=Jena|publisher=August Schmid & Comp.|page=1052|chapter=1. Art, ''Panthera''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=S5o5AAAAcAAJ&pg=PA1052}}</ref> Midis mesit të shekullit të 18-të dhe mesit të shekullit të 20-të, 26 ekzemplarë luanësh u përshkruan dhe u propozuan si [[Nënllojet|nënspecieve]], nga të cilat 11 u njohën si të vlefshme në [[2005]] .<ref name="MSW3" /> Ata ishin të dallohen kryesisht nga madhësia dhe ngjyra e krifës dhe lëkurës së tyre .<ref name="Hemmer" /> ===Nënllojet=== Në shekujt XIX dhe XX, disa ekzemplarë të luanit u përshkruan dhe u propozuan si nënlloje , me rreth një duzinë të njohur si taksa të vlefshme deri në vitin [[2017]].<ref name="MSW3"/> Midis vitit [[2008]] dhe [[2016]], vlerësuesit e Listës së Kuqe të IUCN-së përdorën vetëm dy emra të veçantë: P. l . leo për popullsitë e luanit afrikan dhe P. l. persica për popullsinë e [[Luani Aziatik|luanit aziatik]].<ref name="IUCN"/><ref name="Breitenmoser2008">{{cite iucn|author=Breitenmoser, U.|author2=Mallon, D. P.|author3=Ahmad Khan, J. and|author4=Driscoll, C.|date=2008|volume=2008|page=e.T15952A5327221|title=''Panthera leo'' ssp. ''persica''|doi=10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T15952A5327221.en}}</ref><ref name="Henschel2015">{{cite iucn|author=Henschel, P.|author2=Bauer, H.|author3=Sogbohoussou, E.|author4=Nowell, K.|name-list-style=amp|date=2015|volume=2015|doi=10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T68933833A54067639.en|title=''Panthera leo'' West Africa subpopulation}}</ref> Në vitin 2017, [[Task Forca e Klasifikimit të Maceve]] të Grupit Specialist të Maceve rishikoi taksonominë e luanit , dhe njeh dy nënlloje bazuar në rezultatet e disa studimeve filogjeografike mbi evolucionin e luanit, domethënë: {| class="wikitable sortable" !Nënllojet !Përshkrimi !Fotografia |- |'''[[Panthera leo leo|Luani verior]]''' ''P. l. leo'', (''[[Karl Lineu|Linnaeus]]'') |'''''Panthera leo leo''''' është [[nënllojet|nënlloji]] emërtues i [[luani]]t, i cili është i pranishëm në pjesën [[veriu|veriore]] të [[Afrika|Afrikës]] (veçanërisht në [[Afrika perëndimore|Afrikën Perëndimore]] dhe në veri të [[Afrika Qendrore|Afrikës Qendrore]]) dhe në [[India|Indi]].<ref name="Catsg2017">{{cite journal|author1=Kitchener, A. C.|author2=Breitenmoser-Würsten, C.|author3=Eizirik, E.|author4=Gentry, A.|author5=Werdelin, L.|author6=Wilting, A.|author7=Yamaguchi, N.|author8=Abramov, A. V.|author9=Christiansen, P.|author10=Driscoll, C.|author11=Duckworth, J. W.|author12=Johnson, W.|author13=Luo, S.-J.|author14=Meijaard, E.|author15=O’Donoghue, P.|author16=Sanderson, J.|author17=Seymour, K.|author18=Bruford, M.|author19=Groves, C.|author20=Hoffmann, M.|author21=Nowell, K.|author22=Timmons, Z.|author23=Tobe, S.|year=2017|title=A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group|journal=Cat News|issue=Special Issue 11|issn=1027-2992|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref><ref name="Bauer_ vanderMerwe">{{Cite journal|last1=Bauer|first1=H.|last2=Van Der Merwe|first2=S.|doi=10.1017/S0030605304000055|title=Inventory of free-ranging lions ''Panthera leo'' in Africa|journal=Oryx|volume=38|year=2004|issue=1|pages=26–31.}}</ref> Është [[speciet e zhdukura|rajonalisht i zhdukur]] në [[Evropa Jugore|Evropën Jugore]], në [[Azia Jugperëndimore|Azinë Perëndimore]] dhe në [[Afrika Veriore|Afrikën Veriore]]. Në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore, luanët janë të kufizuar në [[popullata]] të fragmentuara dhe të izoluara, shumica e të cilëve janë në rënie. Në Indi, ekziston një popullatë e vetme e mbijetuar brenda dhe përreth [[Parku Kombëtar i Pyjeve të Girit|Parkut Kombëtar të Girit]].<ref name="iucn">{{IUCN |assessor=Bauer, H. |assessor2=Packer, C. |assessor3=Funston, P. F. |assessor4=Henschel, P. |assessor5=Nowell, K. |year=2016 |id=15951 |taxon=''Panthera leo'' |version=2017-3 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T15951A107265605.en}}</ref><ref name="Chardonnet2002">{{cite book|author=Chardonnet, P.|year=2002|title=Conservation of the African Lion : Contribution to a Status Survey|location=Paris|publisher=International Foundation for the Conservation of Wildlife, France & Conservation Force, USA|chapter=Chapter II: Population Survey|pages=21–101}}</ref><ref name="Riggioetal2012">{{cite journal|author1=Riggio, J.|author2=Jacobson, A.|author3=Dollar, L.|author4=Bauer, H.|author5=Becker, M.|author6=Dickman, A.|author7=Funston, P.|author8=Groom, R.|author9=Henschel, P.|author10=De Iongh, H.|author11=Lichtenfeld, L.|author12=Pimm, S.|year=2013|url=https://rd.springer.com/article/10.1007/s10531-012-0381-4/fulltext.html|title=The size of savannah Africa: a lion's (''Panthera leo'') view|journal=Biodiversity Conservation|volume=22|issue=1|pages=17–35|doi=10.1007/s10531-012-0381-4}}</ref> Popullata e Afrikës Perëndimore renditet si [[speciet e rrezikuara|e rrezikuar në mënyrë kritike]] në [[Listën e Kuqe të BNRN-së]]; kjo popullatë është e izoluar dhe përmban më pak se 250 individë të pjekur.<ref name="iucn_WAL">{{IUCN |assessor=Henschel, P. |assessor2=Bauer, H. |assessor3=Sogbohoussou, E. |assessor4=Nowell, K. |last-assessor-amp=yes |year=2015 |id=68933833 |taxon=Panthera leo (West Africa subpopulation) |version=2018-1}}</ref> | [[File: Lionss_of_king.jpg |175x175px]] |- |'''[[Panthera leo melanochaita|Luani jugor]]''' ''P. l. melanochaita'' |'''''Panthera leo melanochaita ''''' është një nënlloj luani në Afrikën Jugore dhe Lindore .<ref name="Catsg2017"/> Në këtë pjesë të Afrikës , popullatat e luanëve janë zhdukur rajonalishtnë [[Lesoto]] , [[Xhibuti]] dhe [[Eritrea]] , dhe kërcënohen nga humbja e habitatit dhe vrasja, duke u vrarë nga njerëzit lokalë në shenjë hakmarrje për humbjen e bagëtive, dhe në disa vende gjithashtu nga gjuetin e trofeve.<ref name="iucn">{{cite iucn|title=''Panthera leo''|author=Bauer, H.|author2=Packer, C.|author3=Funston, P. F.|author4=Henschel, P.|author5=Nowell, K.|name-list-style=amp|year=2016|volume=2016|page=e.T15951A115130419}}</ref> Që nga fillimi i shekullit 21, popullatat e luanëve në zonat e mbrojtura të menaxhuara intensivisht në [[Botsvana]], [[Namibi]], [[Republikën Jugafrikane]] dhe [[Zimbabve]] janë rritur, por kanë rënë në vendet e Afrikës Lindore.<ref name="Bauer_al2015">{{cite journal|author1=Bauer, H.|author2=Chapron, G.|author3=Nowell, K.|author4=Henschel, P.|author5=Funston, P.|author6=Hunter, L. T.|author7=Macdonald, D. W.|author8=Packer, C.|name-list-style=amp|year=2015|title=Lion (''Panthera leo'') populations are declining rapidly across Africa, except in intensively managed areas|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-science_2015-12-01_112_48/page/n238|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=112|issue=48|pages=14894–14899|doi=10.1073/pnas.1500664112|pmid=26504235|pmc=4672814|bibcode=2015PNAS..11214894B}}</ref> Në 2005, një Strategji e Ruajtjes së Luanit u zhvillua për Afrikën Lindore dhe Jugore.<ref name="csg2006">{{cite book|author=IUCN Cat Specialist Group|year=2006|title=Conservation Strategy for the Lion ''Panthera leo'' in Eastern and Southern Africa|publisher=IUCN|location=Pretoria, South Africa|url=http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_East_and_South_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803071138/http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_East_and_South_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|url-status=dead}}</ref> | [[File: Die_pure_Kraft_-_Löwe_im_Etosha-Nationalpark.JPG|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/Panthera leo melanochaita.jpg|175x175px]] |} Mostrat e luanit nga disa pjesë të Malësive të [[Etiopia|Etiopisë]] grumbullohen gjenetikisht me ato nga Kameruni, ndërsa luanët nga zona të tjera të grumbullit të Etiopisë me mostra nga [[Afrika lindore|Afrika Lindore]]. Studiuesit, pra, supozojnë se Etiopia është një zonë kontakti midis dy nënllojeve.<ref name="Bertola2016">{{cite journal|author1=Bertola, L. D.|author2=Jongbloed, H.|author3=Van Der Gaag, K. J.|author4=De Knijff, P.|author5=Yamaguchi, N.|author6=Hooghiemstra, H.|author7=Bauer, H.|author8=Henschel, P.|author9=White, P. A.|author10=Driscoll, C. A.|author11=Tende, T.|author12=Ottosson, U.|author13=Saidu, Y.|author14=Vrieling, K.|author15=de Iongh, H. H.|year=2016|title=Phylogeographic patterns in Africa and High Resolution Delineation of genetic clades in the Lion (''Panthera leo'')|journal=Scientific Reports|volume=6|page=30807|doi=10.1038/srep30807|pmid=27488946|pmc=4973251|bibcode=2016NatSR...630807B}}</ref>Të dhënat mbi të gjithë gjenomin e një kampioni historik të luanit të egër nga [[Sudani]] treguan se ai bashkohej me P. l. leo në filogjenetik me bazë të [[ADN]]-s, por me një afinitet të lartë ndaj P. l. melanochaita . Ky rezultat sugjeroi që pozicioni taksonomik i luanëve në [[Afrika qendrore|Afrikën Qendrore]] mund të kërkojë rishikim.<ref name="DeManuel_al2020">{{cite journal|author1=Manuel, M. d.|author2=Ross, B.|author3=Sandoval-Velasco, M.|author4=Yamaguchi, N.|author5=Vieira, F. G.|author6=Mendoza, M. L. Z.|author7=Liu, S.|author8=Martin, M. D.|author9=Sinding, M.-H. S.|author10=Mak, S. S. T.|author11=Carøe, C.|author12=Liu, S.|author13=Guo, C.|author14=Zheng, J.|author15=Zazula, G.|author16=Baryshnikov, G.|author17=Eizirik, E.|author18=Koepfli, K.-P.|author19=Johnson, W. E.|author20=Antunes, A.|author21=Sicheritz-Ponten, T.|name-list-style=amp|author22=Gopalakrishnan, S.|author23=Larson, G.|author24=Yang, H.|author25=O'Brien, S. J.|author26=Hansen, A. J.|author27=Zhang, G.|author28=Marques-Bonet, T.|author29=Gilbert, M. T. P.|title=The evolutionary history of extinct and living lions|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|volume=117|issue=20|pages=10927–10934|doi=10.1073/pnas.1919423117|year=2020|pmid=32366643|pmc=7245068|doi-access=free}}</ref> ===Regjistrimet fosile=== Nënllojet e tjera të luanit ose speciet motra të luanit modern kanë ekzistuar në kohërat parahistorike:<ref name="Christiansen08CaveLions">{{cite journal|last1=Christiansen|first1=P.|year=2008|title=Phylogeny of the great cats (Felidae: Pantherinae), and the influence of fossil taxa and missing characters|journal=[[Cladistics (journal)|Cladistics]]|volume=24|issue=6|pages=977–992|doi=10.1111/j.1096-0031.2008.00226.x|s2cid=84497516}}</ref> {| class="wikitable sortable" !Nënllojet ose llojet motra !Përshkrimi !Fotografia |- |'''[[Luani i Sri Lankës]]''' ''P. l. sinhaleyus'' |[[P. l. sinhaleyus]] ishte një fosil i gërmuar në Sri Lanka , i cili i atribuohej një luani. Mendohet se është zhdukur rreth 39,000 vjet më parë.<ref>{{Cite journal|first1=K.|last1=Manamendra-Arachchi|first2=R.|last2=Pethiyagoda|first3=R.|last3=Dissanayake|first4=M.|last4=Meegaskumbura|name-list-style=amp|year=2005|title=A second extinct big cat from the late Quaternary of Sri Lanka|journal=[[The Raffles Bulletin of Zoology]]|issue=Supplement 12|pages=423–434|url=http://rmbr.nus.edu.sg/rbz/biblio/s12/s12rbz423-434.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20070807215533/http://rmbr.nus.edu.sg/rbz/biblio/s12/s12rbz423-434.pdf|url-status=dead|archive-date=2007-08-07}}</ref> | |- |'''[[Panthera leo fossilis]]''' |P. leo fossilis ishte më i madh se luani modern dhe jetonte në Pleistocenin e Mesëm . Fragmentet e eshtrave u gërmuan në shpella në Mbretërinë e Bashkuar, Gjermani, Itali dhe Republikën Çeke.<ref name="Marciszak2010">{{cite journal|last1=Marciszak|first1=A.|last2=Stefaniak|first2=K.|name-list-style=amp|year=2010|title=Two forms of cave lion: Middle Pleistocene ''Panthera spelaea fossilis'' Reichenau, 1906 and Upper Pleistocene ''Panthera spelaea spelaea'' Goldfuss, 1810 from the Bisnik Cave, Poland|journal=Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen|volume=258|issue=3|pages=339–351|doi=10.1127/0077-7749/2010/0117|url=https://www.researchgate.net/publication/233669138}}</ref><ref name="Sabol2014">{{cite journal|last=Sabol|first=M.|year=2014|title=''Panthera fossilis'' (Reichenau, 1906) (Felidae, Carnivora) from Za Hájovnou Cave (Moravia, The Czech Republic): A Fossil Record from 1987-2007|journal=Acta Musei Nationalis Pragae, Series B, Historia Naturalis|volume=70|issue=1–2|pages=59–70|doi=10.14446/AMNP.2014.59|doi-access=free}}</ref> | [[File: Panthera_leo_cf_fossilis_-_radius_-_Ambrona.JPG|175x175px]] |- |[[Luani i shpellës]] ''P. spelaea'' |Luani i shpellës jetonte në Evroazi dhe Beringia gjatë Pleistocenit të Vonë . Ai u zhduk për shkak të ngrohjes së klimës ose zgjerimit njerëzor më së voni nga 11,900 vjet më parë.<ref name="Stuart2011">{{cite journal|last1=Stuart|first1=A. J.|last2=Lister|first2=A. M.|name-list-style=amp|year=2011|title=Extinction chronology of the cave lion ''Panthera spelaea''|journal=Quaternary Science Reviews|volume=30|issue=17|pages=2329–40|doi=10.1016/j.quascirev.2010.04.023|bibcode=2011QSRv...30.2329S}}</ref> Fragmentet e eshtrave të gërmuara në shpellat evropiane, aziatike veriore, kanadeze dhe alaskane tregojnë se ajo varionte nga Evropa nëpër Siberi në Alaskën perëndimore.<ref name="Hemmer2011">{{cite journal|author=Hemmer, H.|year=2011|title=The story of the cave lion – ''Panthera Leo Spelaea'' (Goldfuss, 1810) – A review|journal=Quaternaire|volume=4|pages=201–208|url=https://www.researchgate.net/publication/285886884}}</ref> Ka të ngjarë të ketë evoluar nga P. fossilis ,<ref name="Barnett2016">{{cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Mendoza|first2=M. L. Z.|last3=Soares|first3=A. E. R.|last4=Ho|first4=S. Y. W.|last5=Zazula|first5=G.|last6=Yamaguchi|first6=N.|last7=Shapiro|first7=B.|last8=Kirillova|first8=I. V.|last9=Larson|first9=G.|last10=Gilbert|first10=M. T. P.|name-list-style=amp|year=2016|title=Mitogenomics of the Extinct Cave Lion, ''Panthera spelaea'' (Goldfuss, 1810), resolve its position within the ''Panthera'' cats|journal=Open Quaternary|volume=2|page=4|doi=10.5334/oq.24|url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:9d4f84e6-64c6-49fd-a1dc-a981ba7e8028/download_file?file_format=pdf&safe_filename=Larson%2Bet%2Bal%252C%2BMitogenomics%2Bof%2Bthe%2BExtinct%2BCave%2BLion%252C%2BPanthera%2Bspelaea%2B%2528Goldfuss%252C%2B1810%2529%252C%2Bresolve%2Bits%2Bposition%2Bwit.pdf&type_of_work=Journal+article|doi-access=free|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=3 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201003085724/https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:9d4f84e6-64c6-49fd-a1dc-a981ba7e8028/download_file?file_format=pdf&safe_filename=Larson%2Bet%2Bal%252C%2BMitogenomics%2Bof%2Bthe%2BExtinct%2BCave%2BLion%252C%2BPanthera%2Bspelaea%2B%2528Goldfuss%252C%2B1810%2529%252C%2Bresolve%2Bits%2Bposition%2Bwit.pdf&type_of_work=Journal+article|url-status=dead}}</ref> dhe ishte e izoluar gjenetikisht dhe shumë e dallueshme nga luani në Afrikë dhe Azi.<ref name="BurgerJ-Molecular-phylogeny">{{Cite journal|last1=Burger|first1=J.|year=2004|title=Molecular phylogeny of the extinct cave lion ''Panthera leo spelaea''|journal=[[Molecular Phylogenetics and Evolution]]|pmid=15012963|volume=30|issue=3|pages=841–849|doi=10.1016/j.ympev.2003.07.020|url=http://www.uni-mainz.de/FB/Biologie/Anthropologie/MolA/Download/Burger%202004.pdf|last3=Loreille|first3=O.|last4=Hemmer|first4=H.|last5=Eriksson|first5=T.|last6=Götherström|first6=A.|last7=Hiller|first7=J.|last8=Collins|first8=M. J.|last9=Wess|first9=T.|last2=Rosendahl|first2=W.|last10=Alt|first10=K. W.|name-list-style=amp|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070925204424/http://www.uni-mainz.de/FB/Biologie/Anthropologie/MolA/Download/Burger%202004.pdf|archivedate=25 shtator 2007}}</ref><ref name="Barnett2016"/> Ёshtë përshkruar në pikturat e shpellave paleolitike , gdhendjet në fildish dhe bustet prej balte.<ref name="Packer00">{{Cite journal|author=Packer, C.|author2=Clottes, J.|name-list-style=amp|title=When Lions Ruled France|journal=Natural History|volume=109|issue=9|pages=52–57|date=2000|url=http://www.cbs.umn.edu/sites/cbs.umn.edu/files/public/downloads/When_lions_ruled_France.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=20 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820001207/http://www.cbs.umn.edu/sites/cbs.umn.edu/files/public/downloads/When_lions_ruled_France.pdf|url-status=dead}}</ref> | [[File:Hoehlenloewe_CaveLion_hharder.jpg|175x175px]] |- |[[Luani amerikan]] ''P. astrox'' |Luani amerikan varionte në Amerikë nga Kanadaja deri në [[Patagoni]] .<ref name="Chimento2017">{{Cite journal|last1=Chimento|first1=N. R.|last2=Agnolin|first2=F. L.|name-list-style=amp|year=2017|title=The fossil American lion (''Panthera atrox'') in South America: Palaeobiogeographical implications|journal=Comptes Rendus Palevol|volume=16|issue=8|pages=850–864|doi=10.1016/j.crpv.2017.06.009|url=https://www.researchgate.net/publication/321056731|doi-access=free}}</ref> Luani amerikan doli kur një popullsi luanësh shpellash në Beringia u izolua në jug të Akullit Cordilleran rreth 370,000 vjet më parë.<ref>{{cite journal|last1=Harington|first1=C. R.|title=Pleistocene remains of the lion-like cat (''Panthera atrox'') from the Yukon Territory and northern Alaska|url=https://archive.org/details/sim_canadian-journal-of-earth-sciences_1969-10_6_5/page/1277|journal=Canadian Journal of Earth Sciences|volume=6|issue=5|year=1969|pages=1277–1288|doi=10.1139/e69-127|bibcode=1969CaJES...6.1277H}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Christiansen|first1=P.|last2=Harris|first2=J. M.|name-list-style=amp|title=Craniomandibular morphology and phylogenetic affinities of ''Panthera atrox'': implications for the evolution and paleobiology of the lion lineage|year=2009|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=29|issue=3|pages=934−945|doi=10.1671/039.029.0314|s2cid=85975640}}</ref> Një fosil nga Edmonton daton në 11,355 55 vjet më parë.<ref name="King2013">{{Cite journal|doi=10.1080/08912963.2013.861462|title=Phylogenetics of ''Panthera'', including ''Panthera atrox'', based on craniodental characters|journal=[[Historical Biology]]|volume=26|issue=6|pages=827–833|url=https://www.researchgate.net/publication/265790587|date=2014|last1=King|first1=L. M.|last2=Wallace|first2=S. C.|s2cid=84229141|name-list-style=amp}}</ref> | [[File:Panthera_leo_atrox_Sergiodlarosa.jpg |175x175px]] |}[[File:Two cladograms for Panthera.svg|thumb|right|Kladogrami i studimit të 2006 ,<ref name="Johnson2006" /><ref name="werdelin2009">{{cite journal|last1=Werdelin|first1=L.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Johnson|first3=W. E.|last4=O'Brien|first4=S. J.|name-list-style=amp|title=Phylogeny and evolution of cats (Felidae)|journal=Biology and Conservation of Wild Felids|year=2010|pages=59–82|url=https://www.researchgate.net/publication/266755142}}</ref> stidimi i 2010<ref name="davis2010" /> dhe studimi i 2011.<ref name="mazak2011" /> ]] ===Evolucioni=== [[File:Cave lion range.png|thumb|e kuqe ''Panthera spelaea''{{break}}blu ''P. atrox''{{break}}jeshile ''P. leo''{{break}}{{break}}Harta e shpërndarjes maksimale të luanit.]] Analizat filogjenetike të ADN- së bërthamore dhe mitokondriale nga të gjitha specie e Felidae tregojnë se zhvillimi i tyre evolucionar filloi në [[Azia|Azi]] në [[Miocen]] rreth 14,45 - 8,38 milion vjet më parë në 16.76 deri në 6.46 milion vjet më parë . Prejardhja e Panthera vlerësohet të ketë devijuar gjenetikisht nga rreth 9.32 deri në 4,47 milionë vjet më parë në 11.75 në 0.97 milion vjet më parë .<ref name="Johnson2006">{{cite journal|last1=Johnson|first1=W. E.|last2=Eizirik|first2=E.|last3=Pecon-Slattery|first3=J.|last4=Murphy|first4=W. J.|last5=Antunes|first5=A.|last6=Teeling|first6=E.|last7=O'Brien|first7=S. J.|name-list-style=amp|title=The late miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment|journal=[[Science (journal)|Science]]|volume=311|issue=5757|pages=73–77|date=2006|pmid=16400146|doi=10.1126/science.1122277|bibcode=2006Sci...311...73J|s2cid=41672825|url=https://zenodo.org/record/1230866}}</ref><ref name="Werdelin2010">{{cite book|last1=Werdelin|first1=L.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Johnson|first3=W. E.|last4=O'Brien|first4=S. J.|name-list-style=amp|chapter=Phylogeny and evolution of cats (Felidae)|date=2010|pages=59–82|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, UK|isbn=978-0-19-923445-5|chapter-url=https://www.researchgate.net/publication/266755142|editor1-last=Macdonald|editor1-first=D. W.|editor2-last=Loveridge|editor2-first=A. J.|title=Biology and Conservation of Wild Felids|ref=none}}</ref><ref name="Li_al2016">{{cite journal|last1=Li|first1=G.|last2=Davis|first2=B. W.|last3=Eizirik|first3=E.|last4=Murphy|first4=W. J.|name-list-style=amp|date=2016|title=Phylogenomic evidence for ancient hybridization in the genomes of living cats (Felidae)|journal=Genome Research|volume=26|issue=1|pages=1–11|doi=10.1101/gr.186668.114|pmid=26518481|pmc=4691742}}</ref> Origjina gjeografike e Panthera ka shumë të ngjarë [[Azia Qendrore|Azinë Qendrore]] veriore.<ref name="Tseng2014">{{cite journal|author1=Tseng, Z. J.|author2=Wang, X.|author3=Slater, G. J.|name-list-style=amp|author4=Takeuchi, G. T.|author5=Li, Q.|author6=Liu, J.|author7=Xie, G.|date=2014|title=Himalayan fossils of the oldest known pantherine establish ancient origin of big cats|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=281|issue=1774|page=20132686|doi=10.1098/rspb.2013.2686|pmid=24225466|pmc=3843846|doi-access=free}}</ref> Rezultatet e analizave ndryshojnë në marrëdhënien filogjenetike të luanit; ishte menduar të formohej një grup motër me [[Jaguari|jaguarin]] ( P. onca ) që u nda rreth 1.22 milion vjet më parë ,<ref name="Johnson2006"/> por edhe me [[Leopardi|leopardin]] ( P. pardus ) që u nda 3.1 deri 1.95 milion vjet më parë<ref name="davis2010">{{cite journal|last1=Davis|first1=B. W.|last2=Li|first2=G.|last3=Murphy|first3=W. J.|name-list-style=amp|title=Supermatrix and species tree methods resolve phylogenetic relationships within the big cats, ''Panthera'' (Carnivora: Felidae)|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|year=2010|volume=56|issue=1|pages=64–76|doi=10.1016/j.ympev.2010.01.036|pmid=20138224|url=https://www.academia.edu/12157986}}</ref><ref name="mazak2011">{{cite journal|last1=Mazák|first1=J. H.|last2=Christiansen|first2=P.|last3=Kitchener|first3=A. C.|last4=Goswami|first4=A.|name-list-style=amp|title=Oldest known pantherine skull and evolution of the tiger|journal=PLOS ONE|year=2011|volume=6|issue=10|pages=e25483|doi=10.1371/journal.pone.0025483|pmid=22016768|pmc=3189913|bibcode=2011PLoSO...625483M}}</ref> në 4,32 deri 0,02 milion vjet më parë . Vlerësimet për kohën e divergjencës së linjave moderne dhe luanit të shpellës variojnë nga 529,000 deri 392,000 vjet më parë bazuar në shkallën e mutacionit për kohën e gjenerimit të luanit modern. Nuk ka asnjë provë për rrjedhën e gjeneve midis dy linjave, që tregojnë se ato nuk kishin të njëjtën zonë gjeografike.<ref name="DeManuel_al2020" /> Luanët e shpellave evroaziatikë dhe amerikanë u zhdukën në fund të periudhës së fundit akullnajore pa pasardhës mitokondrial në kontinente të tjera.<ref name="BurgerJ-Molecular-phylogeny" /><ref name="Barnett">{{Cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Shapiro|first2=B.|author-link2=Beth Shapiro|last3=Barnes|first3=I.|last4=Ho|first4=S. Y. W.|last5=Burger|first5=J.|author-link5=Joachim Burger|last6=Yamaguchi|first6=N.|last7=Higham|first7=T. F. G.|last8=Wheeler|first8=H. T.|title=Phylogeography of lions (''Panthera leo'' ssp.) reveals three distinct taxa and a late Pleistocene reduction in genetic diversity|journal=[[Molecular Ecology]]|date=2009|volume=18|issue=8|pages=1668–1677|pmid=19302360|doi=10.1111/j.1365-294X.2009.04134.x|first9=W.|last9=Rosendahl|last10=Sher|first10=A. V.|last11=Sotnikova|first11=M.|last12=Kuznetsova|first12=T.|last13=Baryshnikov|first13=G. F.|last14=Martin|first14=L. D.|last15=Harington|first15=C. R.|last16=Burns|first16=J. A.|last17=Cooper|first17=A.|s2cid=46716748|name-list-style=amp|url=http://www.zin.ru/Labs/theriology/eng/staff/baryshnikov/references/barnett_et_al_2009.pdf}}</ref><ref>{{cite journal|author1=Argant, A.|author2=Brugal, J.-P.|name-list-style=amp|year=2017|title=The cave lion ''Panthera (Leo) spelaea'' and its evolution: ''Panthera spelaea intermedia'' nov. subspecies|journal=Acta Zoologica Cracoviensia|volume=60|issue=2|pages=58–103|doi=10.3409/azc.60_2.59|doi-access=free}}</ref> Luani modern ishte ndoshta shpërndarë gjerësisht në Afrikë gjatë Pleistocenit të Mesëm dhe filluan të shkonin drejt Afrikës Sub-Sahariane gjatë Pleistocenit të Vonë. Popullsitë e luanit në [[Afrika lindore|Afrikën Lindore]] dhe Jugore u ndanë nga popullsitë në [[Afrika perëndimore|Afrikën Perëndimore]] dhe Veriore, kur pylli ekuatorial ekuivalent u zgjerua 183.500 në 81.800 vjet më parë.<ref name="Barnett_al2014">{{cite journal|author1=Barnett, R.|author2=Yamaguchi, N.|author3=Shapiro, B.|author4=Ho, S. Y.|author5=Barnes, I.|author6=Sabin, R.|author7=Werdelin, L.|author8=Cuisin, J.|name-list-style=amp|author9=Larson, G.|year=2014|title=Revealing the maternal demographic history of ''Panthera leo'' using ancient DNA and a spatially explicit genealogical analysis|journal=BMC Evolutionary Biology|volume=14|issue=1|page=70|doi=10.1186/1471-2148-14-70|pmid=24690312|pmc=3997813|doi-access=free}}</ref> Ata ndanë një paraardhës të zakonshëm ndoshta midis 98,000 dhe 52,000 vjet më parë.<ref name="DeManuel_al2020" /> Për shkak të zgjerimit të [[Saharaja|Saharasë]] midis 83,100 dhe 26,600 vjet më parë, popullsitë e luanit në [[Afrika perëndimore|Afrikën Perëndimore]] dhe Veriore u ndanë. Ndërsa pylli i shiut u zhduk dhe kështu krijoi habitatet më të hapura, luanët u zhvendosën nga Perëndimi në Afrikën Qendrore. Luanët nga [[Afrika veriore|Afrika e Veriut]] u shpërndanë në [[Evropa Jugore|Evropën Jugore]] dhe Azinë midis 38.800 dhe 8.300 më parë. Zhdukja e luanëve në Evropën Jugore, Afrikën e Veriut dhe [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]] ndërpreu rrjedhën e gjeneve midis popullsisë së luanit në Azi dhe Afrikë. Provat gjenetike zbuluan mutacione të shumta në mostrat e luanit nga Afrika Lindore dhe Jugore, gjë që tregon se ky grup ka një histori më të gjatë evolucionare sesa mostrat e luanit gjenetikisht më pak të larmishëm nga Azia dhe Afrika Perëndimore dhe Qendrore.<ref name="Bertola2011">{{Cite journal|last1=Bertola|first1=L. D.|last2=Van Hooft|first2=W. F.|last3=Vrieling|first3=K.|last4=Uit De Weerd|first4=D. R.|last5=York|first5=D. S.|last6=Bauer|first6=H.|last7=Prins|first7=H. H. T.|last8=Funston|first8=P. J.|last9=Udo De Haes|first9=H. A.|last10=Leirs|first10=H.|last11=Van Haeringen|first11=W. A.|last12=Sogbohossou|first12=E.|last13=Tumenta|first13=P. N.|last14=De Iongh|first14=H. H.|name-list-style=amp|year=2011|title=Genetic diversity, evolutionary history and implications for conservation of the lion (''Panthera leo'') in West and Central Africa|journal=Journal of Biogeography|volume=38|issue=7|pages=1356–1367|doi=10.1111/j.1365-2699.2011.02500.x}}</ref> ===Hibridët=== Në kopshtin zoologjik, luanët janë kryqëzuar me [[Tigri|tigra]] për të krijuar [[Hibridët e panterave|hibridë]] për kuriozitetin e vizitorëve ose për qëllime shkencore.<ref>{{cite journal|author=Pocock, R. I.|year=1898|title=Lion-Tiger Hybrid|journal=Nature|volume=58|issue=1496|page=200|doi=10.1038/058200b0|url=https://zenodo.org/record/1889713|bibcode=1898Natur..58Q.200P|s2cid=4056029}}</ref><ref>{{cite book|author=Benirschke, K.|title=Comparative aspects of reproductive failure|pages=218––234|publisher=Springer|location=Berlin, Heidelberg|year=1967|chapter=Sterility and fertility of interspecific mammalian hybrids|doi=10.1007/978-3-642-48949-5_12|isbn=978-3-642-48949-5}}</ref> [[Ligri]] është më i madhë se sa një luan dhe një tigër, ndërsa shumica e [[Tigoni|tigonëve]] janë relativisht të vegjël në krahasim me prindërit e tyre për shkak të efekteve gjenomit reciprok.<ref name="shi">{{cite thesis|last=Shi|first=W.|year=2005|title=Growth and Behaviour: Epigenetic and Genetic Factors Involved in Hybrid Dysgenesis|type=PhD|series=Digital Comprehensive Summaries of Uppsala Dissertations from the Faculty of Science and Technology|publisher=Acta Universitatis Upsaliensis|location=Uppsala|chapter=Hybrid dysgenesis effects|page=8–10|chapter-url=http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:165749/FULLTEXT01.pdf|url=http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:uu:diva-4784}}</ref><ref name="Carnivores">{{Cite book|last1=Rafferty|first1=J. P.|title=Carnivores: Meat-eating Mammals|date=2011|location=New York|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-1-61530-340-3|chapter=The Liger|page=120|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EMui7zVOqeUC&pg=PA120|accessdate=4 korrik 2014}}</ref> [[Leoponi]] është një hibrid midis një luani dhe leopardi.<ref>{{Cite journal|author1=Zhang, Z.|author2=Chen, J.|author3=Li, L.|author4=Tao, M.|author5=Zhang, C.|author6=Qin, Q.|author7=Xiao, J.|author8=Liu, Y. & Liu, S.|title=Research advances in animal distant hybridization|year=2014|journal=Science China Life Sciences|volume=57|issue=9|pages=889–902|doi=10.1007/s11427-014-4707-1|pmid=25091377|s2cid=18179301|url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s11427-014-4707-1.pdf}}</ref> ==Përshkrim== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lioness 12.jpg|caption1=Një luanesh me gishtin karakteristik |image2=Description iconographique comparée du squelette et du système dentaire des mammifères récents et fossiles (Panthera leo).jpg|caption2=Skeleti}} Luani është një mace muskulore, me gjoks të thellë, me një kokë të shkurtër të rrumbullakët, [[Qafa|qafë]] të ulur dhe veshë të rrumbullakët. [[Gëzofi]] i yij ndryshon nga ngjyrë kafe e lehtë në gri të argjendtë, të kuqe të verdhë dhe kafe të errët. Një luan i lindur i ri ka njolla të errëta , të cilat zbehen ndërsa këlyshi arrin moshën madhore, megjithëse njolla të zbehta shpesh mund të shihen ende në këmbë dhe në nënshartesa. Luani është i vetmi anëtar i familjes së maceve që shfaq dimorfizëm gjinor të dukshëm . Meshkujt kanë kokë më të gjerë dhe një krifë të spikatur që rritet poshtë dhe prapa duke mbuluar pjesën më të madhe të kokës, qafës, shpatullave dhe gjoksit. Krifa është tipike në ngjyrë kafe dhe me [[Qimja|qime]] të verdha, ndryshku dhe të zeza.<ref name="Guggisberg1975"/><ref name="Haas2005">{{cite journal|author1=Haas, S. K.|author2=Hayssen, V.|author3=Krausman, P. R.|title=''Panthera leo''|year=2005|journal=Mammalian Species|volume=762|pages=1–11|url=http://www.science.smith.edu/msi/pdf/762_Panthera_leo.pdf|doi=10.1644/1545-1410(2005)762[0001:PL]2.0.CO;2|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728131140/http://www.science.smith.edu/msi/pdf/762_Panthera_leo.pdf|archive-date=28 korrik 2017}}</ref> Bishti i të gjithë luanëve përfundon me një çufkë të errët, me flokë që në disa luanë arrin afërsisht 5 mm me gjatësi të fortë, "shpinë" që formohet nga pjesët e fundit, të bashkuara me kockat e bishtit. Funksionet e nxitjes janë të panjohura. Çufka mungon në lindje dhe zhvillohet në rreth 5 ¹ ⁄ ₂ muajsh. Ёshtë lehtësisht i identifikueshme nga mosha shtatë muajsh.<ref name="Schaller28">[[#Schaller|Schaller]], pp. 28−30.</ref> Nga llojet e gjalla të felidëve, luani rivalizohet vetëm nga tigri në gjatësi, peshë dhe lartësi në sup.<ref name="Mitra2005">{{cite book|last1=Mitra|first1=S.|title=Gir Forest and the saga of the Asiatic lion|year=2005|publisher=Indus|location=New Delhi|url=https://books.google.com/books?id=J0rME6RjC1sC&pg=PP1|isbn=978-8173871832}}</ref> Kafka e tij është shumë e ngjashme me atë të tigrit, megjithëse rajoni frontal është zakonisht më i rrafshët, dhe ka një rajon postorbital pak më të shkurtër dhe hapje të gjerë të [[Hunda|hundës]] sesa ato të tigrit. Për shkak të sasisë së variacionit të kafkës në të dy nënllojet, zakonisht vetëm struktura e nofullës së poshtme mund të përdoret si një tregues i besueshëm i specieve.<ref name="Pocock1939">{{cite book|author=Pocock, R. I.|year=1939|title=The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Mammalia. Volume 1|publisher=Taylor and Francis Ltd.|location=London|chapter=''Panthera leo''|pages=212–222|chapter-url=https://archive.org/stream/PocockMammalia1/pocock1#page/n261/mode/2up}}</ref><ref name="USSR">{{Cite book|last1=Heptner|first1=V. G.|last2=Sludskii|first2=A. A.|orig-year=1972|year=1992|title=Mlekopitajuščie Sovetskogo Soiuza. Moskva: Vysšaia Škola|trans-title=Mammals of the Soviet Union, Volume II, Part 2|publisher=Smithsonian Institution and the National Science Foundation|location=Washington DC|chapter=Lion|chapter-url=https://archive.org/stream/mammalsofsov221992gept#page/82/mode/2up|pages=83–95|isbn=978-90-04-08876-4}}</ref> Madhësia dhe pesha e luanëve të rritur ndryshojnë në të gjithë gamën globale dhe habitatet.<ref name="Smuts_etal_1980">{{Cite journal|last=Smuts|first=G. L.|author2=Robinson, G. A.|author3=Whyte, I. J.|title=Comparative growth of wild male and female lions (''Panthera leo'')|journal=Journal of Zoology|year=1980|volume=190|issue=3|pages=365–373|doi=10.1111/j.1469-7998.1980.tb01433.x}}</ref><ref name="Chellam1993">{{cite book|author=Chellam, R. and A. J. T. Johnsingh|year=1993|chapter=Management of Asiatic lions in the Gir Forest, India|pages=409–23|title=Mammals as predators: the proceedings of a symposium held by the Zoological Society of London and the Mammal Society, London. Volume 65 of Symposia of the Zoological Society of London|editor1-last=Dunstone|editor1-first=N.|editor2-last=Gorman|editor2-first=M. L.|publisher=Zoological Society of London|location=London}}</ref><ref name="BCKM1993">{{cite book|author=Brakefield, T.|chapter=Lion: Sociable Simba|chapter-url=https://books.google.com/books?id=szBm5kPeC-cC&pg=PA50|pages=[https://archive.org/details/bigcatskingdomof0000brak/page/50 50–67]|title=Big Cats: Kingdom of Might|publisher=Voyageur Press|location=London|year=1993|isbn=978-0-89658-329-0|url=https://archive.org/details/bigcatskingdomof0000brak/page/50}}</ref><ref name="nowak">{{Cite book|last=Nowak|first=R. M.|year=1999|title=Walker's Mammals of the World|location=Baltimore|publisher=Johns Hopkins University Press|chapter=''Panthera leo''|pages=832–834|chapter-url=https://books.google.com/books?id=T37sFCl43E8C&pg=PR832|isbn=978-0-8018-5789-8}}</ref> Llogaritë e disa individëve që ishin më të mëdhenj se mesatarja ekzistojnë nga Afrika dhe India.<ref name="Guggisberg1975" /><ref name="CAP">{{Cite book|last1=Nowell|first1=K.|last2=Jackson|first2=P.|title=Wild Cats: Status Survey and Conservation Action Plan|chapter-url=http://carnivoractionplans1.free.fr/wildcats.pdf|year=1996|publisher=IUCN/SSC Cat Specialist Group|location=Gland, Switzerland|isbn=978-2-8317-0045-8|pages=17–21; 37–41|chapter=African lion, ''Panthera leo'' (Linnaeus, 1758); Asiatic lion, ''Panthera leo persica'' (Meyer, 1826)}}</ref><ref name="Smuts et al., 1982">{{cite book|author=Smuts, G. L.|year=1982|title=Lion|location=Johannesburg, South Africa|publisher=MacMillan}}</ref><ref name="Sinha1987">{{cite thesis|author=Sinha, S. P.|year=1987|title=''Ecology of wildlife with special reference to the lion (''Panthera leo persica'') in Gir Wildlife Sanctuary, Saurashtra, Gujurat''|type=PhD|publisher=Saurashtra University|location=Rajkot|isbn=978-3844305456}}</ref> {| class="wikitable" !Mesatarja !!Luanesha !!Luani |- |Gjatësia e kokës dhe trupit ||{{convert|160|-|184|cm|in|abbr=on}}<ref name="West2013">{{cite book|last1=West|first1=P. M.|last2=Packer|first2=C.|chapter=''Panthera leo'' Lion|pages=150–159|chapter-url=https://books.google.com/books?id=B_07noCPc4kC&pg=RA4-PA150|editor1=Kingdon, J.|editor2=Happold, D.|editor3=Butynski, T.|editor4=Hoffmann, M.|editor5=Happold, M.|editor6=Kalina, J.|title=Mammals of Africa|year=2013|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London|isbn=978-1-4081-8996-2}}</ref> ||{{convert|184|-|208|cm|in|abbr=on}}<ref name="West2013"/> |- |Gjatësia e trupit ||{{convert|72|-|89.5|cm|in|abbr=on}}<ref name="West2013"/> ||{{convert|82.5|-|93.5|cm|in|abbr=on}}<ref name="West2013"/> |- |Pesha ||{{convert|118.37|-|143.52|kg|lb|abbr=on}}në Afrkën e Jugut,<ref name="Smuts_etal_1980"/>{{break}}{{convert|119.5|kg|lb|abbr=on}} në Afrikën lindore,<ref name="Smuts_etal_1980"/>{{break}}{{convert|110|-|120|kg|lb|abbr=on}} në Indi<ref name="Chellam1993"/> ||{{convert|186.55|-|225|kg|lb|abbr=on}} në Afrkën e Jugut,<ref name="Smuts_etal_1980"/>{{break}}{{convert|174.9|kg|lb|abbr=on}} në Afrikën lindore,<ref name="Smuts_etal_1980"/>{{break}}{{convert|160|-|190|kg|lb|abbr=on}} në Indi<ref name="Chellam1993"/> |} {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lion (Panthera leo) male 6y.jpg|caption1=Një mashkull 6 vjecar në Afrkën e Jugut |image2=West African male lion.jpg|caption2=Mashkull në Afrikën perëndimore}} ===Krifa=== Krifa e luanit mashkull është tipari më i dallueshëm i specieve.<ref name="Hemmer">{{cite journal|author=Hemmer, H.|year=1974|title=Untersuchungen zur Stammesgeschichte der Pantherkatzen (''Pantherinae'') Teil 3. Zur Artgeschichte des Löwen ''Panthera (Panthera) leo'' (Linnaeus, 1758)|journal=Veröffentlichungen der Zoologischen Staatssammlung|volume=17|pages=167–280|url=https://archive.org/stream/verfentlichungen171974zool#page/178/mode/2up}}</ref> Mund të ketë evoluar rreth 320,000-190,000 vjet më parë.<ref name="Yamaguchietal2004Mane">{{Cite journal|last1=Yamaguchi|first1=Nobuyuki|last2=Cooper|first2=A.|last3=Werdelin|first3=L.|last4=MacDonald|first4=David W.|date=2004|title=Evolution of the mane and group-living in the lion (''Panthera leo''): a review|journal=Journal of Zoology|volume=263|issue=4|pages=329–342|doi=10.1017/S0952836904005242}}</ref> Fillon të rritet kur luanët janë rreth një vjeç. [[Ngjyra]] e krifës ndryshon dhe errësohet me [[Mosha|moshën]]; hulumtimet tregojnë se ngjyra dhe madhësia e tij janë të ndikuara nga faktorë mjedisorë siç është temperatura mesatare e ambientit. Gjatësia e krifës me sa duket sinjalizon luftimin në marrëdhëniet mashkull-mashkull; individët me errësirë mund të kenë jetë më të gjatë që kanë nisur të jenë riprodhues dhe pasardhësit kanë mbijetesë më të madhe, megjithëse vuajnë në muajt më të nxehtë të vitit. Prania, mungesa, ngjyra dhe madhësia e krifës shoqërohen me parakushtin gjenetik, pjekurinë seksuale dhe klimën; një krifë e madhe tregon një kafshë të shëndetshme. Në [[Parkun Kombëtar Serengeti|Parkun Kombëtar të Serengetit]] , luaneshat favorizojnë meshkujt me krifë të dendur dhe të errët si bashkëshortë.<ref name="West">{{Cite journal|last=West|first=P. M.|author2=Packer, C.|date=2002|title=Sexual Selection, Temperature, and the Lion's Mane|url=https://archive.org/details/sim_science_2002-08-23_297_5585/page/1338|journal=[[Science (journal)|Science]]|volume=297|issue=5585|pages=1339–1943|doi=10.1126/science.1073257|pmid=12193785|bibcode=2002Sci...297.1339W|s2cid=15893512}}</ref><ref>{{cite journal|author=West, P. M.|year=2005|title=The Lion's Mane: Neither a token of royalty nor a shield for fighting, the mane is a signal of quality to mates and rivals, but one that comes with consequences|url=https://archive.org/details/sim_american-scientist_may-june-2005_93_3/page/226|journal=American Scientist|volume=93|issue=3|pages=226–235|doi=10.1511/2005.3.226|jstor=27858577}}</ref> Temperatura e ftohtë e ambientit në kopshtin zoologjik evropian dhe në Amerikën e Veriut mund të rezultojë në një krifë më të rëndë.<ref name="BarnettYamaguchi2006" /> Luanët aziatikë zakonisht kanë krifë më të rrallë se luanët mesatarë afrikanë.<ref name="Menon">{{Cite book|last=Menon|first=V.|year=2003|title=A Field Guide to Indian Mammals|url=https://archive.org/details/fieldguidetoindi0000meno|location=New Delhi|publisher=Dorling Kindersley India|isbn=978-0-14-302998-4}}</ref> Pothuajse të gjithë luanët meshkuj në [[Parkun Kombëtar Pendjari]] janë ose pa krifë ose kanë krifë shumë të shkurtër.Luan menalez është raportuar edhe në Senegal, në Parkun Kombëtar Dinder në [[Sudani|Sudan]] dhe në Parkun Kombëtar Tsavo Lindor , [[Kenia]]. Luani origjinal mashkull i bardhë nga Timbavati në [[Republika Jugafrikane|Republika jugafrkane]] ishte gjithashtu i pastër. ===Variacioni i ngjyrave=== Luani i bardhë është një morf i rrallë me një kusht gjenetik të quajtur leucism . Nuk është [[albino]]; ka pigmentim normal në [[Syri|sy]] dhe [[Lëkura|lëkurë]]. Luanët e bardhë janë parë herë pas here brenda dhe përreth Parkut Kombëtar Kruger dhe Rezervatit të Lojërave Private Timbavati në Afrikën Jugore lindore. Ata u zhdukën në të egër në vitet 1970, duke ulur kështu pishinën e gjenit të bardhë të luanit . Sidoqoftë, 17 lindje janë regjistruar në pesë krenari midis 2007 dhe 2015.<ref>{{cite journal|last1=Turner|first1=J. A.|last2=Vasicek|first2=C. A.|last3=Somers|first3=M. J.|year=2015|title=Effects of a colour variant on hunting ability: the white lion in South Africa|journal=Open Science Repository Biology|page=e45011830}}</ref>Luanët e bardhë janë zgjedhur për mbarështim në robëri.<ref>{{Cite book|last=McBride|first=C.|title=The White Lions of Timbavati|url=https://archive.org/details/whitelionsoftimb00mcbr|year=1977|publisher=E. Stanton|location=Johannesburg|isbn=978-0-949997-32-6}}</ref>Ata thuhet se janë riprodhuar në kampe në Afrikën e Jugut për t'u përdorur si trofe për t'u vrarë gjatë gjuetive të konservuara .<ref>{{Cite book|last=Tucker|first=L.|title=Mystery of the White Lions—Children of the Sun God|year=2003|publisher=Npenvu Press|location=Mapumulanga|isbn=978-0-620-31409-1}}</ref> ==Shpërndarja dhe habitati== [[File:Asiatic lion 01.jpg|thumb|Luan në Indi]] Luanët afrikanë jetojnë në një popullsi të shpërndarë në të gjithë Afrikën Sub-Sahariane. Luani preferon [[fusha me bar]] dhe [[savana]], [[Lugina e lumit|luginat e lumenjve]] dhe pyje të hapura me shkurre. Mungon nga pyjet e shiut dhe rrallëherë hyn në pyll të mbyllur. Në malin Elgon , luani është regjistruar në një lartësi prej 3.600 m dhe afër vijës së borës në malin Kenia .<ref name="Guggisberg1975">{{Cite book|last=Guggisberg|first=C. A. W.|title=Wild Cats of the World|year=1975|publisher=Taplinger Publishing|location=New York|isbn=978-0-8008-8324-9|chapter=Lion ''Panthera leo'' (Linnaeus, 1758)|pages=[https://archive.org/details/wildcatsofworld00gugg/page/138 138–179]|chapter-url=https://archive.org/details/wildcatsofworld00gugg/page/138}}</ref> Luanët ndodhen në kullotat e savanës me pemë akacie të shpërndara , të cilat shërbejnë si hije. Luani aziatik tani mbijeton vetëm në dhe përreth Parkut Kombëtar Gir në Gujarat , [[India]] Perëndimore. Habitati i tij është një përzierje e pyllit të thatë të savanës dhe pylli të pastruar nga bimësia .<ref name="Breitenmoser2008"/> ===Gama historike=== Në Afrikë, rrezja e luanit fillimisht përshkoi pjesën më të madhe të zonës qendrore të pyjeve me shi dhe shkretëtirën e Saharasë .<ref name="Schaller5">[[#Schaller|Schaller]], p. 5.</ref>Në vitet 1960, ai u zhuk në Afrikë Veriore , përveç në pjesën jugore të Sudanit.<ref name="Chardonnet2002"/><ref name="Riggio2013">{{cite journal|author=Riggio, J.|author2=Jacobson, A.|author3=Dollar, L.|author4=Bauer, H.|author5=Becker, M.|author6=Dickman, A.|author7=Funston, P.|author8=Groom, R.|author9=Henschel, P.|author10=de Iongh, H.|author11=Lichtenfeld, L.|author12=Pimm, S.|year=2013|title=The size of savannah Africa: a lion's (''Panthera leo'') view|journal=Biodiversity Conservation|volume=22|issue=1|pages=17–35|doi=10.1007/s10531-012-0381-4|doi-access=free|ref=none}}</ref><ref name="Black_al2013">{{cite journal|last1=Black|first1=S. A.|last2=Fellous|first2=A.|last3=Yamaguchi|first3=N.|last4=Roberts|first4=D. L.|year=2013|title=Examining the Extinction of the Barbary Lion and Its Implications for Felid Conservation|journal=PLOS ONE|volume=8|issue=4|page=e60174|doi=10.1371/journal.pone.0060174|pmid=23573239|pmc=3616087|bibcode=2013PLoSO...860174B}}</ref> [[Skeda:Modern lion locations in southeastern Europe except Caucasus.png|parapamje|Harta e shpërndarjes së fosileve të luanit në [[Ballkani|Ballkan]] me të kuqe]] Në Evropën Jugore dhe Azinë, luani dikur shkonte në rajone ku kushtet klimatike mbështesin një bollëk me pre.<ref>{{cite journal|last1=Schnitzler|first1=A.|last2=Hermann|first2=L.|title=Chronological distribution of the tiger ''Panthera tigris'' and the Asiatic lion ''Panthera leo persica'' in their common range in Asia|journal=[[Mammal Review]]|volume=49|issue=4|pages=340–353|doi=10.1111/mam.12166|date=2019}}</ref>Në [[Greqia|Greqi]], ishte e zakonshme siç raportohet nga [[Herodoti]] në 480 pes; ai u konsiderua i rrallë nga 300 pes dhe u zhduk rreth 100 pas Krishtit.<ref name="Guggisberg1975" /> Ishte i pranishme në Kaukaz deri në shekullin e 10-të.<ref name="USSR" /> Ka jetuar në Palestinë deri në Mesjetë , dhe në [[Azia Jugperëndimore|Azinë Jugperëndimore]] deri në fund të shekullit të 19-të. Nga fundi i shekullit të 19-të, ai ishte zhdukur në pjesën më të madhe të [[Turqia|Turqisë]].<ref>{{cite book|author=Üstay, A. H.|year=1990|title=Hunting in Turkey|publisher=BBA|location=Istanbul}}</ref> Luani i fundit në [[Irani|Iran]] u pa në 1942 rreth 65 km në veriperëndim të Dezfulit ,<ref name="Firouz05">{{cite book|last=Firouz|first=E.|year=2005|url={{Google books |plainurl=yes |id=t2EZCScFXloC |page=66}}|title=The complete fauna of Iran|publisher=I. B. Tauris|isbn=978-1-85043-946-2|pages=5–67}}</ref> megjithëse kufomat e një luaneshe u gjetën në brigjet e lumit Karun në Provincën Khūzestān në 1944.<ref name="simba" /> Dikur shkonte nga Sind dhe Punjab në [[Pakistani|Pakistan]] deri në [[Bengali|Bengal]] dhe Lumi Narmada në Indinë qendrore.<ref name="Kinnear1920">{{cite journal|author=Kinnear, N. B.|year=1920|title=The past and present distribution of the lion in southeastern Asia|journal=Journal of the Bombay Natural History Society|volume=27|pages=34–39|url=https://archive.org/stream/journalofbombayn27192022bomb#page/32/mode/2up}}</ref>Luani ka jetuar edhe në [[Shqipëria|Shqipëri]].<ref name="Thomas2014">{{cite journal|last=Thomas|first=N.R.|year=2014|title=A lion's eye view of the Greek Bronze Age|pages=375−92|number=37|journal=Aegaeum. Annales Liégeoises et PASPiennes d'Archéologie égéenne|editor1-last=Touchais|editor1-first=G.|editor2-last=Laffineur|editor2-first=R.|editor3-last=Rougemeont|editor3-first=F.}}</ref> ==Sjellja dhe ekologjia== Luanët e kalojnë pjesën më të madhe të kohës duke pushuar; ato janë joaktive për rreth 20 orë në ditë.<ref name="Schaller122">[[#Schaller|Schaller]], p. 122.</ref> Edhe pse luanët mund të jenë aktiv në çdo kohë, aktiviteti i tyre përgjithësisht kulmohet pas muzgut me një periudhë shoqërizimi dhe [[Ulërima (vokalization)|ulërimash]]. Shpërthime të përhershme të aktivitetit vazhdojnë deri në agim, kur gjuetia më së shpeshti zhvillohet. Ata kalojnë mesatarisht dy orë në ditë duke ecur dhe 50 minuta duke [[Ngrënia|ngrënë]].<ref name="Schaller120">[[#Schaller|Schaller]], pp. 120–21.</ref> ===Organizimi i grupit=== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Tree-climbing lions (Panthera leo).jpg|caption1=Tre luanë në pemë në Uganda |image2=Lions Family Portrait Masai Mara.jpg|caption2=Një luaneshë dhe dy meshkuj në Masai Mara}} Luani është më [[Shoqëror|shoqërori]] nga të gjitha speciet e egra felidë, që jeton në grupe me individë të lidhur me pasardhësit e tyre. Një grup i tillë quhet " krenari ". Grupet e luanëve meshkuj quhen "koalicione".<ref name="Schaller33">[[#Schaller|Schaller]], p. 33.</ref> Femrat formojnë njësinë e qëndrueshme shoqërore në një krenari dhe nuk tolerojnë femrat e jashtme.<ref name="Schaller37">[[#Schaller|Schaller]], p. 37.</ref> Anëtarësia ndryshon vetëm me lindjen dhe vdekjen e luaneshave<ref name="Schaller39">[[#Schaller|Schaller]], p. 39.</ref>, megjithëse disa femra largohen dhe bëhen nomade.<ref name="Schaller44">[[#Schaller|Schaller]], p. 44.</ref> Krenaria mesatare përbëhet nga rreth 15 luanë, duke përfshirë disa femra të rritur dhe deri në katër meshkuj dhe këlyshët e tyre të të dy gjinive. Janë vërejtur krenari të mëdha, të përbërë nga deri në 30 individë.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 34–35.</ref> Përjashtimi i vetëm nga ky model është krenaria e [[Panthera leo melanochaita|luanit Tsavo]] që gjithmonë ka vetëm një mashkull të rritur.<ref>{{Cite journal|last=Milius|first=S.|date=2002|title=Biology: Maneless lions live one guy per pride|url=https://archive.org/details/sim_science-news-us_2002-04-20_161_16/page/253|journal=Society for Science & the Public|volume=161|issue=16|page=253|doi=10.1002/scin.5591611614}}</ref> Këlyshët meshkuj përjashtohen nga krenaria e nënës kur arrijnë pjekurinë në moshën rreth dy ose tre vjeç.<ref name="Schaller44"/> Disa luanë janë "[[Nomadi|nomadë]]" që variojnë gjerësisht dhe lëvizin sporadikisht, qoftë në çifte ose vetëm.<ref name="Schaller33" /> Një luan mund të ndryshojë stilin e jetës.<ref name="Estes">{{cite book|author=Estes, R.|year=1991|title=The behavior guide to African mammals: including hoofed mammals, carnivores, primates|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-08085-0|location=Berkeley|chapter=Lion|pages=[https://archive.org/details/isbn_0520080858/page/369 369–376]|chapter-url=https://archive.org/details/isbn_0520080858/page/369|url=https://archive.org/details/isbn_0520080858/page/369}}</ref> Ndërveprimet midis krenarive dhe nomadëve kanë tendencë të jenë armiqësore, megjithëse femrat e krenarisë në estrus lejojnë meshkujt nomadë t'u afrohen atyre.<ref>[[#Schaller|Schaller]], pp. 52–54.</ref> Meshkujt kalojnë vite në një fazë nomade para se të fitojnë vendbanimin në një krenari.<ref>{{cite book|author=Hanby, J. P., Bygott, J. D.|year=1979|chapter=Population changes in lions and other predators|title=Serengeti: dynamics of an ecosystem|url=https://archive.org/details/serengetidynamic0000unse|editor1=Sinclair, A. R. E.|editor2=Norton-Griffiths, M.|publisher=The University of Chicago Press|location=Chicago|pages=249−262}}</ref> Një studim i ndërmarrë në Parkun Kombëtar Serengeti zbuloi se koalicionet nomade fitojnë rezidencën në moshën midis 3.5 dhe 7.3 vjeç.<ref>{{cite journal|author=Borrego, N., Ozgul, A., Slotow, R. and Packer, C.|year=2018|title=Lion population dynamics: do nomadic males matter?|journal=Behavioral Ecology|volume=29|issue=3|doi=10.1093/beheco/ary018|pages=660–666|doi-access=free}}</ref> Në Parkun Kombëtar Kruger, luanët meshkuj lëvizin më shumë se 25 km larg krenarisë së tyre natale për të kërkuar territorin e tyre. Luanët femra qëndrojnë më afër krenarisë së tyre të më parshme. Prandaj, luanët femra në një zonë janë më të afërt me njëri-tjetrin sesa luanët meshkuj në të njëjtën zonë.<ref>{{cite journal|author=van Hooft, P., Keet, D.F., Brebner, D.K. and Bastos, A.D.|year=2018|title=Genetic insights into dispersal distance and disperser fitness of African lions (''Panthera leo'') from the latitudinal extremes of the Kruger National Park, South Africa|journal=BMC Genetics|volume=19|issue=1|page=21|doi=10.1186/s12863-018-0607-x|pmid=29614950|pmc=5883395}}</ref> Zona e zënë nga një krenari quhet "zona e krenarisë" ndërsa ajo e zënë nga një nomad është një "varg".<ref name="Schaller33" /> Meshkujt e lidhur me një krenari kanë tendencë të qëndrojnë në kufijtë, duke patrulluar territorin e tyre . Arsyet e zhvillimit të socialitetit të luaneshës janë më të theksuarit në çdo specie mace. Suksesi i rritur në gjueti duket të jetë një arsye e dukshme, por kjo është e pasigurt pas ekzaminimit; gjuetia e koordinuar lejon një grabitje më të suksesshme, por gjithashtu siguron që anëtarët jo-gjuetarë të ushqehen pa u lodhur. Megjithatë, disa femra marrin një rol në rritjen e këlyshëve që mund të lihen vetëm për periudha të zgjatura. Anëtarët e krenarisë priren të luajnë rregullisht të njëjtin rol në gjueti dhe të nxisin aftësitë e tyre. [[Shëndeti]] i gjahtarëve është nevoja kryesore për mbijetesën e krenarisë; gjuetarët janë të parët që konsumojnë prenë në vendin ku është marrë. Përfitimet e tjera përfshijnë zgjedhjen e mundshme të farefisit ; ndarja e ushqimit brenda familjes; mbrojtja e të rinjve, mirëmbajtja e territorit dhe sigurimi individual kundër sulmeve dhe urisë.<ref name="CAP" /> Të dy meshkujt dhe femrat mbrojnë krenarinë kundër sulmeve, por luani mashkull është më i përshtatshmi për këtë qëllim për shkak të ndërtimit të tij më të fortë dhe më të fuqishëm. Disa individë vazhdimisht drejtojnë mbrojtjen kundër sulmeve, ndërsa të tjerët mbeten prapa.<ref>{{Cite journal|last=Heinsohn|first=R.|author2=C. Packer|year=1995|title=Complex cooperative strategies in group-territorial African lions|journal=Science|volume=269|issue=5228|pages=1260–1262|doi=10.1126/science.7652573|pmid=7652573|bibcode=1995Sci...269.1260H|s2cid=35849910|url=http://www.life.umd.edu/faculty/wilkinson/BIOL608W/Heinsohn&Packer95.pdf}}</ref>Luanët kanë tendencë të marrin role specifike në krenari; individët me lëvizje të ngadalta mund të ofrojnë shërbime të tjera me vlerë për [[Grupi|grupin]].<ref>{{Cite journal|last=Morell|first=V.|year=1995|title=Cowardly lions confound cooperation theory|url=https://archive.org/details/sim_science_1995-09-01_269_5228/page/1216|journal=Science|volume=269|issue=5228|pages=1216–1217|doi=10.1126/science.7652566|pmid=7652566|bibcode=1995Sci...269.1216M|s2cid=44676637}}</ref> Përndryshe, mund të ketë shpërblime që lidhen me të qenurit një udhëheqës që largon ndërhyrës; niveli i luaneshave në krenari reflektohet në këto përgjigje.<ref>{{Cite journal|last=Jahn|first=Gary C.|year=1996|title=Lioness Leadership|url=https://archive.org/details/sim_science_1996-03-01_271_5253/page/1214|journal=Science|volume=271|issue=5253|page=1215|doi=10.1126/science.271.5253.1215a|pmid=17820922|bibcode=1996Sci...271.1215J}}</ref> Meshkujt të lidhur me krenarinë duhet të mbrojnë lidhjen e tyre me krenarinë nga meshkujt e jashtëm që mund të përpiqen t'i uzurpojnë ato. Krenaritë e luanit aziatik ndryshojnë në përbërjen e grupit. Luanët meshkuj aziatikë janë të vetmuar ose shoqërojnë deri në tre meshkuj, duke formuar një krenari të lirshme ndërsa femrat shoqërohen me deri në 12 femra të tjera, duke formuar një krenari më të fortë së bashku me këlyshët e tyre. Luanët femra dhe meshkuj shoqërohen vetëm kur çiftëzohen.<ref name="Joslin1973">{{cite book|author=Joslin, P.|year=1973|title=The Asiatic lion: a study of ecology and behaviour|location=University of Edinburgh, UK|publisher=Department of Forestry and Natural Resources}}</ref> Koalicionet e meshkujve kanë territor për një kohë më të gjatë se luanët e vetëm. Meshkujt në koalicione prej tre ose katër individësh shfaqin një hierarki të theksuar, në të cilën një mashkull dominon të tjerët.<ref name="Chakrabarti2017">{{cite journal|author=Chakrabarti, S., Jhala, Y. V.|year=2017|title=Selfish partners: resource partitioning in male coalitions of Asiatic lions|journal=Behavioral Ecology|volume=28|issue=6|pages=1532–1539|doi=10.1093/beheco/arx118|pmid=29622932|pmc=5873260}}</ref> ===Gjuetia dhe dieta=== Luani është një hiperarkarnivor gjeneralist<ref>[[#Schaller|Schaller]], pp. 208.</ref> dhe konsiderohet të jetë një specie themelor në habitat .<ref name="Frank1998">{{cite book|last=Frank|first=L. G.|year=1998|title=Living with lions: carnivore conservation and livestock in Laikipia District, Kenya|location=Mpala Research Centre, Nanyuki|publisher=US Agency for International Development, Conservation of Biodiverse Resource Areas Project, 623-0247-C-00-3002-00}}</ref> Preja e tij përbëhet kryesisht nga gjitarët-veçanërisht thundrakë të mëdhenj me madhësi 190-550 kg me një preferencë për [[Antilopa blu afrikane|antilopë afrikane blu]] , [[Zebra e fushës|zebrën e fushës]] , [[Bualli afrikan|buallin afrikan]] , [[Gemsboku|gemsbokun]] dhe [[Gjirafa|gjirafën]] . Luanët gjuajn gjithashtu edhe [[Derri i savanës|derra të egër afrikan]] në varësi të disponueshmërisë, megjithëse speciet janë nën kufirin e peshës së preferuar.<ref name="Hayward2005">{{Cite journal|last1=Hayward|first1=M. W.|last2=Kerley|first2=G. I. H.|year=2005|title=Prey preferences of the lion (''Panthera leo'')|journal=Journal of Zoology|volume=267|issue=3|pages=309–322|doi=10.1017/S0952836905007508|url=http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1595.pdf|citeseerx=10.1.1.611.8271|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=27 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150627132429/http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1595.pdf|url-status=dead}}</ref> Në Indi, dreri [[Sambari|sambar]] dhe [[çitali]] janë preja e egër e regjistruar më së shpeshti,<ref name="Haas2005"/><ref name="Hayward2005"/><ref name="Mukherjee"/>ndërsa bagëtitë shtëpiake mund të kontribuojnë ndjeshëm në dietën e tyre.<ref name="Mukherjee">{{cite journal|last1=Mukherjee|first1=S.|last2=Goyal|first2=S. P.|last3=Chellam|first3=R.|year=1994|title=Refined techniques for the analysis of Asiatic lion ''Panthera leo persica'' scats|journal=Acta Theriologica|volume=39|issue=4|pages=425–430|doi=10.4098/AT.arch.94-50|url=http://rcin.org.pl/Content/12321/BI002_26820_Cz-40-2_Acta-T39-nr48-425-430_o.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803104239/http://rcin.org.pl/Content/12321/BI002_26820_Cz-40-2_Acta-T39-nr48-425-430_o.pdf|url-status=dead}}</ref> Ata zakonisht shmangin [[Elefanti|elefantët]] e rritur plotësisht , [[Rinoceronti|rinocerontët]] dhe [[Hipopotami|hipopotamin]] , si dhe pretë e vogla si [[dik-dik]] , [[Hiraksi|hiraksin]] , [[Lepuri|lepujt]] dhe [[Majmuni|majmunët]] .<ref name="Hayward2005"/><ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 195.</ref> Pre të pazakontë përfshijnë [[Ferrgjati|ferrgjatët]] dhe [[Zvarranikët|zvarranikë]] të vegjël.<ref>https://africageographic.com/stories/beach-lions-hunting-seals-coastal-birds-namibia-35-years/</ref> Luanët vrasin grabitqarët e tjerë si leopardin , gepardin dhe hienën me njolla por rrallë i konsumojnë ato.<ref>[[#Schaller|Schaller]], pp. 220–221.</ref> {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lion and eland.jpg|caption1=Skelet luani i cili është paraqitur në formën e gjuetis duke gjuajtur një eland të zakonshëm |image2=Lions taking down cape buffalo.jpg|caption2=Luanesha që po vrasin një buall në Serenget}} Luanët e rinj shfaqin së pari sjellje kërcënuese në moshën rreth tre muajsh, megjithëse nuk marrin pjesë në gjueti deri sa të kenë mbushur gati një vit dhe fillojnë të gjuajnë në mënyrë efektive kur i afrohen moshës dy vjeç.<ref name="Schaller153">[[#Schaller|Schaller]], p. 153.</ref> Luanët e vetëm janë të aftë të rrëzojnë zebra dhe antilopa afrikane, ndërsa pretë më e madhe si buallin dhe gjirafat janë më të rrezikshme.<ref name="Estes"/> Në Parkun Kombëtar Chobe , krenari të mëdha janë vërejtur për të gjuajtur [[Elefanti i shkurreve afrikane|elefantët e shkurreve afrikane]] deri rreth 15 vjeç.<ref>{{cite journal|last1=Joubert|first1=D.|year=2006|title=Hunting behaviour of lions (''Panthera leo'') on elephants (''Loxodonta africana'') in the Chobe National Park, Botswana|journal=African Journal of Ecology|volume=44|issue=2|pages=279–281|doi=10.1111/j.1365-2028.2006.00626.x}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Power|first1=R. J.|last2=Compion|first2=R. X. Shem|title=Lion predation on elephants in the Savuti, Chobe National Park, Botswana|journal=African Zoology|volume=44|issue=1|pages=36–44|url=https://www.researchgate.net/publication/232693088|doi=10.3377/004.044.0104|year=2009|s2cid=86371484}}</ref> Në gjuetitë tipike, secila luaneshë ka një pozicion të favorizuar në grup, ose duke kërcyer mbi krahun e presë, pastaj duke sulmuar, ose duke lëvizur një distancë më të vogël në qendër të grupit dhe duke kapur pre në ikje nga luaneshat e tjera. Meshkujt e lidhur me krenaritë zakonisht nuk marrin pjesë në gjueti në grup.<ref name="hunt">{{Cite journal|last=Stander|first=P. E.|title=Cooperative hunting in lions: the role of the individual|journal=Behavioral Ecology and Sociobiology|volume=29|issue=6|pages=445–454|year=1992|doi=10.1007/BF00170175|s2cid=2588727|url=http://lchc.ucsd.edu/MCA/Mail/xmcamail.2011_09.dir/pdfeL5GzNL2FL.pdf}}</ref> Megjithatë, disa prova sugjerojnë se meshkujt janë po aq të suksesshëm sa femrat; ata janë zakonisht gjuetarë të vetëm që bëjnë pritë në fusha të vogla me shkurre.<ref>{{cite journal|last1=Loarie, S. R.|last2=Tambling, C. J.|last3=Asner, G. P.|year=2013|title=Lion hunting behaviour and vegetation structure in an African savanna|journal=Animal Behaviour|volume=85|issue=5|pages=899–906|doi=10.1016/j.anbehav.2013.01.018|hdl=2263/41825|s2cid=53185309|url=https://repository.up.ac.za/bitstream/2263/41825/1/Loarie_Lion_2013.pdf}}</ref> Luanët nuk janë veçanërisht të njohur për qëndrueshmërinë e tyre; për shembull, [[zemra]] e një luaneshe përfshin vetëm 0.57% të peshës së saj trupore dhe zemra e një mashkulli është rreth 0.45% e peshës së trupit të tij, ndërsa zemra e një hiene përfshin pothuajse 1% të peshës së saj trupore.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 248.</ref> Kështu, luanët vrapojnë shpejt vetëm në distanca të shkurtra<ref name="Schaller2478">[[#Schaller|Schaller]], pp. 247–48.</ref> dhe duhet të jenë afër presë së tyre para se të fillojnë sulmin. Ata shfrytëzojnë faktorët që zvogëlojnë dukshmërinë; shumë vrasje ndodhin afër ndonjë forme mbulese ose natën.<ref name="Schaller237">[[#Schaller|Schaller]], p. 237.</ref> Sulmi i luanit është i shkurtër dhe i fuqishëm; ata përpiqen të kapin prenë me një nxitim të shpejtë dhe në përfundim ata kërcejnë. Zakonisht e tërheqin poshtë dhe e vrasin nga një kafshim i mbytur në fyt. Ata gjithashtu vrasin pre duke mbyllur gojën dhe hundët e tyre me nofullat e tyre.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 244, 263–267.</ref> Luanët zakonisht konsumojnë pre në vendndodhjen e gjuetisë, por ndonjëherë e zvarrisin prenë e madhe në vegjistacion.<ref name="Schaller2706" /> Ata kanë tendencë të grinden për vrasje, veçanërisht meshkujt. Këlyshët vuajnë më së shumti kur ushqimi është i pakët, por përndryshe të gjithë anëtarët e krenarisë hanë mbetjet e tyre, përfshirë luanët e vjetër dhe të gjymtuar, të cilat mund të jetojnë në pjesën e mbetur.<ref name="Estes" /> Vrasjet e mëdha ndahen më gjerësisht midis anëtarëve të krenarisë.<ref name="Schaller133">[[#Schaller|Schaller]], p. 133.</ref> Një luaneshë e rritur kërkon mesatarisht rreth 5 kg mish në ditë ndërsa meshkujt kërkojnë rreth 7 kg.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 276.</ref> Luanët mund të hanë deri në 30 kg në një vakt;<ref name="simba">{{Cite book|last=Guggisberg|first=C. A. W.|title=Simba: the life of the lion.|year=1961|publisher=Howard Timmins|location=Cape Town}}</ref> nëse nuk është në gjendje të konsumojë të gjitha vrasjen, ai pushon për disa orë para se të vazhdojë të hajë. Në ditët e nxehta, krenaria tërhiqet në hije me një ose dy meshkuj në këmbë.<ref name="Schaller2706">[[#Schaller|Schaller]], pp. 270–76.</ref> Luanët mbrojnë vrasjet e tyre nga pastruesit siç janë shkabat dhe hienat.<ref name="Estes" /> Luanët ushqehen me kërma kur të krijohet mundësia; ata pastrojnë kafshë të vdekura nga shkaqe natyrore si sëmundje ose ato që janë vrarë nga grabitqarët e tjerë. ===Konkurrenca grabitqare=== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Hyenas Fight Against Lions Over a Kill HD 10.png|caption1=Luan që po sulmohet nga hienat me njolla |image2=Lioness vs Leopard 9 July 2016 Latest Sightings 1.png|caption2=Luanesh duke u ndeshur me një leopard pë ushqim}} Luanët dhe [[Hiena me njolla|hienat me njolla]] zënë një vend të ngjashëm [[Ekologjia|ekologjik]] dhe ku ata bashkëjetojnë ata konkurrojnë për pre dhe [[kërma]]; një rishikim i të dhënave në disa studime tregon një mbivendosje dietike prej 58.6%.<ref name="prey">{{Cite journal|url=http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1598.pdf|title=Prey preferences of the spotted hyaena (''Crocuta crocuta'') and degree of dietary overlap with the lion (''Panthera leo'')|last=Hayward|first=M. W.|journal=Journal of Zoology|year=2006|volume=270|issue=4|pages=606–614|doi=10.1111/j.1469-7998.2006.00183.x|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=25 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225033155/http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1598.pdf%20|url-status=dead}}</ref> Luanët zakonisht injorojnë hienat me njolla përveç nëse luanët janë duke u vrarë ose duke u ngacmuar nga hienat, ndërsa këto të fundit priren të reagojnë në mënyrë të dukshme ndaj pranisë së luanëve, me ose pa praninë e ushqimit. Luanët kapin vrasjet e hienave me njolla; në kraterin Ngorongoro është e zakonshme që luanët të mbijetojnë me pjesën më të madhe të vrasjeve të vjedhura nga hienat, duke bërë që hienat të rrisin nivelin e tyre të vrasjeve.<ref name="Kruuk21">{{Cite book|first=H.|last=Kruuk|title=The Spotted Hyena: A Study of Predation and Social Behaviour|url=https://archive.org/details/spottedhyenastud0000kruu|publisher=The University of Chicago Press|place=Chicago|year=1972|isbn=978-0-226-45508-2|chapter=Interactions between Hyenas and other Carnivorous Animals}}</ref> Në [[Parkun Kombëtar të Botsvanës]], situata është e përmbysur; hienat shpesh sfidojnë luanët dhe vjedhin vrasjet e tyre, duke marrë ushqim nga 63% të të gjitha vrasjeve të luanit.<ref name="Conservation">{{Cite book|chapter=Interspecific competition and the population biology of extinction-prone carnivores|last1=Creel|first1=S.|last2=Spong|first2=G.|last3=Creel|first3=N.|pages=35−60|chapter-url=https://books.google.com/books?id=v39RdyYUfRIC&pg=PA36|title=Carnivore Conservation|edition=1st|editor1-first=J. L.|editor1-last=Gittleman|editor2-first=S. M.|editor2-last=Funk|editor3-first=D. W.|editor3-last=Macdonald|editor4-first=R. K.|editor4-last=Wayne|publisher=Cambridge University Press|year=2001|isbn=978-0-521-66232-1}}</ref> Kur përballeni me një vrasje nga luanët, hienat me njolla mund të largohen ose të presin me durim në një distancë prej 30-100 m derisa luanët të kenë mbaruar.<ref name="schaller272">[[#Schaller|Schaller]], p. 272.</ref> Hienat janë mjaft të guximshme për të ushqyer së bashku me luanët dhe për të detyruar luanët ti vrasin. Të dy speciet sulmojnë njërin-tjetrin edhe kur nuk ka asnjë ushqim të përfshirë për asnjë arsye të dukshme.<ref name="schaller273">[[#Schaller|Schaller]], pp. 273–74.</ref><ref name="enemies">{{cite video|last1=Joubert|first1=D.|last2=Joubert|first2=B.|author-link=Dereck and Beverly Joubert|title=Eternal Enemies: Lions and Hyenas|medium=DVD|publisher=National Geographic|year=1992}}</ref> Vrasja nga luanët mund të përbëjë deri në 71% të vdekjeve të hienat në [[Parkun Kombëtar Etosha]] . Hienat me njolla janë përshtatur duke lëvizur shpesh kur luanët hyjnë në territoret e tyre.<ref>{{Cite journal|title=Competitive interactions between spotted hyenas and lions in the Etosha National Park, Namibia|last1=Trinkel|first1=M.|last2=Kastberger|first2=G.|journal=African Journal of Ecology|volume=43|issue=3|year=2005|pages=220–224|doi=10.1111/j.1365-2028.2005.00574.x}}</ref> Kur popullsia e luanit në Rezervën Kombëtare Masai Mara e Kenias u zvogëlua, popullsia e hienave me njolla u rrit me shpejtësi.<ref>{{cite journal|last1=Green|first1=D. S.|last2=Johnson-Ulrich|first2=L.|last3=Couraud|first3=H. E.|last4=Holekamp|first4=K. E.|year=2018|title=Anthropogenic disturbance induces opposing population trends in spotted hyenas and African lions|journal=Biodiversity and Conservation|volume=27|issue=4|pages=871−889|doi=10.1007/s10531-017-1469-7|s2cid=44240882}}</ref> Eksperimentet me hienat me njolla të robëruara tregojnë se ekzemplarët pa përvojë paraprake me luanët veprojnë indiferentisht para syve të tyre, por do të reagojnë me frikë ndaj aromës së luanit.<ref name="Kruuk21" /> Luanët kanë tendencë të mbizotërojnë ndaj [[Gepardi|çitave]] dhe [[Leopardi|leopardëve]], vjedhin vrasjet e tyre dhe vrasin këlyshët e tyre dhe madje edhe të rriturit kur u jepet mundësia.<ref>{{Cite book|last1=Denis-Hoot|first1=C.|last2=Denis-Hoot|first2=M.|year=2003|title=The Art of Being a Lion|url=https://archive.org/details/artofbeinglion0000deni_u5m1|publisher=Barnes & Noble|location=New York|isbn=9780760747674|page=[https://archive.org/details/artofbeinglion0000deni_u5m1/page/198 198]}}</ref> Çitat në veçanti shpesh humbasin vrasjet e tyre ndaj luanëve ose grabitqarëve të tjerë.<ref>{{Cite journal|last1=O'Brien|first1=S. J.|last2=Wildt|first2=D. E.|last3=Bush|first3=M.|year=1986|title=The Cheetah in Genetic Peril|journal=Scientific American|volume=254|issue=5|pages=68–76|doi=10.1038/scientificamerican0586-84|url=http://www.catsg.org/cheetah/05_library/5_3_publications/N_and_O/OBrien_et_al_1986_Cheetah_in_genetic_peril.pdf|bibcode=1986SciAm.254e..84O|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=30 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180930022126/http://www.catsg.org/cheetah/05_library/5_3_publications/N_and_O/OBrien_et_al_1986_Cheetah_in_genetic_peril.pdf|url-status=dead}}</ref> Një studim në ekosistemin e Serengetit zbuloi se luanët vranë të paktën 17 nga 125 këlyshë çite të lindur në vitet 1987 dhe 1990.<ref name="laurenson">{{cite journal|last1=Laurenson|first1=M. K.|title=High juvenile mortality in cheetahs (''Acinonyx jubatus'') and its consequences for maternal care|journal=Journal of Zoology|year=1994|volume=234|issue=3|pages=387–408|doi=10.1111/j.1469-7998.1994.tb04855.x|url=http://www.catsg.org/cheetah/05_library/5_3_publications/L/Laurenson_1994_Cheetah_cub_mortality_-_maternal_care.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201211429/http://www.catsg.org/cheetah/05_library/5_3_publications/L/Laurenson_1994_Cheetah_cub_mortality_-_maternal_care.pdf|url-status=dead}}</ref> Çitat shmangin konkurrencën e tyre duke përdorur kohë të ndryshme për gjueti dhe habitate të ndryshme.<ref>{{cite journal|last1=Rostro-García|first1=S.|last2=Kamler|first2=J. F.|last3=Hunter|first3=L. T. B.|year=2015|title=To kill, stay or flee: the effects of lions and landscape factors on habitat and kill site selection of cheetahs in South Africa|journal=PLOS ONE|volume=10|issue=2|page=e0117743|pmid=25693067|doi=10.1371/journal.pone.0117743|pmc=4333767|bibcode=2015PLoSO..1017743R}}</ref> Leopardët janë në gjendje të strehohen në pemë; luaneshat, megjithatë, herë pas here përpiqen të marrin vrasjet e leopardit nga pemët.<ref name="Schaller293">[[#Schaller|Schaller]], p. 293.</ref> Luanët në mënyrë të ngjashme mbizotërojnë ndaj [[Qeni i egër Afrikan|qenve të egër afrikanë]], duke marrë vrasjet e tyre dhe duke vrarë qentë e rinj dhe rrallë të rritur. Dendësia e popullsisë së qenve të egër është e ulët në zonat ku luanët janë më të bollshëm.<ref>{{cite journal|title=Conserving the African wild dog ''Lycaon pictus''. I. Diagnosing and treating causes of decline|last1=Woodroffe|first1=R.|last2=Ginsberg|first2=J. R.|year=1999|journal=Oryx|volume=33|pages=132–142|doi=10.1046/j.1365-3008.1999.00052.x|issue=2|doi-access=free}}</ref> Megjithatë, ka disa raste të raportuara të luanëve të moshuar dhe të plagosur që bien pre e qenve të egër.<ref name="Pienaar1969">{{Cite journal|last1=Pienaar|first1=U. de V.|title=Predator–prey relationships among the larger mammals of the Kruger National Park|journal=Koedoe|date=1969|volume=12|issue=1|pages=108–176|doi=10.4102/koedoe.v12i1.753|doi-access=free}}</ref><ref name="Schaller, p. 188">[[#Schaller|Schaller]], p. 188.</ref> Luanët konkurijnë gjithashtu me [[Krokodili i Nilit|krokodilët e Nilit]] ; në varësi të madhësisë së krokodilit dhe luanit, secila kafshë mund të humbasë vrasjet e tyre tek njëri-tjetri. Luanët janë vëzhguar duke vrarë krokodilë që lëviznin mbi tokë.<ref>{{cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2509crocs.html|title=Crocodiles!|publisher=PBS|work=Nova|type=transcript|date=1998|accessdate=21 nëntor 2010}}</ref> Krokodilët gjithashtu mund të vrasin dhe hanë luanët, të dëshmuar nga kthetra e luanëve që gjendeshin në [[Lugthi|stomakët]] e [[Krokodili|krokodilëve]].<ref name="Guggisberg1972">{{Cite book|last=Guggisberg|first=C. A. W.|title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore, and Conservation|year=1972|page=195|isbn=978-0-7153-5272-4|publisher=David & Charles|location=Newton Abbot|url=<!--rem url : no preview provided-->}}</ref> ===Riprodhimi dhe cikli jetësor=== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Panthera leo massaica mating.jpg|caption1=Luan duke u riprodhuar në Masai Mara |image2=Lion_cub,_Masai_Mara,_Kenya.jpg|caption2=Një këlysh}} Shumica e luaneshave riprodhohen në kohën kur janë katër vjeç.<ref name="Schaller29">[[#Schaller|Schaller]], p. 29.</ref> Luanët nuk riprodhohen në një kohë të caktuar të vitit dhe femrat janë polestruse .<ref name="Schaller174">[[#Schaller|Schaller]], p. 174.</ref> Një luaneshë mund të riprodhohet me më shumë se një mashkull kur është në ‘’nxehtësi’’ .<ref name="Schaller142">[[#Schaller|Schaller]], p. 142.</ref> Gjatësia e gjenerimit të luanit është rreth shtatë vjet.<ref>{{cite journal|title=Generation length for mammals|author=Pacifici, M., Santini, L., Di Marco, M., Baisero, D., Francucci, L., Grottolo Marasini, G., Visconti, P. and Rondinini, C.|journal=Nature Conservation|year=2013|issue=5|pages=87–94}}</ref> Periudha mesatare e [[Shtatzania|shtatëzanis]] është rreth 110 ditë;<ref name="Schaller174"/> femra lind një pjellë midis një dhe katër këlyshë në një vend të izoluar, e cila mund të jetë një gropë, një shtrat kallamishte, një shpellë ose ndonjë zonë tjetër e strehuar, zakonisht larg nga krenaria. Ajo shpesh do të gjuajë vetëm, ndërsa këlyshët janë akoma të pafuqishëm, duke qëndruar relativisht afër strofullës.<ref name="Scott45">[[#Scott|Scott]], p. 45.</ref> Këlyshët e luanit kanë lindur të verbër; sytë e tyre hapen rreth shtatë ditë pas lindjes. Ata peshojnë 1.2–2.1 kg gjatë lindjes dhe janë pothuajse të pafuqishëm, duke filluar të zvarriten një ose dy ditë pas lindjes dhe duke ecur rreth tre javësh.<ref name="Schaller143">[[#Schaller|Schaller]], p. 143.</ref> Për të shmangur një sulm nga grabitqarëve, luanesha i lëviz këlyshët e saj në një vend të ri , disa herë në muaj, duke i mbajtur ato në gojë.<ref name="Scott45"/> Zakonisht, nëna nuk e integron veten dhe këlyshët e saj përsëri në krenari derisa këlyshët të jenë të moshës gjashtë deri në tetë javësh.<ref name="Scott45"/> Ndonjëherë ky prezantim në jetën e krenarisë ndodh më herët, veçanërisht nëse luaneshat e tjera kanë lindur në të njëjtën kohë.<ref name="Estes"/><ref name="Schaller148"/> Kur u prezantua për herë të parë me pjesën tjetër të krenarisë, këlyshët e luanit u mungon besimi kur përballen me të rritur të tjerë përveç nënës së tyre. Ata së shpejti fillojnë të futen në jetën e krenarisë, megjithatë, duke luajtur mes njërin-tjetrin ose duke u përpjekur të fillojnë lojëra me të rriturit.<ref name="Schaller148"/>Luaneshat me këlyshët e tyre kanë më shumë gjasa të jenë tolerantë ndaj këlyshëve të një luaneshe tjetër sesa luaneshat pa këlyshë. Toleranca mashkullore e këlyshëve ndryshon; një mashkull mund të lejonte që këlyshët të luajnë me bishtin , ndërsa një tjetër mund të jetë më jotelrant.<ref>[[#Scott|Scott]], p. 46.</ref> [[File:Lion Cubs Phinda 2011.ogv|thumb|right|Video e një luaneshe me këlysh]] Luaneshat shpesh sinkronizojnë ciklet e tyre riprodhuese dhe rritjen e [[Gjendrrat qumeshture|gjirit]] komunal të të rinjve, të cilët thithin pa dallim nga ndonjë ose të gjitha femrat në krenari. Sinkronizimi i lindjeve është i dobishëm sepse këlyshët rriten që të jenë afërsisht në të njëjtën madhësi dhe të kenë një shans të barabartë për mbijetesë.<ref name="Estes"/><ref name="Schaller148">[[#Schaller|Schaller]], p. 147-49.</ref>Pjekuria ndodhet pas gjashtë ose shtatë muaj. Luanët meshkuj arrijnë pjekurinë në moshën rreth tre vjeç dhe në katër deri në pesë vjet janë të aftë të sfidojnë dhe zhvendosin meshkujt e rritur të lidhur me një krenari tjetër. Ata fillojnë të plaken dhe dobësohen në moshën midis 10 dhe 15 vjeç, më së voni.<ref>{{Cite book|last=Crandall|first=L. S.|title=The management of wild animals in captivity|year=1964|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|oclc=557916}}</ref> Kur një ose më shumë meshkuj të rinj përzejnë meshkujt e mëparshëm të lidhur me një krenari, fitimtarët shpesh vrasin ndonjë këlysh të ri ekzistues , mbase sepse femrat nuk bëhen pjellore dhe pranuese derisa këlyshët e tyre të piqen ose të vdesin. Femrat shpesh mbrojnë ashpër këlyshët e tyre nga një mashkull uzurpues, por rrallë janë të suksesshme, përveç nëse një grup prej tre ose katër nëna brenda një krenarie bashkojnë forcat kundër mashkullit.<ref name="Packpus83">{{Cite journal|last1=Packer|first1=C.|last2=Pusey|first2=A. E.|date=maj 1983|title=Adaptations of female lions to infanticide by incoming males|url=https://archive.org/details/sim_american-naturalist_1983-05_121_5/page/716|journal=American Naturalist|volume=121|issue=5|pages=716–28|doi=10.1086/284097|s2cid=84927815}}</ref> Këlyshët vdesin gjithashtu nga uria dhe braktisja dhe grabitqari nsi leopardët, hienat dhe qenët e egër.<ref name="Schaller, p. 188" /><ref name="Estes" /> Deri në 80% të këlyshëve të luanit do të vdesin para moshës dy vjeç.<ref>{{Cite book|last=Macdonald|first=David|year=1984|title=The Encyclopedia of Mammals|publisher=Facts on File|location=New York|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofma00mals_0/page/31 31]|isbn=978-0-87196-871-5|url=https://archive.org/details/encyclopediaofma00mals_0/page/31}}</ref> Të dy luanët meshkuj dhe femra mund të dëbohen nga krenaritë për t'u bërë nomade, megjithëse shumica e femrave zakonisht mbesin me krenarinë e lindjes. Kur një krenari bëhet shumë e madhe, brezi i ri i këlyshëve femra mund të detyrohet të largohet për të gjetur territorin e tyre. Kur një luan i ri mashkull merr një krenari, adoleshentët si meshkujt ashtu edhe femra mund të dëbohen.<ref>[[#Scott|Scott]], p. 68.</ref> Luanët e të dy gjinive mund të përfshihen në aktivitete homoseksuale dhe miqësore në grup ; meshkujt gjithashtu do të fshihen me kokë dhe do të rrokullisen me njëri-tjetrin përpara se të simulojnë seksin së bashku.<ref>{{Cite book|last=Bagemihl|first=Bruce|year=1999|title=Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity|location=New York|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-0-312-19239-6|pages=[https://archive.org/details/biologicalexuber00bage/page/302 302–05]|url=https://archive.org/details/biologicalexuber00bage/page/302}}</ref><ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 137.</ref> ===Shëndeti=== [[File:Lake-Nakuru-Lions-in-Tree.JPG|thumb|3 luan të rijn]] Megjithëse luanët e rritur nuk kanë grabitqarë natyrorë, provat sugjerojnë se shumica vdesin dhunshëm nga sulmet nga njerëzit ose luanët e tjerë.<ref name="Schaller183">[[#Schaller|Schaller]], p. 183.</ref> Luanët shpesh shkaktojnë lëndime serioze tek anëtarët e krenarive të tjera që ata hasin në mosmarrëveshje territoriale ose anëtarëve të krenarisë kur luftojnë me një vrasje.<ref name="Schaller1889">[[#Schaller|Schaller]], pp. 188–89.</ref> Luanët dhe këlyshët e gjymtuar mund të bien viktima e hienave dhe leopardëve ose të shkelen nga buajt ose elefantët. Luanët e pakujdesshëm mund të sakatohen kur gjuajnë pre.<ref name="Schaller1890">[[#Schaller|Schaller]], pp. 189–90.</ref> Rriqnat zakonisht infektojnë zonat e veshëve, qafës dhe ijëve të luanëve.<ref name="Schaller184">[[#Schaller|Schaller]], p. 184.</ref><ref>{{Cite book|last=Yeoman|first=Guy Henry|author2=Walker, Jane Brotherton|title=The ixodid ticks of Tanzania|year=1967|publisher=Commonwealth Institute of Entomology|location=London|oclc=955970}}</ref> Disa gjini të [[Krimbi i shtypur|krimbave të shtypur]] mund të parazitojnë tek luanët, duke u future tek luanët nga [[Mishi|mish]] i infektuar me të cilën ushqehen .<ref>{{Cite journal|last=Sachs|first=R.|year=1969|title=Untersuchungen zur Artbestimmung und Differenzierung der Muskelfinnen ostafrikanischer Wildtiere [Differentiation and species determination of muscle-cysticerci in East African game animals]|journal=Zeitschrift für Tropenmedizin und Parasitologie|volume=20|issue=1|pages=39–50|pmid=5393325|language=de}}</ref> Luanët në Kraterin e Ngorongoro u prekën nga një shpërthim i mizave të qëndrueshme ( Stomoxys calcitrans ) në 1962; kjo rezultoi që luanët të përgjakeshin dhe të zhvisheshin. Luanët u përpoqën pa sukses për të shmangur kafshimin e mizës duke u ngjitur në pemë ose duke u zvarritur në gëmusha ; shumë vdiqën ose migruan dhe popullsia lokale ra nga 70 në 15 individë.<ref>{{Cite journal|last=Fosbrooke|first=H.|year=1963|title=The stomoxys plague in Ngorongoro|journal=East African Wildlife Journal|volume=1|issue=6|pages=124–126|doi=10.1111/j.1365-2028.1963.tb00190.x}}</ref> Një shpërthim më i fundit në 2001 vrau gjashtë luanë.<ref name="Nkwame06">{{Cite news|last=Nkwame|first=V. M.|title=King of the jungle in jeopardy|work=The Arusha Times|date=9 shtator 2006|url=http://www.arushatimes.co.tz/2006/36/features_10.htm|accessdate=4 shtator 2007|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929044925/http://www.arushatimes.co.tz/2006/36/features_10.htm|archivedate=29 shtator 2007|df=dmy-all}}</ref> Luanët e robëruar janë infektuar me virusin e qenit distemper (CDV) që të paktën nga mesi i viteve 1970.<ref>{{Cite journal|author1=Myers, D. L.|author2=Zurbriggen, A.|author3=Lutz, H.|author4=Pospischil, A.|date=1997|title=Distemper: not a new disease in lions and tigers|journal=Clinical Diagnostic Laboratory Immunology|volume=4|issue=2|pages=180–184|doi=10.1128/CDLI.4.2.180-184.1997|pmid=9067652|pmc=170498|url=https://cvi.asm.org/content/cdli/4/2/180.full.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=25 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525071404/https://cvi.asm.org/content/cdli/4/2/180.full.pdf|url-status=dead}}</ref> CDV është përhapur nga qeni shtëpiak dhe mishngrënës të tjerë; një shpërthim i vitit 1994 në Parkun Kombëtar të Serengetit rezultoi në shumë luanë që zhvillonin simptoma neurologjike . Gjatë shpërthimit, disa luanë vdiqën nga pneumonia dhe nga encefaliti .<ref>{{Cite journal|last1=Roelke-Parker|first1=M. E.|date=1996|title=A canine distemper epidemic in Serengeti lions (''Panthera leo'')|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1996-02-01_379_6564/page/440|journal=Nature|volume=379|issue=6564|pages=441–445|doi=10.1038/379441a0|pmid=8559247|last2=Munson|first2=L.|last3=Packer|first3=C.|last4=Kock|first4=R.|last5=Cleaveland|first5=S.|last6=Carpenter|first6=M.|last7=O'Brien|first7=S. J.|last8=Pospischil|first8=A.|last9=Hofmann-Lehmann|first9=R.|first10=Hans|last10=L.|first11=G. L. M.|last11=Mwanengele|first12=M. N.|last12=Mgasa|first13=G. A.|last13=Machange|first14=B. A.|last14=Summers|first15=M. J. G.|last15=Appel|bibcode=1996Natur.379..441R|pmc=7095363}}</ref> ===Komunikimi=== [[File:Lion cub with mother.jpg|thumb|Luanesha që po fërkon me kokë këlyshin e saj]] Kur pushojnë, shoqërizimi i luanit ndodh përmes një numri [[Sjellja|sjelljesh]]; lëvizjet shprehëse të kafshës janë mjaft të zhvilluara. Gjestet më të zakonshme paqësore, prekëse janë fërkimi i kokës dhe shuplakat sociale ,<ref name="Schaller85">[[#Schaller|Schaller]], p. 85.</ref> të cilat janë krahasuar me rolin që kanë primatët midis njëri-tjetrit.<ref>{{Cite book|last=Sparks|first=J.|title=Primate Ethology|chapter=Allogrooming in primates: a review|pages=148–175|year=1967|editor=Morris, D.|publisher=Aldine|location=Chicago|edition=2011|isbn=9780202368160}}</ref> Fërkimi i kokës bëhet duke bezdisur ballin, fytyrën dhe qafën kundër një luani tjetër , duket se është një formë e përshëndetjes<ref>{{Cite book|last=Leyhausen|first=P.|title=Verhaltensstudien an Katzen|edition=2nd|year=1960|publisher=Paul Parey|location=Berlin|isbn=978-3-489-71836-9|language=de}}</ref> dhe shihet shpesh pasi një kafshë ka qenë larg nga të tjerët ose pas një zënke ose konfrontimi. Meshkujt kanë tendencë të fërkojnë meshkuj të tjerë, ndërsa këlyshët dhe femrat fërkojnë femrat.<ref name="Schaller858">[[#Schaller|Schaller]], pp. 85–88.</ref> Shuplaka sociale shpesh ndodh në të njëjtën kohë me fërkimin e kokës; përgjithësisht është reciproke dhe marrësi duket të shprehë kënaqësi. Koka dhe qafa janë pjesët më të zakonshme të trupit të lëpirë; kjo sjellje mund të ketë lindur jashtë përdorimit sepse luanët nuk mund t'i lëpijnë vetë këto zona.<ref name="Schaller8891">[[#Schaller|Schaller]], pp. 88–91.</ref> Luanët kanë një varg shprehjesh të fytyrës dhe qëndrimeve të trupit që shërbejnë si gjeste vizuale.<ref name="Schaller92102">[[#Schaller|Schaller]], pp. 103–117.</ref>Një shprehje e zakonshme e fytyrës është "fytyra e grimit" , të cilën një luan e bën kur nuhat sinjalet kimike dhe përfshin një gojë të hapur me dhëmbë të lodhur, surrat të ngritur, hundë të rrudhur sy të mbyllur dhe veshë të qetë.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 95.</ref> Luanët përdorin gjithashtu shënjimin kimik dhe vizual; meshkujt spërkatin dhe pastrojnë pjesë toke dhe sende brenda territorit.<ref name="Schaller92102" /> Vokalizimet e luanit janë të mëdha; ndryshimet në intensitet dhe fusha duket se janë thelbësore për komunikimin. Shumica e vokalizimeve të luanit janë variacione të klivadheve dhe zhurmave. Tinguj të tjerë të prodhuar përfshijnë pastrim, mjaullimin dhe përgjumje. Zhurma përdoret për të treguar praninë e tij. Luanët më shpesh zhurmojnë natën, një tingull që mund të dëgjohet nga një distancë prej 8 kilometrash .<ref name="Schaller10313">[[#Schaller|Schaller]], pp. 103–113.</ref> Ata kanë tendencë të ulërijnë në një mënyrë shumë karakteristike duke filluar me disa ulërima të thella dhe të gjata që zhyten në një seri të shkurtër.<ref>{{Cite journal|last1=Eklund|first1=R.|last2=Peters|first2=G.|last3=Ananthakrishnan|first3=G.|last4=Mabiza|first4=E.|title=An acoustic analysis of lion roars. I: Data collection and spectrogram and waveform analyses|journal=Speech, Music and Hearing Quarterly Progress and Status Report|volume=51|page=1|year=2011|url=http://roberteklund.info/pdf/Eklund_et_al_2011_LionRoars.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=29 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929060941/http://roberteklund.info/pdf/Eklund_et_al_2011_LionRoars.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Ananthakrishnan|first1=G.|last2=Eklund|first2=R.|last3=Peters|first3=G.|last4=Mabiza|first4=E.|title=An acoustic analysis of lion roars. II: Vocal tract characteristics|journal=Speech, Music and Hearing Quarterly Progress and Status Report|volume=51|page=5|year=2011|url=http://roberteklund.info/pdf/Ananthakrishnan_et_al_2011_LionRoars.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=29 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929060746/http://roberteklund.info/pdf/Ananthakrishnan_et_al_2011_LionRoars.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Konservimi== Luani renditet si lloj i cënuar në Listën e Kuqe të IUCN.<ref name="IUCN" /> === Në Afrikë === [[File:Lion.ogv|thumb|right|Video oe një luaneshe të egër]] Disa zona të mbrojtura të mëdha dhe të menaxhuara mirë në [[Afrika|Afrikë]], kanë një popullsi të madhe luanësh. Kur është zhvilluar një infrastrukturë për turizmin e kafshëve të egra, të ardhurat nga paratë e gatshme për menaxhimin e parkut dhe komunitetet lokale janë një nxitje e fortë për ruajtjen e luanëve.<ref name="IUCN" /> Shumica e luanëve tani jetojnë në Afrikën Lindore dhe Jugore; numri i tyre po zvogëlohet shpejt, dhe ra me rreth 30-50% në fund të gjysmës së shekullit të 20-të. Shkaqet kryesore të rënies përfshijnë sëmundjet dhe ndërhyrjen njerëzore.<ref name="IUCN" /> Në 1975, vlerësohej se që nga vitet 1950, numrat e luanëve ishin ulur për gjysmë në 200,000 ose më pak.<ref>{{cite journal|last1=Myers|first1=N.|year=1975|title=The silent savannahs|url=https://archive.org/details/sim_international-wildlife_september-october-1975_5_5/page/5|journal=International Wildlife|volume=5|issue=5|pages=5−10}}</ref> Vlerësimet e popullsisë së luanit afrikan sillen midis 16.500 dhe 47,000 që jetojnë në të egra në 2002–2004.<ref>{{Cite journal|last1=Bauer|first1=H.|last2=Van Der Merwe|first2=S.|year=2002|title=The African lion database|journal=Cat News|volume=36|pages=41–53}}</ref><ref name="Chardonnet2002"/> Në [[Republika e Kongos|Republikën e Kongos]] , Parku Kombëtar Odzala-Kokoua u konsiderua një fortesë për luanët në vitet 1990. Deri në vitin 2014, nuk u regjistruan asnjë luan në zonën e mbrojtur, kështu që popullsia konsiderohet e zhdukur në vend.<ref name="carn">{{cite journal|last1=Henschel|first1=Philipp|last2=Malanda|first2=Guy-Aime|last3=Hunter|first3=Luke|title=The status of savanna carnivores in the Odzala-Kokoua National Park, northern Republic of Congo|journal=Journal of Mammalogy|date=2014|volume=95|issue=4|page=882−892|doi=10.1644/13-mamm-a-306|issn=0022-2372|doi-access=free}}{{oa}}</ref> Popullsia e luanit të Afrikës Perëndimore është e izoluar nga ajo në Afrikën Qendrore, me pak ose aspak shkëmbim të individëve të shumimit. Në vitin 2015, u vlerësua se kjo popullatë përbëhet nga rreth 400 kafshë, duke përfshirë më pak se 250 individë të pjekur. Ata vazhdojnë të qëndrojnë në tre zona të mbrojtura në rajon, kryesisht në një popullatë në kompleksin e zonës së mbrojtur W A P , të ndarë nga [[Benini|Benin]] , [[Burkina Faso]] dhe [[Nigeri]]. Kjo popullatë është renditur si e rrezikuar kritikisht .<ref name="Henschel2015" /> Sondazhet në terren në ekosistemin WAP zbuluan se pushtimi i luanit është më i ulëti në Parkun Kombëtar të W, dhe më i lartë në zonat me staf të përhershëm dhe kështu mbrojtje më të mirë.<ref>{{cite journal|last1=Henschel|first1=P.|last2=Petracca|first2=L. S.|last3=Hunter|first3=L. T.|last4=Kiki|first4=M.|last5=Sewadé|first5=C.|last6=Tehou|first6=A.|last7=Robinson|first7=H. S.|year=2016|title=Determinants of distribution patterns and management needs in a critically endangered lion ''Panthera leo'' population|journal=Frontiers in Ecology and Evolution|volume=4|issue=4|pages=110|doi=10.3389/fevo.2016.00110|doi-access=free}}</ref> Një popullsi ndodhet në Parkun Kombëtar të Kamerunit Waza , ku midis afro 14 dhe 21 kafshë vazhduan që nga viti 2009.<ref>{{Cite journal|last1=Tumenta|first1=P. N.|last2=Kok|first2=J. S.|last3=van Rijssel|first3=J. C.|last4=Buij|first4=R.|last5=Croes|first5=B. M.|last6=Funston|first6=P. J.|last7=de Iongh|first7=H. H.|last8=de Haes|first8=H. A. Udo|year=2009|title=Threat of rapid extermination of the lion (''Panthera leo leo'') in Waza National Park, Northern Cameroon|journal=African Journal of Ecology|doi=10.1111/j.1365-2028.2009.01181.x|pages=1–7|volume=48|issue=4}}</ref> Përveç kësaj, 50 deri 150 luanë vlerësohet të jenë të pranishëm në ekosistemin Arly-Singou të Burkina Faso .<ref name="Bauer & van der Merwe">{{Cite journal|last1=Bauer|first1=H.|last2=Van Der Merwe|first2=S.|doi=10.1017/S0030605304000055|title=Inventory of free-ranging lions ''Panthera leo'' in Africa|journal=Oryx|volume=38|year=2004|issue=1|pages=26–31|doi-access=free|ref=none}}</ref> Në vitin 2015, një luan mashkull i rritur dhe një luan femër ishin parë në Parkun Kombëtar Mole të [[Gana]] . Këto ishin shikimet e para të luanëve në vend në 39 vjet.<ref>{{cite journal|last1=Angelici|first1=F. M.|last2=Rossi|first2=L.|year=2017|title=Further lion, ''Panthera leo senegalensis'' Meyer, 1826, sightings in Mole National Park, Ghana, and possible first serval ''Leptailurus serval'' Schreber, 1776 record after 39 years (Mammalia Felidae)|journal=Biodiversity Journal|volume=8|issue=2|pages=749−752|url=http://www.biodiversityjournal.com/pdf/8(2)_749-752.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=10 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310074200/http://www.biodiversityjournal.com/pdf/8(2)_749-752.pdf|url-status=dead}}</ref> Në të njëjtin vit, një popullatë deri në 200 luanë që u mendua më parë se ishin shfarosur u filmua në Parkun Kombëtar Alatash , Etiopi, afër kufirit të Sudanit.<ref name="NewScientist2016">{{cite magazine|magazine=New Scientist|title=Hidden population of up to 200 lions found in remote Ethiopia|date=2016|url=https://www.newscientist.com/article/2075740-hidden-population-of-up-to-200-lions-found-in-remote-ethiopia/|accessdate=2 shkurt 2016}}</ref><ref name="BBC Ethiopian lion, 2016">{{cite news|date=2016|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-35460573|title=Lions rediscovered in Ethiopia's Alatash National Park|work=BBC News|accessdate=1 shkurt 2016}}</ref> Në vitin 2005, Strategjitë e Ruajtjes së Luanit u zhvilluan për Afrikën Perëndimore dhe Qendrore, ose Afrikën Lindore dhe Jugore. Strategjitë kërkojnë të mirëmbajnë habitatin e përshtatshëm, të sigurojnë një bazë të mjaftueshme për pretë e egra për luanët, të zvogëlojnë faktorët që çojnë në copëzimin e mëtejshëm të popullatave dhe të bëjnë bashkëjetesën luan-njeri të qëndrueshëm.<ref>{{cite book|title=Conservation Strategy for the Lion West and Central Africa|publisher=IUCN|author=IUCN Cat Specialist Group|year=2006|location=Yaounde, Cameroon|url=http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_West_and_Central_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803035853/http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_West_and_Central_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|url-status=dead|ref=none}}</ref><ref name="csg2006" /> Gjuetia e luanëve tek bagëtit është zvogëluar ndjeshëm në zonat ku barinjtë mbajnë bagëtitë në zona të mbyllura të përmirësuara. Masat e tilla kontribuojnë në zbutjen e konfliktit njeri-luan.<ref>{{cite journal|title=Assessment and mitigation of human-lion conflict in West and Central Africa|author1=Bauer, H.|author2=de Iongh, H.|author3=Sogbohossou, E.|journal=Mammalia|year=2010|volume=74|issue=4|pages=363–367|doi=10.1515/MAMM.2010.048|s2cid=86228533}}</ref> ===Në Azi=== [[File:Lion Gir.jpg|thumb|Luanesh në Parkun Kombëtar Gir]] Streha e fundit e popullsisë së luanit aziatik është [[Parku Kombëtar Gir]] dhe 1.412 km ² dhe zonat përreth në rajonin e Saurashtra ose gadishullit Kathiawar në shtetin Gujarat , Indi . Popullsia është rritur nga afro 180 luanë në 1974 në rreth 400 në 2010.<ref name="Singh, Gibson">{{Cite journal|last1=Singh|first1=H. S.|last2=Gibson|first2=Luke|title=A conservation success story in the otherwise dire megafauna extinction crisis: The Asiatic lion (''Panthera leo persica'') of Gir forest|url=https://archive.org/details/sim_biological-conservation_2011-05_144_5/page/1753|journal=Biological Conservation|volume=144|issue=5|pages=1753–57|year=2011|doi=10.1016/j.biocon.2011.02.009}}</ref> Ai është i izoluar gjeografikisht, i cili mund të çojë në joriprodhim dhe ulje të diversitetit gjenetik . Që prej vitit 2008, luani aziatik është renditur si i rrezikuar në listën e kuqe të IUCN .<ref name="Breitenmoser2008"/> Deri në vitin 2015, popullsia ishte rritur në 523 individë që banonin në një sipërfaqe prej 7,000 km ² në Saurashtra.<ref name="Venkataraman2016">{{cite book|author=Venkataraman, M.|year=2016|chapter=Wildlife and human impacts in the Gir landscape|title=Human Animal Conflict in Agro-Pastoral Context: Issues & Policies|editor1=Agrawal, P.K|editor2=Verghese, A.|editor3=Krishna, S.R.|editor4=Subaharan, K.|publisher=Indian Council of Agricultural Research|location=New Delhi|page=32−40}}</ref><ref>{{cite journal|author=Singh, A.P.|year=2017|title=The Asiatic Lion (''Panthera leo persica''): 50 Years Journey for Conservation of an Endangered Carnivore and its Habitat in Gir Protected Area, Gujarat, India|journal=Indian Forester|volume=143|issue=10|pages=993−1003}}</ref><ref>{{cite journal|author=Singh, H.S.|year=2017|title=Dispersion of the Asiatic lion ''Panthera leo persica'' and its survival in human-dominated landscape outside the Gir forest, Gujarat, India|journal=Current Science|volume=112|issue=5|pages=933−940|doi=10.18520/cs/v112/i05/933-940|doi-access=free}}</ref> Regjistrimi i luanit aziatik i kryer në vitin 2017 regjistroi rreth 650 individë.<ref>{{cite news|title=Lion population roars to 650 in Gujarat forests|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Lion-population-roars-to-650-in-Gujarat-forests/articleshow/59907625.cms|author=Kaushik, H.|newspaper=The Times of India|date=2017|accessdate=9 gusht 2017}}</ref> Prania e vendbanimeve të shumta njerëzore pranë Parkut Kombëtar rezulton në konflikt midis luanëve, njerëzve lokalë dhe bagëtive të tyre.<ref>{{cite journal|first1=V. K.|last1=Saberwal|first2=J. P.|last2=Gibbs|first3=R.|last3=Chellam|first4=A. J. T.|last4=Johnsingh|title=Lion‐Human Conflict in the Gir Forest, India|url=https://archive.org/details/sim_conservation-biology_1994-06_8_2/page/501|date=1994|doi=10.1046/j.1523-1739.1994.08020501.x|journal=Conservation Biology|issue=2|volume=8|pages=501–507}}</ref><ref name="Venkataraman2016" /> Disa e konsiderojnë praninë e luanëve si përfitim, pasi ato mbajnë nën kontroll popullatat e barngrënësve që dëmtojnë barishtet.<ref name="Meena2016">{{cite book|author=Meena, V.|year=2016|chapter=Wildlife and human impacts in the Gir landscape|editor=Agrawal, P.K.|editor2=Verghese, A.|editor3=Radhakrishna, S.|editor4=Subaharan, K.|title=Human Animal Conflict in Agro-Pastoral Context: Issues & Policies|publisher=Indian Council of Agricultural Research|location=New Delhi}}</ref> Themelimi i një popullsie të dytë, të pavarur të luanit aziatik në Zonën e Mbrojtur të Kafshëve të Egra të Kunos , të vendosura në Madhya Pradesh ishte planifikuar, por në vitin 2017, Projekti i Rindërtimit popullsis së luanit aziatik nuk dukej se do të zbatohej.<ref name="TOI 12-2017">{{cite news|author=Sharma, R.|newspaper=The [[Times of India]]|title=Tired of Gujarat reluctance on Gir lions, MP to release tigers in Kuno|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhopal/tired-of-gujarat-reluctance-on-gir-lions-mp-to-release-tigers-in-kuno/articleshow/61937836.cms|date=2017|accessdate=27 janar 2018}}</ref><ref name="HT 2017">{{cite news|work=[[Hindustan Times]]|title=Stalemate on translocation of Gir lions Kuno Palpur in Madhya Pradesh to be used as tiger habitat now|url=https://www.hindustantimes.com/bhopal/stalemate-on-translocation-of-gir-lionskuno-palpur-in-madhya-pradesh-to-be-used-as-tiger-habitat-now/story-hX8ELtxSSL4I8GeLTh6xYI.html|date=2017|accessdate=27 janar 2018}}</ref> ===Riprodhimi në robëri=== [[File:India Animals.jpg|thumb|Dy luan aziatik në rrugë]] Luanët e importuar në [[Evropa|Evropë]] para mesit të shekullit XIX ishin ndoshta më së shumti luanë berberë nga Afrika e Veriut, ose luanë Kepi nga Afrika e Jugut.<ref>{{cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Shapiro|first3=B.|last4=Nijman|first4=V.|year=2007|title=Using ancient DNA techniques to identify the origin of unprovenanced museum specimens, as illustrated by the identification of a 19th century lion from Amsterdam|url=http://dpc.uba.uva.nl/cgi/t/text/get-pdf?c=ctz;idno=7602a02|journal=Contributions to Zoology|volume=76|issue=2|pages=87–94|access-date=27 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110522041326/http://dpc.uba.uva.nl/cgi/t/text/get-pdf?c=ctz;idno=7602a02|archive-date=22 maj 2011|url-status=dead|doi=10.1163/18759866-07602002}}</ref> 11 kafshë të tjera që mendohet se janë [[Luani berber|luanë berberë]] të mbajtur në kopshtin zoologjik Addis Ababa janë pasardhës të kafshëve në pronësi të perandorit Haile Selassie . WildLink International në bashkëpunim me Universitetin e Oksfordit nisi një Projekt ambicioz Ndërkombëtar të luanit berber me qëllim të identifikimit dhe mbarështimit të luanëve berberë në robëri për rivendosje eventuale në një park kombëtar në [[Malet Atllas|malet Atlas]] të [[Maroku|Marokut]].<ref name="yamaguchi-haddane">{{Cite journal|last=Yamaguchi|first=N.|author2=Haddane, B.|year=2002|title=The North African Barbary Lion and the Atlas Lion Project|journal=International Zoo News|volume=49|pages=465–481}}</ref> Sidoqoftë, një analizë gjenetike tregoi se luanët e robëruar në kopshtin zoologjik Addis Ababa nuk ishin luanë berber, por përkundrazi të lidhur ngushtë me luanët e egër në adad dhe Kamerun.<ref name="Bruche_al2012">{{Cite journal|last=Bruche|first=S.|author2=Gusset, M.|author3=Lippold, S.|author4=Barnett, R.|author5=Eulenberger, K.|author6=Junhold, J.|author7=Driscoll, C. A.|author8=Hofreiter, M.|title=A genetically distinct lion (''Panthera leo'') population from Ethiopia|journal=European Journal of Wildlife Research|year=2012|pages=215–225|doi=10.1007/s10344-012-0668-5|volume=59|issue=2|s2cid=508478}}</ref> Në [[1982]], Shoqata e kopshteve zoologjike dhe Akuariumeve filloi një Plan Mbijetimi për luanin aziatik për të rritur shanset e tij për mbijetesë. Në [[1987]], u zbulua se shumica e luanëve në kopshtet zoologjike të Amerikës Veriuore ishin hibridë mes luanëve afrikanë dhe aziatikë.<ref name="OBrien1987">{{cite journal|author1=O'Brien, S. J.|author2=Joslin, P.|author3=Smith, G. L. III|author4=Wolfe, R.|author5=Schaffer, N.|author6=Heath, E.|author7=Ott-Joslin, J.|author8=Rawal, P. P.|author9=Bhattacharjee, K. K.|author10=Martenson, J. S.|year=1987|title=Evidence for African origins of founders of the Asiatic lion Species Survival Plan|journal=Zoo Biology|volume=6|issue=2|pages=99–116|doi=10.1002/zoo.1430060202|url=http://dobzhanskycenter.bio.spbu.ru/pdf/sjop/MS129_O%27Brien_ZooBiol.pdf|access-date=25 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20140225092713/http://dobzhanskycenter.bio.spbu.ru/pdf/sjop/MS129_O%27Brien_ZooBiol.pdf|archive-date=25 shkurt 2014|url-status=dead}}</ref> Programet e mbarështimit duhet të shënojnë origjinën e kafshëve pjesëmarrëse për të shmangur shumimin e llojeve të ndryshme dhe duke zvogëluar kështu vlerën e tyre të ruajtjes.<ref>{{Cite book|last1=Frankham|first1=R.|last2=Ballou|first2=J.|last3=Briscoe|first3=D.|title=Introduction to Conservation Genetics|publisher=Cambridge University Press|year=2009|isbn=978-0-521-70271-3|location=Cambridge, New York, Melbourne, Madrid|edition=Second|chapter=Genetic management of Captive Populations|pages=430–452|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vLZKnsCk89wC&pg=PA437|accessdate=25 maj 2019}}</ref> Mbarështimi në robëri të luanëve u ndërpre për të eleminuar individë me origjinë të panjohur . Luanët me lindje të egër u importuan në kopshtin zoologjik amerikan nga Afrika midis [[1989]] dhe [[1995]]. Mbarështimi u vazhdua në vitin [[1998]] në kuadrin e një Plani për Mbrotjen e Speceis së Luanit Afrikan.<ref>{{cite journal|author1=Daigle, C. L.|author2=Brown, J. L.|author3=Carlstead, K.|author4=Pukazhenthi, B.|author5=Freeman, E. W.|author6=Snider, R. J.|year=2015|title=Multi-institutional survey of social, management, husbandry and environmental factors for the SSP African lion Panthera leo population: examining the effects of a breeding moratorium in relation to reproductive success|journal=International Zoo Yearbook|volume=49|issue=1|pages=198–213|doi=10.1111/izy.12073|url=https://www.researchgate.net/publication/270901189}}</ref> Rreth 77% e luanëve në robëri të regjistruar në Sistemin Ndërkombëtar të Informacionit për Llojet në 2006 ishin me origjinë të panjohur; këto kafshë mund të kenë bartur gjenet që janë në zhdukje në natyrë dhe për këtë arsye mund të jenë të rëndësishme për mirëmbajtjen e ndryshueshmërisë gjenetike të përgjithshme të luanit.<ref name="BarnettYamaguchi2006">{{Cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Barnes|first3=I.|last4=Cooper|first4=A.|date=2006|title=Lost populations and preserving genetic diversity in the lion ''Panthera leo'': Implications for its ''ex situ'' conservation|journal=Conservation Genetics|volume=7|issue=4|pages=507–514|doi=10.1007/s10592-005-9062-0|s2cid=24190889|url=http://abc.zoo.ox.ac.uk/Papers/consgen06_lion.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20060824064412/http://abc.zoo.ox.ac.uk/Papers/consgen06_lion.pdf|url-status=dead|archive-date=2006-08-24}}</ref> ==Në kulturë== ===Në kopshte zoologjike dhe cirk=== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lion - melbourne zoo.jpg|caption1=Luani në [[kopshtit zoologjik të Melbournit]] |image2=Lion tamer (LOC pga.03749).jpg|caption2=Ikonë e shekullut 19 që tregon një zbutës me luan dhe tigra}} Luanët janë pjesë e një grupi të [[Kafshët ekzotike|kafshëve ekzotike]] që kanë qenë në ekspozitat e kopshtit zoologjik që nga fundi i shekullit të 18-të. Edhe pse shumë kopshte zoologjike moderne janë më selektive në lidhje me ekspozitat e tyre,<ref name="dc81">[[#Courcy|de Courcy]], p. 81-82.</ref> ka më shumë se 1.000 luanë afrikanë dhe 100 aziatikë në kopshtet zoologjike dhe parqet e kafshëve të egra në të gjithë botën. Ata konsiderohen një specie ‘’ambasadore’’ dhe mbahen për qëllime turizmi, arsimi dhe konservimi.<ref name="WAZA">{{cite web|last1=Dollinger|first1=P.|last2=Geser|first2=S.|title=Lion: In the Zoo (subpage)|work=Visit the Zoo|publisher=WAZA (World Association of Zoos and Aquariums)|url=http://www.waza.org/en/zoo/visit-the-zoo/cats-1254385523/panthera-leo|accessdate=5 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929135611/http://www.waza.org/en/zoo/visit-the-zoo/cats-1254385523/panthera-leo|archive-date=29 shtator 2011|url-status=dead}}</ref> Luanët mund të jetojnë mbi njëzet vjet në robëri; një luan në kopshtin zoologjik Honolulu vdiq në moshën 22 vjeç në gusht 2007. Dy motrat e tij, të lindura në vitin 1986, ishin akoma gjallë në gusht 2007.<ref>{{Cite news|last=Aguiar|first=E.|date=2007|title=Honolulu zoo's old lion roars no more|newspaper=Honolulu Advertiser|url=http://the.honoluluadvertiser.com/article/2007/Aug/08/ln/hawaii708080394.html|accessdate=4 shtator 2007|archive-date=25 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225033236/http://the.honoluluadvertiser.com/article/2007/Aug/08/ln/hawaii708080394.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=Lum|first=C.|date=2007|title=Zoo puts end to 2 lions' suffering|newspaper=Honolulu Advertiser|url=http://the.honoluluadvertiser.com/article/2009/Feb/25/ln/hawaii902250384.html|accessdate=29 shtator 2020|archive-date=6 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106104728/http://the.honoluluadvertiser.com/article/2009/Feb/25/ln/hawaii902250384.html|url-status=dead}}</ref> "Kopshtet zoologjike" të para evropiane u përhapën midis familjeve fisnike dhe mbretërore në shekullin e 13-të, dhe deri në shekullin e 17-të quheshin seragliot ; në atë kohë ata u quajtën menagjeri , një zgjatje e kabinetit të kurioziteteve . Ata u përhapën nga Franca dhe Italia gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] në pjesën tjetër të Evropës.<ref>[[#Baratay|Baratay & Hardouin-Fugier]], pp. 19–21, 42.</ref> Në [[Anglia|Angli]], megjithëse tradita seraglio ishte më pak e zhvilluar, luanët u mbajtën në Kullën e Londrës në një seraglio të vendosur nga [[Mbreti Xhohn]] në shekullin e 13-të.<ref>[[#Baratay|Baratay & Hardouin-Fugier]], p. 20.</ref><ref>{{cite web|last=Owen|first=James|title=Medieval Lion Skulls Reveal Secrets of Tower of London "Zoo"|work=National Geographic Magazine|publisher=National Geographic|date=3 nëntor 2005|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2005/11/1103_051103_tower_lions.html|accessdate=5 shtator 2007|archive-date=5 nëntor 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20051105025912/http://news.nationalgeographic.com/news/2005/11/1103_051103_tower_lions.html|url-status=dead}}</ref> Luanët u mbajtën në paqarta në kopshtin zoologjik të Londrës derisa një shtëpi e madhe luanësh me dhoma kafaze u ndërtuan në vitet 1870.<ref name="Blunt208">[[#Blunt|Blunt]], p. 208.</ref> Ndryshime të mëtejshme ndodhën në fillim të shekullit të 20-të, kur [[Carl Hagenbeck]] projektoi rrethime me "shkëmbinj" prej betoni, hapësirë më të hapur dhe një hendek në vend të shufrave, më shumë ngjan me një habitat natyror. Hagenbeck projektoi mbylljen e luanëve për të dy kopshtin zoologjik të Melbourne dhe kopshtin zoologjik Taroo të [[Sydney|Sidneit]] ; megjithëse dizajnet e tij ishin të njohura, përdorimi i shufrave mbizotëronte në shumë kopshte zoologjike deri në vitet '60.<ref name="dc69">[[#Courcy|de Courcy]], p. 69.</ref>Në fund të shekullit të 20-të, rrethime më të mëdha, më të natyrshme dhe përdorimi i rrjetës teli ose xhamit të petëzuar në vend të çadrave të ulura lejuan vizitorët të afroheshin më shumë se kurrë me kafshët; disa atraksione të tilla si Pylli i Maceve / Pamja e Luanit e Parkut Zoologjik të Qytetit Oklahoma e vendosën sternën në nivelin e tokës, më të lartë se vizitorët.<ref>{{cite encyclopedia|last=Grisham|first=J.|editor-first=C. E.|editor-last=Bell|title=Lion|encyclopedia=Encyclopedia of the World's Zoos|volume=2: G–P|year=2001|publisher=Fitzroy Dearborn|location=Chicago|isbn=978-1-57958-174-9|pages=733–739}}</ref> Zbutja e luanit ka qenë pjesë e të dyja cirkeve të vendosura dhe akteve individuale si Siegfried & Roy . Praktika filloi në fillim të shekullit të 19-të nga francezi Henri Martin dhe amerikani Isaac Van Amburgh , të cilët të dy udhëtuan gjerësisht dhe teknikat e të cilit u kopjuan nga një numër i ndjekësve.<ref name="baratay187" /> [[Van Amburgh]] performoi para Mbretëreshën Viktoria në 1838 kur ai vizitoi [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Britaninë e Madhe]]. Martin kompozoi një pantomimë të titulluar Les Lions de Mysore ("luanët e Mysoretit"), një ide që Amburgh huazoi shpejt. Këto akte eklipsojnë veprojnë si shfaqja qendrore e cirkut dhe hyri në vetëdijen e publikut në fillim të shekullit të 20-të me kinemanë. Në demonstrimin e epërsisë së njeriut ndaj kafshëve, zbutja e luanit shërbeu një qëllim të ngjashëm me luftimet e kafshëve të shekujve të mëparshëm.<ref name="baratay187">[[#Baratay|Baratay & Hardouin-Fugier]], p. 187.</ref> Karrigeja e portierit tani më ikonik e luanit është përdorur së pari nga American Clyde Beatty (1903–1965).<ref>{{Cite book|first=D.|last=Feldman|author-link=David Feldman (author)|year=1993|title=How Does Aspirin Find a Headache?|publisher=HarperCollins|location=New York|isbn=978-0-06-016923-7|url=https://archive.org/details/howdoesaspirinfi00davi}}</ref> ===Gjuetia dhe lojërat=== [[File:Sculpted reliefs depicting Ashurbanipal, the last great Assyrian king, hunting lions, gypsum hall relief from the North Palace of Nineveh (Irak), c. 645-635 BC, British Museum (16722183731).jpg|thumb|Gdhendje e një luani të plagosur që daton {{circa|645–635 BC}}]] Gjuetia e luanit ka ndodhur që nga kohërat e lashta dhe shpesh ishte një kalim kohe mbretërore; synonte të demonstronte fuqinë e mbretit mbi natyrën. Rekordi më i hershëm i gjallë i gjuetisë së luanit është një mbishkrim i lashtë egjiptian i datës rreth vitit 1380 para Krishtit që përmend Faraonin Amenhotep III duke vrarë 102 luanë "me shigjetat e veta" gjatë dhjetë viteve të para të sundimit të tij.Asirianët lëshonin luanë të burgosur në një hapësirë të rezervuar për mbretin në gjueti; kjo ngjarje do të shikohej nga spektatorët pasi mbreti dhe njerëzit e tij, mbi kalë ose karroca, vranë luanët me shigjeta dhe shtiza. Luanët u gjuan gjithashtu gjatë Perandorisë Mughal , ku perandori Jahangir thuhet se ka shkëlqyer në të.<ref name="Jackson156">[[#Jackson|Jackson]], p. 156–159.</ref> Në [[Roma e lashtë|Romën e Lashtë]] , luanët mbaheshin nga perandorët për gjueti, si dhe përleshjet dhe ekzekutimet e gladiatorëve .<ref>{{Cite book|first=T.|last=Wiedemann|title=Emperors and Gladiators|publisher=Routledge|year=1995|page=60|isbn=978-0-415-12164-4}}</ref> [[Populli Maasai]] e ka parë tradicionalisht vrasjen e luanëve si një rit kalimi. Historikisht, luanët u gjuan nga individë, megjithatë, për shkak të popullsisë së zvogëluar të luanëve, pleqtë dekurajojnë gjuetinë e luanëve .<ref>{{cite journal|last1=Hazzah|first1=L.|last2=Borgerhoof Mulder|first2=M.|last3=Frank|first3=L.|year=2009|title=Lions and warriors: Social factors underlying declining African lion populations and the effect of incentive-based management in Kenya|url=https://archive.org/details/sim_biological-conservation_2009-11_142_11/page/2428|journal=Biological Conservation|volume=142|issue=11|pages=2428–2437|doi=10.1016/j.biocon.2009.06.006}}</ref> Imazhet e riprodhuara gjerësisht të gjuetarëve heroikë që ndiqnin luanët do të mbizotëronin një pjesë të madhe të shekullit.<ref>[[#Baratay|Baratay & Hardouin-Fugier]], p. 113.</ref> Gjuetia trofe e luanëve vitet e fundit është takuar me polemikë; veçanërisht me vrasjen e luanit Cecil në mesin e 2015-ës.<ref>{{cite news|last1=Capecchi|first1=Christina|last2=Rogers|first2=Katie|title=Killer of Cecil the lion finds out that he is a target now, of internet vigilantism|work=[[The New York Times]]|date=30 korrik 2015|url=https://www.nytimes.com/2015/07/30/us/cecil-the-lion-walter-palmer.html|accessdate=30 korrik 2015}}</ref> ===Njeringrënia=== [[File:Lionsoftsavo2008.jpg|thumb|Dy luan të balcamosur njrëzngrënës në Çigako]] Luanët zakonisht nuk i gjuajnë njerëzit, por disa (zakonisht meshkujt) duket se e bëjnë këtë. Një rast i publikuar mirë është në [[Tsavo]] ; në vitin 1898, 28 punëtorë hekurudhorë të regjistruar zyrtarisht që po ndërtonin Hekurudhën Kenia-Uganda u vranë nga luanët gjatë nëntë muajve gjatë ndërtimit të një ure në Kenia.<ref name="Patterson">{{cite book|last=Patterson|first=B. D.|year=2004|title=The Lions of Tsavo: Exploring the Legacy of Africa's Notorious Man-Eaters|url=https://archive.org/details/lionsoftsavoexpl0000patt|publisher=McGraw Hill Professional|location=New York|isbn=978-0-07-136333-4}}</ref> Gjuetari që vrau luanët shkroi një libër ku përshkruhej sjellja grabitqare e kafshëve; ata ishin më të mëdhenj se normalët dhe kishin mungesë krife, dhe një dukej se vuante nga prishja e dhëmbëve. Teoria e infirmitetit, përfshirë prishjen e dhëmbëve, nuk favorizohet nga të gjithë studiuesit; një analizë e dhëmbëve dhe nofullave të luanëve që ushqeheshin me njerëz në koleksionet e muzeve sugjeron që ndërsa prishja e dhëmbëve mund të shpjegojë disa incidente, prishja e gjahut në zonat me mbizotërimin e njeriut është një shkak më i mundshëm i gjuetis së luanëve tek njerëzit.<ref>{{Cite journal|last=Patterson|first=B. D.|author2=Neiburger, E. J.|author3=Kasiki, S. M.|date=2003|title=Tooth Breakage and Dental Disease as Causes of Carnivore–Human Conflicts|journal=Journal of Mammalogy|volume=84|issue=1|pages=190–196|doi=10.1644/1545-1542(2003)084<0190:TBADDA>2.0.CO;2|doi-access=free}}</ref> Kafshët e sëmura ose të dëmtuara mund të jenë më të prirura për të ngrënë njerëz, por sjellja nuk është e pazakontë, as domosdoshmërisht e çrregullt.<ref>{{Cite journal|url=http://www.man-eater.info/gpage6.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071030031426/http://www.man-eater.info/gpage6.html|url-status=dead|archivedate=30 tetor 2007|accessdate=7 korrik 2007|last1=Peterhans|first1=J. C. K.|first2=T. P.|last2=Gnoske|title=The Science of Man-eating|journal=Journal of East African Natural History|volume=90|issue=1&2|year=2001|pages=1–40|doi=10.2982/0012-8317(2001)90[1:TSOMAL]2.0.CO;2|doi-access=free}}</ref> Prokliviteti i luanit për të ngrënë njerëz është ekzaminuar në mënyrë sistematike. Shkencëtarët amerikanë dhe tanzanianë raportojnë se sjellja e ngrënies së burrave në zonat rurale të Tanzanis u rrit shumë nga 1990 në 2005. Të paktën 563 fshatarë u sulmuan dhe shumë hëngrën gjatë kësaj periudhe. Incidentet kanë ndodhur në afërsi të Parkut Kombëtar Selous në Rufiji District dhe në Provincën Lindi pranë kufirit të [[Mozambiku|Mozambikut]]. Ndërsa zgjerimi i fshatrave në një vend me shkurre është një shqetësim, autorët argumentojnë se politika e ruajtjes duhet të zvogëlojë rrezikun sepse në këtë rast, konservimi kontribuon drejtpërdrejt në vdekjet njerëzore. Rastet në Lindi në të cilat luanët i kapin njerëzit nga qendrat e fshatrave të konsiderueshme janë dokumentuar.<ref name="Packer05">{{Cite journal|last1=Packer|first1=C.|last2=Ikanda|first2=D.|last3=Kissui|first3=B.|last4=Kushnir|first4=H.|date=2005|title=Conservation biology: lion attacks on humans in Tanzania|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-08-18_436_7053/page/926|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=436|issue=7053|pages=927–28|doi=10.1038/436927a|pmid=16107828|bibcode=2005Natur.436..927P|s2cid=3190757}}</ref>Një studim tjetër i 1.000 personave të sulmuar nga luanët në [[Tanzania|Tanzanin]] jugore midis 1988 dhe 2009 zbuloi se javët pas Hënës së plotë , kur kishte më pak dritë të hënës, ishin një tregues i fortë i sulmeve të rritura gjatë natës ndaj njerëzve.<ref name="fullmoon">{{cite journal|title=Fear of Darkness, the Full Moon and the Nocturnal Ecology of African Lions|last=Packer|first=C.|journal=[[PLOS One]]|date=2011|volume=6|issue=7|doi=10.1371/journal.pone.0022285|author2=Swanson, A.|author3=Ikanda, D.|author4=Kushnir, H.|editor1-last=Rands|editor1-first=S. A.|pages=e22285|pmid=21799812|pmc=3140494|bibcode=2011PLoSO...622285P}}</ref> Sipas [[Robert R. Frump]], refugjatët e Mozambikut rregullisht kalojnë në Parkun Kombëtar Kruger, Afrikën e Jugut, natën sulmohen dhe hahen nga luanët; zyrtarët e parkut kanë thënë se ngrënia e burrave është një problem atje. Frump tha se mijëra mund të jenë vrarë në dekadat pasi aparteid mbylli parkun dhe detyroi refugjatët të kalonin parkun natën. Për gati një shekull para se të vulosej kufiri, mozambikasit kishin shkelur rregullisht parkun gjatë ditës me pak dëm.<ref>{{Cite book|last=Frump|first=R. R.|title=The Man-Eaters of Eden: Life and Death in Kruger National Park|url=https://archive.org/details/maneatersofedenl0000frum|year=2006|publisher=The Lyons Press|isbn=978-1-59228-892-2}}</ref> ==Rëndësia kulturore== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lions_painting,_Chauvet_Cave_(museum_replica).jpg|caption1=Vizatime nga Paleoliti në Francë.<ref name="Chauvet1996"/> |image2=Luxor Sekhmet New Kingdom.JPG|caption2=Statujë e një luani nga Egjipti i Lahtë |image3=Berlín Ishtar león. 02.JPG|caption3=Mozaik me luan nga Irani |image4=Lion Capital of Ashoka.jpg|caption4=Statuja luani në Indi |image5=Cowardly lion2.jpg|caption5=Pjesë nga përralla ''Magjistari i Ozit''}} Luani është një nga simbolet e kafshëve më të njohura në kulturën njerëzore. Ёshtë përshkruar gjerësisht në skulptura dhe piktura, në flamuj kombëtar dhe në filma dhe letërsi bashkëkohore.<ref name="Guggisberg1975"/> Ai u shfaq si një simbol për forcë dhe fisnikëri në kulturat në të gjithë Evropën, Azinë dhe Afrikën, pavarësisht incidenteve të sulmeve ndaj njerëzve. Luani është përshkruar si "mbreti i xhunglës" dhe "mbreti i bishave", dhe kështu u bë një simbol popullor për mbretërinë .<ref name="Garai73">{{Cite book|last=Garai|first=J.|title=The Book of Symbols|year=1973|publisher=Simon & Schuster|location=New York|isbn=978-0-671-21773-0|url-access=registration|url=https://archive.org/details/bookofsymbols0000gara}}</ref> Luani përdoret gjithashtu si një simbol i [[Ekipet sportive|ekipeve sportive]].<ref>{{cite web|type=official Website|title=Detroit Lions|year=2001|url=http://www.detroitlions.com/index.cfm?homelink=y|accessdate=8 korrik 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070710154200/http://www.detroitlions.com/index.cfm?homelink=y|archive-date=10 korrik 2007|url-status=dead}}</ref><ref name="new crest">{{Cite news|date=12 nëntor 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/4008257.stm|title=Chelsea centenary crest unveiled|publisher=BBC|accessdate=2 janar 2007}}</ref><ref>{{cite web|title=The Aston Villa Crest: 2007 Onwards ...|publisher=Aston Villa F.C.|year=2007|url=http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/CrestTest/0,,10265,00.html|url-status=dead|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=11 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011024349/http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/CrestTest/0%2C%2C10265%2C00.html}}</ref> Pamjet e luanëve janë të njohura nga periudha e Paleolitit të Epërm . Gdhendjet dhe pikturat e luanëve të zbuluar në shpellat Lascaux dhe Chauvet në Francë janë datuar nga 15,000 deri në 17,000 vjet të vjetër.<ref>Leroi-Gourhan, A., Allain J. (1979). Lascaux inconnu. XXIIe supplement à "Gallia Préhistoire". Paris.</ref><ref name="Chauvet1996">{{cite book|last1=Chauvet|first1=J.-M.|last2=Brunel|first2=D. E.|last3=Hillaire|first3=C.|year=1996|title=Dawn of Art: The Chauvet Cave. The oldest known paintings in the world|url=https://archive.org/details/dawnofartchauvet0000chau|location=New York|publisher=Harry N. Abrams}}</ref> Një gdhendje fildishi me kokë luaneshë e gjetur në shpellën Vogelherd në Albin Swabian , [[Gjermania|Gjermani]] Jugperëndimore dhe është quajtur në [[Gjuha gjermane|gjermanisht]] Löwenmensch (luani-njeri). Skulptura ka qenë e datuar të paktën 32,000 vjet e vjetër - dhe sa më parë 40,000 vjet më parë<ref>Bailey, M. (2013). [http://www.theartnewspaper.com/articles/Ice-Age-iLion-Mani-is-worlds-earliest-figurative-sculpture/28595 Ice Age Lion Man is world's earliest figurative sculpture.] The Art Newspaper, 31 January2013. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130508104713/http://www.theartnewspaper.com/articles/Ice-Age-iLion-Mani-is-worlds-earliest-figurative-sculpture/28595 |date=8 May 2013}}</ref>dhe ka origjinën nga kultura Aurignacian .<ref name="BurgerJ-Molecular-phylogeny" /> ===Afrika nën-Sahariane=== Në Afrikën Nën-Sahariane, Luani ka qenë një personazh i zakonshëm në histori, fjalë të urta dhe vallëzime, por rrallë herë paraqitet në artet pamore.<ref name="Jackson119"/> Në disa kultura, luani simbolizon fuqinë dhe mbretërinë.<ref name="Hogarth"/> Në gjuhën suahile , luani njihet si simba që do të thotë gjithashtu "agresiv", "mbret" dhe "i fortë".<ref name="BCKM1993"/> Disa sundimtarë kishin fjalën "luan" në pseudonimin e tyre. Sundiata Keita e Perandorisë [[Mali]] u quajt "Luani i Malit".<ref name="Lynch"/> Themeluesi i mbretërisë Waalo thuhet se është rritur nga luanët dhe u kthye tek njerëzit e tij për t'i bashkuar ata duke përdorur njohuritë që ai mësoi nga luanët. Në pjesë të Afrikës Perëndimore, luanët simbolizuan klasën më të lartë të hierarkive të tyre sociale.<ref name="Hogarth" /> Në zona me [[Pylli me shi|pyje me shi]] ku luanët ishin të rrallë, leopardi përfaqësonte majën e hierarkisë.<ref name="Jackson119">[[#Jackson|Jackson]], p. 119.</ref>Në pjesë të Afrikës Perëndimore dhe Lindore, luani shoqërohet me shërimin dhe vlerësohet si lidhje midis shikuesve dhe mbinatyrshmërisë. Në traditat e tjera të Afrikës Lindore, luani është simbol i dembelizmit.<ref name="Hogarth">{{cite book|last1=Hogarth|first1=C.|last2=Butler|first2=N.|year=2004|title=Shamanism: An Encyclopedia of World Beliefs, Practices, and Culture, Volume 1|editor=Walter, M. N.|isbn=978-1-57607-645-3|chapter=Animal Symbolism (Africa)|pages=[https://archive.org/details/shamanism00mari/page/3 3–6]|chapter-url=https://books.google.com/books?id=X8waCmzjiD4C&pg=PA3|url=https://archive.org/details/shamanism00mari/page/3}}</ref> Në pjesën më të madhe të folklorit afrikan , luani portretizohet se ka inteligjencë të ulët dhe mashtrohet lehtë nga kafshët e tjera.<ref name="Lynch">{{cite book|last=Lynch|first=P. A.|year=2004|title=African Mythology A to Z|publisher=Infobase Publishing|page=[https://archive.org/details/africanmythology00lync_0/page/63 63]|isbn=978-0-8160-4892-2|chapter=Lion|chapter-url=https://archive.org/details/africanmythology00lync_0/page/63|url=https://archive.org/details/africanmythology00lync_0/page/63}}</ref> ===Lindja e Afërt=== [[Egjipti i lashtë|Egjiptianët e Lashtë]] portretizuan disa nga hyjnitë e tyre të luftës si luanesha, të cilat ata i nderuan si gjahtarë të egër. Hyjnitë egjiptiane të lidhura me luanët përfshijnë [[Sekhmet]] , [[Bast]] , [[Mafdet]] , [[Menhit]] , [[Pakhet]] dhe [[Tefnut]] .<ref name="Garai73"/> Këto hyjnitë lidheshin shpesh me perëndinë e diellit [[Ra]] dhe nxehtësinë e tij të ashpër, dhe fuqia e tyre e rrezikshme u thirr për të ruajtur njerëzit ose vendet e shenjta. Sfinksi , një figurë me trupin e luanit dhe kreu i një krijese njerëzore apo të tjera, të përfaqësuar një Faraonin apo hyjni kishte marrë këtë rol mbrojtës.<ref>{{cite book|last=Pinch|first=Geraldine|title=Egyptian Mythology: A Guide to the Gods, Goddesses, and Traditions of Ancient Egypt|url=https://archive.org/details/egyptianmytholog0000pinc|date=2004|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-517024-5|pages=[https://archive.org/details/egyptianmytholog0000pinc/page/133 133]–134, 206}}</ref> Luani ishte një simbol i spikatur në [[Mesopotamia|Mesopotaminë]] e lashtë nga Sumeri deri në kohën e Asirisë dhe Babilonisë , ku u lidh fort me mbretërinë.<ref>{{Cite journal|last=Cassin|first=Elena|year=1981|title=Le roi et le lion|journal=Revue de l'Histoire des Religions|trans-title=The king & the lion|volume=298|issue=198–4|pages=355–401|language=fr|doi=10.3406/rhr.1981.4828}}</ref> Luanët ishin ndër simbolet kryesore të perëndeshës Inanna / Ishtar .<ref>{{cite book|last1=Black|first1=Jeremy|first2=Anthony|last2=Green|title=Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary|url=https://books.google.com/books?id=05LXAAAAMAAJ&q=Inana|publisher=The British Museum Press|year=1992|isbn=978-0-7141-1705-8|page=118}}</ref><ref>{{citation|last=Collins|first=Paul|article=The Sumerian Goddess Inanna (3400-2200 BC)|title=Papers of from the Institute of Archaeology|volume=5|publisher=UCL|date=1994|pages=113–114}}</ref> Luani i Babilonisë ishte simbol kryesor i [[Perandoria Babilonase|Perandorisë Babilonase]] .<ref>{{cite book|last1=Sass|first1=B.|last2=Marzahn|first2=J.|date=2010|title=Aramaic and figural stamp impressions on bricks of the sixth century B.C. from Babylon|location=Wiesbaden, Germany|publisher=Harrassowitz Verlag|isbn=9783447061841|chapter=The motifs|pages=178–186|chapter-url=https://books.google.com/books?id=-LfWEWhwyf8C&pg=PA181}}</ref> Lion Hunt of Ashurbanipal është një sekuencë e njohur e relieveve të pallateve siriane nga shek.  640 para Krishtit ; tani ndodhen në Muzeun Britanik .<ref>{{cite book|last=Reade|first=J.|title=Assyrian Sculpture|url=https://archive.org/details/assyriansculptur0000brit_x1f5|date=1998|edition=Second|location=London, United Kingdom|publisher=The British Museum Press|isbn=978-0-7141-2141-3|pages=[https://archive.org/details/assyriansculptur0000brit_x1f5/page/72 72]–79, 73}}</ref> Luani i Judës është emblema biblik i fisit të Judës, dhe më vonë Mbretërisë së Judës .<ref name="Epstein">{{Cite book|last=Epstein|first=Marc Michael|title=Dreams of subversion in medieval Jewish art and literature|url=https://books.google.com/books?id=bzINIM23-TcC&q=lions+symbolize+yehuda&pg=PA110|pages=110, 121|publisher=Penn State Press|year=1997|isbn=978-0-271-01605-4}}</ref> Luanët përmenden shpesh në [[Bibla|Bibël]]; veçanërisht në Librin e Danielit në të cilin heroi eponim nuk pranon të adhurojë mbretin Dari dhe është i detyruar të flejë në gropën e luanëve, ku ai është i padëmtuar për mrekulli ( Dan. 6 ). Në Librin e Gjykatësve , Samsoni vret një luan kur udhëton për të vizituar një grua filistine. ( Gjykatësi 14 ).<ref>{{cite book|editor=Sakenfeld, Katharine D.|year=2008|title=New Interpreter's Dictionary of the Bible Volume 3|contribution=Lion|last=Borowski|first=O.|publisher=Abingdon Press|pages=669–70|isbn=978-0687333653}}</ref> ===Lindja e Largët=== Kronistët indo-persianë e konsideronin luanin si mbajtës të rendit në fushën e kafshëve. Fjala sanskrit mrigendra nënkupton një luan, si mbret i kafshëve në përgjithësi .<ref>{{cite journal|author=Rangarajan, M.|year=2013|title=Animals with rich histories: the case of the lions of Gir Forest, Gujarat, India|url=https://archive.org/details/sim_history-and-theory_2013-12_52_4/page/109|journal=History and Theory|volume=52|issue=4|pages=109–127|doi=10.1111/hith.10690}}</ref> Narasimha , njeriu-luan, është një nga dhjetë avatarët e perëndisë hindu Vishnu .<ref>{{Cite book|editor1=Piccardi, L.|editor2=Masse, W. B.|title=Myth and Geology|series=Geological Society Special Publications No. 273|year=2007|publisher=Geological Society|location=London|author=Chandrasekharam, D.|chapter=Geo-mythology of India|pages=29–37|chapter-url=https://archive.org/stream/MythAndGeology/MythGeology#page/n35/mode/2up}}</ref> Luani është bërë Emblema Kombëtare e Indisë më 1950.<ref>[[#Jackson|Jackson]], p. 122.</ref> Luani është gjithashtu simbolik për popullin sinhalez .<ref>{{cite web|title=National Flag|publisher=Government of Sri Lanka|url=http://www.gov.lk/info/index.asp?mi=19&xp=52&xi=54&xl=3&o=0&t=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080327112704/http://www.gov.lk/info/index.asp?mi=19&xp=52&xi=54&xl=3&o=0&t=|archivedate=27 mars 2008|accessdate=6 gusht 2007}}</ref> Luani është një motiv i zakonshëm në artin kinez ; ai u përdor për herë të parë në art gjatë periudhës së vonë të pranverës dhe vjeshtës (shekulli i pestë ose i gjashtë para Krishtit) dhe u bë më i popullarizuar gjatë Dinastisë Han (206 pes - pas Krishtit) kur luanët kujdestarë perandorakë filluan të vendosen përpara pallateve perandorake për mbrojtje . Për shkak se luanët nuk kanë qenë kurrë vendas në [[Kina|Kinë]], përshkrimet e hershme ishin disi joreale; pas prezantimit të artit budist në Kinë në Dinastinë Tang pas shekullit të gjashtë pas Krishtit, luanët zakonisht përshkruheshin pa krahë me trupa më të shkurtër.<ref>{{Cite news|first=Li|last=Ling|date=maj 2002|url=http://www.cityu.edu.hk/ccs/Newsletter/newsletter4/Lion/Lion.htm|title=The Two-Way Process in the Age of Globalization|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050406143133/http://www.cityu.edu.hk/ccs/Newsletter/newsletter4/Lion/Lion.htm|archivedate=6 prill 2005|others=Egan, Ronald transl.|newspaper=Ex/Change|type=newsletter|publisher=[[City University of Hong Kong]]|issue=4|accessdate=26 shtator 2007}}<nowiki></ref Vallja e luanit është një valle tradicionale në kulturën kineze në të cilën interpretuesit me kostume luani imitojnë lëvizjet e një luani, shpesh me shoqërim muzikor nga cembale, bateri dhe gong. Ato janë realizuar në Vitin e Ri Kinez , Festivalin e Hënës dhe raste të tjera festive për fat të mirë.<ref></nowiki>{{cite web|url=https://www.nationsonline.org/oneworld/Chinese_Customs/lion_dance.htm|title=Lion Dance|publisher=Nations Online|accessdate=2 shtator 2020}}</ref> ===Bota perendimore=== Shifrat dhe amulet me kokë luani u gërmuan në varre në ishujt grekë të [[Kreta|Kretës]] , [[Euboj|Eubojës]] , [[Rodosi|Rodos]] , [[Paros]] dhe [[Hiosi|Chios]] . Ata janë të lidhur me hyjninë egjiptiane Sekhmet dhe datojnë në epokën e hershme të hekurit midis shekujve 9 dhe 6 para Krishtit. Luani është paraqitur në disa nga fabulat e Aesopit , veçanërisht Luanit dhe Miun .<ref>[[#Jackson|Jackson]], pp. 99, 150</ref> Luani Nemean ishte simbolik në [[Greqia e lashtë|Greqinë e Lashtë]] dhe të Romës, të përfaqësuara si konstelacionin dhe shenjë zodiakut Leo, dhe e përshkruar në mitologji, ku u vra dhe u vesh nga heroi [[Herakliu|Herakli]] ,<ref>[[#Jackson|Jackson]], p. 96</ref> që simbolizonte fitoren mbi vdekjen.<ref name="Helicon Publishers">{{cite book|last1=Tressider|first1=J.|title=The Hutchinson Dictionary of Symbols|url=https://archive.org/details/hutchinsondictio0000tres|date=1997|publisher=Helicon Publishers|location=London|isbn=978-1-85986-059-5|page=[https://archive.org/details/hutchinsondictio0000tres/page/124 124]}}</ref> Lancelot dhe Gawain ishin gjithashtu heronj që vrisnin luanët në Mesjetë . Në disa histori mesjetare, luanët u portretizuan si aleatë dhe shokë.<ref>[[#Jackson|Jackson]], p. 103–105.</ref> "Luani" ishte pseudonimi i disa sundimtarëve luftarakë mesjetarë me një reputacion për trimëri, siç është Richard the Lionheart .<ref name="Garai73"/> Luanët vazhdojnë të shfaqen në letërsinë moderne si karaktere, duke përfshirë mesianik Aslan në 1950 romanin The Lion, the Witch and the Wardrobe dhe Kronikat e Narnia seri nga CS Lewis ,<ref name="Ford">{{cite book|title=Companion to Narnia: Revised Edition|url=https://archive.org/details/pocketcompaniont00ford_509|last=Ford|first=Paul|year=2005|page=[https://archive.org/details/pocketcompaniont00ford_509/page/n19 6]|publisher=[[HarperCollins]]|location=[[San Francisco]]|isbn=978-0-06-079127-8}}</ref> dhe librin e L. Frank Baum s ' 1900 Magjistari i Ozit .<ref>[[#Jackson|Jackson]], p. 135.</ref> Simbolika e luanit u përdor që nga ardhja e kinemasë; një nga luanët më ikonikë dhe të njohur gjerësisht është Leo , i cili ka qenë maskota për studiot Metro-Goldwyn-Mayer që nga vitet 1920.<ref name="tvacres">{{cite web|url=http://www.tvacres.com/adanimals_leolion.htm|archive-url=https://archive.today/20121205093550/http://www.tvacres.com/adanimals_leolion.htm|url-status=dead|archive-date=5 dhjetor 2012|title=Advertising Mascots—Animals—Leo the MGM Lion (MGM Studios)|website=TV Acres}}</ref> Filmi i vitit 1966 Lindur i Lirë paraqet luaneshën Elsa dhe bazohet në librin jofantazik të vitit 1960 me të njëjtin titull .<ref>[[#Jackson|Jackson]], pp. 54–55.</ref> Roli i luanit si mbret i kafshëve është përdorur në filmin artistik të animuar të [[The Walt Disney Company|Disney]] të 1994,[[Mbreti Luan|The Lion King]] .<ref>[[#Jackson|Jackson]], pp. 7, 197.</ref> Luanët përshkruhen shpesh me veshje , qoftë si një pajisje në mburoja ose si mbështetës , por luanesha përdoret shumë më rrallë.<ref>{{cite book|author=Klinge, Matti|title=Suomen sinivalkoiset värit: Kansallisten ja muidenkin symbolien vaiheista ja merkityksestä|publisher=[[Otava (publisher)|Otava]]|year=1999|language=fi|isbn=951-1-15314-5}}</ref> Luani heraldik është veçanërisht i zakonshëm në armët britanike. Tradicionalisht është përshkruar në një larmi të madhe qëndrimesh , megjithëse brenda heraldikës franceze vetëm luanët konsiderohen të jenë luanë; shifrat e maces në çdo pozicion tjetër referohen si [[Leopardi|leopardë]].<ref name="Davies">[[Arthur Fox-Davies]], ''A Complete Guide to Heraldry'', T.C. and E.C. Jack, London, 1909, Chapter XI, https://archive.org/details/completeguidetoh00foxduoft.</ref> == Shiko dhe == * [[Luani Aziatik]] * [[Luani i Afrikës Perëndimore]] * [[Historia e luanve në Europë]] == Referime == {{Reflist|30em}} {{Macet e mëdha}} [[Kategoria:Gjitarë]] [[Kategoria:Luanë|*]] [[Kategoria:Panthera]] [[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]] jut88fojnu1zxau3tpr42t82y2mp6j0 3058680 3058679 2026-10-21T06:25:46Z Leutrim.P 113691 3058680 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | status = vu | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="IUCN">{{cite iucn|language=en|title=''Panthera leo''|errata=2017|name-list-style=amp|author=Bauer, H.|author2=Packer, C.|author3=Funston, P. F.|author4=Henschel, P.|author5=Nowell, K.|year=2016|page=e.T15951A115130419|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T15951A107265605.en|access-date=15 janar 2022}}</ref> | image = Lion waiting in Namibia.jpg | image_caption = Një mashkull në [[Namibia|Namibi]] | image2 = Okonjima Lioness.jpg | image2_caption = Një femër (luaneshë) në Okonimë | genus = Panthera | species = leo | authority = [[Karl Lineu|Linnaeus]], 1758 | range_map = Shpërndarja e luanit.jpg | range_map_caption = | subdivision_ranks = [[Nënllojet]] | subdivision = :''[[Panthera leo leo|P. l. leo]]'' :''[[Panthera leo melanochaita|P. l. melanochaita]]'' :{{dagger}}''[[luani Amerikan|P. l. atrox]]'' :{{dagger}}''[[luani i Sri Lankës|P. l. sinhaleyus]]'' | synonyms = ''Felis leo'' {{small|Linnaeus, 1758}} }} [[File:Lion Cubs Phinda 2011.ogv|thumb|right|Video e një luaneshe dhe këlyshëve të saj në Rezervatin Phinda]] '''Luani'''<ref name="Linn1758"/><ref name="MSW3">{{MSW3 Carnivora |language=anglisht |id=14000228 |page=546 |heading=''Panthera leo''}}</ref> ([[Latinisht]]: ''Panthera leo'') është një [[Lloji (biologji)|specie]] në familjen [[Felidae]] dhe një anëtar i [[Gjinia (biologji)|gjinisë]] ''[[Panthera]]''. Ёshtë një mace me ndërtim trupor të fuqishëm dhe ka gjoks të thellë, [[Koka|kokë]] të shkurtër, të rrumbullakosur, [[Veshi|veshë]] të rrumbullakët dhe një tufë flokësh në fund të [[Bishti (biologji)|bishtit]]. Luanët kanë [[Dimorfizmi gjinor|dimorfizim gjinor]] ; luanët meshkuj të rritur kanë një [[Luani#Krifa|krifë]] të madhe. Me një gjatësi tipike kokë-trup 184-208 cm meshkujt janë më të mëdhenj se femrat në 160–184 cm . Ёshtë një specie shoqërore , duke formuar grupe të quajtura krenari . Një krenari e luanit përbëhet nga disa meshkuj të rritur, femra dhe këlyshë. Grupet e luaneshave zakonisht gjuajnë së bashku, duke gjuajatur kryesisht [[Thundrakët|thundrakë]] të mëdhenj. Luani është një mishngrënës kyç në habitatin e tij. Në mënyrë tipike, luani banon në [[kullota]] dhe [[savana]] dhe mungon në [[Pylli i dendura|pyje të dendura]]. Zakonisht është më shumë [[kafshë ditore]] sesa macet e tjera të mëdha, por kur persekutohet përshtatet për të qenë aktiv gjatë natës dhe në muzg. Në [[Pleistoceni|Pleistocen]], luani shkonte në të gjithë [[Euroazia|Evroazinë]], [[Afrika|Afrikën]] dhe [[Amerika Veriore|Amerikën Veriore]], por sot ai është reduktuar në popullsi të fragmentuara në Afrikën nën-Sahariane dhe një popullatë e rrezikuar në mënyrë kritike në Indinë perëndimore. Ёshtë renditur si [[Llojet e cënuara|i cënuar]] në [[Listën e Kuqe të BNRN-së]] që nga viti 1996 sepse popullsia në vendet afrikane ka rënë me rreth 43% që nga fillimi i viteve 1990. Popullatat e luanit janë të papërballueshme jashtë zonave të caktuara të mbrojtura. Edhe pse shkaku i rënies nuk është kuptuar plotësisht, humbja e habitatit dhe konfliktet me [[Njeriu|njerëzit]] janë shkaqet më të mëdha për [[Llojet e zhdukura|zhdukje]].[[File:Lion subspecies distribution3.png|thumb|Harta e nënllojeve dhe kladave]]Një nga simbolet më të njohura të kafshëve në kulturën njerëzore, luani është përshkruar gjerësisht në [[skulptura]] dhe [[piktura]], në [[Flamuri|flamuj kombëtar]] dhe në [[Filmi|filma]] dhe [[Letërsia|letërsi]] bashkëkohore. Luanët janë mbajtur në si kafshë beteje që nga koha e [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] dhe kanë qenë një specie kyçe kërkuar për ekspozim në [[Kopshti zoologjik|kopshte zoologjike]] të gjithë botën që nga fundi i shekullit të 18-të. Paraqitjet kulturore të luanëve ishin të spikatura në periudhën e [[Paleoliti]]t të Parë; gdhendje dhe piktura nga [[Shpella Lascaux|Shpellat Lascaux]] dhe [[Chauvet]] në [[Franca|Francë]] janë datuar nga 17,000 vjet më parë, dhe përshkrimet kanë ndodhur në pothuajse të gjitha kulturat antike dhe mesjetare që përkonin me vargjet e luanit të mëparshëm dhe aktualë. == Etimologjia == Fjala 'luan' rrjedh nga [[gjuha latine]] : leo<ref>{{Cite book|last1=Lewis|first1=C. T.|last2=Short|first2=C.|year=1879|title=A Latin Dictionary. Founded on Andrews' edition of Freund's Latin dictionary|edition=Revised, enlarged|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|chapter=lĕo|chapter-url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Dleo2}}</ref>dhe [[Greqishtja e lashtë|gjuha greke e lashtë]] : λέων ( leon ).<ref>{{Cite book|author-link=Henry George Liddell|last1=Liddell|first1=H. G.|author-link2=Robert Scott (philologist)|last2=Scott|first2=R.|year=1940|title=A Greek-English Lexicon|edition=Revised and augmented|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|title-link=A Greek-English Lexicon|chapter=λέων|chapter-url=http://artflsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/perseus/getobject.pl?c.43:1:784.LSJ.721164|page=1043|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=24 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224104131/http://artflsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/perseus/getobject.pl?c.43:1:784.LSJ.721164|url-status=dead}}</ref> Fjala lavi ( [[Gjuha hebraike|hebraisht]] : לָבִיא ) gjithashtu mund të ketë lidhje.<ref>{{Cite encyclopedia|title=Lion|encyclopedia=Oxford English Dictionary|editor1=Simpson, J.|editor2=Weiner, E.|year=1989|edition=2nd|location=Oxford|publisher=Clarendon Press|isbn=978-0-19-861186-8}}</ref> Emri gjenerik Panthera është vjen nga fjala latine 'panthēra' dhe fjala e greqishtes së lashtë πάνθηρ 'panter'.<ref>{{cite book|last1=Liddell, H. G.|last2=Scott, R.|name-list-style=amp|year=1940|chapter=πάνθηρ|chapter-url=http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2377441|title=A Greek-English Lexicon|edition=Revised and augmented|location=Oxford|publisher=Clarendon Press}}</ref> Panthera është fonetikisht e ngjashme me fjalën sanskrite पाण्डर pând-ara që do të thotë 'e verdhë e zbehtë. .<ref>{{cite book|last1=Macdonell, A. A.|year=1929|title=A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout|location=London|publisher=Oxford University Press|chapter=पाण्डर pând-ara|page=95|chapter-url=https://dsalsrv04.uchicago.edu/cgi-bin/app/macdonell_query.py?qs=%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%B0&searchhws=yes|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=8 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308190022/https://dsalsrv04.uchicago.edu/cgi-bin/app/macdonell_query.py?qs=%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%B0&searchhws=yes|url-status=dead}}</ref> ==Taksonomia== Felis leo ishte emri shkencor i përdorur nga [[Karl Lineu]] në vitin [[1758]], i cili përshkroi luanin në punën e tij Systema Naturae.<ref name="Linn1758">{{cite book|last=Linnaeus|first=C.|year=1758|title=Caroli Linnæi Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis|volume=Tomus I|edition=decima, reformata|location=Holmiae|publisher=Laurentius Salvius|page=41|language=en|chapter=''Felis leo''|chapter-url=https://archive.org/stream/mobot31753000798865#page/41/mode/2up}}</ref> Emri i gjinisë Panthera u krijua nga natyralisti gjerman [[Lorenz Oken]] në vitin 1816.<ref>{{cite book|last1=Oken|first1=L.|year=1816|title=Lehrbuch der Zoologie. 2. Abtheilung|location=Jena|publisher=August Schmid & Comp.|page=1052|chapter=1. Art, ''Panthera''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=S5o5AAAAcAAJ&pg=PA1052}}</ref> Midis mesit të shekullit të 18-të dhe mesit të shekullit të 20-të, 26 ekzemplarë luanësh u përshkruan dhe u propozuan si [[Nënllojet|nënspecieve]], nga të cilat 11 u njohën si të vlefshme në [[2005]] .<ref name="MSW3" /> Ata ishin të dallohen kryesisht nga madhësia dhe ngjyra e krifës dhe lëkurës së tyre .<ref name="Hemmer" /> ===Nënllojet=== Në shekujt XIX dhe XX, disa ekzemplarë të luanit u përshkruan dhe u propozuan si nënlloje , me rreth një duzinë të njohur si taksa të vlefshme deri në vitin [[2017]].<ref name="MSW3"/> Midis vitit [[2008]] dhe [[2016]], vlerësuesit e Listës së Kuqe të IUCN-së përdorën vetëm dy emra të veçantë: P. l . leo për popullsitë e luanit afrikan dhe P. l. persica për popullsinë e [[Luani Aziatik|luanit aziatik]].<ref name="IUCN"/><ref name="Breitenmoser2008">{{cite iucn|author=Breitenmoser, U.|author2=Mallon, D. P.|author3=Ahmad Khan, J. and|author4=Driscoll, C.|date=2008|volume=2008|page=e.T15952A5327221|title=''Panthera leo'' ssp. ''persica''|doi=10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T15952A5327221.en}}</ref><ref name="Henschel2015">{{cite iucn|author=Henschel, P.|author2=Bauer, H.|author3=Sogbohoussou, E.|author4=Nowell, K.|name-list-style=amp|date=2015|volume=2015|doi=10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T68933833A54067639.en|title=''Panthera leo'' West Africa subpopulation}}</ref> Në vitin 2017, [[Task Forca e Klasifikimit të Maceve]] të Grupit Specialist të Maceve rishikoi taksonominë e luanit , dhe njeh dy nënlloje bazuar në rezultatet e disa studimeve filogjeografike mbi evolucionin e luanit, domethënë: {| class="wikitable sortable" !Nënllojet !Përshkrimi !Fotografia |- |'''[[Panthera leo leo|Luani verior]]''' ''P. l. leo'', (''[[Karl Lineu|Linnaeus]]'') |'''''Panthera leo leo''''' është [[nënllojet|nënlloji]] emërtues i [[luani]]t, i cili është i pranishëm në pjesën [[veriu|veriore]] të [[Afrika|Afrikës]] (veçanërisht në [[Afrika perëndimore|Afrikën Perëndimore]] dhe në veri të [[Afrika Qendrore|Afrikës Qendrore]]) dhe në [[India|Indi]].<ref name="Catsg2017">{{cite journal|author1=Kitchener, A. C.|author2=Breitenmoser-Würsten, C.|author3=Eizirik, E.|author4=Gentry, A.|author5=Werdelin, L.|author6=Wilting, A.|author7=Yamaguchi, N.|author8=Abramov, A. V.|author9=Christiansen, P.|author10=Driscoll, C.|author11=Duckworth, J. W.|author12=Johnson, W.|author13=Luo, S.-J.|author14=Meijaard, E.|author15=O’Donoghue, P.|author16=Sanderson, J.|author17=Seymour, K.|author18=Bruford, M.|author19=Groves, C.|author20=Hoffmann, M.|author21=Nowell, K.|author22=Timmons, Z.|author23=Tobe, S.|year=2017|title=A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group|journal=Cat News|issue=Special Issue 11|issn=1027-2992|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref><ref name="Bauer_ vanderMerwe">{{Cite journal|last1=Bauer|first1=H.|last2=Van Der Merwe|first2=S.|doi=10.1017/S0030605304000055|title=Inventory of free-ranging lions ''Panthera leo'' in Africa|journal=Oryx|volume=38|year=2004|issue=1|pages=26–31.}}</ref> Është [[speciet e zhdukura|rajonalisht i zhdukur]] në [[Evropa Jugore|Evropën Jugore]], në [[Azia Jugperëndimore|Azinë Perëndimore]] dhe në [[Afrika Veriore|Afrikën Veriore]]. Në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore, luanët janë të kufizuar në [[popullata]] të fragmentuara dhe të izoluara, shumica e të cilëve janë në rënie. Në Indi, ekziston një popullatë e vetme e mbijetuar brenda dhe përreth [[Parku Kombëtar i Pyjeve të Girit|Parkut Kombëtar të Girit]].<ref name="iucn">{{IUCN |assessor=Bauer, H. |assessor2=Packer, C. |assessor3=Funston, P. F. |assessor4=Henschel, P. |assessor5=Nowell, K. |year=2016 |id=15951 |taxon=''Panthera leo'' |version=2017-3 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T15951A107265605.en}}</ref><ref name="Chardonnet2002">{{cite book|author=Chardonnet, P.|year=2002|title=Conservation of the African Lion : Contribution to a Status Survey|location=Paris|publisher=International Foundation for the Conservation of Wildlife, France & Conservation Force, USA|chapter=Chapter II: Population Survey|pages=21–101}}</ref><ref name="Riggioetal2012">{{cite journal|author1=Riggio, J.|author2=Jacobson, A.|author3=Dollar, L.|author4=Bauer, H.|author5=Becker, M.|author6=Dickman, A.|author7=Funston, P.|author8=Groom, R.|author9=Henschel, P.|author10=De Iongh, H.|author11=Lichtenfeld, L.|author12=Pimm, S.|year=2013|url=https://rd.springer.com/article/10.1007/s10531-012-0381-4/fulltext.html|title=The size of savannah Africa: a lion's (''Panthera leo'') view|journal=Biodiversity Conservation|volume=22|issue=1|pages=17–35|doi=10.1007/s10531-012-0381-4}}</ref> Popullata e Afrikës Perëndimore renditet si [[speciet e rrezikuara|e rrezikuar në mënyrë kritike]] në [[Listën e Kuqe të BNRN-së]]; kjo popullatë është e izoluar dhe përmban më pak se 250 individë të pjekur.<ref name="iucn_WAL">{{IUCN |assessor=Henschel, P. |assessor2=Bauer, H. |assessor3=Sogbohoussou, E. |assessor4=Nowell, K. |last-assessor-amp=yes |year=2015 |id=68933833 |taxon=Panthera leo (West Africa subpopulation) |version=2018-1}}</ref> | [[File: Lionss_of_king.jpg |175x175px]] |- |'''[[Panthera leo melanochaita|Luani jugor]]''' ''P. l. melanochaita'' |'''''Panthera leo melanochaita ''''' është një nënlloj luani në Afrikën Jugore dhe Lindore .<ref name="Catsg2017"/> Në këtë pjesë të Afrikës , popullatat e luanëve janë zhdukur rajonalishtnë [[Lesoto]] , [[Xhibuti]] dhe [[Eritrea]] , dhe kërcënohen nga humbja e habitatit dhe vrasja, duke u vrarë nga njerëzit lokalë në shenjë hakmarrje për humbjen e bagëtive, dhe në disa vende gjithashtu nga gjuetin e trofeve.<ref name="iucn">{{cite iucn|title=''Panthera leo''|author=Bauer, H.|author2=Packer, C.|author3=Funston, P. F.|author4=Henschel, P.|author5=Nowell, K.|name-list-style=amp|year=2016|volume=2016|page=e.T15951A115130419}}</ref> Që nga fillimi i shekullit 21, popullatat e luanëve në zonat e mbrojtura të menaxhuara intensivisht në [[Botsvana]], [[Namibi]], [[Republikën Jugafrikane]] dhe [[Zimbabve]] janë rritur, por kanë rënë në vendet e Afrikës Lindore.<ref name="Bauer_al2015">{{cite journal|author1=Bauer, H.|author2=Chapron, G.|author3=Nowell, K.|author4=Henschel, P.|author5=Funston, P.|author6=Hunter, L. T.|author7=Macdonald, D. W.|author8=Packer, C.|name-list-style=amp|year=2015|title=Lion (''Panthera leo'') populations are declining rapidly across Africa, except in intensively managed areas|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-science_2015-12-01_112_48/page/n238|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=112|issue=48|pages=14894–14899|doi=10.1073/pnas.1500664112|pmid=26504235|pmc=4672814|bibcode=2015PNAS..11214894B}}</ref> Në 2005, një Strategji e Ruajtjes së Luanit u zhvillua për Afrikën Lindore dhe Jugore.<ref name="csg2006">{{cite book|author=IUCN Cat Specialist Group|year=2006|title=Conservation Strategy for the Lion ''Panthera leo'' in Eastern and Southern Africa|publisher=IUCN|location=Pretoria, South Africa|url=http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_East_and_South_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803071138/http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_East_and_South_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|url-status=dead}}</ref> | [[File: Die_pure_Kraft_-_Löwe_im_Etosha-Nationalpark.JPG|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/Panthera leo melanochaita.jpg|175x175px]] |} Mostrat e luanit nga disa pjesë të Malësive të [[Etiopia|Etiopisë]] grumbullohen gjenetikisht me ato nga Kameruni, ndërsa luanët nga zona të tjera të grumbullit të Etiopisë me mostra nga [[Afrika lindore|Afrika Lindore]]. Studiuesit, pra, supozojnë se Etiopia është një zonë kontakti midis dy nënllojeve.<ref name="Bertola2016">{{cite journal|author1=Bertola, L. D.|author2=Jongbloed, H.|author3=Van Der Gaag, K. J.|author4=De Knijff, P.|author5=Yamaguchi, N.|author6=Hooghiemstra, H.|author7=Bauer, H.|author8=Henschel, P.|author9=White, P. A.|author10=Driscoll, C. A.|author11=Tende, T.|author12=Ottosson, U.|author13=Saidu, Y.|author14=Vrieling, K.|author15=de Iongh, H. H.|year=2016|title=Phylogeographic patterns in Africa and High Resolution Delineation of genetic clades in the Lion (''Panthera leo'')|journal=Scientific Reports|volume=6|page=30807|doi=10.1038/srep30807|pmid=27488946|pmc=4973251|bibcode=2016NatSR...630807B}}</ref>Të dhënat mbi të gjithë gjenomin e një kampioni historik të luanit të egër nga [[Sudani]] treguan se ai bashkohej me P. l. leo në filogjenetik me bazë të [[ADN]]-s, por me një afinitet të lartë ndaj P. l. melanochaita . Ky rezultat sugjeroi që pozicioni taksonomik i luanëve në [[Afrika qendrore|Afrikën Qendrore]] mund të kërkojë rishikim.<ref name="DeManuel_al2020">{{cite journal|author1=Manuel, M. d.|author2=Ross, B.|author3=Sandoval-Velasco, M.|author4=Yamaguchi, N.|author5=Vieira, F. G.|author6=Mendoza, M. L. Z.|author7=Liu, S.|author8=Martin, M. D.|author9=Sinding, M.-H. S.|author10=Mak, S. S. T.|author11=Carøe, C.|author12=Liu, S.|author13=Guo, C.|author14=Zheng, J.|author15=Zazula, G.|author16=Baryshnikov, G.|author17=Eizirik, E.|author18=Koepfli, K.-P.|author19=Johnson, W. E.|author20=Antunes, A.|author21=Sicheritz-Ponten, T.|name-list-style=amp|author22=Gopalakrishnan, S.|author23=Larson, G.|author24=Yang, H.|author25=O'Brien, S. J.|author26=Hansen, A. J.|author27=Zhang, G.|author28=Marques-Bonet, T.|author29=Gilbert, M. T. P.|title=The evolutionary history of extinct and living lions|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|volume=117|issue=20|pages=10927–10934|doi=10.1073/pnas.1919423117|year=2020|pmid=32366643|pmc=7245068|doi-access=free}}</ref> ===Regjistrimet fosile=== Nënllojet e tjera të luanit ose speciet motra të luanit modern kanë ekzistuar në kohërat parahistorike:<ref name="Christiansen08CaveLions">{{cite journal|last1=Christiansen|first1=P.|year=2008|title=Phylogeny of the great cats (Felidae: Pantherinae), and the influence of fossil taxa and missing characters|journal=[[Cladistics (journal)|Cladistics]]|volume=24|issue=6|pages=977–992|doi=10.1111/j.1096-0031.2008.00226.x|s2cid=84497516}}</ref> {| class="wikitable sortable" !Nënllojet ose llojet motra !Përshkrimi !Fotografia |- |'''[[Luani i Sri Lankës]]''' ''P. l. sinhaleyus'' |[[P. l. sinhaleyus]] ishte një fosil i gërmuar në Sri Lanka , i cili i atribuohej një luani. Mendohet se është zhdukur rreth 39,000 vjet më parë.<ref>{{Cite journal|first1=K.|last1=Manamendra-Arachchi|first2=R.|last2=Pethiyagoda|first3=R.|last3=Dissanayake|first4=M.|last4=Meegaskumbura|name-list-style=amp|year=2005|title=A second extinct big cat from the late Quaternary of Sri Lanka|journal=[[The Raffles Bulletin of Zoology]]|issue=Supplement 12|pages=423–434|url=http://rmbr.nus.edu.sg/rbz/biblio/s12/s12rbz423-434.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20070807215533/http://rmbr.nus.edu.sg/rbz/biblio/s12/s12rbz423-434.pdf|url-status=dead|archive-date=2007-08-07}}</ref> | |- |'''[[Panthera leo fossilis]]''' |P. leo fossilis ishte më i madh se luani modern dhe jetonte në Pleistocenin e Mesëm . Fragmentet e eshtrave u gërmuan në shpella në Mbretërinë e Bashkuar, Gjermani, Itali dhe Republikën Çeke.<ref name="Marciszak2010">{{cite journal|last1=Marciszak|first1=A.|last2=Stefaniak|first2=K.|name-list-style=amp|year=2010|title=Two forms of cave lion: Middle Pleistocene ''Panthera spelaea fossilis'' Reichenau, 1906 and Upper Pleistocene ''Panthera spelaea spelaea'' Goldfuss, 1810 from the Bisnik Cave, Poland|journal=Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen|volume=258|issue=3|pages=339–351|doi=10.1127/0077-7749/2010/0117|url=https://www.researchgate.net/publication/233669138}}</ref><ref name="Sabol2014">{{cite journal|last=Sabol|first=M.|year=2014|title=''Panthera fossilis'' (Reichenau, 1906) (Felidae, Carnivora) from Za Hájovnou Cave (Moravia, The Czech Republic): A Fossil Record from 1987-2007|journal=Acta Musei Nationalis Pragae, Series B, Historia Naturalis|volume=70|issue=1–2|pages=59–70|doi=10.14446/AMNP.2014.59|doi-access=free}}</ref> | [[File: Panthera_leo_cf_fossilis_-_radius_-_Ambrona.JPG|175x175px]] |- |[[Luani i shpellës]] ''P. spelaea'' |Luani i shpellës jetonte në Evroazi dhe Beringia gjatë Pleistocenit të Vonë . Ai u zhduk për shkak të ngrohjes së klimës ose zgjerimit njerëzor më së voni nga 11,900 vjet më parë.<ref name="Stuart2011">{{cite journal|last1=Stuart|first1=A. J.|last2=Lister|first2=A. M.|name-list-style=amp|year=2011|title=Extinction chronology of the cave lion ''Panthera spelaea''|journal=Quaternary Science Reviews|volume=30|issue=17|pages=2329–40|doi=10.1016/j.quascirev.2010.04.023|bibcode=2011QSRv...30.2329S}}</ref> Fragmentet e eshtrave të gërmuara në shpellat evropiane, aziatike veriore, kanadeze dhe alaskane tregojnë se ajo varionte nga Evropa nëpër Siberi në Alaskën perëndimore.<ref name="Hemmer2011">{{cite journal|author=Hemmer, H.|year=2011|title=The story of the cave lion – ''Panthera Leo Spelaea'' (Goldfuss, 1810) – A review|journal=Quaternaire|volume=4|pages=201–208|url=https://www.researchgate.net/publication/285886884}}</ref> Ka të ngjarë të ketë evoluar nga P. fossilis ,<ref name="Barnett2016">{{cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Mendoza|first2=M. L. Z.|last3=Soares|first3=A. E. R.|last4=Ho|first4=S. Y. W.|last5=Zazula|first5=G.|last6=Yamaguchi|first6=N.|last7=Shapiro|first7=B.|last8=Kirillova|first8=I. V.|last9=Larson|first9=G.|last10=Gilbert|first10=M. T. P.|name-list-style=amp|year=2016|title=Mitogenomics of the Extinct Cave Lion, ''Panthera spelaea'' (Goldfuss, 1810), resolve its position within the ''Panthera'' cats|journal=Open Quaternary|volume=2|page=4|doi=10.5334/oq.24|url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:9d4f84e6-64c6-49fd-a1dc-a981ba7e8028/download_file?file_format=pdf&safe_filename=Larson%2Bet%2Bal%252C%2BMitogenomics%2Bof%2Bthe%2BExtinct%2BCave%2BLion%252C%2BPanthera%2Bspelaea%2B%2528Goldfuss%252C%2B1810%2529%252C%2Bresolve%2Bits%2Bposition%2Bwit.pdf&type_of_work=Journal+article|doi-access=free|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=3 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201003085724/https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:9d4f84e6-64c6-49fd-a1dc-a981ba7e8028/download_file?file_format=pdf&safe_filename=Larson%2Bet%2Bal%252C%2BMitogenomics%2Bof%2Bthe%2BExtinct%2BCave%2BLion%252C%2BPanthera%2Bspelaea%2B%2528Goldfuss%252C%2B1810%2529%252C%2Bresolve%2Bits%2Bposition%2Bwit.pdf&type_of_work=Journal+article|url-status=dead}}</ref> dhe ishte e izoluar gjenetikisht dhe shumë e dallueshme nga luani në Afrikë dhe Azi.<ref name="BurgerJ-Molecular-phylogeny">{{Cite journal|last1=Burger|first1=J.|year=2004|title=Molecular phylogeny of the extinct cave lion ''Panthera leo spelaea''|journal=[[Molecular Phylogenetics and Evolution]]|pmid=15012963|volume=30|issue=3|pages=841–849|doi=10.1016/j.ympev.2003.07.020|url=http://www.uni-mainz.de/FB/Biologie/Anthropologie/MolA/Download/Burger%202004.pdf|last3=Loreille|first3=O.|last4=Hemmer|first4=H.|last5=Eriksson|first5=T.|last6=Götherström|first6=A.|last7=Hiller|first7=J.|last8=Collins|first8=M. J.|last9=Wess|first9=T.|last2=Rosendahl|first2=W.|last10=Alt|first10=K. W.|name-list-style=amp|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070925204424/http://www.uni-mainz.de/FB/Biologie/Anthropologie/MolA/Download/Burger%202004.pdf|archivedate=25 shtator 2007}}</ref><ref name="Barnett2016"/> Ёshtë përshkruar në pikturat e shpellave paleolitike , gdhendjet në fildish dhe bustet prej balte.<ref name="Packer00">{{Cite journal|author=Packer, C.|author2=Clottes, J.|name-list-style=amp|title=When Lions Ruled France|journal=Natural History|volume=109|issue=9|pages=52–57|date=2000|url=http://www.cbs.umn.edu/sites/cbs.umn.edu/files/public/downloads/When_lions_ruled_France.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=20 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820001207/http://www.cbs.umn.edu/sites/cbs.umn.edu/files/public/downloads/When_lions_ruled_France.pdf|url-status=dead}}</ref> | [[File:Hoehlenloewe_CaveLion_hharder.jpg|175x175px]] |- |[[Luani amerikan]] ''P. astrox'' |Luani amerikan varionte në Amerikë nga Kanadaja deri në [[Patagoni]] .<ref name="Chimento2017">{{Cite journal|last1=Chimento|first1=N. R.|last2=Agnolin|first2=F. L.|name-list-style=amp|year=2017|title=The fossil American lion (''Panthera atrox'') in South America: Palaeobiogeographical implications|journal=Comptes Rendus Palevol|volume=16|issue=8|pages=850–864|doi=10.1016/j.crpv.2017.06.009|url=https://www.researchgate.net/publication/321056731|doi-access=free}}</ref> Luani amerikan doli kur një popullsi luanësh shpellash në Beringia u izolua në jug të Akullit Cordilleran rreth 370,000 vjet më parë.<ref>{{cite journal|last1=Harington|first1=C. R.|title=Pleistocene remains of the lion-like cat (''Panthera atrox'') from the Yukon Territory and northern Alaska|url=https://archive.org/details/sim_canadian-journal-of-earth-sciences_1969-10_6_5/page/1277|journal=Canadian Journal of Earth Sciences|volume=6|issue=5|year=1969|pages=1277–1288|doi=10.1139/e69-127|bibcode=1969CaJES...6.1277H}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Christiansen|first1=P.|last2=Harris|first2=J. M.|name-list-style=amp|title=Craniomandibular morphology and phylogenetic affinities of ''Panthera atrox'': implications for the evolution and paleobiology of the lion lineage|year=2009|journal=Journal of Vertebrate Paleontology|volume=29|issue=3|pages=934−945|doi=10.1671/039.029.0314|s2cid=85975640}}</ref> Një fosil nga Edmonton daton në 11,355 55 vjet më parë.<ref name="King2013">{{Cite journal|doi=10.1080/08912963.2013.861462|title=Phylogenetics of ''Panthera'', including ''Panthera atrox'', based on craniodental characters|journal=[[Historical Biology]]|volume=26|issue=6|pages=827–833|url=https://www.researchgate.net/publication/265790587|date=2014|last1=King|first1=L. M.|last2=Wallace|first2=S. C.|s2cid=84229141|name-list-style=amp}}</ref> | [[File:Panthera_leo_atrox_Sergiodlarosa.jpg |175x175px]] |}[[File:Two cladograms for Panthera.svg|thumb|right|Kladogrami i studimit të 2006 ,<ref name="Johnson2006" /><ref name="werdelin2009">{{cite journal|last1=Werdelin|first1=L.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Johnson|first3=W. E.|last4=O'Brien|first4=S. J.|name-list-style=amp|title=Phylogeny and evolution of cats (Felidae)|journal=Biology and Conservation of Wild Felids|year=2010|pages=59–82|url=https://www.researchgate.net/publication/266755142}}</ref> stidimi i 2010<ref name="davis2010" /> dhe studimi i 2011.<ref name="mazak2011" /> ]] ===Evolucioni=== [[File:Cave lion range.png|thumb|e kuqe ''Panthera spelaea''{{break}}blu ''P. atrox''{{break}}jeshile ''P. leo''{{break}}{{break}}Harta e shpërndarjes maksimale të luanit.]] Analizat filogjenetike të ADN- së bërthamore dhe mitokondriale nga të gjitha specie e Felidae tregojnë se zhvillimi i tyre evolucionar filloi në [[Azia|Azi]] në [[Miocen]] rreth 14,45 - 8,38 milion vjet më parë në 16.76 deri në 6.46 milion vjet më parë . Prejardhja e Panthera vlerësohet të ketë devijuar gjenetikisht nga rreth 9.32 deri në 4,47 milionë vjet më parë në 11.75 në 0.97 milion vjet më parë .<ref name="Johnson2006">{{cite journal|last1=Johnson|first1=W. E.|last2=Eizirik|first2=E.|last3=Pecon-Slattery|first3=J.|last4=Murphy|first4=W. J.|last5=Antunes|first5=A.|last6=Teeling|first6=E.|last7=O'Brien|first7=S. J.|name-list-style=amp|title=The late miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment|journal=[[Science (journal)|Science]]|volume=311|issue=5757|pages=73–77|date=2006|pmid=16400146|doi=10.1126/science.1122277|bibcode=2006Sci...311...73J|s2cid=41672825|url=https://zenodo.org/record/1230866}}</ref><ref name="Werdelin2010">{{cite book|last1=Werdelin|first1=L.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Johnson|first3=W. E.|last4=O'Brien|first4=S. J.|name-list-style=amp|chapter=Phylogeny and evolution of cats (Felidae)|date=2010|pages=59–82|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, UK|isbn=978-0-19-923445-5|chapter-url=https://www.researchgate.net/publication/266755142|editor1-last=Macdonald|editor1-first=D. W.|editor2-last=Loveridge|editor2-first=A. J.|title=Biology and Conservation of Wild Felids|ref=none}}</ref><ref name="Li_al2016">{{cite journal|last1=Li|first1=G.|last2=Davis|first2=B. W.|last3=Eizirik|first3=E.|last4=Murphy|first4=W. J.|name-list-style=amp|date=2016|title=Phylogenomic evidence for ancient hybridization in the genomes of living cats (Felidae)|journal=Genome Research|volume=26|issue=1|pages=1–11|doi=10.1101/gr.186668.114|pmid=26518481|pmc=4691742}}</ref> Origjina gjeografike e Panthera ka shumë të ngjarë [[Azia Qendrore|Azinë Qendrore]] veriore.<ref name="Tseng2014">{{cite journal|author1=Tseng, Z. J.|author2=Wang, X.|author3=Slater, G. J.|name-list-style=amp|author4=Takeuchi, G. T.|author5=Li, Q.|author6=Liu, J.|author7=Xie, G.|date=2014|title=Himalayan fossils of the oldest known pantherine establish ancient origin of big cats|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=281|issue=1774|page=20132686|doi=10.1098/rspb.2013.2686|pmid=24225466|pmc=3843846|doi-access=free}}</ref> Rezultatet e analizave ndryshojnë në marrëdhënien filogjenetike të luanit; ishte menduar të formohej një grup motër me [[Jaguari|jaguarin]] ( P. onca ) që u nda rreth 1.22 milion vjet më parë ,<ref name="Johnson2006"/> por edhe me [[Leopardi|leopardin]] ( P. pardus ) që u nda 3.1 deri 1.95 milion vjet më parë<ref name="davis2010">{{cite journal|last1=Davis|first1=B. W.|last2=Li|first2=G.|last3=Murphy|first3=W. J.|name-list-style=amp|title=Supermatrix and species tree methods resolve phylogenetic relationships within the big cats, ''Panthera'' (Carnivora: Felidae)|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|year=2010|volume=56|issue=1|pages=64–76|doi=10.1016/j.ympev.2010.01.036|pmid=20138224|url=https://www.academia.edu/12157986}}</ref><ref name="mazak2011">{{cite journal|last1=Mazák|first1=J. H.|last2=Christiansen|first2=P.|last3=Kitchener|first3=A. C.|last4=Goswami|first4=A.|name-list-style=amp|title=Oldest known pantherine skull and evolution of the tiger|journal=PLOS ONE|year=2011|volume=6|issue=10|pages=e25483|doi=10.1371/journal.pone.0025483|pmid=22016768|pmc=3189913|bibcode=2011PLoSO...625483M}}</ref> në 4,32 deri 0,02 milion vjet më parë . Vlerësimet për kohën e divergjencës së linjave moderne dhe luanit të shpellës variojnë nga 529,000 deri 392,000 vjet më parë bazuar në shkallën e mutacionit për kohën e gjenerimit të luanit modern. Nuk ka asnjë provë për rrjedhën e gjeneve midis dy linjave, që tregojnë se ato nuk kishin të njëjtën zonë gjeografike.<ref name="DeManuel_al2020" /> Luanët e shpellave evroaziatikë dhe amerikanë u zhdukën në fund të periudhës së fundit akullnajore pa pasardhës mitokondrial në kontinente të tjera.<ref name="BurgerJ-Molecular-phylogeny" /><ref name="Barnett">{{Cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Shapiro|first2=B.|author-link2=Beth Shapiro|last3=Barnes|first3=I.|last4=Ho|first4=S. Y. W.|last5=Burger|first5=J.|author-link5=Joachim Burger|last6=Yamaguchi|first6=N.|last7=Higham|first7=T. F. G.|last8=Wheeler|first8=H. T.|title=Phylogeography of lions (''Panthera leo'' ssp.) reveals three distinct taxa and a late Pleistocene reduction in genetic diversity|journal=[[Molecular Ecology]]|date=2009|volume=18|issue=8|pages=1668–1677|pmid=19302360|doi=10.1111/j.1365-294X.2009.04134.x|first9=W.|last9=Rosendahl|last10=Sher|first10=A. V.|last11=Sotnikova|first11=M.|last12=Kuznetsova|first12=T.|last13=Baryshnikov|first13=G. F.|last14=Martin|first14=L. D.|last15=Harington|first15=C. R.|last16=Burns|first16=J. A.|last17=Cooper|first17=A.|s2cid=46716748|name-list-style=amp|url=http://www.zin.ru/Labs/theriology/eng/staff/baryshnikov/references/barnett_et_al_2009.pdf}}</ref><ref>{{cite journal|author1=Argant, A.|author2=Brugal, J.-P.|name-list-style=amp|year=2017|title=The cave lion ''Panthera (Leo) spelaea'' and its evolution: ''Panthera spelaea intermedia'' nov. subspecies|journal=Acta Zoologica Cracoviensia|volume=60|issue=2|pages=58–103|doi=10.3409/azc.60_2.59|doi-access=free}}</ref> Luani modern ishte ndoshta shpërndarë gjerësisht në Afrikë gjatë Pleistocenit të Mesëm dhe filluan të shkonin drejt Afrikës Sub-Sahariane gjatë Pleistocenit të Vonë. Popullsitë e luanit në [[Afrika lindore|Afrikën Lindore]] dhe Jugore u ndanë nga popullsitë në [[Afrika perëndimore|Afrikën Perëndimore]] dhe Veriore, kur pylli ekuatorial ekuivalent u zgjerua 183.500 në 81.800 vjet më parë.<ref name="Barnett_al2014">{{cite journal|author1=Barnett, R.|author2=Yamaguchi, N.|author3=Shapiro, B.|author4=Ho, S. Y.|author5=Barnes, I.|author6=Sabin, R.|author7=Werdelin, L.|author8=Cuisin, J.|name-list-style=amp|author9=Larson, G.|year=2014|title=Revealing the maternal demographic history of ''Panthera leo'' using ancient DNA and a spatially explicit genealogical analysis|journal=BMC Evolutionary Biology|volume=14|issue=1|page=70|doi=10.1186/1471-2148-14-70|pmid=24690312|pmc=3997813|doi-access=free}}</ref> Ata ndanë një paraardhës të zakonshëm ndoshta midis 98,000 dhe 52,000 vjet më parë.<ref name="DeManuel_al2020" /> Për shkak të zgjerimit të [[Saharaja|Saharasë]] midis 83,100 dhe 26,600 vjet më parë, popullsitë e luanit në [[Afrika perëndimore|Afrikën Perëndimore]] dhe Veriore u ndanë. Ndërsa pylli i shiut u zhduk dhe kështu krijoi habitatet më të hapura, luanët u zhvendosën nga Perëndimi në Afrikën Qendrore. Luanët nga [[Afrika veriore|Afrika e Veriut]] u shpërndanë në [[Evropa Jugore|Evropën Jugore]] dhe Azinë midis 38.800 dhe 8.300 më parë. Zhdukja e luanëve në Evropën Jugore, Afrikën e Veriut dhe [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]] ndërpreu rrjedhën e gjeneve midis popullsisë së luanit në Azi dhe Afrikë. Provat gjenetike zbuluan mutacione të shumta në mostrat e luanit nga Afrika Lindore dhe Jugore, gjë që tregon se ky grup ka një histori më të gjatë evolucionare sesa mostrat e luanit gjenetikisht më pak të larmishëm nga Azia dhe Afrika Perëndimore dhe Qendrore.<ref name="Bertola2011">{{Cite journal|last1=Bertola|first1=L. D.|last2=Van Hooft|first2=W. F.|last3=Vrieling|first3=K.|last4=Uit De Weerd|first4=D. R.|last5=York|first5=D. S.|last6=Bauer|first6=H.|last7=Prins|first7=H. H. T.|last8=Funston|first8=P. J.|last9=Udo De Haes|first9=H. A.|last10=Leirs|first10=H.|last11=Van Haeringen|first11=W. A.|last12=Sogbohossou|first12=E.|last13=Tumenta|first13=P. N.|last14=De Iongh|first14=H. H.|name-list-style=amp|year=2011|title=Genetic diversity, evolutionary history and implications for conservation of the lion (''Panthera leo'') in West and Central Africa|journal=Journal of Biogeography|volume=38|issue=7|pages=1356–1367|doi=10.1111/j.1365-2699.2011.02500.x}}</ref> ===Hibridët=== Në kopshtin zoologjik, luanët janë kryqëzuar me [[Tigri|tigra]] për të krijuar [[Hibridët e panterave|hibridë]] për kuriozitetin e vizitorëve ose për qëllime shkencore.<ref>{{cite journal|author=Pocock, R. I.|year=1898|title=Lion-Tiger Hybrid|journal=Nature|volume=58|issue=1496|page=200|doi=10.1038/058200b0|url=https://zenodo.org/record/1889713|bibcode=1898Natur..58Q.200P|s2cid=4056029}}</ref><ref>{{cite book|author=Benirschke, K.|title=Comparative aspects of reproductive failure|pages=218––234|publisher=Springer|location=Berlin, Heidelberg|year=1967|chapter=Sterility and fertility of interspecific mammalian hybrids|doi=10.1007/978-3-642-48949-5_12|isbn=978-3-642-48949-5}}</ref> [[Ligri]] është më i madhë se sa një luan dhe një tigër, ndërsa shumica e [[Tigoni|tigonëve]] janë relativisht të vegjël në krahasim me prindërit e tyre për shkak të efekteve gjenomit reciprok.<ref name="shi">{{cite thesis|last=Shi|first=W.|year=2005|title=Growth and Behaviour: Epigenetic and Genetic Factors Involved in Hybrid Dysgenesis|type=PhD|series=Digital Comprehensive Summaries of Uppsala Dissertations from the Faculty of Science and Technology|publisher=Acta Universitatis Upsaliensis|location=Uppsala|chapter=Hybrid dysgenesis effects|page=8–10|chapter-url=http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:165749/FULLTEXT01.pdf|url=http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:uu:diva-4784}}</ref><ref name="Carnivores">{{Cite book|last1=Rafferty|first1=J. P.|title=Carnivores: Meat-eating Mammals|date=2011|location=New York|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-1-61530-340-3|chapter=The Liger|page=120|chapter-url=https://books.google.com/books?id=EMui7zVOqeUC&pg=PA120|accessdate=4 korrik 2014}}</ref> [[Leoponi]] është një hibrid midis një luani dhe leopardi.<ref>{{Cite journal|author1=Zhang, Z.|author2=Chen, J.|author3=Li, L.|author4=Tao, M.|author5=Zhang, C.|author6=Qin, Q.|author7=Xiao, J.|author8=Liu, Y. & Liu, S.|title=Research advances in animal distant hybridization|year=2014|journal=Science China Life Sciences|volume=57|issue=9|pages=889–902|doi=10.1007/s11427-014-4707-1|pmid=25091377|s2cid=18179301|url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s11427-014-4707-1.pdf}}</ref> ==Përshkrim== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lioness 12.jpg|caption1=Një luanesh me gishtin karakteristik |image2=Description iconographique comparée du squelette et du système dentaire des mammifères récents et fossiles (Panthera leo).jpg|caption2=Skeleti}} Luani është një mace muskulore, me gjoks të thellë, me një kokë të shkurtër të rrumbullakët, [[Qafa|qafë]] të ulur dhe veshë të rrumbullakët. [[Gëzofi]] i yij ndryshon nga ngjyrë kafe e lehtë në gri të argjendtë, të kuqe të verdhë dhe kafe të errët. Një luan i lindur i ri ka njolla të errëta , të cilat zbehen ndërsa këlyshi arrin moshën madhore, megjithëse njolla të zbehta shpesh mund të shihen ende në këmbë dhe në nënshartesa. Luani është i vetmi anëtar i familjes së maceve që shfaq dimorfizëm gjinor të dukshëm . Meshkujt kanë kokë më të gjerë dhe një krifë të spikatur që rritet poshtë dhe prapa duke mbuluar pjesën më të madhe të kokës, qafës, shpatullave dhe gjoksit. Krifa është tipike në ngjyrë kafe dhe me [[Qimja|qime]] të verdha, ndryshku dhe të zeza.<ref name="Guggisberg1975"/><ref name="Haas2005">{{cite journal|author1=Haas, S. K.|author2=Hayssen, V.|author3=Krausman, P. R.|title=''Panthera leo''|year=2005|journal=Mammalian Species|volume=762|pages=1–11|url=http://www.science.smith.edu/msi/pdf/762_Panthera_leo.pdf|doi=10.1644/1545-1410(2005)762[0001:PL]2.0.CO;2|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728131140/http://www.science.smith.edu/msi/pdf/762_Panthera_leo.pdf|archive-date=28 korrik 2017}}</ref> Bishti i të gjithë luanëve përfundon me një çufkë të errët, me flokë që në disa luanë arrin afërsisht 5 mm me gjatësi të fortë, "shpinë" që formohet nga pjesët e fundit, të bashkuara me kockat e bishtit. Funksionet e nxitjes janë të panjohura. Çufka mungon në lindje dhe zhvillohet në rreth 5 ¹ ⁄ ₂ muajsh. Ёshtë lehtësisht i identifikueshme nga mosha shtatë muajsh.<ref name="Schaller28">[[#Schaller|Schaller]], pp. 28−30.</ref> Nga llojet e gjalla të felidëve, luani rivalizohet vetëm nga tigri në gjatësi, peshë dhe lartësi në sup.<ref name="Mitra2005">{{cite book|last1=Mitra|first1=S.|title=Gir Forest and the saga of the Asiatic lion|year=2005|publisher=Indus|location=New Delhi|url=https://books.google.com/books?id=J0rME6RjC1sC&pg=PP1|isbn=978-8173871832}}</ref> Kafka e tij është shumë e ngjashme me atë të tigrit, megjithëse rajoni frontal është zakonisht më i rrafshët, dhe ka një rajon postorbital pak më të shkurtër dhe hapje të gjerë të [[Hunda|hundës]] sesa ato të tigrit. Për shkak të sasisë së variacionit të kafkës në të dy nënllojet, zakonisht vetëm struktura e nofullës së poshtme mund të përdoret si një tregues i besueshëm i specieve.<ref name="Pocock1939">{{cite book|author=Pocock, R. I.|year=1939|title=The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Mammalia. Volume 1|publisher=Taylor and Francis Ltd.|location=London|chapter=''Panthera leo''|pages=212–222|chapter-url=https://archive.org/stream/PocockMammalia1/pocock1#page/n261/mode/2up}}</ref><ref name="USSR">{{Cite book|last1=Heptner|first1=V. G.|last2=Sludskii|first2=A. A.|orig-year=1972|year=1992|title=Mlekopitajuščie Sovetskogo Soiuza. Moskva: Vysšaia Škola|trans-title=Mammals of the Soviet Union, Volume II, Part 2|publisher=Smithsonian Institution and the National Science Foundation|location=Washington DC|chapter=Lion|chapter-url=https://archive.org/stream/mammalsofsov221992gept#page/82/mode/2up|pages=83–95|isbn=978-90-04-08876-4}}</ref> Madhësia dhe pesha e luanëve të rritur ndryshojnë në të gjithë gamën globale dhe habitatet.<ref name="Smuts_etal_1980">{{Cite journal|last=Smuts|first=G. L.|author2=Robinson, G. A.|author3=Whyte, I. J.|title=Comparative growth of wild male and female lions (''Panthera leo'')|journal=Journal of Zoology|year=1980|volume=190|issue=3|pages=365–373|doi=10.1111/j.1469-7998.1980.tb01433.x}}</ref><ref name="Chellam1993">{{cite book|author=Chellam, R. and A. J. T. Johnsingh|year=1993|chapter=Management of Asiatic lions in the Gir Forest, India|pages=409–23|title=Mammals as predators: the proceedings of a symposium held by the Zoological Society of London and the Mammal Society, London. Volume 65 of Symposia of the Zoological Society of London|editor1-last=Dunstone|editor1-first=N.|editor2-last=Gorman|editor2-first=M. L.|publisher=Zoological Society of London|location=London}}</ref><ref name="BCKM1993">{{cite book|author=Brakefield, T.|chapter=Lion: Sociable Simba|chapter-url=https://books.google.com/books?id=szBm5kPeC-cC&pg=PA50|pages=[https://archive.org/details/bigcatskingdomof0000brak/page/50 50–67]|title=Big Cats: Kingdom of Might|publisher=Voyageur Press|location=London|year=1993|isbn=978-0-89658-329-0|url=https://archive.org/details/bigcatskingdomof0000brak/page/50}}</ref><ref name="nowak">{{Cite book|last=Nowak|first=R. M.|year=1999|title=Walker's Mammals of the World|location=Baltimore|publisher=Johns Hopkins University Press|chapter=''Panthera leo''|pages=832–834|chapter-url=https://books.google.com/books?id=T37sFCl43E8C&pg=PR832|isbn=978-0-8018-5789-8}}</ref> Llogaritë e disa individëve që ishin më të mëdhenj se mesatarja ekzistojnë nga Afrika dhe India.<ref name="Guggisberg1975" /><ref name="CAP">{{Cite book|last1=Nowell|first1=K.|last2=Jackson|first2=P.|title=Wild Cats: Status Survey and Conservation Action Plan|chapter-url=http://carnivoractionplans1.free.fr/wildcats.pdf|year=1996|publisher=IUCN/SSC Cat Specialist Group|location=Gland, Switzerland|isbn=978-2-8317-0045-8|pages=17–21; 37–41|chapter=African lion, ''Panthera leo'' (Linnaeus, 1758); Asiatic lion, ''Panthera leo persica'' (Meyer, 1826)}}</ref><ref name="Smuts et al., 1982">{{cite book|author=Smuts, G. L.|year=1982|title=Lion|location=Johannesburg, South Africa|publisher=MacMillan}}</ref><ref name="Sinha1987">{{cite thesis|author=Sinha, S. P.|year=1987|title=''Ecology of wildlife with special reference to the lion (''Panthera leo persica'') in Gir Wildlife Sanctuary, Saurashtra, Gujurat''|type=PhD|publisher=Saurashtra University|location=Rajkot|isbn=978-3844305456}}</ref> {| class="wikitable" !Mesatarja !!Luanesha !!Luani |- |Gjatësia e kokës dhe trupit ||{{convert|160|-|184|cm|in|abbr=on}}<ref name="West2013">{{cite book|last1=West|first1=P. M.|last2=Packer|first2=C.|chapter=''Panthera leo'' Lion|pages=150–159|chapter-url=https://books.google.com/books?id=B_07noCPc4kC&pg=RA4-PA150|editor1=Kingdon, J.|editor2=Happold, D.|editor3=Butynski, T.|editor4=Hoffmann, M.|editor5=Happold, M.|editor6=Kalina, J.|title=Mammals of Africa|year=2013|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London|isbn=978-1-4081-8996-2}}</ref> ||{{convert|184|-|208|cm|in|abbr=on}}<ref name="West2013"/> |- |Gjatësia e trupit ||{{convert|72|-|89.5|cm|in|abbr=on}}<ref name="West2013"/> ||{{convert|82.5|-|93.5|cm|in|abbr=on}}<ref name="West2013"/> |- |Pesha ||{{convert|118.37|-|143.52|kg|lb|abbr=on}}në Afrkën e Jugut,<ref name="Smuts_etal_1980"/>{{break}}{{convert|119.5|kg|lb|abbr=on}} në Afrikën lindore,<ref name="Smuts_etal_1980"/>{{break}}{{convert|110|-|120|kg|lb|abbr=on}} në Indi<ref name="Chellam1993"/> ||{{convert|186.55|-|225|kg|lb|abbr=on}} në Afrkën e Jugut,<ref name="Smuts_etal_1980"/>{{break}}{{convert|174.9|kg|lb|abbr=on}} në Afrikën lindore,<ref name="Smuts_etal_1980"/>{{break}}{{convert|160|-|190|kg|lb|abbr=on}} në Indi<ref name="Chellam1993"/> |} {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lion (Panthera leo) male 6y.jpg|caption1=Një mashkull 6 vjecar në Afrkën e Jugut |image2=West African male lion.jpg|caption2=Mashkull në Afrikën perëndimore}} ===Krifa=== Krifa e luanit mashkull është tipari më i dallueshëm i specieve.<ref name="Hemmer">{{cite journal|author=Hemmer, H.|year=1974|title=Untersuchungen zur Stammesgeschichte der Pantherkatzen (''Pantherinae'') Teil 3. Zur Artgeschichte des Löwen ''Panthera (Panthera) leo'' (Linnaeus, 1758)|journal=Veröffentlichungen der Zoologischen Staatssammlung|volume=17|pages=167–280|url=https://archive.org/stream/verfentlichungen171974zool#page/178/mode/2up}}</ref> Mund të ketë evoluar rreth 320,000-190,000 vjet më parë.<ref name="Yamaguchietal2004Mane">{{Cite journal|last1=Yamaguchi|first1=Nobuyuki|last2=Cooper|first2=A.|last3=Werdelin|first3=L.|last4=MacDonald|first4=David W.|date=2004|title=Evolution of the mane and group-living in the lion (''Panthera leo''): a review|journal=Journal of Zoology|volume=263|issue=4|pages=329–342|doi=10.1017/S0952836904005242}}</ref> Fillon të rritet kur luanët janë rreth një vjeç. [[Ngjyra]] e krifës ndryshon dhe errësohet me [[Mosha|moshën]]; hulumtimet tregojnë se ngjyra dhe madhësia e tij janë të ndikuara nga faktorë mjedisorë siç është temperatura mesatare e ambientit. Gjatësia e krifës me sa duket sinjalizon luftimin në marrëdhëniet mashkull-mashkull; individët me errësirë mund të kenë jetë më të gjatë që kanë nisur të jenë riprodhues dhe pasardhësit kanë mbijetesë më të madhe, megjithëse vuajnë në muajt më të nxehtë të vitit. Prania, mungesa, ngjyra dhe madhësia e krifës shoqërohen me parakushtin gjenetik, pjekurinë seksuale dhe klimën; një krifë e madhe tregon një kafshë të shëndetshme. Në [[Parkun Kombëtar Serengeti|Parkun Kombëtar të Serengetit]] , luaneshat favorizojnë meshkujt me krifë të dendur dhe të errët si bashkëshortë.<ref name="West">{{Cite journal|last=West|first=P. M.|author2=Packer, C.|date=2002|title=Sexual Selection, Temperature, and the Lion's Mane|url=https://archive.org/details/sim_science_2002-08-23_297_5585/page/1338|journal=[[Science (journal)|Science]]|volume=297|issue=5585|pages=1339–1943|doi=10.1126/science.1073257|pmid=12193785|bibcode=2002Sci...297.1339W|s2cid=15893512}}</ref><ref>{{cite journal|author=West, P. M.|year=2005|title=The Lion's Mane: Neither a token of royalty nor a shield for fighting, the mane is a signal of quality to mates and rivals, but one that comes with consequences|url=https://archive.org/details/sim_american-scientist_may-june-2005_93_3/page/226|journal=American Scientist|volume=93|issue=3|pages=226–235|doi=10.1511/2005.3.226|jstor=27858577}}</ref> Temperatura e ftohtë e ambientit në kopshtin zoologjik evropian dhe në Amerikën e Veriut mund të rezultojë në një krifë më të rëndë.<ref name="BarnettYamaguchi2006" /> Luanët aziatikë zakonisht kanë krifë më të rrallë se luanët mesatarë afrikanë.<ref name="Menon">{{Cite book|last=Menon|first=V.|year=2003|title=A Field Guide to Indian Mammals|url=https://archive.org/details/fieldguidetoindi0000meno|location=New Delhi|publisher=Dorling Kindersley India|isbn=978-0-14-302998-4}}</ref> Pothuajse të gjithë luanët meshkuj në [[Parkun Kombëtar Pendjari]] janë ose pa krifë ose kanë krifë shumë të shkurtër.Luan menalez është raportuar edhe në Senegal, në Parkun Kombëtar Dinder në [[Sudani|Sudan]] dhe në Parkun Kombëtar Tsavo Lindor , [[Kenia]]. Luani origjinal mashkull i bardhë nga Timbavati në [[Republika Jugafrikane|Republika jugafrkane]] ishte gjithashtu i pastër. ===Variacioni i ngjyrave=== Luani i bardhë është një morf i rrallë me një kusht gjenetik të quajtur leucism . Nuk është [[albino]]; ka pigmentim normal në [[Syri|sy]] dhe [[Lëkura|lëkurë]]. Luanët e bardhë janë parë herë pas here brenda dhe përreth Parkut Kombëtar Kruger dhe Rezervatit të Lojërave Private Timbavati në Afrikën Jugore lindore. Ata u zhdukën në të egër në vitet 1970, duke ulur kështu pishinën e gjenit të bardhë të luanit . Sidoqoftë, 17 lindje janë regjistruar në pesë krenari midis 2007 dhe 2015.<ref>{{cite journal|last1=Turner|first1=J. A.|last2=Vasicek|first2=C. A.|last3=Somers|first3=M. J.|year=2015|title=Effects of a colour variant on hunting ability: the white lion in South Africa|journal=Open Science Repository Biology|page=e45011830}}</ref>Luanët e bardhë janë zgjedhur për mbarështim në robëri.<ref>{{Cite book|last=McBride|first=C.|title=The White Lions of Timbavati|url=https://archive.org/details/whitelionsoftimb00mcbr|year=1977|publisher=E. Stanton|location=Johannesburg|isbn=978-0-949997-32-6}}</ref>Ata thuhet se janë riprodhuar në kampe në Afrikën e Jugut për t'u përdorur si trofe për t'u vrarë gjatë gjuetive të konservuara .<ref>{{Cite book|last=Tucker|first=L.|title=Mystery of the White Lions—Children of the Sun God|year=2003|publisher=Npenvu Press|location=Mapumulanga|isbn=978-0-620-31409-1}}</ref> ==Shpërndarja dhe habitati== [[File:Asiatic lion 01.jpg|thumb|Luan në Indi]] Luanët afrikanë jetojnë në një popullsi të shpërndarë në të gjithë Afrikën Sub-Sahariane. Luani preferon [[fusha me bar]] dhe [[savana]], [[Lugina e lumit|luginat e lumenjve]] dhe pyje të hapura me shkurre. Mungon nga pyjet e shiut dhe rrallëherë hyn në pyll të mbyllur. Në malin Elgon , luani është regjistruar në një lartësi prej 3.600 m dhe afër vijës së borës në malin Kenia .<ref name="Guggisberg1975">{{Cite book|last=Guggisberg|first=C. A. W.|title=Wild Cats of the World|year=1975|publisher=Taplinger Publishing|location=New York|isbn=978-0-8008-8324-9|chapter=Lion ''Panthera leo'' (Linnaeus, 1758)|pages=[https://archive.org/details/wildcatsofworld00gugg/page/138 138–179]|chapter-url=https://archive.org/details/wildcatsofworld00gugg/page/138}}</ref> Luanët ndodhen në kullotat e savanës me pemë akacie të shpërndara , të cilat shërbejnë si hije. Luani aziatik tani mbijeton vetëm në dhe përreth Parkut Kombëtar Gir në Gujarat , [[India]] Perëndimore. Habitati i tij është një përzierje e pyllit të thatë të savanës dhe pylli të pastruar nga bimësia .<ref name="Breitenmoser2008"/> ===Gama historike=== Në Afrikë, rrezja e luanit fillimisht përshkoi pjesën më të madhe të zonës qendrore të pyjeve me shi dhe shkretëtirën e Saharasë .<ref name="Schaller5">[[#Schaller|Schaller]], p. 5.</ref>Në vitet 1960, ai u zhuk në Afrikë Veriore , përveç në pjesën jugore të Sudanit.<ref name="Chardonnet2002"/><ref name="Riggio2013">{{cite journal|author=Riggio, J.|author2=Jacobson, A.|author3=Dollar, L.|author4=Bauer, H.|author5=Becker, M.|author6=Dickman, A.|author7=Funston, P.|author8=Groom, R.|author9=Henschel, P.|author10=de Iongh, H.|author11=Lichtenfeld, L.|author12=Pimm, S.|year=2013|title=The size of savannah Africa: a lion's (''Panthera leo'') view|journal=Biodiversity Conservation|volume=22|issue=1|pages=17–35|doi=10.1007/s10531-012-0381-4|doi-access=free|ref=none}}</ref><ref name="Black_al2013">{{cite journal|last1=Black|first1=S. A.|last2=Fellous|first2=A.|last3=Yamaguchi|first3=N.|last4=Roberts|first4=D. L.|year=2013|title=Examining the Extinction of the Barbary Lion and Its Implications for Felid Conservation|journal=PLOS ONE|volume=8|issue=4|page=e60174|doi=10.1371/journal.pone.0060174|pmid=23573239|pmc=3616087|bibcode=2013PLoSO...860174B}}</ref> [[Skeda:Modern lion locations in southeastern Europe except Caucasus.png|parapamje|Harta e shpërndarjes së fosileve të luanit në [[Ballkani|Ballkan]] me të kuqe]] Në Evropën Jugore dhe Azinë, luani dikur shkonte në rajone ku kushtet klimatike mbështesin një bollëk me pre.<ref>{{cite journal|last1=Schnitzler|first1=A.|last2=Hermann|first2=L.|title=Chronological distribution of the tiger ''Panthera tigris'' and the Asiatic lion ''Panthera leo persica'' in their common range in Asia|journal=[[Mammal Review]]|volume=49|issue=4|pages=340–353|doi=10.1111/mam.12166|date=2019}}</ref>Në [[Greqia|Greqi]], ishte e zakonshme siç raportohet nga [[Herodoti]] në 480 pes; ai u konsiderua i rrallë nga 300 pes dhe u zhduk rreth 100 pas Krishtit.<ref name="Guggisberg1975" /> Ishte i pranishme në Kaukaz deri në shekullin e 10-të.<ref name="USSR" /> Ka jetuar në Palestinë deri në Mesjetë , dhe në [[Azia Jugperëndimore|Azinë Jugperëndimore]] deri në fund të shekullit të 19-të. Nga fundi i shekullit të 19-të, ai ishte zhdukur në pjesën më të madhe të [[Turqia|Turqisë]].<ref>{{cite book|author=Üstay, A. H.|year=1990|title=Hunting in Turkey|publisher=BBA|location=Istanbul}}</ref> Luani i fundit në [[Irani|Iran]] u pa në 1942 rreth 65 km në veriperëndim të Dezfulit ,<ref name="Firouz05">{{cite book|last=Firouz|first=E.|year=2005|url={{Google books |plainurl=yes |id=t2EZCScFXloC |page=66}}|title=The complete fauna of Iran|publisher=I. B. Tauris|isbn=978-1-85043-946-2|pages=5–67}}</ref> megjithëse kufomat e një luaneshe u gjetën në brigjet e lumit Karun në Provincën Khūzestān në 1944.<ref name="simba" /> Dikur shkonte nga Sind dhe Punjab në [[Pakistani|Pakistan]] deri në [[Bengali|Bengal]] dhe Lumi Narmada në Indinë qendrore.<ref name="Kinnear1920">{{cite journal|author=Kinnear, N. B.|year=1920|title=The past and present distribution of the lion in southeastern Asia|journal=Journal of the Bombay Natural History Society|volume=27|pages=34–39|url=https://archive.org/stream/journalofbombayn27192022bomb#page/32/mode/2up}}</ref>Luani ka jetuar edhe në [[Shqipëria|Shqipëri]].<ref name="Thomas2014">{{cite journal|last=Thomas|first=N.R.|year=2014|title=A lion's eye view of the Greek Bronze Age|pages=375−92|number=37|journal=Aegaeum. Annales Liégeoises et PASPiennes d'Archéologie égéenne|editor1-last=Touchais|editor1-first=G.|editor2-last=Laffineur|editor2-first=R.|editor3-last=Rougemeont|editor3-first=F.}}</ref> ==Sjellja dhe ekologjia== Luanët e kalojnë pjesën më të madhe të kohës duke pushuar; ato janë joaktive për rreth 20 orë në ditë.<ref name="Schaller122">[[#Schaller|Schaller]], p. 122.</ref> Edhe pse luanët mund të jenë aktiv në çdo kohë, aktiviteti i tyre përgjithësisht kulmohet pas muzgut me një periudhë shoqërizimi dhe [[Ulërima (vokalization)|ulërimash]]. Shpërthime të përhershme të aktivitetit vazhdojnë deri në agim, kur gjuetia më së shpeshti zhvillohet. Ata kalojnë mesatarisht dy orë në ditë duke ecur dhe 50 minuta duke [[Ngrënia|ngrënë]].<ref name="Schaller120">[[#Schaller|Schaller]], pp. 120–21.</ref> ===Organizimi i grupit=== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Tree-climbing lions (Panthera leo).jpg|caption1=Tre luanë në pemë në Uganda |image2=Lions Family Portrait Masai Mara.jpg|caption2=Një luaneshë dhe dy meshkuj në Masai Mara}} Luani është më [[Shoqëror|shoqërori]] nga të gjitha speciet e egra felidë, që jeton në grupe me individë të lidhur me pasardhësit e tyre. Një grup i tillë quhet " krenari ". Grupet e luanëve meshkuj quhen "koalicione".<ref name="Schaller33">[[#Schaller|Schaller]], p. 33.</ref> Femrat formojnë njësinë e qëndrueshme shoqërore në një krenari dhe nuk tolerojnë femrat e jashtme.<ref name="Schaller37">[[#Schaller|Schaller]], p. 37.</ref> Anëtarësia ndryshon vetëm me lindjen dhe vdekjen e luaneshave<ref name="Schaller39">[[#Schaller|Schaller]], p. 39.</ref>, megjithëse disa femra largohen dhe bëhen nomade.<ref name="Schaller44">[[#Schaller|Schaller]], p. 44.</ref> Krenaria mesatare përbëhet nga rreth 15 luanë, duke përfshirë disa femra të rritur dhe deri në katër meshkuj dhe këlyshët e tyre të të dy gjinive. Janë vërejtur krenari të mëdha, të përbërë nga deri në 30 individë.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 34–35.</ref> Përjashtimi i vetëm nga ky model është krenaria e [[Panthera leo melanochaita|luanit Tsavo]] që gjithmonë ka vetëm një mashkull të rritur.<ref>{{Cite journal|last=Milius|first=S.|date=2002|title=Biology: Maneless lions live one guy per pride|url=https://archive.org/details/sim_science-news-us_2002-04-20_161_16/page/253|journal=Society for Science & the Public|volume=161|issue=16|page=253|doi=10.1002/scin.5591611614}}</ref> Këlyshët meshkuj përjashtohen nga krenaria e nënës kur arrijnë pjekurinë në moshën rreth dy ose tre vjeç.<ref name="Schaller44"/> Disa luanë janë "[[Nomadi|nomadë]]" që variojnë gjerësisht dhe lëvizin sporadikisht, qoftë në çifte ose vetëm.<ref name="Schaller33" /> Një luan mund të ndryshojë stilin e jetës.<ref name="Estes">{{cite book|author=Estes, R.|year=1991|title=The behavior guide to African mammals: including hoofed mammals, carnivores, primates|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-08085-0|location=Berkeley|chapter=Lion|pages=[https://archive.org/details/isbn_0520080858/page/369 369–376]|chapter-url=https://archive.org/details/isbn_0520080858/page/369|url=https://archive.org/details/isbn_0520080858/page/369}}</ref> Ndërveprimet midis krenarive dhe nomadëve kanë tendencë të jenë armiqësore, megjithëse femrat e krenarisë në estrus lejojnë meshkujt nomadë t'u afrohen atyre.<ref>[[#Schaller|Schaller]], pp. 52–54.</ref> Meshkujt kalojnë vite në një fazë nomade para se të fitojnë vendbanimin në një krenari.<ref>{{cite book|author=Hanby, J. P., Bygott, J. D.|year=1979|chapter=Population changes in lions and other predators|title=Serengeti: dynamics of an ecosystem|url=https://archive.org/details/serengetidynamic0000unse|editor1=Sinclair, A. R. E.|editor2=Norton-Griffiths, M.|publisher=The University of Chicago Press|location=Chicago|pages=249−262}}</ref> Një studim i ndërmarrë në Parkun Kombëtar Serengeti zbuloi se koalicionet nomade fitojnë rezidencën në moshën midis 3.5 dhe 7.3 vjeç.<ref>{{cite journal|author=Borrego, N., Ozgul, A., Slotow, R. and Packer, C.|year=2018|title=Lion population dynamics: do nomadic males matter?|journal=Behavioral Ecology|volume=29|issue=3|doi=10.1093/beheco/ary018|pages=660–666|doi-access=free}}</ref> Në Parkun Kombëtar Kruger, luanët meshkuj lëvizin më shumë se 25 km larg krenarisë së tyre natale për të kërkuar territorin e tyre. Luanët femra qëndrojnë më afër krenarisë së tyre të më parshme. Prandaj, luanët femra në një zonë janë më të afërt me njëri-tjetrin sesa luanët meshkuj në të njëjtën zonë.<ref>{{cite journal|author=van Hooft, P., Keet, D.F., Brebner, D.K. and Bastos, A.D.|year=2018|title=Genetic insights into dispersal distance and disperser fitness of African lions (''Panthera leo'') from the latitudinal extremes of the Kruger National Park, South Africa|journal=BMC Genetics|volume=19|issue=1|page=21|doi=10.1186/s12863-018-0607-x|pmid=29614950|pmc=5883395}}</ref> Zona e zënë nga një krenari quhet "zona e krenarisë" ndërsa ajo e zënë nga një nomad është një "varg".<ref name="Schaller33" /> Meshkujt e lidhur me një krenari kanë tendencë të qëndrojnë në kufijtë, duke patrulluar territorin e tyre . Arsyet e zhvillimit të socialitetit të luaneshës janë më të theksuarit në çdo specie mace. Suksesi i rritur në gjueti duket të jetë një arsye e dukshme, por kjo është e pasigurt pas ekzaminimit; gjuetia e koordinuar lejon një grabitje më të suksesshme, por gjithashtu siguron që anëtarët jo-gjuetarë të ushqehen pa u lodhur. Megjithatë, disa femra marrin një rol në rritjen e këlyshëve që mund të lihen vetëm për periudha të zgjatura. Anëtarët e krenarisë priren të luajnë rregullisht të njëjtin rol në gjueti dhe të nxisin aftësitë e tyre. [[Shëndeti]] i gjahtarëve është nevoja kryesore për mbijetesën e krenarisë; gjuetarët janë të parët që konsumojnë prenë në vendin ku është marrë. Përfitimet e tjera përfshijnë zgjedhjen e mundshme të farefisit ; ndarja e ushqimit brenda familjes; mbrojtja e të rinjve, mirëmbajtja e territorit dhe sigurimi individual kundër sulmeve dhe urisë.<ref name="CAP" /> Të dy meshkujt dhe femrat mbrojnë krenarinë kundër sulmeve, por luani mashkull është më i përshtatshmi për këtë qëllim për shkak të ndërtimit të tij më të fortë dhe më të fuqishëm. Disa individë vazhdimisht drejtojnë mbrojtjen kundër sulmeve, ndërsa të tjerët mbeten prapa.<ref>{{Cite journal|last=Heinsohn|first=R.|author2=C. Packer|year=1995|title=Complex cooperative strategies in group-territorial African lions|journal=Science|volume=269|issue=5228|pages=1260–1262|doi=10.1126/science.7652573|pmid=7652573|bibcode=1995Sci...269.1260H|s2cid=35849910|url=http://www.life.umd.edu/faculty/wilkinson/BIOL608W/Heinsohn&Packer95.pdf}}</ref>Luanët kanë tendencë të marrin role specifike në krenari; individët me lëvizje të ngadalta mund të ofrojnë shërbime të tjera me vlerë për [[Grupi|grupin]].<ref>{{Cite journal|last=Morell|first=V.|year=1995|title=Cowardly lions confound cooperation theory|url=https://archive.org/details/sim_science_1995-09-01_269_5228/page/1216|journal=Science|volume=269|issue=5228|pages=1216–1217|doi=10.1126/science.7652566|pmid=7652566|bibcode=1995Sci...269.1216M|s2cid=44676637}}</ref> Përndryshe, mund të ketë shpërblime që lidhen me të qenurit një udhëheqës që largon ndërhyrës; niveli i luaneshave në krenari reflektohet në këto përgjigje.<ref>{{Cite journal|last=Jahn|first=Gary C.|year=1996|title=Lioness Leadership|url=https://archive.org/details/sim_science_1996-03-01_271_5253/page/1214|journal=Science|volume=271|issue=5253|page=1215|doi=10.1126/science.271.5253.1215a|pmid=17820922|bibcode=1996Sci...271.1215J}}</ref> Meshkujt të lidhur me krenarinë duhet të mbrojnë lidhjen e tyre me krenarinë nga meshkujt e jashtëm që mund të përpiqen t'i uzurpojnë ato. Krenaritë e luanit aziatik ndryshojnë në përbërjen e grupit. Luanët meshkuj aziatikë janë të vetmuar ose shoqërojnë deri në tre meshkuj, duke formuar një krenari të lirshme ndërsa femrat shoqërohen me deri në 12 femra të tjera, duke formuar një krenari më të fortë së bashku me këlyshët e tyre. Luanët femra dhe meshkuj shoqërohen vetëm kur çiftëzohen.<ref name="Joslin1973">{{cite book|author=Joslin, P.|year=1973|title=The Asiatic lion: a study of ecology and behaviour|location=University of Edinburgh, UK|publisher=Department of Forestry and Natural Resources}}</ref> Koalicionet e meshkujve kanë territor për një kohë më të gjatë se luanët e vetëm. Meshkujt në koalicione prej tre ose katër individësh shfaqin një hierarki të theksuar, në të cilën një mashkull dominon të tjerët.<ref name="Chakrabarti2017">{{cite journal|author=Chakrabarti, S., Jhala, Y. V.|year=2017|title=Selfish partners: resource partitioning in male coalitions of Asiatic lions|journal=Behavioral Ecology|volume=28|issue=6|pages=1532–1539|doi=10.1093/beheco/arx118|pmid=29622932|pmc=5873260}}</ref> ===Gjuetia dhe dieta=== Luani është një hiperarkarnivor gjeneralist<ref>[[#Schaller|Schaller]], pp. 208.</ref> dhe konsiderohet të jetë një specie themelor në habitat .<ref name="Frank1998">{{cite book|last=Frank|first=L. G.|year=1998|title=Living with lions: carnivore conservation and livestock in Laikipia District, Kenya|location=Mpala Research Centre, Nanyuki|publisher=US Agency for International Development, Conservation of Biodiverse Resource Areas Project, 623-0247-C-00-3002-00}}</ref> Preja e tij përbëhet kryesisht nga gjitarët-veçanërisht thundrakë të mëdhenj me madhësi 190-550 kg me një preferencë për [[Antilopa blu afrikane|antilopë afrikane blu]] , [[Zebra e fushës|zebrën e fushës]] , [[Bualli afrikan|buallin afrikan]] , [[Gemsboku|gemsbokun]] dhe [[Gjirafa|gjirafën]] . Luanët gjuajn gjithashtu edhe [[Derri i savanës|derra të egër afrikan]] në varësi të disponueshmërisë, megjithëse speciet janë nën kufirin e peshës së preferuar.<ref name="Hayward2005">{{Cite journal|last1=Hayward|first1=M. W.|last2=Kerley|first2=G. I. H.|year=2005|title=Prey preferences of the lion (''Panthera leo'')|journal=Journal of Zoology|volume=267|issue=3|pages=309–322|doi=10.1017/S0952836905007508|url=http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1595.pdf|citeseerx=10.1.1.611.8271|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=27 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150627132429/http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1595.pdf|url-status=dead}}</ref> Në Indi, dreri [[Sambari|sambar]] dhe [[çitali]] janë preja e egër e regjistruar më së shpeshti,<ref name="Haas2005"/><ref name="Hayward2005"/><ref name="Mukherjee"/>ndërsa bagëtitë shtëpiake mund të kontribuojnë ndjeshëm në dietën e tyre.<ref name="Mukherjee">{{cite journal|last1=Mukherjee|first1=S.|last2=Goyal|first2=S. P.|last3=Chellam|first3=R.|year=1994|title=Refined techniques for the analysis of Asiatic lion ''Panthera leo persica'' scats|journal=Acta Theriologica|volume=39|issue=4|pages=425–430|doi=10.4098/AT.arch.94-50|url=http://rcin.org.pl/Content/12321/BI002_26820_Cz-40-2_Acta-T39-nr48-425-430_o.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803104239/http://rcin.org.pl/Content/12321/BI002_26820_Cz-40-2_Acta-T39-nr48-425-430_o.pdf|url-status=dead}}</ref> Ata zakonisht shmangin [[Elefanti|elefantët]] e rritur plotësisht , [[Rinoceronti|rinocerontët]] dhe [[Hipopotami|hipopotamin]] , si dhe pretë e vogla si [[dik-dik]] , [[Hiraksi|hiraksin]] , [[Lepuri|lepujt]] dhe [[Majmuni|majmunët]] .<ref name="Hayward2005"/><ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 195.</ref> Pre të pazakontë përfshijnë [[Ferrgjati|ferrgjatët]] dhe [[Zvarranikët|zvarranikë]] të vegjël.<ref>https://africageographic.com/stories/beach-lions-hunting-seals-coastal-birds-namibia-35-years/</ref> Luanët vrasin grabitqarët e tjerë si leopardin , gepardin dhe hienën me njolla por rrallë i konsumojnë ato.<ref>[[#Schaller|Schaller]], pp. 220–221.</ref> {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lion and eland.jpg|caption1=Skelet luani i cili është paraqitur në formën e gjuetis duke gjuajtur një eland të zakonshëm |image2=Lions taking down cape buffalo.jpg|caption2=Luanesha që po vrasin një buall në Serenget}} Luanët e rinj shfaqin së pari sjellje kërcënuese në moshën rreth tre muajsh, megjithëse nuk marrin pjesë në gjueti deri sa të kenë mbushur gati një vit dhe fillojnë të gjuajnë në mënyrë efektive kur i afrohen moshës dy vjeç.<ref name="Schaller153">[[#Schaller|Schaller]], p. 153.</ref> Luanët e vetëm janë të aftë të rrëzojnë zebra dhe antilopa afrikane, ndërsa pretë më e madhe si buallin dhe gjirafat janë më të rrezikshme.<ref name="Estes"/> Në Parkun Kombëtar Chobe , krenari të mëdha janë vërejtur për të gjuajtur [[Elefanti i shkurreve afrikane|elefantët e shkurreve afrikane]] deri rreth 15 vjeç.<ref>{{cite journal|last1=Joubert|first1=D.|year=2006|title=Hunting behaviour of lions (''Panthera leo'') on elephants (''Loxodonta africana'') in the Chobe National Park, Botswana|journal=African Journal of Ecology|volume=44|issue=2|pages=279–281|doi=10.1111/j.1365-2028.2006.00626.x}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Power|first1=R. J.|last2=Compion|first2=R. X. Shem|title=Lion predation on elephants in the Savuti, Chobe National Park, Botswana|journal=African Zoology|volume=44|issue=1|pages=36–44|url=https://www.researchgate.net/publication/232693088|doi=10.3377/004.044.0104|year=2009|s2cid=86371484}}</ref> Në gjuetitë tipike, secila luaneshë ka një pozicion të favorizuar në grup, ose duke kërcyer mbi krahun e presë, pastaj duke sulmuar, ose duke lëvizur një distancë më të vogël në qendër të grupit dhe duke kapur pre në ikje nga luaneshat e tjera. Meshkujt e lidhur me krenaritë zakonisht nuk marrin pjesë në gjueti në grup.<ref name="hunt">{{Cite journal|last=Stander|first=P. E.|title=Cooperative hunting in lions: the role of the individual|journal=Behavioral Ecology and Sociobiology|volume=29|issue=6|pages=445–454|year=1992|doi=10.1007/BF00170175|s2cid=2588727|url=http://lchc.ucsd.edu/MCA/Mail/xmcamail.2011_09.dir/pdfeL5GzNL2FL.pdf}}</ref> Megjithatë, disa prova sugjerojnë se meshkujt janë po aq të suksesshëm sa femrat; ata janë zakonisht gjuetarë të vetëm që bëjnë pritë në fusha të vogla me shkurre.<ref>{{cite journal|last1=Loarie, S. R.|last2=Tambling, C. J.|last3=Asner, G. P.|year=2013|title=Lion hunting behaviour and vegetation structure in an African savanna|journal=Animal Behaviour|volume=85|issue=5|pages=899–906|doi=10.1016/j.anbehav.2013.01.018|hdl=2263/41825|s2cid=53185309|url=https://repository.up.ac.za/bitstream/2263/41825/1/Loarie_Lion_2013.pdf}}</ref> Luanët nuk janë veçanërisht të njohur për qëndrueshmërinë e tyre; për shembull, [[zemra]] e një luaneshe përfshin vetëm 0.57% të peshës së saj trupore dhe zemra e një mashkulli është rreth 0.45% e peshës së trupit të tij, ndërsa zemra e një hiene përfshin pothuajse 1% të peshës së saj trupore.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 248.</ref> Kështu, luanët vrapojnë shpejt vetëm në distanca të shkurtra<ref name="Schaller2478">[[#Schaller|Schaller]], pp. 247–48.</ref> dhe duhet të jenë afër presë së tyre para se të fillojnë sulmin. Ata shfrytëzojnë faktorët që zvogëlojnë dukshmërinë; shumë vrasje ndodhin afër ndonjë forme mbulese ose natën.<ref name="Schaller237">[[#Schaller|Schaller]], p. 237.</ref> Sulmi i luanit është i shkurtër dhe i fuqishëm; ata përpiqen të kapin prenë me një nxitim të shpejtë dhe në përfundim ata kërcejnë. Zakonisht e tërheqin poshtë dhe e vrasin nga një kafshim i mbytur në fyt. Ata gjithashtu vrasin pre duke mbyllur gojën dhe hundët e tyre me nofullat e tyre.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 244, 263–267.</ref> Luanët zakonisht konsumojnë pre në vendndodhjen e gjuetisë, por ndonjëherë e zvarrisin prenë e madhe në vegjistacion.<ref name="Schaller2706" /> Ata kanë tendencë të grinden për vrasje, veçanërisht meshkujt. Këlyshët vuajnë më së shumti kur ushqimi është i pakët, por përndryshe të gjithë anëtarët e krenarisë hanë mbetjet e tyre, përfshirë luanët e vjetër dhe të gjymtuar, të cilat mund të jetojnë në pjesën e mbetur.<ref name="Estes" /> Vrasjet e mëdha ndahen më gjerësisht midis anëtarëve të krenarisë.<ref name="Schaller133">[[#Schaller|Schaller]], p. 133.</ref> Një luaneshë e rritur kërkon mesatarisht rreth 5 kg mish në ditë ndërsa meshkujt kërkojnë rreth 7 kg.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 276.</ref> Luanët mund të hanë deri në 30 kg në një vakt;<ref name="simba">{{Cite book|last=Guggisberg|first=C. A. W.|title=Simba: the life of the lion.|year=1961|publisher=Howard Timmins|location=Cape Town}}</ref> nëse nuk është në gjendje të konsumojë të gjitha vrasjen, ai pushon për disa orë para se të vazhdojë të hajë. Në ditët e nxehta, krenaria tërhiqet në hije me një ose dy meshkuj në këmbë.<ref name="Schaller2706">[[#Schaller|Schaller]], pp. 270–76.</ref> Luanët mbrojnë vrasjet e tyre nga pastruesit siç janë shkabat dhe hienat.<ref name="Estes" /> Luanët ushqehen me kërma kur të krijohet mundësia; ata pastrojnë kafshë të vdekura nga shkaqe natyrore si sëmundje ose ato që janë vrarë nga grabitqarët e tjerë. ===Konkurrenca grabitqare=== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Hyenas Fight Against Lions Over a Kill HD 10.png|caption1=Luan që po sulmohet nga hienat me njolla |image2=Lioness vs Leopard 9 July 2016 Latest Sightings 1.png|caption2=Luanesh duke u ndeshur me një leopard pë ushqim}} Luanët dhe [[Hiena me njolla|hienat me njolla]] zënë një vend të ngjashëm [[Ekologjia|ekologjik]] dhe ku ata bashkëjetojnë ata konkurrojnë për pre dhe [[kërma]]; një rishikim i të dhënave në disa studime tregon një mbivendosje dietike prej 58.6%.<ref name="prey">{{Cite journal|url=http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1598.pdf|title=Prey preferences of the spotted hyaena (''Crocuta crocuta'') and degree of dietary overlap with the lion (''Panthera leo'')|last=Hayward|first=M. W.|journal=Journal of Zoology|year=2006|volume=270|issue=4|pages=606–614|doi=10.1111/j.1469-7998.2006.00183.x|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=25 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225033155/http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1598.pdf%20|url-status=dead}}</ref> Luanët zakonisht injorojnë hienat me njolla përveç nëse luanët janë duke u vrarë ose duke u ngacmuar nga hienat, ndërsa këto të fundit priren të reagojnë në mënyrë të dukshme ndaj pranisë së luanëve, me ose pa praninë e ushqimit. Luanët kapin vrasjet e hienave me njolla; në kraterin Ngorongoro është e zakonshme që luanët të mbijetojnë me pjesën më të madhe të vrasjeve të vjedhura nga hienat, duke bërë që hienat të rrisin nivelin e tyre të vrasjeve.<ref name="Kruuk21">{{Cite book|first=H.|last=Kruuk|title=The Spotted Hyena: A Study of Predation and Social Behaviour|url=https://archive.org/details/spottedhyenastud0000kruu|publisher=The University of Chicago Press|place=Chicago|year=1972|isbn=978-0-226-45508-2|chapter=Interactions between Hyenas and other Carnivorous Animals}}</ref> Në [[Parkun Kombëtar të Botsvanës]], situata është e përmbysur; hienat shpesh sfidojnë luanët dhe vjedhin vrasjet e tyre, duke marrë ushqim nga 63% të të gjitha vrasjeve të luanit.<ref name="Conservation">{{Cite book|chapter=Interspecific competition and the population biology of extinction-prone carnivores|last1=Creel|first1=S.|last2=Spong|first2=G.|last3=Creel|first3=N.|pages=35−60|chapter-url=https://books.google.com/books?id=v39RdyYUfRIC&pg=PA36|title=Carnivore Conservation|edition=1st|editor1-first=J. L.|editor1-last=Gittleman|editor2-first=S. M.|editor2-last=Funk|editor3-first=D. W.|editor3-last=Macdonald|editor4-first=R. K.|editor4-last=Wayne|publisher=Cambridge University Press|year=2001|isbn=978-0-521-66232-1}}</ref> Kur përballeni me një vrasje nga luanët, hienat me njolla mund të largohen ose të presin me durim në një distancë prej 30-100 m derisa luanët të kenë mbaruar.<ref name="schaller272">[[#Schaller|Schaller]], p. 272.</ref> Hienat janë mjaft të guximshme për të ushqyer së bashku me luanët dhe për të detyruar luanët ti vrasin. Të dy speciet sulmojnë njërin-tjetrin edhe kur nuk ka asnjë ushqim të përfshirë për asnjë arsye të dukshme.<ref name="schaller273">[[#Schaller|Schaller]], pp. 273–74.</ref><ref name="enemies">{{cite video|last1=Joubert|first1=D.|last2=Joubert|first2=B.|author-link=Dereck and Beverly Joubert|title=Eternal Enemies: Lions and Hyenas|medium=DVD|publisher=National Geographic|year=1992}}</ref> Vrasja nga luanët mund të përbëjë deri në 71% të vdekjeve të hienat në [[Parkun Kombëtar Etosha]] . Hienat me njolla janë përshtatur duke lëvizur shpesh kur luanët hyjnë në territoret e tyre.<ref>{{Cite journal|title=Competitive interactions between spotted hyenas and lions in the Etosha National Park, Namibia|last1=Trinkel|first1=M.|last2=Kastberger|first2=G.|journal=African Journal of Ecology|volume=43|issue=3|year=2005|pages=220–224|doi=10.1111/j.1365-2028.2005.00574.x}}</ref> Kur popullsia e luanit në Rezervën Kombëtare Masai Mara e Kenias u zvogëlua, popullsia e hienave me njolla u rrit me shpejtësi.<ref>{{cite journal|last1=Green|first1=D. S.|last2=Johnson-Ulrich|first2=L.|last3=Couraud|first3=H. E.|last4=Holekamp|first4=K. E.|year=2018|title=Anthropogenic disturbance induces opposing population trends in spotted hyenas and African lions|journal=Biodiversity and Conservation|volume=27|issue=4|pages=871−889|doi=10.1007/s10531-017-1469-7|s2cid=44240882}}</ref> Eksperimentet me hienat me njolla të robëruara tregojnë se ekzemplarët pa përvojë paraprake me luanët veprojnë indiferentisht para syve të tyre, por do të reagojnë me frikë ndaj aromës së luanit.<ref name="Kruuk21" /> Luanët kanë tendencë të mbizotërojnë ndaj [[Gepardi|çitave]] dhe [[Leopardi|leopardëve]], vjedhin vrasjet e tyre dhe vrasin këlyshët e tyre dhe madje edhe të rriturit kur u jepet mundësia.<ref>{{Cite book|last1=Denis-Hoot|first1=C.|last2=Denis-Hoot|first2=M.|year=2003|title=The Art of Being a Lion|url=https://archive.org/details/artofbeinglion0000deni_u5m1|publisher=Barnes & Noble|location=New York|isbn=9780760747674|page=[https://archive.org/details/artofbeinglion0000deni_u5m1/page/198 198]}}</ref> Çitat në veçanti shpesh humbasin vrasjet e tyre ndaj luanëve ose grabitqarëve të tjerë.<ref>{{Cite journal|last1=O'Brien|first1=S. J.|last2=Wildt|first2=D. E.|last3=Bush|first3=M.|year=1986|title=The Cheetah in Genetic Peril|journal=Scientific American|volume=254|issue=5|pages=68–76|doi=10.1038/scientificamerican0586-84|url=http://www.catsg.org/cheetah/05_library/5_3_publications/N_and_O/OBrien_et_al_1986_Cheetah_in_genetic_peril.pdf|bibcode=1986SciAm.254e..84O|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=30 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180930022126/http://www.catsg.org/cheetah/05_library/5_3_publications/N_and_O/OBrien_et_al_1986_Cheetah_in_genetic_peril.pdf|url-status=dead}}</ref> Një studim në ekosistemin e Serengetit zbuloi se luanët vranë të paktën 17 nga 125 këlyshë çite të lindur në vitet 1987 dhe 1990.<ref name="laurenson">{{cite journal|last1=Laurenson|first1=M. K.|title=High juvenile mortality in cheetahs (''Acinonyx jubatus'') and its consequences for maternal care|journal=Journal of Zoology|year=1994|volume=234|issue=3|pages=387–408|doi=10.1111/j.1469-7998.1994.tb04855.x|url=http://www.catsg.org/cheetah/05_library/5_3_publications/L/Laurenson_1994_Cheetah_cub_mortality_-_maternal_care.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=1 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201211429/http://www.catsg.org/cheetah/05_library/5_3_publications/L/Laurenson_1994_Cheetah_cub_mortality_-_maternal_care.pdf|url-status=dead}}</ref> Çitat shmangin konkurrencën e tyre duke përdorur kohë të ndryshme për gjueti dhe habitate të ndryshme.<ref>{{cite journal|last1=Rostro-García|first1=S.|last2=Kamler|first2=J. F.|last3=Hunter|first3=L. T. B.|year=2015|title=To kill, stay or flee: the effects of lions and landscape factors on habitat and kill site selection of cheetahs in South Africa|journal=PLOS ONE|volume=10|issue=2|page=e0117743|pmid=25693067|doi=10.1371/journal.pone.0117743|pmc=4333767|bibcode=2015PLoSO..1017743R}}</ref> Leopardët janë në gjendje të strehohen në pemë; luaneshat, megjithatë, herë pas here përpiqen të marrin vrasjet e leopardit nga pemët.<ref name="Schaller293">[[#Schaller|Schaller]], p. 293.</ref> Luanët në mënyrë të ngjashme mbizotërojnë ndaj [[Qeni i egër Afrikan|qenve të egër afrikanë]], duke marrë vrasjet e tyre dhe duke vrarë qentë e rinj dhe rrallë të rritur. Dendësia e popullsisë së qenve të egër është e ulët në zonat ku luanët janë më të bollshëm.<ref>{{cite journal|title=Conserving the African wild dog ''Lycaon pictus''. I. Diagnosing and treating causes of decline|last1=Woodroffe|first1=R.|last2=Ginsberg|first2=J. R.|year=1999|journal=Oryx|volume=33|pages=132–142|doi=10.1046/j.1365-3008.1999.00052.x|issue=2|doi-access=free}}</ref> Megjithatë, ka disa raste të raportuara të luanëve të moshuar dhe të plagosur që bien pre e qenve të egër.<ref name="Pienaar1969">{{Cite journal|last1=Pienaar|first1=U. de V.|title=Predator–prey relationships among the larger mammals of the Kruger National Park|journal=Koedoe|date=1969|volume=12|issue=1|pages=108–176|doi=10.4102/koedoe.v12i1.753|doi-access=free}}</ref><ref name="Schaller, p. 188">[[#Schaller|Schaller]], p. 188.</ref> Luanët konkurijnë gjithashtu me [[Krokodili i Nilit|krokodilët e Nilit]] ; në varësi të madhësisë së krokodilit dhe luanit, secila kafshë mund të humbasë vrasjet e tyre tek njëri-tjetri. Luanët janë vëzhguar duke vrarë krokodilë që lëviznin mbi tokë.<ref>{{cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2509crocs.html|title=Crocodiles!|publisher=PBS|work=Nova|type=transcript|date=1998|accessdate=21 nëntor 2010}}</ref> Krokodilët gjithashtu mund të vrasin dhe hanë luanët, të dëshmuar nga kthetra e luanëve që gjendeshin në [[Lugthi|stomakët]] e [[Krokodili|krokodilëve]].<ref name="Guggisberg1972">{{Cite book|last=Guggisberg|first=C. A. W.|title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore, and Conservation|year=1972|page=195|isbn=978-0-7153-5272-4|publisher=David & Charles|location=Newton Abbot|url=<!--rem url : no preview provided-->}}</ref> ===Riprodhimi dhe cikli jetësor=== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Panthera leo massaica mating.jpg|caption1=Luan duke u riprodhuar në Masai Mara |image2=Lion_cub,_Masai_Mara,_Kenya.jpg|caption2=Një këlysh}} Shumica e luaneshave riprodhohen në kohën kur janë katër vjeç.<ref name="Schaller29">[[#Schaller|Schaller]], p. 29.</ref> Luanët nuk riprodhohen në një kohë të caktuar të vitit dhe femrat janë polestruse .<ref name="Schaller174">[[#Schaller|Schaller]], p. 174.</ref> Një luaneshë mund të riprodhohet me më shumë se një mashkull kur është në ‘’nxehtësi’’ .<ref name="Schaller142">[[#Schaller|Schaller]], p. 142.</ref> Gjatësia e gjenerimit të luanit është rreth shtatë vjet.<ref>{{cite journal|title=Generation length for mammals|author=Pacifici, M., Santini, L., Di Marco, M., Baisero, D., Francucci, L., Grottolo Marasini, G., Visconti, P. and Rondinini, C.|journal=Nature Conservation|year=2013|issue=5|pages=87–94}}</ref> Periudha mesatare e [[Shtatzania|shtatëzanis]] është rreth 110 ditë;<ref name="Schaller174"/> femra lind një pjellë midis një dhe katër këlyshë në një vend të izoluar, e cila mund të jetë një gropë, një shtrat kallamishte, një shpellë ose ndonjë zonë tjetër e strehuar, zakonisht larg nga krenaria. Ajo shpesh do të gjuajë vetëm, ndërsa këlyshët janë akoma të pafuqishëm, duke qëndruar relativisht afër strofullës.<ref name="Scott45">[[#Scott|Scott]], p. 45.</ref> Këlyshët e luanit kanë lindur të verbër; sytë e tyre hapen rreth shtatë ditë pas lindjes. Ata peshojnë 1.2–2.1 kg gjatë lindjes dhe janë pothuajse të pafuqishëm, duke filluar të zvarriten një ose dy ditë pas lindjes dhe duke ecur rreth tre javësh.<ref name="Schaller143">[[#Schaller|Schaller]], p. 143.</ref> Për të shmangur një sulm nga grabitqarëve, luanesha i lëviz këlyshët e saj në një vend të ri , disa herë në muaj, duke i mbajtur ato në gojë.<ref name="Scott45"/> Zakonisht, nëna nuk e integron veten dhe këlyshët e saj përsëri në krenari derisa këlyshët të jenë të moshës gjashtë deri në tetë javësh.<ref name="Scott45"/> Ndonjëherë ky prezantim në jetën e krenarisë ndodh më herët, veçanërisht nëse luaneshat e tjera kanë lindur në të njëjtën kohë.<ref name="Estes"/><ref name="Schaller148"/> Kur u prezantua për herë të parë me pjesën tjetër të krenarisë, këlyshët e luanit u mungon besimi kur përballen me të rritur të tjerë përveç nënës së tyre. Ata së shpejti fillojnë të futen në jetën e krenarisë, megjithatë, duke luajtur mes njërin-tjetrin ose duke u përpjekur të fillojnë lojëra me të rriturit.<ref name="Schaller148"/>Luaneshat me këlyshët e tyre kanë më shumë gjasa të jenë tolerantë ndaj këlyshëve të një luaneshe tjetër sesa luaneshat pa këlyshë. Toleranca mashkullore e këlyshëve ndryshon; një mashkull mund të lejonte që këlyshët të luajnë me bishtin , ndërsa një tjetër mund të jetë më jotelrant.<ref>[[#Scott|Scott]], p. 46.</ref> [[File:Lion Cubs Phinda 2011.ogv|thumb|right|Video e një luaneshe me këlysh]] Luaneshat shpesh sinkronizojnë ciklet e tyre riprodhuese dhe rritjen e [[Gjendrrat qumeshture|gjirit]] komunal të të rinjve, të cilët thithin pa dallim nga ndonjë ose të gjitha femrat në krenari. Sinkronizimi i lindjeve është i dobishëm sepse këlyshët rriten që të jenë afërsisht në të njëjtën madhësi dhe të kenë një shans të barabartë për mbijetesë.<ref name="Estes"/><ref name="Schaller148">[[#Schaller|Schaller]], p. 147-49.</ref>Pjekuria ndodhet pas gjashtë ose shtatë muaj. Luanët meshkuj arrijnë pjekurinë në moshën rreth tre vjeç dhe në katër deri në pesë vjet janë të aftë të sfidojnë dhe zhvendosin meshkujt e rritur të lidhur me një krenari tjetër. Ata fillojnë të plaken dhe dobësohen në moshën midis 10 dhe 15 vjeç, më së voni.<ref>{{Cite book|last=Crandall|first=L. S.|title=The management of wild animals in captivity|year=1964|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|oclc=557916}}</ref> Kur një ose më shumë meshkuj të rinj përzejnë meshkujt e mëparshëm të lidhur me një krenari, fitimtarët shpesh vrasin ndonjë këlysh të ri ekzistues , mbase sepse femrat nuk bëhen pjellore dhe pranuese derisa këlyshët e tyre të piqen ose të vdesin. Femrat shpesh mbrojnë ashpër këlyshët e tyre nga një mashkull uzurpues, por rrallë janë të suksesshme, përveç nëse një grup prej tre ose katër nëna brenda një krenarie bashkojnë forcat kundër mashkullit.<ref name="Packpus83">{{Cite journal|last1=Packer|first1=C.|last2=Pusey|first2=A. E.|date=maj 1983|title=Adaptations of female lions to infanticide by incoming males|url=https://archive.org/details/sim_american-naturalist_1983-05_121_5/page/716|journal=American Naturalist|volume=121|issue=5|pages=716–28|doi=10.1086/284097|s2cid=84927815}}</ref> Këlyshët vdesin gjithashtu nga uria dhe braktisja dhe grabitqari nsi leopardët, hienat dhe qenët e egër.<ref name="Schaller, p. 188" /><ref name="Estes" /> Deri në 80% të këlyshëve të luanit do të vdesin para moshës dy vjeç.<ref>{{Cite book|last=Macdonald|first=David|year=1984|title=The Encyclopedia of Mammals|publisher=Facts on File|location=New York|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofma00mals_0/page/31 31]|isbn=978-0-87196-871-5|url=https://archive.org/details/encyclopediaofma00mals_0/page/31}}</ref> Të dy luanët meshkuj dhe femra mund të dëbohen nga krenaritë për t'u bërë nomade, megjithëse shumica e femrave zakonisht mbesin me krenarinë e lindjes. Kur një krenari bëhet shumë e madhe, brezi i ri i këlyshëve femra mund të detyrohet të largohet për të gjetur territorin e tyre. Kur një luan i ri mashkull merr një krenari, adoleshentët si meshkujt ashtu edhe femra mund të dëbohen.<ref>[[#Scott|Scott]], p. 68.</ref> Luanët e të dy gjinive mund të përfshihen në aktivitete homoseksuale dhe miqësore në grup ; meshkujt gjithashtu do të fshihen me kokë dhe do të rrokullisen me njëri-tjetrin përpara se të simulojnë seksin së bashku.<ref>{{Cite book|last=Bagemihl|first=Bruce|year=1999|title=Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity|location=New York|publisher=St. Martin's Press|isbn=978-0-312-19239-6|pages=[https://archive.org/details/biologicalexuber00bage/page/302 302–05]|url=https://archive.org/details/biologicalexuber00bage/page/302}}</ref><ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 137.</ref> ===Shëndeti=== [[File:Lake-Nakuru-Lions-in-Tree.JPG|thumb|3 luan të rijn]] Megjithëse luanët e rritur nuk kanë grabitqarë natyrorë, provat sugjerojnë se shumica vdesin dhunshëm nga sulmet nga njerëzit ose luanët e tjerë.<ref name="Schaller183">[[#Schaller|Schaller]], p. 183.</ref> Luanët shpesh shkaktojnë lëndime serioze tek anëtarët e krenarive të tjera që ata hasin në mosmarrëveshje territoriale ose anëtarëve të krenarisë kur luftojnë me një vrasje.<ref name="Schaller1889">[[#Schaller|Schaller]], pp. 188–89.</ref> Luanët dhe këlyshët e gjymtuar mund të bien viktima e hienave dhe leopardëve ose të shkelen nga buajt ose elefantët. Luanët e pakujdesshëm mund të sakatohen kur gjuajnë pre.<ref name="Schaller1890">[[#Schaller|Schaller]], pp. 189–90.</ref> Rriqnat zakonisht infektojnë zonat e veshëve, qafës dhe ijëve të luanëve.<ref name="Schaller184">[[#Schaller|Schaller]], p. 184.</ref><ref>{{Cite book|last=Yeoman|first=Guy Henry|author2=Walker, Jane Brotherton|title=The ixodid ticks of Tanzania|year=1967|publisher=Commonwealth Institute of Entomology|location=London|oclc=955970}}</ref> Disa gjini të [[Krimbi i shtypur|krimbave të shtypur]] mund të parazitojnë tek luanët, duke u future tek luanët nga [[Mishi|mish]] i infektuar me të cilën ushqehen .<ref>{{Cite journal|last=Sachs|first=R.|year=1969|title=Untersuchungen zur Artbestimmung und Differenzierung der Muskelfinnen ostafrikanischer Wildtiere [Differentiation and species determination of muscle-cysticerci in East African game animals]|journal=Zeitschrift für Tropenmedizin und Parasitologie|volume=20|issue=1|pages=39–50|pmid=5393325|language=de}}</ref> Luanët në Kraterin e Ngorongoro u prekën nga një shpërthim i mizave të qëndrueshme ( Stomoxys calcitrans ) në 1962; kjo rezultoi që luanët të përgjakeshin dhe të zhvisheshin. Luanët u përpoqën pa sukses për të shmangur kafshimin e mizës duke u ngjitur në pemë ose duke u zvarritur në gëmusha ; shumë vdiqën ose migruan dhe popullsia lokale ra nga 70 në 15 individë.<ref>{{Cite journal|last=Fosbrooke|first=H.|year=1963|title=The stomoxys plague in Ngorongoro|journal=East African Wildlife Journal|volume=1|issue=6|pages=124–126|doi=10.1111/j.1365-2028.1963.tb00190.x}}</ref> Një shpërthim më i fundit në 2001 vrau gjashtë luanë.<ref name="Nkwame06">{{Cite news|last=Nkwame|first=V. M.|title=King of the jungle in jeopardy|work=The Arusha Times|date=9 shtator 2006|url=http://www.arushatimes.co.tz/2006/36/features_10.htm|accessdate=4 shtator 2007|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929044925/http://www.arushatimes.co.tz/2006/36/features_10.htm|archivedate=29 shtator 2007|df=dmy-all}}</ref> Luanët e robëruar janë infektuar me virusin e qenit distemper (CDV) që të paktën nga mesi i viteve 1970.<ref>{{Cite journal|author1=Myers, D. L.|author2=Zurbriggen, A.|author3=Lutz, H.|author4=Pospischil, A.|date=1997|title=Distemper: not a new disease in lions and tigers|journal=Clinical Diagnostic Laboratory Immunology|volume=4|issue=2|pages=180–184|doi=10.1128/CDLI.4.2.180-184.1997|pmid=9067652|pmc=170498|url=https://cvi.asm.org/content/cdli/4/2/180.full.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=25 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525071404/https://cvi.asm.org/content/cdli/4/2/180.full.pdf|url-status=dead}}</ref> CDV është përhapur nga qeni shtëpiak dhe mishngrënës të tjerë; një shpërthim i vitit 1994 në Parkun Kombëtar të Serengetit rezultoi në shumë luanë që zhvillonin simptoma neurologjike . Gjatë shpërthimit, disa luanë vdiqën nga pneumonia dhe nga encefaliti .<ref>{{Cite journal|last1=Roelke-Parker|first1=M. E.|date=1996|title=A canine distemper epidemic in Serengeti lions (''Panthera leo'')|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1996-02-01_379_6564/page/440|journal=Nature|volume=379|issue=6564|pages=441–445|doi=10.1038/379441a0|pmid=8559247|last2=Munson|first2=L.|last3=Packer|first3=C.|last4=Kock|first4=R.|last5=Cleaveland|first5=S.|last6=Carpenter|first6=M.|last7=O'Brien|first7=S. J.|last8=Pospischil|first8=A.|last9=Hofmann-Lehmann|first9=R.|first10=Hans|last10=L.|first11=G. L. M.|last11=Mwanengele|first12=M. N.|last12=Mgasa|first13=G. A.|last13=Machange|first14=B. A.|last14=Summers|first15=M. J. G.|last15=Appel|bibcode=1996Natur.379..441R|pmc=7095363}}</ref> ===Komunikimi=== [[File:Lion cub with mother.jpg|thumb|Luanesha që po fërkon me kokë këlyshin e saj]] Kur pushojnë, shoqërizimi i luanit ndodh përmes një numri [[Sjellja|sjelljesh]]; lëvizjet shprehëse të kafshës janë mjaft të zhvilluara. Gjestet më të zakonshme paqësore, prekëse janë fërkimi i kokës dhe shuplakat sociale ,<ref name="Schaller85">[[#Schaller|Schaller]], p. 85.</ref> të cilat janë krahasuar me rolin që kanë primatët midis njëri-tjetrit.<ref>{{Cite book|last=Sparks|first=J.|title=Primate Ethology|chapter=Allogrooming in primates: a review|pages=148–175|year=1967|editor=Morris, D.|publisher=Aldine|location=Chicago|edition=2011|isbn=9780202368160}}</ref> Fërkimi i kokës bëhet duke bezdisur ballin, fytyrën dhe qafën kundër një luani tjetër , duket se është një formë e përshëndetjes<ref>{{Cite book|last=Leyhausen|first=P.|title=Verhaltensstudien an Katzen|edition=2nd|year=1960|publisher=Paul Parey|location=Berlin|isbn=978-3-489-71836-9|language=de}}</ref> dhe shihet shpesh pasi një kafshë ka qenë larg nga të tjerët ose pas një zënke ose konfrontimi. Meshkujt kanë tendencë të fërkojnë meshkuj të tjerë, ndërsa këlyshët dhe femrat fërkojnë femrat.<ref name="Schaller858">[[#Schaller|Schaller]], pp. 85–88.</ref> Shuplaka sociale shpesh ndodh në të njëjtën kohë me fërkimin e kokës; përgjithësisht është reciproke dhe marrësi duket të shprehë kënaqësi. Koka dhe qafa janë pjesët më të zakonshme të trupit të lëpirë; kjo sjellje mund të ketë lindur jashtë përdorimit sepse luanët nuk mund t'i lëpijnë vetë këto zona.<ref name="Schaller8891">[[#Schaller|Schaller]], pp. 88–91.</ref> Luanët kanë një varg shprehjesh të fytyrës dhe qëndrimeve të trupit që shërbejnë si gjeste vizuale.<ref name="Schaller92102">[[#Schaller|Schaller]], pp. 103–117.</ref>Një shprehje e zakonshme e fytyrës është "fytyra e grimit" , të cilën një luan e bën kur nuhat sinjalet kimike dhe përfshin një gojë të hapur me dhëmbë të lodhur, surrat të ngritur, hundë të rrudhur sy të mbyllur dhe veshë të qetë.<ref>[[#Schaller|Schaller]], p. 95.</ref> Luanët përdorin gjithashtu shënjimin kimik dhe vizual; meshkujt spërkatin dhe pastrojnë pjesë toke dhe sende brenda territorit.<ref name="Schaller92102" /> Vokalizimet e luanit janë të mëdha; ndryshimet në intensitet dhe fusha duket se janë thelbësore për komunikimin. Shumica e vokalizimeve të luanit janë variacione të klivadheve dhe zhurmave. Tinguj të tjerë të prodhuar përfshijnë pastrim, mjaullimin dhe përgjumje. Zhurma përdoret për të treguar praninë e tij. Luanët më shpesh zhurmojnë natën, një tingull që mund të dëgjohet nga një distancë prej 8 kilometrash .<ref name="Schaller10313">[[#Schaller|Schaller]], pp. 103–113.</ref> Ata kanë tendencë të ulërijnë në një mënyrë shumë karakteristike duke filluar me disa ulërima të thella dhe të gjata që zhyten në një seri të shkurtër.<ref>{{Cite journal|last1=Eklund|first1=R.|last2=Peters|first2=G.|last3=Ananthakrishnan|first3=G.|last4=Mabiza|first4=E.|title=An acoustic analysis of lion roars. I: Data collection and spectrogram and waveform analyses|journal=Speech, Music and Hearing Quarterly Progress and Status Report|volume=51|page=1|year=2011|url=http://roberteklund.info/pdf/Eklund_et_al_2011_LionRoars.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=29 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929060941/http://roberteklund.info/pdf/Eklund_et_al_2011_LionRoars.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Ananthakrishnan|first1=G.|last2=Eklund|first2=R.|last3=Peters|first3=G.|last4=Mabiza|first4=E.|title=An acoustic analysis of lion roars. II: Vocal tract characteristics|journal=Speech, Music and Hearing Quarterly Progress and Status Report|volume=51|page=5|year=2011|url=http://roberteklund.info/pdf/Ananthakrishnan_et_al_2011_LionRoars.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=29 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929060746/http://roberteklund.info/pdf/Ananthakrishnan_et_al_2011_LionRoars.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Konservimi== Luani renditet si lloj i cënuar në Listën e Kuqe të IUCN.<ref name="IUCN" /> === Në Afrikë === [[File:Lion.ogv|thumb|right|Video oe një luaneshe të egër]] Disa zona të mbrojtura të mëdha dhe të menaxhuara mirë në [[Afrika|Afrikë]], kanë një popullsi të madhe luanësh. Kur është zhvilluar një infrastrukturë për turizmin e kafshëve të egra, të ardhurat nga paratë e gatshme për menaxhimin e parkut dhe komunitetet lokale janë një nxitje e fortë për ruajtjen e luanëve.<ref name="IUCN" /> Shumica e luanëve tani jetojnë në Afrikën Lindore dhe Jugore; numri i tyre po zvogëlohet shpejt, dhe ra me rreth 30-50% në fund të gjysmës së shekullit të 20-të. Shkaqet kryesore të rënies përfshijnë sëmundjet dhe ndërhyrjen njerëzore.<ref name="IUCN" /> Në 1975, vlerësohej se që nga vitet 1950, numrat e luanëve ishin ulur për gjysmë në 200,000 ose më pak.<ref>{{cite journal|last1=Myers|first1=N.|year=1975|title=The silent savannahs|url=https://archive.org/details/sim_international-wildlife_september-october-1975_5_5/page/5|journal=International Wildlife|volume=5|issue=5|pages=5−10}}</ref> Vlerësimet e popullsisë së luanit afrikan sillen midis 16.500 dhe 47,000 që jetojnë në të egra në 2002–2004.<ref>{{Cite journal|last1=Bauer|first1=H.|last2=Van Der Merwe|first2=S.|year=2002|title=The African lion database|journal=Cat News|volume=36|pages=41–53}}</ref><ref name="Chardonnet2002"/> Në [[Republika e Kongos|Republikën e Kongos]] , Parku Kombëtar Odzala-Kokoua u konsiderua një fortesë për luanët në vitet 1990. Deri në vitin 2014, nuk u regjistruan asnjë luan në zonën e mbrojtur, kështu që popullsia konsiderohet e zhdukur në vend.<ref name="carn">{{cite journal|last1=Henschel|first1=Philipp|last2=Malanda|first2=Guy-Aime|last3=Hunter|first3=Luke|title=The status of savanna carnivores in the Odzala-Kokoua National Park, northern Republic of Congo|journal=Journal of Mammalogy|date=2014|volume=95|issue=4|page=882−892|doi=10.1644/13-mamm-a-306|issn=0022-2372|doi-access=free}}{{oa}}</ref> Popullsia e luanit të Afrikës Perëndimore është e izoluar nga ajo në Afrikën Qendrore, me pak ose aspak shkëmbim të individëve të shumimit. Në vitin 2015, u vlerësua se kjo popullatë përbëhet nga rreth 400 kafshë, duke përfshirë më pak se 250 individë të pjekur. Ata vazhdojnë të qëndrojnë në tre zona të mbrojtura në rajon, kryesisht në një popullatë në kompleksin e zonës së mbrojtur W A P , të ndarë nga [[Benini|Benin]] , [[Burkina Faso]] dhe [[Nigeri]]. Kjo popullatë është renditur si e rrezikuar kritikisht .<ref name="Henschel2015" /> Sondazhet në terren në ekosistemin WAP zbuluan se pushtimi i luanit është më i ulëti në Parkun Kombëtar të W, dhe më i lartë në zonat me staf të përhershëm dhe kështu mbrojtje më të mirë.<ref>{{cite journal|last1=Henschel|first1=P.|last2=Petracca|first2=L. S.|last3=Hunter|first3=L. T.|last4=Kiki|first4=M.|last5=Sewadé|first5=C.|last6=Tehou|first6=A.|last7=Robinson|first7=H. S.|year=2016|title=Determinants of distribution patterns and management needs in a critically endangered lion ''Panthera leo'' population|journal=Frontiers in Ecology and Evolution|volume=4|issue=4|pages=110|doi=10.3389/fevo.2016.00110|doi-access=free}}</ref> Një popullsi ndodhet në Parkun Kombëtar të Kamerunit Waza , ku midis afro 14 dhe 21 kafshë vazhduan që nga viti 2009.<ref>{{Cite journal|last1=Tumenta|first1=P. N.|last2=Kok|first2=J. S.|last3=van Rijssel|first3=J. C.|last4=Buij|first4=R.|last5=Croes|first5=B. M.|last6=Funston|first6=P. J.|last7=de Iongh|first7=H. H.|last8=de Haes|first8=H. A. Udo|year=2009|title=Threat of rapid extermination of the lion (''Panthera leo leo'') in Waza National Park, Northern Cameroon|journal=African Journal of Ecology|doi=10.1111/j.1365-2028.2009.01181.x|pages=1–7|volume=48|issue=4}}</ref> Përveç kësaj, 50 deri 150 luanë vlerësohet të jenë të pranishëm në ekosistemin Arly-Singou të Burkina Faso .<ref name="Bauer & van der Merwe">{{Cite journal|last1=Bauer|first1=H.|last2=Van Der Merwe|first2=S.|doi=10.1017/S0030605304000055|title=Inventory of free-ranging lions ''Panthera leo'' in Africa|journal=Oryx|volume=38|year=2004|issue=1|pages=26–31|doi-access=free|ref=none}}</ref> Në vitin 2015, një luan mashkull i rritur dhe një luan femër ishin parë në Parkun Kombëtar Mole të [[Gana]] . Këto ishin shikimet e para të luanëve në vend në 39 vjet.<ref>{{cite journal|last1=Angelici|first1=F. M.|last2=Rossi|first2=L.|year=2017|title=Further lion, ''Panthera leo senegalensis'' Meyer, 1826, sightings in Mole National Park, Ghana, and possible first serval ''Leptailurus serval'' Schreber, 1776 record after 39 years (Mammalia Felidae)|journal=Biodiversity Journal|volume=8|issue=2|pages=749−752|url=http://www.biodiversityjournal.com/pdf/8(2)_749-752.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=10 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310074200/http://www.biodiversityjournal.com/pdf/8(2)_749-752.pdf|url-status=dead}}</ref> Në të njëjtin vit, një popullatë deri në 200 luanë që u mendua më parë se ishin shfarosur u filmua në Parkun Kombëtar Alatash , Etiopi, afër kufirit të Sudanit.<ref name="NewScientist2016">{{cite magazine|magazine=New Scientist|title=Hidden population of up to 200 lions found in remote Ethiopia|date=2016|url=https://www.newscientist.com/article/2075740-hidden-population-of-up-to-200-lions-found-in-remote-ethiopia/|accessdate=2 shkurt 2016}}</ref><ref name="BBC Ethiopian lion, 2016">{{cite news|date=2016|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-35460573|title=Lions rediscovered in Ethiopia's Alatash National Park|work=BBC News|accessdate=1 shkurt 2016}}</ref> Në vitin 2005, Strategjitë e Ruajtjes së Luanit u zhvilluan për Afrikën Perëndimore dhe Qendrore, ose Afrikën Lindore dhe Jugore. Strategjitë kërkojnë të mirëmbajnë habitatin e përshtatshëm, të sigurojnë një bazë të mjaftueshme për pretë e egra për luanët, të zvogëlojnë faktorët që çojnë në copëzimin e mëtejshëm të popullatave dhe të bëjnë bashkëjetesën luan-njeri të qëndrueshëm.<ref>{{cite book|title=Conservation Strategy for the Lion West and Central Africa|publisher=IUCN|author=IUCN Cat Specialist Group|year=2006|location=Yaounde, Cameroon|url=http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_West_and_Central_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803035853/http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_West_and_Central_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|url-status=dead|ref=none}}</ref><ref name="csg2006" /> Gjuetia e luanëve tek bagëtit është zvogëluar ndjeshëm në zonat ku barinjtë mbajnë bagëtitë në zona të mbyllura të përmirësuara. Masat e tilla kontribuojnë në zbutjen e konfliktit njeri-luan.<ref>{{cite journal|title=Assessment and mitigation of human-lion conflict in West and Central Africa|author1=Bauer, H.|author2=de Iongh, H.|author3=Sogbohossou, E.|journal=Mammalia|year=2010|volume=74|issue=4|pages=363–367|doi=10.1515/MAMM.2010.048|s2cid=86228533}}</ref> ===Në Azi=== [[File:Lion Gir.jpg|thumb|Luanesh në Parkun Kombëtar Gir]] Streha e fundit e popullsisë së luanit aziatik është [[Parku Kombëtar Gir]] dhe 1.412 km ² dhe zonat përreth në rajonin e Saurashtra ose gadishullit Kathiawar në shtetin Gujarat , Indi . Popullsia është rritur nga afro 180 luanë në 1974 në rreth 400 në 2010.<ref name="Singh, Gibson">{{Cite journal|last1=Singh|first1=H. S.|last2=Gibson|first2=Luke|title=A conservation success story in the otherwise dire megafauna extinction crisis: The Asiatic lion (''Panthera leo persica'') of Gir forest|url=https://archive.org/details/sim_biological-conservation_2011-05_144_5/page/1753|journal=Biological Conservation|volume=144|issue=5|pages=1753–57|year=2011|doi=10.1016/j.biocon.2011.02.009}}</ref> Ai është i izoluar gjeografikisht, i cili mund të çojë në joriprodhim dhe ulje të diversitetit gjenetik . Që prej vitit 2008, luani aziatik është renditur si i rrezikuar në listën e kuqe të IUCN .<ref name="Breitenmoser2008"/> Deri në vitin 2015, popullsia ishte rritur në 523 individë që banonin në një sipërfaqe prej 7,000 km ² në Saurashtra.<ref name="Venkataraman2016">{{cite book|author=Venkataraman, M.|year=2016|chapter=Wildlife and human impacts in the Gir landscape|title=Human Animal Conflict in Agro-Pastoral Context: Issues & Policies|editor1=Agrawal, P.K|editor2=Verghese, A.|editor3=Krishna, S.R.|editor4=Subaharan, K.|publisher=Indian Council of Agricultural Research|location=New Delhi|page=32−40}}</ref><ref>{{cite journal|author=Singh, A.P.|year=2017|title=The Asiatic Lion (''Panthera leo persica''): 50 Years Journey for Conservation of an Endangered Carnivore and its Habitat in Gir Protected Area, Gujarat, India|journal=Indian Forester|volume=143|issue=10|pages=993−1003}}</ref><ref>{{cite journal|author=Singh, H.S.|year=2017|title=Dispersion of the Asiatic lion ''Panthera leo persica'' and its survival in human-dominated landscape outside the Gir forest, Gujarat, India|journal=Current Science|volume=112|issue=5|pages=933−940|doi=10.18520/cs/v112/i05/933-940|doi-access=free}}</ref> Regjistrimi i luanit aziatik i kryer në vitin 2017 regjistroi rreth 650 individë.<ref>{{cite news|title=Lion population roars to 650 in Gujarat forests|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Lion-population-roars-to-650-in-Gujarat-forests/articleshow/59907625.cms|author=Kaushik, H.|newspaper=The Times of India|date=2017|accessdate=9 gusht 2017}}</ref> Prania e vendbanimeve të shumta njerëzore pranë Parkut Kombëtar rezulton në konflikt midis luanëve, njerëzve lokalë dhe bagëtive të tyre.<ref>{{cite journal|first1=V. K.|last1=Saberwal|first2=J. P.|last2=Gibbs|first3=R.|last3=Chellam|first4=A. J. T.|last4=Johnsingh|title=Lion‐Human Conflict in the Gir Forest, India|url=https://archive.org/details/sim_conservation-biology_1994-06_8_2/page/501|date=1994|doi=10.1046/j.1523-1739.1994.08020501.x|journal=Conservation Biology|issue=2|volume=8|pages=501–507}}</ref><ref name="Venkataraman2016" /> Disa e konsiderojnë praninë e luanëve si përfitim, pasi ato mbajnë nën kontroll popullatat e barngrënësve që dëmtojnë barishtet.<ref name="Meena2016">{{cite book|author=Meena, V.|year=2016|chapter=Wildlife and human impacts in the Gir landscape|editor=Agrawal, P.K.|editor2=Verghese, A.|editor3=Radhakrishna, S.|editor4=Subaharan, K.|title=Human Animal Conflict in Agro-Pastoral Context: Issues & Policies|publisher=Indian Council of Agricultural Research|location=New Delhi}}</ref> Themelimi i një popullsie të dytë, të pavarur të luanit aziatik në Zonën e Mbrojtur të Kafshëve të Egra të Kunos , të vendosura në Madhya Pradesh ishte planifikuar, por në vitin 2017, Projekti i Rindërtimit popullsis së luanit aziatik nuk dukej se do të zbatohej.<ref name="TOI 12-2017">{{cite news|author=Sharma, R.|newspaper=The [[Times of India]]|title=Tired of Gujarat reluctance on Gir lions, MP to release tigers in Kuno|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhopal/tired-of-gujarat-reluctance-on-gir-lions-mp-to-release-tigers-in-kuno/articleshow/61937836.cms|date=2017|accessdate=27 janar 2018}}</ref><ref name="HT 2017">{{cite news|work=[[Hindustan Times]]|title=Stalemate on translocation of Gir lions Kuno Palpur in Madhya Pradesh to be used as tiger habitat now|url=https://www.hindustantimes.com/bhopal/stalemate-on-translocation-of-gir-lionskuno-palpur-in-madhya-pradesh-to-be-used-as-tiger-habitat-now/story-hX8ELtxSSL4I8GeLTh6xYI.html|date=2017|accessdate=27 janar 2018}}</ref> ===Riprodhimi në robëri=== [[File:India Animals.jpg|thumb|Dy luan aziatik në rrugë]] Luanët e importuar në [[Evropa|Evropë]] para mesit të shekullit XIX ishin ndoshta më së shumti luanë berberë nga Afrika e Veriut, ose luanë Kepi nga Afrika e Jugut.<ref>{{cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Shapiro|first3=B.|last4=Nijman|first4=V.|year=2007|title=Using ancient DNA techniques to identify the origin of unprovenanced museum specimens, as illustrated by the identification of a 19th century lion from Amsterdam|url=http://dpc.uba.uva.nl/cgi/t/text/get-pdf?c=ctz;idno=7602a02|journal=Contributions to Zoology|volume=76|issue=2|pages=87–94|access-date=27 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110522041326/http://dpc.uba.uva.nl/cgi/t/text/get-pdf?c=ctz;idno=7602a02|archive-date=22 maj 2011|url-status=dead|doi=10.1163/18759866-07602002}}</ref> 11 kafshë të tjera që mendohet se janë [[Luani berber|luanë berberë]] të mbajtur në kopshtin zoologjik Addis Ababa janë pasardhës të kafshëve në pronësi të perandorit Haile Selassie . WildLink International në bashkëpunim me Universitetin e Oksfordit nisi një Projekt ambicioz Ndërkombëtar të luanit berber me qëllim të identifikimit dhe mbarështimit të luanëve berberë në robëri për rivendosje eventuale në një park kombëtar në [[Malet Atllas|malet Atlas]] të [[Maroku|Marokut]].<ref name="yamaguchi-haddane">{{Cite journal|last=Yamaguchi|first=N.|author2=Haddane, B.|year=2002|title=The North African Barbary Lion and the Atlas Lion Project|journal=International Zoo News|volume=49|pages=465–481}}</ref> Sidoqoftë, një analizë gjenetike tregoi se luanët e robëruar në kopshtin zoologjik Addis Ababa nuk ishin luanë berber, por përkundrazi të lidhur ngushtë me luanët e egër në adad dhe Kamerun.<ref name="Bruche_al2012">{{Cite journal|last=Bruche|first=S.|author2=Gusset, M.|author3=Lippold, S.|author4=Barnett, R.|author5=Eulenberger, K.|author6=Junhold, J.|author7=Driscoll, C. A.|author8=Hofreiter, M.|title=A genetically distinct lion (''Panthera leo'') population from Ethiopia|journal=European Journal of Wildlife Research|year=2012|pages=215–225|doi=10.1007/s10344-012-0668-5|volume=59|issue=2|s2cid=508478}}</ref> Në [[1982]], Shoqata e kopshteve zoologjike dhe Akuariumeve filloi një Plan Mbijetimi për luanin aziatik për të rritur shanset e tij për mbijetesë. Në [[1987]], u zbulua se shumica e luanëve në kopshtet zoologjike të Amerikës Veriuore ishin hibridë mes luanëve afrikanë dhe aziatikë.<ref name="OBrien1987">{{cite journal|author1=O'Brien, S. J.|author2=Joslin, P.|author3=Smith, G. L. III|author4=Wolfe, R.|author5=Schaffer, N.|author6=Heath, E.|author7=Ott-Joslin, J.|author8=Rawal, P. P.|author9=Bhattacharjee, K. K.|author10=Martenson, J. S.|year=1987|title=Evidence for African origins of founders of the Asiatic lion Species Survival Plan|journal=Zoo Biology|volume=6|issue=2|pages=99–116|doi=10.1002/zoo.1430060202|url=http://dobzhanskycenter.bio.spbu.ru/pdf/sjop/MS129_O%27Brien_ZooBiol.pdf|access-date=25 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20140225092713/http://dobzhanskycenter.bio.spbu.ru/pdf/sjop/MS129_O%27Brien_ZooBiol.pdf|archive-date=25 shkurt 2014|url-status=dead}}</ref> Programet e mbarështimit duhet të shënojnë origjinën e kafshëve pjesëmarrëse për të shmangur shumimin e llojeve të ndryshme dhe duke zvogëluar kështu vlerën e tyre të ruajtjes.<ref>{{Cite book|last1=Frankham|first1=R.|last2=Ballou|first2=J.|last3=Briscoe|first3=D.|title=Introduction to Conservation Genetics|publisher=Cambridge University Press|year=2009|isbn=978-0-521-70271-3|location=Cambridge, New York, Melbourne, Madrid|edition=Second|chapter=Genetic management of Captive Populations|pages=430–452|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vLZKnsCk89wC&pg=PA437|accessdate=25 maj 2019}}</ref> Mbarështimi në robëri të luanëve u ndërpre për të eleminuar individë me origjinë të panjohur . Luanët me lindje të egër u importuan në kopshtin zoologjik amerikan nga Afrika midis [[1989]] dhe [[1995]]. Mbarështimi u vazhdua në vitin [[1998]] në kuadrin e një Plani për Mbrotjen e Speceis së Luanit Afrikan.<ref>{{cite journal|author1=Daigle, C. L.|author2=Brown, J. L.|author3=Carlstead, K.|author4=Pukazhenthi, B.|author5=Freeman, E. W.|author6=Snider, R. J.|year=2015|title=Multi-institutional survey of social, management, husbandry and environmental factors for the SSP African lion Panthera leo population: examining the effects of a breeding moratorium in relation to reproductive success|journal=International Zoo Yearbook|volume=49|issue=1|pages=198–213|doi=10.1111/izy.12073|url=https://www.researchgate.net/publication/270901189}}</ref> Rreth 77% e luanëve në robëri të regjistruar në Sistemin Ndërkombëtar të Informacionit për Llojet në 2006 ishin me origjinë të panjohur; këto kafshë mund të kenë bartur gjenet që janë në zhdukje në natyrë dhe për këtë arsye mund të jenë të rëndësishme për mirëmbajtjen e ndryshueshmërisë gjenetike të përgjithshme të luanit.<ref name="BarnettYamaguchi2006">{{Cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Barnes|first3=I.|last4=Cooper|first4=A.|date=2006|title=Lost populations and preserving genetic diversity in the lion ''Panthera leo'': Implications for its ''ex situ'' conservation|journal=Conservation Genetics|volume=7|issue=4|pages=507–514|doi=10.1007/s10592-005-9062-0|s2cid=24190889|url=http://abc.zoo.ox.ac.uk/Papers/consgen06_lion.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20060824064412/http://abc.zoo.ox.ac.uk/Papers/consgen06_lion.pdf|url-status=dead|archive-date=2006-08-24}}</ref> ==Në kulturë== ===Në kopshte zoologjike dhe cirk=== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lion - melbourne zoo.jpg|caption1=Luani në [[kopshtit zoologjik të Melbournit]] |image2=Lion tamer (LOC pga.03749).jpg|caption2=Ikonë e shekullut 19 që tregon një zbutës me luan dhe tigra}} Luanët janë pjesë e një grupi të [[Kafshët ekzotike|kafshëve ekzotike]] që kanë qenë në ekspozitat e kopshtit zoologjik që nga fundi i shekullit të 18-të. Edhe pse shumë kopshte zoologjike moderne janë më selektive në lidhje me ekspozitat e tyre,<ref name="dc81">[[#Courcy|de Courcy]], p. 81-82.</ref> ka më shumë se 1.000 luanë afrikanë dhe 100 aziatikë në kopshtet zoologjike dhe parqet e kafshëve të egra në të gjithë botën. Ata konsiderohen një specie ‘’ambasadore’’ dhe mbahen për qëllime turizmi, arsimi dhe konservimi.<ref name="WAZA">{{cite web|last1=Dollinger|first1=P.|last2=Geser|first2=S.|title=Lion: In the Zoo (subpage)|work=Visit the Zoo|publisher=WAZA (World Association of Zoos and Aquariums)|url=http://www.waza.org/en/zoo/visit-the-zoo/cats-1254385523/panthera-leo|accessdate=5 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929135611/http://www.waza.org/en/zoo/visit-the-zoo/cats-1254385523/panthera-leo|archive-date=29 shtator 2011|url-status=dead}}</ref> Luanët mund të jetojnë mbi njëzet vjet në robëri; një luan në kopshtin zoologjik Honolulu vdiq në moshën 22 vjeç në gusht 2007. Dy motrat e tij, të lindura në vitin 1986, ishin akoma gjallë në gusht 2007.<ref>{{Cite news|last=Aguiar|first=E.|date=2007|title=Honolulu zoo's old lion roars no more|newspaper=Honolulu Advertiser|url=http://the.honoluluadvertiser.com/article/2007/Aug/08/ln/hawaii708080394.html|accessdate=4 shtator 2007|archive-date=25 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225033236/http://the.honoluluadvertiser.com/article/2007/Aug/08/ln/hawaii708080394.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=Lum|first=C.|date=2007|title=Zoo puts end to 2 lions' suffering|newspaper=Honolulu Advertiser|url=http://the.honoluluadvertiser.com/article/2009/Feb/25/ln/hawaii902250384.html|accessdate=29 shtator 2020|archive-date=6 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106104728/http://the.honoluluadvertiser.com/article/2009/Feb/25/ln/hawaii902250384.html|url-status=dead}}</ref> "Kopshtet zoologjike" të para evropiane u përhapën midis familjeve fisnike dhe mbretërore në shekullin e 13-të, dhe deri në shekullin e 17-të quheshin seragliot ; në atë kohë ata u quajtën menagjeri , një zgjatje e kabinetit të kurioziteteve . Ata u përhapën nga Franca dhe Italia gjatë [[Rilindja|Rilindjes]] në pjesën tjetër të Evropës.<ref>[[#Baratay|Baratay & Hardouin-Fugier]], pp. 19–21, 42.</ref> Në [[Anglia|Angli]], megjithëse tradita seraglio ishte më pak e zhvilluar, luanët u mbajtën në Kullën e Londrës në një seraglio të vendosur nga [[Mbreti Xhohn]] në shekullin e 13-të.<ref>[[#Baratay|Baratay & Hardouin-Fugier]], p. 20.</ref><ref>{{cite web|last=Owen|first=James|title=Medieval Lion Skulls Reveal Secrets of Tower of London "Zoo"|work=National Geographic Magazine|publisher=National Geographic|date=3 nëntor 2005|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2005/11/1103_051103_tower_lions.html|accessdate=5 shtator 2007|archive-date=5 nëntor 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20051105025912/http://news.nationalgeographic.com/news/2005/11/1103_051103_tower_lions.html|url-status=dead}}</ref> Luanët u mbajtën në paqarta në kopshtin zoologjik të Londrës derisa një shtëpi e madhe luanësh me dhoma kafaze u ndërtuan në vitet 1870.<ref name="Blunt208">[[#Blunt|Blunt]], p. 208.</ref> Ndryshime të mëtejshme ndodhën në fillim të shekullit të 20-të, kur [[Carl Hagenbeck]] projektoi rrethime me "shkëmbinj" prej betoni, hapësirë më të hapur dhe një hendek në vend të shufrave, më shumë ngjan me një habitat natyror. Hagenbeck projektoi mbylljen e luanëve për të dy kopshtin zoologjik të Melbourne dhe kopshtin zoologjik Taroo të [[Sydney|Sidneit]] ; megjithëse dizajnet e tij ishin të njohura, përdorimi i shufrave mbizotëronte në shumë kopshte zoologjike deri në vitet '60.<ref name="dc69">[[#Courcy|de Courcy]], p. 69.</ref>Në fund të shekullit të 20-të, rrethime më të mëdha, më të natyrshme dhe përdorimi i rrjetës teli ose xhamit të petëzuar në vend të çadrave të ulura lejuan vizitorët të afroheshin më shumë se kurrë me kafshët; disa atraksione të tilla si Pylli i Maceve / Pamja e Luanit e Parkut Zoologjik të Qytetit Oklahoma e vendosën sternën në nivelin e tokës, më të lartë se vizitorët.<ref>{{cite encyclopedia|last=Grisham|first=J.|editor-first=C. E.|editor-last=Bell|title=Lion|encyclopedia=Encyclopedia of the World's Zoos|volume=2: G–P|year=2001|publisher=Fitzroy Dearborn|location=Chicago|isbn=978-1-57958-174-9|pages=733–739}}</ref> Zbutja e luanit ka qenë pjesë e të dyja cirkeve të vendosura dhe akteve individuale si Siegfried & Roy . Praktika filloi në fillim të shekullit të 19-të nga francezi Henri Martin dhe amerikani Isaac Van Amburgh , të cilët të dy udhëtuan gjerësisht dhe teknikat e të cilit u kopjuan nga një numër i ndjekësve.<ref name="baratay187" /> [[Van Amburgh]] performoi para Mbretëreshën Viktoria në 1838 kur ai vizitoi [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Britaninë e Madhe]]. Martin kompozoi një pantomimë të titulluar Les Lions de Mysore ("luanët e Mysoretit"), një ide që Amburgh huazoi shpejt. Këto akte eklipsojnë veprojnë si shfaqja qendrore e cirkut dhe hyri në vetëdijen e publikut në fillim të shekullit të 20-të me kinemanë. Në demonstrimin e epërsisë së njeriut ndaj kafshëve, zbutja e luanit shërbeu një qëllim të ngjashëm me luftimet e kafshëve të shekujve të mëparshëm.<ref name="baratay187">[[#Baratay|Baratay & Hardouin-Fugier]], p. 187.</ref> Karrigeja e portierit tani më ikonik e luanit është përdorur së pari nga American Clyde Beatty (1903–1965).<ref>{{Cite book|first=D.|last=Feldman|author-link=David Feldman (author)|year=1993|title=How Does Aspirin Find a Headache?|publisher=HarperCollins|location=New York|isbn=978-0-06-016923-7|url=https://archive.org/details/howdoesaspirinfi00davi}}</ref> ===Gjuetia dhe lojërat=== [[File:Sculpted reliefs depicting Ashurbanipal, the last great Assyrian king, hunting lions, gypsum hall relief from the North Palace of Nineveh (Irak), c. 645-635 BC, British Museum (16722183731).jpg|thumb|Gdhendje e një luani të plagosur që daton {{circa|645–635 BC}}]] Gjuetia e luanit ka ndodhur që nga kohërat e lashta dhe shpesh ishte një kalim kohe mbretërore; synonte të demonstronte fuqinë e mbretit mbi natyrën. Rekordi më i hershëm i gjallë i gjuetisë së luanit është një mbishkrim i lashtë egjiptian i datës rreth vitit 1380 para Krishtit që përmend Faraonin Amenhotep III duke vrarë 102 luanë "me shigjetat e veta" gjatë dhjetë viteve të para të sundimit të tij.Asirianët lëshonin luanë të burgosur në një hapësirë të rezervuar për mbretin në gjueti; kjo ngjarje do të shikohej nga spektatorët pasi mbreti dhe njerëzit e tij, mbi kalë ose karroca, vranë luanët me shigjeta dhe shtiza. Luanët u gjuan gjithashtu gjatë Perandorisë Mughal , ku perandori Jahangir thuhet se ka shkëlqyer në të.<ref name="Jackson156">[[#Jackson|Jackson]], p. 156–159.</ref> Në [[Roma e lashtë|Romën e Lashtë]] , luanët mbaheshin nga perandorët për gjueti, si dhe përleshjet dhe ekzekutimet e gladiatorëve .<ref>{{Cite book|first=T.|last=Wiedemann|title=Emperors and Gladiators|publisher=Routledge|year=1995|page=60|isbn=978-0-415-12164-4}}</ref> [[Populli Maasai]] e ka parë tradicionalisht vrasjen e luanëve si një rit kalimi. Historikisht, luanët u gjuan nga individë, megjithatë, për shkak të popullsisë së zvogëluar të luanëve, pleqtë dekurajojnë gjuetinë e luanëve .<ref>{{cite journal|last1=Hazzah|first1=L.|last2=Borgerhoof Mulder|first2=M.|last3=Frank|first3=L.|year=2009|title=Lions and warriors: Social factors underlying declining African lion populations and the effect of incentive-based management in Kenya|url=https://archive.org/details/sim_biological-conservation_2009-11_142_11/page/2428|journal=Biological Conservation|volume=142|issue=11|pages=2428–2437|doi=10.1016/j.biocon.2009.06.006}}</ref> Imazhet e riprodhuara gjerësisht të gjuetarëve heroikë që ndiqnin luanët do të mbizotëronin një pjesë të madhe të shekullit.<ref>[[#Baratay|Baratay & Hardouin-Fugier]], p. 113.</ref> Gjuetia trofe e luanëve vitet e fundit është takuar me polemikë; veçanërisht me vrasjen e luanit Cecil në mesin e 2015-ës.<ref>{{cite news|last1=Capecchi|first1=Christina|last2=Rogers|first2=Katie|title=Killer of Cecil the lion finds out that he is a target now, of internet vigilantism|work=[[The New York Times]]|date=30 korrik 2015|url=https://www.nytimes.com/2015/07/30/us/cecil-the-lion-walter-palmer.html|accessdate=30 korrik 2015}}</ref> ===Njeringrënia=== [[File:Lionsoftsavo2008.jpg|thumb|Dy luan të balcamosur njrëzngrënës në Çigako]] Luanët zakonisht nuk i gjuajnë njerëzit, por disa (zakonisht meshkujt) duket se e bëjnë këtë. Një rast i publikuar mirë është në [[Tsavo]] ; në vitin 1898, 28 punëtorë hekurudhorë të regjistruar zyrtarisht që po ndërtonin Hekurudhën Kenia-Uganda u vranë nga luanët gjatë nëntë muajve gjatë ndërtimit të një ure në Kenia.<ref name="Patterson">{{cite book|last=Patterson|first=B. D.|year=2004|title=The Lions of Tsavo: Exploring the Legacy of Africa's Notorious Man-Eaters|url=https://archive.org/details/lionsoftsavoexpl0000patt|publisher=McGraw Hill Professional|location=New York|isbn=978-0-07-136333-4}}</ref> Gjuetari që vrau luanët shkroi një libër ku përshkruhej sjellja grabitqare e kafshëve; ata ishin më të mëdhenj se normalët dhe kishin mungesë krife, dhe një dukej se vuante nga prishja e dhëmbëve. Teoria e infirmitetit, përfshirë prishjen e dhëmbëve, nuk favorizohet nga të gjithë studiuesit; një analizë e dhëmbëve dhe nofullave të luanëve që ushqeheshin me njerëz në koleksionet e muzeve sugjeron që ndërsa prishja e dhëmbëve mund të shpjegojë disa incidente, prishja e gjahut në zonat me mbizotërimin e njeriut është një shkak më i mundshëm i gjuetis së luanëve tek njerëzit.<ref>{{Cite journal|last=Patterson|first=B. D.|author2=Neiburger, E. J.|author3=Kasiki, S. M.|date=2003|title=Tooth Breakage and Dental Disease as Causes of Carnivore–Human Conflicts|journal=Journal of Mammalogy|volume=84|issue=1|pages=190–196|doi=10.1644/1545-1542(2003)084<0190:TBADDA>2.0.CO;2|doi-access=free}}</ref> Kafshët e sëmura ose të dëmtuara mund të jenë më të prirura për të ngrënë njerëz, por sjellja nuk është e pazakontë, as domosdoshmërisht e çrregullt.<ref>{{Cite journal|url=http://www.man-eater.info/gpage6.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071030031426/http://www.man-eater.info/gpage6.html|url-status=dead|archivedate=30 tetor 2007|accessdate=7 korrik 2007|last1=Peterhans|first1=J. C. K.|first2=T. P.|last2=Gnoske|title=The Science of Man-eating|journal=Journal of East African Natural History|volume=90|issue=1&2|year=2001|pages=1–40|doi=10.2982/0012-8317(2001)90[1:TSOMAL]2.0.CO;2|doi-access=free}}</ref> Prokliviteti i luanit për të ngrënë njerëz është ekzaminuar në mënyrë sistematike. Shkencëtarët amerikanë dhe tanzanianë raportojnë se sjellja e ngrënies së burrave në zonat rurale të Tanzanis u rrit shumë nga 1990 në 2005. Të paktën 563 fshatarë u sulmuan dhe shumë hëngrën gjatë kësaj periudhe. Incidentet kanë ndodhur në afërsi të Parkut Kombëtar Selous në Rufiji District dhe në Provincën Lindi pranë kufirit të [[Mozambiku|Mozambikut]]. Ndërsa zgjerimi i fshatrave në një vend me shkurre është një shqetësim, autorët argumentojnë se politika e ruajtjes duhet të zvogëlojë rrezikun sepse në këtë rast, konservimi kontribuon drejtpërdrejt në vdekjet njerëzore. Rastet në Lindi në të cilat luanët i kapin njerëzit nga qendrat e fshatrave të konsiderueshme janë dokumentuar.<ref name="Packer05">{{Cite journal|last1=Packer|first1=C.|last2=Ikanda|first2=D.|last3=Kissui|first3=B.|last4=Kushnir|first4=H.|date=2005|title=Conservation biology: lion attacks on humans in Tanzania|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-08-18_436_7053/page/926|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=436|issue=7053|pages=927–28|doi=10.1038/436927a|pmid=16107828|bibcode=2005Natur.436..927P|s2cid=3190757}}</ref>Një studim tjetër i 1.000 personave të sulmuar nga luanët në [[Tanzania|Tanzanin]] jugore midis 1988 dhe 2009 zbuloi se javët pas Hënës së plotë , kur kishte më pak dritë të hënës, ishin një tregues i fortë i sulmeve të rritura gjatë natës ndaj njerëzve.<ref name="fullmoon">{{cite journal|title=Fear of Darkness, the Full Moon and the Nocturnal Ecology of African Lions|last=Packer|first=C.|journal=[[PLOS One]]|date=2011|volume=6|issue=7|doi=10.1371/journal.pone.0022285|author2=Swanson, A.|author3=Ikanda, D.|author4=Kushnir, H.|editor1-last=Rands|editor1-first=S. A.|pages=e22285|pmid=21799812|pmc=3140494|bibcode=2011PLoSO...622285P}}</ref> Sipas [[Robert R. Frump]], refugjatët e Mozambikut rregullisht kalojnë në Parkun Kombëtar Kruger, Afrikën e Jugut, natën sulmohen dhe hahen nga luanët; zyrtarët e parkut kanë thënë se ngrënia e burrave është një problem atje. Frump tha se mijëra mund të jenë vrarë në dekadat pasi aparteid mbylli parkun dhe detyroi refugjatët të kalonin parkun natën. Për gati një shekull para se të vulosej kufiri, mozambikasit kishin shkelur rregullisht parkun gjatë ditës me pak dëm.<ref>{{Cite book|last=Frump|first=R. R.|title=The Man-Eaters of Eden: Life and Death in Kruger National Park|url=https://archive.org/details/maneatersofedenl0000frum|year=2006|publisher=The Lyons Press|isbn=978-1-59228-892-2}}</ref> ==Rëndësia kulturore== {{multiple image|align=right|direction=vertical |image1=Lions_painting,_Chauvet_Cave_(museum_replica).jpg|caption1=Vizatime nga Paleoliti në Francë.<ref name="Chauvet1996"/> |image2=Luxor Sekhmet New Kingdom.JPG|caption2=Statujë e një luani nga Egjipti i Lahtë |image3=Berlín Ishtar león. 02.JPG|caption3=Mozaik me luan nga Irani |image4=Lion Capital of Ashoka.jpg|caption4=Statuja luani në Indi |image5=Cowardly lion2.jpg|caption5=Pjesë nga përralla ''Magjistari i Ozit''}} Luani është një nga simbolet e kafshëve më të njohura në kulturën njerëzore. Ёshtë përshkruar gjerësisht në skulptura dhe piktura, në flamuj kombëtar dhe në filma dhe letërsi bashkëkohore.<ref name="Guggisberg1975"/> Ai u shfaq si një simbol për forcë dhe fisnikëri në kulturat në të gjithë Evropën, Azinë dhe Afrikën, pavarësisht incidenteve të sulmeve ndaj njerëzve. Luani është përshkruar si "mbreti i xhunglës" dhe "mbreti i bishave", dhe kështu u bë një simbol popullor për mbretërinë .<ref name="Garai73">{{Cite book|last=Garai|first=J.|title=The Book of Symbols|year=1973|publisher=Simon & Schuster|location=New York|isbn=978-0-671-21773-0|url-access=registration|url=https://archive.org/details/bookofsymbols0000gara}}</ref> Luani përdoret gjithashtu si një simbol i [[Ekipet sportive|ekipeve sportive]].<ref>{{cite web|type=official Website|title=Detroit Lions|year=2001|url=http://www.detroitlions.com/index.cfm?homelink=y|accessdate=8 korrik 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070710154200/http://www.detroitlions.com/index.cfm?homelink=y|archive-date=10 korrik 2007|url-status=dead}}</ref><ref name="new crest">{{Cite news|date=12 nëntor 2004|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/c/chelsea/4008257.stm|title=Chelsea centenary crest unveiled|publisher=BBC|accessdate=2 janar 2007}}</ref><ref>{{cite web|title=The Aston Villa Crest: 2007 Onwards ...|publisher=Aston Villa F.C.|year=2007|url=http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/CrestTest/0,,10265,00.html|url-status=dead|access-date=15 dhjetor 2020|archive-date=11 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011024349/http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/CrestTest/0%2C%2C10265%2C00.html}}</ref> Pamjet e luanëve janë të njohura nga periudha e Paleolitit të Epërm . Gdhendjet dhe pikturat e luanëve të zbuluar në shpellat Lascaux dhe Chauvet në Francë janë datuar nga 15,000 deri në 17,000 vjet të vjetër.<ref>Leroi-Gourhan, A., Allain J. (1979). Lascaux inconnu. XXIIe supplement à "Gallia Préhistoire". Paris.</ref><ref name="Chauvet1996">{{cite book|last1=Chauvet|first1=J.-M.|last2=Brunel|first2=D. E.|last3=Hillaire|first3=C.|year=1996|title=Dawn of Art: The Chauvet Cave. The oldest known paintings in the world|url=https://archive.org/details/dawnofartchauvet0000chau|location=New York|publisher=Harry N. Abrams}}</ref> Një gdhendje fildishi me kokë luaneshë e gjetur në shpellën Vogelherd në Albin Swabian , [[Gjermania|Gjermani]] Jugperëndimore dhe është quajtur në [[Gjuha gjermane|gjermanisht]] Löwenmensch (luani-njeri). Skulptura ka qenë e datuar të paktën 32,000 vjet e vjetër - dhe sa më parë 40,000 vjet më parë<ref>Bailey, M. (2013). [http://www.theartnewspaper.com/articles/Ice-Age-iLion-Mani-is-worlds-earliest-figurative-sculpture/28595 Ice Age Lion Man is world's earliest figurative sculpture.] The Art Newspaper, 31 January2013. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130508104713/http://www.theartnewspaper.com/articles/Ice-Age-iLion-Mani-is-worlds-earliest-figurative-sculpture/28595 |date=8 May 2013}}</ref>dhe ka origjinën nga kultura Aurignacian .<ref name="BurgerJ-Molecular-phylogeny" /> ===Afrika nën-Sahariane=== Në Afrikën Nën-Sahariane, Luani ka qenë një personazh i zakonshëm në histori, fjalë të urta dhe vallëzime, por rrallë herë paraqitet në artet pamore.<ref name="Jackson119"/> Në disa kultura, luani simbolizon fuqinë dhe mbretërinë.<ref name="Hogarth"/> Në gjuhën suahile , luani njihet si simba që do të thotë gjithashtu "agresiv", "mbret" dhe "i fortë".<ref name="BCKM1993"/> Disa sundimtarë kishin fjalën "luan" në pseudonimin e tyre. Sundiata Keita e Perandorisë [[Mali]] u quajt "Luani i Malit".<ref name="Lynch"/> Themeluesi i mbretërisë Waalo thuhet se është rritur nga luanët dhe u kthye tek njerëzit e tij për t'i bashkuar ata duke përdorur njohuritë që ai mësoi nga luanët. Në pjesë të Afrikës Perëndimore, luanët simbolizuan klasën më të lartë të hierarkive të tyre sociale.<ref name="Hogarth" /> Në zona me [[Pylli me shi|pyje me shi]] ku luanët ishin të rrallë, leopardi përfaqësonte majën e hierarkisë.<ref name="Jackson119">[[#Jackson|Jackson]], p. 119.</ref>Në pjesë të Afrikës Perëndimore dhe Lindore, luani shoqërohet me shërimin dhe vlerësohet si lidhje midis shikuesve dhe mbinatyrshmërisë. Në traditat e tjera të Afrikës Lindore, luani është simbol i dembelizmit.<ref name="Hogarth">{{cite book|last1=Hogarth|first1=C.|last2=Butler|first2=N.|year=2004|title=Shamanism: An Encyclopedia of World Beliefs, Practices, and Culture, Volume 1|editor=Walter, M. N.|isbn=978-1-57607-645-3|chapter=Animal Symbolism (Africa)|pages=[https://archive.org/details/shamanism00mari/page/3 3–6]|chapter-url=https://books.google.com/books?id=X8waCmzjiD4C&pg=PA3|url=https://archive.org/details/shamanism00mari/page/3}}</ref> Në pjesën më të madhe të folklorit afrikan , luani portretizohet se ka inteligjencë të ulët dhe mashtrohet lehtë nga kafshët e tjera.<ref name="Lynch">{{cite book|last=Lynch|first=P. A.|year=2004|title=African Mythology A to Z|publisher=Infobase Publishing|page=[https://archive.org/details/africanmythology00lync_0/page/63 63]|isbn=978-0-8160-4892-2|chapter=Lion|chapter-url=https://archive.org/details/africanmythology00lync_0/page/63|url=https://archive.org/details/africanmythology00lync_0/page/63}}</ref> ===Lindja e Afërt=== [[Egjipti i lashtë|Egjiptianët e Lashtë]] portretizuan disa nga hyjnitë e tyre të luftës si luanesha, të cilat ata i nderuan si gjahtarë të egër. Hyjnitë egjiptiane të lidhura me luanët përfshijnë [[Sekhmet]] , [[Bast]] , [[Mafdet]] , [[Menhit]] , [[Pakhet]] dhe [[Tefnut]] .<ref name="Garai73"/> Këto hyjnitë lidheshin shpesh me perëndinë e diellit [[Ra]] dhe nxehtësinë e tij të ashpër, dhe fuqia e tyre e rrezikshme u thirr për të ruajtur njerëzit ose vendet e shenjta. Sfinksi , një figurë me trupin e luanit dhe kreu i një krijese njerëzore apo të tjera, të përfaqësuar një Faraonin apo hyjni kishte marrë këtë rol mbrojtës.<ref>{{cite book|last=Pinch|first=Geraldine|title=Egyptian Mythology: A Guide to the Gods, Goddesses, and Traditions of Ancient Egypt|url=https://archive.org/details/egyptianmytholog0000pinc|date=2004|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-517024-5|pages=[https://archive.org/details/egyptianmytholog0000pinc/page/133 133]–134, 206}}</ref> Luani ishte një simbol i spikatur në [[Mesopotamia|Mesopotaminë]] e lashtë nga Sumeri deri në kohën e Asirisë dhe Babilonisë , ku u lidh fort me mbretërinë.<ref>{{Cite journal|last=Cassin|first=Elena|year=1981|title=Le roi et le lion|journal=Revue de l'Histoire des Religions|trans-title=The king & the lion|volume=298|issue=198–4|pages=355–401|language=fr|doi=10.3406/rhr.1981.4828}}</ref> Luanët ishin ndër simbolet kryesore të perëndeshës Inanna / Ishtar .<ref>{{cite book|last1=Black|first1=Jeremy|first2=Anthony|last2=Green|title=Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary|url=https://books.google.com/books?id=05LXAAAAMAAJ&q=Inana|publisher=The British Museum Press|year=1992|isbn=978-0-7141-1705-8|page=118}}</ref><ref>{{citation|last=Collins|first=Paul|article=The Sumerian Goddess Inanna (3400-2200 BC)|title=Papers of from the Institute of Archaeology|volume=5|publisher=UCL|date=1994|pages=113–114}}</ref> Luani i Babilonisë ishte simbol kryesor i [[Perandoria Babilonase|Perandorisë Babilonase]] .<ref>{{cite book|last1=Sass|first1=B.|last2=Marzahn|first2=J.|date=2010|title=Aramaic and figural stamp impressions on bricks of the sixth century B.C. from Babylon|location=Wiesbaden, Germany|publisher=Harrassowitz Verlag|isbn=9783447061841|chapter=The motifs|pages=178–186|chapter-url=https://books.google.com/books?id=-LfWEWhwyf8C&pg=PA181}}</ref> Lion Hunt of Ashurbanipal është një sekuencë e njohur e relieveve të pallateve siriane nga shek.  640 para Krishtit ; tani ndodhen në Muzeun Britanik .<ref>{{cite book|last=Reade|first=J.|title=Assyrian Sculpture|url=https://archive.org/details/assyriansculptur0000brit_x1f5|date=1998|edition=Second|location=London, United Kingdom|publisher=The British Museum Press|isbn=978-0-7141-2141-3|pages=[https://archive.org/details/assyriansculptur0000brit_x1f5/page/72 72]–79, 73}}</ref> Luani i Judës është emblema biblik i fisit të Judës, dhe më vonë Mbretërisë së Judës .<ref name="Epstein">{{Cite book|last=Epstein|first=Marc Michael|title=Dreams of subversion in medieval Jewish art and literature|url=https://books.google.com/books?id=bzINIM23-TcC&q=lions+symbolize+yehuda&pg=PA110|pages=110, 121|publisher=Penn State Press|year=1997|isbn=978-0-271-01605-4}}</ref> Luanët përmenden shpesh në [[Bibla|Bibël]]; veçanërisht në Librin e Danielit në të cilin heroi eponim nuk pranon të adhurojë mbretin Dari dhe është i detyruar të flejë në gropën e luanëve, ku ai është i padëmtuar për mrekulli ( Dan. 6 ). Në Librin e Gjykatësve , Samsoni vret një luan kur udhëton për të vizituar një grua filistine. ( Gjykatësi 14 ).<ref>{{cite book|editor=Sakenfeld, Katharine D.|year=2008|title=New Interpreter's Dictionary of the Bible Volume 3|contribution=Lion|last=Borowski|first=O.|publisher=Abingdon Press|pages=669–70|isbn=978-0687333653}}</ref> ===Lindja e Largët=== Kronistët indo-persianë e konsideronin luanin si mbajtës të rendit në fushën e kafshëve. Fjala sanskrit mrigendra nënkupton një luan, si mbret i kafshëve në përgjithësi .<ref>{{cite journal|author=Rangarajan, M.|year=2013|title=Animals with rich histories: the case of the lions of Gir Forest, Gujarat, India|url=https://archive.org/details/sim_history-and-theory_2013-12_52_4/page/109|journal=History and Theory|volume=52|issue=4|pages=109–127|doi=10.1111/hith.10690}}</ref> Narasimha , njeriu-luan, është një nga dhjetë avatarët e perëndisë hindu Vishnu .<ref>{{Cite book|editor1=Piccardi, L.|editor2=Masse, W. B.|title=Myth and Geology|series=Geological Society Special Publications No. 273|year=2007|publisher=Geological Society|location=London|author=Chandrasekharam, D.|chapter=Geo-mythology of India|pages=29–37|chapter-url=https://archive.org/stream/MythAndGeology/MythGeology#page/n35/mode/2up}}</ref> Luani është bërë Emblema Kombëtare e Indisë më 1950.<ref>[[#Jackson|Jackson]], p. 122.</ref> Luani është gjithashtu simbolik për popullin sinhalez .<ref>{{cite web|title=National Flag|publisher=Government of Sri Lanka|url=http://www.gov.lk/info/index.asp?mi=19&xp=52&xi=54&xl=3&o=0&t=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080327112704/http://www.gov.lk/info/index.asp?mi=19&xp=52&xi=54&xl=3&o=0&t=|archivedate=27 mars 2008|accessdate=6 gusht 2007}}</ref> Luani është një motiv i zakonshëm në artin kinez ; ai u përdor për herë të parë në art gjatë periudhës së vonë të pranverës dhe vjeshtës (shekulli i pestë ose i gjashtë para Krishtit) dhe u bë më i popullarizuar gjatë Dinastisë Han (206 pes - pas Krishtit) kur luanët kujdestarë perandorakë filluan të vendosen përpara pallateve perandorake për mbrojtje . Për shkak se luanët nuk kanë qenë kurrë vendas në [[Kina|Kinë]], përshkrimet e hershme ishin disi joreale; pas prezantimit të artit budist në Kinë në Dinastinë Tang pas shekullit të gjashtë pas Krishtit, luanët zakonisht përshkruheshin pa krahë me trupa më të shkurtër.<ref>{{Cite news|first=Li|last=Ling|date=maj 2002|url=http://www.cityu.edu.hk/ccs/Newsletter/newsletter4/Lion/Lion.htm|title=The Two-Way Process in the Age of Globalization|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050406143133/http://www.cityu.edu.hk/ccs/Newsletter/newsletter4/Lion/Lion.htm|archivedate=6 prill 2005|others=Egan, Ronald transl.|newspaper=Ex/Change|type=newsletter|publisher=[[City University of Hong Kong]]|issue=4|accessdate=26 shtator 2007}}<nowiki></ref Vallja e luanit është një valle tradicionale në kulturën kineze në të cilën interpretuesit me kostume luani imitojnë lëvizjet e një luani, shpesh me shoqërim muzikor nga cembale, bateri dhe gong. Ato janë realizuar në Vitin e Ri Kinez , Festivalin e Hënës dhe raste të tjera festive për fat të mirë.<ref></nowiki>{{cite web|url=https://www.nationsonline.org/oneworld/Chinese_Customs/lion_dance.htm|title=Lion Dance|publisher=Nations Online|accessdate=2 shtator 2020}}</ref> ===Bota perendimore=== Shifrat dhe amulet me kokë luani u gërmuan në varre në ishujt grekë të [[Kreta|Kretës]] , [[Euboj|Eubojës]] , [[Rodosi|Rodos]] , [[Paros]] dhe [[Hiosi|Chios]] . Ata janë të lidhur me hyjninë egjiptiane Sekhmet dhe datojnë në epokën e hershme të hekurit midis shekujve 9 dhe 6 para Krishtit. Luani është paraqitur në disa nga fabulat e Aesopit , veçanërisht Luanit dhe Miun .<ref>[[#Jackson|Jackson]], pp. 99, 150</ref> Luani Nemean ishte simbolik në [[Greqia e lashtë|Greqinë e Lashtë]] dhe të Romës, të përfaqësuara si konstelacionin dhe shenjë zodiakut Leo, dhe e përshkruar në mitologji, ku u vra dhe u vesh nga heroi [[Herakliu|Herakli]] ,<ref>[[#Jackson|Jackson]], p. 96</ref> që simbolizonte fitoren mbi vdekjen.<ref name="Helicon Publishers">{{cite book|last1=Tressider|first1=J.|title=The Hutchinson Dictionary of Symbols|url=https://archive.org/details/hutchinsondictio0000tres|date=1997|publisher=Helicon Publishers|location=London|isbn=978-1-85986-059-5|page=[https://archive.org/details/hutchinsondictio0000tres/page/124 124]}}</ref> Lancelot dhe Gawain ishin gjithashtu heronj që vrisnin luanët në Mesjetë . Në disa histori mesjetare, luanët u portretizuan si aleatë dhe shokë.<ref>[[#Jackson|Jackson]], p. 103–105.</ref> "Luani" ishte pseudonimi i disa sundimtarëve luftarakë mesjetarë me një reputacion për trimëri, siç është Richard the Lionheart .<ref name="Garai73"/> Luanët vazhdojnë të shfaqen në letërsinë moderne si karaktere, duke përfshirë mesianik Aslan në 1950 romanin The Lion, the Witch and the Wardrobe dhe Kronikat e Narnia seri nga CS Lewis ,<ref name="Ford">{{cite book|title=Companion to Narnia: Revised Edition|url=https://archive.org/details/pocketcompaniont00ford_509|last=Ford|first=Paul|year=2005|page=[https://archive.org/details/pocketcompaniont00ford_509/page/n19 6]|publisher=[[HarperCollins]]|location=[[San Francisco]]|isbn=978-0-06-079127-8}}</ref> dhe librin e L. Frank Baum s ' 1900 Magjistari i Ozit .<ref>[[#Jackson|Jackson]], p. 135.</ref> Simbolika e luanit u përdor që nga ardhja e kinemasë; një nga luanët më ikonikë dhe të njohur gjerësisht është Leo , i cili ka qenë maskota për studiot Metro-Goldwyn-Mayer që nga vitet 1920.<ref name="tvacres">{{cite web|url=http://www.tvacres.com/adanimals_leolion.htm|archive-url=https://archive.today/20121205093550/http://www.tvacres.com/adanimals_leolion.htm|url-status=dead|archive-date=5 dhjetor 2012|title=Advertising Mascots—Animals—Leo the MGM Lion (MGM Studios)|website=TV Acres}}</ref> Filmi i vitit 1966 Lindur i Lirë paraqet luaneshën Elsa dhe bazohet në librin jofantazik të vitit 1960 me të njëjtin titull .<ref>[[#Jackson|Jackson]], pp. 54–55.</ref> Roli i luanit si mbret i kafshëve është përdorur në filmin artistik të animuar të [[The Walt Disney Company|Disney]] të 1994,[[Mbreti Luan|The Lion King]] .<ref>[[#Jackson|Jackson]], pp. 7, 197.</ref> Luanët përshkruhen shpesh me veshje , qoftë si një pajisje në mburoja ose si mbështetës , por luanesha përdoret shumë më rrallë.<ref>{{cite book|author=Klinge, Matti|title=Suomen sinivalkoiset värit: Kansallisten ja muidenkin symbolien vaiheista ja merkityksestä|publisher=[[Otava (publisher)|Otava]]|year=1999|language=fi|isbn=951-1-15314-5}}</ref> Luani heraldik është veçanërisht i zakonshëm në armët britanike. Tradicionalisht është përshkruar në një larmi të madhe qëndrimesh , megjithëse brenda heraldikës franceze vetëm luanët konsiderohen të jenë luanë; shifrat e maces në çdo pozicion tjetër referohen si [[Leopardi|leopardë]].<ref name="Davies">[[Arthur Fox-Davies]], ''A Complete Guide to Heraldry'', T.C. and E.C. Jack, London, 1909, Chapter XI, https://archive.org/details/completeguidetoh00foxduoft.</ref> == Shiko dhe == * [[Luani Aziatik]] * [[Luani i Afrikës Perëndimore]] * [[Historia e luanve në Europë]] == Referime == {{Reflist|30em}} {{Macet e mëdha}} [[Kategoria:Gjitarë]] [[Kategoria:Luanë|*]] [[Kategoria:Panthera]] [[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]] 0i2bgofp7av4yl0fnfykqlcnx25s2e7 0 16542 3058616 3058155 2026-10-20T21:33:30Z ~2026-56080-68 194692 /* */ Burimi saktë eshte data 14 Prill 1963 dhe nuk e luan topi https://www.facebook.com/share/1FzdLtHK79/ 3058616 wikitext text/x-wiki '''Kastriot Tusha''' (lindur më [[14 Prill]] [[1963]] në [[Elbasani|Elbasan]]) është [[tenori|tenor]] shqiptar. Mësimet fillestare për kanto i mori në Shkollën e Mesme të Muzikës "Onufri" (Elbasan) nga viti 1978 deri në vitin 1982. Në vitet 1983-1984 kryen kursin 9-mujor të krjimtarisë popullore për kanto në Tiranë. Në vitin 1984 fillon studimet e larta në [[Instituti i Lartë i Arteve|Institutin e Lartë të Arteve]], Tiranë, dega kanto, nën drejtimin e tenorit të mirënjohur [[Gaqo Çako]]. Përveç detyrimeve shkollore, në këtë periudhë ka zhvilluar aktivitet koncertor me pianiste dhe orkestra. Mbrojtjen e diplomës e bëri me rolin e Pinkertonit nga Opera "Madam Buterfly" e [[Xhakomo Puçini|Puçinit]], me Orkestrën e Akademisë së Arteve. Pas mbarimit të studimeve u emërua solist pranë [[Teatri i Operas dhe Baletit|Teatrit të Operas dhe Baletit]], kohë në të cilën ka realizuar disa role kryesore. Nga viti 1999 e në vazhdim është pedagog i kantos në Akademinë e Arteve. Kastriot Tusha ka treguar aftësitë e tij të këndimit brenda vendit dhe jashtë tij në shumë zhanre dhe turne, si në fushën e [[muzika klasike|muzikës klasike]], [[muzika e lehtë|muzikës së lehtë]] dhe asaj të zgjedhur [[muzika popullore|popullore]] si dhe [[ritmet latino-amerikane|ritmeve latino-amerikane]]. U paraqit në koncerte në [[Kosovë]], [[Maqedonia|Maqedoni]], [[Gjermania|Gjermani]], [[Italia|Itali]], [[Zvicra|Zvicër]], [[Turqia|Turqi]], [[Anglia|Angli]], [[Irlanda|Irlandë]], [[Danimarka|Danimarkë]], [[Norvegjia|Norvegji]], [[Suedia|Suedi]], [[ShBA]], [[Kanada]], etj. Këndoi ndër të tjera edhe nën shoqërimin e Orkestrës së Re të Filarmonisë. Koncertet e tij shumë të njohura janë: "Kastriot Tusha me Miqtë", "Latino American Classic", "Vikena Kamenica & Kastriot Tusha", "Tre Tenorët" etj. Me rastin e premierës së operës të parë kosovare [[Dasma arbëreshe]] Kastriot Tusha interpretoi rolin e Arbrit. Për dëgjuesin shqiptar u bë i njohur më shumë me zhanrin e këngës qytetare, që ai i këndon me tingullin e tenorit lirik. == Triviale == Kastriot Tusha këndoi [[himni kombëtar|himnin kombëtar]] të Gjermanisë me rastin e një ndeshjeje të boksit, për titullin e kampionit te [[Evropa|Evropës]], për te cilin ndeshej dhe shqiptari [[Luan Krasniqi]]. Kjo ndodhi pas kërkesës së vet boksierit. ==Rolet operistke== *1989. TOB - Opera "Pagliacio" (në rolin e Beppes). *1989. TOB - Opera komike "Paja" (në rolin e Kolës). *1990. TOB - Opera "[[Peshkatarët e Perlave]]" (në rolin e Nadirit). *1990. Katedrale Tiranë - [[Mozart]] "Requiem" për solist, kor dhe orkester (tenori). Trupa e TOB-së. *1991. TOB - Opera "[[Traviata]]" (në rolin e Alfredos). *1992. TOB - Opera "Mrika" (në rolin e Dodës). *1992. TOB - Opera "Trovatore" (në rolin e Ruiz). *1993. TOB - Skena nga Opera "Rigoleto" (në rolin e Dukës). *2003. Teatri Kombëtar Prishtinë - Opera "Dasma Arbëreshe" (në rolin e Arbrit). == Veprat muzikore == :'''Cd''' *Jeto jetën *Serenata *Dua më shumë Shqipërinë :'''Disa nga këngët e tij''' *Vitet ikën tutje *Shqipëri falemderit *Ti Shqipëri më jep nder *O Korça ime *Mos harrojmë [[Adem Jashari]]n *Lërmë të të puth *Drenusha ime *Emocione nga Turqia *Veç nje dite te jetoja prane teje *Je si yll e je si hene *Jo ... se nena dhe tata nuke don *Çapkënia *Për datëlindje *Falni Dashuri *Intimitet - orkestrale për kitarë *Ditë të bardha *Jepma mollën *Rinia nuk vjen më *Turkesha gazmore *Vajze xheloze *Zëri i jetës {{DEFAULTSORT:Tusha, Kastriot}} [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1963]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Elbasani]] i1exrl5rbfq9vh6ahrdw6p4w83jkyhi 4 26026 3058601 3058396 2026-10-20T19:25:22Z Klein Muçi 52109 /* Përmirësime teknike */ Përgjigje 3058601 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}} {{TOC left}} {{Clear}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 24 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> == Përmirësime teknike == Përshëndetje! Siç mund ta keni vënë re, të ashtuquajturat faqe me rëndësi, pjesë e të cilave është edhe vetë Kuvendi, vijnë tashmë me një arkitekturë teknike të përmirësuar. Arkitektura e tyre është njësuar, të gjitha janë pajisur me statistika të hollësishme, të cilat shfaqen dhe fshihen sipas nevojës, automatikisht, për të mos mbingarkuar syrin, dhe pamja vizuale është përmirësuar në përgjithësi. Në veçanti, faqet [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje]] dhe [[Wikipedia:Zyra e Ankesave]] kanë marrë një rol më serioz në qëllimin e tyre, ndërsa faqja e [[Wikipedia:Ambasadat|Ambasadave]] është rikrijuar nga e para vizualisht, duke ruajtur të njëjtin funksionalitet. Risi tjetër është modernizimi i rubrikës së [[Wikipedia:Artikulli i javës|Artikullit të javës]], e cila është bërë pjesë e Dritareve të Kuvendit si hapësirë e rëndësishme e komunitetit dhe është ndërtuar në mënyrë të tillë që të mos mbetet kurrë bosh. Nëse nuk është zgjedhur një artikull, rubrika tashmë shfaq artikuj nga [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]]. Përdorimi i saj është lehtësuar në maksimum dhe tani kërkon vetëm vendosjen e titullit të artikullit; çdo proces tjetër është automatizuar: merren automatikisht 1–2 paragrafët e parë, në varësi të gjatësisë së tyre, si dhe një fotografi për artikullin nga Wikidata. Në vijim pritet të sjellim edhe përfshirjen automatike të kërkesave pas krijimit të tyre në faqet e rëndësishme përkatëse, një hap që shpeshherë harrohet, arkivimin automatik të kërkesave të mbyllura dhe një metodë vizuale për të votuar, pa pasur nevojë të redaktohet domosdoshmërisht kodi. Puna e mbarë të gjithëve!<span id="Klein_Muçi:1790757219485:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 shtator 2026 10:33 (CEST)</span> :👍 - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 tetor 2026 01:53 (CEST) :'''Risi''': :# '''Faqet e rëndësishme''' që përmbajnë votime '''tashmë lajmërojnë për mbylljet e parakohshme të votimeve''', qoftë këto përpara se të arrihet numri minimal i votave apo ato të kryera para afatit përfundimtar minimal; :# '''Faqja kryesore''' përmban një funksionalitet të ri ku '''çdo javë përzgjidhet automatikisht një artikull i ri rastësisht për t'u përmirësuar'''. Përzgjedhja kryhet nga moduli [[Moduli:Challenge of the week|Challenge of the week]] dhe po aty mund të lexoni kategoritë nga të cila merren artikujt. E gjeni te rubrika ''Arritje''; :# '''[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve]] është përmirësuar vizualisht e funksionalisht'''. Tani ofron mbështetje për '''17 lloje të ndryshme''' artikujsh e gradualisht mund të kthehet në mënyrën kryesore se si përdoruesit e rinj shkruajnë artikuj të rinj. Këtu vlen të përmenden disa statistika. Që nga krijimi i WP:NIA në korrik 2022, janë krijuar 606 artikuj nga të nga të cilët 241 (40%) janë fshirë. Nga artikujt e fshirë, arsyet kryesore ishin ''Reklamë ose vetëprezantim'', ''Provë, faqe bosh ose pa kuptim'' dhe ''Tekst joenciklopedik ose tepër i shkurtër''. Përmirësimet që janë kryer te WP:NIA synojnë të adresojnë pikërisht këto pika të dobëta duke tërhequr vëmendjen e përdoruesve të rinj pikërisht në këto drejtime e duke ofruar material udhëzues që ndihmon në lidhje me to. Një shembull është [[Wikipedia:Artikulli i parë]] (ku mund të gjeni dhe më shumë statistika). :Puna për përfshirjen dhe arkivimin automatik të kërkesave është pranë përfundimit gjithashtu dhe pritet të jetë gati javën e ardhshme. Mbetet për t'u nisur puna për krijimin e një metode vizuale votimi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 10:19 (CEST) :Përgëzime për punën, Ndihmësi duket shumë mirë. Për foton e javës (në të vërtetë mendoj të jetë më gjerësisht Imazhi) propozoj një formë të lehtë pa skriptë. Bëjmë një listë të fotove të cilën e votojmë në baza 3-mujore ose ngjashëm të cilin e kalojmë te një Template si kjo që kam krijuar, shihni kodin [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi:Arianit/sandbox&oldid=3054671 këtu]. Mund të bëjmë një kombinim mes fotove tona dhe ato që përzgjodhën në Commons. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 13:00 (CEST) ::Dakord në parim por kjo do të duhet të presë derisa të zgjidhim çështjen e ngarkimit lokal fillimisht pasi s'i kemi punët aq mirë me materialet multimediale lokale aktualisht. Megjithatë me ndihmën e IA-së mund ta përshpejtojmë goxha përmbylljen e asaj teme që ka mbetur pezull dhe për herë të parë të mos varemi nga përdorues të tjerë për përfundimin e procesit. #ToDo sapo të mbarojmë me aktivitetin e nisur me faqet e rëndësishme dhe [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#The Wikipedia Adventure|hulumtimin e TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:21 (CEST) :::Imazhet do të vijnë nga Commons, apo jo? Te artikujt për përmirësim kisha shtu më shumë, ndoshta 5 në një kuti të veçantë që të ketë mundësi për zgjedhje. Kurdo që gjenë kohë. Flm! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:26 (CEST) ::::Ah, po mendon që dhe kur t'i shtojmë dorazi, të jenë nga Commons? Se unë po mendoja që ato dorazi të ishin nga ato lokalet, prandaj argumentova ashtu më lart. Në rregull atëherë, mund të shtojmë dy rubrika të reja në faqen kryesore ku te njëra del imazhi i javës dhe te tjetra del artikulli i javës për t'u përmirësuar (6 karta trupi në total + koka dhe këmbët). Do të funksionojnë njëlloj si artikulli i javës: Nëse nuk vendosen manualisht nga ne, do të përzgjidhen automatikisht nga fotografitë e përkryer dhe të mira të Commons (për imazhet) dhe nga kategoritë lokale të mirëmbajtjes (për artikujt). Rubrikat do të kenë dritaret e tyre përkatëse në Kuvend. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 15:18 (CEST) :::::Po. Super! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 12 tetor 2026 21:29 (CEST) ::::::'''Risi''': ::::::# '''Vitrina e javës''' dhe '''Sfida e javës''' janë dy rubrikat më të reja te Faqja kryesore. Njëra shfaq materiale multimediale e tjetra artikuj që kanë nevojë për ndihmë. Të dyja janë programuar të mbushen automatikisht në rast harrese (Vitrina mbushet me fotografitë e videot e ditës nga Commons ndërsa Sfida nga kategori të ndryshme mirëmbajtjeje e ato të rivlerësimit të artikujve të përkryer dhe të mirë). Së bashku me '''Artikullin e javës''' aksesohen lehtësisht nga '''dritarja më e re e Kuvendit, ''Faqja kryesore'''''; ::::::# '''Hapja e kandidaturave në të gjitha faqet e rëndësishme, vendosja e stampave dhe arkivimi i tyre është lehtësuar'''. Mjafton të vendoset vetëm titulli (ose stampa e përmbylljes së diskutimit), '''për çdo gjë tjetër merret në prapaskenë roboti [[User:Smallem|Smallem]]'''. (''Këtu janë zbuluar dhe shumë kandidatura që ishin harruar të cilat tashmë janë shtuar në faqet përkatëse për votim''); ::::::Në vijim pritet një konsolidim i pamjes vizuale të dy rubrikave të reja e dritares së re, konsolidim i funksionalitetit mirëmbajtës të Smallem-it, krijimi i një ndërfaqeje vizuale për votimet (hapjet dhe mbylljet e tyre) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[w:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 tetor 2026 22:37 (CEST) :::::::'''Risi''': :::::::# Tashmë ka një vegël të re që ofron një ndërfaqe vizuale për votimet në faqet me rëndësi si Forumi i Grisjes, Artikujt e mirë, Administrata, etj. '''Votomati''' (frymëzim nga ''bankomati'') '''lejon votimin, ndryshimin e votës dhe madje dhe mbylljen e diskutimeve (për administratorët) <u>me anë të butonave</u>.''' Aktivizojeni te [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets]], provojeni e thoni nëse vini re probleme në përdorim; (@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mund të keni interes si përdorues aktivë në votime); :::::::# '''Rubrika e Vitrinës së Javës sjell automatikisht materiale <u>audio e video</u> nga Commons''', përveç atyre fotografike, nëse nuk zgjidhet asnjë dorazi këtu; :::::::# '''Smallem ka marrë përsipër mirëmbajtjen e të gjitha faqeve kryesore dhe kërkesave që hapen në to''' duke u kujdesur për stampat, arkivat e më shumë. Lexoni hollësitë te [[Përdoruesi:Smallem/Hollësi#mirëmbajtja]]. :::::::Në vijim pritet një konsolidim përfundimtar i tërë arkitekturës që është projektuar këto ditë (shumica e veprimeve do të ndodhin në prapaskenë pa ndryshime të dukshme në përdorim) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[:en:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 20 tetor 2026 21:25 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 9 tetor 2026 11:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> 39iwlnluk93amvmz3rz9xzxw0gezpdn 3058608 3058601 2026-10-20T20:35:38Z Fallbackintoreality 102113 /* Përmirësime teknike */ Përgjigje 3058608 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}} {{TOC left}} {{Clear}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 24 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> == Përmirësime teknike == Përshëndetje! Siç mund ta keni vënë re, të ashtuquajturat faqe me rëndësi, pjesë e të cilave është edhe vetë Kuvendi, vijnë tashmë me një arkitekturë teknike të përmirësuar. Arkitektura e tyre është njësuar, të gjitha janë pajisur me statistika të hollësishme, të cilat shfaqen dhe fshihen sipas nevojës, automatikisht, për të mos mbingarkuar syrin, dhe pamja vizuale është përmirësuar në përgjithësi. Në veçanti, faqet [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje]] dhe [[Wikipedia:Zyra e Ankesave]] kanë marrë një rol më serioz në qëllimin e tyre, ndërsa faqja e [[Wikipedia:Ambasadat|Ambasadave]] është rikrijuar nga e para vizualisht, duke ruajtur të njëjtin funksionalitet. Risi tjetër është modernizimi i rubrikës së [[Wikipedia:Artikulli i javës|Artikullit të javës]], e cila është bërë pjesë e Dritareve të Kuvendit si hapësirë e rëndësishme e komunitetit dhe është ndërtuar në mënyrë të tillë që të mos mbetet kurrë bosh. Nëse nuk është zgjedhur një artikull, rubrika tashmë shfaq artikuj nga [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]]. Përdorimi i saj është lehtësuar në maksimum dhe tani kërkon vetëm vendosjen e titullit të artikullit; çdo proces tjetër është automatizuar: merren automatikisht 1–2 paragrafët e parë, në varësi të gjatësisë së tyre, si dhe një fotografi për artikullin nga Wikidata. Në vijim pritet të sjellim edhe përfshirjen automatike të kërkesave pas krijimit të tyre në faqet e rëndësishme përkatëse, një hap që shpeshherë harrohet, arkivimin automatik të kërkesave të mbyllura dhe një metodë vizuale për të votuar, pa pasur nevojë të redaktohet domosdoshmërisht kodi. Puna e mbarë të gjithëve!<span id="Klein_Muçi:1790757219485:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 shtator 2026 10:33 (CEST)</span> :👍 - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 tetor 2026 01:53 (CEST) :'''Risi''': :# '''Faqet e rëndësishme''' që përmbajnë votime '''tashmë lajmërojnë për mbylljet e parakohshme të votimeve''', qoftë këto përpara se të arrihet numri minimal i votave apo ato të kryera para afatit përfundimtar minimal; :# '''Faqja kryesore''' përmban një funksionalitet të ri ku '''çdo javë përzgjidhet automatikisht një artikull i ri rastësisht për t'u përmirësuar'''. Përzgjedhja kryhet nga moduli [[Moduli:Challenge of the week|Challenge of the week]] dhe po aty mund të lexoni kategoritë nga të cila merren artikujt. E gjeni te rubrika ''Arritje''; :# '''[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve]] është përmirësuar vizualisht e funksionalisht'''. Tani ofron mbështetje për '''17 lloje të ndryshme''' artikujsh e gradualisht mund të kthehet në mënyrën kryesore se si përdoruesit e rinj shkruajnë artikuj të rinj. Këtu vlen të përmenden disa statistika. Që nga krijimi i WP:NIA në korrik 2022, janë krijuar 606 artikuj nga të nga të cilët 241 (40%) janë fshirë. Nga artikujt e fshirë, arsyet kryesore ishin ''Reklamë ose vetëprezantim'', ''Provë, faqe bosh ose pa kuptim'' dhe ''Tekst joenciklopedik ose tepër i shkurtër''. Përmirësimet që janë kryer te WP:NIA synojnë të adresojnë pikërisht këto pika të dobëta duke tërhequr vëmendjen e përdoruesve të rinj pikërisht në këto drejtime e duke ofruar material udhëzues që ndihmon në lidhje me to. Një shembull është [[Wikipedia:Artikulli i parë]] (ku mund të gjeni dhe më shumë statistika). :Puna për përfshirjen dhe arkivimin automatik të kërkesave është pranë përfundimit gjithashtu dhe pritet të jetë gati javën e ardhshme. Mbetet për t'u nisur puna për krijimin e një metode vizuale votimi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 10:19 (CEST) :Përgëzime për punën, Ndihmësi duket shumë mirë. Për foton e javës (në të vërtetë mendoj të jetë më gjerësisht Imazhi) propozoj një formë të lehtë pa skriptë. Bëjmë një listë të fotove të cilën e votojmë në baza 3-mujore ose ngjashëm të cilin e kalojmë te një Template si kjo që kam krijuar, shihni kodin [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi:Arianit/sandbox&oldid=3054671 këtu]. Mund të bëjmë një kombinim mes fotove tona dhe ato që përzgjodhën në Commons. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 13:00 (CEST) ::Dakord në parim por kjo do të duhet të presë derisa të zgjidhim çështjen e ngarkimit lokal fillimisht pasi s'i kemi punët aq mirë me materialet multimediale lokale aktualisht. Megjithatë me ndihmën e IA-së mund ta përshpejtojmë goxha përmbylljen e asaj teme që ka mbetur pezull dhe për herë të parë të mos varemi nga përdorues të tjerë për përfundimin e procesit. #ToDo sapo të mbarojmë me aktivitetin e nisur me faqet e rëndësishme dhe [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#The Wikipedia Adventure|hulumtimin e TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:21 (CEST) :::Imazhet do të vijnë nga Commons, apo jo? Te artikujt për përmirësim kisha shtu më shumë, ndoshta 5 në një kuti të veçantë që të ketë mundësi për zgjedhje. Kurdo që gjenë kohë. Flm! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:26 (CEST) ::::Ah, po mendon që dhe kur t'i shtojmë dorazi, të jenë nga Commons? Se unë po mendoja që ato dorazi të ishin nga ato lokalet, prandaj argumentova ashtu më lart. Në rregull atëherë, mund të shtojmë dy rubrika të reja në faqen kryesore ku te njëra del imazhi i javës dhe te tjetra del artikulli i javës për t'u përmirësuar (6 karta trupi në total + koka dhe këmbët). Do të funksionojnë njëlloj si artikulli i javës: Nëse nuk vendosen manualisht nga ne, do të përzgjidhen automatikisht nga fotografitë e përkryer dhe të mira të Commons (për imazhet) dhe nga kategoritë lokale të mirëmbajtjes (për artikujt). Rubrikat do të kenë dritaret e tyre përkatëse në Kuvend. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 15:18 (CEST) :::::Po. Super! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 12 tetor 2026 21:29 (CEST) ::::::'''Risi''': ::::::# '''Vitrina e javës''' dhe '''Sfida e javës''' janë dy rubrikat më të reja te Faqja kryesore. Njëra shfaq materiale multimediale e tjetra artikuj që kanë nevojë për ndihmë. Të dyja janë programuar të mbushen automatikisht në rast harrese (Vitrina mbushet me fotografitë e videot e ditës nga Commons ndërsa Sfida nga kategori të ndryshme mirëmbajtjeje e ato të rivlerësimit të artikujve të përkryer dhe të mirë). Së bashku me '''Artikullin e javës''' aksesohen lehtësisht nga '''dritarja më e re e Kuvendit, ''Faqja kryesore'''''; ::::::# '''Hapja e kandidaturave në të gjitha faqet e rëndësishme, vendosja e stampave dhe arkivimi i tyre është lehtësuar'''. Mjafton të vendoset vetëm titulli (ose stampa e përmbylljes së diskutimit), '''për çdo gjë tjetër merret në prapaskenë roboti [[User:Smallem|Smallem]]'''. (''Këtu janë zbuluar dhe shumë kandidatura që ishin harruar të cilat tashmë janë shtuar në faqet përkatëse për votim''); ::::::Në vijim pritet një konsolidim i pamjes vizuale të dy rubrikave të reja e dritares së re, konsolidim i funksionalitetit mirëmbajtës të Smallem-it, krijimi i një ndërfaqeje vizuale për votimet (hapjet dhe mbylljet e tyre) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[w:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 tetor 2026 22:37 (CEST) :::::::'''Risi''': :::::::# Tashmë ka një vegël të re që ofron një ndërfaqe vizuale për votimet në faqet me rëndësi si Forumi i Grisjes, Artikujt e mirë, Administrata, etj. '''Votomati''' (frymëzim nga ''bankomati'') '''lejon votimin, ndryshimin e votës dhe madje dhe mbylljen e diskutimeve (për administratorët) <u>me anë të butonave</u>.''' Aktivizojeni te [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets]], provojeni e thoni nëse vini re probleme në përdorim; (@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mund të keni interes si përdorues aktivë në votime); :::::::# '''Rubrika e Vitrinës së Javës sjell automatikisht materiale <u>audio e video</u> nga Commons''', përveç atyre fotografike, nëse nuk zgjidhet asnjë dorazi këtu; :::::::# '''Smallem ka marrë përsipër mirëmbajtjen e të gjitha faqeve kryesore dhe kërkesave që hapen në to''' duke u kujdesur për stampat, arkivat e më shumë. Lexoni hollësitë te [[Përdoruesi:Smallem/Hollësi#mirëmbajtja]]. :::::::Në vijim pritet një konsolidim përfundimtar i tërë arkitekturës që është projektuar këto ditë (shumica e veprimeve do të ndodhin në prapaskenë pa ndryshime të dukshme në përdorim) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[:en:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 20 tetor 2026 21:25 (CEST) ::::::Pritni pak qaty... Mos t'a harrojmë që ato foto janë akoma ''fair use'' dhe duhet me i arsyetu. Rregulli i rreptë (dhe arsyeja pse jemi në këtë rrëmujë me figurat jo të lira) është për shkak se nuk u arsyetu përdorimi i tyre nën ligjet e SHBA-ve. A nuk e shkelë atë parim përdorimi i këtyre figurave si pjesë e një vitrinë kur veç janë në një artikull? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 tetor 2026 22:35 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 9 tetor 2026 11:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> t2cdeyonlpyege0lzuc96vcj221ikt7 3058629 3058608 2026-10-20T22:30:56Z Klein Muçi 52109 /* Përmirësime teknike */ Përgjigje 3058629 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}} {{TOC left}} {{Clear}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 24 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> == Përmirësime teknike == Përshëndetje! Siç mund ta keni vënë re, të ashtuquajturat faqe me rëndësi, pjesë e të cilave është edhe vetë Kuvendi, vijnë tashmë me një arkitekturë teknike të përmirësuar. Arkitektura e tyre është njësuar, të gjitha janë pajisur me statistika të hollësishme, të cilat shfaqen dhe fshihen sipas nevojës, automatikisht, për të mos mbingarkuar syrin, dhe pamja vizuale është përmirësuar në përgjithësi. Në veçanti, faqet [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje]] dhe [[Wikipedia:Zyra e Ankesave]] kanë marrë një rol më serioz në qëllimin e tyre, ndërsa faqja e [[Wikipedia:Ambasadat|Ambasadave]] është rikrijuar nga e para vizualisht, duke ruajtur të njëjtin funksionalitet. Risi tjetër është modernizimi i rubrikës së [[Wikipedia:Artikulli i javës|Artikullit të javës]], e cila është bërë pjesë e Dritareve të Kuvendit si hapësirë e rëndësishme e komunitetit dhe është ndërtuar në mënyrë të tillë që të mos mbetet kurrë bosh. Nëse nuk është zgjedhur një artikull, rubrika tashmë shfaq artikuj nga [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]]. Përdorimi i saj është lehtësuar në maksimum dhe tani kërkon vetëm vendosjen e titullit të artikullit; çdo proces tjetër është automatizuar: merren automatikisht 1–2 paragrafët e parë, në varësi të gjatësisë së tyre, si dhe një fotografi për artikullin nga Wikidata. Në vijim pritet të sjellim edhe përfshirjen automatike të kërkesave pas krijimit të tyre në faqet e rëndësishme përkatëse, një hap që shpeshherë harrohet, arkivimin automatik të kërkesave të mbyllura dhe një metodë vizuale për të votuar, pa pasur nevojë të redaktohet domosdoshmërisht kodi. Puna e mbarë të gjithëve!<span id="Klein_Muçi:1790757219485:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 shtator 2026 10:33 (CEST)</span> :👍 - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 tetor 2026 01:53 (CEST) :'''Risi''': :# '''Faqet e rëndësishme''' që përmbajnë votime '''tashmë lajmërojnë për mbylljet e parakohshme të votimeve''', qoftë këto përpara se të arrihet numri minimal i votave apo ato të kryera para afatit përfundimtar minimal; :# '''Faqja kryesore''' përmban një funksionalitet të ri ku '''çdo javë përzgjidhet automatikisht një artikull i ri rastësisht për t'u përmirësuar'''. Përzgjedhja kryhet nga moduli [[Moduli:Challenge of the week|Challenge of the week]] dhe po aty mund të lexoni kategoritë nga të cila merren artikujt. E gjeni te rubrika ''Arritje''; :# '''[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve]] është përmirësuar vizualisht e funksionalisht'''. Tani ofron mbështetje për '''17 lloje të ndryshme''' artikujsh e gradualisht mund të kthehet në mënyrën kryesore se si përdoruesit e rinj shkruajnë artikuj të rinj. Këtu vlen të përmenden disa statistika. Që nga krijimi i WP:NIA në korrik 2022, janë krijuar 606 artikuj nga të nga të cilët 241 (40%) janë fshirë. Nga artikujt e fshirë, arsyet kryesore ishin ''Reklamë ose vetëprezantim'', ''Provë, faqe bosh ose pa kuptim'' dhe ''Tekst joenciklopedik ose tepër i shkurtër''. Përmirësimet që janë kryer te WP:NIA synojnë të adresojnë pikërisht këto pika të dobëta duke tërhequr vëmendjen e përdoruesve të rinj pikërisht në këto drejtime e duke ofruar material udhëzues që ndihmon në lidhje me to. Një shembull është [[Wikipedia:Artikulli i parë]] (ku mund të gjeni dhe më shumë statistika). :Puna për përfshirjen dhe arkivimin automatik të kërkesave është pranë përfundimit gjithashtu dhe pritet të jetë gati javën e ardhshme. Mbetet për t'u nisur puna për krijimin e një metode vizuale votimi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 10:19 (CEST) :Përgëzime për punën, Ndihmësi duket shumë mirë. Për foton e javës (në të vërtetë mendoj të jetë më gjerësisht Imazhi) propozoj një formë të lehtë pa skriptë. Bëjmë një listë të fotove të cilën e votojmë në baza 3-mujore ose ngjashëm të cilin e kalojmë te një Template si kjo që kam krijuar, shihni kodin [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi:Arianit/sandbox&oldid=3054671 këtu]. Mund të bëjmë një kombinim mes fotove tona dhe ato që përzgjodhën në Commons. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 13:00 (CEST) ::Dakord në parim por kjo do të duhet të presë derisa të zgjidhim çështjen e ngarkimit lokal fillimisht pasi s'i kemi punët aq mirë me materialet multimediale lokale aktualisht. Megjithatë me ndihmën e IA-së mund ta përshpejtojmë goxha përmbylljen e asaj teme që ka mbetur pezull dhe për herë të parë të mos varemi nga përdorues të tjerë për përfundimin e procesit. #ToDo sapo të mbarojmë me aktivitetin e nisur me faqet e rëndësishme dhe [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#The Wikipedia Adventure|hulumtimin e TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:21 (CEST) :::Imazhet do të vijnë nga Commons, apo jo? Te artikujt për përmirësim kisha shtu më shumë, ndoshta 5 në një kuti të veçantë që të ketë mundësi për zgjedhje. Kurdo që gjenë kohë. Flm! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:26 (CEST) ::::Ah, po mendon që dhe kur t'i shtojmë dorazi, të jenë nga Commons? Se unë po mendoja që ato dorazi të ishin nga ato lokalet, prandaj argumentova ashtu më lart. Në rregull atëherë, mund të shtojmë dy rubrika të reja në faqen kryesore ku te njëra del imazhi i javës dhe te tjetra del artikulli i javës për t'u përmirësuar (6 karta trupi në total + koka dhe këmbët). Do të funksionojnë njëlloj si artikulli i javës: Nëse nuk vendosen manualisht nga ne, do të përzgjidhen automatikisht nga fotografitë e përkryer dhe të mira të Commons (për imazhet) dhe nga kategoritë lokale të mirëmbajtjes (për artikujt). Rubrikat do të kenë dritaret e tyre përkatëse në Kuvend. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 15:18 (CEST) :::::Po. Super! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 12 tetor 2026 21:29 (CEST) ::::::'''Risi''': ::::::# '''Vitrina e javës''' dhe '''Sfida e javës''' janë dy rubrikat më të reja te Faqja kryesore. Njëra shfaq materiale multimediale e tjetra artikuj që kanë nevojë për ndihmë. Të dyja janë programuar të mbushen automatikisht në rast harrese (Vitrina mbushet me fotografitë e videot e ditës nga Commons ndërsa Sfida nga kategori të ndryshme mirëmbajtjeje e ato të rivlerësimit të artikujve të përkryer dhe të mirë). Së bashku me '''Artikullin e javës''' aksesohen lehtësisht nga '''dritarja më e re e Kuvendit, ''Faqja kryesore'''''; ::::::# '''Hapja e kandidaturave në të gjitha faqet e rëndësishme, vendosja e stampave dhe arkivimi i tyre është lehtësuar'''. Mjafton të vendoset vetëm titulli (ose stampa e përmbylljes së diskutimit), '''për çdo gjë tjetër merret në prapaskenë roboti [[User:Smallem|Smallem]]'''. (''Këtu janë zbuluar dhe shumë kandidatura që ishin harruar të cilat tashmë janë shtuar në faqet përkatëse për votim''); ::::::Në vijim pritet një konsolidim i pamjes vizuale të dy rubrikave të reja e dritares së re, konsolidim i funksionalitetit mirëmbajtës të Smallem-it, krijimi i një ndërfaqeje vizuale për votimet (hapjet dhe mbylljet e tyre) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[w:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 tetor 2026 22:37 (CEST) :::::::'''Risi''': :::::::# Tashmë ka një vegël të re që ofron një ndërfaqe vizuale për votimet në faqet me rëndësi si Forumi i Grisjes, Artikujt e mirë, Administrata, etj. '''Votomati''' (frymëzim nga ''bankomati'') '''lejon votimin, ndryshimin e votës dhe madje dhe mbylljen e diskutimeve (për administratorët) <u>me anë të butonave</u>.''' Aktivizojeni te [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets]], provojeni e thoni nëse vini re probleme në përdorim; (@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mund të keni interes si përdorues aktivë në votime); :::::::# '''Rubrika e Vitrinës së Javës sjell automatikisht materiale <u>audio e video</u> nga Commons''', përveç atyre fotografike, nëse nuk zgjidhet asnjë dorazi këtu; :::::::# '''Smallem ka marrë përsipër mirëmbajtjen e të gjitha faqeve kryesore dhe kërkesave që hapen në to''' duke u kujdesur për stampat, arkivat e më shumë. Lexoni hollësitë te [[Përdoruesi:Smallem/Hollësi#mirëmbajtja]]. :::::::Në vijim pritet një konsolidim përfundimtar i tërë arkitekturës që është projektuar këto ditë (shumica e veprimeve do të ndodhin në prapaskenë pa ndryshime të dukshme në përdorim) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[:en:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 20 tetor 2026 21:25 (CEST) ::::::Pritni pak qaty... Mos t'a harrojmë që ato foto janë akoma ''fair use'' dhe duhet me i arsyetu. Rregulli i rreptë (dhe arsyeja pse jemi në këtë rrëmujë me figurat jo të lira) është për shkak se nuk u arsyetu përdorimi i tyre nën ligjet e SHBA-ve. A nuk e shkelë atë parim përdorimi i këtyre figurave si pjesë e një vitrinë kur veç janë në një artikull? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 tetor 2026 22:35 (CEST) :::::::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], nëse nuk gabohem, për Vitrinën e Javës (duke supozuar se po i referohesh asaj rubrike) po përdoren fotografi <u>të marra nga Commons</u>. Pra, dhe ato që dalin automatikisht, dhe ato që janë vendosur të përzgjedhura dorazi së fundmi nga anëtarët tanë, vijnë nga Commons. Wikimedia Commons përmban vetëm materiale multimediale që mund të përdoren lirisht kudo (brenda dhe jashtë ekosistemit të Wikimedia-s). :::::::Mbase po ngatërrohesh e po supozohen se po përdoren fotografitë e ngarkuara lokalisht në Wikipedia-n shqip? Nëse është ky rasti, ky ishte dhe supozimi im fillestar (arsyeja pse fillimisht kërkova të shtyhej vënia në jetë e rubrikës) por përdoruesi @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] supozoi të përdornim materiale nga Commons dhe kështu e vumë në jetë. Më thuaj nëse nuk të kam kuptuar qartë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:30 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 9 tetor 2026 11:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> fnicpmoi91nm7zm60czz48mu3lgvpyl 3058630 3058629 2026-10-20T22:31:54Z Klein Muçi 52109 /* Përmirësime teknike */ 3058630 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}} {{TOC left}} {{Clear}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 24 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> == Përmirësime teknike == Përshëndetje! Siç mund ta keni vënë re, të ashtuquajturat faqe me rëndësi, pjesë e të cilave është edhe vetë Kuvendi, vijnë tashmë me një arkitekturë teknike të përmirësuar. Arkitektura e tyre është njësuar, të gjitha janë pajisur me statistika të hollësishme, të cilat shfaqen dhe fshihen sipas nevojës, automatikisht, për të mos mbingarkuar syrin, dhe pamja vizuale është përmirësuar në përgjithësi. Në veçanti, faqet [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje]] dhe [[Wikipedia:Zyra e Ankesave]] kanë marrë një rol më serioz në qëllimin e tyre, ndërsa faqja e [[Wikipedia:Ambasadat|Ambasadave]] është rikrijuar nga e para vizualisht, duke ruajtur të njëjtin funksionalitet. Risi tjetër është modernizimi i rubrikës së [[Wikipedia:Artikulli i javës|Artikullit të javës]], e cila është bërë pjesë e Dritareve të Kuvendit si hapësirë e rëndësishme e komunitetit dhe është ndërtuar në mënyrë të tillë që të mos mbetet kurrë bosh. Nëse nuk është zgjedhur një artikull, rubrika tashmë shfaq artikuj nga [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]]. Përdorimi i saj është lehtësuar në maksimum dhe tani kërkon vetëm vendosjen e titullit të artikullit; çdo proces tjetër është automatizuar: merren automatikisht 1–2 paragrafët e parë, në varësi të gjatësisë së tyre, si dhe një fotografi për artikullin nga Wikidata. Në vijim pritet të sjellim edhe përfshirjen automatike të kërkesave pas krijimit të tyre në faqet e rëndësishme përkatëse, një hap që shpeshherë harrohet, arkivimin automatik të kërkesave të mbyllura dhe një metodë vizuale për të votuar, pa pasur nevojë të redaktohet domosdoshmërisht kodi. Puna e mbarë të gjithëve!<span id="Klein_Muçi:1790757219485:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 shtator 2026 10:33 (CEST)</span> :👍 - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 tetor 2026 01:53 (CEST) :'''Risi''': :# '''Faqet e rëndësishme''' që përmbajnë votime '''tashmë lajmërojnë për mbylljet e parakohshme të votimeve''', qoftë këto përpara se të arrihet numri minimal i votave apo ato të kryera para afatit përfundimtar minimal; :# '''Faqja kryesore''' përmban një funksionalitet të ri ku '''çdo javë përzgjidhet automatikisht një artikull i ri rastësisht për t'u përmirësuar'''. Përzgjedhja kryhet nga moduli [[Moduli:Challenge of the week|Challenge of the week]] dhe po aty mund të lexoni kategoritë nga të cila merren artikujt. E gjeni te rubrika ''Arritje''; :# '''[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve]] është përmirësuar vizualisht e funksionalisht'''. Tani ofron mbështetje për '''17 lloje të ndryshme''' artikujsh e gradualisht mund të kthehet në mënyrën kryesore se si përdoruesit e rinj shkruajnë artikuj të rinj. Këtu vlen të përmenden disa statistika. Që nga krijimi i WP:NIA në korrik 2022, janë krijuar 606 artikuj nga të nga të cilët 241 (40%) janë fshirë. Nga artikujt e fshirë, arsyet kryesore ishin ''Reklamë ose vetëprezantim'', ''Provë, faqe bosh ose pa kuptim'' dhe ''Tekst joenciklopedik ose tepër i shkurtër''. Përmirësimet që janë kryer te WP:NIA synojnë të adresojnë pikërisht këto pika të dobëta duke tërhequr vëmendjen e përdoruesve të rinj pikërisht në këto drejtime e duke ofruar material udhëzues që ndihmon në lidhje me to. Një shembull është [[Wikipedia:Artikulli i parë]] (ku mund të gjeni dhe më shumë statistika). :Puna për përfshirjen dhe arkivimin automatik të kërkesave është pranë përfundimit gjithashtu dhe pritet të jetë gati javën e ardhshme. Mbetet për t'u nisur puna për krijimin e një metode vizuale votimi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 10:19 (CEST) :Përgëzime për punën, Ndihmësi duket shumë mirë. Për foton e javës (në të vërtetë mendoj të jetë më gjerësisht Imazhi) propozoj një formë të lehtë pa skriptë. Bëjmë një listë të fotove të cilën e votojmë në baza 3-mujore ose ngjashëm të cilin e kalojmë te një Template si kjo që kam krijuar, shihni kodin [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi:Arianit/sandbox&oldid=3054671 këtu]. Mund të bëjmë një kombinim mes fotove tona dhe ato që përzgjodhën në Commons. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 13:00 (CEST) ::Dakord në parim por kjo do të duhet të presë derisa të zgjidhim çështjen e ngarkimit lokal fillimisht pasi s'i kemi punët aq mirë me materialet multimediale lokale aktualisht. Megjithatë me ndihmën e IA-së mund ta përshpejtojmë goxha përmbylljen e asaj teme që ka mbetur pezull dhe për herë të parë të mos varemi nga përdorues të tjerë për përfundimin e procesit. #ToDo sapo të mbarojmë me aktivitetin e nisur me faqet e rëndësishme dhe [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#The Wikipedia Adventure|hulumtimin e TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:21 (CEST) :::Imazhet do të vijnë nga Commons, apo jo? Te artikujt për përmirësim kisha shtu më shumë, ndoshta 5 në një kuti të veçantë që të ketë mundësi për zgjedhje. Kurdo që gjenë kohë. Flm! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:26 (CEST) ::::Ah, po mendon që dhe kur t'i shtojmë dorazi, të jenë nga Commons? Se unë po mendoja që ato dorazi të ishin nga ato lokalet, prandaj argumentova ashtu më lart. Në rregull atëherë, mund të shtojmë dy rubrika të reja në faqen kryesore ku te njëra del imazhi i javës dhe te tjetra del artikulli i javës për t'u përmirësuar (6 karta trupi në total + koka dhe këmbët). Do të funksionojnë njëlloj si artikulli i javës: Nëse nuk vendosen manualisht nga ne, do të përzgjidhen automatikisht nga fotografitë e përkryer dhe të mira të Commons (për imazhet) dhe nga kategoritë lokale të mirëmbajtjes (për artikujt). Rubrikat do të kenë dritaret e tyre përkatëse në Kuvend. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 15:18 (CEST) :::::Po. Super! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 12 tetor 2026 21:29 (CEST) ::::::'''Risi''': ::::::# '''Vitrina e javës''' dhe '''Sfida e javës''' janë dy rubrikat më të reja te Faqja kryesore. Njëra shfaq materiale multimediale e tjetra artikuj që kanë nevojë për ndihmë. Të dyja janë programuar të mbushen automatikisht në rast harrese (Vitrina mbushet me fotografitë e videot e ditës nga Commons ndërsa Sfida nga kategori të ndryshme mirëmbajtjeje e ato të rivlerësimit të artikujve të përkryer dhe të mirë). Së bashku me '''Artikullin e javës''' aksesohen lehtësisht nga '''dritarja më e re e Kuvendit, ''Faqja kryesore'''''; ::::::# '''Hapja e kandidaturave në të gjitha faqet e rëndësishme, vendosja e stampave dhe arkivimi i tyre është lehtësuar'''. Mjafton të vendoset vetëm titulli (ose stampa e përmbylljes së diskutimit), '''për çdo gjë tjetër merret në prapaskenë roboti [[User:Smallem|Smallem]]'''. (''Këtu janë zbuluar dhe shumë kandidatura që ishin harruar të cilat tashmë janë shtuar në faqet përkatëse për votim''); ::::::Në vijim pritet një konsolidim i pamjes vizuale të dy rubrikave të reja e dritares së re, konsolidim i funksionalitetit mirëmbajtës të Smallem-it, krijimi i një ndërfaqeje vizuale për votimet (hapjet dhe mbylljet e tyre) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[w:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 tetor 2026 22:37 (CEST) :::::::'''Risi''': :::::::# Tashmë ka një vegël të re që ofron një ndërfaqe vizuale për votimet në faqet me rëndësi si Forumi i Grisjes, Artikujt e mirë, Administrata, etj. '''Votomati''' (frymëzim nga ''bankomati'') '''lejon votimin, ndryshimin e votës dhe madje dhe mbylljen e diskutimeve (për administratorët) <u>me anë të butonave</u>.''' Aktivizojeni te [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets]], provojeni e thoni nëse vini re probleme në përdorim; (@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mund të keni interes si përdorues aktivë në votime); :::::::# '''Rubrika e Vitrinës së Javës sjell automatikisht materiale <u>audio e video</u> nga Commons''', përveç atyre fotografike, nëse nuk zgjidhet asnjë dorazi këtu; :::::::# '''Smallem ka marrë përsipër mirëmbajtjen e të gjitha faqeve kryesore dhe kërkesave që hapen në to''' duke u kujdesur për stampat, arkivat e më shumë. Lexoni hollësitë te [[Përdoruesi:Smallem/Hollësi#mirëmbajtja]]. :::::::Në vijim pritet një konsolidim përfundimtar i tërë arkitekturës që është projektuar këto ditë (shumica e veprimeve do të ndodhin në prapaskenë pa ndryshime të dukshme në përdorim) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[:en:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 20 tetor 2026 21:25 (CEST) ::::::Pritni pak qaty... Mos t'a harrojmë që ato foto janë akoma ''fair use'' dhe duhet me i arsyetu. Rregulli i rreptë (dhe arsyeja pse jemi në këtë rrëmujë me figurat jo të lira) është për shkak se nuk u arsyetu përdorimi i tyre nën ligjet e SHBA-ve. A nuk e shkelë atë parim përdorimi i këtyre figurave si pjesë e një vitrinë kur veç janë në një artikull? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 tetor 2026 22:35 (CEST) :::::::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], nëse nuk gabohem, për Vitrinën e Javës (duke supozuar se po i referohesh asaj rubrike) po përdoren fotografi <u>të marra nga Commons</u>. Pra, dhe ato që dalin automatikisht, dhe ato që janë vendosur të përzgjedhura dorazi së fundmi nga anëtarët tanë, vijnë nga Commons. Wikimedia Commons përmban vetëm materiale multimediale që mund të përdoren lirisht kudo (brenda dhe jashtë ekosistemit të Wikimedia-s). :::::::Mbase po ngatërrohesh e po supozon se po përdoren fotografitë e ngarkuara lokalisht në Wikipedia-n shqip? Nëse është ky rasti, ky ishte dhe supozimi im fillestar (arsyeja pse fillimisht kërkova të shtyhej vënia në jetë e rubrikës) por përdoruesi @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] propozoi të përdornim materiale nga Commons dhe kështu e vumë në jetë. Më thuaj nëse nuk të kam kuptuar qartë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:30 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 9 tetor 2026 11:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> 9myggun7cl4dvgr4ze70vnx521ura53 3058726 3058630 2026-10-21T09:18:59Z Fallbackintoreality 102113 /* Përmirësime teknike */ Përgjigje 3058726 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}} {{TOC left}} {{Clear}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 24 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> == Përmirësime teknike == Përshëndetje! Siç mund ta keni vënë re, të ashtuquajturat faqe me rëndësi, pjesë e të cilave është edhe vetë Kuvendi, vijnë tashmë me një arkitekturë teknike të përmirësuar. Arkitektura e tyre është njësuar, të gjitha janë pajisur me statistika të hollësishme, të cilat shfaqen dhe fshihen sipas nevojës, automatikisht, për të mos mbingarkuar syrin, dhe pamja vizuale është përmirësuar në përgjithësi. Në veçanti, faqet [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje]] dhe [[Wikipedia:Zyra e Ankesave]] kanë marrë një rol më serioz në qëllimin e tyre, ndërsa faqja e [[Wikipedia:Ambasadat|Ambasadave]] është rikrijuar nga e para vizualisht, duke ruajtur të njëjtin funksionalitet. Risi tjetër është modernizimi i rubrikës së [[Wikipedia:Artikulli i javës|Artikullit të javës]], e cila është bërë pjesë e Dritareve të Kuvendit si hapësirë e rëndësishme e komunitetit dhe është ndërtuar në mënyrë të tillë që të mos mbetet kurrë bosh. Nëse nuk është zgjedhur një artikull, rubrika tashmë shfaq artikuj nga [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]]. Përdorimi i saj është lehtësuar në maksimum dhe tani kërkon vetëm vendosjen e titullit të artikullit; çdo proces tjetër është automatizuar: merren automatikisht 1–2 paragrafët e parë, në varësi të gjatësisë së tyre, si dhe një fotografi për artikullin nga Wikidata. Në vijim pritet të sjellim edhe përfshirjen automatike të kërkesave pas krijimit të tyre në faqet e rëndësishme përkatëse, një hap që shpeshherë harrohet, arkivimin automatik të kërkesave të mbyllura dhe një metodë vizuale për të votuar, pa pasur nevojë të redaktohet domosdoshmërisht kodi. Puna e mbarë të gjithëve!<span id="Klein_Muçi:1790757219485:WikipediaFTTCLNKuvendi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 shtator 2026 10:33 (CEST)</span> :👍 - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 tetor 2026 01:53 (CEST) :'''Risi''': :# '''Faqet e rëndësishme''' që përmbajnë votime '''tashmë lajmërojnë për mbylljet e parakohshme të votimeve''', qoftë këto përpara se të arrihet numri minimal i votave apo ato të kryera para afatit përfundimtar minimal; :# '''Faqja kryesore''' përmban një funksionalitet të ri ku '''çdo javë përzgjidhet automatikisht një artikull i ri rastësisht për t'u përmirësuar'''. Përzgjedhja kryhet nga moduli [[Moduli:Challenge of the week|Challenge of the week]] dhe po aty mund të lexoni kategoritë nga të cila merren artikujt. E gjeni te rubrika ''Arritje''; :# '''[[Wikipedia:Ndihmësi i Artikujve]] është përmirësuar vizualisht e funksionalisht'''. Tani ofron mbështetje për '''17 lloje të ndryshme''' artikujsh e gradualisht mund të kthehet në mënyrën kryesore se si përdoruesit e rinj shkruajnë artikuj të rinj. Këtu vlen të përmenden disa statistika. Që nga krijimi i WP:NIA në korrik 2022, janë krijuar 606 artikuj nga të nga të cilët 241 (40%) janë fshirë. Nga artikujt e fshirë, arsyet kryesore ishin ''Reklamë ose vetëprezantim'', ''Provë, faqe bosh ose pa kuptim'' dhe ''Tekst joenciklopedik ose tepër i shkurtër''. Përmirësimet që janë kryer te WP:NIA synojnë të adresojnë pikërisht këto pika të dobëta duke tërhequr vëmendjen e përdoruesve të rinj pikërisht në këto drejtime e duke ofruar material udhëzues që ndihmon në lidhje me to. Një shembull është [[Wikipedia:Artikulli i parë]] (ku mund të gjeni dhe më shumë statistika). :Puna për përfshirjen dhe arkivimin automatik të kërkesave është pranë përfundimit gjithashtu dhe pritet të jetë gati javën e ardhshme. Mbetet për t'u nisur puna për krijimin e një metode vizuale votimi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 10:19 (CEST) :Përgëzime për punën, Ndihmësi duket shumë mirë. Për foton e javës (në të vërtetë mendoj të jetë më gjerësisht Imazhi) propozoj një formë të lehtë pa skriptë. Bëjmë një listë të fotove të cilën e votojmë në baza 3-mujore ose ngjashëm të cilin e kalojmë te një Template si kjo që kam krijuar, shihni kodin [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi:Arianit/sandbox&oldid=3054671 këtu]. Mund të bëjmë një kombinim mes fotove tona dhe ato që përzgjodhën në Commons. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 13:00 (CEST) ::Dakord në parim por kjo do të duhet të presë derisa të zgjidhim çështjen e ngarkimit lokal fillimisht pasi s'i kemi punët aq mirë me materialet multimediale lokale aktualisht. Megjithatë me ndihmën e IA-së mund ta përshpejtojmë goxha përmbylljen e asaj teme që ka mbetur pezull dhe për herë të parë të mos varemi nga përdorues të tjerë për përfundimin e procesit. #ToDo sapo të mbarojmë me aktivitetin e nisur me faqet e rëndësishme dhe [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#The Wikipedia Adventure|hulumtimin e TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:21 (CEST) :::Imazhet do të vijnë nga Commons, apo jo? Te artikujt për përmirësim kisha shtu më shumë, ndoshta 5 në një kuti të veçantë që të ketë mundësi për zgjedhje. Kurdo që gjenë kohë. Flm! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 7 tetor 2026 14:26 (CEST) ::::Ah, po mendon që dhe kur t'i shtojmë dorazi, të jenë nga Commons? Se unë po mendoja që ato dorazi të ishin nga ato lokalet, prandaj argumentova ashtu më lart. Në rregull atëherë, mund të shtojmë dy rubrika të reja në faqen kryesore ku te njëra del imazhi i javës dhe te tjetra del artikulli i javës për t'u përmirësuar (6 karta trupi në total + koka dhe këmbët). Do të funksionojnë njëlloj si artikulli i javës: Nëse nuk vendosen manualisht nga ne, do të përzgjidhen automatikisht nga fotografitë e përkryer dhe të mira të Commons (për imazhet) dhe nga kategoritë lokale të mirëmbajtjes (për artikujt). Rubrikat do të kenë dritaret e tyre përkatëse në Kuvend. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 tetor 2026 15:18 (CEST) :::::Po. Super! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 12 tetor 2026 21:29 (CEST) ::::::'''Risi''': ::::::# '''Vitrina e javës''' dhe '''Sfida e javës''' janë dy rubrikat më të reja te Faqja kryesore. Njëra shfaq materiale multimediale e tjetra artikuj që kanë nevojë për ndihmë. Të dyja janë programuar të mbushen automatikisht në rast harrese (Vitrina mbushet me fotografitë e videot e ditës nga Commons ndërsa Sfida nga kategori të ndryshme mirëmbajtjeje e ato të rivlerësimit të artikujve të përkryer dhe të mirë). Së bashku me '''Artikullin e javës''' aksesohen lehtësisht nga '''dritarja më e re e Kuvendit, ''Faqja kryesore'''''; ::::::# '''Hapja e kandidaturave në të gjitha faqet e rëndësishme, vendosja e stampave dhe arkivimi i tyre është lehtësuar'''. Mjafton të vendoset vetëm titulli (ose stampa e përmbylljes së diskutimit), '''për çdo gjë tjetër merret në prapaskenë roboti [[User:Smallem|Smallem]]'''. (''Këtu janë zbuluar dhe shumë kandidatura që ishin harruar të cilat tashmë janë shtuar në faqet përkatëse për votim''); ::::::Në vijim pritet një konsolidim i pamjes vizuale të dy rubrikave të reja e dritares së re, konsolidim i funksionalitetit mirëmbajtës të Smallem-it, krijimi i një ndërfaqeje vizuale për votimet (hapjet dhe mbylljet e tyre) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[w:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 tetor 2026 22:37 (CEST) :::::::'''Risi''': :::::::# Tashmë ka një vegël të re që ofron një ndërfaqe vizuale për votimet në faqet me rëndësi si Forumi i Grisjes, Artikujt e mirë, Administrata, etj. '''Votomati''' (frymëzim nga ''bankomati'') '''lejon votimin, ndryshimin e votës dhe madje dhe mbylljen e diskutimeve (për administratorët) <u>me anë të butonave</u>.''' Aktivizojeni te [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets]], provojeni e thoni nëse vini re probleme në përdorim; (@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mund të keni interes si përdorues aktivë në votime); :::::::# '''Rubrika e Vitrinës së Javës sjell automatikisht materiale <u>audio e video</u> nga Commons''', përveç atyre fotografike, nëse nuk zgjidhet asnjë dorazi këtu; :::::::# '''Smallem ka marrë përsipër mirëmbajtjen e të gjitha faqeve kryesore dhe kërkesave që hapen në to''' duke u kujdesur për stampat, arkivat e më shumë. Lexoni hollësitë te [[Përdoruesi:Smallem/Hollësi#mirëmbajtja]]. :::::::Në vijim pritet një konsolidim përfundimtar i tërë arkitekturës që është projektuar këto ditë (shumica e veprimeve do të ndodhin në prapaskenë pa ndryshime të dukshme në përdorim) dhe studimi i potencialit ndihmues të [[:en:en:WP:TWA|WP:TWA]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 20 tetor 2026 21:25 (CEST) ::::::Pritni pak qaty... Mos t'a harrojmë që ato foto janë akoma ''fair use'' dhe duhet me i arsyetu. Rregulli i rreptë (dhe arsyeja pse jemi në këtë rrëmujë me figurat jo të lira) është për shkak se nuk u arsyetu përdorimi i tyre nën ligjet e SHBA-ve. A nuk e shkelë atë parim përdorimi i këtyre figurave si pjesë e një vitrinë kur veç janë në një artikull? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 tetor 2026 22:35 (CEST) :::::::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], nëse nuk gabohem, për Vitrinën e Javës (duke supozuar se po i referohesh asaj rubrike) po përdoren fotografi <u>të marra nga Commons</u>. Pra, dhe ato që dalin automatikisht, dhe ato që janë vendosur të përzgjedhura dorazi së fundmi nga anëtarët tanë, vijnë nga Commons. Wikimedia Commons përmban vetëm materiale multimediale që mund të përdoren lirisht kudo (brenda dhe jashtë ekosistemit të Wikimedia-s). :::::::Mbase po ngatërrohesh e po supozon se po përdoren fotografitë e ngarkuara lokalisht në Wikipedia-n shqip? Nëse është ky rasti, ky ishte dhe supozimi im fillestar (arsyeja pse fillimisht kërkova të shtyhej vënia në jetë e rubrikës) por përdoruesi @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] propozoi të përdornim materiale nga Commons dhe kështu e vumë në jetë. Më thuaj nëse nuk të kam kuptuar qartë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:30 (CEST) ::::::::Unë e keqkuptova, ke të drejtë, m'falni. E paskeni adresu këtë punë ma nalt. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 tetor 2026 11:18 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 9 tetor 2026 11:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> jkqkysnmm3zindpdrvkg8rn2jzc2pnf 10 26664 3058650 2311435 2026-10-21T00:10:42Z Sadsadas 51943 /* */ 3058650 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Formula One World Drivers' Champions |title = Pilotët kampion bote të [[Formula Një]] |colwidth = 20em |padding = 2.4em |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |col1 = <div> [[1950 Formula One season|1950]]&nbsp; [[Giuseppe Farina|G. Farina]]<br /> [[1951 Formula One season|1951]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1952 Formula One season|1952]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[1953 Formula One season|1953]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[1954 Formula One season|1954]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1955 Formula One season|1955]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1956 Formula One season|1956]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1957 Formula One season|1957]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1958 Formula One season|1958]]&nbsp; [[Mike Hawthorn|M. Hawthorn]]<br /> [[1959 Formula One season|1959]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]] </div> |col2 = <div> [[1960 Formula One season|1960]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[1961 Formula One season|1961]]&nbsp; [[Phil Hill|P. Hill]]<br /> [[1962 Formula One season|1962]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[1963 Formula One season|1963]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[1964 Formula One season|1964]]&nbsp; [[John Surtees|J. Surtees]]<br /> [[1965 Formula One season|1965]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[1966 Formula One season|1966]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[1967 Formula One season|1967]]&nbsp; [[Denny Hulme|D. Hulme]]<br /> [[1968 Formula One season|1968]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[1969 Formula One season|1969]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]] </div> |col3 = <div> [[1970 Formula One season|1970]]&nbsp; [[Jochen Rindt|J. Rindt]]<br /> [[1971 Formula One season|1971]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[1972 Formula One season|1972]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[1973 Formula One season|1973]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[1974 Formula One season|1974]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[1975 Formula One season|1975]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1976 Formula One season|1976]]&nbsp; [[James Hunt|J. Hunt]]<br /> [[1977 Formula One season|1977]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1978 Formula One season|1978]]&nbsp; [[Mario Andretti|M. Andretti]]<br /> [[1979 Formula One season|1979]]&nbsp; [[Jody Scheckter|J. Scheckter]] </div> |col4 = <div> [[1980 Formula One season|1980]]&nbsp; [[Alan Jones (racing driver)|A. Jones]]<br /> [[1981 Formula One World Championship|1981]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1982 Formula One World Championship|1982]]&nbsp; [[Keke Rosberg|K. Rosberg]]<br /> [[1983 Formula One World Championship|1983]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1984 Formula One World Championship|1984]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1985 Formula One World Championship|1985]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[1986 Formula One World Championship|1986]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[1987 Formula One World Championship|1987]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1988 Formula One World Championship|1988]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[1989 Formula One World Championship|1989]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]] </div> |col5 = <div> [[1990 Formula One World Championship|1990]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[1991 Formula One World Championship|1991]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[1992 Formula One World Championship|1992]]&nbsp; [[Nigel Mansell|N. Mansell]]<br /> [[1993 Formula One World Championship|1993]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[1994 Formula One World Championship|1994]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[1995 Formula One World Championship|1995]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[1996 Formula One World Championship|1996]]&nbsp; [[Damon Hill|D. Hill]]<br /> [[1997 Formula One World Championship|1997]]&nbsp; [[Jacques Villeneuve|J. Villeneuve]]<br /> [[1998 Formula One World Championship|1998]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]]<br /> [[1999 Formula One World Championship|1999]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]] </div> |col6 = <div> [[2000 Formula One World Championship|2000]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2001 Formula One World Championship|2001]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2002 Formula One World Championship|2002]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2003 Formula One World Championship|2003]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2004 Formula One World Championship|2004]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2005 Formula One World Championship|2005]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[2006 Formula One World Championship|2006]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[2007 Formula One World Championship|2007]]&nbsp; [[Kimi Räikkönen|K. Räikkönen]]<br /> [[2008 Formula One World Championship|2008]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[2009 Formula One World Championship|2009]]&nbsp; [[Jenson Button|J. Button]] </div> |col7 = <div> [[2010 Formula One World Championship|2010]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[2011 Formula One World Championship|2011]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[2012 Formula One World Championship|2012]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[2013 Formula One World Championship|2013]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[2014 Formula One World Championship|2014]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[2015 Formula One World Championship|2015]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[2016 Formula One World Championship|2016]]&nbsp; [[Nico Rosberg|N. Rosberg]]<br /> [[2017 Formula One World Championship|2017]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[2018 Formula One World Championship|2018]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[2019 Formula One World Championship|2019]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> </div> |col8 = <div> [[2020 Formula One World Championship|2020]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[2021 Formula One World Championship|2021]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[2022 Formula One World Championship|2022]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[2023 Formula One World Championship|2023]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[2024 Formula One World Championship|2024]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[2025 Formula One World Championship|2025]]&nbsp; [[Lando Norris|L. Norris]]<br /> </div> </div> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Formula One templates|Formula One World Drivers' Champions]] </noinclude> pt3lamu2dflcjty594ofjs0xyd5tio6 3058653 3058650 2026-10-21T00:33:38Z Sadsadas 51943 /* */ 3058653 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Formula One World Drivers' Champions |title = Pilotët kampion bote të [[Formula Një]] |colwidth = 20em |padding = 2.4em |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |col1 = <div> [[1950 Formula One season|1950]]&nbsp; [[Giuseppe Farina|G. Farina]]<br /> [[1951 Formula One season|1951]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1952 Formula One season|1952]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[1953 Formula One season|1953]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[1954 Formula One season|1954]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1955 Formula One season|1955]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1956 Formula One season|1956]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1957 Formula One season|1957]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1958 Formula One season|1958]]&nbsp; [[Mike Hawthorn|M. Hawthorn]]<br /> [[1959 Formula One season|1959]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]] </div> |col2 = <div> [[1960 Formula One season|1960]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[1961 Formula One season|1961]]&nbsp; [[Phil Hill|P. Hill]]<br /> [[1962 Formula One season|1962]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[1963 Formula One season|1963]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[1964 Formula One season|1964]]&nbsp; [[John Surtees|J. Surtees]]<br /> [[1965 Formula One season|1965]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[1966 Formula One season|1966]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[1967 Formula One season|1967]]&nbsp; [[Denny Hulme|D. Hulme]]<br /> [[1968 Formula One season|1968]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[1969 Formula One season|1969]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]] </div> |col3 = <div> [[1970 Formula One season|1970]]&nbsp; [[Jochen Rindt|J. Rindt]]<br /> [[1971 Formula One season|1971]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[1972 Formula One season|1972]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[1973 Formula One season|1973]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[1974 Formula One season|1974]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[1975 Formula One season|1975]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1976 Formula One season|1976]]&nbsp; [[James Hunt|J. Hunt]]<br /> [[1977 Formula One season|1977]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1978 Formula One season|1978]]&nbsp; [[Mario Andretti|M. Andretti]]<br /> [[1979 Formula One season|1979]]&nbsp; [[Jody Scheckter|J. Scheckter]] </div> |col4 = <div> [[1980 Formula One season|1980]]&nbsp; [[Alan Jones (racing driver)|A. Jones]]<br /> [[1981 Formula One World Championship|1981]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1982 Formula One World Championship|1982]]&nbsp; [[Keke Rosberg|K. Rosberg]]<br /> [[1983 Formula One World Championship|1983]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1984 Formula One World Championship|1984]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1985 Formula One World Championship|1985]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[1986 Formula One World Championship|1986]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[1987 Formula One World Championship|1987]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1988 Formula One World Championship|1988]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[1989 Formula One World Championship|1989]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]] </div> |col5 = <div> [[1990 Formula One World Championship|1990]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[1991 Formula One World Championship|1991]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[1992 Formula One World Championship|1992]]&nbsp; [[Nigel Mansell|N. Mansell]]<br /> [[1993 Formula One World Championship|1993]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[1994 Formula One World Championship|1994]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[1995 Formula One World Championship|1995]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[1996 Formula One World Championship|1996]]&nbsp; [[Damon Hill|D. Hill]]<br /> [[1997 Formula One World Championship|1997]]&nbsp; [[Jacques Villeneuve|J. Villeneuve]]<br /> [[1998 Formula One World Championship|1998]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]]<br /> [[1999 Formula One World Championship|1999]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]] </div> |col6 = <div> [[2000 Formula One World Championship|2000]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2001 Formula One World Championship|2001]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2002 Formula One World Championship|2002]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2003 Formula One World Championship|2003]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2004 Formula One World Championship|2004]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[2005 Formula One World Championship|2005]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[2006 Formula One World Championship|2006]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[2007 Formula One World Championship|2007]]&nbsp; [[Kimi Räikkönen|K. Räikkönen]]<br /> [[2008 Formula One World Championship|2008]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[2009 Formula One World Championship|2009]]&nbsp; [[Jenson Button|J. Button]] </div> |col7 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|2010]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2011|2011]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2012|2012]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2013|2013]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2014|2014]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2015|2015]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2016|2016]]&nbsp; [[Nico Rosberg|N. Rosberg]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2017|2017]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2018|2018]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2019|2019]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> </div> |col8 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2020|2020]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2021|2021]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2022|2022]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2024|2024]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2025|2025]]&nbsp; [[Lando Norris|L. Norris]]<br /> </div> </div> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Formula One templates|Formula One World Drivers' Champions]] </noinclude> jfi3dwc7at92xw1rue66dbxjuq2ufc1 3058654 3058653 2026-10-21T01:37:20Z Sadsadas 51943 /* */ 3058654 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Formula One World Drivers' Champions |title = Pilotët kampion bote të [[Formula Një]] |colwidth = 20em |padding = 2.4em |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |col1 = <div> [[1950 Formula One season|1950]]&nbsp; [[Giuseppe Farina|G. Farina]]<br /> [[1951 Formula One season|1951]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1952 Formula One season|1952]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[1953 Formula One season|1953]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[1954 Formula One season|1954]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1955 Formula One season|1955]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1956 Formula One season|1956]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1957 Formula One season|1957]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1958 Formula One season|1958]]&nbsp; [[Mike Hawthorn|M. Hawthorn]]<br /> [[1959 Formula One season|1959]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]] </div> |col2 = <div> [[1960 Formula One season|1960]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[1961 Formula One season|1961]]&nbsp; [[Phil Hill|P. Hill]]<br /> [[1962 Formula One season|1962]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[1963 Formula One season|1963]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[1964 Formula One season|1964]]&nbsp; [[John Surtees|J. Surtees]]<br /> [[1965 Formula One season|1965]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[1966 Formula One season|1966]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[1967 Formula One season|1967]]&nbsp; [[Denny Hulme|D. Hulme]]<br /> [[1968 Formula One season|1968]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[1969 Formula One season|1969]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]] </div> |col3 = <div> [[1970 Formula One season|1970]]&nbsp; [[Jochen Rindt|J. Rindt]]<br /> [[1971 Formula One season|1971]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[1972 Formula One season|1972]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[1973 Formula One season|1973]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[1974 Formula One season|1974]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[1975 Formula One season|1975]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1976 Formula One season|1976]]&nbsp; [[James Hunt|J. Hunt]]<br /> [[1977 Formula One season|1977]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1978 Formula One season|1978]]&nbsp; [[Mario Andretti|M. Andretti]]<br /> [[1979 Formula One season|1979]]&nbsp; [[Jody Scheckter|J. Scheckter]] </div> |col4 = <div> [[1980 Formula One season|1980]]&nbsp; [[Alan Jones (racing driver)|A. Jones]]<br /> [[1981 Formula One World Championship|1981]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1982 Formula One World Championship|1982]]&nbsp; [[Keke Rosberg|K. Rosberg]]<br /> [[1983 Formula One World Championship|1983]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1984 Formula One World Championship|1984]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[1985 Formula One World Championship|1985]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[1986 Formula One World Championship|1986]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[1987 Formula One World Championship|1987]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[1988 Formula One World Championship|1988]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[1989 Formula One World Championship|1989]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]] </div> |col5 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|1990]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|1991]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1992|1992]]&nbsp; [[Nigel Mansell|N. Mansell]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|1993]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1994|1994]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1995|1995]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1996|1996]]&nbsp; [[Damon Hill|D. Hill]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1997|1997]]&nbsp; [[Jacques Villeneuve|J. Villeneuve]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1998|1998]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1999|1999]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]] </div> |col6 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2000|2000]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2001|2001]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2002|2002]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2003|2003]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2004|2004]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2005|2005]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2006|2006]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2007|2007]]&nbsp; [[Kimi Räikkönen|K. Räikkönen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2008|2008]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2009|2009]]&nbsp; [[Jenson Button|J. Button]] </div> |col7 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|2010]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2011|2011]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2012|2012]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2013|2013]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2014|2014]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2015|2015]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2016|2016]]&nbsp; [[Nico Rosberg|N. Rosberg]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2017|2017]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2018|2018]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2019|2019]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> </div> |col8 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2020|2020]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2021|2021]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2022|2022]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2024|2024]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2025|2025]]&nbsp; [[Lando Norris|L. Norris]]<br /> </div> </div> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Formula One templates|Formula One World Drivers' Champions]] </noinclude> lxugx5rjlo5u0jjlsbucjtj1gqtisig 3058655 3058654 2026-10-21T01:46:25Z Sadsadas 51943 /* */ 3058655 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Formula One World Drivers' Champions |title = Pilotët kampion bote të [[Formula Një]] |colwidth = 20em |padding = 2.4em |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |col1 = <div> [[1950 Formula One season|1950]]&nbsp; [[Giuseppe Farina|G. Farina]]<br /> [[1951 Formula One season|1951]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1952 Formula One season|1952]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[1953 Formula One season|1953]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[1954 Formula One season|1954]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1955 Formula One season|1955]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1956 Formula One season|1956]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1957 Formula One season|1957]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[1958 Formula One season|1958]]&nbsp; [[Mike Hawthorn|M. Hawthorn]]<br /> [[1959 Formula One season|1959]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]] </div> |col2 = <div> [[1960 Formula One season|1960]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[1961 Formula One season|1961]]&nbsp; [[Phil Hill|P. Hill]]<br /> [[1962 Formula One season|1962]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[1963 Formula One season|1963]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[1964 Formula One season|1964]]&nbsp; [[John Surtees|J. Surtees]]<br /> [[1965 Formula One season|1965]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[1966 Formula One season|1966]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[1967 Formula One season|1967]]&nbsp; [[Denny Hulme|D. Hulme]]<br /> [[1968 Formula One season|1968]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[1969 Formula One season|1969]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]] </div> |col3 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1970|1970]]&nbsp; [[Jochen Rindt|J. Rindt]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1971|1971]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1972|1972]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1973|1973]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1974|1974]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1975|1975]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1976|1976]]&nbsp; [[James Hunt|J. Hunt]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1977|1977]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1978|1978]]&nbsp; [[Mario Andretti|M. Andretti]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1979|1979]]&nbsp; [[Jody Scheckter|J. Scheckter]] </div> |col4 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|1980]]&nbsp; [[Alan Jones (racing driver)|A. Jones]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|1981]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|1982]]&nbsp; [[Keke Rosberg|K. Rosberg]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|1983]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|1984]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|1985]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|1986]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|1987]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|1988]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|1989]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]] </div> |col5 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|1990]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|1991]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1992|1992]]&nbsp; [[Nigel Mansell|N. Mansell]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|1993]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1994|1994]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1995|1995]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1996|1996]]&nbsp; [[Damon Hill|D. Hill]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1997|1997]]&nbsp; [[Jacques Villeneuve|J. Villeneuve]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1998|1998]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1999|1999]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]] </div> |col6 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2000|2000]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2001|2001]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2002|2002]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2003|2003]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2004|2004]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2005|2005]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2006|2006]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2007|2007]]&nbsp; [[Kimi Räikkönen|K. Räikkönen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2008|2008]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2009|2009]]&nbsp; [[Jenson Button|J. Button]] </div> |col7 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|2010]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2011|2011]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2012|2012]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2013|2013]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2014|2014]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2015|2015]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2016|2016]]&nbsp; [[Nico Rosberg|N. Rosberg]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2017|2017]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2018|2018]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2019|2019]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> </div> |col8 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2020|2020]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2021|2021]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2022|2022]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2024|2024]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2025|2025]]&nbsp; [[Lando Norris|L. Norris]]<br /> </div> </div> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Formula One templates|Formula One World Drivers' Champions]] </noinclude> rs3zytsjmmdvzuglejbrpbnv8lfwbrt 3058656 3058655 2026-10-21T02:16:05Z Sadsadas 51943 /* */ 3058656 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Formula One World Drivers' Champions |title = Pilotët kampion bote të [[Formula Një]] |colwidth = 20em |padding = 2.4em |state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |col1 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1950|1950]]&nbsp; [[Giuseppe Farina|G. Farina]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1951|1951]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1952|1952]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1953|1953]]&nbsp; [[Alberto Ascari|A. Ascari]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1954|1954]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1955|1955]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1956|1956]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1957|1957]]&nbsp; [[Juan Manuel Fangio|J. M. Fangio]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1958|1958]]&nbsp; [[Mike Hawthorn|M. Hawthorn]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1959|1959]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]] </div> |col2 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1960|1960]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1961|1961]]&nbsp; [[Phil Hill|P. Hill]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1962|1962]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1963|1963]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1964|1964]]&nbsp; [[John Surtees|J. Surtees]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1965|1965]]&nbsp; [[Jim Clark|J. Clark]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1966|1966]]&nbsp; [[Jack Brabham|J. Brabham]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1967|1967]]&nbsp; [[Denny Hulme|D. Hulme]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1968|1968]]&nbsp; [[Graham Hill|G. Hill]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1969|1969]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]] </div> |col3 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1970|1970]]&nbsp; [[Jochen Rindt|J. Rindt]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1971|1971]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1972|1972]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1973|1973]]&nbsp; [[Jackie Stewart|J. Stewart]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1974|1974]]&nbsp; [[Emerson Fittipaldi|E. Fittipaldi]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1975|1975]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1976|1976]]&nbsp; [[James Hunt|J. Hunt]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1977|1977]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1978|1978]]&nbsp; [[Mario Andretti|M. Andretti]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1979|1979]]&nbsp; [[Jody Scheckter|J. Scheckter]] </div> |col4 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1980|1980]]&nbsp; [[Alan Jones (racing driver)|A. Jones]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1981|1981]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1982|1982]]&nbsp; [[Keke Rosberg|K. Rosberg]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1983|1983]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1984|1984]]&nbsp; [[Niki Lauda|N. Lauda]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1985|1985]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1986|1986]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1987|1987]]&nbsp; [[Nelson Piquet|N. Piquet]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1988|1988]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1989|1989]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]] </div> |col5 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1990|1990]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1991|1991]]&nbsp; [[Ayrton Senna|A. Senna]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1992|1992]]&nbsp; [[Nigel Mansell|N. Mansell]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1993|1993]]&nbsp; [[Alain Prost|A. Prost]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1994|1994]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1995|1995]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1996|1996]]&nbsp; [[Damon Hill|D. Hill]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1997|1997]]&nbsp; [[Jacques Villeneuve|J. Villeneuve]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1998|1998]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 1999|1999]]&nbsp; [[Mika Häkkinen|M. Häkkinen]] </div> |col6 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2000|2000]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2001|2001]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2002|2002]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2003|2003]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2004|2004]]&nbsp; [[Michael Schumacher|M. Schumacher]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2005|2005]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2006|2006]]&nbsp; [[Fernando Alonso|F. Alonso]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2007|2007]]&nbsp; [[Kimi Räikkönen|K. Räikkönen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2008|2008]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2009|2009]]&nbsp; [[Jenson Button|J. Button]] </div> |col7 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2010|2010]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2011|2011]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2012|2012]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2013|2013]]&nbsp; [[Sebastian Vettel|S. Vettel]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2014|2014]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2015|2015]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2016|2016]]&nbsp; [[Nico Rosberg|N. Rosberg]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2017|2017]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2018|2018]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2019|2019]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> </div> |col8 = <div> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2020|2020]]&nbsp; [[Lewis Hamilton|L. Hamilton]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2021|2021]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2022|2022]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2023|2023]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2024|2024]]&nbsp; [[Max Verstappen|M. Verstappen]]<br /> [[Kampionati Botëror i Formula Një 2025|2025]]&nbsp; [[Lando Norris|L. Norris]]<br /> </div> </div> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Formula One templates|Formula One World Drivers' Champions]] </noinclude> 58dh612y8rnm40w7s6k487dvfubzgvh 0 33700 3058699 3058317 2026-10-21T06:53:41Z Leutrim.P 113691 3058699 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''{{PAGENAME}}''' | native_name = Долна Бошава | settlement_type = Fshat | image_flag = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | flag_link = | image_seal = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | seal_link = |Stema_gjerësia = | image_skyline = Куќа во Долна Бошава.jpg | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Vardarit|Vardar]] |Komuna = [[Komuna e Kavadarit|Kavadar]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = | population_total = 25 | population_total_viti = 2002 |Dendësia = <!-- Të dhëna dhe statistika --> | population_demonym = |Krahina = |Lartësia = 595 |Zona Kohore = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]([[UTC+1]]) |Ora Verore = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]([[UTC+2]]) | postal_code = 1437 |Prefiksi = (+389) 034 | registration_plate = KA | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = Republika e Maqedonisë <!--Parametri të mos ndërrohet--> | image_map_fizike = Yes | image_map = | image_map_shënimi = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=41 | gjer_m=17 | gjer_s=42 | gjer_dr =N | gjat_g=22 | gjat_m=06 | gjat_s=23 | gjat_dr =E <!--Koordinatat Mënyra #2--> |gjerësi = |gjatësi = }}'''Boshava e Poshtme''' është fshat në Komunën e Kavadarit, në rrethin e Bošavas, në afërsi të qytetit të Kavadarit. == Gjeografia dhe vendndodhja == Fshati ndodhet në pjesën jugore të Komunës së Kavadarit, në anën e djathtë të lumit Bošava, territori i të cilit me një formë të gjatë dhe të ngushtë ngrihet deri në kreshtën e Kožufit, ku prek vijën kufitare shtetërore me Greqinë. Fshati është kodrinor, në një lartësi prej 510 metrash. Është 21 kilometra nga qyteti i Kavadarit. Fshati ka një territor të përbashkët me fshatin fqinj Gorna Bošava, i cili mbulon një sipërfaqe prej 43.6 km2. Dominohet nga pyjet në një sipërfaqe prej 2,916.2 hektarësh, kullotat përbëjnë 827.8 hektarë dhe toka e punueshme përbën 550.5 hektarë. Fshati ndodhet në një tarracë të ulët në anën e majtë dhe ngjitur të lumit Boshava, në rrëzë të malit Kozuf. Ka një formë të zgjatur. Ishte i ndarë në Gorno dhe Dolno Maalo. Fshati ndodhet në luginën e lumit Boshava. Në fshat mund të shkohet nëpërmjet një rruge të asfaltuar nga Kavadari nëpërmjet Vitaçevës dhe fshatrave Stragovë dhe Krnjevë. Nga Dolna Boshava, një rrugë dheu vazhdon deri në Konopishte përgjatë Luginës së Boshavas. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} <!-- == Lidhje të jashtme == --> {{Komuna e Kavadarit}} [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Kavadarit]] {{MKD-gjeo-cung}} pihrg76sdgns6317smhjrvo3w9hc7d0 0 33702 3058698 3058318 2026-10-21T06:52:50Z Leutrim.P 113691 3058698 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''{{PAGENAME}}''' | native_name = Дабниште | settlement_type = Fshat | image_flag = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | flag_link = | image_seal = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | seal_link = |Stema_gjerësia = | image_skyline = Куќи во Дабниште.jpg | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Vardarit|Vardar]] |Komuna = [[Komuna e Kavadarit|Kavadar]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = | population_total = 27 | population_total_viti = 2002 |Dendësia = <!-- Të dhëna dhe statistika --> | population_demonym = |Krahina = |Lartësia = 554 |Zona Kohore = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]([[UTC+1]]) |Ora Verore = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]([[UTC+2]]) | postal_code = 1434 |Prefiksi = (+389) 034 | registration_plate = KA | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = Republika e Maqedonisë <!--Parametri të mos ndërrohet--> | image_map_fizike = Yes | image_map = | image_map_shënimi = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=41 | gjer_m=22 | gjer_s=42 | gjer_dr =N | gjat_g=22 | gjat_m=00 | gjat_s=50 | gjat_dr =E <!--Koordinatat Mënyra #2--> |gjerësi = |gjatësi = }}'''Dabnishti''' është një fshat në Komunën e Kavadarit, në rrethin e Vitaçevës, në afërsi të qytetit të Kavadarit. == Origjina e emrit == Emri i fshatit vjen nga "pylli i lisit", i cili ekzistonte në afërsi të fshatit. == Gjeografia dhe vendndodhja == Fshati ndodhet në pjesën jugore të Komunës së Kavadarit, pra në jug të qytetit të Kavadarit, jo shumë larg rrugës që të çon në rrethin e Vitaçevës. Fshati është kodrinor, në një lartësi prej 420 metrash. Fshati është rreth 9 kilometra nga qyteti i Kavadarit. Zona mbulon një sipërfaqe prej 8.5 km2. Toka e punueshme në të zë një sipërfaqe prej 328.5 hektarësh, kullotat përbëjnë 351.9 hektarë dhe pyjet përbëjnë 121.2 hektarë. Fshati ka një karakter linear, i ndarë në tre lagje, Gorno, Sredno dhe Dolno Maalo. == Historia == Fshati ishte një fermë e krishterë. Gjatë periudhës osmane, aty ndodheshin dy kulla bejlerësh. Shumica e popullsisë janë emigrantë. Në shekullin e 19-të, Dabnishte ishte një fshat në Kazanë e Tikveshit të Perandorisë Osmane. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} <!-- == Lidhje të jashtme == --> {{Komuna e Kavadarit}} [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Kavadarit]] {{MKD-gjeo-cung}} flvd951jltb2guvapbgofirxvkko0ih 0 33713 3058549 2994336 2026-10-20T16:39:37Z Pavlos1988 66310 3058549 wikitext text/x-wiki {{Grise|jomjaft}} {{Infobox settlement | name = '''{{PAGENAME}}''' | native_name = | settlement_type = Fshat | image_flag = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | flag_link = | image_seal = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | seal_link = |Stema_gjerësia = | image_skyline = Сретсело во Мајден.jpg | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Vardarit|Vardar]] |Komuna = [[Komuna e Kavadarit|Kavadar]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = | population_total = 8 | population_total_viti = 2002 |Dendësia = <!-- Të dhëna dhe statistika --> | population_demonym = |Krahina = |Lartësia = 898 |Zona Kohore = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]([[UTC+1]]) |Ora Verore = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]([[UTC+2]]) | postal_code = 1437 |Prefiksi = (+389) 034 | registration_plate = KA | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = Republika e Maqedonisë <!--Parametri të mos ndërrohet--> | image_map_fizike = Yes | image_map = | image_map_shënimi = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=41 | gjer_m=09 | gjer_s=18 | gjer_dr =N | gjat_g=21 | gjat_m=56 | gjat_s=36 | gjat_dr =E <!--Koordinatat Mënyra #2--> |gjerësi = |gjatësi = }} <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} <!-- == Lidhje të jashtme == --> {{Komuna e Kavadarit}} [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Kavadarit]] {{MKD-gjeo-cung}} j3m0a8xbbb4ts1liz75lisk28kleiep 3058697 3058549 2026-10-21T06:51:35Z Leutrim.P 113691 3058697 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''{{PAGENAME}}''' | native_name = | settlement_type = Fshat | image_flag = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | flag_link = | image_seal = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | seal_link = |Stema_gjerësia = | image_skyline = Сретсело во Мајден.jpg | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Vardarit|Vardar]] |Komuna = [[Komuna e Kavadarit|Kavadar]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = | population_total = 8 | population_total_viti = 2002 |Dendësia = <!-- Të dhëna dhe statistika --> | population_demonym = |Krahina = |Lartësia = 898 |Zona Kohore = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]]([[UTC+1]]) |Ora Verore = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]]([[UTC+2]]) | postal_code = 1437 |Prefiksi = (+389) 034 | registration_plate = KA | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = Republika e Maqedonisë <!--Parametri të mos ndërrohet--> | image_map_fizike = Yes | image_map = | image_map_shënimi = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=41 | gjer_m=09 | gjer_s=18 | gjer_dr =N | gjat_g=21 | gjat_m=56 | gjat_s=36 | gjat_dr =E <!--Koordinatat Mënyra #2--> |gjerësi = |gjatësi = }}'''Majden''' — një fshat i zhvendosur në Komunën e Kavadarit, në rrethin e Mariovës, në afërsi të qytetit të Kavadarit. == Gjeografia dhe vendndodhja == Fshati ndodhet në rrethin e Tikvesh Mariovës, në jug të Kavadarit, në pjesën ekstreme jugperëndimore të Komunës së sotme të Kavadarit. Kodra ngrihet lart dhe prek vijën kufitare shtetërore me Greqinë. Fshati është malor, në një lartësi prej 780 metrash. Nuk janë mbajtur të dhëna të veçanta kadastrale për fshatin. == Historia == Miniera pati lulëzimin e saj më të madh në shekujt XV dhe XVI dhe gjatë asaj periudhe ky rajon u zhvillua si zonë minerare dhe ishte i njohur jo vetëm në Ballkan, por edhe më gjerë. Vendbanimi minerar i Majden filloi të formohej në vitin 1877. Gjatë asaj periudhe, miniera iu dha me koncesion një kompanie anglo-franceze me seli në Selanik. Në shekullin e 19-të, Majden ishte pjesë e nahijes Rozhden në Kazanë e Tikveshit të Perandorisë Osmane. <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} <!-- == Lidhje të jashtme == --> {{Komuna e Kavadarit}} [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Kavadarit]] {{MKD-gjeo-cung}} h7g7n1trlmiy4uofub5jyrm77nj37sk 0 37652 3058725 3056697 2026-10-21T09:17:07Z Fallbackintoreality 102113 /* */ Faqja u votua që të mbahet 3058725 wikitext text/x-wiki {{Elementbox |name=Ari|number=79|symbol=Au|pronounce={{IPAc-en|ˈ|ɡ|oʊ|l|d}}|left=[[Platina]] |right=[[Zhiva]] |above=[[Argjendi|Ag]] |below=[[Roentgeniumi|Rg]] |series=metal kalimtar |series comment= |group=11 |period=6 |block=d |series color= |phase color= |appearance=e verdhë metalike |image name= |image size= |image name comment= |image name 2= |image size 2= |image name 2 comment= |atomic mass=196.966569 |atomic mass 2=4 |atomic mass comment= |electron configuration=&#91;[[xenon|Xe]]&#93; 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s¹ |electrons per shell = 2, 8, 18, 32, 18, 1. |color= |phase=e ngurtë |phase comment= |density gplstp= |density gpcm3nrt=19.30 |density gpcm3nrt 2= |density gpcm3nrt 3= |density gpcm3mp=17.31 |melting point K=1337.33 |melting point C=1064.18 |melting point F=1947.52 |melting point pressure= |sublimation point K= |sublimation point C= |sublimation point F= |sublimation point pressure= |boiling point K=3129 |boiling point C=2856 |boiling point F=5173 |boiling point pressure= |triple point K= |triple point kPa= |triple point K 2= |triple point kPa 2= |critical point K= |critical point MPa= |heat fusion=12.55 |heat fusion 2= |heat fusion pressure= |heat vaporization=324 |heat vaporization pressure= |heat capacity=25.418 |heat capacity pressure= |vapor pressure 1=1646 |vapor pressure 10=1814 |vapor pressure 100=2021 |vapor pressure 1 k=2281 |vapor pressure 10 k=2620 |vapor pressure 100 k=3078 |vapor pressure comment= |crystal structure=faqe rrjetë kub në qendër |oxidation states=5, 4, '''3''', 2, 1, −1, −2.<br/>Oksid amfoterik |oxidation states comment= |electronegativity=2.54 |number of ionization energies=2 |1st ionization energy=890.1 |2nd ionization energy=1980 |3rd ionization energy= |atomic radius=144 |atomic radius calculated= |covalent radius=136±6 |Van der Waals radius=166 |magnetic ordering=Diamagnetike<ref>[http://www-d0.fnal.gov/hardware/cal/lvps_info/engineering/elementmagn.pdf Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112012253/http://www-d0.fnal.gov/hardware/cal/lvps_info/engineering/elementmagn.pdf |date=12 janar 2012 }} in RubberBible86th</ref> |electrical resistivity= |electrical resistivity at 0= |electrical resistivity at 20=22.14 n |thermal conductivity=318 |thermal conductivity 2= |thermal diffusivity= |thermal expansion= |thermal expansion at 25=14.2 |speed of sound= |speed of sound rod at 20= |speed of sound rod at r.t.=2030 |Tensile strength=120 |Young's modulus=79 |Shear modulus= 27 |Bulk modulus=180 |Poisson ratio=0.44 |Mohs hardness=2.5 |Vickers hardness=216 |Brinell hardness=25 HB |CAS number=7440-57-5 |isotopes={{Elementbox_isotopes_decay | mn=195 | sym=Au | na=[[synthetic radioisotope|syn]] | hl=186.10 d | dm=[[electron capture|ε]] | de=0.227 | pn=195 | ps=[[platinum|Pt]] }} {{Elementbox_isotopes_decay2 | mn=196 | sym=Au | na=[[synthetic radioisotope|syn]] | hl=6.183 d | dm1=[[electron capture|ε]] | de1=1.506 | pn1=196 | ps1=[[platinum|Pt]] | dm2=[[beta emission|β⁻]] | de2=0.686 | pn2=196 | ps2=[[mercury (element)|Hg]] }} {{Elementbox_isotopes_stable | mn=197 | sym=Au | na=100% | n=118 }} {{Elementbox_isotopes_decay | mn=198 | sym=Au | na=[[synthetic radioisotope|syn]] | hl=2.69517 d | dm=[[beta emission|β⁻]] | de=1.372 | pn=198 | ps=[[mercury (element)|Hg]] }} {{Elementbox_isotopes_decay | mn=199 | sym=Au | na=[[synthetic radioisotope|syn]] | hl=3.169 d | dm=[[beta emission|β⁻]] | de=0.453 | pn=199 | ps=[[mercury (element)|Hg]] }} |isotopes comment= |discovered by=[[Middle East]]erns |discovery date=before [[6000 BC]] }} '''Ari''' apo '''floriri''' është një [[lista e elementeve kimikë|element kimik]] me simbolin ''Au'' (nga [[gjuha latine|latinishtja]] ''aurum'' do të thotë "agim i ndritshëm") dhe [[Numri atomik|numrin atomik]] 79. Ari ka me [[shekulli|shekuj]] që përdoret si monedhë, bizhuteri, dhe ne [[vepra arti]]. Ari është përcjellësi më i mirë i elektricitetit dhe nxehtësisë. Ari gjithashtu vlerësohet për aftësinë e tij për tu mos u ndryshkur me kalimin e kohës. Ari ka një ngjyrë të verdhë të ndritshme dhe konsiderohet tradicionalisht tërheqës ai është një prej pak elementeve kimike reaktive të ngurte sipas kushteve standarde e gjejmë dhe me shkrifërime, në venat dhe në depozitimet aluviale. Ari u reziston sulmeve nga acidet individuale, por ajo mund të shpërbëhet me (nitro-klorhidrik acid ose ujë mbretëror. Ari shkrin me merkurin duke formuar lidhjeve amalgamë. Ari është mjaft i vlefshmen dhe shumë i kërkuar pasi përdoret si metal i çmuar për bizhuteri, monedhë etj. Standardet e arit kanë qenë baza më e zakonshme për politikat monetare në të gjithë historinë njerëzore. Përveç funksioneve të tij të përhapura monetare dhe simbolike, ari ka përdorim shumë praktike në stomatologji, elektronikë, dhe fusha të tjera. Ka Petëzim të lartë, është rezistent ndaj korrozionit dhe reaksioneve kimike. Përçueshmëria e energjisë elektrike çoi në përdorimin e arit, duke përfshirë instalime elektrike. == Karakteristikat == Ari është metali më i punueshëm nga të gjithë metalet. Atë mund ta shtrish në një tel me trashësi të një atomi dhe pastaj të shtrijsh dukshëm përpara se të këputet.<ref>{{cite news|language=en|title=Atomic configuration and mechanical and electrical properties of stable gold wires of single-atom width|url=https://journals.aps.org/prb/abstract/10.1103/PhysRevB.77.155401|accessdate=2024-08-13|work=journals.aps.org}}</ref> Të tilla nanotela deformohen për shkak të formimit, riorientimit dhe migrimit të dislokimeve dhe dykristaleve pa forcuar dukshëm. Nga një gram ari mund të shkrihet një fletë me sipërfaqe prej 1 metër katror (11 këmbë katrore), ndërsa nga një ons - 28 metra katrorë (300 këmbë katrore). Fletëza e arit mund të përpunohet mjaft hollë sa të bëhet gjysmëtransparente. Drita që kalon duket jeshile-blu sepse ari reflekton dukshëm ngjyrën e verdhë dhe të kuqe.<ref>{{cite news|language=en|title=What causes the colors of metals like gold?|url=https://www.webexhibits.org/causesofcolor/9.html|accessdate=2024-08-13|work=www.webexhibits.org}}</ref> Fletëza të tilla gjysmëtransparente gjithashtu reflektojnë fort dritën infra të kuqe, çka i bën të dobishme si ekrane infra të kuqe (rrezatuese të nxehtësisë) në helmetat e kostumeve termorezistente dhe në pjesën e përparme të mbrojtëseve për skafandrat. Ari është një përcjellës i mirë i nxehtësisë dhe elektricitetit.<ref>{{cite news|language=en|title=The Physical Properties of Gold|url=https://www.physicalgold.com/insights/physical-properties-of-gold/|accessdate=2024-08-13|work=www.physicalgold.com}}</ref> Dendësia e arit është 19,3 g/cm3,<ref>{{cite news|language=de|title=Das Edelmetall Gold|url=https://www.bekommenamenskette.com/blog/the-precious-metal-gold/|accessdate=2024-08-13|work=www.bekommenamenskette.com}}</ref> që është pothuajse identike me dendësinë e tungstenit - 19,25 g/cm3; kështu, tungsteni është përdorur për falsifikimin e shufrave të arit, për shembull duke e mbuluar një shufër tungsteni me ari.<ref>{{cite news|language=en|title=How to make convincing fake-gold bars|url=https://www.popsci.com/diy/article/2008-03/how-make-convincing-fake-gold-bars/|accessdate=2024-08-13|work=www.popsci.com}}</ref> Për krahasim, dendësia e plumbit është 11,34 g/cm3, dhe elementi me dendësinë më të lartë, osmiumi, ka dendësinë 22,588±0,015 g/cm3.<ref>{{cite news|language=en|title=Osmium, the Densest Metal Known|url=https://technology.matthey.com/content/journals/10.1595/003214095X394164164|accessdate=2024-08-13|work=technology.matthey.com}}</ref> === Ngjyra === Ndërsa shumica e metaleve janë me ngjyrë gri ose argjend-bardhë, ari ka një ngjyrë të lehtë të kuqërremtë-të verdhë. Kjo ngjyrë përcaktohet nga frekuenca e lëkundjeve plazmike të elektronëve valente të metalit në diapazonin ultravjollcë për shumicën e metaleve, por në diapazonin e dukshëm për arin për shkak të efekteve relativiste që prekin orbitat rreth atomeve të arit.<ref>{{cite news|language=en|title=Relativity in Chemistry: The Color of Gold|url=https://math.ucr.edu/home/baez/physics/Relativity/SR/gold_color.html|accessdate=2024-08-13|work=math.ucr.edu}}</ref> Efekte të ngjashme i japin ngjyrën e artë ceziumit metalik. == Bizhuteri == Për shkak të butësisë qe ari ka (24 K), përdoret me metale bazë për përdorim në bizhuteri, duke ndryshuar ngurtësinë e saj, butësinë, dhe ngjyrën. Lidhjet me karat te ulët, zakonisht 22 K, 18 K, 14 K ose 10 K, përmbajnë përqindje të larta të bakrit apo metale të tjera bazë apo argjend, ose paladium në aliazh. Bakri është metali më i zakonshëm që përdoret bazë, i cili jep ngjyrën e kuqërremte e cila varet nga përqindja. Ari Tetëmbëdhjete karat qe përmban bakër gjendet ne bizhuteri. Ari blu mund të bëhet duke u lidhur me hekur dhe ari ngjyrë vjollcë mund të bëhet duke u lidhur me alumin, edhe pse bëhet rrallë, përveç në bizhuteri te veçanta. Ari blu është më i brishtë dhe për këtë arsye më i vështirë për tu punuar me të për të bërë bizhuteri. Katërmbëdhjetë dhe tetëmbëdhjetë karat ari lidhet vetëm me argjend duket i gjelbër-verdhë dhe njihet si ari gjelbër. Ari i bardhë mund të jetë bërë nga lidhjet me paladium ose nikel. Ari i Bardhë 18-karat përmbanë 17,3 % nikel, zink 5,5 % dhe 2,2 % bakër është i argjendtë në dukje. Nikeli është toksike. Lidhjet me Palladium janë më të shtrenjta se ato me nikel. == Ngjyra == Përmbajtja e argjendit Ag e zbardh ngjyrën e Arit, përmbajta e bakrit Cu e skuq pra përmban ngjyre te kuqërremte. == Mjekësi == Ne mesjete, ari është parë shpesh si i dobishëm për shëndetin, në besimin se diçka aq e rrallë dhe e bukur nuk mund të jetë çdo gjë. Disa kripëra ari,janë përdorur si farmaceutike në trajtimin e artritit dhe kushte të tjera të ngjashme. Injeksionet e bazuara ne AR janë hulumtuar si një mjet për të ndihmuar për të reduktuar dhimbjen dhe ënjtjen e artritit reumatoid dhe tuberkulozit. Megjithatë, kripëra dhe radioizotope te arit janë me vlerë farmakologjike, si thelbësor (metalike) ari është inerte për të gjitha kimikatet që has brenda trupit. Lidhjet e Arit janë përdorur në stomatologji, sidomos në rregullimin e dhëmbëve, të tilla si kurora dhe ura të përhershme. Petëzim i 'lehtë i arit lehtëson krijimin e një sipërfaqe të reshkitshme te lartë te çiftëzimit dhëmballë me dhëmbët e tjera dhe prodhon rezultate që janë përgjithësisht më të kënaqshme se sa është favorizuar në disa kultura për dekurajuar të tjerët. == Ushqim dhe pije == Një trend i kohëve te fundit, Fletët e arit përdoren shpeshherë për të dekoruar ushqime apo pije, në mënyrë tipike për të promovuar një perceptim të luksit te një vlerë të lartë, edhe pse ajo është e pa shije. Ari mund të përdoret dhe në ushqime dhe ka numrin E 175. Fletë ari ose pluhur është përdorur dhe në disa ushqime te shijshme, sidomos ne ëmbëlsirat dhe pijet si përbërës dekorative. Ari është përdorur nga fisnikëria në mesjete ne vende te ndryshme te Evropës si përbërës dekorativ në ushqim dhe pije, në formën e fletëve, thek ose pluhur, për të treguar pasurinë e ushtrisë apo në besimin se diçka aq vlefshme dhe e rralle duhet të jetë e dobishme për shëndetin e njeriut. == Industri == Ari është një reflektor i mirë i rrezatimit elektromagnetik të tilla si dritë infra të kuqe dhe të dukshme, si dhe valëve të radios, është përdorur shume për veshje mbrojtëse për satelitë artificiale, në kostume të mbrojtjes termike dhe helmeta astronautësh gjithashtu në aeroplanët luftë elektronike si EA-6B vagabond. Automobila mund të përdorin ar për tu mbrojtur ndaj nxehjes ne sistem. McLaren përdor petë ari në pjesën e motorit të modelit të saj F1. Ari mund të prodhohet aq i hollë saqë të jetë transparent. Është përdorur në dritaret e kabinës se avionëve për de-krem ose krem anti-elektrike. Duke kaluar nëpërmjet saj Nxehtësia e prodhuar nga rezistenca e arit është e mjaftueshme për të penguar formimin e akullit. == Elektrike == Përqendrimi i elektroneve të lira në metal ari është 5,90 × 1022&nbsp;cm-3. Ari është shumë përcjellës i mire i energjisë elektrike, dhe ka qenë përdorur për instalime elektrike në disa aplikacione të larta të energjisë (vetëm argjendi dhe bakri janë më të përçueshëm në vëllim, por ari ka avantazhin e rezistencës ndaj korrozionit). Për shembull, tela ari elektrike janë përdorur gjatë disa prej eksperimenteve atomike ne Projektin Manhattan. Për shembull, ari është përdorur në lidhësit e kabllove elektronikë më të shtrenjta, të tilla si audio, video dhe kabllot USB. Përveç kontakteve elektrike rrëshqitje, ari përdoret edhe në kontaktet elektrike për shkak të rezistencës së saj ndaj korrozionit, përçueshmërisë dhe mungesa e toksicitetit. == Kulture histori == [[Skeda:Dubai-Gold-Souq-4.JPG|djathtas|parapamje]] Hieroglifet e gjetura ne Egjiptin e lashte me shkrime te arta. Kodikët e Beratit janë te përbëra me fije Ari, kodikët janë dorëshkrimet më të vjetra që janë ruajtur në hapësirën shqiptare. Janë shkrime ungjillore dhe biblike. Janë pjesë e historisë botërore të shkrimit ; pjesë e historisë së zhvillimit progresiv të mendimit dhe të kulturës njerëzore. == Përdorimi == Konsumi i arit të prodhuar në botë është rreth 50 % në bizhuteri, 40 % në investime, dhe 10 % në industri. India është konsumatori më i madh në botë i arit, indianët blejnë rreth 25 % të arit në botë, blerje rreth 800 ton prej ari çdo vit, kryesisht për bizhuteri. India është edhe importuesi më i madh i arit, në vitin 2008, India importon rreth 400 ton ar. Familjet indiane marrin 18.000 ton ari i cili përfaqëson 11 % të stokut global dhe me vlerë më shumë se $ 950.000.000.000. == Simbolizmi == Ari ka qenë i vlerësuar shumë në shoqëritë e të gjithë kohërave. Në përputhje me këtë ai shpesh ka pasur një kuptim të fuqishëm pozitiv simbolik te lidhur ngushtë me vlerat e mbajtura në nderim të lartë në shoqërinë në fjalë. Ari mund të simbolizoje forcë, pushtet, pasuri, lumturi, dashuri, shpresë, optimizëm, bilanc, perfeksionin dhe diellin. Arritjet e mëdha të njeriut janë të shpërblehet shpesh me ar, në formën e medaljeve te arit, trofe i artë dhe dekorime të tjera. Fituesit e ngjarjeve sportive dhe konkurse të tjera të vlerësohen me medalje të arta (p.sh., Lojërat Olimpike). Shumë çmime si Çmimi Nobel janë bërë nga ari si. Statujat e tjera dhe çmimie shpërblime janë përshkruar në ari ose janë ar i praruar (të tilla si Akademia Awards, çmime Golden Globe, çmimet Emmy, Palmën e Artë. Simboli i marteses qe eshte unaza gjate gjith rruges se saj ne kohe tradicionalisht ka qene prej ari. Historia e saj është e gjatë dhe e qëndrueshme e paprekur me kalimin e kohës dhe mund të ndihmojë në simbolikën e saj si lidhje e perjetshme. Në Krishtërimin Ortodoks, çifti i martuar është e stolisur me një kurorë të artë gjatë ceremonisë, një shkrirje e riteve simbolike. Ari ne kulturën popullore mban ngjyresa të shumta, por në përgjithësi është më e lidhur me terma të tilla si e mirë apo e madhe, si në frazat : "ka një zemër të artë", "kjo është e artë". == Ari në art == Fleta e arit kanë qenë tradicionalisht më e popullarizuar dhe më e zakonshme në përdorimin e saj si material prarim për dekorimin e artit (përfshirë statujat dhe ikonat Lindore krishtere) ose korniza që janë përdorur shpesh për të mbajtur foto, objekte të vogla (duke përfshirë bizhuteri) afreske të ndryshme të ardhura nga periudha, regjime dhe kultura te ndryshme, përdorimi i fletëve te arit ka shkuar madje deri në dekorimin dhe zbukurimin e shumë ndërtesave të artit, kulturës historisë apo duke u parë nga një mardhenie funksionale që kjo ndërtesë ka. Duke përfshirë Kisha, tempuj, kupola të xhamive të sekteve të ndryshme myslimane, pallate mbretërore. Dekor me fletë ari të mobilieve (furnitures) arreduse. Gjithashtu gold thread ose përdorimi i fijeve të arit në qëndisje zakonisht ka një përdorim të madh për veshjet kishtare. == Përdorimi i arit në Kozmetike == Ari dhe bukuria janë fjalët që punojnë mirë së bashku. Gjatë gjithë historisë, ari ka qenë i njohur për vetitë e tij luksoze dhe për zbukurime dekorative. Historianët kanë zbuluar se Kleopatra kur flinte mbante një maskë të artë çdo natë për të rritur bukurinë e saj magjepsëse. Në perandorinë e lashtë kineze përdorimi i arit ne mjekësi ishte një çelës për të rinjtë, si Mbretëresha e dinastisë Ch'inget përdorte një rul masazh ari në fytyrën e saj të përditshme. Në Romën e lashtë, therime ari janë përdorur për një shumëllojshmëri të problemeve të lëkurës. Për shekuj me radhë, ari i pastër është përdorur nga të pasur dhe te privilegjuar si sekret për tu rinur, dhe për te pasur lëkurë të bukur. Sekreti prapa Kozmetikës OROGOLD është ari i pastër. Ne kozmetiken OROGOLD Ari qe përdoret është ari Colloidal, i njohur edhe si "nano-ari". Grimcat jashtëzakonisht të vogla prej ari zhyten lehtë në trup nëpërmjet poreve te lëkurës. Shfaqja e linjave të bukura dhe zvogëlimi i rrudhave sekreti është aplikimi i arit.{{cn}} == Ari në Shqipëri == Në vendin tonë funksionojnë sot 730 leje minerare shfrytëzimi, të cilat vit pas viti po rritin volumin e prodhimit minerar në vend. Ndërkaq, janë rreth 120 leje të tjera kërkim-zbulimi. Shpërndarja e tyre është në të gjithë Shqipërinë, kryesisht zona tradicionale janë në pjesën e masivit Bulqizë-Batër dhe masivin e Kalimashit ose Kukës-Tropojë minierat e Pogradecit, Katjelit. Zonën juglindore të Shqipërisë, pjesa e Korçës, e Pogradecit e Përrenjasit, Struma, Surroi. Zona e Mirditë-Pukës. Miniera e Munellës dhe Lavroshit, pothuajse në zonën e minierave të vjetra, të cilat kanë pasur dhe më përpara vlerësime gjeologjike të aktivitetit minerar. Lidhur me historinë për pasuri të mëdha ari në vend, Shqipëria nuk shquhet për ndonjë pasuri të madhe , aq më tepër për vendburime të shumta. I vetmi vendburim që mund të shfrytëzohet për këtë është ai i Gjazujt ne Rubik, por edhe ky, mbetet një tezë e paprovuar sepse asnjëherë nuk janë bërë shpime perfekte sipas parametrave të përcaktuar. Sigurisht, ar dhe argjend ka si bashkëshoqërues të metaleve të tjera, por interesi për t’i nxjerrë varet nga fakti se sa ekonomike e shohin kompanitë këtë gjë. “Akoma nga të dhënat gjeologjike që kemi ne sot, vendburim të mirëfilltë për arin në Shqipëri nuk ka, dhe i vetmi që diskutohet për vlerat, të cilat edhe këto janë të diskutueshme, pasi nuk janë të vërtetuara (pra realisht me shpime perfekte deri në 40 metra, që është rrjeti minimal), është Gjazuj. Gjazuj ka qenë në nivelin 2-4 gramë për ton. Të gjitha vendburimet e tjera janë burime bakri i shoqëruar me ar. Kompanitë që kanë të drejtë shfrytëzimi të një zone minerare për një metal të caktuar, nëse bashkë me të gjejnë metale shtesë, janë të detyruara të deklarojnë. Në momentin që kjo kompani gjen sasi të tjera, i lind e drejta që brenda afatit të kërkim-zbulimit dhe 60 ditë para përfundimit të këtij afati, pjesë të zonës së lejuar minerare të mund t’i shndërrojë në leje minerare shfrytëzimi. Në të kundërt, shteti i shpall ato zona konkurruese. Një kompani kanadeze ka nisur kërkimet, madje edhe prodhimin e arit në këtë rajon. Kompania kanadeze “Golden Touch Resources “ka njoftuar për gjetjen e burimeve mëdha të arit, në thellësi të vogla në këtë zonë, madje që arrijnë deri në shtatë metra, Shpimet kanë filluar që në vitin 2008, ndërkohë që së fundmi kompania ka dalë me njoftimin përfundimin me sukses të kërkimit në këtë zonë. Të dhënat e publikuara nga kompania raportojnë për një sasi ari në katër gramë për ton në një thellësi prej shtatë metrash, apo shtatë gram për ton për një thellësi deri në gjashtë metra. Kjo është një thellësi e vogël duke mundësuar kështu nxjerrjen e arit me kosto të ulët për kompaninë që do ta marrë përsipër shfrytëzimin e zonës. Kërkimet zhvillohen në një hapësirë prej 20 kilometrash katror. Madje, kompania ka publikuar një mori fotosh nga zona ku janë duke u bërë kërkimet me diçiturën : Pamje nga shkëmbinjtë në zonën e Gjazuj-it, ku rezervat e arit duken në sipërfaqe. Ky është koncesioni i dytë që zbulohet po në të njëjtën zonë ku kërkohet ar. Pak muaj më parë, pas një tjetër kompani kanadeze “Tirex Resources LTD”. == Lidhje të jashtme == {{Commonsart|Gold|Ari}} == Referime == {{reflist}} {{Sistemi periodik}} [[Kategoria:Metale të çmuara]] [[Kategoria:Ar]] [[Kategoria:Përçues elektrikë]] 97ifoqf8ht2vg683t4le65xabrsn3zt 0 38719 3058730 2914029 2026-10-21T10:21:09Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Gjuha aramike]] te [[Gjuha aramaike]]: me sakte 2914029 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |shtet =Siri , Irak , Turqia | region = |folës = |renditja = |familja =Semitike |emëri =Gjuha Aramaike |zyrtare = | agency = - |iso1 = |iso2 = |sil = }} '''Aramaishtja''' ('''ܐܪܡܝܐ''') ose '''gjuha aramaike''' është një grup i [[Gjuhët afro-aziatike|gjuhëve afro-aziatike]], të nënfamiljes së [[Gjuhët semitike|gjuhëve semitike]], me një vjetërsi më se 3000 vjeçare. Në këtë grup bëjnë pjesë aramaishtja, [[hebraishtja]], [[arabishtja]], [[kananishtja]] dhe shumë gjuhë të tjera. Gjuha aramike ka lidhje të ngushta me gjuhën hebraike. Ka qenë gjuhë që përdorej në kultin fetar dhe në administratën e perandorisë [[persia]]ne, në qindvjeçarin e VI p.e.s. Studimi shkencor i kësaj gjuhe njihet me emrin [[Aramistika|aramaistikë]]. Aramaishtja është gjuha në të cilën janë shkruar në origjinal [[Talmudi]] dhe dy libra të [[Bibla|biblës]], [[Libri i Danielit]] dhe [[Libri i Ezrës]]. Po ashtu, besohet të ketë qënë gjuha e folur nga [[Jezusi]]. <br /> Sot, aramaishtja është gjuhë që përdoret në fshatrat [[Maloula]], [[Jabadin]] e [[Bakha]] të [[Siria|Sirisë]]. == Historia e aramishtes == == Shkrimi == == Shpërndarja gjeografike == == Shiko edhe == * [[Gjuhët afro-aziatike]] * [[Gjuhët semitike]] == Lidhje të jashtme == * http://www.omniglot.com/writing/aramaic.htm * http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=90041 * http://www.jewish-languages.org/jewish-aramaic.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511235552/http://www.jewish-languages.org/jewish-aramaic.html |date=11 maj 2008 }} * https://web.archive.org/web/20110514110717/http://cal1.cn.huc.edu/index.html [[Kategoria:Gjuhë semitike|Aramishtja]] [[Kategoria:Gjuhë]] f1r1lg0du5dp8lv97kvwnahbt617een 0 39629 3058613 3058154 2026-10-20T21:30:05Z ~2026-56080-68 194692 /* */ Edona Llalloshi ka lindur me 26 Korrik 1979 (gabime halucinacione qe shkruani 1978) Edona ka lindur me 26 Korrik 1979 kete 1978 e keni shpik vetë 3058613 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} {{hulumtim vetjak}} '''Edona Llalloshi''' (lindur më 26 korrik 1979 në [[Prishtinë]]) është një këngëtare kosovare. Pasi ndërtoi një karrierë të gjatë dhe shumë të suksesshme në muzikën shqiptare që nga viti 1994, ajo i hyri politikës zyrtarisht në dhjetor të vitit 2024 duke aderuar në Lëvizjen Vetëvendosje. Ajo u zgjodh deputete e Kuvendit dhe fokusohet kryesisht në komisionet që mbulojnë artin, kulturën, rininë dhe të drejtat e njeriut. [1, 2, 3] Ajo në moshën 7-vjeçare kishte filluar të mësoj muzikën. Ka të mbaruar shkollën e ultë dhe të mesme të muzikës. në Prishtinë Ka studiuar dhe në Fakultetin e arteve, drejtimi i muzikës. Pas saj qëndrojnë shumë koncerte, çmime e suksese. Këngëtarja Edona Llalloshi ka marrë pjesë nëpër shumë festivale shqiptare. ”Akordet e Kosovës”, kur ishte fëmijë, “Festivali i këngës në RTVSH (Tiranë)”, 1994 me këngën e Gani Llalloshit orkestrim të Naim Krasniqit dhe me tekst të Hil Mosit, shpallet Debitantja më e mire e festivalit. Në viti 1995 me këngën e Naim Krasniqit "Kthemi ëndrrat" Ka marrë pjes edhe në "Show Fest 1996" "Zambaku i Prizrenit 1997" ku dhe fitoi vendin e parë, "Polifest 2002", ku fitoi vendin e dytë dhe mikrofonin e artë, "Kënga Magjike 2005", ku fitoi çmimin e produkcionit dhe në dhjetor 2005 në këngën në RTSH arrin në finale me këngë dhe orkestrim të Xhevdet Gashit, tekst të Arsim Bunjakut.  Disa nga këngët e saja: "Simpatia", "Djali i Kosovës", "Gjenerata ime", "Në drrasë të vekut", "Mikja e parë", "Më Prit", "Borxhi i dashurisë", "S'dua hiç", "BeatBox potpuri", (këtë këngë e realizoi me vëllaun e saj Milotin), "Pikë në zemër", "Për ty po flas" (poashtu me Milotin), dhe shumë e shumë këngë e hite tjera. Ajo në vit realizon shumë koncerte dhe mbrëmje të ndryshme rinore në Kosovë dhe jashtë saj. Shpesh ka qenë edhe në vende të para nëpër top-listat e televizioneve e radio shqiptare. Deri më tani ka realizuar gjashtë albume. Pas një martese fatkeqësisht të dështuar më parë, Edona Llalloshi u martua sërish në vitin 2010 dhe ka një vajzë bukuroshe që e quajnë Doa. Gjithashtu Edona ka vellaun e Saj Qe quhet Milot Llalloshi eshte menaxher i saj i dyte eshte i lindur me 26.10.1984 në Prishtinë. poashtu ka 3 motra Aida Llalloshi e lindur me 24.02.1981 == Diskografia == * “Mëkat i ëmbël dashuria”, {{M|1996}} * [[Atdheut tim ushtar]], {{M|1998}} * [[Mikja e Pare]], {{M|2000}} * ”Borxhi i dashurisë”, {{M|2002}} * “S’dua hiç”, {{M|2004}} * “ Pikë në zemër”, {{M|2005}} * “Pa [[muzikë]] s'mund të jetoj“, {{M|2008}} * “E dua [[muzikën]]“, {{M|2009}} * "[[Muzikën]] e adhuroj“, TBA == Referime == [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1979]] pxcazfic5lbkpzk9m8qiwkbemq4wuzk 0 41031 3058525 2984939 2026-10-20T14:22:09Z Vyolltsa 129213 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/Lp0 on fire|Lp0 on fire]]) dhe riktheu versionin 2984938 nga Automoderatori 3058525 wikitext text/x-wiki '''Organizata jofitimprurëse''' ose '''non-profit''' është një grup apo kompani që punon dhe jep shërbime pa profit, ku të mbeturat e fondeve, riinvestohen prapë në të. Zakonisht në këto organizata punojnë shumica vullnetarë. Shembulli më i paraqitshëm, në këtë rast, është vetë [[Wikipedia]]. == Mbledhja e fondeve == Organizatat jo-fitimprurëse drejtohen jo nga fitimi, por duhet të sjellin të ardhura të mjaftueshme për të arritur objektivat e tyre sociale.<ref>{{cite news|language=en|title=Non-profit organization|url=https://sciencetheory.net/non-profit-organization/|accessdate=2024-07-04|work=sciencetheory.net}}</ref><ref>{{cite news|language=en|title=Nonprofit vs. Not-for-Profit vs. For-Profit: What's the Difference?|url=https://www.uschamber.com/co/start/strategy/nonprofit-vs-not-for-profit-vs-for-profit|accessdate=2024-07-04|work=www.uschamber.com}}</ref> Organizatat jo-fitimprurëse mund të mbledhin para në mënyra të ndryshme. Këto përfshijnë të ardhurat nga donacionet e donatorëve individualë ose fondacioneve;<ref>{{cite news|language=en|title=How to generate revenue for nonprofit organizations|url=https://rallyup.com/blog/how-to-generate-revenue-for-nonprofit-organizations/|accessdate=2024-07-04|work=rallyup.com}}</ref> sponsorizimi nga korporatatë; financimi i qeverisë; programet, shërbimet ose shitja e produkteve, si dhe investimet.<ref>{{cite news|language=en|title=How Do Nonprofits Make Money?|url=https://www.qgiv.com/blog/how-do-nonprofits-make-money/|accessdate=2024-07-04|work=www.qgiv.com}}</ref> Çdo OJF është unike për sa i përket cilës burim i të ardhurave funksionon më mirë për ta. Me rritjen e numrit të OJF-ve që nga viti 2010, organizatat arritën përparësi konkurruese për të fituar të ardhura dhe ruajtur stabilitetin financiar. Dhuratat nga individët ose organizatat mund të ndryshojnë çdo vit, dhe subvencionet qeveritare po ulen. Me ndryshimet në financim nga viti në vit, shumë organizata jo-fitimprurëse po ecën drejt shtimit të diversitetit të burimeve të tyre të financimit. Për shembull, shumë organizata jo-fitimprurëse që mbesin në bursat e qeverisë, kanë filluar përpjekjet e tyre për të mbledhur fonde, në mënyrë që të tërheqin donatorë individë.<ref>{{cite news|language=en|title=Global Trends In Giving Report|url=https://www.funraise.org/giving-report|accessdate=2024-07-04|work=www.funraise.org}}</ref> == Drejtimi == Në shumicën e organizatave jo-fitimprurëse ka punonjës që punojnë për kompaninë, duke përdorur ndoshta vullnetarë për të ofruar shërbime të organizatës jo-fitimprurëse nën drejtimin e stafit të paguar.<ref>{{cite news|language=en|title=Nonprofit Salaries: Laws and Average Pay|url=https://www.liveabout.com/can-nonprofits-pay-staff-2501893|accessdate=2024-07-04|work=www.liveabout.com|archive-date=1 korrik 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240701174839/https://www.liveabout.com/can-nonprofits-pay-staff-2501893|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|language=en|title=Can Our Paid Employees Also Do Volunteer Work for Us?|url=https://blueavocado.org/hr-and-employment-issues/ask-rita-can-our-paid-employees-also-do-volunteer-work-for-us/|accessdate=2024-07-04|work=blueavocado.org}}</ref> Organizatat jo-fitimprurëse duhet të jenë të kujdesshme për të balancuar pagën e paguar për stafin, me paratë e paguara për të ofruar shërbimet për përfituesit e organizatës jo-fitimprurëse. Organizatat, të cilat shpenzimet për pagën janë shumë të larta në krahasim me shpenzimet për programet e tyre, mund të përballen me kontrollin e enteve rregullative.<ref>{{cite news|language=en|title=Balancing Nonprofits and Paid Employees|url=https://www.score.org/resource/article/balancing-nonprofits-and-paid-employees|accessdate=2024-07-04|work=www.score.org}}</ref> Gabimi i dytë është që organizatat jo-fitimprurëse nuk mund të fitojnë fitim. Megjithëse objektivi i organizatave jo-fitimprurëse nuk është specifikisht maksimizimi i fitimit, ato ende duhet të ndihmojnë si një biznes financiarisht i përgjegjshëm.<ref>{{cite news|language=en|title=How Do Nonprofits Make Money|url=https://upjourney.com/how-do-nonprofits-make-money|accessdate=2024-07-04|work=upjourney.com}}</ref><ref>{{cite news|language=en|title=How Nonprofits Get Really Big|url=https://ssir.org/articles/entry/how_nonprofits_get_really_big#|accessdate=2024-07-04|work=ssir.org}}</ref> == Referime == <references/> {{org-cung}} [[Kategoria:Organizata jofitimprurëse]] [[Kategoria:Organizata]] lp0r2guiqe7ertxa7y66zmkhctgml8a 0 45570 3058609 3045790 2026-10-20T21:01:54Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058609 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Mitchell A New Map of Texas, Oregon, and California 1846 UTA.jpg|parapamje|''A New Map of Texas, Oregon, and California'', [[Samuel Augustus Mitchell]], 1846]] '''Manifest Destiny''' (lexo: m´enifest d´estini) ishte besimi imperialist në Shtetet e Bashkuara të shekullit të 19-të se [[kolonët amerikanë]] ishin të destinuar të zgjeroheshin drejt perëndimit në të gjithë [[Amerika e Veriut|Amerikën e Veriut]], dhe se ky besim ishte si i dukshëm ("''manifest''") ashtu edhe i sigurt ("''destiny''"). Besimi është i rrënjosur në [[Jashtëzakonshmëria amerikane|jashtëzakonshmërinë amerikane]], [[Nacionalizmi romantik|nacionalizmin romantik]] dhe [[Nacionalizmi i bardhë|nacionalizmin e bardhë]],<ref>{{Cite book|last=Navarro|first=Armando|url=https://books.google.com/books?id=on1DZMLNcZIC&pg=PA62|title=Mexicano Political Experience in Occupied Aztlan: Struggles and Change|date=2005|publisher=Rowman Altamira|isbn=978-0-7591-0567-6|pages=62|language=en|quote=The origins of Manifest Destiny can be traced to the founding of the United States as a nation-state. Its basis was and continues to be predicated on Anglo-Saxon chauvinism and imperialism. The cultural basis to its formulation was an Anglo-Saxon Protestant ethnocentric ethos, which subsequently evolved into a more inclusive Euroamerican ethos. [...] Manifest Destiny was and continues to be linked to white nationalism and liberal capitalist imperialism.}}</ref><ref>{{Cite book|last=Wolfe|first=Patrick|url=https://books.google.com/books?id=3GznDwAAQBAJ&dq=manifest+destiny+%22white+nationalism%22&pg=PT127|title=Traces of History: Elementary Structures of Race|date=2016-01-12|publisher=Verso|isbn=978-1-78168-918-9|language=en|quote=During the nineteenth century, in the United States as in much of Europe, race came to be bound up in nation-building, Whiteness becoming entangled with Manifest Destiny under the aegis of what George Fredrickson termed 'white nationalism'.}}</ref><ref>{{Cite book|last=Boutelle|first=R. J.|url=https://books.google.com/books?id=xoK2EAAAQBAJ&pg=PA181|title=The Race for America: Black Internationalism in the Age of Manifest Destiny|date=2023-09-13|publisher=UNC Press Books|isbn=978-1-4696-7664-7|pages=181|language=en|quote=To name Manifest Destiny as a proto-white nationalist discourse, then, is to identify the age of Manifest Destiny as the primal scene where US-Americanness (including its essential 'Greatness') and whiteness (including its essential 'supremacy') become coextensive and where white nationalism and US-American nationalism become difficult to parse.}}</ref> duke nënkuptuar përhapjen e pashmangshme të [[republikanizmi]]t dhe [[American way of life|mënyrës amerikane]].<ref name="tenets">{{cite book|last=Weeks|first=William Earl|url=https://books.google.com/books?id=t0rlgdR_Sx8C|title=John Quincy Adams and American Global Empire|publisher=University Press of Kentucky|year=2002|language=en|isbn=978-0-8131-9058-7|pages=[https://books.google.com/books?id=t0rlgdR_Sx8C&pg=183 183–184]|quote=The rhetoric of American empire comprises three main aspects: the assumption of the unique moral virtue of the United States, the assertion of its mission to redeem the world by the spread of republican government and more generally the "American way of life," and the faith in the nation's divinely ordained destiny to succeed in this mission.}}</ref> Është një nga shprehjet më të hershme të [[Imperializmi amerikan|imperializmit amerikan]].<ref name="Merk215">{{Harvard citation no brackets|Merk|1963|pp=[https://books.google.com/books?id=GhYJTaZiuxwC&pg=PA215 215–216]}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8ufqRJuwy8C|page=[https://books.google.com/books?id=C8uRJuwy8C&dq=%22manifest+destiny%22+%22widely+held%22&pg=PA128 128]|title=James K. Polk: A Biographical Companion|first=Mark Eaton|last=Byrnes|edition=illustrated|publisher=ABC-CLIO|year=2001|language=en|isbn=978-1576070567}}</ref><ref>{{Cite web|title=America's Manifest Destiny {{!}} The American Experience in the Classroom|url=https://americanexperience.si.edu/historical-eras/expansion/pair-westward-apotheosis/|access-date=2024-04-10|language=en-US|archive-date=23 mars 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323222843/https://americanexperience.si.edu/historical-eras/expansion/pair-westward-apotheosis/|url-status=dead}}</ref> Sipas historianit William Earl Weeks, pas këtij koncepti qëndronin tre parime themelore:<ref name="tenets"/> * Supozimi i virtytit unik moral të Shteteve të Bashkuara. * Pohimi i misionit të saj për të shpëtuar botën me anë të përhapjes së qeverisjes republikane dhe në përgjithësi të "American way of life". * Besimi në fatin e përcaktuar hyjnisht të kombit për të pasur sukses në këtë mision. Manifest destiny mbeti shumë përçarës në politikë, duke shkaktuar konflikte të vazhdueshme në lidhje me [[Shtetet skllave dhe shtetet e lira|skllavërinë në këto shtete dhe territore të reja]].<ref name="support">John Mack Faragher et al. ''Out of Many: A History of the American People'', (2nd ed. 1997) p. 413</ref> Ai shoqërohet gjithashtu me zhvendosjen koloniale të [[Popujt indigjenë të Amerikës|amerikanëve indigjenë]] nga kolonët dhe [[Evolucioni territorial i Shteteve të Bashkuara|aneksimin e tokave në perëndim]] të kufijve të Shteteve të Bashkuara në atë kohë në kontinent. Koncepti u bë një nga disa çështje kryesore të fushatës gjatë [[Zgjedhjet presidenciale të Shteteve të Bashkuara 1844|zgjedhjeve presidenciale të vitit 1844]], ku [[Partia Demokratike (SHBA)|Partia Demokratike]] fitoi dhe shprehja "Manifest Destiny" u shpik brenda një viti.<ref name="Merk215"/><ref name="coined"/> ==Etimologjia== Shumica e historianëve ia atribuojnë redaktorit konservator të gazetës dhe propagandistit të ardhshëm të Konfederatës, [[John L. O'Sullivan|John O'Sullivan]], shpikjen e termit ''manifest destiny'' në vitin 1845.<ref name="coined">{{Cite web|title=29. Manifest Destiny|url=http://www.ushistory.org/us/29.asp|website=American History|publisher=USHistory.org|language=en}}</ref> Megjithatë, historianë të tjerë sugjerojnë se editoriali i panënshkruar me titull "Aneksimi" në të cilin u shfaq për herë të parë u shkrua nga gazetarja dhe avokatja e aneksimit [[Jane Cazneau]].<ref>[https://janecazneau.omeka.net/exhibits/show/whosaid/whocoined/whosaid "Who Coined the Phrase Manifest Destiny?"]. Jane Cazneau Omeka Net. Jane Cazneau Omeka website. Retrieved October 25, 2020</ref><ref>{{Cite book|last=Hudson|first=Linda S.|title=Mistress of Manifest Destiny: A Biography of Jane McManus Storm Cazneau, 1807–1878|url=https://archive.org/details/mistressofmanife0000huds|publisher=Texas State Historical Association|date=2001|language=en|isbn=0-87611-179-7}}</ref> [[Skeda:John O'Sullivan.jpg|thumb|[[John L. O'Sullivan]] përdori shprehjen "manifest destiny" për të mbështetur aneksimin e Teksasit dhe Oregonit.]] O'Sullivan ishte një avokat me ndikim për [[Demokracia xheksoniane|demokracinë xheksoniane]], e përshkruar nga [[Julian Hawthorne]] si "gjithmonë plot me skema madhështore dhe që përfshijnë botën".<ref>{{Harvard citation no brackets|Merk|1963|p=[https://books.google.com/books?id=GhYJTaZiuxwC&pg=PA27 27]}}</ref> O'Sullivan shkroi një artikull në vitin 1839 që, ndërsa nuk përdorte termin "manifest destiny", parashikoi një "destinacion hyjnor" për Shtetet e Bashkuara bazuar në vlera të tilla si barazia, të drejtat e ndërgjegjes dhe të drejtat personale "për të vendosur në tokë dinjitetin moral dhe shpëtimin e njeriut".<ref>{{Cite web|last=O'Sullivan|first=John|title=The Great Nation of Futurity|url=https://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=usde;cc=usde;idno=usde0006-4;node=usde0006-4%3A6;view=image;seq=350;size=100;page=root|website=The United States Democratic Review Volume 0006 Issue 23 (November 1839)|language=en|access-date=28 gusht 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924112834/https://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=usde%3bcc=usde%3bidno=usde0006-4%3bnode=usde0006-4%253A6%3bview=image%3bseq=350%3bsize=100%3bpage=root|archive-date=24 shtator 2015|url-status=dead}}</ref> Ky destinacion nuk ishte në mënyrë eksplicite territorial, por O'Sullivan parashikoi se Shtetet e Bashkuara do të ishin një nga një "Bashkim i shumë Republikave" që ndante këto vlera.<ref name="O">{{Cite web|last=O'Sullivan, John L.|date=1839|title=A Divine Destiny For America|url=http://www.newhumanist.com/md4.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20041016015009/http://www.newhumanist.com/md4.html|archive-date=16 tetor 2004|website=New Humanist|language=en}} {{Cite web|url=http://www.newhumanist.com/md4.html|title=A Divine Destiny for America by John L. O'Sullivan|access-date=20 maj 2008|archive-date=16 tetor 2004|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20041016015009/http://www.newhumanist.com/md4.html|url-status=dead}}</ref> Gjashtë vjet më vonë, në vitin 1845, O'Sullivan shkroi një ese tjetër të titulluar "Aneksimi" në ''Democratic Review'',<ref name="Annex">{{Cite journal|last=O'Sullivan|first=John L.|date=korrik–gusht 1845|title=Annexation|url=http://web.grinnell.edu/courses/HIS/f01/HIS202-01/Documents/OSullivan.html|journal=United States Magazine and Democratic Review|volume=17|issue=1|pages=5–11|access-date=20 maj 2008|archive-date=25 nëntor 2005|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20051125043717/http://web.grinnell.edu/courses/HIS/f01/HIS202-01/Documents/OSullivan.html|url-status=dead}}</ref> në të cilën ai përdori për herë të parë shprehjen ''manifest destiny''.<ref>See Julius Pratt, "The Origin Of 'Manifest Destiny{{'"}}, ''American Historical Review'', (1927) 32#4, pp. 795–798 [https://www.jstor.org/pss/1837859 in JSTOR]. Linda S. Hudson has argued that it was coined by writer Jane McManus Storm; Greenburg, p. [https://books.google.com/books?id=EQV6wPzlyOcC&pg=PA20 20]; Hudson 2001; O'Sullivan biographer Robert D. Sampson disputes Hudson's claim for a variety of reasons (See note 7 at {{Harvard citation no brackets|Sampson|2003|loc=[https://books.google.com/books?id=d1y5ew93xxIC&pg=PA244 244–45])}}.</ref> Në këtë artikull ai i nxiti SHBA-të të [[Aneksimi i Teksasit|aneksonin]] [[Republika e Teksasit|Republikën e Teksasit]],<ref>{{Harvard citation no brackets|Adams|2008|p=[https://books.google.com/books?id=9SE_zwYlXrQC&pg=PA188 188]}}.</ref> jo vetëm sepse Teksasi e dëshironte këtë, por sepse ishte "fati ynë i manifestuar të përhapnim kontinentin e caktuar nga [[Divine providence|Providence]] për zhvillimin e lirë të milionave tanë që shumëfishoheshin çdo vit".<ref>Quoted in Thomas R. Hietala, ''Manifest design: American exceptionalism and Empire'' (2003) p. 255</ref> Duke kapërcyer kundërshtimin e Whig, Demokratët aneksuan Teksasin në vitin 1845. Përdorimi i parë nga O'Sullivan i shprehjes "manifest destiny" tërhoqi pak vëmendje.<ref>Robert W. Johannsen, "The Meaning of Manifest Destiny", in {{Harvard citation no brackets|Johannsen|1997}}.</ref> Përdorimi i dytë i kësaj shprehje nga O'Sullivan u bë jashtëzakonisht me ndikim. Më 27 dhjetor 1845, në gazetën e tij ''New York Morning News'', O'Sullivan trajtoi [[Mosmarrëveshja për kufirin në Oregonin|mosmarrëveshjen e vazhdueshme për kufijtë]] me Britaninë. O'Sullivan argumentoi se Shtetet e Bashkuara kishin të drejtë të pretendonin "të gjithë Oregonin". == Referime == {{reflist}} ===Burimi=== {{Refbegin}} * {{Cite book|last=Adams|first=Sean Patrick|url=https://books.google.com/books?id=9SE_zwYlXrQC|title=The Early American Republic: A Documentary Reader|publisher=Wiley–Blackwell|year=2008|language=en|isbn=978-1-4051-6098-8}} * {{Cite book|last=Bryan|first=William Jennings|url=https://archive.org/details/republicorempir00bryagoog|title=Republic or Empire?|year=1899|language=en}} * {{Cite book|last=Beveridge|first=Albert J.|url=https://archive.org/details/meaningoftimesot00beve|title=The Meaning of the Times and Other Speeches|publisher=The Bobbs–Merrill Company|year=1908|location=Indianapolis|language=en}} * {{Cite journal|last=Crenshaw|first=Ollinger|year=1941|title=The Knights of the Golden Circle: The Career of George Bickley|url=https://archive.org/details/sim_american-historical-review_1941-10_47_1/page/22|journal=The American Historical Review|volume=47|issue=1|pages=23–50|language=en|doi=10.1086/ahr/47.1.23}} * {{Cite book|last=Crocker|first=H. W.|url=https://books.google.com/books?id=tFYWAQAAIAAJ|title=Don't tread on me: a 400-year history of America at war, from Indian fighting to terrorist hunting|publisher=Crown Forum|year=2006|language=en|isbn=978-1-4000-5363-6}} * {{Cite book|last=Cheery|first=Conrad|url=https://archive.org/details/godsnewisraelrel00cher/page/424|title=God's New Israel|publisher=The University of North Carolina Press|year=1998|language=en|isbn=978-0-8078-4754-1|page=[https://archive.org/details/godsnewisraelrel00cher/page/424 424]}} * {{Cite book|last=Greene|first=Laurence|title=The Filibuster|publisher=Kessinger Publishing, LLC|year=2008|language=en|isbn=978-1-4366-9531-2|location=New York|page=384}} * {{Cite book|last=Fisher|first=Philip|url=https://archive.org/details/hardfactssetting00fish_0|title=Hard facts: setting and form in the American novel|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1985|language=en|isbn=978-0-19-503528-5|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Fuller|first=John Douglas Pitts|url=https://books.google.com/books?id=uTDJAAAAMAAJ|title=The movement for the acquisition of all Mexico, 1846–1848|publisher=Johns Hopkins Press|year=1936|language=en}} * {{Cite book|last=Greenberg|first=Amy S.|url=https://books.google.com/books?id=EQV6wPzlyOcC|title=Manifest manhood and the antebellum American empire|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2005|language=en|isbn=978-0-521-84096-5}} * {{Cite book|last=Hietala|first=Thomas R.|url=https://books.google.com/books?id=hhMlmAM7tOYC|title=Manifest Design: American Exceptionalism and Empire|date=2003|publisher=[[Cornell University Press]]|language=en|isbn=978-0-8014-8846-7}} Previously published as {{Cite book|last=Hietala|first=Thomas R.|url=https://archive.org/details/manifestdesignan0000hiet|title=Manifest design: anxious aggrandizement in late Jacksonian America|publisher=[[Cornell University Press]]|year=1985|language=en|isbn=978-0-8014-1735-1|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Hudson|first=Linda S.|url=https://books.google.com/books?id=FAELAAAAYAAJ|title=Mistress of Manifest Destiny: a biography of Jane McManus Storm Cazneau, 1807–1878|publisher=Texas State Historical Association|year=2001|language=en|isbn=978-0-87611-179-6|ref=none}} * {{Cite book|last=Johannsen|first=Robert Walter|url=https://books.google.com/books?id=YumVQgAACAAJ|title=Manifest Destiny and empire: American antebellum expansionism|publisher=[[Texas A&M University Press]]|year=1997|language=en|isbn=978-0-89096-756-0}} * {{Cite book|last=Klinghoffer|first=Arthur Jay|url=https://books.google.com/books?id=WhyPBHJV5VYC|title=The power of projections: how maps reflect global politics and history|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2006|language=en|isbn=978-0-275-99135-7}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_cfQake7FYAC|title=Works of Thomas Jefferson, IX|publisher=Cosmo Press Inc.|year=2010|isbn=978-1-61640-210-5|editor-last=Ford|editor-first=Paul L.|language=en}} * {{Cite book|last=May|first=Robert E.|title=Manifest Destiny's Underworld|publisher=The University of North Carolina Press|year=2004|isbn=978-0-8078-5581-2|pages=448|language=en}} * {{Cite book|last=Mattelart|first=Armand|url=https://books.google.com/books?id=kOduCi83O5QC|title=The Invention of Communication|publisher=U of Minnesota Press|year=1996|language=en|isbn=978-0-8166-2697-7}} * {{Cite book|last=McDougall|first=Walter A.|url=https://books.google.com/books?id=rwZ26AJl-0oC|title=Promised land, crusader state: the American encounter with the world since 1776|publisher=Houghton Mifflin|year=1997|language=en|isbn=978-0-395-83085-7}} * {{Cite book|last=Merk|first=Frederick|url=https://books.google.com/books?id=GhYJTaZiuxwC|title=Manifest Destiny and Mission in American History|publisher=[[Harvard University Press]]|year=1963|language=en|isbn=978-0-674-54805-3}} * {{Cite book|last=Prucha|first=Francis Paul|url=https://books.google.com/books?id=iSeWGTYsFcsC|title=The great father: the United States government and the American Indians|publisher=U of Nebraska Press|year=1995|language=en|isbn=978-0-8032-8734-1}} * {{Cite book|last=Ripley|first=Peter C.|url=https://www.questia.com/library/95265957/the-black-abolitionist-papers|title=The Black Abolitionist Papers|publisher=University of North Carolina Press|year=1985|location=Chapel Hill, NC|page=646|archive-date=1 dhjetor 2020|access-date=4 shtator 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201190313/https://www.questia.com/library/95265957/the-black-abolitionist-papers|url-status=dead}} * {{Cite journal|last=Rossiter|first=Clinton|year=1950|title=The American Mission|journal=The American Scholar|issue=20|pages=19–20|language=en}} * {{Cite book|last=Sampson|first=Robert|url=https://books.google.com/books?id=d1y5ew93xxIC|title=John L. O'Sullivan and his times|publisher=[[Kent State University Press]]|year=2003|language=en|isbn=978-0-87338-745-3}} * {{Cite book|last=Stephanson|first=Anders|url=https://books.google.com/books?id=J3m9ByBK-NIC|title=Manifest Destiny: American expansionism and the empire of right|publisher=Hill and Wang|year=1996|language=en|isbn=978-0-8090-1584-9}} * {{Cite book|last=Stuart|first=Reginald C.|url=https://archive.org/details/unitedstatesexpa0000stua|title=United States expansionism and British North America, 1775–1871|publisher=University of North Carolina Press|year=1988|language=en|isbn=978-0-8078-1767-4|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Somkin|first=Fred|url=https://archive.org/details/unquieteaglememo0000somk|title=Unquiet Eagle: Memory and Desire in the Idea of American Freedom, 1815–1860|year=1967|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca, NY|language=en|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Strong|first=Josiah|url=https://archive.org/details/ourcountryitspo02strogoog|title=Our Country|publisher=Baker and Taylor Company|year=1885|language=en}} * {{Cite book|last=Tuveson|first=Ernest Lee|url=https://books.google.com/books?id=-FM8cDl9g00C|title=Redeemer nation: the idea of America's millennial role|publisher=University of Chicago Press|year=1980|language=en|isbn=978-0-226-81921-1}} * {{Cite book|last=Weeks|first=William Earl|url=https://books.google.com/books?id=vcsk8UsgNRsC|title=Building the continental empire: American expansion from the Revolution to the Civil War|publisher=Ivan R. Dee|year=1996|language=en|isbn=978-1-56663-135-8}} * {{Cite book|last=Ward|first=John William|url=https://archive.org/details/andrewjacksonsym002452mbp|title=Andrew Jackson: Symbol for an Age: Symbol for an Age|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1962|language=en|isbn=978-0-19-992320-5}} * {{Cite book|last1=Weinberg|first1=Albert Katz|url=https://books.google.com/books?id=F3N1AAAAMAAJ|title=Manifest destiny: a study of nationalist expansionism in American history|last2=Walter Hines Page School of International Relations|publisher=The Johns Hopkins Press|year=1935|language=en|isbn=978-0-404-14706-8|ref={{SfnRef|Weinberg|1935}}}} {{Refend}} ==Lidhje të jashtme== * [https://exchange.umma.umich.edu/resources/23780 Collection: "Manifest Destiny and the American West"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240515195732/https://exchange.umma.umich.edu/resources/23780 |date=May 15, 2024 }} from the [[University of Michigan Museum of Art]] [[Kategoria:Eksepcionalizmi amerikan]] [[Kategoria:Imperializmi amerikan]] [[Kategoria:Nacionalizmi amerikan]] [[Kategoria:Historia e Amerikës Veriore]] [[Kategoria:Historia e zgjerimit të Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Shekulli i 19-të në Shtetet e Bashkuara]] [[Kategoria:Politika e Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Evolucioni territorial i Shteteve të Bashkuara]] c4cc3mtyuj4zdm7uj5w0m6f2o3aludv 0 49041 3058562 2977151 2026-10-20T17:03:08Z ~2026-56195-54 194681 /* */ Triumf Riza lindi me 7 Korrik 1979 në Kaçanik 3058562 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Triumf Riza<br>([[1978]] – [[2007]]) [[Skeda:triumf_riza.jpg|270px]] |Emri = Triumf |Mbiemri = Riza |Emri Alt = | occupation = Polic | birth_date = [[7 Korrik]] [[1979]] | birth_place = Stagovë, [[Kaçanik]], [[Kosovë]] | death_date = [[30 Gusht]] [[2007]] | death_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | nationality = shqiptar |}} '''Triumf Riza''' ([[7 Korrik]] [[1979]] – [[30 Gusht]] [[2007]]) ka qenë një pjestarë i [[Shërbimi Policor i Kosovës|Shërbimit Policor të Kosovës]]. == Biografia == Triumf Riza lindi në fshatin Stagovë të Komunës së [[Kaçaniku]]t, ishte polic shqiptar që u vra në [[Prishtinë]] më [[30 gusht]] të vitit [[2007]]. Varrosja e policit u bë në fshatin e lindjes me datën [[31 Gusht]]. Disa ditë pas vrasjes policia e Kosovës arriti të arrestoj Arben Berishën dhe Enver Sekiraqen, që ka pranuar se është autor i vrasjes. Triumf Riza ishte i dashuri i këngëtares së mirënjohur shqiptare [[Adelina Ismajli]]. Më [[4 shtator]] të vitit [[2007]] në Prishtinë u mbajt një marsh ku më shumë se 4000 njerëz marshuan kundër vrasjes së Triumf Rizës dhe kundër krimit. ==Kallëzimi penal kundra vrasësit== Njëra nga gazetat që i ka kushtuar më së shumti vëmendje vrasjes së policit të ishte Express që përmes një serie artikujsh ka provuar të hedh dritë mbi vrasjen e Triumf Rizës. Më [[15 shtator]] [[Express]] publikoi kallëzimin penal i shkruar nga [[Shërbimi Policor i Kosovës]]: ” Sipas kallëzimit penal, i akuzuari Berisha është kusheria i Enver Sekiraqës në ditën kritike në diten kritike më 30 Gusht të vitit [[2007]] ka shkuar ne lokalin “Sekiraqa” ne rrugën “Bill Clinton” në Prishtinë, ka pirë kafe, ku është takuar me pronarët Rrahim Abdullahu, Ilir Abdullahu, Naser Sekiraqa, Agron Bytyqi, Shkumbin Gashi, Fitim Avdiu, Faton Abdullahu dhe në këtë lokal ka qëndruar deri në orën 13.00. I dyshuari, gjate kësaj kohe është shoqëruar dhe ka biseduar me personat e lartshënuar, duke bere plane për vrasjen e Triumf Rizës. Më pas ai ka shkuar ne parkingun prapa lokaleve dhe i armatosur për të vëzhguar lëvizjet e policit Riza. Rreth orës 15 e 40, viktima Triumf Riza kishte dalë në parking, ku kishte veturën dhe duke iu afruar veturës se tij, personi i dyshuari 30-Vjeçar Arben Berisha, nga mesi i parkingut ka vrapuar me një shpejtësi të madhe në një distancë 3-4 metra iu ka afruar viktimës dhe nga mbrapa (në shpinë), në mënyrë dinake ka shtënë me armë zjarri,duke qëlluar në viktimën për vdekje, me ç'rast ka shkrepur një breshëri plumbash automatikë në trupin e tij. Pas këtij akti, i dyshuari në fjalë, në posedim të armës, ka ikur nëpërmjet kompleksit të banesave të Santesë dhe ka ikur në drejtim të panjohur. I dyshuari, deri me datën 1 shtator është fshehur nga policia dhe është dorëzuar se bashku me armën Gllok, ngjyre e zeze, me nr. serik FRD795, te vendosur sistemin automatik, pa karikatorë dhe fishekë dhe ku dyshohet se këtë revole e ka përdorur për vrasjen e viktimës. Ai e ka gjuajtur viktimën nga prapa me 11 fishekë, ndërsa e kane goditur tre prej tyre, në ato momente Riza ka qenë duke biseduar në telefon ” ==Shkaku i vrasjes== Në shtypin e Kosovës është përfolur se [[Enver Sekiraqa]] që kishte mosmarrëveshje me Rizën mund të jetë i përzier në vrasjen e tij. Në vitin 2006 në një nga kazinot e Prishtinës kishte një përleshje midis Rizës dhe Sekiraqës për shkak të këngëtares Adelina Ismajli, e cila kishte një kohë të gjatë marrëdhënie intime me Sekiraqën. Pas kësaj Riza mbijetoj disa atentate deri kur u vra me [[31 gusht]] të vitit 2007. Menjëherë pas vrasjes së Rizës policia bastisi kafenë ”Sekiraqa” në [[Prishtinë]], pronë e Enver Sekiraqës dhe familjes së tij. Gjatë kësaj dite pati edhe bastisje të shtëpive të Enver Sekiraqës dhe me këtë rast u arrestuan babai dhe vëllai i Sekiraqës. Edhe babai i Triumfit, Shefqet Riza, në një letër dërguar Behxhet Pacollit ka akuzuar Sekiraqën se qëndron prapa vrasjes së të birit. Disa nga gazetat, posaçërisht gazeta Lajm pronë e Behxhet Pacollit, i kanë kushtuar shumë pak vëmendje kësaj vrasjeje. Sipas babait të Triumfit kjo ka ndodhur për shkak se familja Pacolli ka lidhje me Sekiraqën. Pacolli përmes gazetës së tij, Lajm, është përgjigjur se nuk e njeh Sekiraqën dhe ka bërë thirrje që babai i policit të vrarë të mos manipulohet. Sipas Pacollit akuzat kanë për qëllim njollosjen e personalitetit të tij. ==Periudha pasuese== Më 24. shtator në [[Prishtinë]] ndodhi një eksplodim në bulevardin Bill Clinton meqë rast vdekën dy persona dhe 11 të tjerë u plagosën. Sipas agjencive të lajmeve ky ekplodim që ndodhi afër lokalit “Sekiraqa” është i ndërlidhur me vrasjen e policit Triumf Riza. == Shih edhe == * [[Shërbimi Policor i Kosovës]] * [[Enver Sekiraqa]] == Referime == * [https://web.archive.org/web/20080918065053/http://www.triumfriza.info/ Sajti i Triumfit dhe Libri i Zisë; mesazhe nga gjithë bota] * [http://www.peshkupauje.com/adelina-ismaili-triumf-riza-enver-sekiraqa-dhe-mafia-ne-kosove/2007/09/27/ Projekti shqiptar Peshku Pa Ujë: Adelina Ismaili, Triumf Riza, Enver Sekiraqa dhe mafia në Kosovë] * [http://www.kosova.com/artikulli/40642 Qendra për Informim e Kosovës: "Në Prishtinë vritet pjesëtari i SHPK së Triumf Riza", 31 gusht 2007]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}} * [http://www.birn.eu.com/en/101/15/3987/ BIRN: "Elite Kosovo Police Officer Shot Dead" 30. gusht 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122234028/https://birn.eu.com/news-and-events/15-applicants-benefit-from-birns-eu-funded-grant-scheme/3987/ |date=22 janar 2020 }} * Gazeta Express: “Mungon i akuzuari”, e shtune 15 shtator 2007, faqe 8 * [http://www.kohavision.net/web/koha/index.php?option=com_content&task=view&id=4333&ac=0&Itemid=40 Kohavision.net: “ Varroset polici i vrarë, Triumf Riza”, 31 gusht 2007]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}} * [http://www.birn.eu.com/en/104/15/4968/ BIRN: “Two Killed in Blast in Kosovo Capital”, 24. shtator 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122234028/https://birn.eu.com/news-and-events/15-applicants-benefit-from-birns-eu-funded-grant-scheme/4968/ |date=22 janar 2020 }} * Gazeta Lajm: “Kërcënimet vijnë nga njerëz të ligj që nuk e duan Kosovën”, e shtunë 22.shtator 2007, faqe 2 [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1979]] [[Kategoria:Njerëz nga Kaçaniku]] [[Kategoria:Vdekje 2007]] [[Kategoria:Oficerë të Policisë së Kosovës]] o44q3qpzdb1wshnwp8lsszy6stfippx 3058579 3058562 2026-10-20T18:26:40Z Leutrim.P 113691 /* */ 3058579 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Triumf Riza<br>([[1978]] – [[2007]]) [[Skeda:triumf_riza.jpg|270px]] |Emri = Triumf |Mbiemri = Riza |Emri Alt = | occupation = Polic | birth_date = [[7 Korrik]] [[1979]] | birth_place = Stagovë, [[Kaçanik]], [[Kosovë]] | death_date = [[30 Gusht]] [[2007]] | death_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | nationality = shqiptar |}} '''Triumf Riza''' (7 korrik [[1979]] – 30 gusht [[2007]]) ka qenë pjesëtar i [[Shërbimi Policor i Kosovës|Shërbimit Policor të Kosovës]]. == Biografia == Triumf Riza lindi në fshatin Stagovë të Komunës së [[Kaçaniku]]t, ishte polic shqiptar që u vra në [[Prishtinë]] më [[30 gusht]] të vitit [[2007]]. Varrosja e policit u bë në fshatin e lindjes me datën [[31 Gusht]]. Disa ditë pas vrasjes policia e Kosovës arriti të arrestoj Arben Berishën dhe Enver Sekiraqen, që ka pranuar se është autor i vrasjes. Triumf Riza ishte i dashuri i këngëtares së mirënjohur shqiptare [[Adelina Ismajli]]. Më [[4 shtator]] të vitit [[2007]] në Prishtinë u mbajt një marsh ku më shumë se 4000 njerëz marshuan kundër vrasjes së Triumf Rizës dhe kundër krimit. ==Kallëzimi penal kundra vrasësit== Njëra nga gazetat që i ka kushtuar më së shumti vëmendje vrasjes së policit të ishte Express që përmes një serie artikujsh ka provuar të hedh dritë mbi vrasjen e Triumf Rizës. Më [[15 shtator]] [[Express]] publikoi kallëzimin penal i shkruar nga [[Shërbimi Policor i Kosovës]]: ” Sipas kallëzimit penal, i akuzuari Berisha është kusheria i Enver Sekiraqës në ditën kritike në diten kritike më 30 Gusht të vitit [[2007]] ka shkuar ne lokalin “Sekiraqa” ne rrugën “Bill Clinton” në Prishtinë, ka pirë kafe, ku është takuar me pronarët Rrahim Abdullahu, Ilir Abdullahu, Naser Sekiraqa, Agron Bytyqi, Shkumbin Gashi, Fitim Avdiu, Faton Abdullahu dhe në këtë lokal ka qëndruar deri në orën 13.00. I dyshuari, gjate kësaj kohe është shoqëruar dhe ka biseduar me personat e lartshënuar, duke bere plane për vrasjen e Triumf Rizës. Më pas ai ka shkuar ne parkingun prapa lokaleve dhe i armatosur për të vëzhguar lëvizjet e policit Riza. Rreth orës 15 e 40, viktima Triumf Riza kishte dalë në parking, ku kishte veturën dhe duke iu afruar veturës se tij, personi i dyshuari 30-Vjeçar Arben Berisha, nga mesi i parkingut ka vrapuar me një shpejtësi të madhe në një distancë 3-4 metra iu ka afruar viktimës dhe nga mbrapa (në shpinë), në mënyrë dinake ka shtënë me armë zjarri,duke qëlluar në viktimën për vdekje, me ç'rast ka shkrepur një breshëri plumbash automatikë në trupin e tij. Pas këtij akti, i dyshuari në fjalë, në posedim të armës, ka ikur nëpërmjet kompleksit të banesave të Santesë dhe ka ikur në drejtim të panjohur. I dyshuari, deri me datën 1 shtator është fshehur nga policia dhe është dorëzuar se bashku me armën Gllok, ngjyre e zeze, me nr. serik FRD795, te vendosur sistemin automatik, pa karikatorë dhe fishekë dhe ku dyshohet se këtë revole e ka përdorur për vrasjen e viktimës. Ai e ka gjuajtur viktimën nga prapa me 11 fishekë, ndërsa e kane goditur tre prej tyre, në ato momente Riza ka qenë duke biseduar në telefon ” ==Shkaku i vrasjes== Në shtypin e Kosovës është përfolur se [[Enver Sekiraqa]] që kishte mosmarrëveshje me Rizën mund të jetë i përzier në vrasjen e tij. Në vitin 2006 në një nga kazinot e Prishtinës kishte një përleshje midis Rizës dhe Sekiraqës për shkak të këngëtares Adelina Ismajli, e cila kishte një kohë të gjatë marrëdhënie intime me Sekiraqën. Pas kësaj Riza mbijetoj disa atentate deri kur u vra me [[31 gusht]] të vitit 2007. Menjëherë pas vrasjes së Rizës policia bastisi kafenë ”Sekiraqa” në [[Prishtinë]], pronë e Enver Sekiraqës dhe familjes së tij. Gjatë kësaj dite pati edhe bastisje të shtëpive të Enver Sekiraqës dhe me këtë rast u arrestuan babai dhe vëllai i Sekiraqës. Edhe babai i Triumfit, Shefqet Riza, në një letër dërguar Behxhet Pacollit ka akuzuar Sekiraqën se qëndron prapa vrasjes së të birit. Disa nga gazetat, posaçërisht gazeta Lajm pronë e Behxhet Pacollit, i kanë kushtuar shumë pak vëmendje kësaj vrasjeje. Sipas babait të Triumfit kjo ka ndodhur për shkak se familja Pacolli ka lidhje me Sekiraqën. Pacolli përmes gazetës së tij, Lajm, është përgjigjur se nuk e njeh Sekiraqën dhe ka bërë thirrje që babai i policit të vrarë të mos manipulohet. Sipas Pacollit akuzat kanë për qëllim njollosjen e personalitetit të tij. ==Periudha pasuese== Më 24. shtator në [[Prishtinë]] ndodhi një eksplodim në bulevardin Bill Clinton meqë rast vdekën dy persona dhe 11 të tjerë u plagosën. Sipas agjencive të lajmeve ky ekplodim që ndodhi afër lokalit “Sekiraqa” është i ndërlidhur me vrasjen e policit Triumf Riza. == Shih edhe == * [[Shërbimi Policor i Kosovës]] * [[Enver Sekiraqa]] == Referime == * [https://web.archive.org/web/20080918065053/http://www.triumfriza.info/ Sajti i Triumfit dhe Libri i Zisë; mesazhe nga gjithë bota] * [http://www.peshkupauje.com/adelina-ismaili-triumf-riza-enver-sekiraqa-dhe-mafia-ne-kosove/2007/09/27/ Projekti shqiptar Peshku Pa Ujë: Adelina Ismaili, Triumf Riza, Enver Sekiraqa dhe mafia në Kosovë] * [http://www.kosova.com/artikulli/40642 Qendra për Informim e Kosovës: "Në Prishtinë vritet pjesëtari i SHPK së Triumf Riza", 31 gusht 2007]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}} * [http://www.birn.eu.com/en/101/15/3987/ BIRN: "Elite Kosovo Police Officer Shot Dead" 30. gusht 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122234028/https://birn.eu.com/news-and-events/15-applicants-benefit-from-birns-eu-funded-grant-scheme/3987/ |date=22 janar 2020 }} * Gazeta Express: “Mungon i akuzuari”, e shtune 15 shtator 2007, faqe 8 * [http://www.kohavision.net/web/koha/index.php?option=com_content&task=view&id=4333&ac=0&Itemid=40 Kohavision.net: “ Varroset polici i vrarë, Triumf Riza”, 31 gusht 2007]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}} * [http://www.birn.eu.com/en/104/15/4968/ BIRN: “Two Killed in Blast in Kosovo Capital”, 24. shtator 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122234028/https://birn.eu.com/news-and-events/15-applicants-benefit-from-birns-eu-funded-grant-scheme/4968/ |date=22 janar 2020 }} * Gazeta Lajm: “Kërcënimet vijnë nga njerëz të ligj që nuk e duan Kosovën”, e shtunë 22.shtator 2007, faqe 2 [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1979]] [[Kategoria:Njerëz nga Kaçaniku]] [[Kategoria:Vdekje 2007]] [[Kategoria:Oficerë të Policisë së Kosovës]] e0wx4p5dylbvij7u0tp0f56rj4iifal 8 52874 3058509 3057852 2026-10-20T13:13:06Z Klein Muçi 52109 Vegla e re: Votomati (e ndezur për të gjithë, vetëm në faqet e projektit) — përmes Claude AI 3058509 wikitext text/x-wiki *XTools-ArticleInfo|XTools-ArticleInfo.js *WikidataInfo[dependencies=mediawiki.jqueryMsg,mediawiki.user]|WikidataInfo.js *edittop[dependencies=user.options,mediawiki.util|type=general]|edittop.js|edittop.css *Factotum[supportsUrlLoad]|Factotum.js *ProveIt|ProveIt.js *lidhjetejashtme[dependencies=mediawiki.util|default]|lidhjetejashtme.js *HotCat[rights=edit]|HotCat.js *Cat-a-lot[dependencies=mediawiki.util]|Cat-a-lot.js *Ora[dependencies=mediawiki.util]|Ora.js *perdoruesibllokuar[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.page.ready]|perdoruesibllokuar.js *Navigation_popups[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.user,mediawiki.util,user.options,mediawiki.jqueryMsg|type=general]|popups.js|navpop.css *LintHint|LintHint.js *ShowMessageNames[dependencies=mediawiki.util]|ShowMessageNames.js *switcher[default]|switcher.js *dark-mode-toggle[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api,mediawiki.Uri,mediawiki.storage|peers=dark-mode-toggle-pagestyles]|dark-mode-toggle.js *dark-mode-toggle-pagestyles[hidden|skins=vector,monobook]|dark-mode-toggle-pagestyles.css *dark-mode[supportsUrlLoad|skins=vector,vector-2022,monobook,modern,minerva,timeless]|dark-mode.css *QuickAccept[rights=review|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util]|QuickAccept.js *QuickRollback[rights=rollback|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,user.options]|QuickRollback.js *ButtonizeReview[type=styles]|ButtonizeReview.css *Votomati[default|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,mediawiki.user|namespaces=4|actions=view|type=general]|Votomati.js kaidlhzf85ookq2s7ry28fiq0fkvj8z 3058532 3058509 2026-10-20T14:40:20Z Klein Muçi 52109 Votomati: vegël me zgjedhje (jo më e ndezur për të gjithë) — përmes Claude AI 3058532 wikitext text/x-wiki *XTools-ArticleInfo|XTools-ArticleInfo.js *WikidataInfo[dependencies=mediawiki.jqueryMsg,mediawiki.user]|WikidataInfo.js *edittop[dependencies=user.options,mediawiki.util|type=general]|edittop.js|edittop.css *Factotum[supportsUrlLoad]|Factotum.js *ProveIt|ProveIt.js *lidhjetejashtme[dependencies=mediawiki.util|default]|lidhjetejashtme.js *HotCat[rights=edit]|HotCat.js *Cat-a-lot[dependencies=mediawiki.util]|Cat-a-lot.js *Ora[dependencies=mediawiki.util]|Ora.js *perdoruesibllokuar[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.page.ready]|perdoruesibllokuar.js *Navigation_popups[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.user,mediawiki.util,user.options,mediawiki.jqueryMsg|type=general]|popups.js|navpop.css *LintHint|LintHint.js *ShowMessageNames[dependencies=mediawiki.util]|ShowMessageNames.js *switcher[default]|switcher.js *dark-mode-toggle[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api,mediawiki.Uri,mediawiki.storage|peers=dark-mode-toggle-pagestyles]|dark-mode-toggle.js *dark-mode-toggle-pagestyles[hidden|skins=vector,monobook]|dark-mode-toggle-pagestyles.css *dark-mode[supportsUrlLoad|skins=vector,vector-2022,monobook,modern,minerva,timeless]|dark-mode.css *QuickAccept[rights=review|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util]|QuickAccept.js *QuickRollback[rights=rollback|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,user.options]|QuickRollback.js *ButtonizeReview[type=styles]|ButtonizeReview.css *Votomati[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,mediawiki.user|namespaces=4|actions=view|type=general]|Votomati.js nh8wdwmcd4ftea5s90f4ugxxqmu12af 0 57408 3058677 3058425 2026-10-21T06:23:25Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058425 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058677 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Tigri | fossil_range = | image = Royal Bengal Tiger at Kanha National Park.jpg | image_caption = Një [[Tigri Bengalez|tigër Bengalez]] në [[Rezervati i Tigrave në Kanë|Rezervatin e Tigrave në Kanë]], [[India|Indi]] <!-- | image2 = Bengal tiger (Panthera tigris tigris) female 3 crop.jpg | image2_caption = Një [[Tigri Bengalez|tigreshë Bengaleze]] në [[Rezervati i tigrave në Kanë|Parkun Kombëtar të Kanës]], [[India|Indi]] --> | status = EN | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="iucn">{{cite iucn|title=''Panthera tigris''|author=Goodrich, J.|author2=Lynam, A.|author3=Miquelle, D.|author4=Wibisono, H.|author5=Kawanishi, K.|author6=Pattanavibool, A.|author7=Htun, S.|author8=Tempa, T.|author9=Karki, J.|author10=Jhala, Y.|author11=Karanth, U.|date=2015|page=e.T15955A50659951|doi=10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en|access-date=23 tetor 2018|language=en}}</ref> <!-- | status2 = CITES_A1 | status2_system = CITES | status2_ref =<ref name="iucn"/> --> | genus = Panthera | species = tigris | authority = ([[Karl Lineu|Lineu]], 1758)<ref name="Linn1758" /> | subdivision_ranks = Nënllojet | subdivision = :''[[Panthera tigris tigris|P. t. tigris]]'' :''[[Panthera tigris sondaica|P. t. sondaica]]'' :†''[[Panthera tigris acutidens|P. t. acutidens]]'' :†''[[Panthera tigris soloensis|P. t. soloensis]]'' :†''[[Panthera tigris trinilensis|P. t. trinilensis]]'' | range_map = Tiger map.svg | range_map_caption = Përhapja historike e tigrit rreth vitit 1850 (në të verdhë) duke përjashtuar atë të [[Tigri Kaspik|tigrit Kaspik]], dhe në 2006 (në të gjelbër).<ref name="dinerstein07">{{cite journal|author=Dinerstein, E.|author2=Loucks, C.|author3=Wikramanayake, E.|author4=Ginsberg, J.|author5=Sanderson, E.|author6=Seidensticker, J.|author7=Forrest, J.|author8=Bryja, G.|author9=Heydlauff, A.|title=The Fate of Wild Tigers|journal=BioScience|volume=57|issue=6|pages=508–514|year=2007|doi=10.1641/B570608|s2cid=85748043|url=https://academic.oup.com/bioscience/article-pdf/57/6/508/19418796/57-6-508.pdf|doi-access=free|language=en}}</ref> | synonyms = {{Collapsible list | title = {{clear}} | bullets = yes |''Felis tigris'' {{small|[[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]]}} |''Tigris striatus'' {{small|[[Nikolai Severtzov|Severtzov]], 1858}} |''Tigris regalis'' {{small|[[John Edward Gray|Gray]], 1867}} }} }} '''Tigri''' (''Panthera tigris'') është [[lloji|lloji]] më i madh i [[Felidae|maceve]] të gjalla dhe një anëtar i [[gjinia (biologji)|gjinisë]] ''[[Panthera]]''. Është i njohur për gëzofin e tij portokalli me vija të zeza dhe me një pjesë të poshtme të bardhë. Një grabitqar në krye të [[zinxhiri ushqimor|zinxhirit ushqimor]], ai kryesisht gjuan njëthundrakë të tillë si [[dreri]] dhe [[derri i egër]]. Ai është territorial dhe përgjithësisht një grabitqar i vetmuar, por edhe social, që kërkon zona të mëdha të afërta [[habitati]], të cilat mbështesin kërkesat e tij për gjah dhe shumim. Këlyshët e tigrit qëndrojnë me nënën e tyre për rreth dy vjet, pastaj bëhen të pavarur dhe largohen nga shtëpia e nënës së tyre për të krijuar shtëpinë e tyre. Tigri [[përshkrimi i llojeve|u përshkrua për herë të parë shkencërisht]] në 1758 dhe dikur varionte gjerësisht nga [[Rajoni i Anadollit Lindor]] në perëndim, deri në pellgun e lumit Amur në lindje dhe në jug nga [[ultësira e Himalajeve]] deri në [[Bali|ishujt Bali]] e Sunda. Që nga fillimi i shekullit të 20-të, popullatat e tigrave kanë humbur të paktën 93% të përhapjes së tyre historike dhe janë zhdukur në [[Azia Perëndimore|Azinë Perëndimore]] dhe [[Azia Qendrore|Qendrore]], [[Xhava|ishujt Xhava]] dhe ata Balinezë, dhe në zona të mëdha të Azisë Juglindore e Jugore dhe në [[Kina|Kinë]]. Sot, përhapja e tigrit është e fragmentuar, duke u shtrirë në [[Siberia|pyjet e buta siberiane]] në pyjet subtropikale dhe tropikale në nënkontinentin [[India]]n, [[Indokina|Indokinë]] e [[Sumatra]]. Tigri është renditur si [[speciet e rrezikuara|i rrezikuar]] në [[Lista e Kuqe e BNRN-së|Listën e Kuqe të BNRN-së]]. Që nga viti 2015, popullata globale e tigrave në nayrë vlerësohej të ishte midis 3,062 dhe 3,948 individë të rritur, ku shumica e popullatave jetonin në pjesë të vogla të izoluara. India aktualisht ka popullsinë më të madhe të tigrave. Arsyet kryesore për rënien e popullsisë janë shkatërrimi i habitatit, fragmentimi i habitatit dhe gjuetia pa leje. Tigrat janë gjithashtu viktima të konfliktit me njerëz, veçanërisht në [[mali|vargmale]] me një dendësi të lartë njerëzore. Tigri është ndër më të njohurit e megafaunës karizmatike të botës. Ai shfaqet dukshëm në [[mitologjia|mitologjinë]] dhe folklorin e lashtë, dhe vazhdon të përshkruhet në [[filmi|filma]] dhe [[Shere Khan|letërsi moderne]], duke u shfaqur në shumë [[flamuri|flamuj]], stema dhe si maskota për [[futbolli|ekipet sportive]]. Tigri është kafsha kombëtare e [[Bangladeshi]]t, [[India|Indisë]], [[Malajzia|Malajzisë]] dhe [[Korea Jugore|Koresë Jugore]]. == Etimologjia == Fjala '' 'Panthera' '' me siguri ka origjinën orientale dhe mund të kthehet prapa tek fjala Panthera greke e lashtë, fjala latine "Panthera", fjala e vjetër franceze "Pantere", me shumë gjasa do të thotë "kafsha e verdhë", ose nga pandarah që do të thotë bardhë-verdhë. Dalja nga pan ("të gjitha") dhe atje ("kafshë") greke mund të jetë etimologjia popullore. Fjala emër specifik tigris rrjedh nga [[gjuha greke|gjuha klasike greke]] (''τίγρις'') që do të thotë "tigër" si dhe ''lumi Tigris''. Tigrat e mesëm anglezë dhe tigrat e hershëm anglezë, u përdorën të dy për kafshën. Këto rrjedhin nga tigri i vjetër frëngjisht, vetë një derivat i fjalës latine tigris. Burimi origjinal mund të ketë qenë domethënia persiane tigra që është e theksuar ose e mprehtë dhe tigri i Avestanit që do të thotë një shigjetë, ndoshta duke iu referuar shpejtësisë me të cilën një tigër niset në prenë e tij. ==Taksonomia dhe gjenetika== Në 1758, Linnaeus e përshkroi tigrin në punën e tij ''Systema Naturae'' dhe i dha atij emrin shkencor ''Felis tigris''.<ref name="Linn1758">{{cite book|author=Linnaeus, C.|year=1758|title=Caroli Linnæi Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis|volume=Tomus I|edition=decima, reformata|location=Holmiae|publisher=Laurentius Salvius|page=41|chapter=''Felis tigris''|chapter-url=https://archive.org/stream/mobot31753000798865#page/41/mode/2up}} {{la icon}}</ref> Në vitin 1929, taksologu britanik [[Reginald Innes Pocock]] vuri në dukje speciet nën gjininë ''Panthera'' duke përdorur emrin shkencor ''Panthera tigris''.<ref name="pocock1929">{{cite journal|author=Pocock, R. I.|year=1929|title=Tigers|journal=Journal of the Bombay Natural History Society|volume=33|pages=505–541|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/154233}}</ref><ref name="pocock1939">{{cite book|author=Pocock, R. I.|year=1939|title=The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Mammalia: Volume 1|location=London|publisher=T. Taylor and Francis, Ltd.|pages=197–210|chapter=''Panthera tigris''|chapter-url=https://archive.org/stream/PocockMammalia1/pocock1#page/n247/mode/2up}}</ref> ===Evolucioni=== [[File:Tiger phylogenetic relationships.png|thumb|left|Lidhjet filogjenike të tigrit]] [[file:Panthera zdanskyi.png|thumb|right|upright|Restaurimi i ''[[Panthera zdanskyi]]'']] Të afërmit më të ngushtë të tigrit ishin menduar më parë të ishin speciet ''Panthera'' si: luani, leopardi dhe jaguari. Rezultatet e [[analiza]]ve gjenetike tregojnë se rreth 2.88 milionë vjet më parë, tigri dhe [[leopardi i dëborës]] ndryshuan nga speciet e tjera ''Panthera'' dhe se të dyja mund të jenë më të afërt me njëri-tjetrin sesa me luanin, leopardin dhe jaguarin.<ref name="Johnson2006">{{cite journal|last=Johnson|first=W. E.|author2=Eizirik, E.|author3=Pecon-Slattery, J.|author4=Murphy, W. J.|author5=Antunes, A.|author6=Teeling, E.|author7=O'Brien, S. J.|year=2006|title=The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-01-06_311_5757/page/72|journal=[[Science (journal)|Science]]|volume=311|issue=5757|pages=73–77|doi=10.1126/science.1122277|pmid=16400146|bibcode=2006Sci...311...73J}}</ref><ref name="Supermatrixandspeciestreemethodsres">{{cite journal|last=Davis|first=B. W.|title=Supermatrix and species tree methods resolve phylogenetic relationships within the big cats, ''Panthera'' (Carnivora: Felidae)|url=https://archive.org/details/molecular-phylogenetics-and-evolution_2010-07_56_1/page/64|author2=Li G.|author3=Murphy W. J.|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|year=2010|issue=1|pages=64–76|pmid=20138224|doi=10.1016/j.ympev.2010.01.036|volume=56}}</ref> Rezultatet e një studimi filogeografik tregojnë se të gjithë tigrat e gjallë kishin një paraardhës të zakonshëm 72,000-108,000 vjet më parë.<ref name="Johnson2006" /><ref name="Supermatrixandspeciestreemethodsres" /> Mbetjet fosile të tigrit Longdan u gjetën në provincën Gansu të [[Kina|Kinës]] veriperëndimore. Kjo specie ka jetuar në fillim të [[Pleistoceni]]t, rreth 2 milion vjet më parë, dhe konsiderohet si një taksonomi e tigrit modern. Ishte rreth madhësisë së një jaguari dhe ndoshta kishte një model tjetër gëzofi. Pavarësisht se u konsiderua më "primitiv", tigri Longdan ishte funksionalisht dhe ndoshta ekologjikisht i ngjashëm me tigrin modern. Ndërsa ai jetonte në Kinën veriperëndimore, mund të ketë qenë aty ku lindi linja e tigrave. Tigrat u rritën në madhësi, ndoshta në përgjigje të rrezatimeve adaptive të llojeve të gjahut si: [[dreri]] dhe [[bovidae|bovidët]], të cilat mund të kenë ndodhur në Azinë Juglindore gjatë Pleisocenit të hershëm. Fosilet më të hershme të tigrave janë midis 1.6 dhe 1.8 milion vjet të vjetra dhe janë gjetur në [[Ishulli Java|Java]]. Fosilet e dallueshme njihen nga depozitat e hershme dhe të mesme të Pleistocenit në Kinë dhe në [[Sumatra]]. [[Tigri Trinilez]] (''Panthera tigris trinilensis'') jetonte rreth 1.2 milion vjet më parë dhe dihet nga fosilet e gjetura në Trinil në Java. [[tigri Uansien|Tigrat Uanhsien]], Ngandong, Trinil dhe Japonez u zhdukën në kohët parahistorike. Tigrat arritën për herë të parë në Indinë dhe Azinë veriore në fund të Pleistocenit, duke arritur në Beringia lindore, Japoni dhe Sakhalin. Disa kafka fosile janë morfologjikisht të ndryshme nga kafkat e luanit, të cilat mund të tregonin praninë e tigrit në Alaska gjatë periudhës së fundit glaciale, rreth 100,000 vjet më parë. Fosilet e gjetura në Japoni tregojnë se tigrat lokalë ishin më të vegjël se format e kontinentit, ndoshta për shkak të dwarfizmit insular. Sekuenca e plotë e gjenomit të tigrit u botua në vitin 2013. U zbulua se kishte përbërje të ngjashme të përsëritur sesa gjenomët e tjerë të maceve dhe një sintetinë e konservuar dukshëm. === Nënllojet prezente === Pas përshkrimit të parë të Lineut të specieve, disa mostra të tigrit u përshkruan dhe u propozuan si nënlloj. Vlefshmëria e disa nëngrupeve të tigrave u vu në pikëpyetje në vitin 1999. Shumica e nëngrupeve të përshkruara në shekujt XIX dhe XX u dalluan në bazë të gjatësisë së leshit dhe ngjyrosjes, modelimit të shiritave dhe madhësisë së trupit, pra karakteristikave që ndryshojnë shumë brenda popullsisë. Morfologjikisht, tigrat nga rajone të ndryshme ndryshojnë pak, dhe rrjedha e gjeneve midis popullsive në ato rajone konsiderohet të jetë e mundur gjatë Pleistocenit. Prandaj, u propozua që të njihen vetëm dy nëngrupet e tigrave si të vlefshme, përkatësisht P.t. tigri në Azinë kontinentale, dhe P. t. sondaica në ishujt e [[Sumatra|Sunda]] dhe ndoshta në ishujt [[Bali]]. Rezultatet e analizave kraniologjike të 111 kafkave tigër nga vendet e rajonit të Azisë Juglindore tregojnë se kafkat e tigrave Sumatran ndryshojnë nga kafkat e tigrave indokineze dhe ata javanë, ndërsa kafkat e tigrave të Balit janë të ngjashme në përmasat e kafkave tigrave te javanit. Autorët propozuan të klasifikojnë tigrat Sumatran dhe Javan si lloje të dallueshme, ''P. t. sumatrae'' dhe ''P. t. sondaica''.<ref name="Kitchener1999">{{cite book|last=Kitchener|first=A.|date=1999|chapter=Tiger distribution, phenotypic variation and conservation issues|chapter-url=http://www.nfwf.org/AM/Template.cfm?Section=Home&CONTENTID=3060&TEMPLATE=/CM/ContentDisplay.cfm|editor1-last=Seidensticker|editor1-first=J.|editor2-last=Christie|editor2-first=S.|editor3-last=Jackson|editor3-first=P.|title=Riding the Tiger: Tiger Conservation in Human-Dominated Landscapes|publisher=Cambridge University Press|pages=19–39|isbn=0-521-64835-1|url=http://www.nfwf.org/AM/Template.cfm?Section=Home|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423162028/http://www.nfwf.org/AM/Template.cfm?Section=Home|archivedate=23 prill 2012|df=dmy-all|accessdate=4 gusht 2018|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2015, morfologjike, ekologjike dhe tipare molekulare të të gjitha nënpikave të supozuara të tigrave u analizuan në një mënyrë të kombinuar. Rezultatet mbështesin dallimin e dy grupeve evolutive tigrat kontinental dhe Sunda. Autorët propozuan njohjen e vetëm dy nën-llojeve, përkatësisht ''P. t. tigris'' që përbëhet nga popullatat e tigrave të Bengalit, Malajajzesë, Indokinezë, Jugut Kinez, Siberian dhe Kaspik, dhe ''P. t. sondaica'' që përbëhet nga popullatat tigër të Javan, Bali dhe Sumatran. Autorët gjithashtu vunë në dukje se kjo riklasifikim do të ndikojë në menaxhimin e ruajtjes së tigrit. Një specialist i ruajtjes e mirëpriti këtë propozim, pasi do të bënte programe më të fuqishme të mbarështimit dhe rikthimin e ardhshëm të tigrave të lindur në kopshtin zoologjik. Një gjenetist ishte skeptik për këtë studim dhe pohoi se nëntë nënpjesa të njohura aktualisht mund të dallohen gjenetikisht.<ref>{{cite journal|author=Mazák, J.H. and Groves, C.P.|year=2006|title=A taxonomic revision of the tigers (''Panthera tigris'') of Southeast Asia|journal=Mammalian Biology, Zeitschrift für Säugetierkunde|volume=71|issue=5|pages=268–287|doi=10.1016/j.mambio.2006.02.007}}</ref> Tabela e mëposhtme është bazuar ne klasifikimin e specieve te ''Panthera tigris'' dhe të siguruara nga ''[[:en:Mammal Species of the World|Speciet Gjitare të Botës]]'': {| class="wikitable sortable" |+ Banorët e Azisë !Nënllojet !Përshkrimi !Fotografia |- |'''[[Tigri Bengalez]]''' ''P. t. tigris'', (''[[Karl Lineu|Linnaeus]]'') |Ngjyra e gëzofit të tigrave bengalezë ndryshon nga e verdha në të verdhë të kuqërremtë me vija të zeza.<ref>[https://web.archive.org/web/20160128223717/https://www.rt.com/art-and-culture/tiger-caspian-amur-cat-367/ Russian tigers to take their stripes to Iran] RT. 28 February 2012. Archived from the original on 2016-01-28. Retrieved 4 January 2016.</ref> Meshkujt arrijnë një gjatësi totale prej 270 deri 310 cm dhe peshojnë ndërmjet 180 deri në 258 kg, ndërsa femrat shkojnë nga 240 në 265 cm dhe 100 deri në 160 kg. Në Indinë veriore dhe Nepal, mesatarja është më e madhe; meshkujt peshojnë deri në 235 kilogramë, ndërsa femrat mesatarisht 140 kilogramë. Peshat e regjistruara të trupit të individëve të egër tregojnë se ajo është nje kafshe rëndë. Kjo popullatë ndodhet në Bangladesh, Butan, Indi, Nepal, kryesisht në kullotat aluvionale, subtropikale dhe tropikale, pyjet e pastrimit, pyjet e qumeshtit të lagësht dhe të thatë dhe ne habitatet e mangrovës. Ajo është zhdukur nga Pakistani. Në vitin 2014, popullata në Indi u vlerësua në 2,226 individë të rritur, 163 deri në 253 në Nepal dhe 103 të tillë në Butan. | [[File:Royal Bengal Tiger at Kanha National Park.jpg|175x175px]] |- |'''[[Tigri Kaspik]]''' ''P. t. tigris'' më parë ''P. t. virgata''. |Tigri i Kaspikut u përshkrua si i vendosur me vija të shumta dhe të ngushta. Madhësia e kafkës së tij nuk ndryshonte ndjeshëm nga ajo e tigrit Bengalez. Sipas analizës gjenetike, ai ishte i lidhur ngushtë me tigrin siberian. Popullata banonte në pyjet dhe korridoret lumore nga Anatoli Lindore, Kaukazi Jugor dhe bregu i Detit Kaspik, përgjatë bregut të detit Aral, Amu-Darya dhe Syr-Darya pellgje në bregun jugor të liqenit Balkhash dhe në malet Altai. Ai ishte regjistruar ne [[Lista e BNRN-së e specieve të rrezikuara|listen e kuqe]] gjatë viteve 1970 dhe konsiderohet i zhdukur që nga fundi i shekullit të 20-të. | [[File:Panthera tigris virgata.jpg|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/Panthera tigris virgata.jpg|175x175px]] |- |'''[[Tigri Siberian]]''' ''P. t. tigris'', më parë ''P. t. altaica''<ref name="MSW3"/> |Tigri siberian ka një shtresë të trashë me ngjyrë të zbehtë dhe disa vija ngjyrë kafe të errët. Meshkujt kanë një gjatësi prej 190 deri 230 cm dhe peshojnë mes 180 dhe 306 kg, ndërsa femrat, 160 deri 180 cm dhe 100 deri në 167 kg. Gjatësia e bishtit është rreth 60-110 cm.<ref>[https://phys.org/news/2016-04-world-wild-tiger-century.html "World's wild tiger count rising for first time in a century"] Daigle, K.(2016) Phys Org. Retrieved 17 prilli 2016.</ref> Kjo popullatë banon në rajonin Amur-Ussuri të Korsisë së Primorskit dhe Krabarovsk Krai në Siberinë e largët lindore, me një popullatë të vogël në Hunchun National Siberian Nature Reserve Tiger në Kinën verilindore pranë kufirit me Korenë e Veriut. Ajo është zhdukur në Mongoli, Korenë e Veriut dhe Korenë e Jugut. Në vitin 2005, në rajon ishin 331-393 tigrat siberianë dhe të rritur, me një popullatë prej 250 individësh. Deri në vitin 2015, në Lindjen e Largët Ruse kishte një popullatë prej 480 deri në 540 individësh. | [[File:Siberian_Tiger_sf.jpg|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/Siberian_Tiger_sf.jpg|175x175px]] |- |'''[[Tigri Indokinez]]''' ''P. t.tigris'' më parë ''P. t. corbetti'' |Tigri Indooinez u përshkrua si më i vogël se tigri Bengalez dhe me një kafkë më të vogël. Meshkujt arrinë 270 cm gjatësi me një peshë jo më shumë se 195 kg, ndërsa femrat 220 cm me një peshë që arrin deri në 130 kg. Eshtë banor i [[tailanda|Tailandës]] dhe është zhdukur nga Vietnami. Në 2015 u listua në [[Lista e BNRN-së e specieve të rrezikuara|listen e kuqe]]. | [[File:Panthera_tigris_corbetti_(Tierpark_Berlin)_832-714-(118).jpg|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/Panthera_tigris_corbetti_(Tierpark_Berlin)_832-714-(118).jpg|175x175px]] |- |'''[[Tigri i Malajzisë]]''' ''P. t. tigris'' më parë ''P. t. jacksoni'' |Nuk ka një dallim të qartë mes tigrit malajzez dhe atij Indokinez në madhesinë e pelazhit apo kafkës se tyre. Shpesh meshkujt mund të shkojnë në një gjatësi totale prej 220 deri në 280 cm dhe peshojnë ndërmjet 100 deri në 133 kg, ndërsa femrat shkojnë në nje gjatesi prej 180 deri në 260 cm dhe një peshë prej 60 deri në 88 kg. Popullata u vlerësua përafërsisht në 250 deri 344 individë të rritur në vitin 2013, dhe me gjasë përfshinte më pak se 200 individë të rritur në atë kohë. Ndarja gjeografike midis tigrave të Malajzisë dhe atyre të Indonezisë është e paqartë pasi tigrat në Malajzinë veriore janë të afërt me ato në jug të Tajlandës. Në Singapor, tigri i fundit u qëllua në 1932. | [[File:MalayanTiger.jpg|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/MalayanTiger.jpg|175x175px]] |- |'''[[Tigri i Kinës Jugore]]''' ''P. t. tigris'' më parë ''P. t. amoyensis'' (Hilzheimer, 1905) |Tigri i Kinës Jugore konsiderohet si nënlloji me antik i tigrave. Ka një hundë rrumbullake, shirita të zinj, të holle dhe të shpeshtë dhe nje ngjyrë të portokalltë te erret. Meshkujt arrijne një gjatësi prej 230 deri në 260 cm dhe një peshë mes 130 deri në 180 kg, nderkohë që femrat arrijnë nje gjatesi prej 200 deri në 237 cm, me një peshe që nuk i kalon 113 kg. Është zhdukur në zonat e egra. Eshtë futur në [[Lista e BNRN-së e specieve të rrezikuara|listen e kuqe]] për shkak se gjenden 26 deri në 30 individë. Nuk gjenden të lirë në natyrë.<ref name="IUCN"/> | [[File:2012_Suedchinesischer_Tiger.JPG|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/2012_Suedchinesischer_Tiger.JPG|175x175px]] |} {| class="wikitable sortable" |+ Banorët e ishujve Sunda !Nënllojet !Përshkrimi !Fotografia |- |'''[[Tigri Javanez]]''' ''P. t. sondaica'' ([[Temminick]], 1844) |Tigri Javan ishte i vogël në krahasim me [[tigri i kontinentit Aziatik|tigrat e kontinentit Aziatik]]. Meshkujt peshonin 100-141 kg dhe femra 75-115 kg. Kjo popullatë ishte e kufizuar në ishullin indonezian të Javanit, dhe ishte regjistruar deri në mesin e viteve 1970. Pas vitit 1979, në zonën malore të Betirit nuk u konfirmua më shumë zbulime. Një ekspeditë në Parkun Kombëtar të Malit Halimun Salak në vitin 1990 nuk dha ndonjë dëshmi të përcaktuar dhe të drejtpërdrejtë për ekzistencën e vazhdueshme të tigrave derisa u shpall si i zhdukur. | [[File:Java Tiger.jpg|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/Java Tiger.jpg|175x175px]] |- |'''[[Tigri Balinez]]''' ''P. t. sondaica'' më parë ''P. t. balica'' |Tigri Bali ishte tigri më i vogël dhe i kufizuar në ishullin Indonezian të [[Bali|Balit]]. Kishte një peshë prej 90-100 kg në meshkuj dhe 65-80 kg në femra. Një tipar tipik i kafkave tigër të Balit është avioni i ngushtë zverkues, i cili është analog me formën e kafkave të tigrave të Javanit. Në Bali, tigrat u gjuanin me zhdukje; tigri i fundit i Bali, një femër e rritur, mendohet se është vrarë në Sumbar Kima, Perëndim Bali, më 27 shtator 1937, ndonëse kishte raporte të pakonfirmuara se fshatarët gjetën një kufomë te tigrit në 1963.<ref>{{cite book|title=Ecology of Java & Bali|last=Whitten|first=T.|last2=Soeriaatmadja|first2=R. E.|year=1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-962-593-072-5|page=706|url=https://books.google.com/books?id=_pIcG_aZGjsC&pg=PA706}}</ref> | [[File:Bali_tiger_zanveld.jpg|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/Bali tiger zanveld.jpg|175x175px]] |- |'''[[Tigri Sumatran]]''' ''P. t. sondaica'' më parë ''P. t. sumatrae'' |Është më i vogli nga të gjitha tigrat e gjallë. Meshkujt shkojnë në gjatësi të përgjithshme nga 220 në 255 cm dhe peshojnë ndërmjet 100 deri në 140 kg, ndërsa femrat variojnë nga 215 deri në 230 cm dhe 75 deri në 110 kg. Arsyet për madhësinë e tij të vogël në krahasim me tigrat e kontinentit janë të paqarta, por ndoshta rezultat i konkurrencës për prenë e kufizuar dhe të vogël. Popullata mendohet të jetë me origjinë nga Azia dhe të jetë izoluar rreth 6,000 deri në 12,000 vjet më parë, pasi një rritje në nivelin e detit krijoi ishullin Indonezian të [[Sumatra|Sumatrës]].<ref>{{cite journal|last1=Cracraft|first1=J.|last2=Feinstein|first2=J.|last3=Vaughn|first3=J.|last4=Helm-Bychowski|first4=K.|title=Sorting out tigers (''Panthera tigris''): mitochondrial sequences, nuclear inserts, systematics, and conservation genetics|url=http://research.amnh.org/vz/ornithology/pdfs/1998c.%20tiger%20conservation.pdf|journal=Animal Conservation|volume=1|pages=139–150|year=1998|doi=10.1111/j.1469-1795.1998.tb00021.x|issue=2}}</ref> | [[File:Panthera_tigris_sumatran_subspecies.jpg|lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/Panthera tigris sumatran subspecies.jpg|175x175px]] |} === Hibridët === {{Further|Hibridet e panterave|Hibridët e felidëve|Ligri|Tigoni}} Luanët janë të njohur për [[Riprodhimi|kryqëzimin]] e suksesshem me tigrat (më shpesh me tigrat Amur [[Tigri i Bengalit|Bengalez]]) për të krijuar hibride të quajtur ligers dhe tigonët. Hibridet e tilla dikur ishin zakonisht të edukuara në kopshtin zoologjik, por kjo tani është dekurajuar për shkak të theksimit të ruajtjes. Hibridet vazhdojnë të rriten në menagjeret private dhe në kopshtet zoologjike në Kinë.{{citation needed}} Ligri krijohet gjatë një kryqëzim mes një luani mashkull dhe një tigreshe.<ref name="liger">{{cite book|last=Markel|first=Scott|author2=León, Darryl|year=2003|title=Sequence Analysis in a Nutshell: a guide to common tools and databases|url=https://archive.org/details/sequenceanalysis0000mark|publisher=O'Reily|location=Sebastopol, California|isbn=0-596-00494-X}}</ref> Ligrat rriten shumë më tepër se secila nga llojet e prindërve. Ata ndajnë cilësitë fizike dhe të sjelljes të të dy llojeve të prindërve (spote dhe vija në një sfond me rërë). Ligrat meshkuj janë sterile, por ligrat femra shpesh janë pjellore. Meshkujt kanë rreth 50% shans për të patur një mane, por, edhe nëse bëjnë, manët e tyre do të jenë vetëm rreth gjysma e madhësisë së asaj të një luani të pastër. Ligat janë zakonisht në gjatësi midis 3 dhe 3.7 metra dhe mund të peshojnë ndërmjet 800 dhe 360 dhe 450 kg ose më shumë.<ref name="liger" /> Tigoni më pak i zakonshëm krijohet nga një kryqëzim mes të një luaneshë dhe një tigri mashkull.<ref name="liger" />Për shkak se tigri mashkullull nuk kalon në një gjen promovues të rritjes, kalon në një gjen që pengon rritjen dhe tigonët janë shpesh relativisht të vegjël e peshojnë deri në 150 kg. Ashtu si ligrat, ata kanë tipare fizike dhe të sjelljes nga të dy llojet e prindërve, dhe meshkujt janë steril. Femrat janë nganjëherë pjellore dhe herë pas here kanë lindur litigonë kur janë bashkuar me një [[luani Aziatik|luan Aziatik]]. == Karakteristikat == [[File:Panther_tigris_%26_Panthera_leo_skulls.jpg|thumb|Megjithëse kafka e tigrit (majtas) është e ngjashme me atë të luanit (djathtas) ajo është më e madhe]] Tigri ka një trup muskulor me kocka të fuqishëm, një kokë të madhe dhe një bisht që është rreth gjysma e gjatësisë së trupit të saj. Gezofi i tij është i dendur dhe i rëndë, ndërsa ngjyra ndryshon në mes të hijeve të portokalltë dhe ngjyrës kafe me zona të bardha të barkut dhe vija dalluese vertikale të zeza që janë unike në secilin individ. Vijat ka të ngjarë të jetë e dobishme për maskimin në bimësi të tilla si bari i gjatë me modele të forta vertikale të dritës dhe hijes. Tigri është një nga vetëm disa lloje me shirita të maceve; nuk dihet pse modelet e ndotura dhe rosetat janë modeli më i zakonshëm i maskuar midis felideve. Modeli i veshjes së një tigrei është ende i dukshëm kur është i mitur. Kjo është për shkak të pigmentimit të lëkurës, por në folenë e kokës dhe të flokëve të ngulitura në lëkurë, të ngjashme me mjekrën njerëzore (''zakonisht si hija që bie pasdite''), dhe është e zakonshme me macet e tjera të mëdha. Ata kanë një rritje të rëndë të leshit rreth qafës dhe nofullave dhe mustaqeve të gjata, veçanërisht te meshkuj. Veshët e vegjël, të rrumbullakosura, kanë një vend të shquar të bardhë në pjesën e pasme, të rrethuar nga të zeza. Këto "sytë" të rreme, të quajtura ocelli, duket se luajnë një rol të rëndësishëm në komunikimin me speciet e tjera. Kafka është e ngjashme me atë të luanit, megjithëse zona frontale zakonisht nuk është aq e depresuar ose e rrafshuar, me një rajon postorbital pak më të gjatë. Kafka e një luani ka hapje më të gjera të hundës. Megjithatë, për shkak të ndryshimit në kafka të të dy llojeve, struktura e nofullës së poshtme është një tregues më i besueshëm i specieve. Tigri gjithashtu ka dhëmbë mjaft të fortë; '' 'canines' '' disi të lakuara, janë më të gjatat në mesin e mishngrënësve, një lartësi kurore deri në 90 mm. [[File:Siberian_Tiger_by_Malene_Th.jpg|thumb|right|160px|Tigri siberian është macja më e madhe në kaptivitet, por në natyrën e egër, tigri bengalez ka gjatësinë më te madhe mes shpatullave]] === Përmasat === Tigrat janë të ndryshëm nga njëri-tjetri në madhësi të të gjitha llojeve të maceve të mëdha. Ekziston një dimorfizëm seksual i dukshëm mes meshkujve dhe femrave, të fundit duke qenë vazhdimisht më të vegjël se meshkujt. Diferenca madhore midis meshkujve dhe femrave është proporcionale më e madhe në nëngrupet e mëdha të tigrave, me meshkujt që peshojnë deri në 2 herë më shumë se femrat. Meshkujt gjithashtu kanë gjurmë më të gjera se femrat, duke bërë të mundur që gjinia të dallohet nga gjurmët. Meshkujt ndryshojnë në gjatësi totale nga 250 në 390 cm dhe peshojnë mes 90 deri 306 kg, me gjatësi prej 316 deri në 383 mm. Femrat ndryshojnë në gjatësi totale nga 200 në 275 cm, peshojnë 65 deri në 167 kg me gjatësi të kafkës që varion nga 268 deri në 318 mm. Tigrat e egër e të rëndë që është raportuar ndonjëherë kishte një gjatësi të përgjithshme trupore prej 338 cm. Në secilën prej sekseve, bishti përfaqëson 60 deri në 110 cm të gjatësisë totale. Tigrat meshkuj të mëdhenj siberianë arrijnë një gjatësi të përgjithshme prej më shumë se 350 cm dhe 330 cm në mes të kunjve, me një peshë deri në 317.2 kg. Kjo është dukshëm më e madhe se pesha prej 75 deri 140 kg e arritur nga tigri i Sumatranit. Në sup, tigrat mund të qëndrojnë ndryshe 70 deri në 122 cm. Tigri më i rëndë në regjistrim ishte një tigër bengalez i qëlluar në vitin 1967 që pretendohej të peshonte 388.7 kg; i paverifikuar është nëse ky individ ka një stomak të plotë ose të zbrazët. Është supozuar se madhësia e trupit të popullsive të tigrave të ndryshëm mund të lidhet me klimën dhe të shpjegohet me termoregulimin dhe sundimin e Bergmanit, ose me shpërndarjen dhe madhësinë e llojeve të presë.. Tigrat bengalez dhe siberian janë mes maceve më të larta në lartësinë e shpatullave. Ata renditen gjithashtu me tigrin Kaspik midis maceve më të mëdhenj që kanë ekzistuar ndonjëherë. Megjithatë, një tigër i egër i rritur i meshkujve siberian në peshën e trupit prej 176.4 kg peshon më pak se një tigër bengalez i rritur, në 196 kilogram. ===Varacionet e ngjyrave === {{multiple image |align=right |direction=horizontal |header= |image1=Haifa White Tigers-9129-13.jpg |caption1=[[Tigri i bardhë]], ky gjen recesiv u gjet në tigrat bengalezë, që shkakton ngjyrën e bardhë dhe sytë blu. Nuk është diçka [[Albinismi|albine]] |width1=200 |image2=Golden tiger 1 - Buffalo Zoo.jpg |caption2 = [[Tigri i artë]] ka nje ngjyre me te hapur se tigrat tjere |width2=140 }} Nje gjen recesiv është gjetur ne tigrat e bengalit që mund të krijojë tigrat e bardhë dhe ata të artë, por vetem 1 nga 10,000 lindje mund t'a përmbajnë këtë gjen. Për t'a bërë të mundur këtë, të dy prindërit duhet të përmbajnë gjenin. Gjeni shkakton tek foshnja ngjyrën e bardhë dhe sytë blu. Nuk është diçka albine, por vetëm një pigmetim që ndryshon proteinat përçuese. Tigrat e bardhë njihen prej shumë kohësh. Tigri i parë u zbulua rreth vitit [[1820]]. Një tigër i bardhë u vra në [[Assam]] në [[1899]]. Raca e famshme e tanishme, e ka prejardhjen nga një mashkull i bardhë, i kapur në Rewa në [[27 maj]] [[1951]]. Ky i fundit u kryqëzua me një tigreshë normale. Këlyshët e parë patën ngjyrë normale. Njëra nga femrat u kryqëzua me të atin dhe dha 4 këlyshë të bardhë në [[30 Tetor]] [[1958]]. kështu pati fillimin dhe brezi i tigrave të bardhë. Aktualisht ka disa tigra të bardhë që jetojnë në Indi. Bëhet fjalë për tigra të kryqëzuar me tigrat e bardhë të kopshteve zoologjike, për të mos humbur llojin dhe të ruajnë tigrin e bardhë. Një tigër i arte, tigër argjilor ose tigër luleshtrydhe është një tigër me një ndryshim ngjyre të shkaktuar nga një gjen recesiv gjate kryqezimit te dy tigrave. Ashtu si [[Tigri i Bardhe|Tigrat e Bardhë]], ajo është një formë e ngjyrës dhe jo një specie e veçantë. Asnjë emër zyrtar nuk është caktuar për ngjyrën. Nganjëherë quhet tigër luleshtrydhe për shkak të ngjyres se bardhe poshte gezofit. Tigrat e artë gjithashtu kanë tendencë të jenë më të mëdhenj se tigrat e zakonshem dhe për shkak të efektit të gjenit në boshtin e flokëve, kanë lesh më të butë se sa të afërmit e tyre portokalli. ==Perhapja dhe habitati== [[File:Historical_tiger_distribution_PLoS_2009.png|thumb|left|Përhapja historike e tigrit]] Në fund të periudhës së fundit akullnajore rreth 20,000 vjet më parë, tigri ishte i përhapur nga Rajoni i Anatolisë Lindore dhe Mesopotamia, në Azinë Qendrore në Siberinë Lindore dhe Jugore dhe Azinë Juglindore në ishujt indonezianë të Java, Bali dhe Sumatra. Sot, tigrat rajonalisht janë zhdukur në Afganistan, Ukrainë, Kazakistan, Kirgistan, Taxhikistan, Turkmenistan, Iran, Pakistan dhe Singapor. Mbetjet fosile tregojnë se tigrat ishin gjithashtu të pranishëm në Beringia në veri, Japoninë lindore, dhe Borneo dhe ishulli [[Palawan]] i [[Filipina]] në jug, gjatë Pleistocenit të vonë dhe Holocenit të hershëm. Sa për tigrin Bornean, nuk është konfirmuar se është zhdukur në kohët parahistorike, duke lënë të hapur mundësinë e mbijetimit të saj në kohët e fundit të paktën. Gjatë shekullit të 20-të, tigrat u zhdukën në Azinë Perëndimore dhe Qendrore, dhe në një numër të Ishujve Sunda, dhe u kufizuan në xhepat e izoluar në pjesën e mbetur të vargut të tyre. Ata u zhdukën në ishullin e [[Bali|Balit]] në vitet 1940, rreth Detit Kaspik në vitet 1970, dhe në Java në vitet 1980. Kjo ishte rezultat i humbjes së habitatit dhe vrasjes së vazhdueshme të tigrave dhe gjahut tigër. Sot, zona e tyre e fragmentuar dhe e shpërngulur shtrihet në lindje nga India në Bangladesh, Butan, Nepal, Myanmar, Tajlandë, Kamboxhia, Laosi, Vietnami, Kina, Malajzia, Indonezia, Koreja e Veriut dhe Rusia. Kufiri verior i vargut të tyre është afër lumit Amur në juglindjen e Siberisë. Ishulli i vetëm i madh që jetojnë ende është Sumatra. Që nga fillimi i shekullit të 20-të, vargu historik i tigrave është zvogëluar për 93%. Në dekadën 1997-2007, zona e vlerësuar e njohur për t'u zënë nga tigrat ka rënë me 41%. Tigri zë një gamë të gjerë tipesh habitash, por zakonisht kërkon mbulim të mjaftueshëm, afërsinë me ujin dhe një bollëk të presë. Ajo preferon bimësinë e dendur, për të cilën ngjyrosja e saj e maskuar është e përshtatshme, dhe ku një grabitqar i vetëm nuk është në disavantazh krahasuar me macet e shumta në krenari. Një kërkesë e mëtejshme për habitat është vendosja e lokacioneve të përshtatshme të izoluara, të cilat mund të përbëhen nga shpella, pemë të mëdha të zbrazëta ose vegjetacion të dendur. Tigri i Bengalit në veçanti jeton në shumë lloje pyjesh, duke përfshirë lagështirë, me gjelbërim të përjetshëm, dhe pyjet gjysmë të gjelbra të Asamit dhe Bengalit lindor, pyjet e mangrove me moçalet e deltës së Ganges, pyllit gjetherënës në Terai dhe pyjet e gjembave në Ghat perëndimore. Në pjesë të ndryshme të vargut të saj jeton ose ka banuar barishtore dhe savanë, pjesërisht të hapura pjesërisht, si dhe pyjet e taigave dhe habitatet shkëmbore. == Biologjia dhe sjellja == [[File:Tigerwater_edit2.jpg|thumb|150px|Tigrat ndihet rehat në ujë dhe bëjnë banjë gjatë gjithë kohës]] ===Aktivitetet shoqërore dhe të përditshme=== {{multiple image |align=right |direction=vertical |image1=JenB Marking Territory.JPG |caption1=Një mashkull duke shënuar territorin e tij|width1= }} Tigrat e rritur të çojnë kryesisht jetën e vetmuar. Ata krijojnë dhe mbajnë territore, por kanë shumë më tepër shtëpi brenda të cilave bredhin. Të rriturit rezidentë të të dy sekseve përgjithësisht i kufizojnë lëvizjet e tyre në vargjet e tyre shtëpiake, brenda së cilës ata i plotësojnë nevojat e tyre dhe ato të fëmijëve të tyre në rritje. Individët që ndajnë të njëjtën zonë janë të vetëdijshëm për lëvizjet dhe aktivitetet e njëri-tjetrit. Madhësia e vargut shtëpi varet kryesisht nga bollëku i presë, dhe, në rastin e meshkujve, në qasjen tek femrat. Një tigër mund të ketë një territor prej 20 km2, ndërsa territoret e meshkujve janë shumë më të mëdha, duke mbuluar 60 deri në 100 km2. Gama e meshkujve tenton të mbivendoset me ato të disa femrave, duke i siguruar atij një fushë të madhe partnerësh të ardhshëm. Tigri është një specie kërkuese dhe individët shpërndahen në distanca deri në 650 km për të arritur popullsine e tigrave në zona të tjera. Është notari i fortë dhe shpesh banje në pellgje, liqene dhe lumenj, duke mbajtur kështu freski në vapën e ditës. Në përgjithësi, në mesin e specieve të mëdha mace, vetëm Jaguar ndan një dashuri të ngjashme për ujë në shkretëtirë. Individët mund të kalojnë lumenj deri në 7 km të gjerë dhe mund të notojnë deri në 29 km në ditë. Ata janë në gjendje të mbajnë prenë në ujë, ose t'a kapin atë gjithashtu në uje. Tigreshat e reja krijojnë territoret e tyre të para pranë nënës së tyre. Mbivendosja midis territorit të femrës dhe nënës së saj zvogëlohet me kalimin e kohës. Megjithatë, meshkujt migrojnë më tej se homologët e tyre femra dhe vendosën në një moshë më të re për të shënuar zonën e tyre. Një mashkull i ri merr territorin ose duke kërkuar një zonë të lirë nga tigrat e tjerë meshkuj, ose duke jetuar si një kalimtare në një territor tjetër mashkullor derisa ai të jetë më i vjetër dhe i fortë sa të sfidojë meshkujt rezidentë. Meshkujt e rinj që kërkojnë të krijojnë veten e tyre përbëjnë shkallën më të lartë të vdekshmërisë (30-35% në vit) midis tigrave të rritur. Për të identifikuar territorin e tij, mashkullin shënon pemë duke spërkatur sekrecionet e urinës dhe të gjëndrave të analit, si dhe duke shënuar shtigje me shenja dhe duke shënuar pemë ose në tokë me kthetrat e tyre. Femrat përdorin gjithashtu këto "kruajtje", si dhe shenja të urinës dhe jashtëqitjes. Shenjat e aromave të këtij lloji u mundësojnë një individi të marrë informacion mbi identitetin, seksin dhe statusin riprodhues të tjetrit. Femrat në estrus do të sinjalizojnë disponueshmërinë e tyre duke shënuar më shpesh dhe duke rritur vocalisations e tyre. Megjithëse në shumicën e rasteve shmangen njëri-tjetrin, tigrat nuk janë gjithmonë territorial dhe marrëdhëniet midis individëve mund të jenë komplekse. Një i rritur i të dy sekseve ndonjëherë do të ndajë territorin me të tjerët, madje edhe ata që nuk mund të lidhen me ta. George Schaller vëzhgoi një mashkull të ndajnë një territor me dy femra dhe katër këlyshë.<br>Në librin e tij "[[Tigri (libër)|Tigri]]", [[Stephen Mills]] përshkruan një ngjarje shoqërore të dëshmuar nga Valmik Thapar dhe Fateh Singh Rathore në [[Parku kombëtar Rathambore|parkun kombëtar Rathambore]] kështu: {{Quote|Një tigreshë [[Dominimi (etologjia)|dominuese]] që ata e quanin Padmini vrau një [[Antilopë]] mashkull rreth 300.23 kg. Ata e gjetën prenë vetëm pas agimit me tre këlyshët e saj 14-muajshe dhe ata panë të pandërprerë për dhjetë orët e ardhshme. Gjatë kësaj periudhe familja u bashkua me dy femra të rritura dhe një mashkull të rritur, të gjithë pasardhës nga pleqtë e mëparshëm të Padminit dhe nga dy tigrat e palidhur, një femër tjetrën e paidentifikuar. Deri në orën tre nuk kishte më pak se nëntë tigrat rreth presë.<ref name="Mills04">{{cite book|author=Mills, S.|year=2004|title=Tiger|url=https://archive.org/details/tiger0000mill|page=[https://archive.org/details/tiger0000mill/page/89 89]|publisher=BBC Books|location=London|isbn=1-55297-949-0}}</ref>}} [[File:Panthera_tigris_altaica_(27.08.2012).JPG|thumb|left|Një [[Tigri Siberian|tigër Siberian]] duke notuar në pishinë]] Herë pas here, tigrat meshkuj marrin pjesë në rritjen e këlyshëve, zakonisht të tyre, por kjo është jashtëzakonisht e rrallë dhe jo gjithmonë e kuptueshme. Në maj të vitit 2015, tigrat Amur u fotografuan nga kurthet e kamerave në rezervatin Biokopere të Sikhote-Alin. Fotot tregojnë se një tigër mashkull Amur kalon, e ndjekur nga një femër dhe tre këlysh brenda hapësirës prej rreth dy minutash.<ref>Wildlife Conservation Society. (2015). [https://www.sciencedaily.com/releases/2015/03/150306143548.htm Tiger dad: Rare family portrait of Amur tigers the first-ever to include an adult male]. ScienceDaily, 6 marsi 2015.</ref> Në Ranthambore, një [[Tigri i Bengalit|tigër Bengal]] mashkull mbrojti dy këlyshë femra jetimë pasi nëna e tyre kishte vdekur nga sëmundja. Qeniet mbetën nën kujdesin e tij, ai i furnizoi me ushqim e i mbrojti nga rivali mashkull.<ref>{{cite web|url=http://www.ranthamborenationalpark.com/t-25.html|title=T-25 Dollar Dominant Male Tiger in Ranthambore National Park}}</ref> Tigrat meshkuj në përgjithësi janë më intolerantë ndaj meshkujve të tjerë brenda territoreve të tyre sesa ndaj femrave të tjera. Mosmarrëveshjet territoriale zakonisht zgjidhen me një përleshje. Disa incidente të tilla janë vërejtur në të cilat tigri i mundur largohet.<ref name="Thapar1989">{{cite book|author=Thapar, Valmik|year=1989|title=Tiger: Portrait of a Predator|url=https://archive.org/details/tigerportraitofp0000thap|publisher=Smithmark|location=New York|isbn=0-8160-1238-5}}</ref> Pasi të jetë vendosur dominimi, një mashkull mund të tolerojë një vartës brenda rrezes së tij, për sa kohë që nuk jetojnë në lagje shumë të ngushta. Mosmarrëveshjet më agresive kanë tendencë të ndodhin mes dy meshkujve kur një femër është në territorin e tjetrit dhe rrallë mund të rezultojë me vdekjen e njërit prej meshkujve.<ref name="TT01">Tiger and Territory: [https://wp.natsci.colostate.edu/findingporpoise/tigers-and-territory-the-issues-we-see-with-home-range-size-and-conservation-in-these-big-cats/ The Issues We See with Home Range Size and Conservation in these Big Cats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122184610/https://wp.natsci.colostate.edu/findingporpoise/tigers-and-territory-the-issues-we-see-with-home-range-size-and-conservation-in-these-big-cats/ |date=22 janar 2020 }}. Marrë më 23.03.2017</ref> [[File:Flehmen_Response_in_a_Sub_Adult_Tiger.jpg|thumb|left|[[Tigri Bengalez]] duke dhënë një përgjigje të flementuar ndërkohë që shënon territorin e tij]] Tigri mashkull mumd të japë një [[Përgjigja e flementuar|përgjigje të flementuar]] tek meshkujt e tjerë, ose kur nuhat urinën e meshkujve që kanë shënuar territoret e tyre. Ashtu si llojet e tjera, tigrat rënkojnë, veçanërisht në situata agresive, gjatë sezonit të çiftëzimit ose kur bëjnë një vrasje. Ka dy ulërima të ndryshme: ulërima "e vërtetë" është bërë duke përdorur aparatin hioid dhe e detyruar përmes një gojë të hapur ndërsa mbyllet gradualisht dhe ulërima më e shkurtër dhe më e ashpër "kollë" është bërë me gojën e hapur dhe dhëmbët e ekspozuar. Ulërima "e vërtetë" mund të dëgjohet deri në 3 km larg dhe nganjëherë emetohet tre ose katër herë në vazhdim. Kur të tensionuar, tigrat do të ankohet, një tingull i ngjashëm me një ulërimë, por më të nënshtruar dhe të bërë kur goja është pjesërisht ose tërësisht e mbyllur. Vërshimi mund të dëgjohet 400 m larg.<ref>{{Cite journal|doi=10.1023/A:1020620121416|year=1999|last1=Peters|first1=G.|last2=Tonkin-Leyhausen|first2=B. A.|title=Evolution of Acoustic Communication Signals of Mammals: Friendly Close-Range Vocalizations in Felidae (Carnivora)|journal=Journal of Mammalian Evolution|volume=6|issue=2|pages=129–159}}</ref> Komunikimet e tjera vokale përfshijnë: mjaullimat dhe gerrhitjet. ===Gjuetia dhe dieta=== {{multiple image |align=right |direction=vertical |image1=Panthera tigris -Franklin Park Zoo, Massachusetts, USA-8a (1).jpg |caption1=Një tigër duke treguar dhëmbët e tij teksa po [[Ulërima (vokalization)|ulërin]]|width1= |image2=Amitava banerjee tiger wild boar tadoba.jpg |caption2=|width2= }} Në të zonat e egra, tigrat kryesisht ushqehen me kafshë të mëdha dhe të mesme, duke preferuar barëngrënësa që peshojnë të paktën 120.30 kg. Ata zakonisht kanë pak ose aspak efekt dëmtues mbi popullatat e tyre të presë. Dreri sambar, chital, barasingha, derri i egër, gaur, nilgai, si bualli i ujit dhe bualli i brendshëm, në rendin zbritës të preferencës, janë preja e favorizuar e tigrit në Tamil Nadu të Indisë, ndërsa gaur dhe sambar janë preja e preferuar dhe përbëjnë dietë e tigrave në pjesë të tjera të Indisë. Ata gjithashtu grabitin nga grabitqarët e tjerë, duke përfshirë qentë, leopardët, pitonët dhe krokodilat. [[File:RANTHAMBORE_TIGER_RESERVE.jpg|thumb|left|Tigri duke kapur një derer të egër në [[rezervati i tigrave në Kanë|rezervatin e tigrave në Kanë]]]] Në Siberi, speciet kryesore të gjahut janë wapiti Mançurian dhe derri i egër (''dy lloje që përbëjnë gati 80% të presë së përzgjedhur''), pasuar nga dreri i egër, dreri brinjëlopatë, dreri, dhe dreri i muskqeve. Arinjtë e zinj dhe aziatikë mund të bien pre e tigrave dhe përbëjnë deri në 40.7% të dietës së tigrave siberiane në varësi të kushteve lokale dhe popullatave të ariut. Në Sumatra, preja përfshijnë drunjtë sambar, muntjac, derri i egër, malajas tapir dhe orangutangun. Në rangun e ish-Tigrit të Kaspikut, preja përfshinte antilopa saiga, deve, kaukaziane, gomerë, dhe kuaj të egër. Ashtu si shumë grabitqarë, tigrat janë oportunistë dhe mund të hanë pre shumë më të vogla, të tilla si majmunët dhe peshqit. Tigrat në përgjithësi nuk gjuajne elefantët aziatikë të rritura dhe rinocerontët indian por incidentet janë raportuar. Më shpesh, janë viçat e vegjël më të prekshëm që merren. Tigrat janë raportuar duke sulmuar dhe vrarë elefantët e kapur nga njerëzit gjatë gjuetive të tigrave në shekullin e 19-të. Kur në afërsi të njerëzve, tigrat ndonjëherë gjithashtu do të ushqehen me bagëtitë të tilla shtëpiake si bagëtia, kuajt dhe gomerët. Tigrat e vjetër ose të plagosur, të paaftë për të kapur gjahun e egër, mund të bëhen ngrënësit e njerëzve; ky model është rikthyer shpesh në të gjithë Indinë. Një përjashtim është në Sundarbans, ku tigrat e shëndetshëm preokupojnë peshkatarët dhe fshatarët në kërkim të prodhimeve pyjore, duke formuar kështu një pjesë të vogël të dietës së tigrit. Megjithëse pothuajse ekskluzivisht mishngrënës, tigrat herë pas here do të hanë vegjetacion për fibra diete si frutat e pemës. ===Armiqtë dhe konkurentët=== [[File:Tigerdholes.jpg|thumb|left|Një tigër duke u gjuajtur nga një tufë me qenë të egër]] Tigrat zakonisht preferojnë të hanë gjahun që e kanë zënë vetë, por nuk e përjashtojnë gjahun e marrë nga mishngrënësit e të tjerë të mëdhenj. Megjithëse grabitqarët në mënyrë tipike e shmangin njëri-tjetrin, nëse të dyja palët duan të njëjtin gjah mund të shkaktohet përleshja mes tyre. Nëse këto nuk janë të mjaftueshme, konfliktet mund të kthehen në dhunë; tigrat mund të vrasin konkurrentët si leopardë, hienët me shirita, ujqit, arinjtë, pitonë dhe krokodilë me raste. Tigrat gjithashtu mund të jenë pre e këtyre konkurrentëve. Sulmet ndaj grabitqarëve më të vegjël, të tilla si rrëqebuj dhe dhelpra, janë pothuajse me siguri grabitqare. Krokodilat, arinjtë dhe tufat e mëdha të qenëve të egër mund të fitojnë konflikte kundër tigërve dhe në disa raste edhe t'i vrasin. Leopardi i konsiderueshëm më i vogël shmang konkurrencën nga tigrat duke gjuajtur në kohë të ndryshme të ditës dhe duke gjuajtur pre e ndryshme. Në Parkun Kombëtar të Nagarhole të Indisë, shumica e presë së përzgjedhur nga leopardët ishin nga 30 në 175 kg kundër një preference për prenë e peshuar mbi 176 kg në tigrat. Pesha mesatare e presë në dy macet e mëdha përkatëse në Indi ishte 37.6 kg kundrejt 91.5 kg. Me pretë relativisht të bollshme, tigrat dhe leopardët janë parë që bashkëjetojnë me sukses pa përjashtim konkurrues ose hierarkitë e mbizotërimit të species që mund të jenë më të zakonshme në savanën afrikane, ku leopardi ekziston me luanin. Çakallët e artë mund të ushqehen me tigrat e vrarë ose te ngordhur. ===Riprodhimi=== [[File:Panthera_tigris_altaica_13_-_Buffalo_Zoo.jpg|thumb|right|Nje tigreshë me këlyshin e saj]] [[File:Tigerbabys_Zoo_Frankfurt.jpg|thumb|Dy këlysh duke luajtur me top]] [[File:Tiger cub growling.jpg|thumb|Nje kelysh tigri duke hungeritur]] Kryqëzimi mund të ndodhë gjatë gjithë vitit, por është më i zakonshëm në mes të nëntorit dhe prillit. Një femër është e pranueshme vetëm për tre deri në gjashtë ditë. Çiftëzimi është i shpeshtë dhe i zhurmshëm gjatë asaj kohe. Shtatëzania varion nga 93 deri në 112 ditë, me një mesatare prej 103 deri në 105 ditë. Femra lind një ose tre këlyshë, rrallë edhe gjashtë. Këlyshët peshojnë nga 680 në 1400 gram secila në lindje, dhe janë të lindur të verbër. Femrat i marrin ato vetëm, me vendlindjen dhe shpellën e nënës në një vend të strehuar siç është një shpellë ose çarje shkëmbore. Babai në përgjithësi nuk merr pjesë në rritjen e tyre. Tigrat meshkuj që nuk kanë lidhje me to shpesh i vrasin këlyshët për ta bërë femrën të hapur, meqenëse tigri mund të lindë një pjellë tjetër brenda pesë muajve nëse humbasin fëmijët e mbeturinave të mëparshme. Shkalla e vdekshmërisë së këlyshëve tigër është rreth 50% në dy vitet e para. Pak grabitës të tjerë sulmojnë këlyshët e tigrave për shkak të zellit dhe egërsisë së nënës. Përveç njerëzve dhe tigrave të tjera, shkaqet e zakonshme të vdekshmërisë së foshnjës janë uria, ngrirja dhe aksidentet. Një këlysh dominant shfaqet me shumë energji, zakonisht një mashkull. Ky këlysh është më aktiv se vëllezërit e motrat e saj dhe merr rolin udhëheqës, duke lënë në fund nënën e tij dhe duke u bërë i pavarur më parë. Të vegjlit hapin sytë nga gjashtë deri në katërmbëdhjetë ditë. Për tetë javë, këlyshët bejne sipërmarrje të shkurtra jashtë me nënën e tyre, edhe pse ata nuk udhëtojnë me të si ajo kalon territorin e saj derisa ata janë më të vjetër. Kelyshet janë infermierë për tre deri në gjashtë muaj. Rreth kohës që ata janë zvjerdhur, ata fillojnë të shoqërojnë nënën e tyre në shëtitjet territoriale dhe ata mësohen se si të gjuajnë. Kelyshet shpesh bëhen të aftë (''dhe pothuajse të rritur'') gjuetarët në dymbëdhjetë muaj të vjetër. Këlyshët bëhen të pavarur rreth tetëmbëdhjetë muajsh, por nuk janë në moshën dy deri në dy vjeç e gjysmë që ata plotësisht të ndarë nga nëna e tyre. Femrat arrijnë pjekurinë seksuale në tre deri në katër vjet, ndërsa meshkujt e bëjnë këtë në katër deri në pesë vjet. Tigri i vjetër rob i regjistruar ka jetuar për 26 vjet. Një ekzemplar i egër, që nuk ka grabitqarët natyral, në teori mund të jetojë në një moshë të krahasueshme. ==Ruajtja== {| class="wikitable" |+Statusi i numrit te tigrave (2016) |- ! Shteti !! Numri |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[Bangladeshi]] |style="white-space: nowrap;"|106 |- | {{flagicon|Bhutan}} [[Butani]] || 103 |- |{{flagicon|Cambodia}} [[Kamboxhia]] || 0 |- |{{flagicon|China}} [[Kina]] || 7 |- |{{flagicon|India}} [[India]] || 2,226 |- |{{flagicon|Indonesia}} [[Indonezia]] || 371 |- |{{flagicon|Malaysia}} [[Malajzia]] || 250 |- |{{flagicon|Russia}} [[Rusia]] || 433 |- |{{flagicon|Nepal}} [[Nepali]] || 198 |- |Totali || 3,261 |} Në fillim të shekullit të 20-të, u vlerësua se kishte mbi 100.000 tigra të egrër, por popullsia ka rënë jashtë robërisë në mes 1.500 dhe 3.500. Disa vlerësime sugjerojnë se ka më pak se 2,500 individë të pjekur të mbarështimit, pa asnjë nënpopullim që përmban më shumë se 250 individë të pjekur të mbarështimit. Popullsia globale e egër e tigrave u vlerësua nga Fondi Botëror për Natyrë në 3,200 në vitin 2011 dhe 3,890 në vitin 2015-Vox raportoi se kjo ishte rritja e parë në një shekull. India është shtëpia e popullsisë më të madhe të botës së tigrave. Një regjistrim i vitit 2014 vlerëson një popullsi prej 2,226, një rritje prej 30% që nga viti 2011. Në vitin 1973, Projekti '' 'Tiger of India' '', i nisur nga Indira Gandhi, krijoi mbi 25 rezerva tigrash në tokën e rikuperuar, ku zhvillimi njerëzor ishte i ndaluar. Projekti u vlerësua me trefishimin e numrit të tigrave të egër bengalez nga rreth 1,200 në 1973 në mbi 3,500 në vitet 1990, por një regjistrim i vitit 2007 tregoi se numrat kishin rënë përsëri në rreth 1,400 tigrat për shkak të gjuetisë. Pas raportit, qeveria indiane premtoi 153 milionë dollarë për iniciativën, krijoi masa për të luftuar gjuetinë, premtoi fonde për të zhvendosur deri në 200,000 fshatarë me qëllim që të reduktonte ndërveprimet njerëzore-tigër, dhe të ngrinte tetë rezerva të reja tigrash. Në vitin 2009 u pretendua se gjuetia ishte mbrojtur në mënyrë efektive në Ranthambore National Park. [[File:Wild_Sumatran_tiger.jpg|thumb|right|Tigri i egër sumatran i fotografuar nga kamra kurthe]] Në vitet 1940, tigri i Siberisë ishte në prag të zhdukjes me vetëm rreth 40 kafshë që mbeteshin të egra në Rusi. Si rezultat, u vendosën kontrolle kundër egërsisë nga Bashkimi Sovjetik dhe u krijua një rrjet i zonave të mbrojtura (zapovednik), duke çuar në një rritje të popullsisë në disa qindra. Luftimi përsëri u bë një problem në vitet 1990, kur ekonomia e Rusisë u rrëzua. Pengesa kryesore në ruajtjen e specieve është territori i madh që kërkojnë tigrat individualë (deri në 450 km2 të nevojshëm nga një femër e vetme dhe më shumë për një mashkull të vetëm). Përpjekjet aktuale të ruajtjes udhëhiqen nga qeveritë lokale dhe OJQ-të në bashkëpunim me organizatat ndërkombëtare, si Fondi Botëror për Natyrën dhe Shoqëria e Ruajtjes së Natyrës. Përjashtimi konkurrues i ujqërve nga tigrat është përdorur nga konservatorët rusë për t'i bindur gjuetarët që të tolerojnë macet e mëdha. Tigrat kanë më pak ndikim në popullatat e papunuar sesa ujqërit, dhe janë efektive në kontrollimin e numrave të këtyre të fundit. Në vitin 2005, mendohej të kishte rreth 360 kafshë në Rusi, megjithëse këto shfaqnin pak diversitet gjenetik. Megjithatë, në një dekadë më vonë, regjistrimi i tigrave të Siberisë u vlerësua nga 480 në 540 individë. Imazhi i kurthit të kamerës së tigërit të egër Sumatran Duke kundërshtuar më herët lëvizjen ambientaliste të udhëhequr nga Perëndimi, Kina ndryshoi qëndrimin e saj në vitet 1980 dhe u bë parti e traktatit CITES. Deri në 1993 ajo kishte ndaluar tregtinë në pjesë tigër, dhe kjo zvogëloi përdorimin e kockave tigër në mjekësinë tradicionale kineze. Pas kësaj, tregtia e njerëzve tibetianë në lëkurat e tigrave u bë një kërcënim relativisht më i rëndësishëm për tigrat. Pëlhura janë përdorur në veshje, kuba tigër-lëkurë duke u veshur nga këngëtarët dhe pjesëmarrësit në festivalet e garave të kuajve dhe u bënë simbole të statusit. Në vitin 2004, organizatat ndërkombëtare të ruajtjes nisën fushatat e suksesshme të propagandës mjedisore në Kinë kundër tregtisë së tigrave të tigrave të lëkurës. Kishte zemërim në Indi, ku jetojnë shumë tibetianë, dhe Dalai Lama 14 u bind për të marrë këtë çështje. Që atëherë ka pasur një ndryshim qëndrimi, me disa tibetianë që djegin publikisht kelyshët e tigrit. == Marëdheniet me njerëzit == ===Gjuetia e tigrave=== {{Further|Gjuetia e tigrave}} [[File:ElephantbackTigerHunt.jpg|thumb|Gjuetia me [[Elefanti|elefantë]]]] Tigri ka qenë një nga kafshët e mëdha pesëvjeçare të Azisë. Gjuetia e tigrave u zhvillua në një shkallë të madhe në fillim të shekullit të 19 dhe 20, duke qenë një sport i njohur dhe i admiruar nga britanikët në Indinë koloniale, si dhe nga klasat maharajas dhe aristokratike të shteteve të dikurshme princite të Indisë para pavarësisë. Një maharaja e vetme ose gjahtari anglez mund të pretendojnë të vrasin mbi njëqind tigrat në karrierën e tyre të gjuetisë. Gjuetia e tigrave u bë nga disa gjuetarë në këmbë; të tjerët u ulën me një dhi apo buall të lidhur jashtë si karrem; por të tjerët hipur mbrapa elefantit. ===Sulmet ndaj njerëzve=== Tigrat e egër që nuk kanë pasur kontakt të mëparshëm me njerëzit në mënyrë aktive, shmangnin ndërveprimet me njerëzit. Megjithatë, tigrat shkaktojnë më shumë vdekje njerëzore përmes sulmit të drejtpërdrejtë se çdo gjitar tjetër i egër. Sulmet janë provokuar herë pas here, pasi tigrat shfarosen pasi u plagosën, ndërsa ata vetë janë gjuajtur. Sulmet mund të provokohen aksidentalisht, si kur një njeri surprizon një tigër ose vjen pa dashje midis një nëne dhe të rinjve të saj, ose si në një rast në zonën rurale të Indisë. Herë pas here tigrat vijnë për të parë njerëzit si pre. Sulme të tilla janë më të zakonshme në zonat ku rritja e popullsisë, zvogelimi i prese dhe bujqësia kanë ushtruar presion mbi habitatet e tigrave dhe kanë zvogëluar prete e tyre. Shumica e sulmeve te tigrave ndaj njerëz janë të vjetra. Tigri Champawat, një tigër gjetur në Nepal dhe pastaj në Indi, kishte ishte sulmuar nga dy qen. Ajo ishte përgjegjëse për rreth 430 vdekje njerëzish, shumica e sulmeve që njihet nga një kafshë e egër, deri në kohën kur ajo u qëllua në vitin 1907 nga Jim Corbett. Sipas Corbett-it, sulmet e tigrave ndaj njerëzve zakonisht janë gjatë ditës, kur njerëzit punojnë jashtë dhe nuk mbajnë vrojtim. ==Tigri në kulturë== ===Në literaturë, art dhe film=== [[File:The_Tyger_BM_a_1794.jpg|thumb|150px|Poema e Uilliam Bllek]] Në poemën e [[William Blake]] në këngët e përvojës, titulluar "[[The Tyger (poemë)|Tyger]]", tigri është një kafshë kërcënuese dhe e frikshme. Në romanin fitues të çmimit "[[Man of Pi|Man of Pi]]" të [[Yann Martel]] të vitit 2001, protagonist, i mbijetuar i anijes së mbytyr për disa muaj në një varkë të vogël, në njëfarë mënyre shmanget duke u ngrënë nga mbijetuesi tjetër, një tigër i madh bengalez. Historia u adaptua në filmin e vitit 2012 Ang Lee me të njëjtin emër. Njeriu-ngrënës të [[Jim Corbett]]-it në vitin 1944 tregojnë dhjetë tregime të vërteta për shfrytëzimin e gjuetisë së tij në atë që tani është rajoni i Uttarakhand-ut në Indi. Libri ka shitur mbi katër milionë kopje, dhe ka qenë baza e filmave imagjinar dhe dokumentarë. Në Librin e xhunglës së [[Rudyard Kipling]] në 1894, tigri, [[Shere Khan]], është armiku i vdekshëm i protagonistit njerëzor, Mogli; libri ka formuar bazën e filmave të drejtpërdrejt dhe të animuar. Karaktere të tjera të tigrave që synojnë fëmijët kanë tendencë të jenë më të mirë, siç janë; tigri në Winnie-the-Pooh dhe Hobbes të A. A. Milne, të komik-stripit Calvin dhe Hobbes, të cilët përfaqësohen si kafshë të mbushura thjesht në jetë. Tigri është gjithashtu maskota për skuadra të ndryshme sportive në mbarë botën. Tigri Toni është një nuskë e famshme për drithërat e mëngjesit të Kellogg-it, Frosted Flakes. Esso (Exxon) markë e benzinës u reklamua që nga viti 1969 e tutje me sloganin 'vendosni një tigër në tankin tuaj', dhe një nuskë tigër; më shumë se 2.5 milionë bishta të tigrave sintetike u shitën për shoferët, të cilët i lidhën ato me kapuçët e tyre të benzinës. Tigri shfaqet në heraldikë, por dallon nga bishtja e zogjve, një krijesë e lulëzuar, e cila ka rrënjët e saj në kafshët mesjetare Europiane. == Shikoni edhe == *[[Tigri kundër luanit]] *[[Shere Khan|Tigri Bengalez në libër]] *[[Tigri Siberian#Në kulturë|Tigri Siberian si simboli i njerëzve]] == Referime == {{Reflist|30em}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons|Panthera tigris}} {{Wikiquote|Tigri}} {{Wikispecies|Panthera tigris}} {{Macet e mëdha}} {{Taxonbar|from=Q19939}} [[Kategoria:Tigra|*]] [[Kategoria:Kafshë të përshkruara në 1758]] [[Kategoria:Gjitarë]] [[Kategoria:Gjitarë të Azisë]] [[Kategoria:Pantera]] [[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]] [[Kategoria:Mishngrënës të Azisë]] [[Kategoria:Fauna Aziatike]] [[Kategoria:Fauna e rrezikuar Aziatike]] rmiov5x3epvfg31pdqiwdq1r02f3tnd 0 63008 3058678 3058427 2026-10-21T06:23:40Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058427 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058678 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Jaguari | fossil_range = {{Fossil range|0.5|0}}{{small|Pleistoceni mesëm – Sot}} | image = Standing jaguar.jpg | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="iucn">{{cite iucn|title=''Panthera onca''|author1=Quigley, H.|author2=Foster, R.|author3=Petracca, L.|author4=Payan, E.|author5=Salom, R.|author6=Harmsen, B.|year=2017|errata=2018|name-list-style=amp|page=e.T15953A123791436|doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T15953A50658693.en|access-date=15 janar 2022|language=en}}</ref> | status2 = CITES_A1 | status2_system = CITES | status2_ref =<ref name="iucn"/> | genus = Panthera | species = onca | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | range_map = Panthera onca distribution.svg | range_map_caption = {{color box|red}} Përhapja e tanishme {{color box|pink}} Përhapja e mëparshme | synonyms = {{Collapsible list | title = {{-}} | bullets = yes | ''Felis augustus'' {{small|(Leidy, 1872)}} | ''Felis listai'' {{small|(Roth, 1899)}} | ''Felis onca'' {{small|Linnaeus, 1758}} | ''Felis onca'' subsp. ''boliviensis'' {{small|Nelson & Goldman, 1933}} | ''Felis onca'' subsp. ''coxi'' {{small|Nelson & Goldman, 1933}} | ''Felis onca'' subsp. ''ucayalae'' {{small|Nelson & Goldman, 1933}} | ''Felis veronis'' {{small|Hay, 1919}} | ''Iemish listai'' {{small|(Roth, 1899)}} | ''Panthera augusta'' {{small|(Leidy, 1872)}} | ''Panthera onca'' subsp. ''augusta'' {{small|(Leidy, 1872)}} | ''Uncia augusta'' {{small|(Leidy, 1872)}} }} | synonyms_ref =<ref name="MSW3">{{MSW3 Carnivora |id=14000240 |pages=546–547 |heading=Species ''Panthera onca''}}</ref> }} [[File:Jaguars (Panthera onca) couple (Female right).webm|thumb|right|Xhaguari]] '''Xhaguari''' (''Panthera onca'') është një i mace e madhe dhe i vetmi anëtar i gjinisë ''[[Panthera]]'' vendas në Amerikat. Gama e tanishme e Qaguar(kafsha!!! jo kerri Arbreshe) shtrihet nga Shtetet e Bashkuara Jugperëndimore dhe Meksikë në Amerikën Veriore, në pjesën më të madhe të Amerikës Qendrore, dhe në jug në [[Paraguai]] e Argjentinën Veriore në Amerikën Jugore. Megjithëse ka mace të vetme që jetojnë tani brenda Shteteve të Bashkuara perëndimore, speciet kryesisht janë ekstripuar ngaShtetet e Bashkuara që nga fillimi i shekullit të 20-të . Ishtë renditur si afër kërcënimit në listën e kuqe të IUCN ; dhe numrat e tij janë në rënie. Kërcënimet përfshijnë humbjen dhe copëzimin e habitatit . Në përgjithësi, jaguari është specia më e madhe vendase e maceve të Botës së Re dhe e treta më e madhe në botë . Kjo mace ngjan ngushtë me leopardin, por zakonisht është më e madhe dhe më e fortë. Ai shkon nëpër një larmi terrene të pyllëzuara dhe të hapura, por habitati i tij i preferuar është pyjet me lagështi tropikale dhe subtropikale , moçale dhe rajone të pyllëzuara. Jaguari shijon notin dhe kryesisht është një grabitqar i vetëm , oportunist, kërcell dhe pritë në krye të zinxhirit ushqimor . Si një specie gur themel luan një rol të rëndësishëm në stabilizimin e ekosistemeve dhe rregullimin e popullsisë pre. Ndërsa tregtia ndërkombëtare me xhaguarë ose pjesë të trupit të tyre është e ndaluar, mace ende vritet shpesh, veçanërisht në konflikte me druvarët dhe fermerët në Amerikën e Jugut. Megjithëse është zvogëluar, sfera e tij mbetet e madhe. Duke pasur parasysh shpërndarjen e tij historike, jaguar ka shfaqur dukshëm në mitologjinë e kulturave të shumta indigjene amerikane , përfshirë ato të Majave dhe Actekëve . == Etimologjia == Fjala jaguar rrjedh nga [[gjuha tupi-guarani]], në kohën e tanishme gjuha amazonase [[Tupinambá]], ''jaguar.''<ref name="etymology">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=jaguar|title="Jaguar"|work=Online Etymology Dictionary|publisher=Douglas Harper|accessdate=2006-08-06}}</ref> Fjala tupiane ''yaguara'' që don të thotë egërsirë e në disa rastë lidhet me kuptimin e qenit,<ref>{{cite web|url=http://www.indigenas.bioetica.org/inves44-2.htm|title=Breve Vocabulario|publisher=Faculty of Law, University of Buenos Aires|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705081248/http://www.indigenas.bioetica.org/inves44-2.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|title=Nativas|author=Eduardo Acevedo Díaz|year=1890|chapter=Notas|url=http://es.wikisource.org/wiki/Nativa_:_Notas|accessdate=2006-09-29}}</ref> është përdorur për çdo mamal mishngrënës;<ref name="TakeOurWord"/>. Fjala specifike për jaguarin ishte ''yaguareté,'' me prapashtesën''eté'' që don të thotë "me të vërtetë".<ref name="etymology"/><ref name="TakeOurWord">{{cite web|url=http://www.takeourword.com/TOW198/page2.html#jaguar|title="Word to the Wise"|work=Take our word for it, issue 198, p. 2|publisher=[[The Institute for Etymological Research and Education]]|accessdate=11 gusht 2006}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jaguares.com.ar/afiches/index.html|title="Yaguareté - La Verdadera Fiera"|work=RED Yaguareté|accessdate=27 shtator 2007|archive-date=20 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140420115351/http://www.jaguares.com.ar/afiches/index.html|url-status=dead}}</ref> Emri taksonomik ''Panthera,'' është fjalë latine që rrjedh nga greqishtja e vjetër leopard, ''πάνθηρ,'' lloj i species për klasën. Kjo është thënë për të ndarë nga ''παν-'' "të gjithë" dhe ''θήρ'' "egërsirë",<ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=panther|title="Panther"|work=Online Etymology Dictionary|publisher=Douglas Harper|accessdate=2006-10-26}}</ref> ''Onca'' është fjalë portugjezo-spanjolle e përdorur për [[Leoparti i borës|leopardin e borës]], ''Uncia uncia.'' Rrjedh nga fjala latine ''lyncea'' [[lynx]], me el e përzier me nyjën e caktuar (italisht ''lonza'', frengjishte e vjetër ''l'once'').<ref>"ounce" 2, ''Oxford English Dictionary,'' 2nd edition</ref> Në shumë vende të Amerikës Qenrore dhe Jugore njihet si ''el tigre'' ("tirgi").Specia e jaguarit duhet te ndihmohet qe te mos zhduket. == Taksonomia == Në 1758, Carl Linnaeus përshkroi jaguarin në punën e tij Systema Naturae dhe i dha emrin shkencor Felis onca . Në shekujt XIX dhe XX, disa ekzemplarë të tipit jaguar formuan bazën për përshkrimet e subspecieve . Në vitin 1939, Reginald Innes Pocock njohu tetë subspecie bazuar në origjinën gjeografike dhe morfologjinë e kafkës së këtyre ekzemplarëve. Pocock nuk kishte qasje në ekzemplarë të mjaftueshëm zoologjikëpër të vlerësuar në mënyrë kritike statusin e tyre specifik, por shprehen dyshime për statusin e disa. Konsiderimi i mëvonshëm i punës së tij sugjeroi që vetëm tre nën-specie duhet të njihen. Përshkrimi i P. o. palustris ishte i bazuar në një kafkë fosile . Autori i Llojeve të gjitarëve të Botës renditi nëntë specie dhe të dy P. o. palustris ose P. o. paraguensis veç e veç. Rezultatet e hulumtimit morfologjik dhe gjenetik tregojnë një ndryshim klinik veri-jug midis popullsisë, por nuk ka dëshmi për diferencim specifik.Një studim i mëpasshëm, më i detajuar konfirmoi strukturën e parashikuar të popullsisë brenda popullsis së jaguarit në Kolumbi . Vlerësuesit e Listës së Kuqe të IUCN për speciet dhe anëtarët e Grupit të Specialistëve të Maceve nuk njohin asnjë lloj specie jaguar si të vlefshëm . Tabela e mëposhtme bazohet në klasifikimin e mëparshëm të specieve të parashikuara në speciet gjitarëve të botës. {| class="wikitable" |+ !'''Nënspeciet e njohura më parë''' !Rajoni |- | *      P. o. onca (Linnaeus, 1758) *     Jaguari peruan ( P. o. Peruviana) ( De Blainville , 1843) * Jaguari pantanal ( P. o. Palustris ) ose  Jaguari paraguaian ( P. o. Paraguensis) (Nelson dhe Goldman, 1933) |Amerika e Jugut:Venezuela në pyjet e shiut në Amazon , Perubregdetar , rajonet Pantanal e Mato Grosso dhe Mato Grosso do Sul , Brazil, përgjatë lumit Paraguai në Paragua dhe Argjentinë verilindore |- | *       P. o. hernandesii ( Gri , 1857) *       Jaguar i Amerikës Qendrore ( P. o. Centralis ) ( Mearns , 1901) *       Jaguari arizon  ( P. o. Arizonensis ) ( Goldman , 1932) *       P. o. argjendar (Goldman, 1932) * P. o. veraecrucis ( Nelson dhe Goldman, 1933) |Amerika Qendrore dhe Veriore:Kolumbia, Guatemala , Belize ,El Salvador deri në Gadishullin Yucatán , Meksikë dhe Arizonajugore , Shtetet e Bashkuara . |} === Evolucion === [[Skeda:Panthera onca augusta.JPG|parapamje|Kafka fosile e një jaguari Pleistocene të Amerikës së Veriut ( Panthera onca augusta)]] Gjinia Panthera ndoshta ka evoluar në Azi mes gjashtë dhe dhjetë milion vjet më parë. Jaguari mendohet të ketë devijuar nga një paraardhës i zakonshëm i Panthera të paktën 1.5 milion vjet më parë dhe të ketë hyrë në kontinentin Amerikan në Pleistocenin e Hershëm përmes Beringia , ura tokësore që dikur përshkonte ngushticën e Beringut . Rezultatet e analizës së ADN-së mitokondriale jaguar tregojnë se linja e specieve evoluoi midis 280,000 dhe 510,000 vjet më parë.  Paraardhësi i saj i ngushtë ishte Panthera onca augusta, që ishte më i madh se jaguari bashkëkohor. Studimet filogjenetike në përgjithësi kanë treguar që leopardi me re është bazikepër këtë grup. Fosilet e specieve Panthera të zhdukura , siç është jaguari evropian ( P. gombaszoegensis ) dhe luani amerikan ( P. atrox ), tregojnë karakteristikat si të jaguarit ashtu edhe të luanit ( P. leo ). Bazuar në provat morfologjike, zoologu britanik Reginald Innes Pocock arriti në përfundimin se jaguar është më i lidhur me leopardin ( P. pardus ). Sidoqoftë, provat e bazuara në ADN janë jokonkluzive, dhe pozicioni i jaguarit në raport me speciet e tjera ndryshon midis studimeve. [[Skeda:Jaguar head shot-edit2.jpg|parapamje|Mbylle e një jaguar në kopshtin zoologjik County Milwaukee]] == Karakteristikat == Jaguari është një kafshë kompakte dhe muskulare. Ёshtë macja më e madhe e lindur në Amerikë dhe e treta më e madhe në botë, e tejkaluar në madhësi nga tigri dhe luani. Palltoja e tij është përgjithësisht një verdhë , por shkon në kafe të kuqërremtë, për pjesën më të madhe të trupit. Zonat ventrale janë të bardha. Lesh është e mbuluar me rozetapër kamuflazh në dritën e varur të habitatit të saj pyjor. Pikat dhe format e tyre ndryshojnë midis jaguarit individuale: rozeta mund të përfshijnë një ose disa pika. Pikat në kokë dhe qafë janë përgjithësisht të forta, siç janë ato në bisht, ku mund të bashkohen për të formuar një brez. Jaguarët pyjore shpesh janë më të errëta dhe dukshëm më të vogla se ato në zona të hapura, ndoshta për shkak të numrit më të vogël të preve të mëdha barishtore në zonat pyjore. [[Skeda:Jaguar Spoor (Panthera onca) (6766663197).jpg|parapamje|219x219px|Gjurmët]] Madhësia dhe pesha e saj ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme: peshat normalisht janë në intervalin 56–96 kg (123–212 lb). Janë regjistruar jashtëzakonisht meshkuj të mëdhenj që peshojnë sa më shumë se 158 kg (348 lb).Femrat më të vogla peshojnë rreth 36 kg (79 lb). Femrat janë zakonisht 10-20 përqind më e vogël se meshkujt . Gjatësia, nga hunda deri në bazën e bishtit, ndryshon nga 1.12 në 1.85 m (3.7 në 6.1 ft). Bishti është më i shkurtër i çdo mace të madhe, me gjatësi 45 deri 75 cm (18 deri 30 në). Këmbët janë gjithashtu të shkurtër, por të trashë dhe të fuqishëm, dukshëm më të shkurtër kur krahasohen me një tigër ose luan të vogël në një gamë të ngjashme peshash. Jaguari qëndron 63 deri 76 cm (25 deri 30 in) i gjatë në supet. [[Skeda:Jaguarskull.jpg|parapamje|164x164px|Koka e jaguarit është e fortë dhe nofullat jashtëzakonisht të fuqishme]] Ndryshime të mëtejshme në madhësi janë vërejtur në rajone dhe në habitatet, me madhësinë që priren të rriten nga veriu në jug. Jaguarët në Rezervën e Biosferës Chamela-Cuixmala në bregdetin e Paqësorit peshonin rreth 50 kg (110 lb), rreth madhësisë së një pumë femre . Jaguarët e Amerikës së Jugut në Venezuelë ose Brazil janë shumë më të mëdha me pesha mesatare prej rreth 95 kg (209 lb) tek meshkujt dhe me rreth 56–78 kg (123–172 lb) tek femrat. [[Skeda:Cheetah, leopard & jaguar (en).jpg|parapamje|Ilustrim krahasues i jaguarit me leopardin dhe çitën]] Një strukturë e shkurtër e gjymtyrëve bën që jaguari të jetë i aftë të ngjitet, zvarritet dhe not.Koka është e fortë dhe nofulla jashtëzakonisht e fuqishme, ajo ka forcën e tretë më të lartë të kafshimit nga të gjitha felinët, pas tigrit dhe luanit.  Një jaguar 100 kg (220 lb) mund të kafshojë me një forcë prej 503.6 kgf (1,110 lbf) te dhëmbët e qenit dhe 705.8 kgf (1,556 lbf) në nivelin e karnasit.  Kjo e lejon atë të çajnë lëkurën e zvarranikëve të blinduar dhe breshkave. Një studim krahasues i forcës kafshuese të rregulluar për madhësinë e trupit e renditi atë si fushë të lartë, së bashku me leopardin me re dhe përpara tigrit dhe luanit. Ёshtë raportuar se "një jaguar individual mund të zvarritë një nyjë 800 lb (360 kg) 25 ft (7.6 m) në nofullat e tij dhe të pulverizojë kockat më të rënda". Ndërsa jaguari ngjason ngushtë me leopardin, ai është përgjithësisht më i fortë dhe më i rëndë, dhe të dy kafshët mund të dallohen me rozet e tyre: rozetat në një pallto të jaguar janë më të mëdha, më pak në numër, zakonisht më të errëta, dhe kanë linja më të trasha dhe pika të vogla në mesi që i mungon leopardit. Jaguart kanë gjithashtu koka më të rrumbullakëta dhe gjymtyrë më të shkurtër, më këmbë, krahasuar me leopardët. === Variacioni i ngjyrave === Jaguarët melanistike njihen joformalisht si pantera e zezë , por si me të gjitha format e polimorfizmit ato nuk formojnë një specie të veçantë.Morfi i zi është më pak e zakonshme se Morfi me njolla, vlerësuar në ndodhin në rreth 6% të popullsisë së jaguarit të Amerikës së Jugut. Në Sierra Madre Occidental të Meksikës, xhaguari i parë i zi u regjistrua në 2004. [[Skeda:Black Jaguar (Panthera onca).JPG|parapamje|Një jaguar melanistik është një morfem me ngjyra i cili ndodh me frekuencë rreth 6 përqind në popullata]] Disa prova tregojnë se alele melaniste është mbizotëruese dhe mbështetet nga përzgjedhja natyrore . Forma e zezë mund të jetë një shembull i avantazhit heterozigot ; shumimi në robëri nuk është akoma përfundimtar për këtë. Jaguarët melaniste (ose jaguarët "e zinj") ndodhin kryesisht në pjesë të Amerikës së Jugut, dhe janë praktikisht të panjohura në popullatat e egra që banojnë në rajone subtropikale dhe të butë të Amerikës së Veriut; ato rrallë janë dokumentuar në veri të Isthmus të Tehuantepec të Meksikës . Individë jashtëzakonisht të rrallë albino , të quajtur nganjëherë si panterë të bardhë , ndodhin gjithashtu midis jaguareve, si me macet e tjera të mëdha. Si zakonisht me albinos në natyrë, përzgjedhja e mban frekuencën afër nivelit të mutacionit. <br /> == Shpërndarja dhe habitati == [[Skeda:Jaguar (Panthera onca) male back in the water (29173428825).jpg|parapamje|Jaguari banon në një shumëllojshmëri të habitatit të pyllëzuar dhe të hapur, por është i lidhur fort me praninë e ujit. ]] Aktualisht, sfera e jaguarit shtrihet nga Meksika përmes Amerikës Qendrore në Amerikën e Jugut, përfshirë pjesën më të madhe të Brazilit Amazonian . Vendet e përfshira në këtë varg janë Argjentina , Belize, Bolivia , Kolumbia , Kosta Rika (veçanërisht në Gadishullin Osa ), Ekuador , Guiana Franceze , Guatemala, Guajana , Honduras, Nikaragua, Panama , Paraguai, Peru , Suriname, Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela . Tani është në zhdukje lokale në El Salvador dhe Uruguai. Ndodhet në Sanctuary of Wildlife Basins Cockscomb, në Belize, Rezerva e Biosferës Sian Ka'an 5.300 km² në Meksikë, Parku Kombëtar Manú rreth 15,000 km ² në Peru, rreth 26,000 km ² Parku Kombëtar Xingu në Brazil, dhe shumë të tjera rezervat në të gjithë gamën e tij. Përfshirja e Shteteve të Bashkuara në listë bazohet në shikime të rastit në jug-perëndim, veçanërisht në Arizona , Nju Meksiko dhe Teksas. Ka vizatime shkëmbore të bëra nga Hopi, Anasazi dhe Pueblo në të gjithë rajonin e shkretëtirës. Ka shënime të bishës që shiten përreth saj në afërsi të San Antonio, Teksas për 18 dollarë pjesë në mesin e shekullit të 19-të dhe ka të dhëna nga pusi para se Kalifornia ishte një shtet që i përshtatet përshkrimit të kësaj maceje. Në fillim të shekullit të 20-të, rrezja e jaguarit u shtri deri në veri, sa Grand Canyon dhe ndoshta në Kolorado , dhe aq larg në perëndim me Monterei në Kaliforninë Veriore . Jaguari është një specie e mbrojtur në Shtetet e Bashkuara sipas ligjit të specieve të rrezikuara, e cila ka ndaluar gjutinë e kafshës. Lëkura e jaguarit trajtohen gjithashtu si kontrabandë të paligjshme nga qeveria amerikane dhe përndryshe nga dhe shumë amerikanë kanë ndaluar të veshin pallto leshi të bërë nga pelerinat e maceve të ndotura pasi qytetarët janë të vetëdijshëm për gjendjen ndërkombëtare të maceve të mëdha. Fatkeqësisht ndërprerja e gjuetisë erdhi shumë vonë për të shpëtuar popullsinë e jaguarit nga përplasjet dhe asnjë kotele nuk dihet se ka lindur në anën tjetër të kufirit Meksiko-Amerikan në breza. Në 1996 dhe nga 2004 e tutje, udhëzuesit e gjuetisë dhe zyrtarët e kafshëve të egra në Arizona fotografuan dhe dokumentuan jaguarin në pjesën jugore të shtetit. Midis 2004 dhe 2007, dy ose tre jaguar janë raportuar nga studiuesit përreth Refenit Kombëtar të Kafshëve të egra Buenos Aires në Arizona jugore. Njëri prej tyre, i quajtur 'Macho B', ishte fotografuar më parë në 1996 në zonë. Për çdo popullatë të përhershme në SHBA që të lulëzojë, mbrojtja nga vrasjet, një bazë adekuate pre dhe lidhja me popullsinë meksikane është thelbësore. Në shkurt 2009, një jaguar 53.5 kg (118 lb) u kap me radio dhe u lëshua në një zonë në jug-perëndim të Tucson, Arizona; kjo është më larg në veri nga sa pritej më parë dhe paraqet një shenjë se mund të ketë një popullsi të përhershme të mbarështimit të jaguarit brenda Arizonës jugore. Kafsha u konfirmua më vonë se ishte me të vërtetë e njëjta individ mashkull ('Macho B') që u fotografua në 2004. Më 2 mars 2009, Macho B u kap në ekran dhe eutanizoi pasi u zbulua se vuante nga dështimi i veshkave; kafsha mendohej se ishte 16 vjeç, më i vjetër se çdo jaguar i egër i njohur. [[Skeda:Aerial view of the Amazon Rainforest.jpg|parapamje|Habitati tipik në pyjet me shi në Amazon]] Frikësohet se kompletimi i një pengese Shtetet e Bashkuara-Meksikë mund të zvogëlojë qëndrueshmërinë e çdo popullsie që banon aktualisht në Shtetet e Bashkuara, duke zvogëluar rrjedhën e gjeneve me popullsinë meksikane, dhe mund të parandalojë çdo zgjerim të mëtejshëm në veri për speciet. Gama historike e specieve përfshinte pjesën më të madhe të gjysmës jugore të Shteteve të Bashkuara, dhe në jug shtrihej shumë më larg për të mbuluar pjesën më të madhe të kontinentit të Amerikës së Jugut. Në total, varg i saj verior ka rënë 1.000 km (620 mi) në jug dhe vargu i saj jugor 2.000 km (1,200 mi) në veri. Fosilet e epokës së akullit të jaguar, që datojnë midis 40,000 dhe 11.500 vjet më parë, janë zbuluar në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë disa në një vend të rëndësishëm deri në veri, si Misuri . Provat fosile tregojnë jaguarë deri në 190 kg (420 lb), shumë më të mëdha se mesatarja bashkëkohore për kafshën. Habitati i maceve zakonisht përfshin pyjet e shiut të Amerikës Jugore dhe Qendrore, ligatinat e hapura, të përmbytura sezonalisht dhe terrenin e thatë me bar. Nga këto habitate, jaguari shumë preferon pyll të dendur; macja ka humbur gamën më të shpejtë në rajone të habitatit të thatë, të tilla si pampat argjentinase , kullotat e thata të Meksikës dhe Shtetet e Bashkuara jugperëndimore. Macja do të sillet nëpër pyje qumeshtit tropikal, subtropikal dhe të thatë (përfshirë, historikisht, pyjet e lisit në Shtetet e Bashkuara). Jaguari preferon të jetojë nga lumenjtë, kënetat, dhe në një pyll të dendur shiu me mbulesë të trashë për pre e kërcellit. Jaguars janë gjetur në lartësi deri në 3.800 m, por ata zakonisht shmangin pyllin montane dhe nuk gjenden në rrafshnaltën e lartë të Meksikës qendrore ose në Ande . Habitatet e preferuara të jaguareve janë zakonisht kënetat dhe rajone të pyllëzuara, por jaguarët gjithashtu jetojnë në skelete dhe shkretëtira. == Ekologjia dhe sjellja == === Roli ekologjik === Jaguari i rritur është një grabitqar kulmi , që do të thotë se ekziston në krye të zinxhirit të tij ushqimor dhe nuk vritet në natyrë. Jaguari është cilësuar gjithashtu një specie gur themeli , siç supozohet, me anë të kontrollit të niveleve të popullsisë së preve, si gjitarë barngrënës , felidat kulmore ruajnë integritetin strukturor të sistemeve pyjore. Sidoqoftë, përcaktimi i saktë se çfarë efektesh speciet si jaguar kanë në ekosistemet është e vështirë, sepse të dhënat duhet të krahasohen nga rajone ku speciet mungojnë, si dhe habitatet e tij aktuale, ndërsa kontrollohen për efektet e veprimtarisë njerëzore. Ёshtë pranuar që speciet pre e madhësisë mesatare pësojnë rritje të popullsisë në mungesë të grabitqarëve të gurthemelit, dhe kjo është hipotezuar të ketë efekte negative kaskaduese. Sidoqoftë, puna në terren ka treguar se kjo mund të jetë ndryshueshmëri natyrore dhe rritja e popullsisë mund të mos jetë e qëndrueshme. Kështu, hipoteza e grabitqarit themelor nuk pranohet nga të gjithë shkencëtarët. Jaguari gjithashtu ka një efekt në grabitqarët e tjerë. Jaguari dhe puma, e cila është felini tjetër më i madh i Amerikës së Jugut, por më i madhja në Amerikën Qendrore ose Veriore, janë shpesh simpatikë (specie të lidhura që ndajnë territorin mbivendosës) dhe shpesh janë studiuar në lidhje. Jaguari ka tendencë të marrë pre më të madhe, zakonisht mbi 22 kg (49 lb) dhe puma më të vogël, zakonisht midis 2 dhe 22 kg (4.4 dhe 48.5 lb), duke zvogëluar madhësinë e këtij të fundit.  Kjo situatë mund të jetë e dobishme për pumën. Karakteristika e saj më e gjerë pre, përfshirë aftësinë e tij për të marrë pre më të vogël, mund t'i japin një avantazh ndaj jaguarit në peizazhet e ndryshuara nga njeriu; ndërsa të dy klasifikohen si afër kërcënimit, puma ka një shpërndarje aktuale dukshëm më të madhe. Në varësi të disponueshmërisë së gjahut dhe madje jaguari mund ta ndajnë atë. === Riprodhimi dhe cikli jetësor === [[Skeda:Panthera onca zoo Salzburg 2009 06.jpg|parapamje|Këlysh 4 muajsh në kopshtin zoologjik të Salzburgut]] Femrat jaguar arrijnë pjekurinë seksuale në moshën rreth dy vjeç, dhe meshkujt në tre ose katër. Macja ndoshta bashkohet gjatë gjithë vitit në natyrë, me lindjet në rritje kur preja është e bollshme. Hulumtimi mbi jaguarët mashkull të robëruar mbështet hipotezën e çiftëzimit gjatë gjithë vitit , pa ndryshime sezonale në tiparet e spermës dhe cilësinë e derdhjes; suksesi i ulët riprodhues është vërejtur edhe në robëri. Gjatësia e gjenerimit të jaguar është 9.8 vjet. Estrusi femëror është 6–17 ditë jashtë një cikli të plotë 37-ditor, dhe femrat do të reklamojnë pjellorinë me shenjat e aromave urinare dhe rritjen e zërit. Femrat variojnë më gjerësisht se zakonisht gjatë miqësisë. Airsiftet ndahen pas çiftëzimit dhe femrat ofrojnë të gjithë prindërit. Periudha e gestacionit zgjat 93-105 ditë; femrat lindin deri në katër këlysh, dhe më së shpeshti në dy. Nëna nuk do të tolerojë praninë e meshkujve pas lindjes së këlyshëve, duke pasur parasysh rrezikun e infantilidit ; kjo sjellje është gjetur edhe tek tigrat. Të rinjtë kanë lindur të verbër, duke fituar pamje pas dy javësh. Këlyshët janë tharë në tre muaj, por mbeten në vendlindjen për gjashtë muaj para se të largohen për të shoqëruar nënën e tyre në gjueti. Ata do të vazhdojnë në shoqërinë e nënës së tyre për një deri në dy vjet para se të nisen për të vendosur një territor për veten e tyre. Meshkujt e rinj janë në radhë të parë nomade, duke bërë shaka me homologët e tyre më të vjetër derisa të arrijnë të pretendojnë një territor. Jetëgjatësia tipike në natyrë vlerësohet të jetë rreth 12-15 vjet; në robëri, jaguari jeton deri në 23 vjet, duke e vendosur atë në mesin e maceve me jetë më të gjatë. === Aktiviteti shoqëror === [[Skeda:Jaguars.JPG|parapamje|252x252px|Jaguarët në kopshtin zoologjik Cameron në Wako, Teksas]] Si shumica e maceve, jaguari është i vetmuar jashtë grupeve nënë-këlysh. Të rriturit në përgjithësi takohen vetëm me  bashkëshortin (megjithëse shoqërizimi i kufizuar jo-mësimor është vërejtur në mënyrë anekdotale) dhe krijon territore të mëdha për veten e tyre. Territoret femra, të cilat kanë një madhësi prej 25 deri 40 km ² , mund të mbivendosen, por kafshët në përgjithësi shmangin njëra-tjetrën.Territoret e  mashkullit mbulojnë përafërsisht dy herë më shumë hapësirë, duke ndryshuar në madhësi me disponueshmërinë e lojës dhe hapësirës dhe nuk mbivendosen. Territori i një mashkulli mund të përmbajë disa femra. Jaguari përdor shenja skrapesh, urina dhe feçe për të shënuar territorin e tij . Ashtu si macet e tjera të mëdha, jaguari është i aftë të zhurmojë dhe e bën këtë për të paralajmëruar konkurrencën territoriale dhe bashkuese; Periudhat intensive të kundër-thirrjes midis individëve janë vërejtur në egra. Zhurma e tyre shpesh ngjan me një kollë të përsëritur, dhe ata gjithashtu mund të shprehin zhurmë dhe rrënoja.  Luftimet e çiftëzimit midis meshkujve ndodhin, por janë të rralla dhe sjellja e shmangies së agresionit është vërejtur në natyrë. Kur ndodh, konflikti është zakonisht mbi territor: gama e një mashkulli mund të përfshijë atë të dy ose tre femrave, dhe ai nuk do të tolerojë ndërhyrje nga meshkuj të tjerë të rritur. Jaguari shpesh përshkruhet si natë , por është më saktësisht krepuskulare (aktiviteti kulm rreth agimit dhe muzgut). Të dy gjinitë gjuajnë, por meshkujt udhëtojnë më larg se femrat, duke u përshtatur territoreve të tyre më të mëdhenj. Jaguari mund të gjuajë gjatë ditës nëse loja është në dispozicion dhe është një mashtrim relativisht energjik, duke shpenzuar sa 50-60 përqind të kohës së tij aktive. Natyra e pakapshme e jaguarit dhe papranueshmëria e pjesës më të madhe të habitatit të tij të preferuar e bëjnë atë një kafshë të vështirë për shikim, e lëre më të studiojë. [[Skeda:Panthera onca at the Toronto Zoo 2.jpg|parapamje|Jaguari ka një kafshim jashtëzakonisht të fuqishëm që e lejon atë të shpojë predhat e preve të blinduara]] === Gjuetia dhe dieta === Si të gjitha macet, jaguar është një mishngrënës i detyrueshëm , ushqehet vetëm me mish.Ёshtë një gjahtar oportunist dhe dieta e tij përfshin të paktën 87 specie. Gjerësia, jaguarët preferojnë gjahun që peshojnë 45–85 kg (99–187 lb) dhe speciet më të preferuara dukshëm janë kapibarat dhe milingonangrënësit gjigand . Pre të tjera të marra zakonisht përfshijnë derrin e egër , kajmanin e zakonshëm , pekarin e grumbulluar , armadilon me nëntë shirita ndërsa agouti , mishngrënës të tjerë, primatët , oposumin e zakonshëm dhe tapirin në përgjithësi shmangen. Jaguarët janë në mënyrë të pazakontë në mesin e farave të mëdha në atë që ata nuk kanë një preferencë për thundrakët madje edhe në këmbë . Disa jaguarë gjithashtu gjuajnë mbi bagëtitë. [[Skeda:Jagvstapir.jpg|parapamje|Ilustrimi i një jaguar që vret një tapir , kafsha më e madhe tokësore amtare në rangun e saj]] Ndërsa jaguari shpesh përdor teknikën e thellë të kafshimit të fytit dhe teknikën e mbytjes tipike në mes të Pantherave , ai ndonjëherë përdor një metodë vrasjeje unike në mesin e maceve: ai shpon drejtpërdrejt përmes kockave të përkohshme të kafkës midis veshëve të pre (sidomos capibarën) me qenin e saj dhëmbë , duke shpuar trurin. Ky mund të jetë një përshtatje ndaj predhave të breshkave "të plasaritura të hapura"; pas zhdukjes së vonë të Pleistocenit, zvarranikët e blinduar si breshkat do të kishin formuar një bazë të bollshme për jaguarin. Kafshimi i kafkës është i punësuar me gjitarë në veçanti; me zvarranikë të tillë si kaimanin, jaguari mund të hidhet në pjesën e prapme të preve dhe të shkëputët vertebrat e qafës së mitrës , duke imobilizuar objektivin. Kur breshkat e detit , përfshirë breshkën e madhe detare të lëkundur e cila peshon mesatarisht rreth 385 kg (849 lb), pasi përpiqen të vendosin fole në plazhe, jaguari do të kafshojë në kokë, shpesh duke goditur prenë, përpara se të tërhiqet për të ngrënë . Raportohet se, ndërsa gjuan kuaj, një jaguar mund të kërcejë mbi shpinë, të vendosë njërën puthje në surrat dhe një tjetër në napë dhe pastaj kthesë, duke zhvendosur qafën. Njerëzit vendas kanë raportuar në mënyrë anekdotale se kur gjuajnë një palë kuaj të lidhur, jaguari do të vrasë një kalë dhe pastaj do ta zvarritë ndërsa kali tjetër, i cili ende jeton, është zvarritur në prag të tyre. Jaguari është më shumë se një grabitqar i ndjekur. Macja do të ecë ngadalë nëpër shtigjet pyjore, duke dëgjuar dhe duke kërcyer mbi prenë përpara se të nxitojë ose të bëjë pritë. Jaguari sulmon nga mbulesa dhe zakonisht nga pika e verbër e një objektivi me një kërcim të shpejtë; aftësitë pritëse të specieve konsiderohen pothuajse të pamëshirshme në mbretërinë e kafshëve nga njerëz indigjenë dhe studiues të fushave, dhe me siguri janë një produkt i rolit të tij si një grabitqar kulmi në disa mjedise të ndryshme. Prita mund të përfshijë kërcimin në ujë pas gjahut, pasi një jaguar është mjaft i aftë të kryejë një vrasje të madhe gjatë notit; forca e saj është e tillë që kufomat e mëdha si një mëshqerrë mund të rrëzohen në një pemë për të shmangur nivelet e përmbytjes. Kur vret prenë, jaguari do të tërheqë trupin e pajetë në një vend të trashë ose në një vend tjetër të izoluar. Fillon të hahet në qafë dhe gjoks, sesa në mes. Zemra dhe mushkëritë konsumohen, pasuar nga shpatullat. Kërkesa ditore për ushqim e një kafshe 34 kg (75 lb), në skajin e ultë ekstrem të peshës së specieve, është vlerësuar në 1.4 kg (3.1 lb). Për kafshët e rrëmbyera në intervalin 50–60 kg (110–130 lb), rekomandohen më shumë se 2 kg (4,4 lb) mish në ditë.Në natyrë, konsumi është natyrisht më i çrregullt; macet e egra harxhojnë energji të konsiderueshme në kapjen dhe vrasjen e preve, dhe ato mund të konsumojnë deri në 25 kg (55 lb) mish në një ushqim, pasuar nga periudha të urisë. Megjithëse mishngrënës, ka prova që jaguarët e egër konsumojnë rrënjët e Banisteriopsis caapi. ==== Sulmet ndaj njerëzve ==== Jaguarët shumë rrallë sulmojnë njerëzit. Sidoqoftë, një sjellje e tillë duket se është më e shpeshtë kur njerëzit hyjnë në habitatin e jaguarit dhe preja ulet. Jaguari robër ndonjëherë sulmojnë rojet e kopshteve zoologjike. Kur pushtuesit arritën në Amerikë, ata kishin frikë nga jaguaret. Sidoqoftë, edhe në ato kohë, preja kryesore e jaguar ishte kapibara. Charles Darwin raportoi një thënie të amerikanëve vendas se njerëzit nuk do të duhet të kenë frikë nga jaguari për sa kohë që kapibarat ishin të bollshme. == Kërcënimet == [[Skeda:Colonel Roosevelt's first South American jaguar.jpg|parapamje|Një jaguar i Amerikës së Jugut i vrarë nga Theodore Roosevelt]] [[Skeda:Statuette Karajà MHNT.ETH.2011.17.85.jpg|parapamje|Skena e gjahut jaguarit me [[Qeni|qen]] - MHNT]] Popullsia e jaguarit po bie me shpejtësi. Lloji është renditur si afër kërcënimit në listën e kuqe të IUCN . Humbja e pjesëve të gamës së saj, përfshirë eleminimin e saj virtual nga zonat e saj historike veriore dhe copëzimin në rritje të gamës së mbetur, kanë kontribuar në këtë status. Rënie veçanërisht të ndjeshme kanë ndodhur në vitet 1960, kur më shumë se 15,000 jaguarë u vranë për lëkurat e tyre në Amazoz braziliane çdo vit; Konventa për Tregtinë Ndërkombëtare të Specieve të Rrezikuara në e vitit 1973 solli një rënie të mprehtë në tregtinë Pelt. Puna e detajuar e kryer nën kujdesin e Shoqërisë së Konservimit të Jetës së egër zbuloi se specia ka humbur 37% të rangut të saj historik, me statusin e saj të panjohur në një 18% shtesë të gamës globale. Më inkurajuese, probabiliteti i mbijetesës afatgjatë u konsiderua i lartë në 70% të gamës së tij të mbetur, veçanërisht në pellgun e Amazonës dhe Gran Chaco dhe Pantanal fqinj . Rreziqet kryesore për jaguarin përfshijnë shpyllëzimin në të gjithë habitatin e tij, rritjen e konkurrencës për ushqim me qeniet njerëzore, veçanërisht në habitatin e thatë dhe joproduktiv, gjahun , uraganet në pjesët veriore të diapazonit të tij, dhe sjelljen që shpesh do vrasin macen ku vret bagëtitë. Kur përshtatet me gjahun, jaguari është treguar të marrë bagëti si një pjesë e madhe e dietës së tij; ndërsa pastrimi i tokës për kullotje është problem për speciet, popullsia e jaguar mund të jetë rritur kur bagëtitë u prezantuan për herë të parë në Amerikën e Jugut, pasi kafshët përfituan nga baza e re e preve. Kjo gatishmëri për të marrë bagëti ka nxitur pronarët e fermave të punësojnë gjahtarë jaguarësh me kohë të plotë. Lëkurat e maceve të egra dhe gjitarëve të tjerë janë vlerësuar shumë nga tregtia e leshit për shumë dekada. Që nga fillimi i shekullit të 20-të jaguarët u gjuan në një numër të madh, por mbivlera e tepërt dhe shkatërrimi i habitatit zvogëluan disponueshmërinë dhe shkaktuan gjuetarë dhe tregtarë që gradualisht të zhvendosesh në specie më të vogla deri në vitet 1960. Tregtia ndërkombëtare e lëkurave të jaguar pati lulëzimin e saj më të madh midis fundit të Luftës së Dytë Botërore dhe fillimi i vitit 1970, për shkak të rritjes së ekonomisë dhe mungesës së rregulloreve. Nga viti 1967 e tutje, rregulloret e paraqitura nga ligjet kombëtare dhe marrëveshjet ndërkombëtare e zvogëluan tregtinë ndërkombëtare të raportuar nga sa më shumë që 13000 lëkurat në vitin 1967, përmes 7000 lëkurave në 1969, derisa u bë e papërfillshme pas vitit 1976, megjithëse tregtia dhe kontrabanda e paligjshme vazhdojnë të jenë problem . Gjatë kësaj periudhe, eksportuesit më të mëdhenj ishin Brazili dhe Paraguai, dhe importuesit më të mëdhenj ishin SH.B.A. dhe Gjermania . == Ruajtja == [[Skeda:Black jaguar.jpg|parapamje|Një jaguar melanistik]] Jaguari është e shënuar në Shtojcën I CITES , që do të thotë se i gjithë tregtia ndërkombëtare me xhaguarë ose pjesë të trupit të tyre është e ndaluar.Gjuetia e jaguarit është e ndaluar në Argjentinë, Brazil, Kolumbi, Guiana Franceze, Honduras, Nikaragua, Panama, Paraguai, Suriname, Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela.Gjuetia e jaguarit është e kufizuar në Guatemala dhe Peru. Gjuetia e trofeve është ende e lejuar në Bolivi, dhe nuk mbrohet në Ekuador ose Guajanë. === Njësitë e Konservimit të jaguarit === Ruajtja e jaguarit është e ndërlikuar për shkak të gamës së gjerë të specieve që përfshin 18 vende me politika dhe rregullore të ndryshme. Zona specifike të një rëndësie të lartë për ruajtjen e jaguarit, të ashtuquajturat "Njësitë e ruajtjes së Jaguarit" (JCU) u përcaktuan në vitin 2000. Këto janë zona të mëdha të banuara nga të paktën 50 jaguarit.Njësia Eakdo u vlerësua në bazë të madhësisë, lidhjes, cilësisë së habitatit si për jaguarin, ashtu edhe për prenë dhe statusin e popullsisë së jaguarit. Në atë mënyrë, 51 Njësi të Konservimit të Jaguarit u përcaktuan në 36 rajone gjeografike si zona me përparësi për ruajtjen e jaguarit përfshirë: * [[Skeda:Jaguar - Cameron Park Zoo - Waco, Texas.jpg|parapamje|Jaguar  të rritur në kopshtin zoologjik Kameron , Wako, Teksas]]      Sierra Madre e Meksikës *       pyjet tropikale Selva Maya që shtrihen mbi Meksikë, Belize dhe Guatemala *       e pyjet me lagështi Choco-Darien nga Hondurasi, Panamaja në Kolumbi *       Sierra de Tamaulipas *       Llanos Venezuelës *       pellgu verior i Cerrado dhe Amazon në Brazil *       Provinca Misiones në Argjentinë Studimet e fundit nënvizuan se për të ruajtur shkëmbimin e fortë në të gjithë pishinën e gjeneve jaguar të domosdoshme për ruajtjen e specieve, është e rëndësishme që habitatet e jaguarit janë të ndërlidhura. Për ta lehtësuar këtë, është krijuar një projekt i ri, Paseo del Jaguar për të lidhur disa pika të nxehta të jaguar. Në vitin 1986,Qëndra u krijua në Belize si zona e parë e mbrojtur në botë për ruajtjen e jaguarit. Duke pasur parasysh papranueshmërinë e pjesës më të madhe të specieve, veçanërisht Amazonën qendrore, vlerësimi i numrave të jaguarit është i vështirë. Studiuesit zakonisht përqendrohen në bioregione të veçanta , kështu që analiza e gjerë e specieve është e pakët. Në 1991, 600-1000 (numri më i lartë) vlerësohej se jetonte në Belize. Një vit më parë, 125-180 jaguar janë vlerësuar të jetojnë në Meksikë 4000-km ² (2400-mi 2 ) Calakmul Rezervë e biosferës , me një tjetër 350 në shtetin e Chiapas . Rezerva Biosfera fqinje e Majës në Guatemalë, me një sipërfaqe prej 15,000 km ² (9,000 mi ² ), mund të ketë 465-550 kafshë. Punë punësimi Telemetria GPS në 2003 dhe 2004 gjeti dendësi prej vetëm gjashtë deri në shtatë jaguarit për 100 km ² në rajonin kritik Pantanal, krahasuar me 10 deri 11 duke përdorur metoda tradicionale; kjo sugjeron që metodat e përdorimit gjerësisht të marrjes së mostrave mund të fryjnë numrin aktual të maceve. === Qasjet === Në vendosjen e rezervateve të mbrojtura, përpjekjet në përgjithësi duhet të përqendrohen në zonat përreth, pasi jaguaret nuk ka të ngjarë të kufizohen në kufijtë e një rezervimi, veçanërisht nëse popullsia po rritet në madhësi. Qëndrimet njerëzore në zonat përreth rezervave dhe ligjeve dhe rregulloreve për të parandaluar copëtimin e qenieve janë thelbësore për t'i bërë zonat e ruajtjes efektive. Për të vlerësuar madhësinë e popullsisë brenda zonave specifike dhe për të mbajtur gjurmët e jaguarit, bllokimi i kamerës dhe telemetria e përcjelljes së jetës së egër përdoren gjerësisht, dhe feces mund të kërkohet me ndihmën e qenve detektorë për të studiuar shëndetin dhe dietën e jaguarit. Përpjekjet aktuale për ruajtjen shpesh përqendrohen në edukimin e pronarëve të fermave dhe promovimin e ekoturizmit . Jaguari është përcaktuar në përgjithësi si një specie ombrellë - rrezat e shtëpisë së saj dhe kërkesat e habitatit janë mjaft të gjera që, nëse mbrohen, shumë lloje të tjera të gamës më të vogël do të mbrohen gjithashtu. Speciet ombrellë shërbejnë si "lidhje lëvizëse" në shkallën e peizazhit, në rastin e jaguarit përmes grabitqeve. Kështu që organizatat e ruajtjes mund të përqendrohen në sigurimin e një habitati të qëndrueshëm dhe të lidhur për jaguarin, me njohuri që speciet e tjera gjithashtu do të përfitojnë. Përcaktimet e ekoturizmit janë duke u përdorur për të gjeneruar interes publik për kafshët karizmatike siç është jaguari, ndërsa në të njëjtën kohë gjenerojnë të ardhura që mund të përdoren në përpjekjet e ruajtjes. Auditimet e bëra në Afrikë kanë treguar që ekoturizmi ka ndihmuar në ruajtjen e maceve afrikane. Ashtu si për macet e mëdha afrikane, një shqetësim kryesor në ekoturizmin e jaguarit është hapësira e konsiderueshme e habitatit që speciet kërkon, kështu që nëse ekoturizmi përdoret për të ndihmuar në ruajtjen e jaguarit, duhet të merren parasysh disa konsiderata se si do të mbahen të paprekur ekosistemet ekzistuese, apo si ekosistemet e reja që janë mjaft të mëdha për të mbështetur një popullsi në rritje të jaguar do të vendosen. === Shtetet e Bashkuara === E vetmja mace e egër që jeton në Amerikën e Veriut që ulërin, jaguari u regjistrua si një kafshë e Amerikës nga Tomas Xheferson në 1799. Jaguarët janë ende herë pas here shikuar në Arizona dhe Nju Meksiko , të tilla si El Jefe, duke nxitur veprime për ruajtjen e tij nga autoritetet.  Për shembull, më 20 gusht 2012, USFWS propozoi të linte mënjanë 838,232 hektarë në Arizona dhe New Mexico - një zonë më e madhe se Rhode Island - si habitat kritik i jaguar. == Në mitologji dhe kulturë == === Amerika para-kolumbiane === [[Skeda:Jaguar warrior.jpg|parapamje|Luftëtar Jaguar në kulturën Azteke]] Në Amerikën Qendrore para-Kolumbiane dhe atë të Jugut, jaguari ishte një simbol i fuqisë dhe forcës. Midis kulturave andeaneve , një kult i jaguarit i shpërndarë nga kultura e hershme Chavín u pranua mbi pjesën më të madhe të asaj që është sot Peru nga 900 pes. Kultura e mëvonshme Moche e Perusë veriore e përdori jaguarin si një simbol të fuqisë në shumë prej qeramikës së tyre. Në fenë e Muisca , i cili banonte në Altifano Cundiboyacense të ftohtë në Andet kolumbiane , jaguari konsiderohej një kafshë e shenjtë dhe gjatë ritualeve të tyre fetare njerëzit visheshin me lëkurën e jaguarit. Lëkurat tregtoheshin me popujt e ultë të Llanos Orientales tropikale . Emri i zipa Nemequene u rrjedhin nga Muysccubun fjalët nymy dhe quyne , do të thotë "forca e jaguarit". Në Mesoamerica , Olmec culturean kulturë e hershme dhe me ndikim e rajonit të Bregut të Gjirit përafërsisht bashkëkohor me Chavín — zhvilloi një motiv të veçantë " ishin jaguar " të skulpturave dhe figurave që tregojnë jaguarët e stilizuar ose njerëz me karakteristikat e jaguarit. Në civilizimin e mëvonshëm të Majave , jaguari besohej se lehtësonte komunikimin midis të gjallëve dhe të vdekurve dhe për të mbrojtur familjen mbretërore. Majat i shikoi këto linja të fuqishme si shoqëruesit e tyre në botën shpirtërore, dhe një numër i sundimtarëve të Majave lindi emra që përfshinin fjalën Mayan për jaguar ( b'alam në shumë nga gjuhët Mayan ). Balam ( Jaguar) mbetet një mbiemër i zakonshëm i Majave, dhe është gjithashtu emri i Chilam Balam , një autor legjendar, të cilit i atribuohen miscellanitë e Majave të shekujve 17 dhe 18, duke ruajtur njohuri shumë të rëndësishme. === Kultura bashkëkohore === Jaguar dhe emri i tij përdoren gjerësisht si një simbol në kulturën bashkëkohore. Kjo është kafsha kombëtar i Guajana , dhe është i paraqitur në saj të stemës .Flamuri i Departamentit të Amazonas , një departament kolumbian, përmban një  jaguar. Jaguari shfaqet edhe në kartëmonedha të real Brazilian . Jaguari është gjithashtu një element i zakonshëm në mitologjinë e shumë kulturave bashkëkohore amtare në Amerikën e Jugut, zakonisht portretizohet si krijesa që u dha njerëzve fuqinë mbi zjarr. Jaguari përdoret gjerësisht si një emër produkti, më i rëndësishmi për një markë britanike të makinave luksoze . Emri është miratuar nga franchises sportive, duke përfshirë NFL 's Jacksonville Jaguars dhe meksikan soccer club Chiapas FC kreshtë e Argjentinës ' s federata kombëtare në bashkim rugby përmban një jaguar; sidoqoftë, për shkak të një gabimi në gazetari , ekipi kombëtar i vendit quhet Los Pumas . Në frymën e kulturës antike Maiat, Lojërat Olimpike të vitit 1968 në Qytetin Meksikan adoptoi një jaguar të kuq si maskota e parë zyrtare olimpike. == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == {{commons|Panthera onca|Jaguari}} * [https://web.archive.org/web/20080923163010/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Panthera_onca/more_info.html ARKive: Jaguar (''Panthera onca'')]: general information, pictures and videos * http://de.wikipedia.org/wiki/Jaguar {{Macet e mëdha}} [[Kategoria:Gjitarë]] [[Kategoria:Jaguarë]] [[Kategoria:Pantera]] [[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]] 3q25xm0eo1x8m0wj53bd1tzipg9zz56 0 65812 3058742 3051756 2026-10-21T10:52:14Z Leutrim.P 113691 3058742 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Manaferra | image = Ripe, ripening, and green blackberries.jpg | image_width = 250px | image_caption = Frute manaferrash. | regnum = [[Plant]]ae | divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Rosales]] | familia = [[Rosaceae]] | subfamilia = [[Rosoideae]] | genus = ''[[Rubus]]'' | subgenus = ''Rubus'' (formerly ''Eubatus'') | subdivision_ranks = Species | subdivision = *''[[Rubus ursinus]]'' *''[[Rubus argutus]]'' *'''''Rubus fruticosus''''' * dhe qindra lloje tjera të ngjashme. }} '''Manaferra''' është frut i ëmbël në shije, shpesh mund të ngatërrohet edhe me qershinë. Ajo ka një ngjyrë të zezë ose të kuqerremtë. == Mjekim == [[Skeda:Blackberry with fruits2.jpg|thumb|260px|left|Manaferra]] {{kujdes-med}} Manaferra për ekspertët e mjekësisë popullore ky frut është super i pasur me vitamina dhe mineralet bazë për organizmin e njeriut. Pikërisht për këtë arsye rekomandohet që ky frut të konsumohet nga të gjitha grupmoshat, veçanërisht fëmijët dhe të moshuarit. Duket e pabesueshme, por është e vërtetë. Manaferrat bëjnë të mundur uljen e kolesterolit në trup. Njeriu mund të hajë sasi të mëdha manaferrash dhe të mos shëndoshet, përkundrazi ky frut bën të mundur rënien nga pesha si dhe kontrollon nivelin e yndyrnave në gjak. Ky frut lufton gripin dhe të ftohurit. MANAFERRA përmirëson shikimin e dobët. Ditët e sotme po rritet ndjeshëm numri i personave që kanë probleme me shikimin. Kjo edhe si shkak i përdorimit pa kriter të kompjuterit, me orare të zgjatura dhe sidomos gjatë orëve të vona të natës. Më mirë së përdorimi i medikamenteve të ndryshme që m und të blihen në farmaci, për të gjithë ata që kanë probleme me shikimin vjen një teori e re nga mjekësia popullore. Sipas saj për të përmirësuar shikimin e dobët pihet çdo ditë një gotë me lëng karote. Për të përmirësuar shikimin gjatë natës përzihen 30 pika lëng manaferrash me 50 gramë ujë. Kjo masë pihet tri herë në ditë. Gjithashtu mund të pihen dy gota me lëng manaferre në ditë == Shiko edhe == * [[Manaferra]] * [[Mjedra]] == Burime == [[Kategoria:Bimë]] [[Kategoria:Frut]] [[Kategoria:Manaferra]] [[Kategoria:Bimë mjekësore]] [[pl:Jeżyna]] o9e94hxufk1s68wjrzqrotr3768j2pu 0 70962 3058507 3055967 2026-10-20T13:10:31Z Punetor i Rregullt5 104669 3058507 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = | image = Indian Wolf Photo Dhaval Vargiya.jpg | image_caption = [[Ujku Indian]] në një park kombëtar në Gujarat | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn|language=en|author=Boitani, L.|author2=Phillips, M.|author3=Jhala, Y.|date=2018|title=''Canis lupus''|volume=2018|page=e.T3746A163508960|doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T3746A163508960.en|access-date=19 nëntor 2021}}</ref> | genus = Canis | species = lupus | authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]<ref name="Linnaeus1758"/> | subdivision_ranks = Nënllojet | subdivision = Shiko [[Nënllojet e Canis Lupus|Nënllojet e ''Canis lupus'']] | range_map = Canis lupus distribution (IUCN).png | range_map_caption = Përhapja globale e ujkut, 2018<ref name="iucn status 19 November 2021" /> }} '''Ujku''' ('''''Canis lupus'''''), i njohur edhe si '''ujku gri''' , është një [[Kanidët|kanid]] i madh amtar në [[Evrazia|Euroazi]] dhe [[Amerika Veriore|Amerikën Veriore]] . Mbi tridhjetë nënlloje të ''Canis lupus'' janë njohur, dhe ujqërit gri, siç kuptohet në mënyrë kolokuale, përbëjnë nënspecie jo-shtëpiake / të egër. Ujku është antari më i madh i gjallë i Kanidae , meshkujt mesatarisht 40 kg (88 lb) dhe femrat 37 kg (82 lb).Gjatësia e meshkujve ujqër 105–160 cm (41–63 in) në gjatësi dhe 80–85 cm (31–33 in) në lartësinë e shpatullave. Ujku dallohet edhe nga pjestarët e tjerë të gjinisë ''[[Canis]]'' nga veshët dhe fytyra më pak të theksuara, si dhe një gëzof më i shkurtër dhe një bisht i gjatë. Ujku është sidoqoftë i lidhur mjaft ngushtë me speciet e vogla të ''Canis'' , të tilla si kojotat dhe çakejntë e artë , për të prodhuar hibridë pjellore me to. Gëzofi i një ujku është lara-lara zakonisht i bardhë, kafe, gri, dhe e zezë, edhe pse nënspeciet në rajonin e Arktikut mund të jetë gati të gjithë të bardhë. Nga të gjithë anëtarët e gjinisë ''Canis'' , ujku është më i specializuar për gjuetinë bashkëpunuese siç dëshmohet nga përshtatjet fizike të tij në trajtimin e gjahut të madh, natyrën e tij më sociale dhe sjelljen e tij shprehëse shumë të përparuar . Udhëton në familje bërthamore që përbëhen nga një çift i shoqëruar nga pasardhësit e tyre. Pasardhësit mund të largohen për të formuar grupet e tyre në fillimin e pjekurisë seksuale dhe në përgjigje të konkurrencës për ushqim brenda këyij grupi. Ujqërit janë gjithashtu territorialë dhe luftimet për territorin janë një nga shkaqet kryesore të vdekshmërisë së ujqërve. Ujku është kryesisht mishngrënës dhe ushqehet me gjitarë të egër të mëdhenj si dhe kafshë më të vogla, bagëti, kërma dhe mbeturina. Ujku ose çiftet zakonisht kanë nivele më të larta suksesi në gjueti sesa grupet të mëdha. [[Patogjen|Patogjenët]] dhe [[Parazit|parazitët]], veçanërisht tërbimi , mund të infektojnë ujqërit. Popullsia globale e ujqërve të egër vlerësohej të ishte 300,000 në 2003 dhe konsiderohet të jetë me shqetësim më të vogël nga Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës ([[Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës|IUCN]]). Ujqërit kanë një histori të gjatë të bashkëveprimeve me [[Njeriu|njerëzit]], pasi ishin përçmuar dhe gjuajtur në shumicën e komuniteteve baritore për shkak të sulmeve të tyre mbi bagëtitë, ndërsa anasjelltas janë respektuar në disa shoqëri agrare dhe gjahtare-grumbulluese . Megjithëse frika nga ujqërit ekziston në shumë shoqëri njerëzore, shumica e sulmeve të regjistruara ndaj njerëzve u janë atribuar kafshëve që vuajnë nga tërbimi. Sulmet e ujkut te njerëzit janë të rrallë sepse ujqërit janë relativisht të paktë, jetojnë larg njerëzve dhe kanë krijuar një frikë nga njerëzit për shkak të përvojave të tyre me gjahtarët dhe barinjt. == Etimologjia == Fjala angleze "wolf"  rrjedh nga fjala e anglishtes së vjetër ''wulf''   , i cili mendohet se rrjedh nga fjala [[proto-gjermanike]] ''wulfaz'' * . Rrënjë [[Gjuha proto-indo-evropiane|Proto-Indo-evropiane]] * ''wĺ̥kʷos'' mund të jetë burimi i fjalës [[Gjuha latine|latine]] për kafshën ''lupus'' (* ''lúkʷos'' ).<ref>{{OEtymD|wolf}}</ref><ref name="Lehrman"/> Emri "ujku gri" i referohet ngjyrës gri të specieve.<ref name="Goldman"/> Që nga kohërat para-kristiane, popujt gjermanë si [[Anglo-Saksonët|anglo-saksonët]] morën ''wolf'' si parashtesë ose prapashtesë në emrat e tyre. Shembuj përfshijnë Wulfhere ("Wolf Army", ose "Ai, ushtria e të cilit është ujku"), Cynewulf ("Ujku Mbret"), Cēnwulf ("Ujku i guximshëm"), Wulfheard ("Ujku i vështirë"), Earnwulf ("Ujku Ujku") "), Wulfstān (" Ujku Ujku ") Æðelwulf (" Ujku Ulkonja "), Wolfhroc (" Ujku me fustan "), Wolfhetan (" Ujku i fshehur "), Isangrim (" Maska Gri "), Scrutolf (" Ujku i veshur ") , Wolfgang ("Ujku që ecën") dhe Wolfdregil ("Ujku Vrapues"). == Taksonomia == Në 1758, botanist suedez dhe zoologu Carl Linnaeus botuan ''Systema Naturae''.''Canis'' është fjala latine që do të thotë " [[Qeni|qen]] ",<ref>{{OEtymD|canine}}</ref> dhe nën këtë gjini ai renditi [[Karnivorët|mishngrënësit]] përfshirë [[Qeni|qenin shtëpiak]], ujqërit dhe [[Çakalli|çakejntë]] . Ai e klasifikoi qenin shtëpiak si ''Canis familiaris'' , dhe ujkun si ''Canis lupus'' . Linnaeus e konsideroi qen të jetë një specie të veçantë nga ujku për shkak të ''recurvata cauda'' -its e cila nuk gjendet tek asnjë kanid tjetër .<ref name="Clutton-Brock1995"/> === Nënspeciet === Në edicionin e tretë të ''Mammal Species of the World'' botuar në 2005, mamografist W. Christopher Wozencraft renditur 36 nënspecie të egra të ''C. lupus'' , dhe propozoi dy nënspecie shtesë: ''familiaris'' (Linnaeus, 1758) dhe [[dingo]] (Meyer, 1793). Wozencraft përfshiu ''hallstromi'' – [[Qeni këngëtar i Guineas së Re|qenin këngëtar i Guineas së Re]] është një sinonim taksonomik për dingon. Wozencraft iu referua një studimi të ADN-së mitokondriale të vitit 1999 , si një nga udhëzuesit në formimin e vendimit të tij, dhe renditi 38 nënspecie të ''C. lupus'' nën emrin e përbashkët biologjik të "ujkut",të emërojë nënllojet që janë [[ujku euroaziatik]] ( ''C. l. lupus'' ) bazuar në ekzemplarin e tipit që Linnaeus studioi në Suedi. Studimet që përdorin teknikat paleogenomik tregojnë se ujku modern dhe qeni janë taksa motër , si ujqërit modern nuk janë të lidhura ngushtë me popullsinë e ujqërve që ishte i pari i zbutur . Në vitin 2019, një punëtori e organizuar nga IUCN / Grupi i Specialistëve i Komisionit të Mbijetimit të Komisionit të Mbijetesës e konsideroi qenin këngëtar i Guinesë së Re,dingon dhe qentë e rrugëve si ''Canis familiaris'' , dhe për këtë arsye ata nuk janë të vlerësuhar në listën e kuqe të IUCN-s.<ref name="Alvares2019"/> === Përzierje me kanidët e tjerë === [[File:F1 wolf-dog hybrids from Wildlife Park Kadzidlowo, Poland.png|thumb|upright=1.5|alt=Photographs of two wolf-dog hybrids standing outdoors on snowy ground|Hibridë të qenve ujk në Parkun e Kafshëve të egra në Kadzidłowo , Poloni. E para është produkti i një ujku mashkull dhe një spaniel femër , i dyti nga një ujk femër dhe një Laika mashkull perëndimor .]] Në të e largët, ka pasur një rrjedhë gjenesh midis [[Ujku i artë afrikanë|ujqërve të artë afrikanë]] , [[Çakalli i artë|çakejve të artë]] dhe ujqërve gri. Ujku i artë afrikan është një pasardhës i një kanape të përzier gjenetikisht prej ujku 72% dhe prejardhja e ujkut 28%. Një ujk i artë afrikan nga Gadishulli Sinai egjiptian tregon përzierjen me ujqërit dhe qenët e Lindjes së Mesme. Ekzistojnë dëshmi të rrjedhës së gjeneve midis çakejve të artë dhe ujqërve të Lindjes së Mesme, aq më pak me ujqërit evropianë dhe aziatikë, dhe më pak me ujqërit e Amerikës së Veriut. Kjo tregon që prejardhja çakallit të artë i gjetur tek ujqërit e Amerikës së Veriut mund të ketë ndodhur para divergjencës së ujqërve euroaziatik dhe të Amerikës së Veriut.<ref name="Sinding2018"/> Paraardhësi i zakonshëm i kojotës dhe ujkut ka përzier me një popullatë fantazmë të një kanidi të panjohur të zhdukur. Ky kanid është gjenetikisht i afërt me dholen dhe evoluoj pas divergjencës së qenit të egër afrikan nga speciet e tjera të kanidëve. Pozicioni bazik i kojotës në krahasim me ujkun është propozuar të jetë për shkak të [[Kojota|kojotës]] që mban më shumë gjenomë mitokondriale të këtij kanidi të paidentifikuar. Në mënyrë të ngjashme, një ekzemplar në muze i një ujku nga [[Kina]] e Jugut e mbledhur në vitin 1963 tregoi një gjenom që ishte 12-14% i përzier nga kanidë të panjohur. Në Amerikën e Veriut, shumica e kojotave dhe ujqërve tregojnë shkallë të ndryshme të përzierjes gjenetike të së kaluarës. [[Ujku i kuq]] i Shteteve të Bashkuara juglindore është një kafshë hibride me 40%: 60% ujk ndaj prejardhjes së kojotës. Për më tepër, u konstatua se ishte 60%: 40% ujk ndaj gjenetikës së kojotës me ujqërit lindorë , dhe 75%: 25% në ujërat e rajonit të Madh .<ref name="Sinding2018"/> Në kohët e fundit, disa ujqër meshkuj italianë e kishin origjinën nga qentë, gjë që tregon se ujqërit femra bashkveprojnë me qenin mashkull në natyrë. Në Malet e Kaukazit , 10% e qenve, përfshirë qenët roje, janë hibridë të gjeneratës së parë. Megjithëse çiftëzimi midis çakejve të artë dhe ujqërve nuk është vërejtur kurrë, prova e hibridizimit të çakallit-ujkut u zbulua përmes analizës së ADN-së mitokondriale të çakejve që jetojnë në malet e [[Kaukazi (regjion)|Kaukazit]] dhe në [[Bullgaria|Bullgari]].<ref name="Moura2013"/> == Anatomia == [[File:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|thumb|alt=Photograph of a reclining North American wolf looking directly at the photographer|Një ujk i Amerikës së Veriut]] Ujku është anëtari më i madh i familjes Kanidae , dhe dallohet më tej nga kojotat dhe çakejntë nga një kockë më e gjerë, veshë më të shkurtër, një torzë më e shkurtër dhe një bisht më i gjatë. Trupi është i hollë dhe i ndërtuar me forcë me një kafaz brinjësh të madhe, thellësisht zbritëse , një shpinë të pjerrët dhe një qafë të fortë muskulore. Këmbët e ujkut janë mesatarisht më të gjatë se ato të kanidëve të tjerë, gjë që i mundëson kafshës të lëvizë me shpejtësi, dhe të kapërcejë borën e thellë që mbulon pjesën më të madhe të shtrirjes së saj gjeografike në dimër. Veshët janë relativisht të vegjël dhe trekëndësh. Koka e ujkut është e madhe dhe e rëndë, me një ballë të gjerë, nofulla të forta dhe një surrat të gjatë dhe të hapur. Kafka është 230–280 mm (9–11 in) në gjatësi dhe 130–150 mm (5-6 in) në gjerësi. Dhëmbët janë të mprehta dhe të mëdhenj, duke i bërë ato më të përshtatshme për shtypjen e kockave sesa ato të kanidëve të tjera. Ata nuk janë aq të specializuar sa ato që gjenden tek hienat . Molarët e saj kanë një sipërfaqe të sheshtë të përtypur, por jo në të njëjtën masë si kojota, dieta e së cilës përmban më shumë lëndë bimore. Femrat kanë tendencë të kenë enigma dhe ballë më të ngushta, qafë më të hollë, këmbë pak më të shkurtër dhe shpatulla më pak masive se meshkujt. [[File:Lupusskeleton 2.JPG|thumb|left|alt=Photograph of a wolf skeleton |Një skelet i ujkut i vendosur në Muzeun e Ujkut, Parku Kombëtar Abruzzo , Itali]] Ujku i rritur mat 105–160 cm (41–63 in) në gjatësi dhe 80–85 cm (31–33 në) në lartësinë e shpatullave. Bishti mat 29–50 cm (11–20 in) në gjatësi, veshët 90–110 mm ( 3) 1 ⁄ 2 - 4 3 ⁄ 8  in) në lartësi, dhe këmbët e pasme janë 220–250 mm ( 8 5 ⁄ 8 - 9 7 ⁄ 8  in). Madhësia dhe pesha e ujkut modern rritet në përpjesëtim me gjerësinë në përputhje me rregullin e Bergmanit . Masa mesatare e trupit të ujkut është 40 kg (88 lb), ekzemplari më i vogël i regjistruar në 12 kg (26 lb) dhe më i madhi në 79.4 kg (175 lb). Mesatarisht, ujqërit evropianë peshojnë 38,5 kg (85 lb), ujqërit e Amerikës së Veriut 36 kg (79 lb), dhe ujqërit indianë dhe arabë 25 kg (55 lb). Femrat në çdo popullatë të caktuar të ujku zakonisht peshojnë 2,3–4,5 kg (5-10 lb) më pak se meshkujt. Ujku me peshë mbi 54 kg (119 lb) janë të rralla, megjithëse individë jashtëzakonisht të mëdhenj janë regjistruar në Alaska dhe [[Kanadaja|Kanada]].  Në Rusinë e mesme, meshkujt jashtëzakonisht të mëdhenj u jepet një peshë maksimale 69–79 kg (152–174 lb). === Gëzofi === [[File:Tibetan Wolf By Stanzin (Stakpa) cropped.jpg|alt=Picture of a wolf standing, turning its head at the camera|thumb|Ujku në Changtang , [[Tibet]]]] Ujku ka gëzof dimri shumë të dendur , me një shtresë të shkurtër flokësh të gjatë dhe të trashë . Shumica e qimeve të rojes bien në pranverë dhe rriten përsëri në vjeshtë. Flokët më të gjata ndodhen në anën e pasme, veçanërisht në pjesët e përparme dhe qafën. Veçanërisht qimet e gjata rriten mbi supet dhe pothuajse formojnë një kreshtë në pjesën e sipërme të qafës. Flokët në faqe janë të zgjatura dhe formojnë tufa. Veshët janë të mbuluara me qime të shkurtra dhe projektohen nga leshi. Flokët e shkurtër, elastikë dhe të ngushtë të ngjitur janë të pranishme në gjymtyrët nga bërrylat poshtë në tendonat kalcaneal . Gëzofi i dimrit është shumë rezistent ndaj të ftohtit. Ujqërit në klimat veriore mund të jenë të qetë në zona të hapura në −40 ° C (°40 ° F) duke vendosur misterat e tyre midis këmbëve të pasme dhe duke mbuluar fytyrat me bishtin e tyre. Gëzofi i ujkut siguron izolim më të mirë se gëzofi i qenve dhe nuk mbledh akull kur fryma e ngrohtë kondensohet kundër tij. [[File:Black and White Wolves.jpg|thumb|left|alt=Photograph showing one black and one white furred wolf standing alongside each other |Ujqër të robëruar, i zi dhe i bardhë të rrëmbyer në kopshtin zoologjik La Boissière-du-Doré , Francë]] Në klimat e ftohta, ujku mund të zvogëlojë rrjedhën e gjakut pranë lëkurës së tij për të ruajtur nxehtësinë e trupit. Nxehtësia e jastëkëve të këmbëve rregullohet në mënyrë të pavarur nga pjesa tjetër e trupit dhe ruhet në pikën vetëm mbi pikën e ngrirjes së indeve ku putrat vijnë në kontakt me akullin dhe borën. Në klimat e ngrohta, gëzofi është më i trashë dhe më i dobët se tek ujqërit veriorë. Ujku femër ka tendencë të ketë më shumë gëzof në gjymtyrë  sesa meshkujt dhe në përgjithësi zhvillojnë gëzof më të butë të përgjithshme, ndërsa piqen. Ujku i vjetër në përgjithësi ka më shumë qime të bardha në majë të bishtit, përgjatë hundës dhe në ballë. Gëzofi i dimrit mbahet më gjatë nga femrat , megjithëse me disa humbje të flokëve përreth tyre. Gjatësia e flokëve në mes të shpinës është 60–70 mm ( 2) ³ ⁄ ₈ - 2 ³ ⁄ ₄  in), dhe qimet e rojes në shpatulla zakonisht nuk kalojnë 90 mm ( 3) ¹ ⁄ ₂  në), por mund të arrijë 110-130 mm ( 4 ³ ⁄ ₈ - 5 ¹ ⁄ ₈  in). Ngjyra e gëzofit të ujkut përcaktohet nga qimet e rojes së tij. Ujqërit zakonisht kanë disa qime të bardha, kafe, gri dhe të zezë. Palltoja e ujkut euroaziatik është një përzierje ochreous (e verdhë në portokalli) dhe ngjyra e ndryshkur ochreous (portokalli / e kuqe / kafe) me gri të lehtë. Muzgu është gri i zbehtë ochreous, dhe zona e buzëve, faqeve, mjekrës dhe fytit është e bardhë. Pjesa e sipërme e kokës, ballit, nën dhe midis syve, dhe midis syve dhe veshëve është gri me një film të kuqërremtë. Qafa është ohreous. Gëzofi i gjata, i zezë , përgjatë shpinës, formojnë një shirit të gjerë, me pjesë të flokëve të zeza mbi supet, gjoksin e sipërm dhe pjesën e pasme të trupit. Anët e trupit, bishtit dhe gjymtyrët e jashtme janë një ngjyrë e zbehtë ochreous, ndërsa anët e brendshme të gjymtyrëve, barkut dhe ijëve janë të bardha. Përveç atyre ujqërve që janë të bardhë ose të zi të pastër, këto tone ndryshojnë pak në zonat gjeografike, megjithëse modelet e këtyre ngjyrave ndryshojnë midis individëve. Në Amerikën e Veriut, ngjyrat e gëzofit të ujqërve ndjekin sundimin e Gloger , ujqërit në Arktikun Kanadez janë të bardhë dhe ato në jug të Kanadasë, SHBA dhe Meksikë janë kryesisht gri. Në disa zona të Maleve Rocky të Alberta dhe Kolumbis Britanike, ngjyra e palltos është kryesisht e zezë, disa janë blu-gri dhe disa me argjend dhe e zezë. Dallimet në ngjyrën e palltos midis gjinive mungojnë në Euroazi; femrat kanë tendencë të kenë tone më të kuqe në Amerikën e Veriut. Ujku me ngjyrë të zezë në Amerikën e Veriut e fitojnë ngjyrën e tyre nga përzierja e qenve-ujqër pas ardhjes së qenve të parë që shoqëruan njerëzit nëpër ngushticën e Beringut 12,000 deri në 14,000 vjet më parë. Hulumtimi mbi trashëgiminë e ngjyrës së bardhë nga qenët në ujqër nuk është bërë ende.<ref name="Hedrick2009"/> == Ekologjia == === Gama dhe habitati === [[File:Lupo in Sassoferrato.jpg|thumb|alt=Photograph of a wolf standing on snowy ground|Një ujk italian në një habitat malor në Apeninet në Sassoferrato , Itali]] Ujku ndodhej fillimisht në të gjithë Eurozinë dhe Amerikën e Veriut. Përndjekja e qëllimshme njerëzore për shkak të vrasjev të bagëtive dhe frikës nga sulmet ndaj njerëzve ka zvogëluar gamën e ujqërve në rreth një të tretën e asaj që ishte dikur. Ujku tani është shfarosur (i zhdukur lokalisht) në pjesën më të madhe të [[Evropa Perëndimore|Evropës Perëndimore]], [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] dhe [[Meksika|Meksikë]], dhe në [[Japonia|Japoni]]. Në kohët moderne, ujku ndodhet kryesisht në shkretëtira dhe zona të thella. Ujku mund të gjendet midis nivelit të detit dhe 3.000 m (9,800 ft). Ujqërit jetojnë në pyje, ligatinat e brendshme , zona me shkurre , tokat me bar (duke përfshirë tundra arktike ), kullota , shkretëtira dhe maja shkëmbore në male. Përdorimi i habitatit nga ujqërit varet nga bollëku i preve, kushteve të borës, dendësia e [[Bagëtia|bagëtive]], dendësia e rrugëve, prania e njeriut dhe topografia . === Dieta === [[File:Wolf with Caribou Hindquarter.jpg|thumb|upright|left|alt=Photograph of a wolf carrying a caribou leg in its mouth|Një ujk që mbante në autostrad një kërmë, Parku Kombëtar Denali , Alaska]] Si të gjithë gjitarët në tokë që janë gjahtarë të grupeve , ujku ushqehet kryesisht me [[Gjitari|gjitarë]] të egër barngrënës të mëdhenj që mund të ndahen në madhësi të madhe 240–650 kg (530–1,430 lb) dhe madhësi të mesme 23–130 kg (51–287 lb), dhe kanë një masë trupore të ngjashme me atë të masës së kombinuar të anëtarëve të grupeve. Ujku specializohet në predikimin e personave të cenueshëm të preve të mëdha,  me një grup prej 15 të aftë për të rrëzuar një brilopat të rritur . Ndryshimi në dietë midis ujqërve që jetojnë në kontinente të ndryshme bazohet në varietetet e ndryshme të gjitarëve të mëdhenj dhe të preve më të vogla dhe shtëpiake që janë në dispozicion.<ref name="Newsome2016"/> Në Amerikën e Veriut, dieta e ujkut mbizotërohet nga gjitarë të mëdhenj dhe gjitarë të mesëm. Në Azi dhe Evropë, dieta e tyre mbizotërohet nga gjitarë të egër të mesëm dhe të llojeve shtëpiake. Ujku varet nga speciet e egra, dhe nëse këto nuk janë të disponueshme, si në Azi, ujku është më i varur nga speciet shtëpiake. Në të gjithë Euroazinë, ujqërit gjuajnë kryesisht brilopat, [[Dreri i rëndomtë|drer të kuq]] , [[Kaprolli|kaproj]] dhe [[Derri i egër|derra të egër]] . Në Amerikën e Veriut, preja më e rëndësishme e gjerë janë [[elku]] , [[Dreri brilopata|brilopata]], karibu , dreri bishtbardhë dhe dreri mushkë . Ujqërit mund ta tretin vaktin e tyre brenda disa orësh dhe mund të ushqehen disa herë brenda një dite, duke shfrytëzuar shpejt sasitë e mëdha të mishit. Një ujk i ushqyer mirë ruan yndyrën nën lëkurë, rreth zemrës, zorrëve, veshkave dhe palcës së eshtrave, veçanërisht gjatë vjeshtës dhe dimrit.<ref name="McAllister2007"/> Sidoqoftë, ujqërit nuk janë ngacmues të egër. Kafshët me madhësi më të vogla që mund të plotësojnë dietën e tyre, përfshijnë [[Brejtësit|brejtës]] , [[Lepuri|lepuj]] , [[insektivor]] dhe mishngrënës më të vegjël. Ata shpesh hanë [[Shpendët e ujit|shpendë uji]] dhe vezët e tyre. Kur ushqime të tilla janë të pamjaftueshme, ato gjuajnë [[Hardhuci|hardhuca]] , [[Gjarpri|gjarpërinj]] , [[bretkosa]] dhe [[Insekti|insekte]] të mëdha kur janë të disponueshme. Ujqërit në Minesotën veriore gjuajnë në majat veriore në rrjedhat e ujërave të ëmbla. Dieta e ujqërve bregdetarë në Alaska përfshin 20% [[Salmoni|salmon]] , ndërsa ato të ujqërve bregdetarë në [[Kolumbia Britanike|Kolumbinë Britanike]] përfshijnë 25% burime detare, dhe ato në ishujt e afërt 75%. Në Evropë, ujqërit hanë mollë, dardha, fiq , pjepër, manaferra dhe qershi . Në Amerikën e Veriut, ujqërit hanë boronica dhe mjedrat . Ujqërit gjithashtu hanë bar, i cili mund të sigurojë disa vitamina. Ata dihet se hanë [[Manaferra|manaferrat]] e hirit malor , [[Zambaku i luginës|zambakun e luginës]] , [[Boronica|boronicat]] , [[Luleshtrydhja|luleshtrydhet]] , [[Nusja e zezë evropiane|nusen e zezë evropiane]] , [[Gruri|grurin]] dhe [[Kungullesha|kungulleshat]] e kallamishteve. Në kohën e mungesës, ujqërit hanë me lehtësi [[kërma]] . Në zonat e euroazis me aktivitet të dendur njerëzor, shumë popullatë ujqërish detyrohen të mbijetojnë kryesisht me bagëti dhe mbeturina.  Preja në Amerikën e Veriut vazhdojnë të pushtojnë habitatet e përshtatshme me dendësi të ulët njerëzore, ujqërit që hanë bagëti dhe mbeturina vetëm në rrethana të rënda.  Kanibalizmi nuk është i pazakontë tek ujqërit gjatë dimrave të ashpër, kur grupet shpesh sulmojnë ujqër të dobët ose të dëmtuar dhe mund të hanë trupat e anëtarëve të grupeve të ngordhura. === Mardhëniet me mishngrënësit e tjerë === Ujqërit zakonisht mbizotërojnë ndaj specieve të tjera të kanidëve në zonat ku ndodhen të dy. Në Amerikën e Veriut, incidentet e ujqërve që vrasin [[kojota]] janë të zakonshme, veçanërisht në dimër, kur kojotat ushqehen me vrasjet e ujqërve. Ujqërit mund të sulmojnë vendet e kojotave, duke gërmuar jashtë dhe duke i vrarë këlyshët e tyre, megjithëse rrallë i hanë ato. Nuk ka të dhëna për kojota që vrasin ujqërit, megjithëse kojotët mund t'i ndjekin ujqërit nëse i tejkalojnë ata.  Sipas një njoftimi për shtyp nga Departamenti i Bujqësisë i SH.B.A. në 1921, ujku famëkeq Custer u mbështet në kojot për ta shoqëruar dhe paralajmëruar atë për rrezik. Megjithëse ata ushqeheshin nga vrasjet e tij, ai kurrë nuk i lejoi t'i afroheshin.  Ndërveprimet janë vërejtur në Euroazi midis ujqërve dhe [[Çakalli i artë|çakejve të artë]], numri i këtyre të fundit është relativisht i vogël në zonat me dendësi të madhe të ujkut. Ujqërit gjithashtu vrasin dhelpra të kuqe , arktike dhe korsake , zakonisht në mosmarrëveshje mbi kufomat, ndonjëherë duke i ngrënë ato. [[File:Wolves bear ravens.png|thumb|350px|alt= Photograph of wolves, a bear, and ravens competing over a kill in Yellowstone National Park in the winter|Një ujk, një ari, kojotat dhe korbat që garojnë për një vrasje në Parkun Kombëtar Yellowstone]] [[Ariu i murrmë|Arijntë e murrmë]] zakonisht mbizotërojnë ndaj grupeve të ujqërve në mosmarrëveshjet mbi kufomat, ndërsa grupet e ujqërve kryesisht mbizotërojnë ndaj arinjeve kur mbrojnë vendet e tyre të denës. Të dy speciet vrasin të rinjtë e njëri-tjetrit. Ujqërit ushqehen me arinjtë e murrmë që i vrasin, ndërsa arinjtë e murrmë duket se hanë vetëm ujqër të rinj. Ndërveprimet e ujkut me arinjtë e zi amerikan janë shumë më të rralla për shkak të dallimeve në preferencat e habitatit. Ujku është regjistruar në shumë raste duke kërkuar në mënyrë aktive arinjtë e zinj amerikanë në strofullat e tyre dhe duke i vrarë ata pa i ngrënë ato. Për dallim nga arinjtë e murrmë, [[Ariu i zi amerikan|arinjtë e zinj amerikanë]] shpesh humbasin kundër ujqërve në mosmarrëveshjet mbi vrasjet.  Ujku gjithashtu mbizotëron dhe ndonjëherë vret baldosa të veriut, dhe i ndjekin ata që përpiqen të shkëputen nga vrasjet e tyre. [[Baldosa e veriut|Baldosat e veriut]] shpëtojnë nga ujqërit në shpella ose lart pemë. Ujqërit mund të bashkëveprojnë dhe të konkurrojnë me [[Felidae|felidët]] , të tillë si [[Rrëqebulli evroaziatik|rrëqebulli euroaziatik]] , i cili mund të ushqehet me pre më të vogël, ku ujqërit janë të pranishëm dhe mund të shtypen nga një popullsi e madhe e ujqërve. Ujqërit hasen me [[Kugari|kugarët]] përgjatë pjesëve të Maleve Rocky dhe vargjet malore ngjitur. Ujku dhe pumat zakonisht shmangin takimin me njëri-tjetrin duke gjuajtur lartësi të ndryshme për pre të ndryshme ( ndarje të ngrohta ). Në dimër, kur akumulimi i borës detyron pretë e tyre në lugina, ndërveprimet midis dy specieve bëhen më të mundshme.Grupet e ujqërve zakonisht mbizotërojnë ndaj pumës dhe mund të vjedhin vrasjet e tyre ose madje t'i vrasin ata,  ndërsa takimet një-për-një priren të mbizotërojnë nga macja. Ekzistojnë disa raste të dokumentuara të kugarëve që vrasin ujqërit. Ujqërit ndikojnë më gjerësisht në dinamikën dhe shpërndarjen e populates së pumës duke dominuar territorin dhe mundësitë e preve dhe duke prishur sjelljen e maces. Ndërveprimet e [[Tigri Siberian|tigrave siberian]] dhe ujqërve janë të dokumentuara mirë në Lindjen e Largët Ruse , ku tigrat depresojnë dukshëm numrat e ujqërve, ndonjëherë deri në pikën e zhdukjes së lokalizuar . Vetëm zvogëlimi njerëzor i numrave të tigrave duket se mbron ujqërit nga përjashtimi konkurruesprej tyre. Me ndoshta vetëm katër rekorde të provuara të tigrave që vrasnin ujqër, këto raste janë të rralla; sulmet duket se janë më konkurruese sesa natyra grabitqare.<ref name="Miquelle2005"/>{{sfn|Mech|Boitani|2003|p=265}} Në [[Izraeli|Izrael]], ujqërit e Azisë Qendrore dhe Indis mund të ndeshen me [[Hiena me shirita|hienat me shirita]] , zakonisht në mosmarrëveshje për kufomat. Hienat me shirita ushqehen gjerësisht me trupat e vrarë nga ujku. Hienat një-për-një, mbizotërojnë ndaj ujkut, dhe mund të gjuhen prej tyre, por grupet e ujqërve mund të dëbojnë hienën e vetme ose të një numri më të madh. Ekziston të paktën një rast në Izrael i një hiene që bashkëpunon dhe bashkëjeton me një grup ujqërish. Propozohet që hiena të përfitojë nga aftësia superiore e ujqërve për të gjuajtur pre të mëdha, të shkathët. Ujku mund të përfitojë nga ndjenja e erës së hienës, të lokalizojnë dhe gërmojnë breshkat, të copëtojnë kocka të mëdha dhe të shqyejnë enë ushqimesh të hapura si kanaçe prej kallaji. == Sjella == === Sjellja sociale === [[File:Canis lupus pallipes Mysore Zoo 2.jpg|thumb|alt=Photograph of three wolves running and biting each other|Ujku indiane në kopshtin zoologjik Mysore]] Ujku është një kafshë shoqërore . Popullsitë e tij përbëhen nga grupe dhe ujqër të vetmuar, shumica e ujqërve të vetmuar janë përkohësisht vetëm ndërsa shpërndahen nga grupet për të formuar ose të bashkohen me një grup tjetër. Njësia themelore sociale e ujkut është familja bërthamore që përbëhet nga një çift i çiftëzuar i shoqëruar nga pasardhësit e tyre. Madhësia mesatare e grupeve në Amerikën e Veriut është tetë ujqër dhe në Evropë 5.5 ujqër. Grupet mesatare në të gjithë Euroazin përbëhet nga një familje me tetë ujqr (dy të rritur dhe të mitur ), ose nganjëherë dy ose tre familje të tilla, me shembuj të grupeve jashtëzakonisht të mëdha që përbëhen nga 42 ujqër që njihen. Nivelet e kortizolit tek ujqrit rriten ndjeshëm kur një anëtar i grupit vdes, duke treguar praninë e stresit. Gjatë kohërave të bollëkut të preve të shkaktuar nga pjellja ose migracioni, grupe të ndryshme ujqrish mund të bashkohen përkohësisht. Pasardhësit zakonisht qëndrojnë në grupe për 10-15 muaj para shpërndarjes. Nxitësit për shpërndarje përfshijnë fillimin e pjekurisë seksuale dhe konkurrencën brenda grupeve për ushqim. Distanca e përshkuar nga ujqërit ndryshon shumë; disa qëndrojnë në afërsi të grupit të prindërve, ndërsa individë të tjerë mund të udhëtojnë në distanca të mëdha me lartësi 206 km (128 mi), 390 km (240 mi) dhe 670 km (420 mi) nga grupet e tyre të lindjes. Një grup i ri zakonisht themelohet nga një mashkull dhe femër pa lidhje, duke shpërndarë duke udhëtuar së bashku në kërkim të një zone pa grupe të tjera armiqësore. Grupet e ujkut rrallëherë adoptojnë ujqër të tjerë dhe zakonisht i vrasin. Në rastet e rralla kur ujqërit e tjerë birësohen, birësuesi është pothuajse i pandryshueshëm një kafshë e papjekur e moshës nga një deri në tre vjeç, dhe nuk ka gjasa të konkurrojë për të drejtat e mbarështimit me çiftin e martuar. Kjo zakonisht ndodh ndërmjet muajve shkurt dhe maj. Meshkujt birësues mund të çiftëzohen me një grup femrash në dispozicion dhe më pas të formojnë grupet e tyre. Në disa raste, një ujk i vetmuar futet në një grup për të zëvendësuar një seleksionues të ndjerë. Ujku është territorial dhe në përgjithësi krijojnë territore shumë më të mëdha se sa kërkojnë për të mbijetuar duke siguruar një furnizim të qëndrueshëm të preve. Madhësia e territorit varet kryesisht nga sasia e preve e disponueshme dhe mosha e këlyshëve të grupeve. Ata kanë tendencë të rriten në madhësi në zonat me popullsi të ulët me pre, ose kur këlyshët mbushin moshën gjashtë muaj, kur kanë të njëjtat nevoja ushqyese si të rriturit. Grupet e ujqërve udhëtojnë vazhdimisht në kërkim të gjahut, duke mbuluar afërsisht 9% të territorit të tyre në ditë, mesatarisht 25 km / d (16 mi / d). Bërthama e territorit të tyre është mesatarisht 35 km ² (14 km katror) ku ata kalojnë 50% të kohës së tyre. Dendësia e preve ka tendencë të jetë shumë më e lartë në periferi të territorit. Me përjashtim të dëshpërimit, ujqërit tentojnë të shmangin gjuetinë në kufijtë e gamës së tyre për të shmangur konfrontimet fatale me grupet fqinje. Territori më i vogël në rekord u mbajt nga një grup prej gjashtë ujqërish në Minesota verilindore, e cila zinte një vlerësim prej 33 km ² (13 km mi), ndërsa më i madhi u mbajt nga një grup alaskan me dhjetë ujqër që përfshin 6,272 km ² ( 2,422 mi katrore). Grupet e ujqërve vendosen në mënyrë tipike, dhe zakonisht, lënë vetëm vargjet e tyre të mësuar gjatë mungesave të rënda të ushqimit. [[File:Lobo marcando su territorio-2.jpg|thumb|alt=Photograph of a wolf lifting its leg a marking a tree in its territory with urine|Një ujk që shënon territorin e tij me urinë, Parku i Kafshëve të egra Kolmården, [[Suedia|Suedi]]]] Ujqërit reklamojnë territoret e tyre në grupe të tjera përmes shenjës së urinës dhe aromës . Markimi i aromave përfshin urinën, fecesin dhe aromat e gjëndrave anale. Kjo është më e efektshme në territoret elarta sesa ulëritës dhe shpesh përdoret në kombinim me shenjat e para. Ujqërit rritin nivelin e tyre të shënjimit të aromave kur hasin shenjat e ujqërve nga grupe e tjera. Ujku i vetmuar shënojë rrallë, por çiftet e reja shënojnë më shumë aromën. Këto marka lihen përgjithësisht çdo 240 m në të gjithë territorin në rrugëkalime të rregullta dhe kryqëzime. Shenja të tilla mund të zgjasin dy deri në tre javë, dhe zakonisht vendosen pranë shkëmbinjve, gurëve, pemëve ose skeleteve të kafshëve të mëdha. Luftimet territoriale janë ndër shkaqet kryesore të vdekshmërisë së ujqërve, një studim që konkludon se 14-65% e vdekjeve të ujqërve në Minesota dhe Parku Kombëtar Denali dhe Ruajtja ishin për shkak të ujqërve të tjerë.<ref name="Mech2003"/> Ujqërit komunikojnë për të parashikuar se çfarë mund të bëjnë bashkëshortët e tyre ose ujqërit e tjerë. Kjo përfshin përdorimin e vokalizimit, qëndrimit të trupit, aromës, prekjes dhe shijes. Fazat e hënës nuk kanë asnjë efekt në vokalizimin e ujkut, dhe megjithë besimin popullor, ujqërit nuk ulërijnë në Hënë të plotë. Ujqërit ulërasin të mbledhin grupet zakonisht para dhe pas gjuetive, të kalojnë në një alarm, veçanërisht në një vendndodhje, për të gjetur njëri-tjetrin gjatë një stuhie, ndërsa kalojnë territorin e panjohur dhe për të komunikuar në distanca të mëdha. Zhurmat e ujkut mund të dëgjohen në kushte të caktuara në sipërfaqe deri në 130 km ² (50 km katrorë). Vokalizime të tjera përfshijnë growls, lehje dhe ulërim. Ujqërit nuk lehin me zë të lartë ose vazhdimisht siç bëjnë qentë në konfrontime, përkundrazi lehin disa herë dhe pastaj tërhiqen nga një rrezik i perceptuar. Ujku agresiv ose vetë-pretendues karakterizohet nga lëvizjet e tyre të ngadalta dhe të qëllimshme, sjellje të trupit të lartë dhe mashtrimet e ngritura , ndërsa ato nënshtruese mbajnë trupat e tyre të ulët, rrafshojnë leshin e tyre dhe ulin veshët dhe bishtin.  Urinimi i ngritur i këmbëve konsiderohet të jetë një nga format më të rëndësishme të komunikimit me aromë të ujkut, duke përbërë 60-80% të të gjitha shenjave të aromave të vëzhguara.<ref name="Peters1975"/> === Riprodhimi === Ujqërit janë çifte [[Monogamia|monogamë]] , të çiftëzuar, që zakonisht mbesin së bashku për tërë jetën. Nëse njëri nga çiftet vdes, një shok tjetër gjendet shpejt. Me ujqërit në natyrë, joriprodhues nuk ndodhen aty ku është e mundur shpërthimi. Ujku bëhet i pjekur në moshën dy vjeç dhe piqet seksualisht nga mosha tre vjeç. Mosha e mbarështimit të parë të ujkut varet kryesisht nga faktorët mjedisorë: kur ushqimi është i bollshëm, ose kur popullsia e ujqërve menaxhohet shumë, ujqërit mund të mbrojnë këlyshët në moshat e reja për të shfrytëzuar më mirë burimet e bollshme. Femrat janë të afta të prodhojnë këlyshë çdo vit, një pjellë në vit është mesatare. Oestrus dhe rut fillojnë në gjysmën e dytë të dimrit dhe zgjasin dy javë. [[File:Iberian Wolf 01.jpg|thumb|alt=Photograph of wolf pups stimulating their mother to regurgitate some food|Këlyshët e ujqërve iberik që stimulojnë nënën e tyre të rregullojnë disa ushqime]] Strofullat zakonisht ndërtohen për çunat gjatë periudhës së verës. Kur ndërtojnë strofulla, femrat përdorin strehimore natyrore si çarje në shkëmbinj, shkëmbinjtë që mbingarkojnë bregun e lumenjve dhe vrimat e mbuluara nga bimësia. Ndonjëherë, dreri është strofulla e përvetësuar e kafshëve më të vogla siç janë dhelprat, vjedullat ose marmotat. Një den e përvetësuar shpesh zgjerohet dhe pjesërisht riparohet. Në raste të rralla, ujqërit femra gërmojnë vetë strofulla, të cilat zakonisht janë të vegjël dhe të shkurtër me një deri në tre hapje. Sterna zakonisht ndërtohet jo më shumë se 500 m larg nga një burim uji. Zakonisht përballet drejt jugut, ku mund të ngrohet më mirë nga ekspozimi i diellit, dhe dëbora mund të shkrihet më shpejt. Vendet e pushimit, hapësirat e lojërave për këlyshët dhe mbetjet e ushqimit gjenden zakonisht rreth grumbujve të ujqërve,laraskave dhe korbave . Megjithëse ata kryesisht shmangin zonat brenda shikimit të njeriut, ujqërit dihet se jetojnë pranë banesave , rrugëve të asfaltuara dhe hekurudhave . Gjatë shtatëzënësisë, ujqërit femra mbeten në një banesë të vendosur larg zonës periferike të territoreve të tyre, ku takime të dhunshme me grupe të tjera kanë më pak të ngjarë të ndodhin. Periudha e shtatzanis zgjat 62–75 ditë, kur këlyshët zakonisht lindin në muajt e pranverës ose në fillim të verës në vende shumë të ftohta siç është në tundra. Femrat e reja lindin katër deri në pesë të rinj, dhe femra më të moshuara nga gjashtë në tetë të rinj dhe deri në 14. Shkalla e vdekshmërisë së tyre është 60-80%. Këlyshët e ujqve të porsalindur duken të ngjashëm me këlyshët të pastorin gjerman  . Ata kanë lindur të verbër dhe të shurdhër dhe janë të mbuluar me lesh të shkurtër të butë gri-kafe. Ata peshojnë 300–500 g në lindje dhe fillojnë të shohin pas nëntë deri në 12 ditë. Dhëmbët e qumështit shpërthejnë pas një muaji. Këlyshët së pari largohen nga banesa pas tre javësh. Në moshën një muaj e gjysmë, ata janë mjaft të shkathët për të ikur nga rreziku. Ujku nënë nuk e lënë gropën për javët e para, duke u mbështetur te këlyshët më të rritur për të siguruar ushqim për ta dhe të rinjtë e tyre. Këlyshët fillojnë të hanë ushqim të ngurtë në moshën tre deri në katër javësh. Ata kanë një normë të shpejtë të rritjes gjatë katër muajve të parë të jetës: gjatë kësaj periudhe, pesha e një qeni ku mund të rritet gati 30 herë. Këlyshët e ujkut fillojnë luftimin e lojërave në moshën tre javësh, megjithëse ndryshe nga kojotat dhe dhelprat e reja, kafshimet e tyre janë të buta dhe të kontrolluara. Luftimet aktuale për të vendosur hierarkinë zakonisht ndodhin në moshën pesë deri në tetë javë. Kjo është në kontrast me kojotat dhe dhelprat e reja, të cilat mund të fillojnë të luftojnë edhe para fillimit të sjelljes së lojës. Deri në vjeshtë, këlyshët janë mjaft të pjekur për të shoqëruar të rriturit në gjueti për pre të mëdha. === Gjuetia === Ujku ose çifte të çiftuar zakonisht kanë nivele më të larta suksesi në gjueti sesa grupe të mëdha; ujqërit beqarë janë vërejtur herë pas here për të vrarë pre të mëdhenj si brilopata , bizon dhe buaj myshqesh . Kjo bie ndesh me besimin e mbajtur zakonisht se grupet më të mëdha përfitojnë nga gjuetia bashkëpunuese për të rrëcuar një pre të madhe. Madhësia e një grupi gjuetie ujku është e lidhur me numrin e qenve që mbijetuan gjatë dimrit të mëparshëm, mbijetesën e të rriturve dhe shkallën e shpërndarjes së ujqërve që linin grupet. Madhësia optimale e grupit për gjuetin e elkut është katër ujqër, dhe për bizon një madhësi e madhe e grupeve është më e suksesshme.{{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|p=4}} Si dhe përshtatjet e tyre fizike për gjuetinë e gjitarëve thundrak, ujqërit posedojnë disa përshtatje sjelljeje, njohëse dhe psikologjike për të ndihmuar në stilin e tyre të gjuetisë. Ujqërit janë nxënës të shkëlqyeshëm që përputhen ose i tejkalojnë qentë shtëpiak. Ata mund të përdorin vështrimin për të përqendruar vëmendjen se ku janë duke kërkuar ujqërit e tjerë. Kjo është e rëndësishme sepse ujqërit nuk përdorin vokalizim kur gjuajnë. Në testet laboratorike, ata shfaqin njohuri, largpamësi, mirëkuptim dhe aftësi për të planifikuar. Për të mbijetuar, ujqërit duhet të jenë në gjendje të zgjidhin dy probleme - gjetjen e një kafshe pre, pastaj përballjen me të. ==== Ndjekja ==== [[File:Indian Wolf Photo Dhaval Vargiya.jpg|thumb|right|alt=Photograph of a wolf trotting across an arid terrain|Një ujk indian duke shkelur në Parkun Kombëtar të Blackbuck]] Ujqërit lëvizin rreth territorit të tyre kur gjuajnë, duke përdorur të njëjtat shtigje për periudha të zgjatura. Pas reshjeve të dëborës, ujqërit gjejnë shtigjet e tyre të vjetra dhe vazhdojnë t'i përdorin ato. Këto ndjekin brigjet e lumenjve, vijat bregdetare të liqeneve, përmes lumenjve të mbingarkuar me shkurre, përmes plantacioneve, ose rrugëve dhe shtigjeve njerëzore. Ujqërit janë grabitqarë të natës. Gjatë dimrit, një grup fillon gjuetinë në muzgun e mbrëmjes së hershme dhe gjuajë tërë natën, duke udhëtuar dhjetëra kilometra. Ndonjëherë gjuetia e një preje e madhe ndodh gjatë ditës. Gjatë verës, ujqërit zakonisht kanë prirje të gjuajnë individualisht, duke i zënë pritë pretë e tyre dhe rrallë duke ndjekur. Ujku zakonisht udhëton me një ritëm loping, duke vendosur njërën prej putrave të tij direkt para tjetrit. Kjo ecje mund të mbahet për orë të tëra me një shpejtësi prej 8–9 km / orë (5.0–5,6 mph). Në shtigjet e zhveshura, një ujk mund të arrijë shpejt shpejtësinë 50-60 km / orë (31-37 mph). Ujku mund të vrapoj për 55–70 km / orë (34–43 km / orë), mund të kërcejë 5 m (16 ft) në mënyrë horizontale në një kufi të vetëm, dhe mund të mbajë ndjekje të shpejtë për të paktën 20 minuta. Këmba e një ujku është i madh dhe fleksibël, i cili i lejon asaj të shkelin në një larmi terreni. Këmbët e një ujku janë të gjata në krahasim me madhësinë e trupit të tyre duke i lejuar ata të udhëtojnë deri 76 km (47 mi) në 12 orë. Ky adaptim lejon që ujqërit të lokalizojnë gjahun brenda orëve, por mund të duhen ditë për të gjetur gjahun që mund të vritet pa ndonjë rrezik të madh. Moisi dhe dreri jetojnë beqarë gjatë verës. Karibut jeton në tufat e mijëra gjë që paraqet rreziqe për ujqërit. Elkët jetojnë në tufat e vogla dhe këto janë një objektiv më i sigurt.{{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|pp=1–3}} Ujqërit mbajnë kokën në të njëjtin nivel me kurrizin, duke e ngritur atë vetëm kur janë në gatishmëri. Në një studim, ujqërit zbuluan brilopatat duke përdorur aromë 10 herë, vizion gjashtë herë, dhe një herë duke ndjekur gjurmët në dëborë. Vizioni i tyre është po aq i mirë sa ai i njerëzve, dhe ata mund të nuhasin pre së paku 2.4 km ( 1) ¹ ⁄ ₂  mi) larg. Një ujk udhëtoi në një tufë 103 km larg (64 mi). Një njeri mund të zbulojë erën e një zjarri pyjor në të njëjtën distancë të largët. Ndjenja e erës së ujkut është të paktën e krahasueshme me atë të qenit shtëpiak. Të dy kanë një ndjenjë erë të paktën 10,000 herë më të ndjeshme se ajo e njerëzve. {{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|pp=1–3}} ==== Ndjekja në grup ==== [[File:Canis lupus pack surrounding Bison.jpg|thumb|left|alt=Photograph of an American bison standing its ground surrounded by six wolves in winter|Një bizon amerikan në Parkun Kombëtar Yellowstone duke qëndruar në tokë. Bizoni, elk dhe brilopata zakonisht qëndrojnë në tokën e tyre kundër një grupi ujqërish.]] Kur gjuajnë një gjah të madh, ujqërit përpiqen të izolojnë një individ nga grupi i tij. Nëse është e suksesshme, një grup ujqërish mund të rrëzojë prenë që ushqejë me atë për ditë, por një gabim në gjykim mund të çojë në dëmtim serioz ose vdekje. Shumica e preve të mëdha kanë zhvilluar adaptime dhe sjellje mbrojtëse. Ujqërit janë vrarë ndërsa u përpoqën të rrëzonin bizon , elk, brilopat, buajit e myshqeve, dhe madje edhe nga një nga pretë e tyre më të vogla thundrakës, dreri bishtbardhë. Megjithëse njerëzit shpesh besojnë se ujqërit lehtë mund të kapërcejnë ndonjë nga pretë e tyre, shkalla e suksesit të tyre në gjuetinë e preve thundrak është zakonisht e ulët.{{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|p=7}} Në përgjithësi, [[bizoni]], elku dhe brilopata qëndrojnë në tokën e tyre, atëherë ujqërit duhet të luftojnë me ta për t'i rrëzuar. Shpesh karibut dhe drerët ikin, por ndonjëherë dreri gjithashtu bën një qëndrim. Me pre më të vogël si kastor , patat dhe lepuj, nuk ka asnjë rrezik për ujkun. Nëse kafsha e shënjestruar qëndron në tokën e saj, ujqërit ose e injorojnë atë, ose përpiqen ta frikësojnë atë në ekzekutim. Uqërit, apo edhe një ujk më vete, përpiqet të frikësojë një tufë në panik dhe ti shpërndarjë. {{sfn|Heptner|Naumov|1998|pp=241–242}} Kur ujqërit hasin pre në ikje, ata i ndjekin. Shpejtësia e preve është e lidhur ngushtë me shpejtësinë e grabitqarëve të tyre kryesorë. Ujqërit mund të vrapojnë me 56–64 km / orë (35-40 mph) nëpër disa kilometra dhe shpesh ndjekin gjahun për të paktën 1 km ( ¹ ⁄ ₂  mi). Një ujk ndoqi një karibu për 8 km (5 mi), një tjetër ndoqi dhe gjurmoi një dre për 20 km (12 mi), dhe një ujk 11-vjeçar ndoqi dhe kapi një lepur të Arktikut pas shtatë minutash. Shumica e preve të ujqërve përpiqen të vrapojnë drejt ujit, ku ata ose do të shpëtojnë ose do të vendosen më mirë në përpjekje për t'i shmangur ujqërit.{{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|pp=1–3}} ==== Sakatimi ==== Ujku duhet të japë ndjekje dhe të fitojë ndaj preve në ikje, të ngadalësojë atë duke kafshuar nëpër flokë të trashë dhe të fshihet, dhe pastaj ta mbys për të filluar të ushqehet. Pas ndjekjes dhe përballjes me një kafshë të madhe , ujku përdor 6 cm të tij ( 2) dhe muskujt e tij të fuqishëm masazorë për të dhënë një forcë kafshimi prej 28 kg / cm ² (400 lbf / në ² ), e cila është e aftë të thyejë kafkat e shumë prej preve të tij. Një ujk u vu re duke u zvarritur për dhjetëra metra të ngjitur në këmbën e pasme të një murre; një tjetër u pa duke u zvarritur mbi një regjistër të rënë ndërsa ishte ngjitur. {{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|p=4}} Pika më e zakonshme e sulmeve të ujqërve në mur janë këmbët e sipërme të pasme. Plagët e këmbëve të indit janë të shkaktuara nga pjesa e pasme, në mes të rrugës deri në hoke me dhëmbët e qenit. Këto lënë perforacione të boshllëkut të lëkurës mbi 4 cm ( 1) ¹ ⁄ ₂  in) në diametër. Megjithëse mund të ndodhë humbja e gjakut, dëmtimi i muskujve dhe ekspozimi i tendinit ndodh . Sulmet ndodhin edhe në hundën me mish, në pjesën e pasme dhe në anët e qafës, në veshët dhe në perineum . Ujku mund të gjuaj pre të mëdha dhe pastaj të shtrihet rreth pushimit për orë të tëra përpara se ta vrasë kur është më i dobët për shkak të humbjes së gjakut, duke zvogëluar kështu rrezikun e dëmtimit të tyre. [[File:Wolves eating deer.jpeg|thumb|right|alt=Photograph of two wolves eating a deer carcass at night|Dy ujqër që ushqehen me një dre bishtbardhë]] Me pre të mesme, të tilla si drerët ose delet , ujqërit vrasin duke kafshuar fytin, duke ndërprerë gjurmët nervore dhe arteriet karotide , duke bërë kështu që kafsha të vdesë brenda disa sekondash në një minutë. Me pretë e vogla, ujqërit kërcejnë në një hark të lartë dhe e imobilizojnë atë me parakrahët e tyre. Kur preja është e ndjeshme dhe e bollshme, ujqërit herë pas here mund të mbysin tepricë . Raste të tilla janë të zakonshme me kafshët shtëpiake, por të rralla me pretë e egër. Në natyrë, vrasjet e tepërta ndodhin kryesisht gjatë fundit të dimrit ose pranverës, kur bora është jashtëzakonisht e thellë (duke penguar kështu lëvizjet e preve) ose gjatë periudhës së denjcimit, kur ujqërit e detyruar kërkojnë një furnizim të gatshëm të mishit. Preja e madhësisë mesatare është veçanërisht e ndjeshme ndaj vrasjeve të tepërta, pasi metoda e shpejtë e kafshimit të fytit lejon ujqërit të vrasin shpejt një kafshë dhe të kalojnë në një tjetër.<ref name="Zimen"/> ==== Ushqimi ==== Pasi të rrëzohet preja, ujqërit fillojnë të ushqehen, duke shqyer dhe tërhequr trupin e pajetë në të gjitha drejtimet dhe duke rrëzuar copëza të mëdha të tij. i shumimit zakonisht monopolizon ushqimin për të vazhduar prodhimin e qenve. Kur ushqimi është i pakët, kjo bëhet në kurriz të anëtarëve të tjerë të familjes, veçanërisht jo qenve.  i shumimit zakonisht ha së pari. Ata zakonisht punojnë më së shumti për të vrarë prenë, dhe mund të pushojnë pas një gjuetie të gjatë dhe të lejojnë që pjesa tjetër e familjes të hajë pa shqetësim. Pasi çifti i mbarështimit të ketë mbaruar së ngrëni, pjesa tjetër e familjes loton copa të kufomës dhe i transporton ato në zona të izoluara ku mund të hanë në paqe. Ujku zakonisht fillon të ushqyerit duke konsumuar organet më të mëdha të brendshme, si zemra ,mëlçia , mushkëritë dhe rreshtimi i stomakut .Veshkat dhe shpretka janë ngrënë një herë ata janë të ekspozuar, e ndjekur nga muskujt. Një ujk mund të hajë 15–19% të peshës së trupit të tij në një ushqim të vetëm. == Infeksionet == === Viruset dhe bakteret === [[File:Arctic-Lineage-Canine-Distemper-Virus-as-a-Cause-of-Death-in-Apennine-Wolves-(Canis-lupus)-in-Italy-pone.0082356.s001.ogv|thumb|alt=Footage of a wolf with advanced canine distemper|Pamjet e një ujku të marrë nga Parku Natyror Abruzzo që tregojnë shenja të avancuara të distemit qenit]] Semundjet virale kryhen nga ujqërve përfshijnë: [[tërbimi]] , [[sëmundja e qenit]] ,  [[parvovirusin i qenit]], [[infektive hepatitit i qenit]] , [[papillomatosis]] , dhe [[koronavirusi i qenit]] . Ujku është një mikpritës kryesor për tërbimin në [[Rusia|Rusi]], [[Irani|Iran]], [[Afganistani|Afganistan]] , [[Iraku|Irak]] dhe [[India|Indi]]. Tek ujqërit, periudha e inkubacionit është tetë deri në 21 ditë, dhe rezulton që hosti të acarohet, të braktisë grupin e tij dhe të udhëtojë deri në 80 km (50 mi) në ditë, duke rritur kështu rrezikun e infektimit të ujqërve të tjerë. Ujku i infektuar nuk shfaq frikë nga njerëzit, ndërsa sulmet më të dokumentuara të ujqërve ndaj njerëzve u atribuohen kafshëve të tërbuara. Edhe pse shpërndarësi i qenit është vdekjeprurës për qentë, ajo nuk është regjistruar për të vrarë ujqër, përveç në Kanada dhe Alaska. Parvovirusi i qenit, i cili shkakton vdekjen nga dehidratimi , çekuilibrimi i elektrolitit dhe shoku endotoksik ose sepsë, është kryesisht e mbijetueshme tek ujqërit, por mund të jetë vdekjeprurës për këlyshët. Ujqërit mund të kapin hepatitet infektiv qenit nga qenët, megjithëse nuk ka të dhëna për ujqërit që vdesin prej tij. Papillomatoza është regjistruar vetëm një herë në ujqër, dhe ka të ngjarë të mos shkaktojë sëmundje serioze ose vdekje, megjithëse mund të ndryshojë sjelljet e të ushqyerit. Koronavirusi i qenit është regjistruar tek ujqërit e Alaskan, infeksionet janë më të përhapura në muajt e dimrit. Sëmundjet bakteriale të bartura nga ujqërit përfshijnë: brucelozën , sëmundjen Lyme , leptospirozën , tulareminë , tuberkulozin e gjedhit , listeriozën dhe antraksin . Ujqërit mund të marrin ''Brucella suis'' nga renë e egër dhe shtëpiake. Ndërsa ujqërit e rritur kanë tendencë të mos shfaqin ndonjë shenjë klinike, mund të dobësojnë rëndë këlyshët e femrave të infektuara. Edhe pse sëmundja e lyme mund të degjenerojë ujqërit individualë, nuk duket se ka ndonjë efekt domethënës në popullsinë e ujqërve. Leptospiroza mund të kontraktohet përmes kontaktit me pretë e infektuar ose urinë, dhe mund të shkaktojë ethe ,anoreksia , të vjella, anemia , hematuria , ikteri dhe vdekja. Ujqërit që jetojnë pranë fermave janë më të prekshëm nga sëmundjet sesa ata që jetojnë në shkretëtirë, ndoshta për shkak të kontaktit të zgjatur me mbeturinat e kafshëve shtëpiake të infektuar. Ujqërit mund të kapin tulareminë nga preja e lagomorfit , megjithëse efekti i saj tek ujqërit nuk dihet. Megjithëse tuberkulozi i gjedhit nuk konsiderohet një kërcënim kryesor për ujqërit, është regjistruar të ketë vrarë dy ujqër në Kanada. === Parazitët === [[File:Wild Wolf Afflicted with Mange.jpg|thumb|alt=Photograph of a wolf afflicted with sarcoptuc mange eating at a kill|Një ujk në Parkun Kombëtar Yellowstone i prekur me pemë sarkoptike]] Ujqërit mbajnë ektoparazitë dhe endoparazitë ; ato në ish- Bashkimin Sovjetik janë regjistruar të mbajnë të paktën 50 lloje. Shumica e këtyre parazitëve infektojnë ujqërit pa efekte të kundërta, megjithëse efektet mund të bëhen më serioze në ekzemplarët e sëmurë ose të kequshqyer. Infeksioni parazit tek ujqërit është një shqetësim i veçantë për njerëzit. Ujqërit mund t'i përhapin ato te qenët, të cilët nga ana tjetër mund t'i bartin parazitët te njerëzit. Në zonat ku ujqërit banojnë në zona baritore, parazitët mund të përhapet tek bagëti. Ujqërit shpesh infektohen me një shumëllojshmëri të ekzoparazitëve të artropodit , duke përfshirë pleshtat , rriqrat , morrat dhe marimangat . Më të dëmshme për ujqërit, veçanërisht këlyshët, është zgjebe mite ( ''Sarcoptes scabiei'' ), edhe pse ata rrallë zhvillojnë zgjebe , ndryshe nga dhelprat. Morrat, siç është ''Trichodectes canis'' , mund të shkaktojnë sëmundje tek ujqërit, por rrallë vdekje. Llojet e gjinisë ''Ixodes'' mund të infektojnë ujqërit me sëmundjen Lyme dhe ethe me njolla në Rocky Mountain .  ''Dermacentor pictus'' infekton edhe ujqërit. Ektoparazitë e tjerë përfshijnë morra përtypëse , morra gjiri dhe pleshtat ''Pulex irritans'' dhe ''Ctenocephalides canis'' . Parazitë të njohur të ujqërve infektojnë përfshijnë: protozoa dhe helmintet ( flukes , krimbat shirit , krimbat e rumbullakët dhe krimbat e mprehtë në kokë ). Nga 30,000 specie protozoare, vetëm disa janë regjistruar për të infektuar ujqërit: ''Isospora'' , ''Toxoplasma'' , ''Sarcocystis'' , ''Babesia'' , dhe ''Giardia'' . Disa ujqër mbajnë Neospora ''caninum''  , e cila mund të përhapet tek bagëtit dhe është e ndërlidhur me dështime të gjedhit . Midis flukes, më e zakonshme në ujqërit e Amerikës së Veriut është ''Alaria'' , e cila infekton brejtës të vegjël dhe amfibë që hahen nga ujqërit. Pas arritjes së pjekurisë, ''Alaria'' migron në zorrën e ujkut, por bën pak dëm. ''Metorchis conjunctus'', e cila hyn tek ujqërit përmes ngrënies së peshkut, infekton mëlçinë e ujkut ose fshikëzën e tëmthit, duke shkaktuar sëmundje të mëlçisë , inflamacion të pankreasit dhe emaciation . Shumica e llojeve të tjera të flukës banojnë në zorrën e ujkut, megjithëse ''Paragonimus westermani'' jeton në mushkëri. Krimbat shirit zakonisht gjenden tek ujqërit, pasi e marrin kryesisht  nga thundrakët, gjitarët e vegjël dhe peshqit, me të cilët ushqehen ujqërit. Tormat në përgjithësi shkaktojnë pak dëm tek ujqërit, megjithëse kjo varet nga numri dhe madhësia e parazitëve dhe ndjeshmëria e nikoqirit. Simptomat shpesh përfshijnë kapsllëk , reaksione toksike dhe alergjike , acarim të mukozës së zorrëve dhe kequshqyerje . Infeksionet nga ''Echinococcus granulosus'' në popullsitë e grumbulluara kanë tendencë të rriten në zona me dendësi të lartë ujku, pasi ujqërit mund të derdhin vezë ''Echinoccocus'' në fecesin e tyre në zonat e kullotjes. Ujqërit mund të mbajnë mbi 30 lloje të krimbave të rrumbullakët, megjithëse shumica e infeksioneve të krimbave të rrumbullakët shfaqen beninje, në varësi të numrit të krimbave dhe moshës së nikoqirit. ''Ancylostoma caninum'' bashkohet në murin e zorrëve për tu ushqyer me gjakun e nikoqirit, dhe mund të shkaktojë anemi hiperkromike , emakim , diarre dhe ndoshta vdekje. ''Toxocara canis'' , një krimb që njihet për infektimin e qenve të ujqërve në mitër, mund të shkaktojë acarim të zorrëve, bloating, të vjella dhe diarre. Ujqërit mund të kapin ''Dioctophyma'' ''renale'' nga minks , e cila infekton veshkat, dhe mund të rritet në gjatësi 100 cm (40 in). ''D. renale'' shkakton shkatërrimin e plotë të indeve funksionale të veshkave dhe mund të jetë fatale nëse të dy veshkat janë të infektuara. Ujqërit mund të tolerojnë nivele të ulëta të ''Dirofilaria immitis'' për shumë vite pa treguar efekte të sëmundjes, megjithëse nivele të larta mund të vrasin ujqërit përmes zmadhimit kardiak dhe hepatopatisë kongestive . Ujqërit ndoshta infektohen me ''Trichinella spiralis'' duke ngrënë thundrak të infektuara. Edhe pse ''T. spiralis'' nuk dihet që prodhon shenja klinike në ujqër, mund të shkaktojë lëshim, pështymje dhe dhimbje të muskujve të gjymtuar në qen. Krimbat me kokë me gjemba rrallë infektojnë ujqërit, megjithëse tre ''ujëra'' janë identifikuar në ujqërit rusë: ''Nicolla skrjabini'' , ''Macrocantorhynchus catulinus'', dhe ''Moniliformis moniliformis'' . == Statusi dhe konservimi == Popullsia globale e ujqve të egër në 2003 u vlerësua në 300,000. Rënia e popullsisë së ujkut është që nga vitet '70. Kjo ka nxitur rikolonimin dhe riintezimin në pjesë të gamës së tij të mëparshme si rezultat i mbrojtjes ligjore, ndryshimeve në përdorimin e tokës dhe zhvendosjes së popullsisë njerëzore rurale në qytete. Konkurrenca me njerëzit për bagëtitë dhe speciet e lojërave, shqetësimet mbi rrezikun që u shfaqen ujqërve tek njerëzit dhe copëzimi i habitatit përbëjnë një kërcënim të vazhdueshëm për ujkun. Përkundër këtyre kërcënimeve, IUCN e klasifikon ujkun si shqetësimin më të vogël në Listën e Kuqe për shkak të gamës së tij relativisht të përhapur dhe popullsisë së qëndrueshme. Llojet renditen nga Konventa për Tregtinë Ndërkombëtare në Llojet e Rrezikuara të Faunës së egër dhe Florës në Shtojcën II , që tregon se nuk kërcënohet me zhdukje. Sidoqoftë, ato popullatë ujqish që jetojnë në [[Butani|Bhutan]] , [[India|Indi]], [[Nepali|Nepal]] dhe [[Pakistani|Pakistan]] janë renditur në Shtojcën I të tij , duke treguar që këto mund të zhduken pa kufizime në tregtinë e tyre.<ref name="Boitani2018"/> === Amerika veriore === [[File:Mexican Wolf 2 yfb-edit 1.jpg|thumb|right|alt=Photograph of a wolf running on a grassy plain with enclosing fence in background|Ujku meksikan në Refugjatët Kombëtare të Kafshëve të Sevilleta , New Mexico, si pjesë e rivendosjes]] Në Kanada, 50,000-60,000 ujqërit jetojnë në 80% të rangut të tyre historik, duke e bërë Kanadan një fortesë të rëndësishme për speciet.  Sipas ligjit kanadez, njerëzit e Kombeve të Para mund të gjuajnë ujqërit pa kufizime, por të tjerët duhet të marrin licenca për sezonet e gjuetisë dhe kurthin. Rreth 4,000 ujq mund të vriten në Kanada çdo vit. Ujku është një specie e mbrojtur në parqet kombëtare nën Aktin e Parqeve Kombëtare të Kanadasë . Në [[Alaska]], 7,000-11,000 ujqër gjenden në 85% të 1,517,733 km ² të shtetit (586,000 mi katrorë). Ujqërit mund të gjuhen ose bllokohen me licencë; rreth 1.200 ujq janë vrarë çdo vit.<ref name="Alaska2019"/> Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, rënia e ujkut u shkaktua nga zgjerimi i bujqësisë, zhdukjen e preve kryesore të ujkut si bizoni amerikan dhe fushatat shfarosëse.  Ujqërve iu dha mbrojtje sipas Aktit të Rrezikimit të Specieve (ESA) të vitit 1973, dhe që atëherë janë kthyer në pjesë të gamës së tyre të mëparshme falë recolonizimeve natyrore dhe rivendosjeve . Popullsia e ujkut në shtetet e Liqeneve të Mëdha të Minesota, Wisconsin dhe Michigan numëron mbi 4,000 që nga viti 2018. Ujqërit gjithashtu zënë pjesën më të madhe të rajonit verior Rocky Mountains, me të paktën 1,704 ujqër në [[Montana]], [[Idaho]] dhe [[Wyoming]] që nga viti 2015. Ata kanë krijuar gjithashtu popullsi në [[Uashington]] dhe [[Oregon]]. Në Meksikë dhe pjesë të jug-perëndimit të Shteteve të Bashkuara, qeveritë meksikane dhe amerikane bashkëpunuan nga viti 1977 deri në 1980 në kapjen e të gjithë ujqërve meksikanë të mbetur në të egër për të parandaluar zhdukjen e tyre dhe krijuan programe të mbarështimit të robërve për rivendosje. Që nga viti 2018, kishte 230 ujq meksikanë që jetonin në [[Meksika|Meksikë]], 64 në [[Arizona]], 67 në [[New Mexico]] dhe 240 në programe të mbarështimit të robërve në të dy vendet.<ref name="FWS2019"/> === Euroazi === [[File:Wolf - populations in Europe.png|thumb|right|alt=Map showing the wolf's range in Europe and surrounding areas|Gama e ujqërve në Evropë dhe zonat përreth, që nga viti 2015. Ngjyra e gjelbër e ndritshme tregon një popullsi më të ulët se 800, ndërsa ngjyra jeshile më e errët është mbi 800. Vini re se ngjyrat e popullsisë bazohen në popullata shumëkombëshe, jo në ato nacionale.]] Evropa, duke përjashtuar Rusinë, [[Bjellorusia|Bjellorusinë]] dhe [[Ukraina|Ukrainën]], ka 17,000 ujq në mbi 28 vende. Në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]] , ujku mbrohet rreptësisht në bazë të Konventës së Bernës të vitit 1979 për Ruajtjen e Jetes së egër dhe Habitatet Natyrore Evropiane (Shtojca II) dhe Direktivës së Këshillit të vitit 1992 92/43 / EEE për Ruajtjen e Habitateve Natyrore dhe të Faunës dhe Florës së egër (Shtojca II dhe IV). Ekziston një mbrojtje e gjërë ligjore në shumë vende evropiane, megjithëse ka përjashtime kombëtare dhe zbatimi është i ndryshueshëm dhe shpesh jo-ekzistent.<ref name="Boitani2018"/> Ujku është përndjekur në Evropë me shekuj, pasi ishin shfarosur në [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Britaninë e Madhe]] nga viti 1684, në Irlandë nga 1770, në [[Evropa Qendrore|Evropën Qendrore]] nga 1899, në [[Franca|Francë]] nga vitet '30, dhe në pjesën më të madhe të [[Skandinavia|Skandinavisë]] nga fillimi i viteve '70. Ata vazhduan të mbijetojnë në pjesë të [[Finlanda|Finlandës]], [[Evropa Jugore|Evropës Jugore]] dhe [[Evropa lindore|Evropës Lindore]]. Që nga viti 1980, ujqërit evropianë janë rikthyer dhe janë zgjeruar në pjesë të gamës së tyre të mëparshme. Rënia e ekonomive tradicionale baritore dhe rurale duket se i dha fund nevojës për shfarosjen e ujkut në pjesë të Evropës. Që nga viti 2016, vlerësimet e numrave të ujqërve përfshijnë: 4,000 në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]], 3.460-3.849 në Malet Karpate , 1.700-2,240 në shtetet e Balltikut, 1.100–2,400 në [[Gadishulli Apenin|gadishullin Italian]] , dhe rreth 2.500 në [[Gadishulli Iberik|gadishullin Iberik]] në veriperëndim që nga viti 2007.<ref name="EUcomm2019"/> Në ish[[Bashkimi Sovjetik|-Bashkimin Sovjetik]] , popullatat e ujqërve kanë ruajtur pjesën më të madhe të historisë së tyre pavarësisht fushatave të shfarosjes në shkallë të gjerë të epokës sovjetike. Numrat e tyre variojnë nga 1.500 në [[Gjeorgjia|Gjeorgji]], në 20,000 në [[Kazakistani|Kazakistan]] dhe deri në 45,000 në Rusi. Në Rusi, ujku vlerësohet si dëmtues për shkak të sulmeve të tij mbi bagëtitë, dhe menaxhimi i ujkut nënkupton kontrollimin e numrit të tyre duke i shkatërruar ato gjatë gjithë vitit. Historia ruse gjatë shekullit të kaluar tregon se gjuetia e zvogëluar çon në një bollëk ujqish. Qeveria Ruse ka vazhduar të paguajë dhurata për ujqërit dhe të korrat vjetore prej 20-30% nuk ​​duket se ndikojnë ndjeshëm në numrat e tyre.<ref name="Russia"/> [[File:Desert wolf 1.jpg|thumb|left|alt=Image of wolf in desert at night with glowing eyes|Një ujk në Izraelin jugor]] Gjatë shekullit të 19-të, ujqërit ishin të përhapur në shumë pjesë të Tokës së Shenjtë në lindje dhe perëndim të lumit Jordan , por u ulën në mënyrë të konsiderueshme midis 1964 dhe 1980, kryesisht për shkak të persekutimit nga fermerët. Në Lindjen e Mesme, vetëm Izraeli dhe [[Omani]] u japin ujqërve mbrojtje të qartë ligjore. Izraeli ka mbrojtur ujqërit e tij që nga viti 1954 dhe ka mbajtur një popullsi me madhësi mesatare prej 150 përmes zbatimit efektiv të politikave të ruajtjes. Këta ujqër janë zhvendosur në vendet fqinje. Përafërsisht 300–600 ujqër banojnë në Gadishullin Arabik . Ujku gjithashtu duket se është shumë i përhapur në Iran. [[Turqia]] ka një popullsi të vlerësuar prej rreth 7,000 ujqër. Jashtë Turqisë, popullsia e ujqërve në Lindjen e Mesme mund të arrijë në 1000-2000. Në Azinë Jugore, rajonet veriore të Afganistanit dhe Pakistani janë kështjella të rëndësishme për ujqërit. Ujku është i mbrojtur në Indi që nga viti 1972. Hindusët tradicionalisht e konsideronin gjuetinë e ujqërve, madje edhe ata të rrezikshëm, si tabu , nga frika se mos shkaktonin një korrje të keqe.Santals konsideruar ato lojë të ndershme, ashtu siç bënë çdo tjetër kafshë e pyjeve-banesa. Gjatë sundimit britanik në Indi , ujqërit nuk konsideroheshin specie loje dhe u vranë kryesisht si përgjigje ndaj tyre duke sulmuar kopetë e lojërave, bagëtitë dhe njerëzit.  Ujku indian është shpërndarë në të gjitha shtetet e Gujarat ,Rajasthan , Haryana , Uttar Pradesh , Madhya Pradesh , Maharashtra , Karnataka dhe Andhra Pradesh . Që nga viti 2019, vlerësohet se ka rreth 2,000-3,000 ujqër indiane në vend. Në Azinë Lindore, popullsia e [[Mongolia|Mongolisë]] numëron 10,000-20,000. Në [[Kina|Kinë]], Heilongjiang ka afërsisht 650 ujqër, Xinjiang ka 10,000 dhe Tibet ka 2,000. Provat e vitit 2017 sugjerojnë se ujqërit sillen në të gjithë territorin e Kinës. Ujqërit janë përndjekur historikisht në Kinë por janë mbrojtur me ligj që nga viti 1998.  Ujku i fundit japonez u kap dhe u vra në vitin 1905. == Mardhënietme njerzit == === Në kulturë === ==== Në folklore,fe dhe mitologji ==== [[File:Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|thumb|left|alt=Capitoline Wolf , skulpturë e mitike e ujkonjës duke ushqyer binjakët Romulus dhe Remus , nga legjendën e themelimit të Romës , Itali, të shekullit të 13 pas Krishtit (binjakët janë një shtesë e shekullit të 15-)|''Capitoline Wolf'' , skulpturë e mitike e ujkonjës duke ushqyer binjakët Romulus dhe Remus , nga legjendën e themelimit të [[Roma|Romës]] , Itali, të shekullit të 13 pas Krishtit (binjakët janë një shtesë e shekullit të 15-)]] Ujku është një motiv i zakonshëm në mitologjitë dhe kozmologjitë e popujve në të gjithë gamën e tij historike.Grekët e lashtë e lidhin ujkun me Apollonit , perëndisë së të lehta dhe të rendit.  Romakët e lashtë e lidhnin ujkun me perëndinë e tyre të luftës dhe të bujqësisë Marsin , dhe besohet që themeluesit e qytetit të tyre, Romulus dhe Remus , janë ushqyer me gji nga një ujkonjë . Mitologjia e Norvegjisë përfshin ujkun gjigant të frikësuar Fenrir , fëmijën më të madh të Loki dhe gjiganten Angrboda ,  dhe Geri dhe Freki , kafshët shtëpiake besnike të Odinit . Ujku u mbajt në vlerësim të lartë nga Dakët , të cilët e shikonin atë si zot të të gjitha kafshëve dhe si mbrojtësi i vetëm i efektshëm kundër së keqes. Në mitin e krijimit të Pawnee , ujku ishte kafsha e parë e sjellë në Tokë. Kur njerëzit e vranë atë, ata u ndëshkuan me vdekje, shkatërrim dhe humbje të pavdekësisë. Për Pawnee, Sirius është "ylli i ujkut" dhe zhdukja dhe rishfaqja e tij nënkuptonin ujku duke lëvizur drejt dhe nga bota shpirtërore. Të dy Pawnee dhe Blackfoot e quajnë Rrugën e Qumështit "gjurmët e ujkut". Ujku është gjithashtu një kafshë e rëndësishme totem për Tlingit dhe Tsimshian . Në astronominë kineze, ujku përfaqëson Siriusin si "bisha blu" dhe vetë ylli quhet "ujku qiellor".Në Kinë, ujku tradicionalisht shoqërohej me lakmi dhe mizori dhe epitetet e ujqërve u përdorën për të përshkruar sjellje negative si mizori ("zemra e ujkut"), mosbesimi ("pamja e ujkut") dhe lechery ("ujku-seksi") . [[File:Casco y collera de lobo tlingit (M. América, Madrid) 01.jpg|thumb|right|upright|Përkrenare dhe jakë Tlingit që përfaqësojnë një ujk]] Tengrizmi i kushton një rëndësi të madhe ujkut, pasi mendohet se, kur ulet, po i lutet Tengrit , duke e bërë kështu krijesën e vetme, përveç njeriut, që të adhurojë një hyjni. Në [[Hinduizmi|Hinduizëm]] dhe [[Budizmi|Budizëm]] , ujku është hipur nga perënditë e mbrojtjes. Hinduizëm në Vedic , ujku është një simbol i natës e të ditës trembem duhet të shpëtojnë nga nofullat e saj. Në mitologjinë hinduase , Krishna , për të bindur njerëzit e Vrajës të migrojnë në Vṛndāvana, krijon qindra ujqër nga flokët e tij, të cilat frikësojnë banorët e Vrajës për të bërë udhëtimin. Në budizmin Tantric , ujqërit përshkruhen si banorë të varrezave dhe shkatërruesit e kufomave. Në Zoroastrianism , ujku është demonizuar si krijim i Ahriman .<ref name="Murthy"/> Koncepti i njerëzve që kthehen në ujqër ka qenë i pranishëm në shumë kultura. Një mit grek tregon për Lycaon të Arcadia duke u shndërruar në ujk nga Zeusi si ndëshkim për veprat e tij të liga. Legjenda e ujkut ka qenë e përhapur në folklorin evropian dhe përfshin njerëz duke u kthyer me dëshirë në ujq për të sulmuar dhe vrarë të tjerët.  Navajo kanë besuar tradicionalisht se shtrigat do të kthehet në ujqër duke veshur lëkurat ujku dhe të vrasin njerëz dhe të bastisin varrezat.  The Dena'ina besuan ujqërit dikur si burra dhe i shikonin si vëllezër. Në mënyrë të ngjashme, në mitologjinë turke ujqërit besohej se ishin paraardhësit e popullit të tyre. ==== Në fabula dhe letërsi ==== [[File:Little Red Riding Hood (136547615).jpg|thumb|upright|left|alt=An illustration by Gustave Dore showing Red Riding Hood meeting old father wolf|[[Kësulëkuqja|Kësulkuqja]] (1883), Gustave Doré]] Aesop shfaqi ujqër në disa nga fabulat e tij , duke luajtur mbi shqetësimet e botës së vendosur, të mbjellë me dele të Greqisë antike. Më e famshmja e tij është fabula e " The Boy Who Cried Wolf ", e cila u drejtohet atyre që me vetëdije ngrejnë alarme false, dhe nga e cila rrjedh fraza idiomatike "për të qarë ujku ". Disa nga fabulat e tjera të tij përqendrohen në ruajtjen e besimit midis barinjve dhe qenve roje në vigjilencën e tyre kundër ujqërve, si dhe ankthet për marrëdhënien e ngushtë midis ujqërve dhe qenve. Megjithëse Aesop përdori ujqër për të paralajmëruar, kritikuar dhe moralizuar për sjelljen njerëzore, portretet e tij i shtuan imazhit të ujkut si një kafshë mashtruese dhe e rrezikshme. [[Bibla]] përmban 13 referenca për ujqërit, zakonisht si metafora për lakmi dhe destruktivitet. Në Testamentin e Ri , Jezui thuhet se ka përdorur ujqër si ilustrime të rreziqeve që do të përballeshin ndjekësit e tij, të cilët ai i përfaqëson si dele, nëse do ta ndiqnin. ( Mateu 7:15 , Mateu 10:16 dhe Veprat 20:29 ). Në përrallat e Jataka ujku portretizohet si mashtrim , duke përfshirë një histori në të cilën e bën një gjahtar të ndalojë të luajë i vdekur duke tërhequr klubin e tij. Në një histori tjetër, ujku mashtron dhe ha disa minj duke pretenduar se është i çalë, por është i shkulur nga mielli kryesor. Isengrim ujku, një personazh që shfaqet së pari në poezinë latine të ''XII Ysengrimus'' , është një personazh kryesor në Ciklin Reynard , ku ai qëndron për fisnikërinë e ulët, ndërsa kundërshtari i tij, dhelpra Reynard, përfaqëson heroin fshatar. Isengrim është përgjithmonë viktimë e mençurisë dhe mizorisë së Reynard, shpesh që vdes në fund të secilës histori. Përralla e " Red Hiding Red Riding ", e shkruar për herë të parë në 1697 nga Charles Perrault , konsiderohet se ka kontribuar më tej në reputacionin negativ të ujkut në botën perëndimore. Big Bad Wolf është portretizuar si një zuzar i aftë të imitojë fjalimin njerëzor dhe të maskojë veten me veshje njerëzore. Karakteri është interpretuar si një grabitqar seksual alegorik . Karakteret e ujkut të egër shfaqen gjithashtu në ''Tre Tre Derrat'' dhe " Ujku dhe Shtatë dhitë e reja ". Gjuetia e ujqërve dhe sulmet e tyre ndaj njerëzve dhe bagëtive, shfaqen dukshëm në letërsinë ruse , dhe përfshihen në veprat e Leo Tolstoy , Anton Chekhov , Nikolay Nekrasov , Ivan Bunin , Leonid Pavlovich Sabaneyev , etj. ''Lufta dhe Paqja'' dhe ''fshatarët'' e ''khehkovit të'' dy shfaqin skena në të cilat ujqërit gjuhen me krahë dhe Borzois . ''Piter'' muzikor ''dhe Ujku'' përfshin një ujk që kapet për të ngrënë një rosë në fermë, por kursehet dhe dërgohet në një kopsht zoologjik. Uqërit janë ndër personazhet qendrore të Rudyard Kipling 's ''Jungle Book The'' . Portretizimi i tij i ujqërve është vlerësuar pas vdekjes nga biologët e ujqërve për përshkrimin e tij të tyre: në vend se të qenit ziliqar ose glutton, siç ishte e zakonshme në portretet e ujqërve në kohën e botimit të librit, ata tregohen se jetojnë në grupe familjare miqësore dhe vizatojnë përvoja e anëtarëve të pakët të dobët, por me përvojë. Kujtimi kryesisht fiktiv i Farley Mowat 1963 ''Never Cry Wolf'' konsiderohet gjerësisht si libri më i njohur për ujqërit, pasi është përshtatur në një film në Hollywood dhe dha mësim në disa shkolla dekada pas botimit të saj. Megjithëse besohet se ka ndryshuar perceptimet popullore për ujqërit duke i portretizuar si të dashur, bashkëpunues dhe fisnikë, ajo është kritikuar për idealizimin e tij të ujqërve dhe pasaktësitë e tij faktike.  Romani gjysëm autobiografik i Lü Jiamin 2004, ''Wolf Totem'' përdor ujqërit si simbole të lirisë dhe pavarësisë. Ai i lidh nomadët mongolë me ujqërit dhe krahason kinezët Han të ditës së sotme me delet, duke pretenduar se ata pranojnë çdo udhëheqje. Si i tillë, romani ka shkaktuar polemika me [[Partia Komuniste Kineze|Partinë Komuniste Kineze]] . ==== Në heraldikë dhe emblema ==== Ujku është një akuzë e shpeshtë në heraldikën angleze . Ёshtë ilustruar si një mbështetës në mburojat e Lord Welby , Rendel dhe Viscount Wolseley , dhe mund të gjendet në stemën e Lovett dhe shumicës dërrmuese të Wilsons and Lows. Ujku është një kreshtë e zakonshme , që shfaqet në krahët dhe kreshtat e anëtarëve të shumë familjeve, përfshirë atë të Ujkut, kreshta e të cilit përshkruan një ujk demi që mban një kurorë në putrat e tij, në lidhje me ndihmën që familja i dha Charles II gjatë betejës së Worcester. Kokat e ujqërve janë të zakonshme në heraldikën skoceze , veçanërisht në palltot e Klan Robertson dhe Skene . Ujku është kafsha më e zakonshme në heraldikën Spanjolle dhe shpesh përshkruhet se mbante një qengj në gojën e tij, ose në të gjithë shpinën.<ref name="Heraldry"/> Ujku është paraqitur në flamujt e Fiseve të Konfederuara të Rezervimit të Colville , The Oneida Nation of Wisconsin and Pawnee.  Chechen wolf ka qenë simbol i kombin Çeçene . Në kohët moderne, ujku përdoret gjerësisht si një emblemë për grupet ushtarake dhe paramilitare. Ёshtë simboli jozyrtar i spetsnaz , dhe shërben si logoja e ujqërve Grey Grek . Gjatë Luftërave [[Jugosllavia|Jugosllave]] , disa njësi paraushtarake serbe adoptuan ujkun si simbolin e tyre, përfshirë Ujku i Bardhë dhe Ujku i Vučjak. === Konfliktet === Prania njerëzore duket se streson ujqërit, siç shihet nga niveli i rritur i kortizolit në raste të tilla si lëvizja e borës pranë territorit të tyre. ==== Gjuetia e ujkut tek bagëtit ==== [[File:The Allendale Wolf.jpg|thumb|left|alt=Black and white photograph of a dead wolf with "The Allendale Wolf" written on the bottom|Një kartolinë e vitit 1905 e ujkut Hexham , një ujk i robëruar i shpëtuar për vrasjen e bagëtive në Angli]] Depresimi i bagëtive ka qenë një nga arsyet kryesore për gjuetinë e ujqërve dhe mund të përbëjë një problem të rëndë për ruajtjen e ujkut. Si dhe shkaktimin e humbjeve ekonomike, kërcënimi i grabitqjes së ujkut shkakton stres të madh për prodhuesit e bagëtive, dhe asnjë zgjidhje pa mend për parandalimin e sulmeve të tilla të shkurtër të ujqve shfarosës nuk është gjetur. Disa kombe ndihmojnë në kompensimin e humbjeve ekonomike të ujqërve përmes programeve të kompensimit ose të sigurimeve shtetërore. Kafshët shtëpiake janë pre e lehtë për ujqërit, pasi ato janë edukuar nën mbrojtje të vazhdueshme njerëzore, dhe kështu nuk janë në gjendje të vetëmbrohen shumë mirë. Ujku zakonisht i drejtohet kafshëve sulmuese kur preja e egër është varfëruar. Në Euroazi, një pjesë e madhe e dietës së disa popullsive ujku përbëhet nga bagëti, ndërsa incidente të tilla janë të rralla në Amerikën e Veriut, ku popullsitë e shëndetshme me pre të egra janë restauruar kryesisht. Shumica e humbjeve ndodhin gjatë periudhës së kullotjes së verës, bagëtitë e papjekura në kullota të largëta janë më të prekshmit nga grabitqarët e ujqërve. Llojet e kafshëve më të shpeshta të shënjestruara janë [[Delja|delet]] (Evropa), [[Karibu|renët shtëpiak]] (skandinavia veriore), [[Dhia|dhitë]] (India), [[Kali|kuajt]] (Mongolia), [[Bagëtia|bagëtitë]] dhe [[Pula (shpend)|gjelat]] (Amerika e Veriut). Numri i kafshëve të vrarë në sulme të vetme ndryshon sipas specieve: shumica e sulmeve mbi bagëti dhe kuaj rezultojnë në një vdekje, ndërsa gjelat, delet dhe renët shtëpiak mund të vriten me tepricë. Ujqërit sulmojnë kryesisht bagëtitë kur kulloten kafshët, megjithëse herë pas here shpërthen në rrethime të rrethuara. ==== Konfliktet me qentë ==== Një përmbledhje e studimeve mbi efektet konkurruese të qenve me mishngrënësit simpatikë nuk përmendi ndonjë hulumtim mbi konkurrencën midis qenve dhe ujqërve. Konkurrenca do të favorizonte ujkun, i cili dihet se e vret qenin; megjithatë ujqërit zakonisht jetojnë në çifte ose në grupe të vogla në zona me persekutim të lartë njerëzor, duke u dhënë atyre një disavantazh përballë grupeve të mëdha të qenve.<ref name="Lescureaux2014" /><ref name="Boitani1983"/> Ujqërit vrasin qen me raste, dhe disa popullsi ujqërish mbështeten tek qentë si një burim i rëndësishëm ushqimi. Në Kroaci, ujqërit vrasin më shumë qen se dele, dhe ujqërit në Rusi duket se kufizojnë popullsinë e qenve endacak. Ujqërit mund të shfaqin sjellje jashtëzakonisht të guximshme kur sulmojnë qen të shoqëruar nga njerëz, ndonjëherë duke injoruar njerëzit aty pranë. Sulmet e ujkut ndaj qenve mund të ndodhin si në oborret e shtëpive ashtu edhe në pyjet. Sulmet e ujkut ndaj qenve të gjuetisë konsiderohen një problem i madh në Skandinavi dhe Wisconsin. Llojet e gjuetisë më të vrarë në Skandinavi janë Harriers , kafshët më të moshuara janë më të rrezikuara, me gjasë sepse janë më pak të ndrojtur se kafshët më të reja, dhe reagojnë në praninë e ujqërve ndryshe. Qentë e mëdhenj të gjuetisë si Suedezët Elkhoundska më shumë të ngjarë të mbijetojnë nga sulmet e ujqërve për shkak të aftësisë së tyre më të mirë për t'u mbrojtur. Edhe pse numri i qenve të vrarë çdo vit nga ujqërit është relativisht i ulët, kjo shkakton një frikë nga ujqërit që hyjnë në fshatra dhe kopshte për të gjuajtur qen. Në shumë kultura, ka lidhje të forta midis njerëzve dhe qenve të tyre që mund të shihen si anëtarë të familjes ose anëtar të ekipit punues. Humbja e një qeni mund të çojë në reagime të forta emocionale, me kërkesa për rregullore më liberale për gjuetinë e ujkut. Qentë që janë të punësuar për të ruajtur delet ndihmojnë për të lehtësuar konfliktet njerëzore-ujk, dhe shpesh propozohen si një nga mjetet jo-vdekjeprurëse në ruajtjen e ujqërve. Qentë e barinjve nuk janë veçanërisht agresivë, por ata mund të prishin predikimin e mundshëm të ujkut duke shfaqur atë që është sjellja e paqartë e ujkut, siç është lehja, përshëndetja sociale, ftesa për të luajtur ose agresioni. Përdorimi historik i qenve të barinjve në të gjithë Eurazinë ka qenë efektiv kundër predikimit të ujkut, veçanërisht kur kufizon delet në prani të disa qenve të kafshëve të kujdesshme. Qentë e barinjve vriten ndonjëherë nga ujqërit. ==== Sulmet e ujqërve në njerëz ==== [[File:Petits Paysans surpris par un loup.jpg|thumb|alt=Fëmijët e vendit të befasuar nga një ujk (1833) nga François Grenier de Saint-Martin|''Fëmijët e vendit të befasuar nga një ujk'' (1833) nga François Grenier de Saint-Martin]] Frika nga ujqërit ka qenë e përhapur në shumë shoqëri, megjithëse njerëzit nuk janë pjesë e preve të natyrshme të ujkut. Se si reagojnë ujqërit ndaj njerëzve varet kryesisht nga përvoja e tyre e mëparshme me njerëzit: ujqërit që nuk kanë ndonjë përvojë negative të njerëzve, ose të cilat janë të kushtëzuar nga ushqimi, mund të shfaqin pak frikë nga njerëzit. Edhe pse ujqërit mund të reagojnë në mënyrë agresive kur provokohen, sulme të tilla janë kryesisht të kufizuara në kafshime të shpejta në ekstremitete. Sulmeve grabitqare mund të paraprihen nga një periudhë e gjatë e habitimit , në të cilën ujqërit gradualisht humbasin frikën e tyre ndaj njerëzve. Viktimat kafshohen vazhdimisht në kokë dhe në fytyrë, dhe pastaj tërhiqen zvarrë dhe konsumohen përveç nëse ujqërit nuk largohen. Sulme të tilla zakonisht ndodhin vetëm lokalisht dhe nuk ndalen derisa ujqërit e përfshirë janë eleminuar. Sulmet grabitqare mund të ndodhin në çdo kohë të vitit, me një kulm në periudhën qershor-gusht, kur shanset e njerëzve të hyjnë në zona të pyllëzuara (për kullotje bagëtish ose marrje të manave dhe kërpudhave) rriten. Rastet e sulmeve të ujqërve jo të tërbuar në dimër janë regjistruar në Bjellorusi , Kirov dhe Irkutsk , Karelia dhe Ukraina . Gjithashtu, ujqërit me këlyshët përjetojnë strese më të mëdha ushqimore gjatë kësaj periudhe. Shumica e viktimave të sulmeve të ujqërve grabitqarë janë fëmijë nën moshën 18 vjeç, dhe në rastet e rralla kur vriten të rriturit, viktimat janë pothuajse gjithmonë gra. Ujku indian ka një histori të predikimit të fëmijëve, një fenomen i quajtur "ngritja e fëmijëve". Ato mund të merren kryesisht në periudhën e verës në orët e mbrëmjes, dhe shpesh brenda vendbanimeve njerëzore. Rastet e ujqërve të tërbuar janë të ulëta në krahasim me speciet e tjera, pasi ujqërit nuk shërbejnë si rezervuarë kryesorë të sëmundjes, por mund të infektohen nga kafshë të tilla si qentë, çakejntë dhe dhelprat. Incidentet e tërbimit tek ujqërit janë shumë të rralla në Amerikën e Veriut, megjithëse të shumta në Mesdheun lindor , Lindjen e Mesme dhe Azinë Qendrore . Ujku me sa duket zhvillojnë fazën "të tërbuar" të tërbimit në një shkallë shumë të lartë. Kjo, e shoqëruar me madhësinë dhe forcën e tyre, i bën ujqërit e tërbuar ndoshta më të rrezikshmit nga kafshët e tërbuara. Kafshimet nga ujqërit e tërbuar janë 15 herë më të rrezikshëm se ato të qenve të tërbuar. Ujku i tërbuar zakonisht vepron i vetëm, duke udhëtuar në distanca të mëdha dhe shpesh kafshon një numër të madh njerëzish dhe kafshësh shtëpiake. Shumica e sulmeve të ujqve të tërbuar ndodhin në periudhat e pranverës dhe vjeshtës. Për dallim nga sulmet grabitqare, viktimat e ujqërve të tërbuar nuk hahen, dhe sulmet në përgjithësi ndodhin vetëm në një ditë të vetme. Viktimat zgjidhen rastësisht, megjithëse shumica e rasteve përfshijnë burra të rritur. Gjatë 50 viteve në 2002, pati tetë sulme fatale në Evropë dhe Rusi, dhe më shumë se 200 në Azinë Jugore. ==== Gjuetia e njerëzve në ujqër ==== [[File:Provedenie meropriyatii po otstrelu vrednyh givotnyh na territorii Kamyshinskogo raiona Volgogradskoi oblasti.jpg|thumb|alt=Two men with guns pose behind nine carcasses of hunted wolves|Gjjuetar me ujqër të vrarë]] Theodore Roosevelt deklaroi se ujqërit janë të vështirë për tu gjuajtur për shkak të eluzivitetit, shqisave të mprehta, qëndrueshmërisë së lartë dhe aftësisë për të shpejt të paaftësuar dhe vrarë qentë e gjuetisë.  Metoda historike përfshirë vrasjen me litra në strofkat e tyre, gjah me qentë , helmimi me strikninë , dhe zënë . Një metodë popullore e gjuetisë së ujqërve në Rusi përfshin bllokimin e një grupi brenda një zone të vogël duke e rrethuar atë me shufra flakë që mbajnë një aromë njerëzore. Kjo metodë mbështetet shumë në frikën e ujkut nga aromat njerëzore, megjithëse mund të humbasë efektivitetin e saj kur ujqërit mësohen me erën. Disa gjuetarë mund të joshin ujqërit duke imituar thirrjet e tyre. Në Kazakistan dhe Mongoli , ujqërit tradhtohen tradicionalisht nga shqiponjat dhe falkojnt, megjithëse kjo praktikë është në rënie, pasi skifterët me përvojë po bëhen më pak në numër. Ujku i qitjes nga aeroplanët është shumë i efektshëm, për shkak të rritjes së dukshmërisë dhe linjave të drejtpërdrejta të zjarrit. Disa lloje të qenve, duke përfshirë Borzoi dhe Tajgan Kirgistan, janë edukuar posaçërisht për gjueti ujku. === Si kafshë shtëpiake dhe kafshë pune  === Ujku dhe [[Hibridi|hibridët]] e qenve-ujk ndonjëherë mbahen si [[Kafshët shtëpiake ekzotike|kafshë shtëpiake ekzotike]] . Megjithëse janë të lidhur ngushtë me qentë shtëpiak, ujqërit nuk tregojnë të njëjtën durueshmëri si qenët kur jetojnë së bashku me njerëzit, duke qenë përgjithësisht më pak të përgjegjshëm ndaj urdhrave njerëzorë dhe kanë më shumë gjasa të veprojnë në mënyrë agresive. Një person ka më shumë të ngjarë të sillet fatalisht nga një ujk i zbutur ose hibrid qen-ujku sesa nga një qen.<ref name="Tucker1998"/> == Referime == {{ref}} [[Kategoria:Gjitarë]] <references group="lower-alpha" /> === Shënim === ''Klasifikimi i dytë është klasifikimi që ka ujku në Shqipëri'' [[Kategoria:Gjitarë të Evropës]] [[Kategoria:Gjitarë të Azisë]] [[Kategoria:Gjitarë të Amerikë veriore]] [[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]] [[Kategoria:Mishngrënës të Europës]] [[Kategoria:Mishngrënës të Azisë]] [[Kategoria:Mishngrënës të Amerikës veriore]] [[Kategoria:Kanidë]] [[Kategoria:Ujqër]] sfvphmk6wohvhq3ne32ee9b9f4q3hxu 3058542 3058507 2026-10-20T15:23:33Z Fallbackintoreality 102113 U kthyen ndryshimet e [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) në versionin e fundit nga [[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. 2943350 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = | image = Indian Wolf Photo Dhaval Vargiya.jpg | image_caption = [[Ujku Indian]] në një park kombëtar në Gujarat | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn|language=en|author=Boitani, L.|author2=Phillips, M.|author3=Jhala, Y.|date=2018|title=''Canis lupus''|volume=2018|page=e.T3746A163508960|doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T3746A163508960.en|access-date=19 nëntor 2021}}</ref> | genus = Canis | species = lupus | authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]<ref name="Linnaeus1758"/> | subdivision_ranks = Nënllojet | subdivision = Shiko [[Nënllojet e Canis Lupus|Nënllojet e ''Canis lupus'']] | range_map = Canis lupus distribution (IUCN).png | range_map_caption = Përhapja globale e ujkut, 2018<ref name="iucn status 19 November 2021" /> }} '''Ujku''' ('''''Canis lupus'''''), i njohur edhe si '''ujku gri''' , është një [[Kanidët|kanid]] i madh amtar në [[Evrazia|Euroazi]] dhe [[Amerika Veriore|Amerikën Veriore]] . Mbi tridhjetë nënlloje të ''Canis lupus'' janë njohur, dhe ujqërit gri, siç kuptohet në mënyrë kolokuale, përbëjnë nënspecie jo-shtëpiake / të egër. Ujku është antari më i madh i gjallë i Kanidae , meshkujt mesatarisht 40 kg (88 lb) dhe femrat 37 kg (82 lb).Gjatësia e meshkujve ujqër 105–160 cm (41–63 in) në gjatësi dhe 80–85 cm (31–33 in) në lartësinë e shpatullave. Ujku dallohet edhe nga pjestarët e tjerë të gjinisë ''[[Canis]]'' nga veshët dhe fytyra më pak të theksuara, si dhe një gëzof më i shkurtër dhe një bisht i gjatë. Ujku është sidoqoftë i lidhur mjaft ngushtë me speciet e vogla të ''Canis'' , të tilla si kojotat dhe çakejntë e artë , për të prodhuar hibridë pjellore me to. Gëzofi i një ujku është lara-lara zakonisht i bardhë, kafe, gri, dhe e zezë, edhe pse nënspeciet në rajonin e Arktikut mund të jetë gati të gjithë të bardhë. Nga të gjithë anëtarët e gjinisë ''Canis'' , ujku është më i specializuar për gjuetinë bashkëpunuese siç dëshmohet nga përshtatjet fizike të tij në trajtimin e gjahut të madh, natyrën e tij më sociale dhe sjelljen e tij shprehëse shumë të përparuar . Udhëton në familje bërthamore që përbëhen nga një çift i shoqëruar nga pasardhësit e tyre. Pasardhësit mund të largohen për të formuar grupet e tyre në fillimin e pjekurisë seksuale dhe në përgjigje të konkurrencës për ushqim brenda këyij grupi. Ujqërit janë gjithashtu territorialë dhe luftimet për territorin janë një nga shkaqet kryesore të vdekshmërisë së ujqërve. Ujku është kryesisht mishngrënës dhe ushqehet me gjitarë të egër të mëdhenj si dhe kafshë më të vogla, bagëti, kërma dhe mbeturina. Ujku ose çiftet zakonisht kanë nivele më të larta suksesi në gjueti sesa grupet të mëdha. [[Patogjen|Patogjenët]] dhe [[Parazit|parazitët]], veçanërisht tërbimi , mund të infektojnë ujqërit. Popullsia globale e ujqërve të egër vlerësohej të ishte 300,000 në 2003 dhe konsiderohet të jetë me shqetësim më të vogël nga Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës ([[Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës|IUCN]]). Ujqërit kanë një histori të gjatë të bashkëveprimeve me [[Njeriu|njerëzit]], pasi ishin përçmuar dhe gjuajtur në shumicën e komuniteteve baritore për shkak të sulmeve të tyre mbi bagëtitë, ndërsa anasjelltas janë respektuar në disa shoqëri agrare dhe gjahtare-grumbulluese . Megjithëse frika nga ujqërit ekziston në shumë shoqëri njerëzore, shumica e sulmeve të regjistruara ndaj njerëzve u janë atribuar kafshëve që vuajnë nga tërbimi. Sulmet e ujkut te njerëzit janë të rrallë sepse ujqërit janë relativisht të paktë, jetojnë larg njerëzve dhe kanë krijuar një frikë nga njerëzit për shkak të përvojave të tyre me gjahtarët dhe barinjt. == Etimologjia == Fjala angleze "wolf"  rrjedh nga fjala e anglishtes së vjetër ''wulf''   , i cili mendohet se rrjedh nga fjala [[proto-gjermanike]] ''wulfaz'' * . Rrënjë [[Gjuha proto-indo-evropiane|Proto-Indo-evropiane]] * ''wĺ̥kʷos'' mund të jetë burimi i fjalës [[Gjuha latine|latine]] për kafshën ''lupus'' (* ''lúkʷos'' ).<ref>{{OEtymD|wolf}}</ref><ref name="Lehrman"/> Emri "ujku gri" i referohet ngjyrës gri të specieve.<ref name="Goldman"/> Që nga kohërat para-kristiane, popujt gjermanë si [[Anglo-Saksonët|anglo-saksonët]] morën ''wolf'' si parashtesë ose prapashtesë në emrat e tyre. Shembuj përfshijnë Wulfhere ("Wolf Army", ose "Ai, ushtria e të cilit është ujku"), Cynewulf ("Ujku Mbret"), Cēnwulf ("Ujku i guximshëm"), Wulfheard ("Ujku i vështirë"), Earnwulf ("Ujku Ujku") "), Wulfstān (" Ujku Ujku ") Æðelwulf (" Ujku Ulkonja "), Wolfhroc (" Ujku me fustan "), Wolfhetan (" Ujku i fshehur "), Isangrim (" Maska Gri "), Scrutolf (" Ujku i veshur ") , Wolfgang ("Ujku që ecën") dhe Wolfdregil ("Ujku Vrapues"). == Taksonomia == Në 1758, botanist suedez dhe zoologu Carl Linnaeus botuan ''Systema Naturae''.''Canis'' është fjala latine që do të thotë " [[Qeni|qen]] ",<ref>{{OEtymD|canine}}</ref> dhe nën këtë gjini ai renditi [[Karnivorët|mishngrënësit]] përfshirë [[Qeni|qenin shtëpiak]], ujqërit dhe [[Çakalli|çakejntë]] . Ai e klasifikoi qenin shtëpiak si ''Canis familiaris'' , dhe ujkun si ''Canis lupus'' . Linnaeus e konsideroi qen të jetë një specie të veçantë nga ujku për shkak të ''recurvata cauda'' -its e cila nuk gjendet tek asnjë kanid tjetër .<ref name="Clutton-Brock1995"/> === Nënspeciet === Në edicionin e tretë të ''Mammal Species of the World'' botuar në 2005, mamografist W. Christopher Wozencraft renditur 36 nënspecie të egra të ''C. lupus'' , dhe propozoi dy nënspecie shtesë: ''familiaris'' (Linnaeus, 1758) dhe [[dingo]] (Meyer, 1793). Wozencraft përfshiu ''hallstromi'' – [[Qeni këngëtar i Guineas së Re|qenin këngëtar i Guineas së Re]] është një sinonim taksonomik për dingon. Wozencraft iu referua një studimi të ADN-së mitokondriale të vitit 1999 , si një nga udhëzuesit në formimin e vendimit të tij, dhe renditi 38 nënspecie të ''C. lupus'' nën emrin e përbashkët biologjik të "ujkut",të emërojë nënllojet që janë [[ujku euroaziatik]] ( ''C. l. lupus'' ) bazuar në ekzemplarin e tipit që Linnaeus studioi në Suedi. Studimet që përdorin teknikat paleogenomik tregojnë se ujku modern dhe qeni janë taksa motër , si ujqërit modern nuk janë të lidhura ngushtë me popullsinë e ujqërve që ishte i pari i zbutur . Në vitin 2019, një punëtori e organizuar nga IUCN / Grupi i Specialistëve i Komisionit të Mbijetimit të Komisionit të Mbijetesës e konsideroi qenin këngëtar i Guinesë së Re,dingon dhe qentë e rrugëve si ''Canis familiaris'' , dhe për këtë arsye ata nuk janë të vlerësuhar në listën e kuqe të IUCN-s.<ref name="Alvares2019"/> === Evolucioni === [[File:Canisetr.JPG|thumb|alt=Një kafkë e Canis etruscus Toskan në Muzeun Paleontologjik Montevarchi|Një kafkë ''e'' ''Canis etruscus''   Toskan në Muzeun Paleontologjik Montevarchi]] Zbritja filogjenetike ekzistues e ujkut ''C. lupus'' nga ''C. etruscus'' nëpërmjet ''C. mosbachensis'' është pranuar gjerësisht. [[Fosilet]] e hershme të ''C. lupus'' u gjetën në atë që dikur ishte Beringia lindore në Old Crow, Yukon , Kanada, dhe në Cripple Creek Sump, Fairbanks , [[Alaska]]. Mosha nuk është rënë dakord, por mund të datojë një milion vjet më parë. Diversitet i konsiderueshëm morfologjik ekzistonte midis ujqërve nga Pleistoceni i Vonë . Ata kishin kafka dhe dhëmbë më të fortë se ujqërit modernë, me një zhvillim të theksuar të muskujve të përkohshëm dhe premolarë të fuqishëm . Propozohet që këto tipare të ishin përshtatje të specializuara për përpunimin e kufomave dhe kockave të lidhura me gjuetinë dhe pastrimin e kufomave të megafaunës Pleistocene . Në krahasim me ujqërit modernë, disa ujqër të Pleistocenit treguan një rritje të thyerjes së dhëmbëve që është e ngjashme me atë që shihet tek [[ujku i tmerrshëm]] të zhdukur . Kjo sugjeron që ata ose shpesh ushqeheshin me trupa të pajetë, ose se ata garonin me mishngrënës të tjerë dhe kishin nevojë të konsumonin shpejt prenë e tyre. Krahasuar me ato që gjenden në hienën moderne me njolla , shpeshtësia dhe vendndodhja e frakturave të dhëmbëve që gjenden tek ujqërit tregon se ata kishin krisje të kockave të zakonshme. Në qershor të vitit 2019, koka e ndarë ende e ruajtur e një [[Ujku i Pleistocenit|ujku Pleistoceni]] , e datuar rreth 40,000 vjet më parë, u gjet afër lumit Tirekhtyakh në Yakutia , [[Rusia|Rusi]] , pranë [[Rrethi Arktik|Rrethit Arktik]] . Koka ishte e gjatë rreth 16 në (41 cm), shumë më e madhe se koka e një ujku modern.<ref name="LiveScience 06-2019">{{cite news|last=Saplakoglu|first=Yasemin|title=Severed Head of a Giant 40,000-Year-Old Wolf Discovered in Russia|newspaper=[[Live Science]]|url=https://www.livescience.com/65677-severed-head-ancient-wolf-russia.html|date=2019-06-10|access-date=2020-05-16}}</ref><ref name="SiberianTimes 06-2019">{{cite news|newspaper=[[The Siberian Times]]|title=Still snarling after 40,000 years, a giant Pleistocene wolf discovered in Yakutia|url=https://siberiantimes.com/science/casestudy/news/still-snarling-after-40000-years-a-giant-pleistocene-wolf-discovered-in-yakutia/|date=2019-06-07|access-date=2020-05-16|archive-date=9 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190609192411/https://siberiantimes.com/science/casestudy/news/still-snarling-after-40000-years-a-giant-pleistocene-wolf-discovered-in-yakutia/|url-status=dead}}</ref><ref name="TheGuardian 06-2019">{{cite news|agency=[[Reuters]]|title=Frozen wolf's head found in Siberia is 40,000 years old|newspaper=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2019/jun/13/frozen-wolfs-head-found-in-siberia-is-40000-years-old|date=2019-06-13|access-date=2020-05-16}}</ref> Studimet gjenomike sugjerojnë që ujqërit dhe qentë modernë zbresin nga një popullsi e zakonshme e ujkut<ref name="Freedman2014"/><ref name="Skoglund2015"/><ref name="Fan2016"/> stërgjyshor që ekzistonte 20,000 vjet më parë. Studimet në 2017 dhe 2018 zbuluan se [[ujku i Himalajeve]] është pjesë e një prejardhje që është bazike për ujqërit e tjerë dhe u nda prej tyre 691,000-740,000 vjet më parë. Uqërit e tjerë duket se e kanë origjinën në Beringia në një zgjerim që u nxit nga ndryshimet e mëdha ekologjike që ndodhën gjatë mbylljes së [[Pleistoceni|Pleistocenit]] të Vonë. Një studim në vitin 2016 tregon se një ngushticë e popullsisë u pasua nga një rrezatimi i shpejtë nga një popullsi stërgjyshore në një kohë të gjatë, ose menjëherë pas, [[Epoka e akullnajave|epokës së fundit të akullnajave]] . Kjo nënkupton që popullsitë origjinale morfologjike të ndryshme të ujqve ishin jashtë konkurrencës dhe u zëvendësuan nga ujqërit më modernë.<ref name="Koblmuller2016"/> Një studim gjenomik i vitit 2016 sugjeron që ujqërit e [[Bota e Vjetër|Botës së Vjetër]] dhe [[Amerika (kontinent)|Botës së Re]] u ndanë rreth 12.500 vjet më parë, pasuar nga divergjenca e prejardhjes që çoi deri tek qeni nga ujqër të tjerë të Botës së Vjetër rreth 11,100-12,300 vjet më parë. Një ujk i zhdukur i Pleistocenit të Vonë mund të ketë qenë paraardhësi i qenit,<ref name="Freedman2017"/><ref name="Thalmann2018"/> me ngjashmërinë e qenit me ujkun e gjallë që ishte rezultat i përzierjes gjenetike midis të dyve. Dingo, Basenji , Mastiff Tibetan dhe racat indigjene kineze janë anëtarë themelorë të kadës shtëpiake të qenve. Koha e divergjencës për ujqërit në [[Evropa|Evropë]], [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]] dhe [[Azia|Azi]] vlerësohet të jetë e fundit në rreth 1.600 vjet më parë. Në mesin e ujqërve të Botës së Re, ujku meksikan ndryshoi rreth 5.400 vjet më parë.<ref name="Fan2016"/> === Përzierje me kanidët e tjerë === [[File:F1 wolf-dog hybrids from Wildlife Park Kadzidlowo, Poland.png|thumb|upright=1.5|alt=Photographs of two wolf-dog hybrids standing outdoors on snowy ground|Hibridë të qenve ujk në Parkun e Kafshëve të egra në Kadzidłowo , Poloni. E para është produkti i një ujku mashkull dhe një spaniel femër , i dyti nga një ujk femër dhe një Laika mashkull perëndimor .]] Në të e largët, ka pasur një rrjedhë gjenesh midis [[Ujku i artë afrikanë|ujqërve të artë afrikanë]] , [[Çakalli i artë|çakejve të artë]] dhe ujqërve gri. Ujku i artë afrikan është një pasardhës i një kanape të përzier gjenetikisht prej ujku 72% dhe prejardhja e ujkut 28%. Një ujk i artë afrikan nga Gadishulli Sinai egjiptian tregon përzierjen me ujqërit dhe qenët e Lindjes së Mesme. Ekzistojnë dëshmi të rrjedhës së gjeneve midis çakejve të artë dhe ujqërve të Lindjes së Mesme, aq më pak me ujqërit evropianë dhe aziatikë, dhe më pak me ujqërit e Amerikës së Veriut. Kjo tregon që prejardhja çakallit të artë i gjetur tek ujqërit e Amerikës së Veriut mund të ketë ndodhur para divergjencës së ujqërve euroaziatik dhe të Amerikës së Veriut.<ref name="Sinding2018"/> Paraardhësi i zakonshëm i kojotës dhe ujkut ka përzier me një popullatë fantazmë të një kanidi të panjohur të zhdukur. Ky kanid është gjenetikisht i afërt me dholen dhe evoluoj pas divergjencës së qenit të egër afrikan nga speciet e tjera të kanidëve. Pozicioni bazik i kojotës në krahasim me ujkun është propozuar të jetë për shkak të [[Kojota|kojotës]] që mban më shumë gjenomë mitokondriale të këtij kanidi të paidentifikuar. Në mënyrë të ngjashme, një ekzemplar në muze i një ujku nga [[Kina]] e Jugut e mbledhur në vitin 1963 tregoi një gjenom që ishte 12-14% i përzier nga kanidë të panjohur. Në Amerikën e Veriut, shumica e kojotave dhe ujqërve tregojnë shkallë të ndryshme të përzierjes gjenetike të së kaluarës. [[Ujku i kuq]] i Shteteve të Bashkuara juglindore është një kafshë hibride me 40%: 60% ujk ndaj prejardhjes së kojotës. Për më tepër, u konstatua se ishte 60%: 40% ujk ndaj gjenetikës së kojotës me ujqërit lindorë , dhe 75%: 25% në ujërat e rajonit të Madh .<ref name="Sinding2018"/> Në kohët e fundit, disa ujqër meshkuj italianë e kishin origjinën nga qentë, gjë që tregon se ujqërit femra bashkveprojnë me qenin mashkull në natyrë. Në Malet e Kaukazit , 10% e qenve, përfshirë qenët roje, janë hibridë të gjeneratës së parë. Megjithëse çiftëzimi midis çakejve të artë dhe ujqërve nuk është vërejtur kurrë, prova e hibridizimit të çakallit-ujkut u zbulua përmes analizës së ADN-së mitokondriale të çakejve që jetojnë në malet e [[Kaukazi (regjion)|Kaukazit]] dhe në [[Bullgaria|Bullgari]].<ref name="Moura2013"/> == Anatomia == [[File:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|thumb|alt=Photograph of a reclining North American wolf looking directly at the photographer|Një ujk i Amerikës së Veriut]] Ujku është anëtari më i madh i familjes Kanidae , dhe dallohet më tej nga kojotat dhe çakejntë nga një kockë më e gjerë, veshë më të shkurtër, një torzë më e shkurtër dhe një bisht më i gjatë. Trupi është i hollë dhe i ndërtuar me forcë me një kafaz brinjësh të madhe, thellësisht zbritëse , një shpinë të pjerrët dhe një qafë të fortë muskulore. Këmbët e ujkut janë mesatarisht më të gjatë se ato të kanidëve të tjerë, gjë që i mundëson kafshës të lëvizë me shpejtësi, dhe të kapërcejë borën e thellë që mbulon pjesën më të madhe të shtrirjes së saj gjeografike në dimër. Veshët janë relativisht të vegjël dhe trekëndësh. Koka e ujkut është e madhe dhe e rëndë, me një ballë të gjerë, nofulla të forta dhe një surrat të gjatë dhe të hapur. Kafka është 230–280 mm (9–11 in) në gjatësi dhe 130–150 mm (5-6 in) në gjerësi. Dhëmbët janë të mprehta dhe të mëdhenj, duke i bërë ato më të përshtatshme për shtypjen e kockave sesa ato të kanidëve të tjera. Ata nuk janë aq të specializuar sa ato që gjenden tek hienat . Molarët e saj kanë një sipërfaqe të sheshtë të përtypur, por jo në të njëjtën masë si kojota, dieta e së cilës përmban më shumë lëndë bimore. Femrat kanë tendencë të kenë enigma dhe ballë më të ngushta, qafë më të hollë, këmbë pak më të shkurtër dhe shpatulla më pak masive se meshkujt. [[File:Lupusskeleton 2.JPG|thumb|left|alt=Photograph of a wolf skeleton |Një skelet i ujkut i vendosur në Muzeun e Ujkut, Parku Kombëtar Abruzzo , Itali]] Ujku i rritur mat 105–160 cm (41–63 in) në gjatësi dhe 80–85 cm (31–33 në) në lartësinë e shpatullave. Bishti mat 29–50 cm (11–20 in) në gjatësi, veshët 90–110 mm ( 3) 1 ⁄ 2 - 4 3 ⁄ 8  in) në lartësi, dhe këmbët e pasme janë 220–250 mm ( 8 5 ⁄ 8 - 9 7 ⁄ 8  in). Madhësia dhe pesha e ujkut modern rritet në përpjesëtim me gjerësinë në përputhje me rregullin e Bergmanit . Masa mesatare e trupit të ujkut është 40 kg (88 lb), ekzemplari më i vogël i regjistruar në 12 kg (26 lb) dhe më i madhi në 79.4 kg (175 lb). Mesatarisht, ujqërit evropianë peshojnë 38,5 kg (85 lb), ujqërit e Amerikës së Veriut 36 kg (79 lb), dhe ujqërit indianë dhe arabë 25 kg (55 lb). Femrat në çdo popullatë të caktuar të ujku zakonisht peshojnë 2,3–4,5 kg (5-10 lb) më pak se meshkujt. Ujku me peshë mbi 54 kg (119 lb) janë të rralla, megjithëse individë jashtëzakonisht të mëdhenj janë regjistruar në Alaska dhe [[Kanadaja|Kanada]].  Në Rusinë e mesme, meshkujt jashtëzakonisht të mëdhenj u jepet një peshë maksimale 69–79 kg (152–174 lb). === Gëzofi === [[File:Tibetan Wolf By Stanzin (Stakpa) cropped.jpg|alt=Picture of a wolf standing, turning its head at the camera|thumb|Ujku në Changtang , [[Tibet]]]] Ujku ka gëzof dimri shumë të dendur , me një shtresë të shkurtër flokësh të gjatë dhe të trashë . Shumica e qimeve të rojes bien në pranverë dhe rriten përsëri në vjeshtë. Flokët më të gjata ndodhen në anën e pasme, veçanërisht në pjesët e përparme dhe qafën. Veçanërisht qimet e gjata rriten mbi supet dhe pothuajse formojnë një kreshtë në pjesën e sipërme të qafës. Flokët në faqe janë të zgjatura dhe formojnë tufa. Veshët janë të mbuluara me qime të shkurtra dhe projektohen nga leshi. Flokët e shkurtër, elastikë dhe të ngushtë të ngjitur janë të pranishme në gjymtyrët nga bërrylat poshtë në tendonat kalcaneal . Gëzofi i dimrit është shumë rezistent ndaj të ftohtit. Ujqërit në klimat veriore mund të jenë të qetë në zona të hapura në −40 ° C (°40 ° F) duke vendosur misterat e tyre midis këmbëve të pasme dhe duke mbuluar fytyrat me bishtin e tyre. Gëzofi i ujkut siguron izolim më të mirë se gëzofi i qenve dhe nuk mbledh akull kur fryma e ngrohtë kondensohet kundër tij. [[File:Black and White Wolves.jpg|thumb|left|alt=Photograph showing one black and one white furred wolf standing alongside each other |Ujqër të robëruar, i zi dhe i bardhë të rrëmbyer në kopshtin zoologjik La Boissière-du-Doré , Francë]] Në klimat e ftohta, ujku mund të zvogëlojë rrjedhën e gjakut pranë lëkurës së tij për të ruajtur nxehtësinë e trupit. Nxehtësia e jastëkëve të këmbëve rregullohet në mënyrë të pavarur nga pjesa tjetër e trupit dhe ruhet në pikën vetëm mbi pikën e ngrirjes së indeve ku putrat vijnë në kontakt me akullin dhe borën. Në klimat e ngrohta, gëzofi është më i trashë dhe më i dobët se tek ujqërit veriorë. Ujku femër ka tendencë të ketë më shumë gëzof në gjymtyrë  sesa meshkujt dhe në përgjithësi zhvillojnë gëzof më të butë të përgjithshme, ndërsa piqen. Ujku i vjetër në përgjithësi ka më shumë qime të bardha në majë të bishtit, përgjatë hundës dhe në ballë. Gëzofi i dimrit mbahet më gjatë nga femrat , megjithëse me disa humbje të flokëve përreth tyre. Gjatësia e flokëve në mes të shpinës është 60–70 mm ( 2) ³ ⁄ ₈ - 2 ³ ⁄ ₄  in), dhe qimet e rojes në shpatulla zakonisht nuk kalojnë 90 mm ( 3) ¹ ⁄ ₂  në), por mund të arrijë 110-130 mm ( 4 ³ ⁄ ₈ - 5 ¹ ⁄ ₈  in). Ngjyra e gëzofit të ujkut përcaktohet nga qimet e rojes së tij. Ujqërit zakonisht kanë disa qime të bardha, kafe, gri dhe të zezë. Palltoja e ujkut euroaziatik është një përzierje ochreous (e verdhë në portokalli) dhe ngjyra e ndryshkur ochreous (portokalli / e kuqe / kafe) me gri të lehtë. Muzgu është gri i zbehtë ochreous, dhe zona e buzëve, faqeve, mjekrës dhe fytit është e bardhë. Pjesa e sipërme e kokës, ballit, nën dhe midis syve, dhe midis syve dhe veshëve është gri me një film të kuqërremtë. Qafa është ohreous. Gëzofi i gjata, i zezë , përgjatë shpinës, formojnë një shirit të gjerë, me pjesë të flokëve të zeza mbi supet, gjoksin e sipërm dhe pjesën e pasme të trupit. Anët e trupit, bishtit dhe gjymtyrët e jashtme janë një ngjyrë e zbehtë ochreous, ndërsa anët e brendshme të gjymtyrëve, barkut dhe ijëve janë të bardha. Përveç atyre ujqërve që janë të bardhë ose të zi të pastër, këto tone ndryshojnë pak në zonat gjeografike, megjithëse modelet e këtyre ngjyrave ndryshojnë midis individëve. Në Amerikën e Veriut, ngjyrat e gëzofit të ujqërve ndjekin sundimin e Gloger , ujqërit në Arktikun Kanadez janë të bardhë dhe ato në jug të Kanadasë, SHBA dhe Meksikë janë kryesisht gri. Në disa zona të Maleve Rocky të Alberta dhe Kolumbis Britanike, ngjyra e palltos është kryesisht e zezë, disa janë blu-gri dhe disa me argjend dhe e zezë. Dallimet në ngjyrën e palltos midis gjinive mungojnë në Euroazi; femrat kanë tendencë të kenë tone më të kuqe në Amerikën e Veriut. Ujku me ngjyrë të zezë në Amerikën e Veriut e fitojnë ngjyrën e tyre nga përzierja e qenve-ujqër pas ardhjes së qenve të parë që shoqëruan njerëzit nëpër ngushticën e Beringut 12,000 deri në 14,000 vjet më parë. Hulumtimi mbi trashëgiminë e ngjyrës së bardhë nga qenët në ujqër nuk është bërë ende.<ref name="Hedrick2009"/> == Ekologjia == === Gama dhe habitati === [[File:Lupo in Sassoferrato.jpg|thumb|alt=Photograph of a wolf standing on snowy ground|Një ujk italian në një habitat malor në Apeninet në Sassoferrato , Itali]] Ujku ndodhej fillimisht në të gjithë Eurozinë dhe Amerikën e Veriut. Përndjekja e qëllimshme njerëzore për shkak të vrasjev të bagëtive dhe frikës nga sulmet ndaj njerëzve ka zvogëluar gamën e ujqërve në rreth një të tretën e asaj që ishte dikur. Ujku tani është shfarosur (i zhdukur lokalisht) në pjesën më të madhe të [[Evropa Perëndimore|Evropës Perëndimore]], [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] dhe [[Meksika|Meksikë]], dhe në [[Japonia|Japoni]]. Në kohët moderne, ujku ndodhet kryesisht në shkretëtira dhe zona të thella. Ujku mund të gjendet midis nivelit të detit dhe 3.000 m (9,800 ft). Ujqërit jetojnë në pyje, ligatinat e brendshme , zona me shkurre , tokat me bar (duke përfshirë tundra arktike ), kullota , shkretëtira dhe maja shkëmbore në male. Përdorimi i habitatit nga ujqërit varet nga bollëku i preve, kushteve të borës, dendësia e [[Bagëtia|bagëtive]], dendësia e rrugëve, prania e njeriut dhe topografia . === Dieta === [[File:Wolf with Caribou Hindquarter.jpg|thumb|upright|left|alt=Photograph of a wolf carrying a caribou leg in its mouth|Një ujk që mbante në autostrad një kërmë, Parku Kombëtar Denali , Alaska]] Si të gjithë gjitarët në tokë që janë gjahtarë të grupeve , ujku ushqehet kryesisht me [[Gjitari|gjitarë]] të egër barngrënës të mëdhenj që mund të ndahen në madhësi të madhe 240–650 kg (530–1,430 lb) dhe madhësi të mesme 23–130 kg (51–287 lb), dhe kanë një masë trupore të ngjashme me atë të masës së kombinuar të anëtarëve të grupeve. Ujku specializohet në predikimin e personave të cenueshëm të preve të mëdha,  me një grup prej 15 të aftë për të rrëzuar një brilopat të rritur . Ndryshimi në dietë midis ujqërve që jetojnë në kontinente të ndryshme bazohet në varietetet e ndryshme të gjitarëve të mëdhenj dhe të preve më të vogla dhe shtëpiake që janë në dispozicion.<ref name="Newsome2016"/> Në Amerikën e Veriut, dieta e ujkut mbizotërohet nga gjitarë të mëdhenj dhe gjitarë të mesëm. Në Azi dhe Evropë, dieta e tyre mbizotërohet nga gjitarë të egër të mesëm dhe të llojeve shtëpiake. Ujku varet nga speciet e egra, dhe nëse këto nuk janë të disponueshme, si në Azi, ujku është më i varur nga speciet shtëpiake. Në të gjithë Euroazinë, ujqërit gjuajnë kryesisht brilopat, [[Dreri i rëndomtë|drer të kuq]] , [[Kaprolli|kaproj]] dhe [[Derri i egër|derra të egër]] . Në Amerikën e Veriut, preja më e rëndësishme e gjerë janë [[elku]] , [[Dreri brilopata|brilopata]], karibu , dreri bishtbardhë dhe dreri mushkë . Ujqërit mund ta tretin vaktin e tyre brenda disa orësh dhe mund të ushqehen disa herë brenda një dite, duke shfrytëzuar shpejt sasitë e mëdha të mishit. Një ujk i ushqyer mirë ruan yndyrën nën lëkurë, rreth zemrës, zorrëve, veshkave dhe palcës së eshtrave, veçanërisht gjatë vjeshtës dhe dimrit.<ref name="McAllister2007"/> Sidoqoftë, ujqërit nuk janë ngacmues të egër. Kafshët me madhësi më të vogla që mund të plotësojnë dietën e tyre, përfshijnë [[Brejtësit|brejtës]] , [[Lepuri|lepuj]] , [[insektivor]] dhe mishngrënës më të vegjël. Ata shpesh hanë [[Shpendët e ujit|shpendë uji]] dhe vezët e tyre. Kur ushqime të tilla janë të pamjaftueshme, ato gjuajnë [[Hardhuci|hardhuca]] , [[Gjarpri|gjarpërinj]] , [[bretkosa]] dhe [[Insekti|insekte]] të mëdha kur janë të disponueshme. Ujqërit në Minesotën veriore gjuajnë në majat veriore në rrjedhat e ujërave të ëmbla. Dieta e ujqërve bregdetarë në Alaska përfshin 20% [[Salmoni|salmon]] , ndërsa ato të ujqërve bregdetarë në [[Kolumbia Britanike|Kolumbinë Britanike]] përfshijnë 25% burime detare, dhe ato në ishujt e afërt 75%. Në Evropë, ujqërit hanë mollë, dardha, fiq , pjepër, manaferra dhe qershi . Në Amerikën e Veriut, ujqërit hanë boronica dhe mjedrat . Ujqërit gjithashtu hanë bar, i cili mund të sigurojë disa vitamina. Ata dihet se hanë [[Manaferra|manaferrat]] e hirit malor , [[Zambaku i luginës|zambakun e luginës]] , [[Boronica|boronicat]] , [[Luleshtrydhja|luleshtrydhet]] , [[Nusja e zezë evropiane|nusen e zezë evropiane]] , [[Gruri|grurin]] dhe [[Kungullesha|kungulleshat]] e kallamishteve. Në kohën e mungesës, ujqërit hanë me lehtësi [[kërma]] . Në zonat e euroazis me aktivitet të dendur njerëzor, shumë popullatë ujqërish detyrohen të mbijetojnë kryesisht me bagëti dhe mbeturina.  Preja në Amerikën e Veriut vazhdojnë të pushtojnë habitatet e përshtatshme me dendësi të ulët njerëzore, ujqërit që hanë bagëti dhe mbeturina vetëm në rrethana të rënda.  Kanibalizmi nuk është i pazakontë tek ujqërit gjatë dimrave të ashpër, kur grupet shpesh sulmojnë ujqër të dobët ose të dëmtuar dhe mund të hanë trupat e anëtarëve të grupeve të ngordhura. === Mardhëniet me mishngrënësit e tjerë === Ujqërit zakonisht mbizotërojnë ndaj specieve të tjera të kanidëve në zonat ku ndodhen të dy. Në Amerikën e Veriut, incidentet e ujqërve që vrasin [[kojota]] janë të zakonshme, veçanërisht në dimër, kur kojotat ushqehen me vrasjet e ujqërve. Ujqërit mund të sulmojnë vendet e kojotave, duke gërmuar jashtë dhe duke i vrarë këlyshët e tyre, megjithëse rrallë i hanë ato. Nuk ka të dhëna për kojota që vrasin ujqërit, megjithëse kojotët mund t'i ndjekin ujqërit nëse i tejkalojnë ata.  Sipas një njoftimi për shtyp nga Departamenti i Bujqësisë i SH.B.A. në 1921, ujku famëkeq Custer u mbështet në kojot për ta shoqëruar dhe paralajmëruar atë për rrezik. Megjithëse ata ushqeheshin nga vrasjet e tij, ai kurrë nuk i lejoi t'i afroheshin.  Ndërveprimet janë vërejtur në Euroazi midis ujqërve dhe [[Çakalli i artë|çakejve të artë]], numri i këtyre të fundit është relativisht i vogël në zonat me dendësi të madhe të ujkut. Ujqërit gjithashtu vrasin dhelpra të kuqe , arktike dhe korsake , zakonisht në mosmarrëveshje mbi kufomat, ndonjëherë duke i ngrënë ato. [[File:Wolves bear ravens.png|thumb|350px|alt= Photograph of wolves, a bear, and ravens competing over a kill in Yellowstone National Park in the winter|Një ujk, një ari, kojotat dhe korbat që garojnë për një vrasje në Parkun Kombëtar Yellowstone]] [[Ariu i murrmë|Arijntë e murrmë]] zakonisht mbizotërojnë ndaj grupeve të ujqërve në mosmarrëveshjet mbi kufomat, ndërsa grupet e ujqërve kryesisht mbizotërojnë ndaj arinjeve kur mbrojnë vendet e tyre të denës. Të dy speciet vrasin të rinjtë e njëri-tjetrit. Ujqërit ushqehen me arinjtë e murrmë që i vrasin, ndërsa arinjtë e murrmë duket se hanë vetëm ujqër të rinj. Ndërveprimet e ujkut me arinjtë e zi amerikan janë shumë më të rralla për shkak të dallimeve në preferencat e habitatit. Ujku është regjistruar në shumë raste duke kërkuar në mënyrë aktive arinjtë e zinj amerikanë në strofullat e tyre dhe duke i vrarë ata pa i ngrënë ato. Për dallim nga arinjtë e murrmë, [[Ariu i zi amerikan|arinjtë e zinj amerikanë]] shpesh humbasin kundër ujqërve në mosmarrëveshjet mbi vrasjet.  Ujku gjithashtu mbizotëron dhe ndonjëherë vret baldosa të veriut, dhe i ndjekin ata që përpiqen të shkëputen nga vrasjet e tyre. [[Baldosa e veriut|Baldosat e veriut]] shpëtojnë nga ujqërit në shpella ose lart pemë. Ujqërit mund të bashkëveprojnë dhe të konkurrojnë me [[Felidae|felidët]] , të tillë si [[Rrëqebulli evroaziatik|rrëqebulli euroaziatik]] , i cili mund të ushqehet me pre më të vogël, ku ujqërit janë të pranishëm dhe mund të shtypen nga një popullsi e madhe e ujqërve. Ujqërit hasen me [[Kugari|kugarët]] përgjatë pjesëve të Maleve Rocky dhe vargjet malore ngjitur. Ujku dhe pumat zakonisht shmangin takimin me njëri-tjetrin duke gjuajtur lartësi të ndryshme për pre të ndryshme ( ndarje të ngrohta ). Në dimër, kur akumulimi i borës detyron pretë e tyre në lugina, ndërveprimet midis dy specieve bëhen më të mundshme.Grupet e ujqërve zakonisht mbizotërojnë ndaj pumës dhe mund të vjedhin vrasjet e tyre ose madje t'i vrasin ata,  ndërsa takimet një-për-një priren të mbizotërojnë nga macja. Ekzistojnë disa raste të dokumentuara të kugarëve që vrasin ujqërit. Ujqërit ndikojnë më gjerësisht në dinamikën dhe shpërndarjen e populates së pumës duke dominuar territorin dhe mundësitë e preve dhe duke prishur sjelljen e maces. Ndërveprimet e [[Tigri Siberian|tigrave siberian]] dhe ujqërve janë të dokumentuara mirë në Lindjen e Largët Ruse , ku tigrat depresojnë dukshëm numrat e ujqërve, ndonjëherë deri në pikën e zhdukjes së lokalizuar . Vetëm zvogëlimi njerëzor i numrave të tigrave duket se mbron ujqërit nga përjashtimi konkurruesprej tyre. Me ndoshta vetëm katër rekorde të provuara të tigrave që vrasnin ujqër, këto raste janë të rralla; sulmet duket se janë më konkurruese sesa natyra grabitqare.<ref name="Miquelle2005"/>{{sfn|Mech|Boitani|2003|p=265}} Në [[Izraeli|Izrael]], ujqërit e Azisë Qendrore dhe Indis mund të ndeshen me [[Hiena me shirita|hienat me shirita]] , zakonisht në mosmarrëveshje për kufomat. Hienat me shirita ushqehen gjerësisht me trupat e vrarë nga ujku. Hienat një-për-një, mbizotërojnë ndaj ujkut, dhe mund të gjuhen prej tyre, por grupet e ujqërve mund të dëbojnë hienën e vetme ose të një numri më të madh. Ekziston të paktën një rast në Izrael i një hiene që bashkëpunon dhe bashkëjeton me një grup ujqërish. Propozohet që hiena të përfitojë nga aftësia superiore e ujqërve për të gjuajtur pre të mëdha, të shkathët. Ujku mund të përfitojë nga ndjenja e erës së hienës, të lokalizojnë dhe gërmojnë breshkat, të copëtojnë kocka të mëdha dhe të shqyejnë enë ushqimesh të hapura si kanaçe prej kallaji. == Sjella == === Sjellja sociale === [[File:Canis lupus pallipes Mysore Zoo 2.jpg|thumb|alt=Photograph of three wolves running and biting each other|Ujku indiane në kopshtin zoologjik Mysore]] Ujku është një kafshë shoqërore . Popullsitë e tij përbëhen nga grupe dhe ujqër të vetmuar, shumica e ujqërve të vetmuar janë përkohësisht vetëm ndërsa shpërndahen nga grupet për të formuar ose të bashkohen me një grup tjetër. Njësia themelore sociale e ujkut është familja bërthamore që përbëhet nga një çift i çiftëzuar i shoqëruar nga pasardhësit e tyre. Madhësia mesatare e grupeve në Amerikën e Veriut është tetë ujqër dhe në Evropë 5.5 ujqër. Grupet mesatare në të gjithë Euroazin përbëhet nga një familje me tetë ujqr (dy të rritur dhe të mitur ), ose nganjëherë dy ose tre familje të tilla, me shembuj të grupeve jashtëzakonisht të mëdha që përbëhen nga 42 ujqër që njihen. Nivelet e kortizolit tek ujqrit rriten ndjeshëm kur një anëtar i grupit vdes, duke treguar praninë e stresit. Gjatë kohërave të bollëkut të preve të shkaktuar nga pjellja ose migracioni, grupe të ndryshme ujqrish mund të bashkohen përkohësisht. Pasardhësit zakonisht qëndrojnë në grupe për 10-15 muaj para shpërndarjes. Nxitësit për shpërndarje përfshijnë fillimin e pjekurisë seksuale dhe konkurrencën brenda grupeve për ushqim. Distanca e përshkuar nga ujqërit ndryshon shumë; disa qëndrojnë në afërsi të grupit të prindërve, ndërsa individë të tjerë mund të udhëtojnë në distanca të mëdha me lartësi 206 km (128 mi), 390 km (240 mi) dhe 670 km (420 mi) nga grupet e tyre të lindjes. Një grup i ri zakonisht themelohet nga një mashkull dhe femër pa lidhje, duke shpërndarë duke udhëtuar së bashku në kërkim të një zone pa grupe të tjera armiqësore. Grupet e ujkut rrallëherë adoptojnë ujqër të tjerë dhe zakonisht i vrasin. Në rastet e rralla kur ujqërit e tjerë birësohen, birësuesi është pothuajse i pandryshueshëm një kafshë e papjekur e moshës nga një deri në tre vjeç, dhe nuk ka gjasa të konkurrojë për të drejtat e mbarështimit me çiftin e martuar. Kjo zakonisht ndodh ndërmjet muajve shkurt dhe maj. Meshkujt birësues mund të çiftëzohen me një grup femrash në dispozicion dhe më pas të formojnë grupet e tyre. Në disa raste, një ujk i vetmuar futet në një grup për të zëvendësuar një seleksionues të ndjerë. Ujku është territorial dhe në përgjithësi krijojnë territore shumë më të mëdha se sa kërkojnë për të mbijetuar duke siguruar një furnizim të qëndrueshëm të preve. Madhësia e territorit varet kryesisht nga sasia e preve e disponueshme dhe mosha e këlyshëve të grupeve. Ata kanë tendencë të rriten në madhësi në zonat me popullsi të ulët me pre, ose kur këlyshët mbushin moshën gjashtë muaj, kur kanë të njëjtat nevoja ushqyese si të rriturit. Grupet e ujqërve udhëtojnë vazhdimisht në kërkim të gjahut, duke mbuluar afërsisht 9% të territorit të tyre në ditë, mesatarisht 25 km / d (16 mi / d). Bërthama e territorit të tyre është mesatarisht 35 km ² (14 km katror) ku ata kalojnë 50% të kohës së tyre. Dendësia e preve ka tendencë të jetë shumë më e lartë në periferi të territorit. Me përjashtim të dëshpërimit, ujqërit tentojnë të shmangin gjuetinë në kufijtë e gamës së tyre për të shmangur konfrontimet fatale me grupet fqinje. Territori më i vogël në rekord u mbajt nga një grup prej gjashtë ujqërish në Minesota verilindore, e cila zinte një vlerësim prej 33 km ² (13 km mi), ndërsa më i madhi u mbajt nga një grup alaskan me dhjetë ujqër që përfshin 6,272 km ² ( 2,422 mi katrore). Grupet e ujqërve vendosen në mënyrë tipike, dhe zakonisht, lënë vetëm vargjet e tyre të mësuar gjatë mungesave të rënda të ushqimit. [[File:Lobo marcando su territorio-2.jpg|thumb|alt=Photograph of a wolf lifting its leg a marking a tree in its territory with urine|Një ujk që shënon territorin e tij me urinë, Parku i Kafshëve të egra Kolmården, [[Suedia|Suedi]]]] Ujqërit reklamojnë territoret e tyre në grupe të tjera përmes shenjës së urinës dhe aromës . Markimi i aromave përfshin urinën, fecesin dhe aromat e gjëndrave anale. Kjo është më e efektshme në territoret elarta sesa ulëritës dhe shpesh përdoret në kombinim me shenjat e para. Ujqërit rritin nivelin e tyre të shënjimit të aromave kur hasin shenjat e ujqërve nga grupe e tjera. Ujku i vetmuar shënojë rrallë, por çiftet e reja shënojnë më shumë aromën. Këto marka lihen përgjithësisht çdo 240 m në të gjithë territorin në rrugëkalime të rregullta dhe kryqëzime. Shenja të tilla mund të zgjasin dy deri në tre javë, dhe zakonisht vendosen pranë shkëmbinjve, gurëve, pemëve ose skeleteve të kafshëve të mëdha. Luftimet territoriale janë ndër shkaqet kryesore të vdekshmërisë së ujqërve, një studim që konkludon se 14-65% e vdekjeve të ujqërve në Minesota dhe Parku Kombëtar Denali dhe Ruajtja ishin për shkak të ujqërve të tjerë.<ref name="Mech2003"/> Ujqërit komunikojnë për të parashikuar se çfarë mund të bëjnë bashkëshortët e tyre ose ujqërit e tjerë. Kjo përfshin përdorimin e vokalizimit, qëndrimit të trupit, aromës, prekjes dhe shijes. Fazat e hënës nuk kanë asnjë efekt në vokalizimin e ujkut, dhe megjithë besimin popullor, ujqërit nuk ulërijnë në Hënë të plotë. Ujqërit ulërasin të mbledhin grupet zakonisht para dhe pas gjuetive, të kalojnë në një alarm, veçanërisht në një vendndodhje, për të gjetur njëri-tjetrin gjatë një stuhie, ndërsa kalojnë territorin e panjohur dhe për të komunikuar në distanca të mëdha. Zhurmat e ujkut mund të dëgjohen në kushte të caktuara në sipërfaqe deri në 130 km ² (50 km katrorë). Vokalizime të tjera përfshijnë growls, lehje dhe ulërim. Ujqërit nuk lehin me zë të lartë ose vazhdimisht siç bëjnë qentë në konfrontime, përkundrazi lehin disa herë dhe pastaj tërhiqen nga një rrezik i perceptuar. Ujku agresiv ose vetë-pretendues karakterizohet nga lëvizjet e tyre të ngadalta dhe të qëllimshme, sjellje të trupit të lartë dhe mashtrimet e ngritura , ndërsa ato nënshtruese mbajnë trupat e tyre të ulët, rrafshojnë leshin e tyre dhe ulin veshët dhe bishtin.  Urinimi i ngritur i këmbëve konsiderohet të jetë një nga format më të rëndësishme të komunikimit me aromë të ujkut, duke përbërë 60-80% të të gjitha shenjave të aromave të vëzhguara.<ref name="Peters1975"/> === Riprodhimi === Ujqërit janë çifte [[Monogamia|monogamë]] , të çiftëzuar, që zakonisht mbesin së bashku për tërë jetën. Nëse njëri nga çiftet vdes, një shok tjetër gjendet shpejt. Me ujqërit në natyrë, joriprodhues nuk ndodhen aty ku është e mundur shpërthimi. Ujku bëhet i pjekur në moshën dy vjeç dhe piqet seksualisht nga mosha tre vjeç. Mosha e mbarështimit të parë të ujkut varet kryesisht nga faktorët mjedisorë: kur ushqimi është i bollshëm, ose kur popullsia e ujqërve menaxhohet shumë, ujqërit mund të mbrojnë këlyshët në moshat e reja për të shfrytëzuar më mirë burimet e bollshme. Femrat janë të afta të prodhojnë këlyshë çdo vit, një pjellë në vit është mesatare. Oestrus dhe rut fillojnë në gjysmën e dytë të dimrit dhe zgjasin dy javë. [[File:Iberian Wolf 01.jpg|thumb|alt=Photograph of wolf pups stimulating their mother to regurgitate some food|Këlyshët e ujqërve iberik që stimulojnë nënën e tyre të rregullojnë disa ushqime]] Strofullat zakonisht ndërtohen për çunat gjatë periudhës së verës. Kur ndërtojnë strofulla, femrat përdorin strehimore natyrore si çarje në shkëmbinj, shkëmbinjtë që mbingarkojnë bregun e lumenjve dhe vrimat e mbuluara nga bimësia. Ndonjëherë, dreri është strofulla e përvetësuar e kafshëve më të vogla siç janë dhelprat, vjedullat ose marmotat. Një den e përvetësuar shpesh zgjerohet dhe pjesërisht riparohet. Në raste të rralla, ujqërit femra gërmojnë vetë strofulla, të cilat zakonisht janë të vegjël dhe të shkurtër me një deri në tre hapje. Sterna zakonisht ndërtohet jo më shumë se 500 m larg nga një burim uji. Zakonisht përballet drejt jugut, ku mund të ngrohet më mirë nga ekspozimi i diellit, dhe dëbora mund të shkrihet më shpejt. Vendet e pushimit, hapësirat e lojërave për këlyshët dhe mbetjet e ushqimit gjenden zakonisht rreth grumbujve të ujqërve,laraskave dhe korbave . Megjithëse ata kryesisht shmangin zonat brenda shikimit të njeriut, ujqërit dihet se jetojnë pranë banesave , rrugëve të asfaltuara dhe hekurudhave . Gjatë shtatëzënësisë, ujqërit femra mbeten në një banesë të vendosur larg zonës periferike të territoreve të tyre, ku takime të dhunshme me grupe të tjera kanë më pak të ngjarë të ndodhin. Periudha e shtatzanis zgjat 62–75 ditë, kur këlyshët zakonisht lindin në muajt e pranverës ose në fillim të verës në vende shumë të ftohta siç është në tundra. Femrat e reja lindin katër deri në pesë të rinj, dhe femra më të moshuara nga gjashtë në tetë të rinj dhe deri në 14. Shkalla e vdekshmërisë së tyre është 60-80%. Këlyshët e ujqve të porsalindur duken të ngjashëm me këlyshët të pastorin gjerman  . Ata kanë lindur të verbër dhe të shurdhër dhe janë të mbuluar me lesh të shkurtër të butë gri-kafe. Ata peshojnë 300–500 g në lindje dhe fillojnë të shohin pas nëntë deri në 12 ditë. Dhëmbët e qumështit shpërthejnë pas një muaji. Këlyshët së pari largohen nga banesa pas tre javësh. Në moshën një muaj e gjysmë, ata janë mjaft të shkathët për të ikur nga rreziku. Ujku nënë nuk e lënë gropën për javët e para, duke u mbështetur te këlyshët më të rritur për të siguruar ushqim për ta dhe të rinjtë e tyre. Këlyshët fillojnë të hanë ushqim të ngurtë në moshën tre deri në katër javësh. Ata kanë një normë të shpejtë të rritjes gjatë katër muajve të parë të jetës: gjatë kësaj periudhe, pesha e një qeni ku mund të rritet gati 30 herë. Këlyshët e ujkut fillojnë luftimin e lojërave në moshën tre javësh, megjithëse ndryshe nga kojotat dhe dhelprat e reja, kafshimet e tyre janë të buta dhe të kontrolluara. Luftimet aktuale për të vendosur hierarkinë zakonisht ndodhin në moshën pesë deri në tetë javë. Kjo është në kontrast me kojotat dhe dhelprat e reja, të cilat mund të fillojnë të luftojnë edhe para fillimit të sjelljes së lojës. Deri në vjeshtë, këlyshët janë mjaft të pjekur për të shoqëruar të rriturit në gjueti për pre të mëdha. === Gjuetia === Ujku ose çifte të çiftuar zakonisht kanë nivele më të larta suksesi në gjueti sesa grupe të mëdha; ujqërit beqarë janë vërejtur herë pas here për të vrarë pre të mëdhenj si brilopata , bizon dhe buaj myshqesh . Kjo bie ndesh me besimin e mbajtur zakonisht se grupet më të mëdha përfitojnë nga gjuetia bashkëpunuese për të rrëcuar një pre të madhe. Madhësia e një grupi gjuetie ujku është e lidhur me numrin e qenve që mbijetuan gjatë dimrit të mëparshëm, mbijetesën e të rriturve dhe shkallën e shpërndarjes së ujqërve që linin grupet. Madhësia optimale e grupit për gjuetin e elkut është katër ujqër, dhe për bizon një madhësi e madhe e grupeve është më e suksesshme.{{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|p=4}} Si dhe përshtatjet e tyre fizike për gjuetinë e gjitarëve thundrak, ujqërit posedojnë disa përshtatje sjelljeje, njohëse dhe psikologjike për të ndihmuar në stilin e tyre të gjuetisë. Ujqërit janë nxënës të shkëlqyeshëm që përputhen ose i tejkalojnë qentë shtëpiak. Ata mund të përdorin vështrimin për të përqendruar vëmendjen se ku janë duke kërkuar ujqërit e tjerë. Kjo është e rëndësishme sepse ujqërit nuk përdorin vokalizim kur gjuajnë. Në testet laboratorike, ata shfaqin njohuri, largpamësi, mirëkuptim dhe aftësi për të planifikuar. Për të mbijetuar, ujqërit duhet të jenë në gjendje të zgjidhin dy probleme - gjetjen e një kafshe pre, pastaj përballjen me të. ==== Ndjekja ==== [[File:Indian Wolf Photo Dhaval Vargiya.jpg|thumb|right|alt=Photograph of a wolf trotting across an arid terrain|Një ujk indian duke shkelur në Parkun Kombëtar të Blackbuck]] Ujqërit lëvizin rreth territorit të tyre kur gjuajnë, duke përdorur të njëjtat shtigje për periudha të zgjatura. Pas reshjeve të dëborës, ujqërit gjejnë shtigjet e tyre të vjetra dhe vazhdojnë t'i përdorin ato. Këto ndjekin brigjet e lumenjve, vijat bregdetare të liqeneve, përmes lumenjve të mbingarkuar me shkurre, përmes plantacioneve, ose rrugëve dhe shtigjeve njerëzore. Ujqërit janë grabitqarë të natës. Gjatë dimrit, një grup fillon gjuetinë në muzgun e mbrëmjes së hershme dhe gjuajë tërë natën, duke udhëtuar dhjetëra kilometra. Ndonjëherë gjuetia e një preje e madhe ndodh gjatë ditës. Gjatë verës, ujqërit zakonisht kanë prirje të gjuajnë individualisht, duke i zënë pritë pretë e tyre dhe rrallë duke ndjekur. Ujku zakonisht udhëton me një ritëm loping, duke vendosur njërën prej putrave të tij direkt para tjetrit. Kjo ecje mund të mbahet për orë të tëra me një shpejtësi prej 8–9 km / orë (5.0–5,6 mph). Në shtigjet e zhveshura, një ujk mund të arrijë shpejt shpejtësinë 50-60 km / orë (31-37 mph). Ujku mund të vrapoj për 55–70 km / orë (34–43 km / orë), mund të kërcejë 5 m (16 ft) në mënyrë horizontale në një kufi të vetëm, dhe mund të mbajë ndjekje të shpejtë për të paktën 20 minuta. Këmba e një ujku është i madh dhe fleksibël, i cili i lejon asaj të shkelin në një larmi terreni. Këmbët e një ujku janë të gjata në krahasim me madhësinë e trupit të tyre duke i lejuar ata të udhëtojnë deri 76 km (47 mi) në 12 orë. Ky adaptim lejon që ujqërit të lokalizojnë gjahun brenda orëve, por mund të duhen ditë për të gjetur gjahun që mund të vritet pa ndonjë rrezik të madh. Moisi dhe dreri jetojnë beqarë gjatë verës. Karibut jeton në tufat e mijëra gjë që paraqet rreziqe për ujqërit. Elkët jetojnë në tufat e vogla dhe këto janë një objektiv më i sigurt.{{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|pp=1–3}} Ujqërit mbajnë kokën në të njëjtin nivel me kurrizin, duke e ngritur atë vetëm kur janë në gatishmëri. Në një studim, ujqërit zbuluan brilopatat duke përdorur aromë 10 herë, vizion gjashtë herë, dhe një herë duke ndjekur gjurmët në dëborë. Vizioni i tyre është po aq i mirë sa ai i njerëzve, dhe ata mund të nuhasin pre së paku 2.4 km ( 1) ¹ ⁄ ₂  mi) larg. Një ujk udhëtoi në një tufë 103 km larg (64 mi). Një njeri mund të zbulojë erën e një zjarri pyjor në të njëjtën distancë të largët. Ndjenja e erës së ujkut është të paktën e krahasueshme me atë të qenit shtëpiak. Të dy kanë një ndjenjë erë të paktën 10,000 herë më të ndjeshme se ajo e njerëzve. {{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|pp=1–3}} ==== Ndjekja në grup ==== [[File:Canis lupus pack surrounding Bison.jpg|thumb|left|alt=Photograph of an American bison standing its ground surrounded by six wolves in winter|Një bizon amerikan në Parkun Kombëtar Yellowstone duke qëndruar në tokë. Bizoni, elk dhe brilopata zakonisht qëndrojnë në tokën e tyre kundër një grupi ujqërish.]] Kur gjuajnë një gjah të madh, ujqërit përpiqen të izolojnë një individ nga grupi i tij. Nëse është e suksesshme, një grup ujqërish mund të rrëzojë prenë që ushqejë me atë për ditë, por një gabim në gjykim mund të çojë në dëmtim serioz ose vdekje. Shumica e preve të mëdha kanë zhvilluar adaptime dhe sjellje mbrojtëse. Ujqërit janë vrarë ndërsa u përpoqën të rrëzonin bizon , elk, brilopat, buajit e myshqeve, dhe madje edhe nga një nga pretë e tyre më të vogla thundrakës, dreri bishtbardhë. Megjithëse njerëzit shpesh besojnë se ujqërit lehtë mund të kapërcejnë ndonjë nga pretë e tyre, shkalla e suksesit të tyre në gjuetinë e preve thundrak është zakonisht e ulët.{{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|p=7}} Në përgjithësi, [[bizoni]], elku dhe brilopata qëndrojnë në tokën e tyre, atëherë ujqërit duhet të luftojnë me ta për t'i rrëzuar. Shpesh karibut dhe drerët ikin, por ndonjëherë dreri gjithashtu bën një qëndrim. Me pre më të vogël si kastor , patat dhe lepuj, nuk ka asnjë rrezik për ujkun. Nëse kafsha e shënjestruar qëndron në tokën e saj, ujqërit ose e injorojnë atë, ose përpiqen ta frikësojnë atë në ekzekutim. Uqërit, apo edhe një ujk më vete, përpiqet të frikësojë një tufë në panik dhe ti shpërndarjë. {{sfn|Heptner|Naumov|1998|pp=241–242}} Kur ujqërit hasin pre në ikje, ata i ndjekin. Shpejtësia e preve është e lidhur ngushtë me shpejtësinë e grabitqarëve të tyre kryesorë. Ujqërit mund të vrapojnë me 56–64 km / orë (35-40 mph) nëpër disa kilometra dhe shpesh ndjekin gjahun për të paktën 1 km ( ¹ ⁄ ₂  mi). Një ujk ndoqi një karibu për 8 km (5 mi), një tjetër ndoqi dhe gjurmoi një dre për 20 km (12 mi), dhe një ujk 11-vjeçar ndoqi dhe kapi një lepur të Arktikut pas shtatë minutash. Shumica e preve të ujqërve përpiqen të vrapojnë drejt ujit, ku ata ose do të shpëtojnë ose do të vendosen më mirë në përpjekje për t'i shmangur ujqërit.{{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|pp=1–3}} ==== Sakatimi ==== Ujku duhet të japë ndjekje dhe të fitojë ndaj preve në ikje, të ngadalësojë atë duke kafshuar nëpër flokë të trashë dhe të fshihet, dhe pastaj ta mbys për të filluar të ushqehet. Pas ndjekjes dhe përballjes me një kafshë të madhe , ujku përdor 6 cm të tij ( 2) dhe muskujt e tij të fuqishëm masazorë për të dhënë një forcë kafshimi prej 28 kg / cm ² (400 lbf / në ² ), e cila është e aftë të thyejë kafkat e shumë prej preve të tij. Një ujk u vu re duke u zvarritur për dhjetëra metra të ngjitur në këmbën e pasme të një murre; një tjetër u pa duke u zvarritur mbi një regjistër të rënë ndërsa ishte ngjitur. {{sfn|Mech|Smith|MacNulty|2015|p=4}} Pika më e zakonshme e sulmeve të ujqërve në mur janë këmbët e sipërme të pasme. Plagët e këmbëve të indit janë të shkaktuara nga pjesa e pasme, në mes të rrugës deri në hoke me dhëmbët e qenit. Këto lënë perforacione të boshllëkut të lëkurës mbi 4 cm ( 1) ¹ ⁄ ₂  in) në diametër. Megjithëse mund të ndodhë humbja e gjakut, dëmtimi i muskujve dhe ekspozimi i tendinit ndodh . Sulmet ndodhin edhe në hundën me mish, në pjesën e pasme dhe në anët e qafës, në veshët dhe në perineum . Ujku mund të gjuaj pre të mëdha dhe pastaj të shtrihet rreth pushimit për orë të tëra përpara se ta vrasë kur është më i dobët për shkak të humbjes së gjakut, duke zvogëluar kështu rrezikun e dëmtimit të tyre. [[File:Wolves eating deer.jpeg|thumb|right|alt=Photograph of two wolves eating a deer carcass at night|Dy ujqër që ushqehen me një dre bishtbardhë]] Me pre të mesme, të tilla si drerët ose delet , ujqërit vrasin duke kafshuar fytin, duke ndërprerë gjurmët nervore dhe arteriet karotide , duke bërë kështu që kafsha të vdesë brenda disa sekondash në një minutë. Me pretë e vogla, ujqërit kërcejnë në një hark të lartë dhe e imobilizojnë atë me parakrahët e tyre. Kur preja është e ndjeshme dhe e bollshme, ujqërit herë pas here mund të mbysin tepricë . Raste të tilla janë të zakonshme me kafshët shtëpiake, por të rralla me pretë e egër. Në natyrë, vrasjet e tepërta ndodhin kryesisht gjatë fundit të dimrit ose pranverës, kur bora është jashtëzakonisht e thellë (duke penguar kështu lëvizjet e preve) ose gjatë periudhës së denjcimit, kur ujqërit e detyruar kërkojnë një furnizim të gatshëm të mishit. Preja e madhësisë mesatare është veçanërisht e ndjeshme ndaj vrasjeve të tepërta, pasi metoda e shpejtë e kafshimit të fytit lejon ujqërit të vrasin shpejt një kafshë dhe të kalojnë në një tjetër.<ref name="Zimen"/> ==== Ushqimi ==== Pasi të rrëzohet preja, ujqërit fillojnë të ushqehen, duke shqyer dhe tërhequr trupin e pajetë në të gjitha drejtimet dhe duke rrëzuar copëza të mëdha të tij. i shumimit zakonisht monopolizon ushqimin për të vazhduar prodhimin e qenve. Kur ushqimi është i pakët, kjo bëhet në kurriz të anëtarëve të tjerë të familjes, veçanërisht jo qenve.  i shumimit zakonisht ha së pari. Ata zakonisht punojnë më së shumti për të vrarë prenë, dhe mund të pushojnë pas një gjuetie të gjatë dhe të lejojnë që pjesa tjetër e familjes të hajë pa shqetësim. Pasi çifti i mbarështimit të ketë mbaruar së ngrëni, pjesa tjetër e familjes loton copa të kufomës dhe i transporton ato në zona të izoluara ku mund të hanë në paqe. Ujku zakonisht fillon të ushqyerit duke konsumuar organet më të mëdha të brendshme, si zemra ,mëlçia , mushkëritë dhe rreshtimi i stomakut .Veshkat dhe shpretka janë ngrënë një herë ata janë të ekspozuar, e ndjekur nga muskujt. Një ujk mund të hajë 15–19% të peshës së trupit të tij në një ushqim të vetëm. == Infeksionet == === Viruset dhe bakteret === [[File:Arctic-Lineage-Canine-Distemper-Virus-as-a-Cause-of-Death-in-Apennine-Wolves-(Canis-lupus)-in-Italy-pone.0082356.s001.ogv|thumb|alt=Footage of a wolf with advanced canine distemper|Pamjet e një ujku të marrë nga Parku Natyror Abruzzo që tregojnë shenja të avancuara të distemit qenit]] Semundjet virale kryhen nga ujqërve përfshijnë: [[tërbimi]] , [[sëmundja e qenit]] ,  [[parvovirusin i qenit]], [[infektive hepatitit i qenit]] , [[papillomatosis]] , dhe [[koronavirusi i qenit]] . Ujku është një mikpritës kryesor për tërbimin në [[Rusia|Rusi]], [[Irani|Iran]], [[Afganistani|Afganistan]] , [[Iraku|Irak]] dhe [[India|Indi]]. Tek ujqërit, periudha e inkubacionit është tetë deri në 21 ditë, dhe rezulton që hosti të acarohet, të braktisë grupin e tij dhe të udhëtojë deri në 80 km (50 mi) në ditë, duke rritur kështu rrezikun e infektimit të ujqërve të tjerë. Ujku i infektuar nuk shfaq frikë nga njerëzit, ndërsa sulmet më të dokumentuara të ujqërve ndaj njerëzve u atribuohen kafshëve të tërbuara. Edhe pse shpërndarësi i qenit është vdekjeprurës për qentë, ajo nuk është regjistruar për të vrarë ujqër, përveç në Kanada dhe Alaska. Parvovirusi i qenit, i cili shkakton vdekjen nga dehidratimi , çekuilibrimi i elektrolitit dhe shoku endotoksik ose sepsë, është kryesisht e mbijetueshme tek ujqërit, por mund të jetë vdekjeprurës për këlyshët. Ujqërit mund të kapin hepatitet infektiv qenit nga qenët, megjithëse nuk ka të dhëna për ujqërit që vdesin prej tij. Papillomatoza është regjistruar vetëm një herë në ujqër, dhe ka të ngjarë të mos shkaktojë sëmundje serioze ose vdekje, megjithëse mund të ndryshojë sjelljet e të ushqyerit. Koronavirusi i qenit është regjistruar tek ujqërit e Alaskan, infeksionet janë më të përhapura në muajt e dimrit. Sëmundjet bakteriale të bartura nga ujqërit përfshijnë: brucelozën , sëmundjen Lyme , leptospirozën , tulareminë , tuberkulozin e gjedhit , listeriozën dhe antraksin . Ujqërit mund të marrin ''Brucella suis'' nga renë e egër dhe shtëpiake. Ndërsa ujqërit e rritur kanë tendencë të mos shfaqin ndonjë shenjë klinike, mund të dobësojnë rëndë këlyshët e femrave të infektuara. Edhe pse sëmundja e lyme mund të degjenerojë ujqërit individualë, nuk duket se ka ndonjë efekt domethënës në popullsinë e ujqërve. Leptospiroza mund të kontraktohet përmes kontaktit me pretë e infektuar ose urinë, dhe mund të shkaktojë ethe ,anoreksia , të vjella, anemia , hematuria , ikteri dhe vdekja. Ujqërit që jetojnë pranë fermave janë më të prekshëm nga sëmundjet sesa ata që jetojnë në shkretëtirë, ndoshta për shkak të kontaktit të zgjatur me mbeturinat e kafshëve shtëpiake të infektuar. Ujqërit mund të kapin tulareminë nga preja e lagomorfit , megjithëse efekti i saj tek ujqërit nuk dihet. Megjithëse tuberkulozi i gjedhit nuk konsiderohet një kërcënim kryesor për ujqërit, është regjistruar të ketë vrarë dy ujqër në Kanada. === Parazitët === [[File:Wild Wolf Afflicted with Mange.jpg|thumb|alt=Photograph of a wolf afflicted with sarcoptuc mange eating at a kill|Një ujk në Parkun Kombëtar Yellowstone i prekur me pemë sarkoptike]] Ujqërit mbajnë ektoparazitë dhe endoparazitë ; ato në ish- Bashkimin Sovjetik janë regjistruar të mbajnë të paktën 50 lloje. Shumica e këtyre parazitëve infektojnë ujqërit pa efekte të kundërta, megjithëse efektet mund të bëhen më serioze në ekzemplarët e sëmurë ose të kequshqyer. Infeksioni parazit tek ujqërit është një shqetësim i veçantë për njerëzit. Ujqërit mund t'i përhapin ato te qenët, të cilët nga ana tjetër mund t'i bartin parazitët te njerëzit. Në zonat ku ujqërit banojnë në zona baritore, parazitët mund të përhapet tek bagëti. Ujqërit shpesh infektohen me një shumëllojshmëri të ekzoparazitëve të artropodit , duke përfshirë pleshtat , rriqrat , morrat dhe marimangat . Më të dëmshme për ujqërit, veçanërisht këlyshët, është zgjebe mite ( ''Sarcoptes scabiei'' ), edhe pse ata rrallë zhvillojnë zgjebe , ndryshe nga dhelprat. Morrat, siç është ''Trichodectes canis'' , mund të shkaktojnë sëmundje tek ujqërit, por rrallë vdekje. Llojet e gjinisë ''Ixodes'' mund të infektojnë ujqërit me sëmundjen Lyme dhe ethe me njolla në Rocky Mountain .  ''Dermacentor pictus'' infekton edhe ujqërit. Ektoparazitë e tjerë përfshijnë morra përtypëse , morra gjiri dhe pleshtat ''Pulex irritans'' dhe ''Ctenocephalides canis'' . Parazitë të njohur të ujqërve infektojnë përfshijnë: protozoa dhe helmintet ( flukes , krimbat shirit , krimbat e rumbullakët dhe krimbat e mprehtë në kokë ). Nga 30,000 specie protozoare, vetëm disa janë regjistruar për të infektuar ujqërit: ''Isospora'' , ''Toxoplasma'' , ''Sarcocystis'' , ''Babesia'' , dhe ''Giardia'' . Disa ujqër mbajnë Neospora ''caninum''  , e cila mund të përhapet tek bagëtit dhe është e ndërlidhur me dështime të gjedhit . Midis flukes, më e zakonshme në ujqërit e Amerikës së Veriut është ''Alaria'' , e cila infekton brejtës të vegjël dhe amfibë që hahen nga ujqërit. Pas arritjes së pjekurisë, ''Alaria'' migron në zorrën e ujkut, por bën pak dëm. ''Metorchis conjunctus'', e cila hyn tek ujqërit përmes ngrënies së peshkut, infekton mëlçinë e ujkut ose fshikëzën e tëmthit, duke shkaktuar sëmundje të mëlçisë , inflamacion të pankreasit dhe emaciation . Shumica e llojeve të tjera të flukës banojnë në zorrën e ujkut, megjithëse ''Paragonimus westermani'' jeton në mushkëri. Krimbat shirit zakonisht gjenden tek ujqërit, pasi e marrin kryesisht  nga thundrakët, gjitarët e vegjël dhe peshqit, me të cilët ushqehen ujqërit. Tormat në përgjithësi shkaktojnë pak dëm tek ujqërit, megjithëse kjo varet nga numri dhe madhësia e parazitëve dhe ndjeshmëria e nikoqirit. Simptomat shpesh përfshijnë kapsllëk , reaksione toksike dhe alergjike , acarim të mukozës së zorrëve dhe kequshqyerje . Infeksionet nga ''Echinococcus granulosus'' në popullsitë e grumbulluara kanë tendencë të rriten në zona me dendësi të lartë ujku, pasi ujqërit mund të derdhin vezë ''Echinoccocus'' në fecesin e tyre në zonat e kullotjes. Ujqërit mund të mbajnë mbi 30 lloje të krimbave të rrumbullakët, megjithëse shumica e infeksioneve të krimbave të rrumbullakët shfaqen beninje, në varësi të numrit të krimbave dhe moshës së nikoqirit. ''Ancylostoma caninum'' bashkohet në murin e zorrëve për tu ushqyer me gjakun e nikoqirit, dhe mund të shkaktojë anemi hiperkromike , emakim , diarre dhe ndoshta vdekje. ''Toxocara canis'' , një krimb që njihet për infektimin e qenve të ujqërve në mitër, mund të shkaktojë acarim të zorrëve, bloating, të vjella dhe diarre. Ujqërit mund të kapin ''Dioctophyma'' ''renale'' nga minks , e cila infekton veshkat, dhe mund të rritet në gjatësi 100 cm (40 in). ''D. renale'' shkakton shkatërrimin e plotë të indeve funksionale të veshkave dhe mund të jetë fatale nëse të dy veshkat janë të infektuara. Ujqërit mund të tolerojnë nivele të ulëta të ''Dirofilaria immitis'' për shumë vite pa treguar efekte të sëmundjes, megjithëse nivele të larta mund të vrasin ujqërit përmes zmadhimit kardiak dhe hepatopatisë kongestive . Ujqërit ndoshta infektohen me ''Trichinella spiralis'' duke ngrënë thundrak të infektuara. Edhe pse ''T. spiralis'' nuk dihet që prodhon shenja klinike në ujqër, mund të shkaktojë lëshim, pështymje dhe dhimbje të muskujve të gjymtuar në qen. Krimbat me kokë me gjemba rrallë infektojnë ujqërit, megjithëse tre ''ujëra'' janë identifikuar në ujqërit rusë: ''Nicolla skrjabini'' , ''Macrocantorhynchus catulinus'', dhe ''Moniliformis moniliformis'' . == Statusi dhe konservimi == Popullsia globale e ujqve të egër në 2003 u vlerësua në 300,000. Rënia e popullsisë së ujkut është që nga vitet '70. Kjo ka nxitur rikolonimin dhe riintezimin në pjesë të gamës së tij të mëparshme si rezultat i mbrojtjes ligjore, ndryshimeve në përdorimin e tokës dhe zhvendosjes së popullsisë njerëzore rurale në qytete. Konkurrenca me njerëzit për bagëtitë dhe speciet e lojërave, shqetësimet mbi rrezikun që u shfaqen ujqërve tek njerëzit dhe copëzimi i habitatit përbëjnë një kërcënim të vazhdueshëm për ujkun. Përkundër këtyre kërcënimeve, IUCN e klasifikon ujkun si shqetësimin më të vogël në Listën e Kuqe për shkak të gamës së tij relativisht të përhapur dhe popullsisë së qëndrueshme. Llojet renditen nga Konventa për Tregtinë Ndërkombëtare në Llojet e Rrezikuara të Faunës së egër dhe Florës në Shtojcën II , që tregon se nuk kërcënohet me zhdukje. Sidoqoftë, ato popullatë ujqish që jetojnë në [[Butani|Bhutan]] , [[India|Indi]], [[Nepali|Nepal]] dhe [[Pakistani|Pakistan]] janë renditur në Shtojcën I të tij , duke treguar që këto mund të zhduken pa kufizime në tregtinë e tyre.<ref name="Boitani2018"/> === Amerika veriore === [[File:Mexican Wolf 2 yfb-edit 1.jpg|thumb|right|alt=Photograph of a wolf running on a grassy plain with enclosing fence in background|Ujku meksikan në Refugjatët Kombëtare të Kafshëve të Sevilleta , New Mexico, si pjesë e rivendosjes]] Në Kanada, 50,000-60,000 ujqërit jetojnë në 80% të rangut të tyre historik, duke e bërë Kanadan një fortesë të rëndësishme për speciet.  Sipas ligjit kanadez, njerëzit e Kombeve të Para mund të gjuajnë ujqërit pa kufizime, por të tjerët duhet të marrin licenca për sezonet e gjuetisë dhe kurthin. Rreth 4,000 ujq mund të vriten në Kanada çdo vit. Ujku është një specie e mbrojtur në parqet kombëtare nën Aktin e Parqeve Kombëtare të Kanadasë . Në [[Alaska]], 7,000-11,000 ujqër gjenden në 85% të 1,517,733 km ² të shtetit (586,000 mi katrorë). Ujqërit mund të gjuhen ose bllokohen me licencë; rreth 1.200 ujq janë vrarë çdo vit.<ref name="Alaska2019"/> Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, rënia e ujkut u shkaktua nga zgjerimi i bujqësisë, zhdukjen e preve kryesore të ujkut si bizoni amerikan dhe fushatat shfarosëse.  Ujqërve iu dha mbrojtje sipas Aktit të Rrezikimit të Specieve (ESA) të vitit 1973, dhe që atëherë janë kthyer në pjesë të gamës së tyre të mëparshme falë recolonizimeve natyrore dhe rivendosjeve . Popullsia e ujkut në shtetet e Liqeneve të Mëdha të Minesota, Wisconsin dhe Michigan numëron mbi 4,000 që nga viti 2018. Ujqërit gjithashtu zënë pjesën më të madhe të rajonit verior Rocky Mountains, me të paktën 1,704 ujqër në [[Montana]], [[Idaho]] dhe [[Wyoming]] që nga viti 2015. Ata kanë krijuar gjithashtu popullsi në [[Uashington]] dhe [[Oregon]]. Në Meksikë dhe pjesë të jug-perëndimit të Shteteve të Bashkuara, qeveritë meksikane dhe amerikane bashkëpunuan nga viti 1977 deri në 1980 në kapjen e të gjithë ujqërve meksikanë të mbetur në të egër për të parandaluar zhdukjen e tyre dhe krijuan programe të mbarështimit të robërve për rivendosje. Që nga viti 2018, kishte 230 ujq meksikanë që jetonin në [[Meksika|Meksikë]], 64 në [[Arizona]], 67 në [[New Mexico]] dhe 240 në programe të mbarështimit të robërve në të dy vendet.<ref name="FWS2019"/> === Euroazi === [[File:Wolf - populations in Europe.png|thumb|right|alt=Map showing the wolf's range in Europe and surrounding areas|Gama e ujqërve në Evropë dhe zonat përreth, që nga viti 2015. Ngjyra e gjelbër e ndritshme tregon një popullsi më të ulët se 800, ndërsa ngjyra jeshile më e errët është mbi 800. Vini re se ngjyrat e popullsisë bazohen në popullata shumëkombëshe, jo në ato nacionale.]] Evropa, duke përjashtuar Rusinë, [[Bjellorusia|Bjellorusinë]] dhe [[Ukraina|Ukrainën]], ka 17,000 ujq në mbi 28 vende. Në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]] , ujku mbrohet rreptësisht në bazë të Konventës së Bernës të vitit 1979 për Ruajtjen e Jetes së egër dhe Habitatet Natyrore Evropiane (Shtojca II) dhe Direktivës së Këshillit të vitit 1992 92/43 / EEE për Ruajtjen e Habitateve Natyrore dhe të Faunës dhe Florës së egër (Shtojca II dhe IV). Ekziston një mbrojtje e gjërë ligjore në shumë vende evropiane, megjithëse ka përjashtime kombëtare dhe zbatimi është i ndryshueshëm dhe shpesh jo-ekzistent.<ref name="Boitani2018"/> Ujku është përndjekur në Evropë me shekuj, pasi ishin shfarosur në [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Britaninë e Madhe]] nga viti 1684, në Irlandë nga 1770, në [[Evropa Qendrore|Evropën Qendrore]] nga 1899, në [[Franca|Francë]] nga vitet '30, dhe në pjesën më të madhe të [[Skandinavia|Skandinavisë]] nga fillimi i viteve '70. Ata vazhduan të mbijetojnë në pjesë të [[Finlanda|Finlandës]], [[Evropa Jugore|Evropës Jugore]] dhe [[Evropa lindore|Evropës Lindore]]. Që nga viti 1980, ujqërit evropianë janë rikthyer dhe janë zgjeruar në pjesë të gamës së tyre të mëparshme. Rënia e ekonomive tradicionale baritore dhe rurale duket se i dha fund nevojës për shfarosjen e ujkut në pjesë të Evropës. Që nga viti 2016, vlerësimet e numrave të ujqërve përfshijnë: 4,000 në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]], 3.460-3.849 në Malet Karpate , 1.700-2,240 në shtetet e Balltikut, 1.100–2,400 në [[Gadishulli Apenin|gadishullin Italian]] , dhe rreth 2.500 në [[Gadishulli Iberik|gadishullin Iberik]] në veriperëndim që nga viti 2007.<ref name="EUcomm2019"/> Në ish[[Bashkimi Sovjetik|-Bashkimin Sovjetik]] , popullatat e ujqërve kanë ruajtur pjesën më të madhe të historisë së tyre pavarësisht fushatave të shfarosjes në shkallë të gjerë të epokës sovjetike. Numrat e tyre variojnë nga 1.500 në [[Gjeorgjia|Gjeorgji]], në 20,000 në [[Kazakistani|Kazakistan]] dhe deri në 45,000 në Rusi. Në Rusi, ujku vlerësohet si dëmtues për shkak të sulmeve të tij mbi bagëtitë, dhe menaxhimi i ujkut nënkupton kontrollimin e numrit të tyre duke i shkatërruar ato gjatë gjithë vitit. Historia ruse gjatë shekullit të kaluar tregon se gjuetia e zvogëluar çon në një bollëk ujqish. Qeveria Ruse ka vazhduar të paguajë dhurata për ujqërit dhe të korrat vjetore prej 20-30% nuk ​​duket se ndikojnë ndjeshëm në numrat e tyre.<ref name="Russia"/> [[File:Desert wolf 1.jpg|thumb|left|alt=Image of wolf in desert at night with glowing eyes|Një ujk në Izraelin jugor]] Gjatë shekullit të 19-të, ujqërit ishin të përhapur në shumë pjesë të Tokës së Shenjtë në lindje dhe perëndim të lumit Jordan , por u ulën në mënyrë të konsiderueshme midis 1964 dhe 1980, kryesisht për shkak të persekutimit nga fermerët. Në Lindjen e Mesme, vetëm Izraeli dhe [[Omani]] u japin ujqërve mbrojtje të qartë ligjore. Izraeli ka mbrojtur ujqërit e tij që nga viti 1954 dhe ka mbajtur një popullsi me madhësi mesatare prej 150 përmes zbatimit efektiv të politikave të ruajtjes. Këta ujqër janë zhvendosur në vendet fqinje. Përafërsisht 300–600 ujqër banojnë në Gadishullin Arabik . Ujku gjithashtu duket se është shumë i përhapur në Iran. [[Turqia]] ka një popullsi të vlerësuar prej rreth 7,000 ujqër. Jashtë Turqisë, popullsia e ujqërve në Lindjen e Mesme mund të arrijë në 1000-2000. Në Azinë Jugore, rajonet veriore të Afganistanit dhe Pakistani janë kështjella të rëndësishme për ujqërit. Ujku është i mbrojtur në Indi që nga viti 1972. Hindusët tradicionalisht e konsideronin gjuetinë e ujqërve, madje edhe ata të rrezikshëm, si tabu , nga frika se mos shkaktonin një korrje të keqe.Santals konsideruar ato lojë të ndershme, ashtu siç bënë çdo tjetër kafshë e pyjeve-banesa. Gjatë sundimit britanik në Indi , ujqërit nuk konsideroheshin specie loje dhe u vranë kryesisht si përgjigje ndaj tyre duke sulmuar kopetë e lojërave, bagëtitë dhe njerëzit.  Ujku indian është shpërndarë në të gjitha shtetet e Gujarat ,Rajasthan , Haryana , Uttar Pradesh , Madhya Pradesh , Maharashtra , Karnataka dhe Andhra Pradesh . Që nga viti 2019, vlerësohet se ka rreth 2,000-3,000 ujqër indiane në vend. Në Azinë Lindore, popullsia e [[Mongolia|Mongolisë]] numëron 10,000-20,000. Në [[Kina|Kinë]], Heilongjiang ka afërsisht 650 ujqër, Xinjiang ka 10,000 dhe Tibet ka 2,000. Provat e vitit 2017 sugjerojnë se ujqërit sillen në të gjithë territorin e Kinës. Ujqërit janë përndjekur historikisht në Kinë por janë mbrojtur me ligj që nga viti 1998.  Ujku i fundit japonez u kap dhe u vra në vitin 1905. == Mardhënietme njerzit == === Në kulturë === ==== Në folklore,fe dhe mitologji ==== [[File:Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|thumb|left|alt=Capitoline Wolf , skulpturë e mitike e ujkonjës duke ushqyer binjakët Romulus dhe Remus , nga legjendën e themelimit të Romës , Itali, të shekullit të 13 pas Krishtit (binjakët janë një shtesë e shekullit të 15-)|''Capitoline Wolf'' , skulpturë e mitike e ujkonjës duke ushqyer binjakët Romulus dhe Remus , nga legjendën e themelimit të [[Roma|Romës]] , Itali, të shekullit të 13 pas Krishtit (binjakët janë një shtesë e shekullit të 15-)]] Ujku është një motiv i zakonshëm në mitologjitë dhe kozmologjitë e popujve në të gjithë gamën e tij historike.Grekët e lashtë e lidhin ujkun me Apollonit , perëndisë së të lehta dhe të rendit.  Romakët e lashtë e lidhnin ujkun me perëndinë e tyre të luftës dhe të bujqësisë Marsin , dhe besohet që themeluesit e qytetit të tyre, Romulus dhe Remus , janë ushqyer me gji nga një ujkonjë . Mitologjia e Norvegjisë përfshin ujkun gjigant të frikësuar Fenrir , fëmijën më të madh të Loki dhe gjiganten Angrboda ,  dhe Geri dhe Freki , kafshët shtëpiake besnike të Odinit . Ujku u mbajt në vlerësim të lartë nga Dakët , të cilët e shikonin atë si zot të të gjitha kafshëve dhe si mbrojtësi i vetëm i efektshëm kundër së keqes. Në mitin e krijimit të Pawnee , ujku ishte kafsha e parë e sjellë në Tokë. Kur njerëzit e vranë atë, ata u ndëshkuan me vdekje, shkatërrim dhe humbje të pavdekësisë. Për Pawnee, Sirius është "ylli i ujkut" dhe zhdukja dhe rishfaqja e tij nënkuptonin ujku duke lëvizur drejt dhe nga bota shpirtërore. Të dy Pawnee dhe Blackfoot e quajnë Rrugën e Qumështit "gjurmët e ujkut". Ujku është gjithashtu një kafshë e rëndësishme totem për Tlingit dhe Tsimshian . Në astronominë kineze, ujku përfaqëson Siriusin si "bisha blu" dhe vetë ylli quhet "ujku qiellor".Në Kinë, ujku tradicionalisht shoqërohej me lakmi dhe mizori dhe epitetet e ujqërve u përdorën për të përshkruar sjellje negative si mizori ("zemra e ujkut"), mosbesimi ("pamja e ujkut") dhe lechery ("ujku-seksi") . [[File:Casco y collera de lobo tlingit (M. América, Madrid) 01.jpg|thumb|right|upright|Përkrenare dhe jakë Tlingit që përfaqësojnë një ujk]] Tengrizmi i kushton një rëndësi të madhe ujkut, pasi mendohet se, kur ulet, po i lutet Tengrit , duke e bërë kështu krijesën e vetme, përveç njeriut, që të adhurojë një hyjni. Në [[Hinduizmi|Hinduizëm]] dhe [[Budizmi|Budizëm]] , ujku është hipur nga perënditë e mbrojtjes. Hinduizëm në Vedic , ujku është një simbol i natës e të ditës trembem duhet të shpëtojnë nga nofullat e saj. Në mitologjinë hinduase , Krishna , për të bindur njerëzit e Vrajës të migrojnë në Vṛndāvana, krijon qindra ujqër nga flokët e tij, të cilat frikësojnë banorët e Vrajës për të bërë udhëtimin. Në budizmin Tantric , ujqërit përshkruhen si banorë të varrezave dhe shkatërruesit e kufomave. Në Zoroastrianism , ujku është demonizuar si krijim i Ahriman .<ref name="Murthy"/> Koncepti i njerëzve që kthehen në ujqër ka qenë i pranishëm në shumë kultura. Një mit grek tregon për Lycaon të Arcadia duke u shndërruar në ujk nga Zeusi si ndëshkim për veprat e tij të liga. Legjenda e ujkut ka qenë e përhapur në folklorin evropian dhe përfshin njerëz duke u kthyer me dëshirë në ujq për të sulmuar dhe vrarë të tjerët.  Navajo kanë besuar tradicionalisht se shtrigat do të kthehet në ujqër duke veshur lëkurat ujku dhe të vrasin njerëz dhe të bastisin varrezat.  The Dena'ina besuan ujqërit dikur si burra dhe i shikonin si vëllezër. Në mënyrë të ngjashme, në mitologjinë turke ujqërit besohej se ishin paraardhësit e popullit të tyre. ==== Në fabula dhe letërsi ==== [[File:Little Red Riding Hood (136547615).jpg|thumb|upright|left|alt=An illustration by Gustave Dore showing Red Riding Hood meeting old father wolf|[[Kësulëkuqja|Kësulkuqja]] (1883), Gustave Doré]] Aesop shfaqi ujqër në disa nga fabulat e tij , duke luajtur mbi shqetësimet e botës së vendosur, të mbjellë me dele të Greqisë antike. Më e famshmja e tij është fabula e " The Boy Who Cried Wolf ", e cila u drejtohet atyre që me vetëdije ngrejnë alarme false, dhe nga e cila rrjedh fraza idiomatike "për të qarë ujku ". Disa nga fabulat e tjera të tij përqendrohen në ruajtjen e besimit midis barinjve dhe qenve roje në vigjilencën e tyre kundër ujqërve, si dhe ankthet për marrëdhënien e ngushtë midis ujqërve dhe qenve. Megjithëse Aesop përdori ujqër për të paralajmëruar, kritikuar dhe moralizuar për sjelljen njerëzore, portretet e tij i shtuan imazhit të ujkut si një kafshë mashtruese dhe e rrezikshme. [[Bibla]] përmban 13 referenca për ujqërit, zakonisht si metafora për lakmi dhe destruktivitet. Në Testamentin e Ri , Jezui thuhet se ka përdorur ujqër si ilustrime të rreziqeve që do të përballeshin ndjekësit e tij, të cilët ai i përfaqëson si dele, nëse do ta ndiqnin. ( Mateu 7:15 , Mateu 10:16 dhe Veprat 20:29 ). Në përrallat e Jataka ujku portretizohet si mashtrim , duke përfshirë një histori në të cilën e bën një gjahtar të ndalojë të luajë i vdekur duke tërhequr klubin e tij. Në një histori tjetër, ujku mashtron dhe ha disa minj duke pretenduar se është i çalë, por është i shkulur nga mielli kryesor. Isengrim ujku, një personazh që shfaqet së pari në poezinë latine të ''XII Ysengrimus'' , është një personazh kryesor në Ciklin Reynard , ku ai qëndron për fisnikërinë e ulët, ndërsa kundërshtari i tij, dhelpra Reynard, përfaqëson heroin fshatar. Isengrim është përgjithmonë viktimë e mençurisë dhe mizorisë së Reynard, shpesh që vdes në fund të secilës histori. Përralla e " Red Hiding Red Riding ", e shkruar për herë të parë në 1697 nga Charles Perrault , konsiderohet se ka kontribuar më tej në reputacionin negativ të ujkut në botën perëndimore. Big Bad Wolf është portretizuar si një zuzar i aftë të imitojë fjalimin njerëzor dhe të maskojë veten me veshje njerëzore. Karakteri është interpretuar si një grabitqar seksual alegorik . Karakteret e ujkut të egër shfaqen gjithashtu në ''Tre Tre Derrat'' dhe " Ujku dhe Shtatë dhitë e reja ". Gjuetia e ujqërve dhe sulmet e tyre ndaj njerëzve dhe bagëtive, shfaqen dukshëm në letërsinë ruse , dhe përfshihen në veprat e Leo Tolstoy , Anton Chekhov , Nikolay Nekrasov , Ivan Bunin , Leonid Pavlovich Sabaneyev , etj. ''Lufta dhe Paqja'' dhe ''fshatarët'' e ''khehkovit të'' dy shfaqin skena në të cilat ujqërit gjuhen me krahë dhe Borzois . ''Piter'' muzikor ''dhe Ujku'' përfshin një ujk që kapet për të ngrënë një rosë në fermë, por kursehet dhe dërgohet në një kopsht zoologjik. Uqërit janë ndër personazhet qendrore të Rudyard Kipling 's ''Jungle Book The'' . Portretizimi i tij i ujqërve është vlerësuar pas vdekjes nga biologët e ujqërve për përshkrimin e tij të tyre: në vend se të qenit ziliqar ose glutton, siç ishte e zakonshme në portretet e ujqërve në kohën e botimit të librit, ata tregohen se jetojnë në grupe familjare miqësore dhe vizatojnë përvoja e anëtarëve të pakët të dobët, por me përvojë. Kujtimi kryesisht fiktiv i Farley Mowat 1963 ''Never Cry Wolf'' konsiderohet gjerësisht si libri më i njohur për ujqërit, pasi është përshtatur në një film në Hollywood dhe dha mësim në disa shkolla dekada pas botimit të saj. Megjithëse besohet se ka ndryshuar perceptimet popullore për ujqërit duke i portretizuar si të dashur, bashkëpunues dhe fisnikë, ajo është kritikuar për idealizimin e tij të ujqërve dhe pasaktësitë e tij faktike.  Romani gjysëm autobiografik i Lü Jiamin 2004, ''Wolf Totem'' përdor ujqërit si simbole të lirisë dhe pavarësisë. Ai i lidh nomadët mongolë me ujqërit dhe krahason kinezët Han të ditës së sotme me delet, duke pretenduar se ata pranojnë çdo udhëheqje. Si i tillë, romani ka shkaktuar polemika me [[Partia Komuniste Kineze|Partinë Komuniste Kineze]] . ==== Në heraldikë dhe emblema ==== Ujku është një akuzë e shpeshtë në heraldikën angleze . Ёshtë ilustruar si një mbështetës në mburojat e Lord Welby , Rendel dhe Viscount Wolseley , dhe mund të gjendet në stemën e Lovett dhe shumicës dërrmuese të Wilsons and Lows. Ujku është një kreshtë e zakonshme , që shfaqet në krahët dhe kreshtat e anëtarëve të shumë familjeve, përfshirë atë të Ujkut, kreshta e të cilit përshkruan një ujk demi që mban një kurorë në putrat e tij, në lidhje me ndihmën që familja i dha Charles II gjatë betejës së Worcester. Kokat e ujqërve janë të zakonshme në heraldikën skoceze , veçanërisht në palltot e Klan Robertson dhe Skene . Ujku është kafsha më e zakonshme në heraldikën Spanjolle dhe shpesh përshkruhet se mbante një qengj në gojën e tij, ose në të gjithë shpinën.<ref name="Heraldry"/> Ujku është paraqitur në flamujt e Fiseve të Konfederuara të Rezervimit të Colville , The Oneida Nation of Wisconsin and Pawnee.  Chechen wolf ka qenë simbol i kombin Çeçene . Në kohët moderne, ujku përdoret gjerësisht si një emblemë për grupet ushtarake dhe paramilitare. Ёshtë simboli jozyrtar i spetsnaz , dhe shërben si logoja e ujqërve Grey Grek . Gjatë Luftërave [[Jugosllavia|Jugosllave]] , disa njësi paraushtarake serbe adoptuan ujkun si simbolin e tyre, përfshirë Ujku i Bardhë dhe Ujku i Vučjak. === Konfliktet === Prania njerëzore duket se streson ujqërit, siç shihet nga niveli i rritur i kortizolit në raste të tilla si lëvizja e borës pranë territorit të tyre. ==== Gjuetia e ujkut tek bagëtit ==== [[File:The Allendale Wolf.jpg|thumb|left|alt=Black and white photograph of a dead wolf with "The Allendale Wolf" written on the bottom|Një kartolinë e vitit 1905 e ujkut Hexham , një ujk i robëruar i shpëtuar për vrasjen e bagëtive në Angli]] Depresimi i bagëtive ka qenë një nga arsyet kryesore për gjuetinë e ujqërve dhe mund të përbëjë një problem të rëndë për ruajtjen e ujkut. Si dhe shkaktimin e humbjeve ekonomike, kërcënimi i grabitqjes së ujkut shkakton stres të madh për prodhuesit e bagëtive, dhe asnjë zgjidhje pa mend për parandalimin e sulmeve të tilla të shkurtër të ujqve shfarosës nuk është gjetur. Disa kombe ndihmojnë në kompensimin e humbjeve ekonomike të ujqërve përmes programeve të kompensimit ose të sigurimeve shtetërore. Kafshët shtëpiake janë pre e lehtë për ujqërit, pasi ato janë edukuar nën mbrojtje të vazhdueshme njerëzore, dhe kështu nuk janë në gjendje të vetëmbrohen shumë mirë. Ujku zakonisht i drejtohet kafshëve sulmuese kur preja e egër është varfëruar. Në Euroazi, një pjesë e madhe e dietës së disa popullsive ujku përbëhet nga bagëti, ndërsa incidente të tilla janë të rralla në Amerikën e Veriut, ku popullsitë e shëndetshme me pre të egra janë restauruar kryesisht. Shumica e humbjeve ndodhin gjatë periudhës së kullotjes së verës, bagëtitë e papjekura në kullota të largëta janë më të prekshmit nga grabitqarët e ujqërve. Llojet e kafshëve më të shpeshta të shënjestruara janë [[Delja|delet]] (Evropa), [[Karibu|renët shtëpiak]] (skandinavia veriore), [[Dhia|dhitë]] (India), [[Kali|kuajt]] (Mongolia), [[Bagëtia|bagëtitë]] dhe [[Pula (shpend)|gjelat]] (Amerika e Veriut). Numri i kafshëve të vrarë në sulme të vetme ndryshon sipas specieve: shumica e sulmeve mbi bagëti dhe kuaj rezultojnë në një vdekje, ndërsa gjelat, delet dhe renët shtëpiak mund të vriten me tepricë. Ujqërit sulmojnë kryesisht bagëtitë kur kulloten kafshët, megjithëse herë pas here shpërthen në rrethime të rrethuara. ==== Konfliktet me qentë ==== Një përmbledhje e studimeve mbi efektet konkurruese të qenve me mishngrënësit simpatikë nuk përmendi ndonjë hulumtim mbi konkurrencën midis qenve dhe ujqërve. Konkurrenca do të favorizonte ujkun, i cili dihet se e vret qenin; megjithatë ujqërit zakonisht jetojnë në çifte ose në grupe të vogla në zona me persekutim të lartë njerëzor, duke u dhënë atyre një disavantazh përballë grupeve të mëdha të qenve.<ref name="Lescureaux2014" /><ref name="Boitani1983"/> Ujqërit vrasin qen me raste, dhe disa popullsi ujqërish mbështeten tek qentë si një burim i rëndësishëm ushqimi. Në Kroaci, ujqërit vrasin më shumë qen se dele, dhe ujqërit në Rusi duket se kufizojnë popullsinë e qenve endacak. Ujqërit mund të shfaqin sjellje jashtëzakonisht të guximshme kur sulmojnë qen të shoqëruar nga njerëz, ndonjëherë duke injoruar njerëzit aty pranë. Sulmet e ujkut ndaj qenve mund të ndodhin si në oborret e shtëpive ashtu edhe në pyjet. Sulmet e ujkut ndaj qenve të gjuetisë konsiderohen një problem i madh në Skandinavi dhe Wisconsin. Llojet e gjuetisë më të vrarë në Skandinavi janë Harriers , kafshët më të moshuara janë më të rrezikuara, me gjasë sepse janë më pak të ndrojtur se kafshët më të reja, dhe reagojnë në praninë e ujqërve ndryshe. Qentë e mëdhenj të gjuetisë si Suedezët Elkhoundska më shumë të ngjarë të mbijetojnë nga sulmet e ujqërve për shkak të aftësisë së tyre më të mirë për t'u mbrojtur. Edhe pse numri i qenve të vrarë çdo vit nga ujqërit është relativisht i ulët, kjo shkakton një frikë nga ujqërit që hyjnë në fshatra dhe kopshte për të gjuajtur qen. Në shumë kultura, ka lidhje të forta midis njerëzve dhe qenve të tyre që mund të shihen si anëtarë të familjes ose anëtar të ekipit punues. Humbja e një qeni mund të çojë në reagime të forta emocionale, me kërkesa për rregullore më liberale për gjuetinë e ujkut. Qentë që janë të punësuar për të ruajtur delet ndihmojnë për të lehtësuar konfliktet njerëzore-ujk, dhe shpesh propozohen si një nga mjetet jo-vdekjeprurëse në ruajtjen e ujqërve. Qentë e barinjve nuk janë veçanërisht agresivë, por ata mund të prishin predikimin e mundshëm të ujkut duke shfaqur atë që është sjellja e paqartë e ujkut, siç është lehja, përshëndetja sociale, ftesa për të luajtur ose agresioni. Përdorimi historik i qenve të barinjve në të gjithë Eurazinë ka qenë efektiv kundër predikimit të ujkut, veçanërisht kur kufizon delet në prani të disa qenve të kafshëve të kujdesshme. Qentë e barinjve vriten ndonjëherë nga ujqërit. ==== Sulmet e ujqërve në njerëz ==== [[File:Petits Paysans surpris par un loup.jpg|thumb|alt=Fëmijët e vendit të befasuar nga një ujk (1833) nga François Grenier de Saint-Martin|''Fëmijët e vendit të befasuar nga një ujk'' (1833) nga François Grenier de Saint-Martin]] Frika nga ujqërit ka qenë e përhapur në shumë shoqëri, megjithëse njerëzit nuk janë pjesë e preve të natyrshme të ujkut. Se si reagojnë ujqërit ndaj njerëzve varet kryesisht nga përvoja e tyre e mëparshme me njerëzit: ujqërit që nuk kanë ndonjë përvojë negative të njerëzve, ose të cilat janë të kushtëzuar nga ushqimi, mund të shfaqin pak frikë nga njerëzit. Edhe pse ujqërit mund të reagojnë në mënyrë agresive kur provokohen, sulme të tilla janë kryesisht të kufizuara në kafshime të shpejta në ekstremitete. Sulmeve grabitqare mund të paraprihen nga një periudhë e gjatë e habitimit , në të cilën ujqërit gradualisht humbasin frikën e tyre ndaj njerëzve. Viktimat kafshohen vazhdimisht në kokë dhe në fytyrë, dhe pastaj tërhiqen zvarrë dhe konsumohen përveç nëse ujqërit nuk largohen. Sulme të tilla zakonisht ndodhin vetëm lokalisht dhe nuk ndalen derisa ujqërit e përfshirë janë eleminuar. Sulmet grabitqare mund të ndodhin në çdo kohë të vitit, me një kulm në periudhën qershor-gusht, kur shanset e njerëzve të hyjnë në zona të pyllëzuara (për kullotje bagëtish ose marrje të manave dhe kërpudhave) rriten. Rastet e sulmeve të ujqërve jo të tërbuar në dimër janë regjistruar në Bjellorusi , Kirov dhe Irkutsk , Karelia dhe Ukraina . Gjithashtu, ujqërit me këlyshët përjetojnë strese më të mëdha ushqimore gjatë kësaj periudhe. Shumica e viktimave të sulmeve të ujqërve grabitqarë janë fëmijë nën moshën 18 vjeç, dhe në rastet e rralla kur vriten të rriturit, viktimat janë pothuajse gjithmonë gra. Ujku indian ka një histori të predikimit të fëmijëve, një fenomen i quajtur "ngritja e fëmijëve". Ato mund të merren kryesisht në periudhën e verës në orët e mbrëmjes, dhe shpesh brenda vendbanimeve njerëzore. Rastet e ujqërve të tërbuar janë të ulëta në krahasim me speciet e tjera, pasi ujqërit nuk shërbejnë si rezervuarë kryesorë të sëmundjes, por mund të infektohen nga kafshë të tilla si qentë, çakejntë dhe dhelprat. Incidentet e tërbimit tek ujqërit janë shumë të rralla në Amerikën e Veriut, megjithëse të shumta në Mesdheun lindor , Lindjen e Mesme dhe Azinë Qendrore . Ujku me sa duket zhvillojnë fazën "të tërbuar" të tërbimit në një shkallë shumë të lartë. Kjo, e shoqëruar me madhësinë dhe forcën e tyre, i bën ujqërit e tërbuar ndoshta më të rrezikshmit nga kafshët e tërbuara. Kafshimet nga ujqërit e tërbuar janë 15 herë më të rrezikshëm se ato të qenve të tërbuar. Ujku i tërbuar zakonisht vepron i vetëm, duke udhëtuar në distanca të mëdha dhe shpesh kafshon një numër të madh njerëzish dhe kafshësh shtëpiake. Shumica e sulmeve të ujqve të tërbuar ndodhin në periudhat e pranverës dhe vjeshtës. Për dallim nga sulmet grabitqare, viktimat e ujqërve të tërbuar nuk hahen, dhe sulmet në përgjithësi ndodhin vetëm në një ditë të vetme. Viktimat zgjidhen rastësisht, megjithëse shumica e rasteve përfshijnë burra të rritur. Gjatë 50 viteve në 2002, pati tetë sulme fatale në Evropë dhe Rusi, dhe më shumë se 200 në Azinë Jugore. ==== Gjuetia e njerëzve në ujqër ==== [[File:Provedenie meropriyatii po otstrelu vrednyh givotnyh na territorii Kamyshinskogo raiona Volgogradskoi oblasti.jpg|thumb|alt=Two men with guns pose behind nine carcasses of hunted wolves|Gjjuetar me ujqër të vrarë]] Theodore Roosevelt deklaroi se ujqërit janë të vështirë për tu gjuajtur për shkak të eluzivitetit, shqisave të mprehta, qëndrueshmërisë së lartë dhe aftësisë për të shpejt të paaftësuar dhe vrarë qentë e gjuetisë.  Metoda historike përfshirë vrasjen me litra në strofkat e tyre, gjah me qentë , helmimi me strikninë , dhe zënë . Një metodë popullore e gjuetisë së ujqërve në Rusi përfshin bllokimin e një grupi brenda një zone të vogël duke e rrethuar atë me shufra flakë që mbajnë një aromë njerëzore. Kjo metodë mbështetet shumë në frikën e ujkut nga aromat njerëzore, megjithëse mund të humbasë efektivitetin e saj kur ujqërit mësohen me erën. Disa gjuetarë mund të joshin ujqërit duke imituar thirrjet e tyre. Në Kazakistan dhe Mongoli , ujqërit tradhtohen tradicionalisht nga shqiponjat dhe falkojnt, megjithëse kjo praktikë është në rënie, pasi skifterët me përvojë po bëhen më pak në numër. Ujku i qitjes nga aeroplanët është shumë i efektshëm, për shkak të rritjes së dukshmërisë dhe linjave të drejtpërdrejta të zjarrit. Disa lloje të qenve, duke përfshirë Borzoi dhe Tajgan Kirgistan, janë edukuar posaçërisht për gjueti ujku. === Si kafshë shtëpiake dhe kafshë pune  === Ujku dhe [[Hibridi|hibridët]] e qenve-ujk ndonjëherë mbahen si [[Kafshët shtëpiake ekzotike|kafshë shtëpiake ekzotike]] . Megjithëse janë të lidhur ngushtë me qentë shtëpiak, ujqërit nuk tregojnë të njëjtën durueshmëri si qenët kur jetojnë së bashku me njerëzit, duke qenë përgjithësisht më pak të përgjegjshëm ndaj urdhrave njerëzorë dhe kanë më shumë gjasa të veprojnë në mënyrë agresive. Një person ka më shumë të ngjarë të sillet fatalisht nga një ujk i zbutur ose hibrid qen-ujku sesa nga një qen.<ref name="Tucker1998"/> == Referime == {{ref}} [[Kategoria:Gjitarë]] <references group="lower-alpha" /> === Shënim === ''Klasifikimi i dytë është klasifikimi që ka ujku në Shqipëri'' [[Kategoria:Gjitarë të Evropës]] [[Kategoria:Gjitarë të Azisë]] [[Kategoria:Gjitarë të Amerikë veriore]] [[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]] [[Kategoria:Mishngrënës të Europës]] [[Kategoria:Mishngrënës të Azisë]] [[Kategoria:Mishngrënës të Amerikës veriore]] [[Kategoria:Kanidë]] [[Kategoria:Ujqër]] jtphx47rxpirq7ifc4u0h93hebmmpn8 0 80406 3058639 2641862 2026-10-20T22:48:45Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058639 wikitext text/x-wiki {{Coord|35|30|25|N|23|51|22|E|type:event_region:GR-M|display=inline,title}} {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} {{Gjuha shqipe}} {{për përmirësim}} [[Skeda: Bundesarchiv Bild 101I-166-0527-04, Kreta, Kondomari, Erschießung von Zivilisten.jpg | thumb|right | 250px | civilëve të vrarë grekë në Kondomari.]] '''Masakra e Kondomari''' (lang-el | Σφαγή στο Κοντομαρί) i referohet ekzekutimin e civilëve të meshkujve nga fshati e [[Kondomari]] në [[Greqi]] nga një qitjes ad hoc Skuadra përbëhet nga gjermanisht [[Fallschirmjäger|paratrupave]] më [[2 qershor]] [[1941]] gjatë [[Lufta e Dytë Botërore]]. Qitje ishte e parë e një serie të gjatë e masës [[reprezalje]] s në [[Kretë]] dhe ishte orkestruar nga [[Generaloberst]] [[Kurt Studenti]], si hakmarrje për pjesëmarrjen e Cretans në [[Beteja e Kretës]] e cila kishte përfunduar me dorëzimin e ishullit të vetëm dy ditë më parë. == Historiku == [[Skeda: Bundesarchiv Bild 101I-166-0525-12, Kreta, Kondomari, Erschießung von Zivilisten.jpg | thumb|right | 200px | civilëve Aged ndesh paratrupave në Kondomari.]] === Gjeografia === Fshati Kondomari është pjesë e [[Platanias]] komunë, duke u vendosur pranë bregut në veri të Kretës dhe 18&nbsp;km në perëndim të qytetit të [[Chania]]. Fshati është në afërsi të [[Maleme]] airstrip, e cila është vendosur një thjesht 3&nbsp;km në veriperëndim të saj. === Gjatë Beteja e Kretës === [[Beteja e Kretës]] filluar në [[20 maj]] [[1941]] me një pushtim të madhe-shkallë ajrore që kanë për qëllim për të kapur vende strategjike ishullit. Siç është provuar në praktikë, një nga vendet më të rëndësishme të tilla u airstrip Maleme dhe rajonin përreth tij. Kapjen e tij të lejuara [[Luftwaffe]] për të fluturuar në përforcime në shkallë të gjerë të trupave dhe furnizimet që vendosur përfundimisht rezultatin e Battle. Në mëngjesin e 20 maj 1941, në gjermanisht [[Fallschirmjäger|paratrupave]] të Batalionit III të [[Luftlande-Sturm-regjimentit|1 Ajrore ulje Sulm regjimentit]] u hoqën në juglindje të Maleme. Sajti i tyre ulje të Platanias zgjeruar dhe ka përfshirë Kondomari. Pushtuesit u përballën nga Zelanda e 21-të dhe 22 [[Re batalionet]] këmbësorisë, u bashkua me keq-civilët e armatosur lokal me armë primitive. Paratrupave përvojë rezistencë të fortë dhe pësuan humbje të rënda që arritën në rreth 400 burra, duke përfshirë edhe komandantin e tyre të mëdha [[Oto Scherber]]. === Masakrën === [[Skeda: Bundesarchiv Bild 101I-166-0525-29, Kreta, Kondomari, Erschießung von Zivilisten.jpg | right|250px | thumb | paratrupave me Trebes Horst para duke u përgatitur për të hapur zjarr.]] Gjatë Beteja e Kretës, [[Aleatët e Luftës së Dytë Botërore|Aleate]] forcat dhe irregulars Kretës kishte shkaktuar humbje të rënda të jetës në [[Wehrmacht]]. Në mënyrë të veçantë, të paparë, rezistenca e trima nga popullata lokale exasperated [[prusian]] sensin e rendit ushtarak, sipas të cilit askush, por luftëtarët e profesionale duhet të lejohet për të luftuar. Raportet nga Përgjithshëm [[Julius Ringel]], komandant i [[Divizionit të 5 Mountain (Gjermani)|5 Mountain Division]], deklaroi se civilët Kretës ishin picking off paratrupave apo sulmuar ata me thika, akset dhe scythes. Edhe para përfundimit të Battle, histori ekzagjeruar kishte filluar të qarkullojë, duke ja atribuar plagosur tepër të larta për të torturës dhe gjymtim i paratrupave nga Cretans. Kur këto histori arritur [[Oberkommando der Luftwaffe|Komanda e Lartë e Luftwaffe]] në Berlin, [[Hermann Göring|Göring]] urdhëruar studentëve për të ndërmarrë hetimet dhe hakmarrjes. Kështu, duke kërkuar të kryengritjes kundër dhe para se hetimet ishin të plota, komandant i përkohshëm i Përgjithshëm [[Kurt Studentëve]] lëshoi një urdhër për nisjen e një valë të raprezaljet brutale kundër popullatës lokale të drejtë pas dorëzimit të Kretës më [[31 maj]]. Raprezaljeve duhej të kryhet shpejt, mosdhënien formalitetet ose gjyqet dhe nga njësitë e njëjta që ishte konfrontuar nga vendasit.<ref>Beevor, Antony. ''Kretë: Beteja dhe Rezistenca'', John Murray Ltd, 1991. Penguin Books, 1992.</ref> Pas qëllim i studentëve, banorët e Kondomari ishin fajësuar për vdekjen e disa ushtarëve gjerman organet e të cilëve janë gjetur pranë fshatit. Në [[2 qershor]] 1941, katër kamionë të plotë të paratrupave gjermane nga Batalioni III nën komandën e [[Oberleutnant]] [[Horst Trebes]] rrethuar Kondomari. Trebes, një ish-anëtar i [[Hitlerit Rinia]], ishte vetëm zyrtar kryesor i Batalionit të ketë mbijetuar Battle unwounded. Burra, gra dhe fëmijë ishin të detyruar që të mblidhen në sheshin e fshatit. Pastaj, një numër i pengjeve ishte zgjedhur midis burrave, ndërsa gratë dhe fëmijët u liruan. Pengjet u çoi në pemët përreth e ullirit dhe më vonë pas qëlluan në gjak të ftohtë.<ref>MacDonald, CA ''Betejë e humbur - Kretës, 1941''. Free Press, 1993, ISBN 0-02-919625-6.</ref> numri i saktë i viktimave është i paqartë. Sipas të dhënave gjermane, një total prej 23 vetë u vranë, por burimet e tjera të rritur numri në rreth 60.<ref>Beevor, f. 123</ref> operacion gjithë u pushtua më filmit nga [[Franz-Peter Weixler]], pastaj duke shërbyer si një luftë të [[propagandë]] korrespondent (''kriegsberichter'') për Wehrmacht. == Aftermath == [[Skeda: Bundesarchiv Bild 101I-166-0526-05, Kreta, Auszeichnung von Fallschirmjägern.jpg | right|180px | thumb | Horst Trebes (djathtas) në korrik 1941.]] Pas verës së 1941, Franz-Peter Weixler u shkarkua nga Wehrmacht për arsye politike. Më pas, ai u akuzua për tradhti e lartë e që ka rrjedhur uncensored materiale në lidhje me aktivitetet e paratrupave në Kretë që përfshinte fotografi të marra në Kondomari, dhe për ka ndihmuar disa Cretans të largohen. Weixler u arrestua nga [[Gestapos]], gjykata martialled dhe u burgos nga fillimi [[1944]]. Në nëntor të vitit [[1945]], gjatë gjykimit [Göring's [Nuremberg Trials | në Nuremberg]], Weixler dha një raport me shkrim dëshmitar okular në masakrën e Kondomari. Negative e tij nga Kondomari u zbuluan në shënimet gjermane në fillim të viteve 1980 dhe fotografi të tij u bë i njohur gjerësisht. Në korrik 1941, Horst Trebes u dha [[kalorës për Kryqin e Hekurt Kryqit|kalorës i Kryqit]] për udhëheqjen e tij gjatë sulmit kundër Kretës. Pas dorëzimit të Gjermanisë, Kurt studentëve u pushtua nga britanike. Në maj 1947, ai erdhi para gjykatës ushtarake për t'iu përgjigjur akuzave për keqtrajtimin dhe vrasjen e të burgosurve të luftës nga forcat e tij në Kretë. Kërkesa e Greqisë që të ketë Studenti ekstraduar ishte rënë. Studenti u gjet fajtor për tre nga tetë akuza dhe u dënua me pesë vjet burg. Megjithatë, ai iu dha një shkarkesë mjekësore dhe u lirua në vitin 1948. Studenti nuk u gjykua për krime kundër civilëve. == Shih edhe == * [[Fshirjen e Kandanos]] * [[Krimet e luftës të Wehrmacht]] == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20110125064334/http://library2.lawschool.cornell.edu/donovan/pdf/Nuremberg_4/Vol_XII_25_02_02.pdf Franz-Peter Weixler dëshmi mbi ngjarjet në Kondomari] * [http://www.fallschirmjager.net/Bundesarchiv/Kondomari/Kondomari.html masakrën Kondomari] nga fallschirmjager.net me foto * [http://www.kreta-wiki.de/wiki/Kondomari pushtimi gjerman i Kretës: Kondomari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210603052701/http://www.kreta-wiki.de/wiki/Kondomari |date=3 qershor 2021 }} (në gjermanisht - [http://translate.google.com/translate?hl=en&sl=de&tl=en&u = http://www.kreta-wiki.de/wiki/Kondomari&prev=hp translate]) == Referimet == <references/> {{DEFAULTSORT:Kondomari Masakra}} [[Kategoria:Masakra naziste]] [[Kategoria:Lufta e Dytë Botërore]] [[Kategoria:Historia e Greqisë]] c4jqa3t0gv0i2ue24t9wgcyjjhf6kio 0 94978 3058611 3005414 2026-10-20T21:28:08Z ~2026-56080-68 194692 /* */ e lindur me 26 Nēntor 1981 3058611 wikitext text/x-wiki '''Yllka Kuqi''' (lindur më 26 nëntor 1981) është një këngëtare shqiptare nga Kosova.<ref>{{cite news|url=https://www.botasot.info/mediale-vip-showbiz/1696018/yllka-kuqi-giorgia-e-kosoves|title=Yllka Kuqi, “Giorgia” e Kosovës|work=[[Bota Sot]]|date=30 tetor 2021|language=sq}}</ref> ==Jeta dhe karriera== Yllka Kuqi u lind në [[Gjakovë]] më 26 nëntor 1982. Ajo është vajza e parë e Zeqë dhe Shahire Kuqit, pas saj kanë lindur edhe tre vëllezër të tjerë edhe një motër. Si fëmija më i madh ka pasur shumë privilegje në familje por njëkohësisht edhe shumë përgjegjësi të cilat ende e përcjellin. Familja që nga fillimi vërejnë ambicien e saj për tu angazhuar si në shkollë ashtu edhe në muzikë dhe duke parë talentin e saj e mbështesin, fillimisht nëpër festivale shkollore dhe më vonë edhe në mbrëmje dhe festivale festive. Falë angazhimit dhe vullnetit të madh për të punuar, që nga mosha 18 vjeçare Yllka fillon të mirret me gazetari dhe kjo përvojë e çon të punojë për dy vite me rradhë në radion lokale "Amadeus" si moderatore. Pas mbarimit të shkollës së mesme Yllka ndihet konfuze se çka të studiojë pasi që dega që ajo kishte dëshirë ta studiojë "Psikologjia" nuk ishte ende në Universitetin e Prishtinës. Ajo fillimisht zgjedh fakultetin e biologjisë për të vazhduar pas dy viteve ëndrrën e saj të kahmotshme Psikologjinë. "Dëshira dhe vullneti i madh bënë që unë ta mbaroj me sukses dhe tani për momentin jam edhe në përfundim të studimeve master në këtë degë", thotë Yllka Kuqi duke mos e anashkaluar atë se edhe pse në studime, ajo punon si pedagoge në organizatën joqeveritare "Children for tomorrow" që është një fondacion i teniseres së famshme Steffi Graf. Paraqitja e parë e saj ishte "Zambaku i Prizrenit" me Butrint Bicurrin. Me kete kenge u nderua me çmimin e parë. Yllka ka marr pjesë në Polifest 2004 me këngën "Ti je ai" ku edhe ketu u nderua me çmimin e parë. Poashtu ajo eshte paraqitur edhe ne nje nga festivalet me madhshore te Shqiperisë.Në vitin 2005 ajo morri pjese ne festivalin madheshor "Kënga Magjike 2004" me kengen "Dhe te dua ty" ku rrembeu cmimin "Best Vocal" si dhe arrit te marre Cmimin e dytë. Poashtu ajo paraqitet me vone edhe ne festivale te tjera.Sic eshte paraqitja e saj ne vitin 2006 ne festivalin "Polifest" ku paraqitet me kengen "Ofendimi" ku pati mjaft sukses dhe morri shume duartrokitje mbi te gjitha ajo u vleresua edhe me disa cmime si:Çmimi i kritikës,Çmimi i “Produksionit Jon” dhe Çmimi për orkestrim më të mirë të këngës. Poahtu ajo paraqitet serish ne vitin 2006 ne festivalin "Kënga Magjike" me kengen "Me merr" ku arriti ne finale dhe mori cmimin "Best Melodi". Ajo vazhdon serish me paraqitjen e saj ne festivalin madheshtor "Kënga Magjike" ne vitin 2008 me kengen "Mësova nga ti" ku arriti deri ne finale duke rrembyer serish cmimin "Best Melodi" dhe duke u vleresuar me 214 pikë votuar nga vete artistet e ketij festivali. Ndersa ne vitin 2010 ajo nxjerr videoklpin e saj te parë nga "Max Production" te titulluar "E jotja sjam" nje kenge folklorike e cila ishte edhe pjesmarrese edhe ne "Video Fest" ne vitin 2010 ku u nominua per cmimin "Videospoti me styling-un me te mirë". Poashtu ne vitin 2011 ajo nxjerre videoklipin e saj te dytë te xhiruar nga "Enter Media" te titulluar "Realitet". Po ne kete vit ajo ishte edhe prezantuesja e videofestivalit "Videofesti Muzikor 2011" sebashku me Mentor Hazirin. Ndersa nje nga paraqitjet e saja me te bukura ishte ajo ne vitin 2012 ne festivalin prestigjoz "Top-Fest" me kengen "Ngjyrë" ku arriti deri ne gjysem-finale dhe pati mjaft sukses. ==Çmimet== '''[[Zambaku i Prizrenit]]''' {| class="wikitable" !Viti !Çmimi !Rezultati |- | rowspan = "3" | 2003 |Çmimi i parë i Publikut | rowspan = "3" {{won}} |- |Çmimi i dytë i Jurisë |- |Interpretimi më i Mirë |} '''Polifest''' {| class="wikitable" !Viti !Çmimi !Rezultati |- |2004 |Çmimi i parë për Muzikën Zbavitëse |{{Won}} |- | rowspan = "3" |2005 |Çmimi i Kritikës | rowspan = "3" {{Won}} |- |Çmimi i Produksionit Jon |- |Orkestrimi më i Mirë i Këngës |} '''[[Kënga Magjike]]''' {| class="wikitable" !Viti !Çmimi !Rezultati |- | rowspan = "2" | 2005 |Çmimi i dytë | rowspan = "2" {{Won}} |- | Vokali më i Mirë |- |2006 |Melodia më e Mirë |{{Won}} |} '''Notafest''' {| class="wikitable" !Viti !Çmimi !Rezultati |- | rowspan = "2" | 2005 |Çmimi i parë i jurisë | rowspan = "2" {{Won}} |- |Interpretimi më i mirë |} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Muzikantë nga Gjakova]] [[Kategoria:Këngëtarë kosovarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1982]] 51i2hcudq64t7orv199fk7c4rm5bbwq 0 96656 3058724 3056615 2026-10-21T09:16:17Z Fallbackintoreality 102113 /* */ Faqja u votua që të mbahet 3058724 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = MC Kresha | birth_date = {{Birth date and age|year=1984|month=09|day=05}} | years_active = 2006–aktualisht | birth_place = [[Mitrovicë]], Kosovë | birth_name = Kreshnik Fazliu | image_size = 200px | image = MC_Kresha_concert_at_Famous_Bar_Mitrovicë_2.jpg | caption = Fazliu në Mitrovicë në 2015 | spouse = {{marriage|Erzina Shehu|2019}} | children = 2 | module = {{infobox musical artist | embed=yes |genre={{Hlist|[[Hip-hop]]|[[Repi|Rep]]}} |label=PINT }} }} '''Kreshnik Fazliu''' (lindur më 5 shtator 1984), i njohur me [[Emri i skenës|emrin skenik]] '''MC Kresha''', është një këngëtar dhe autor këngësh shumë i njohur në trojet Shqiptare. Fazliu u rrit në [[Mitrovicë]] në lagjen Iliridë (ish-Tavnik).{{Cn}} Në fillim të karrieres së tij ai morri pjesë në festivale si [[Top Fest 2008]] me bashkëpunim me Snupa me këngën "N'ks" si dhe në [[Videofesti Muzikor|Videofestin Muzikor]] me disa bashkëpunime të ndryshme. Ai numëron gjithsej tetë albume solo: ''Patikat e mia'' (2010), ''Për inati t'njoni tjetrit'' (2011), ''Air Force 1'' (2012), ''Emceeclopedy'' (2014), ''Rapsodët N'rap T'sotit'' (2016), ''United State of Albania'' (2019), ''Muzikë e alltisë'' (2022) dhe ''1618'' (2024). Në 2025, ai bashkëprodhoi albumin ''Salihi & Ferizi'' (2025) me [[Lyrical Son]].<ref>{{Cite web|title=Dy ditë pas, kjo është kënga më e dëgjuar e albumit “Salihi x Ferizi”|url=https://www.botasot.info/mediale-vip-showbiz/2341774/dy-dite-pas-kjo-eshte-kenga-me-e-degjuar-e-albumit-salihi-x-ferizi/|access-date=2025-11-21|website=Bota Sot|language=sq}}</ref> Këngët e tij “Lej Flleshat” dhe bashkëpunimi me anëtarin e grupit TDS, Dr Mic me këngën “Lyrical WarFare” janë ndër këngët më të dëgjuara të tij. == Karriera futbollistike == Kreshnik Fazliu ishte portier për gjeneratat e reja te [[KF Trepça|KF Trepçës]].<ref name="Dukagjini">{{cite news|url=https://www.dukagjini.com/mc-kresha-i-bashkohet-skuadres-kosovare-kjo-do-te-jete-detyra-e-tij-|title=Mc Kresha i bashkohet skuadrës kosovare, kjo do të jetë detyra e tij|work=Dukagjini.com|date=26 qershor 2023|language=sq|access-date=20 gusht 2024}}</ref> Sidoqoftë ai u detyrua ta lë futbollin përshkak te një lëndimi në moshen 18-vjeçare.<ref>{{cite news|url=https://sinjali.com/mc-kresha-rrefen-per-endrren-qe-nuk-e-realizoi-per-arsye-shendetesore/|title=Mc Kresha rrëfen për ëndrrën që nuk e realizoi për arsye shëndetësore|work=Sinjali|date=31 tetor 2021|language=sq|access-date=20 gusht 2024}}</ref> == Referime == {{reflist}}{{Shqip-biografi-cung}} [[Kategoria:Muzikantë nga Mitrovica]] [[Kategoria:Këngëtarë kosovarë]] [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Trepça]] [[Kategoria:Reperë kosovarë]] [[Kategoria:Reperë shqiptarë]] jsu8oa5uppysm25sesp01uwensr3z6s 0 103230 3058665 2811962 2026-10-21T05:59:10Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Sensorët dhe termoçiftet]] te [[Termoçiftet]] 2811962 wikitext text/x-wiki == Sensorët dhe termoçiftet == '''SENSORI''' është një pajisje e cila e detekton ose e mat madhësinë fizike ,dhe e shndërron atë në madhësi elektrike (sinjal elektrik).Pajisja e cila e kryen veprimin e kundërt quhet '''AKTUATOR''' (konverton sinjalin elek trik në një veprim mekanik). '''TRANSDUKTORËT'''- (lat. Transducere-konvertim-shndërrim) është pajisje e cila e konverton energjinë nga një formë në formën tjetër . Rrjedhimisht senzoret dhe aktuatoret janë forma te transduktorëve. Karakteristikat e senzorëve janë: *'''Saktësia''' –është diferenca maksimale midis vlerës së vërtete dhe vlerës së matur , *'''OFSETI''' – quhet sinjali në dalje të senzorit I cili ekziston kur ai duhet të jetë zero . *'''GABIMI I LINEARITETIT''' është devijimi gjere kur lakorja e fituar me matje ndryshon nga lakorja teorike ideale. *'''HISTERIZIA'''- është diferenca në reaksion-përgjigje për vlerat rritëse dhe zbritëse të parametrit të aplikuar. *'''KOHA E REFLEKTIMIT''' (reaksionit) quhet koha e nevojshme që sinjali në dalje të arrin vlerën përfundimtare brenda një brezi të caktuar të tolerancës. *'''GABIMI I SENZORIT''' I ngjashëm me atë të sistemit matës: duke e përfshire edhe gabimin dinamik. Transduktoret klasifikohen në : *modulues (pasiv) ku nevojitet një burim I jashtëm I energjisë *vete-gjenerues (aktiv) ku nuk nevojitet burimi I jashtëm I energjisë. '''TERMOÇIFTET''' Termoçifti është bashkimi i formuar nga dy metale ose aliazhe të ndryshme pra është çift I bashkimeve. Njëri nga këto çifte gjendet në temperaturë referente (siç është 0 C), ndërsa bashkimi tjetër gjendet në temperature e cila duhet të matet .Diferenca e temperaturës midis skajeve te nxehta dhe atyre të ftohta do të shkakton forcën termo-elektromotore e cila zhvillohet në varësi të temperaturës. Termoçiftet përdoren gjerësisht për matjen e temperaturës sepse kanë kosto te ulët,janë të thjeshtë dhe të përshtatshëm për përdorim në një brez shumë të gjërë të temperaturës. == Shiko gjithashtu == * [[Matja e rrymes dhe tensionit|Matja e rrymes dhe tensionit]] * [[Matja e fuqise dhe energjise|Matja e fuqise dhe energjise]] * [[Matja e rezistences|Matja e rezistences]] * [[Gabimet ne matje|Gabimet ne matje]] == Referime == {{reflist}} ===Literaturë=== * Prof.Dr.Ali V.Gashi, Matjet elektrike, Fakulteti i inxhinierisë elektrike dhe kompjuterike, Prishtinë 2011 * Prof.Jusuf H.Gacaferri, Matjet elektrike 1, Fakulteti teknik [[Kategoria:Inxhinieri]] [[Kategoria:Elektricitet]] [[Kategoria:Inxhinieri elektrike]] b49zva1kjeb27ldzzy9leuiabsb8iq6 0 110154 3058526 2988979 2026-10-20T14:27:00Z Vyolltsa 129213 3058526 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Vranishti | name (Rasa dhanore) = Vranishtit | image_skyline = | Shteti = Shqipëria | Rrethi = Rrethi i Devollit | Komuna = Komuna Progër | postal_code = | Sipërfaqja = | population_total = | Regj. i popullsisë = | Dend. e popullsisë = | website = <!--- Koordinatat ----> | Gjerësia = | Gjatësia = | Lartësia = }} '''Vranishti''' është një [[Fshati|fshat]] në njesine administrative [[Progër (Komuna Progër)|Proger]] në [[rrethin e Devollit]] të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Historia == --> '''''<big>Historia</big>''''' Vranishti konsiderohet si fshati i cili beri kryengritjet e para ne zonen e Devollit per clirimin e Shqipërisë nga armiqtë gjermanë me tre partizanët e pare te zones (Fahri Hoxha, Rexhep Hoxha dhe Beqir Babasuli) <!-- == Demografia == --> '''''<big>Kultura</big>''''' Nese flasim per kulturen Vranishtit kjo e fundit i mungon. Fshati me nje histori te varfer per nga ana kulturore, nuk njihet per ngjarje apo ndodhi te rendesishme. == Shih edhe == {{Komuna Progër}} {{SQ-Administrata-Cung}} [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Korçës]] [[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]] [[Kategoria:Për përmirësim]] ilpqg0qn909ikdhzi393whszuzc3hr7 0 118242 3058536 3030019 2026-10-20T14:50:59Z ArbnoriDardan 192093 /* Botime */ 3058536 wikitext text/x-wiki {{Primary sources|BLP=yes}}[[Skeda:Portret Gjon Keka.png|parapamje|'''Gjon Keka''' ]] '''[[Gjon Keka]]''' (lindur më 9 tetor 1981) është studiues, publicist dhe politolog shqiptarë i Kosovës. Në vitin 2004 përfundoi studimet për shkenca poltike (politolog) në UP-ADA-IEBA ;ndërsa në vitin 2006 ka përfunduar studimet në fushën e marrëdhënieve ndërkombëtare dhe diplomacisë, ku ka fituar gradën Magjistër me temën: "Kanalet direkte dhe indirekte të diplomacisë"(ku më pas është botuar më vonë si libër me titull: "Shqiptarët në prizmin e diplomacisë ndërkombëtare"<ref>{{Cite book|last=Keka|first=Gjon|url=https://www.google.at/books/edition/Shqiptar%C3%ABt_n%C3%AB_prizmin_e_diplomacis%C3%AB_n/w84utwAACAAJ?hl=de|title=Shqiptarët në prizmin e diplomacisë ndërkombëtare|date=2011|publisher=Botart|isbn=978-9928-116-03-1|language=sq}}</ref>, në qendër të së cilës është pavarësia e Shqipërisë në 1912 e më pas në  ADA-IEBA. Njëkohësisht në 2005 - 2006 është specializuar në fushën e diplomacisë dhe marrëdhënieve ndërkombëtare. Pastaj në programin e teknikës së avancuar të negociatave 2009 - 2010 në IEBA(Institute For European Business Administration - Gent). Nga viti 2009 deri 2014 ka qenë anëtar i Institutit Shkencor "Urania", i themeluar nga shkencëtarët Max Wilhelm Meyer dhe Werner von Siemens në vitin 1888. Që në moshë të re është marrë me publicistikë duke u fokusuar tek çështjet gjeopolitike dhe aspektet e integrimit të shqiptarëve në Bashkimin Europian. Ka vepruar si kryetar i të rinjëve të Partisë UNIKOMB të themeluar nga patrioti prof.[[Ukshin Hoti]].<ref>{{Cite book|last=Keka|first=Gjon|url=https://books.google.at/books/about/Ukshin_Hoti_mendimtar_i_thell%C3%AB_politik.html?id=2ysLogEACAAJ&redir_esc=y|title=Ukshin Hoti, mendimtar i thellë politik|date=2013|publisher=Botart|isbn=978-9928-116-40-6|language=sq}}</ref> dhe [[Halil Alidema]] Në vitin 2015 përfundoi doktoraturën - PhD në shkenca politike me Tezën: "Demokracia dhe Tranzicioni - rasti i Kosovës dhe Shqipërisë"<ref>{{Citation|title=Demokracia dhe tranzicioni i shteteve të Europës Juglindore-rasti i Shqipërisë dhe Kosovës|date=2024-11-09|url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Demokracia_dhe_tranzicioni_i_shteteve_t%C3%AB_Europ%C3%ABs_Juglindore-rasti_i_Shqip%C3%ABris%C3%AB_dhe_Kosov%C3%ABs&oldid=2714108|work=Wikipedia|language=sq|access-date=2026-04-22}}</ref> në ADA /Emuni University/UniG. Ka punuar me projekte në Wus Austria 2005, me shoqatën "Nënë Tereza", "Pjetër Bogdani" etj. Keka vazhdon të jetë aktiv në fushën e politologjisë dhe historisë;respektivisht studimeve mbi epokën e lavdishme Skënderbegiane. == Botime == * Kosova drejt pavarësisë dhe integrimit - 2006 *[[Gabimet politike në Kosovë dhe Shqipëri]]<ref>{{Cite book|last=Keka|first=Gjon|url=https://www.google.at/books/edition/Gabimet_politike_n%C3%AB_Kosov%C3%AB_dhe_Shqip%C3%AB/wLKhYgEACAAJ?hl=de|title=Gabimet politike në Kosovë dhe Shqipëri: strategjia e politikës së re, si mund ta fitojnë shqiptarët kohën e humbur|date=2009|publisher=Shtëpia Botuese Botart|isbn=978-99956-774-9-7|language=sq}}</ref>- 2009 * [[Shqiptarët në prizmin e diplomacisë ndërkombëtare]] - 2011 * [[Ibrahim Rrugova - Lidership i idealeve të mëdha|Ibrahim Rugova - Lidership i idealeve të mëdha]] - 2011 * [[Vetëplotësimi i Kombit]] - 2012 * [[Skënderbeu, ideator i bashkimit europian]] - 2012 *Rruga e vjetër e kombit - 2013 *Ukshin Hoti mendimtar i thellë Politik -  2013 *Epoka e Konstantinit te Madh - 2014 *Roli politik dhe ushtarak i shtetit te Arbërit-2015 *Antropologjia Politik -2015 *Anton Çetta dhe filozoia e pajtimit te gjaqeve,2015 *Nënë Tereza ,Arbënorja e famshme e te gjitha kohërave ,2016 *Edukimi Politik -2016 *Kontributi i Perandorisë Austro-Hungareze për kishën katolike në Shqipëri - 2016 *Demokracia dhe Tranzicioni - rasti i Kosovës dhe Shqipërisë - 2017 *Der große Europäer Georg Kastriota - 2017 *Arbëria përball renegatëve (Dje dhe Sot) -  2018 *Patriotizmi i Gjergj Kastriotit-Porositë dhe Këshillat - 2018 *Skënderbeu dhe Mirditorët - 2018 *Autoriteti dhe Fama e Skënderbeut - 2019 *Gjergj Kastrioti(Skënderbeu) në literaturën lituane - 2019 *Metapolitika- 2019 *Pjetër Bogdani,zëri i gjeniut dhe patriotit - 2020 *Nga Ilirët tek Arbërit - 2020 *Karl Ritter von Ghega – 2021 *Kombi shqiptar dhe fati i tij - 2022 *Leonik Tomeu pishtar i dijes dhe rilindjes europiane - 2022 *Gjergj Kastrioti Skënderbeu - Bibliografi, vëll. I - 2023 *Gjergj Kastrioti Skënderbeu - Bibliografi, vëll. II - 2023 *Gjergj Kastrioti Skënderbeu - Bibliografi, vëll. III - 2024 *Rexhep Keka -Jeta,vepra,kujtime,intervista - 2024 *Psikologjia Politike - 2025 *Shpata e Mendjes - 2026 == Referime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 4cngbz81t797adhew2n2pnk19ihjy16 3058537 3058536 2026-10-20T14:59:23Z ArbnoriDardan 192093 3058537 wikitext text/x-wiki {{Primary sources}}[[Skeda:Portret Gjon Keka.png|parapamje|'''Gjon Keka''' ]] '''[[Gjon Keka]]''' (lindur më 9 tetor 1981) është studiues, publicist dhe politolog shqiptarë i Kosovës. Në vitin 2004 përfundoi studimet për shkenca poltike (politolog) në UP-ADA-IEBA ;ndërsa në vitin 2006 ka përfunduar studimet në fushën e marrëdhënieve ndërkombëtare dhe diplomacisë, ku ka fituar gradën Magjistër me temën: "Kanalet direkte dhe indirekte të diplomacisë"(ku më pas është botuar më vonë si libër me titull: "Shqiptarët në prizmin e diplomacisë ndërkombëtare"<ref>{{Cite book|last=Keka|first=Gjon|url=https://www.google.at/books/edition/Shqiptar%C3%ABt_n%C3%AB_prizmin_e_diplomacis%C3%AB_n/w84utwAACAAJ?hl=de|title=Shqiptarët në prizmin e diplomacisë ndërkombëtare|date=2011|publisher=Botart|isbn=978-9928-116-03-1|language=sq}}</ref>, në qendër të së cilës është pavarësia e Shqipërisë në 1912 e më pas në  ADA-IEBA. Njëkohësisht në 2005 - 2006 është specializuar në fushën e diplomacisë dhe marrëdhënieve ndërkombëtare. Pastaj në programin e teknikës së avancuar të negociatave 2009 - 2010 në IEBA(Institute For European Business Administration - Gent). Nga viti 2009 deri 2014 ka qenë anëtar i Institutit Shkencor "Urania", i themeluar nga shkencëtarët Max Wilhelm Meyer dhe Werner von Siemens në vitin 1888. Që në moshë të re është marrë me publicistikë duke u fokusuar tek çështjet gjeopolitike dhe aspektet e integrimit të shqiptarëve në Bashkimin Europian. Ka vepruar si kryetar i të rinjëve të Partisë UNIKOMB të themeluar nga patrioti prof.[[Ukshin Hoti]].<ref>{{Cite book|last=Keka|first=Gjon|url=https://books.google.at/books/about/Ukshin_Hoti_mendimtar_i_thell%C3%AB_politik.html?id=2ysLogEACAAJ&redir_esc=y|title=Ukshin Hoti, mendimtar i thellë politik|date=2013|publisher=Botart|isbn=978-9928-116-40-6|language=sq}}</ref> dhe [[Halil Alidema]] Në vitin 2015 përfundoi doktoraturën - PhD në shkenca politike me Tezën: "Demokracia dhe Tranzicioni - rasti i Kosovës dhe Shqipërisë"<ref>{{Citation|title=Demokracia dhe tranzicioni i shteteve të Europës Juglindore-rasti i Shqipërisë dhe Kosovës|date=2024-11-09|url=https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Demokracia_dhe_tranzicioni_i_shteteve_t%C3%AB_Europ%C3%ABs_Juglindore-rasti_i_Shqip%C3%ABris%C3%AB_dhe_Kosov%C3%ABs&oldid=2714108|work=Wikipedia|language=sq|access-date=2026-04-22}}</ref> në ADA /Emuni University/UniG. Ka punuar me projekte në Wus Austria 2005, me shoqatën "Nënë Tereza", "Pjetër Bogdani" etj. Keka vazhdon të jetë aktiv në fushën e politologjisë dhe historisë;respektivisht studimeve mbi epokën e lavdishme Skënderbegiane. == Botime == * Kosova drejt pavarësisë dhe integrimit - 2006 *[[Gabimet politike në Kosovë dhe Shqipëri]]<ref>{{Cite book|last=Keka|first=Gjon|url=https://www.google.at/books/edition/Gabimet_politike_n%C3%AB_Kosov%C3%AB_dhe_Shqip%C3%AB/wLKhYgEACAAJ?hl=de|title=Gabimet politike në Kosovë dhe Shqipëri: strategjia e politikës së re, si mund ta fitojnë shqiptarët kohën e humbur|date=2009|publisher=Shtëpia Botuese Botart|isbn=978-99956-774-9-7|language=sq}}</ref>- 2009 * [[Shqiptarët në prizmin e diplomacisë ndërkombëtare]] - 2011 * [[Ibrahim Rrugova - Lidership i idealeve të mëdha|Ibrahim Rugova - Lidership i idealeve të mëdha]] - 2011 * [[Vetëplotësimi i Kombit]] - 2012 * [[Skënderbeu, ideator i bashkimit europian]] - 2012 *Rruga e vjetër e kombit - 2013 *Ukshin Hoti mendimtar i thellë Politik -  2013 *Epoka e Konstantinit te Madh - 2014 *Roli politik dhe ushtarak i shtetit te Arbërit-2015 *Antropologjia Politik -2015 *Anton Çetta dhe filozoia e pajtimit te gjaqeve,2015 *Nënë Tereza ,Arbënorja e famshme e te gjitha kohërave ,2016 *Edukimi Politik -2016 *Kontributi i Perandorisë Austro-Hungareze për kishën katolike në Shqipëri - 2016 *Demokracia dhe Tranzicioni - rasti i Kosovës dhe Shqipërisë - 2017 *Der große Europäer Georg Kastriota - 2017 *Arbëria përball renegatëve (Dje dhe Sot) -  2018 *Patriotizmi i Gjergj Kastriotit-Porositë dhe Këshillat - 2018 *Skënderbeu dhe Mirditorët - 2018 *Autoriteti dhe Fama e Skënderbeut - 2019 *Gjergj Kastrioti(Skënderbeu) në literaturën lituane - 2019 *Metapolitika- 2019 *Pjetër Bogdani,zëri i gjeniut dhe patriotit - 2020 *Nga Ilirët tek Arbërit - 2020 *Karl Ritter von Ghega – 2021 *Kombi shqiptar dhe fati i tij - 2022 *Leonik Tomeu pishtar i dijes dhe rilindjes europiane - 2022 *Gjergj Kastrioti Skënderbeu - Bibliografi, vëll. I - 2023 *Gjergj Kastrioti Skënderbeu - Bibliografi, vëll. II - 2023 *Gjergj Kastrioti Skënderbeu - Bibliografi, vëll. III - 2024 *Rexhep Keka -Jeta,vepra,kujtime,intervista - 2024 *Psikologjia Politike - 2025 *Shpata e Mendjes - 2026 == Referime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 56ydsqefmdvhh2uf9oefqusveth47b0 0 122151 3058524 3043256 2026-10-20T14:16:44Z Vyolltsa 129213 drejtshkrim, riformulim fjalish 3058524 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Emilio Salgari | image = [[File:Emilio Salgari ritratto.jpg]] | caption = Emilio Salgari | name i lindjes = Emilio Salgari | birth_date = [[21 gusht]] [[1862]] | birth_place = [[Verona]],[[Italia|Itali]] | death_date = [[25 prill]] [[1911]] | death_place = [[Torino]],[[Italia|Itali]] | pseudonym = Salgari,Emilio,Pirati | nationality = Italian | genre = Aventurë,Histori,Perndimor,Luftë | website = }} '''Emilio Salgari''' ([[21 gusht]] [[1862]] - [[25 prill]] [[1911]]) ishte shkrimtar i shquar italian. Ai shquhet me veprat e tij të shumta por më i njohur është si shkrimtar i zhanrit aventurë për fëmijë. Ai u mundua që kulturën e perëndimit të egër ta tregonte nëpërmjet romaneve dhe novelave. Disa supozojnë se ai ishte frymzuar nga poeti [[Dante]]. == Jeta == Emilio Salgari lindi në [[Verona]] në veri të Italisë dhe u rrit në një familje tregtare italiane. Në fëmijëri, kishte dëshirë të madhe për të studiuar shkencat detare. Sapo mbushi 18 vjet, ai u regjistrua në Akademinë e Shkencave për detari, por kushtet ekonomike të vështira e bënë që të mos diplomohej. Por, ai filloi të punonte si gazetar në gazetën ''La Nuova Arena,'' me natyrë kulturore. Sipas Bufalo Bill-it, ai kishte eksplourar pjesë të shkretëtirave në Afrikë dhe Arabi, po disa biografë mendojnë se kishte bëerë disa kërkime detare në Adriatik. Pas kësaj, i frymëzuar nga eksplorimet e tij, ai shkroi disa vepra, nga ku mori titullin ''Kapiten Salgari'' nga stili i të shkruarit me historitë aventureske. Salgari ishte i martuar me [[Ida Peruzzi]] një mjeke me nofkë 'Akida' dhe kishte 4 fëmijë. == Kariera si shkrimtar == Salgari shkroi më shumë se 200 tregime aventurë dhe romane, tregime vendosjen e tij në vende ekzotike, me heronj nga një shumëllojshmëri të gjerë të kulturave. Ai fitoi frymëzimin nga leximi literaturë të huaj dhe Gazetat, revistat e udhëtimit dhe yjeve, të cilën ai përdoret për të portretizuar botëve heronj të tij. Ai shkroi katër seri të mëdha: Pirates of Malajzi; The Black Saga Corsair; piratët e Bermuda dhe një koleksion të aventurave të caktuara në Perëndim e Vjetër. Heronjtë Salgari ishin kryesisht Pirates, Outlaws dhe barbarëve, duke luftuar kundër lakmisë, abuzimi me pushtetin dhe korrupsionit. Salgari kundërshtuar kolonizimin në fiksionin e tij. Më legjendar dhe me heroi ishte Sandokani, tigri i Malajzisë, një princ Bornean kthyer pirat, dhe besnike e tij toger i Gomera Yanez, i udhëhoqi burrat e tyre në sulmet kundër flotës hollandeze dhe britanike. Ata deklaruan luftë James Brooke, raxha Bardhë e Sarawak, dhe u përpoqën për të detyruar te largohej nga froni.Corsair Zi dhe Kapiten Morgan luftuan kundër padrejtësisë në Karaibe, ndërkohë që piratët Salgari së Bermuda luftuan për pavarësinë e amerikaneve. Tregimi i tij kishte qenë aq popullor sa së shpejti botuesi i tij punësoi shkrimtarë të tjerë për të zhvilluar tregime aventurë nën emrin e tij. Ata shtuan 50 romane të "kanunit" të tij. Stili Salgari u imitua nga shumë, por asnjë tjetër shkrimtar italian aventurë nuk ka arritur të kopjoi suksesin e tij popullore. == Veprat dhe Serit == * Mistert e Xhunglës 1895 * Pirati i Zi 1898 * Sandokani 1896 * Dy Tigrat 1990 * Tigri i Mompracem 1900 * Djali i Piratit të Kuq 1908 === Serit e tregimeve === Seria Sandoka : Misteri i xhunglës Sandokan: Tigrat e Mompracem Sandokan: The Pirates o Malajzisë Sandokan: Dy Tigrat Sandokan: Mbreti i Detit Pirati i Zi Seria : Pirati i Zi Biri i Piratit të Kuq Djali i Piratit të Kuq == Vdekja == Emilio vdiq me [[25 prill]] [[1911]] në moshën 48 vjeqare Thuhet se ngritja shum e bujshme e kariers së tij si shkrimtar e quan drejt qmenduris sa qe Emilio Salgari u dergua nga gruaja e tij në një repart psikiatrik 1910 në [[Torino]] nuk ka informacione të sakta por supozhet se Salgar vdiq pasi qe imitoi një ritual japonez Gazeta cituan në Torino se i madhi Emilo Salgari vdiq dhe kishte lenë një letër ku shkruhej:''Për ju që kanë pasur rritje nga djersa e ballit tim duke i mbajtur veten dhe familjen time në mjerim, unë kërkoj vetëm që nga ato fitime gjeni fondet për të paguar për funeralin tim. Unë ju përshëndes juve ndërsa unë thyejë penën time. Emilio Salgari'' Një nga bijtë e Emilios dhe Aida edhe kreu vetëvrasje në vitin 1933 dyshohej se dhe Salgari kisht bërë Vetëvrasje por ende ësht pa qart fakti rreth vdekjes së Tij... == Filmat == == Bibliografia == {{Blockquote|Ju qe jeni pasuruar me lekuren time,duke me mbajtur mua dhe familjen time ne nje gjysme-mjerim te vazhdueshem apo edhe me keq,kerkoj vetem qe si shperblim per fitimet qe ju kam sjelle,te mendoni per funeralin tim.Ju pershendes duke thyer pene.|Emilio Salgari}} {{Blockquote|Jam nje i humbur:nuk ju le veqse 150 lira,plus nje borxh tjeter prej 600 qe dota merrni nga zonja...|}}{{Sisterlinks}} === Vitet e hershme === Ai lindi në [[Verona]] më 21 gusht 1862<ref name="Arpino">{{Sfn|Arpino e Antonetto}}.</ref> nga një nënë veneciane, Luigia Gradara (1830-1887), dhe një baba veronez, Luigi Salgari (1826-1889), një tregtar tekstili pranë Porta Borsari në Verona<ref name="Arpino" />, dhe u pagëzua më 7 shtator në kishën e Shën Eufemisë.Më pas ai u rrit në Valpolicella,në komunën e Negrar,në fshatin ''Tomenighe di Sotto'', të cilin më vonë e braktisi për t'u zhvendosur në "Ca' Salgari"-n e tanishëm.Nga viti 1878 e tutje ai studioi në Institutin Mbretëror Teknik dhe Detar "Paolo Sarpi " në [[Venediku|Venecia]],por nuk u bë kurrë [[Kapiteni (ushtri)|kapiten]] detar siç do të kishte dëshiruar.Pasi i braktisi studimet në vitin e dytë në vitin 1881,ai u kthye në Verona për të ndërmarrë aktivitet gazetaresk. === Debutim === I frymëzuar nga historitë aventureske të Alfred Assollant,Louis-Henri Boussenard,Kapiten Thomas Mayne Reid dhe nga librat historikë dhe gjithashtu fiktivë të orientalistit Louis Jacolliot, Salgari debutoi si shkrimtar në ''shtojcat'' e gazetave. Vepra e tij e parë e botuar ishte një [[Tregimi i shkurtër|tregim]],''I selvaggi della Papuasia'',shkruar në moshën njëzet vjeç dhe botuar në katër pjesë në të përjavshmen milaneze ''La Valigia,'' me inicialet SE.Midis 15 shtatorit dhe 12 tetorit 1883, ai botoi në pjesë në gazetën e Veronës ''La Nuova Arena'' romanin ''Tay-See'' (ribotuar më vonë në vëllim me titullin ''La Rosa del Dong-Giang'' në 1897), pastaj në të njëjtën gazetë romanin ''La tigre della Malesia'' (ribotuar si ''[[Tigrat e Mompraçemit|Le tigri di Mompracem]]'' ),i cili arriti sukses të konsiderueshëm,por nga i cili ai nuk mori ndonjë kthim të rëndësishëm financiar,i ndjekur nga ''La favorita del Mahdi'' (1883-1884),i shkruar tetë vjet më parë.Gjithashtu në vitin 1883 ai u bë redaktor i vetë gazetës.Ai kreu një aktivitet të dendur nën pseudonimet ''Ammiragliador'' dhe ''Emilius'' .Dy vjet më vonë ai u bë redaktor i ''L'Arena'' .Më 25 shtator 1885, ai sfidoi në një [[Dyluftimi|duel]] një koleg nga gazeta rivale ''l'Adige'' . [[Skeda:IdaPeruzzi.jpg|djathtas|parapamje|Ida Peruzzi, gruaja e Emilio Salgarit]] Në vitin 1887 i vdiq nëna, ndërsa më 27 nëntor 1889 i ati kreu [[Vetëvrasja|vetëvrasje]],duke besuar se vuante nga një sëmundje e pashërueshme,dhe u hodh nga dritarja e shtëpisë së tij.Disa vite më vonë, më 30 janar 1892,Emilio u martua me Ida Peruzzi (1866-1922),një aktore teatri; pas lindjes së vajzës së tyre të parë,Fatima (1893-1914), familja Salgarë vendosi të shpërngulej në [[Piemonti|Piemonte]],ku Emilio kishte gjetur një kontratë me botuesin Speirani dhe,pasi u vendosën fillimisht në Ivrea në vitin 1894,ata jetuan në një shtëpi në Piazza Pinelli në Cuorgnè dhe më pas në Alpette aty pranë.<ref name="Arpino">{{Sfn|Arpino e Antonetto}}.</ref> Gjatë kësaj periudhe lindën edhe tre fëmijë të tjerë:Nadir (1896-1936),Romero (1899-1931) dhe Omar (1901-1963).Drejt fundit të vitit 1897,botuesi Anton Donath, me të cilin kishte filluar të bashkëpunonte,e bindi të transferohej në [[Gjenova|Xhenova]] dhe familja u vendos në Casa Rebora,në Sampierdarena (atëherë një komunë autonome në periferi të kryeqytetit ligurian). Gjatë qëndrimit të tij në Liguria, ai shkroi ''Il Corsaro Nero'',botuar në vitin 1898 dhe që konsiderohet kryevepra e Emilio Salgarit. Këtu ai krijoi edhe miqësi me Giuseppe Garuti, i njohur edhe si Pipein Gamba,i cili ishte një nga ilustruesit e parë të veprave të tij. === Jeta në Torino === Në vitin 1900,i thirrur nga botuesi Speirani,Salgari u zhvendos përgjithmonë me gruan dhe fëmijët e tij në [[Torino]],në numrin 298 dhe më pas në numrin 205 në Corso Casale.Nga këtu,Salgari mund të shkonte lehtësisht në bibliotekën qendrore qytetare me tramvaj,ku gjeti harta dhe rrëfime udhëtimesh ekzotike që formuan bazën dhe frymëzimin për historitë e tij.Midis viteve 1892 dhe 1898 ai botoi rreth tridhjetë vepra,16 prej të cilave vetëm në periudhën trevjeçare 1894-1896:midis tyre, përsëri me Speirani-n,''ishin Thesari i Presidentit të Paraguait'', ''[[Le novelle marinaresche di Mastro Catrame|Tregimet Detare të Mjeshtrit Tar]]'',''Mbreti i Malit'', ''Përtej Atlantikut me Balonë'' dhe ''Burrat e Anijes së Mbytur të Oregonit'' .Arsyeja për të gjithë këtë punë ishin borxhet që Salgari vazhdonte të grumbullonte; në vitin 1896 shkrimtari nënshkroi një kontratë tjetër me botuesin gjenovez [[Donath Editore|Donath]] dhe në vitin 1906 edhe me Bemporad fiorentin. Më 3 prill 1897,me propozim të Mbretëreshës së Italisë Margarita të Savojës,Salgarit iu dha titulli "Kalorës i Urdhrit të Kurorës së Italisë " nga Shtëpia Mbretërore<ref>«[...] questo genere di lettura che istruendo con diletto giustamente si è meritato il favore del pubblico» lettera di Margherita di Savoia a Emilio Salgari. Lo scrittore, riconoscente degli elogi della Regina, contraccambiò inviandole la prima copia di ogni sua opera; citato in {{Sfn|Arpino e Antonetto}}</ref> .Megjithatë, gjendja e tij ekonomike nuk u përmirësua;duke filluar nga viti 1903 - kur gruaja e tij filloi të tregonte shenja çmendurie - borxhet e tij u shumëfishuan për të paguar për trajtimin e tij.Në vitin 1910, shëndeti mendor i gruas u përkeqësua më tej dhe ajo u detyrua të shkonte në një [[Spitali psikiatrik|azil psikiatrik]] . Në jetën e tij, algari ishte një "udhëtar virtual":krijuesi i Tigrit të Mompracem udhëtoi shumë pak,por ishte një "gllabërues atlasesh dhe fjalorësh", alë të cilave ai shpiku më shumë se 1,300 karaktere,duke e bazuar secilin prej librave të tij në kërkime të kujdesshme dhe duke u përplasur me redaktorët e kohës për shkak të problemeve serioze ekonomike<ref>{{Cite web|date=21-08-2017|title=Emilio Salgari, lo scrittore che non riuscì a cavalcare la tigre|url=https://www.lettera43.it/it/articoli/cultura-e-spettacolo/2017/08/21/emilio-salgari-lo-scrittore-che-non-riusci-a-cavalcare-la-tigre/213083/|language=it}}</ref> . === Rënia dhe Vdekja === [[Skeda:Salgari_casa_Torino.JPG|parapamje|Vendprehja e fundit e Emilio Salgarit në Torino në Corso Casale 205, me një pllakë përkujtimore.]] Kontratat e tij të punës e detyruan Salgarin të shkruante tre libra në vit dhe, për të ruajtur atë ritëm, ai u detyrua të shkruante tre faqe në ditë. Për shkak të stresit që rezultoi, ai shkroi duke pirë njëqind cigare në ditë dhe duke pirë një gotë verë Marsala pas tjetrës . Ai gjithashtu redaktoi njëkohësisht një revistë udhëtimesh. Më shumë sesa një problem i pagesës së pamjaftueshme në përpjesëtim me sasinë e punës, kriza e tij nervore ishte mbi të gjitha për shkak të lodhjes dhe rraskapitjes. Jo vetëm që ai nuk fitonte para, por as nuk konsiderohej nga qarqet letrare të kohës, një fyerje e fundit ndaj dinjitetit të tij. Ai i shkroi mikut të tij, piktorit ''Gamba,'' në vitin 1909:Jam nje i humbur nuk ju le veqse 150 lira,plus nje borxh prej 600 te tjera qe do ti merrni nga zonja... Nervat i lanë të fikët. Kësaj i shtohej edhe nostalgjia për gruan e tij, e cila ishte shtruar për muaj të tërë në një spital psikiatrik. I stresuar dhe i poshtëruar, ai mbeti vetëm me fëmijët e tij për t'u kujdesur. Gjithnjë e më i dëshpëruar, në vitin 1909 ai u përpoq të bënte vetëvrasje për herë të parë, duke u hedhur mbi shpatë, por u shpëtua në kohë nga vajza e tij Fatima. Më pas, ai dha intervistën e tij të fundit me një gazetar, Antonio Casulli, korrespondent i ''Il Mattino'' di Napoli, i cili u takua me Salgarin në dhjetor 1910, dhe i cili vite më vonë deklaroi se kishte fryrë një atmosferë në shtëpinë e tij që ishte, për të thënë të paktën, e trishtueshme dhe melankolike. Më në fund, ai vendosi të provonte t’i jepte fund jetës përsëri mëngjesin e së martës, më 25 prill 1911. Salgari la mbi tavolinë tre letra të njohura (por duket se ishin 13 letra dhe marrësit e letrave të tjera gradualisht e kanë mohuar dhe më pas e kanë konfirmuar ekzistencën e letrave, por përmbajtja ka mbetur e panjohur)<ref name="Arpino">{{Sfn|Arpino e Antonetto}}.</ref> dhe doli nga shtëpia duke marrë tramvajin e tij të zakonshëm me një brisk në xhep. Letrat u drejtoheshin fëmijëve të tij, drejtorëve të gazetave, botuesve të tij. Fëmijëve të tij, Omarit, Nadirit, Romeros dhe Fatimes, ai u shkroi: {{Blockquote|Ju qe jeni pasuruar me lekuren tim,duke me mbajtur mua dhe familjen time ne nje gjysme-mjerim te vazhdueshem apo edhe me keq,kerkoj vetem qe si shperblim per fitimet qe ju kam sjelle,te mendoni per funeralin tim.Ju pershendes duke thyer penen.|Emilio Salgari}} [[Skeda:Tomba_di_Emilio_Salgari.jpg|djathtas|parapamje|Varri i Emilio Salgarit në ''Panteonin Ingenio Claris'' të Varrezave Monumentale të Veronës]] Pastaj i informoi se ku mund ta gjenin trupin e tij,domethënë në një nga "burroncelli"-t e pyjeve Val San Martino,mbi kishën e vogël të Madonna del Pilone,zona kodrinore me pamje nga rruga Casale në Torino,ku ai zakonisht shkonte për ''piknik'' me familjen e tij.Zona e saktë është ajo e parkut Villa Rey,<ref>{{Cite web|last=Claudio Raffaelli|date=11 ottobre 2017|title=Un balcone verde sulla città, da recuperare|url=https://www.comune.torino.it/cittagora/primo-piano/un-balcone-verde-sulla-citta-da-recuperare.html|language=it}}</ref> pranë ish-kampingut të qytetit me të njëjtin emër. Nuk ishin fëmijët e tij ata që e gjetën të vdekur,por Luigia Quirico,një lavatriçe njëzet e gjashtë vjeçare që kishte shkuar në pyll për të mbledhur dru zjarri.Trupi i Salgarit kishte fytin dhe stomakun e prerë në mënyrë të tmerrshme.Ai ende mbante briskun në dorë.Ai vrau veten ashtu siç mund ta kishte vrarë veten një nga personazhet e tij,në një lloj ''[[seppuku]]'',me sytë e kthyer nga dielli që po lindte.<ref>{{Cite news|date=26 aprile 1911|title=Emilio Salgari si è ucciso a colpi di rasoio|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/action,viewer/Itemid,3/page,0005/articleid,1195_01_1911_0115_0005_24808619/|language=it}}</ref> Funerali i tij u zhvillua në Parkun Valentino,por kaloi pa u vënë re sepse Torino ishte i zënë duke përuruar Ekspozitën Ndërkombëtare të ardhshme për pesëdhjetëvjetorin e bashkimit të Italisë .Varri i tij,me një kushtim,u zhvendos menjëherë në kapelën përkujtimore në varrezat monumentale të Veronës . === Pasardhësit === Tragjedi të tjera më pas goditën gruan dhe fëmijët e shkrimtarit.Në vitin 1914, Fatima,një vajzë shumë e re,ra viktimë e [[Tuberkulozi|tuberkulozit]],ndërsa në vitin 1922 gruaja e tij Ida vdiq në një azil mendor<ref>{{Cite web|title=QUELLA MALEDIZIONE SULLA FAMIGLIA SALGARI È TORNATA A COLPIRE|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1984/09/11/quella-maledizione-sulla-famiglia-salgari-tornata.html|language=it}}</ref> .Në vitin 1931, vetëvrasja ishte përsëri shkaku i vdekjes për djalin e tij tjetër Romeron. Në vitin 1936,Nadir,një toger rezervist [[Togeri|në]] Ushtrinë Mbretërore,humbi jetën për shkak të lëndimeve në një aksident tragjik me motoçikletë. Një intervistë,e ruajtur në arkivat e Rai Storia nga viti 1957,portretizon djalin më të vogël të gjallë,Omarin,i cili tregon para kamerave për jetën e babait të tij dhe i cili nga ana tjetër botoi romane aventureske.Omari gjithashtu më vonë kreu vetëvrasje,duke u hedhur nga kati i dytë i apartamentit të tij në lagjen San Donato të [[Torino|Torinos]],më 5 nëntor 1963.<ref>{{Cite news|date=6 novembre 1963|title=Omar, figlio dello scrittore Salgari si è ucciso gettandosi dal balcone|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/action,viewer/Itemid,3/page,0002/articleid,0020_01_1963_0263_0002_24819483/|language=it}}</ref> Pasardhësi i fundit i shkrimtarit,stërnipi i tij Romero Jr. Salgari (1959-2022),ishte i njohur për lajmet sepse në [[1984|vitin 1984]] ai vrau me thikë në Montà d'Alba në provincën e Cuneos 72-vjeçaren Lucia Valsania,një postiere në pension,për shkak të një qortimi të parëndësishëm.<ref>{{Cite web|last=T. G. R. Piemonte|date=2022-12-12|title=Morto l'ultimo Salgari, la saga di una famiglia "maledetta"|url=https://www.rainews.it/tgr/piemonte/articoli/2022/12/morto-lultimo-salgari-la-saga-di-una-famiglia-maledetta-eedc4fd5-f5d4-4036-ba91-f1fccb1c285d.html|language=it}}</ref> [[Skeda:Misteri_giungla_nera_Salgari.jpg|parapamje|Kopertina e ''Mistereve të Xhunglës së Zezë'']] Salgari ia detyron popullaritetin e tij një prodhimi mbresëlënës romanesh,me rreth 84 romane (plus afërsisht 150 vepra të tjera,duke përfshirë tregime të shkurtra dhe novela) të ndara në cikle të ndryshme aventuristike,të cilat vazhdojnë të ndërtojnë universe të ndryshme narrative dhe personazhe të panumërt (duke përfshirë disa shumë të suksesshëm,si Sandokan,Yanez de Gomera dhe Korsari i Zi ),të cilat të gjitha u krijuan fillimisht nga shkrimtari,përveç një rasti.Romani i vitit 1896 (i ribotuar në vëllim në vitin 1911) ''I predoni del gran deserto'',në fakt,u shkrua si vazhdim i veprës së dikujt tjetër ( ''Vita eccentrica'' di Vincenzina Ghirardi Fabiani ).Në përgjithësi,personazhet e Salgarit futen në një kontekst të saktë historik,rindërtimi i informacionit në lidhje me ngjarjet institucionale të vendeve që ai përshkruan nuk kufizohet,për shembull,në figurën e James Brooke, ''[[Raxhai|raja]]'' i bardhë i Sarawakut . Studime serioze të kryera nga historiania holandeze Bianca Maria Gerlich (veprat e së cilës janë botuar nga revista shkencore autoritative si ''Archipel'' në [[Holanda|Holandë]] dhe ''Oriente Moderno'' në Itali ) na kanë lejuar të rindërtojmë burimet historike dhe gjeografike të lexuara dhe të përdorura në bibloteka nga shkrimtari i madh i romaneve aventureske. Vetë Salgari botoi vepra të shumta nën pseudonime të ndryshme të nxitura nga motive të ndryshme,më i dukshmi prej të cilëve ishte urgjenca për të anashkaluar klauzolën e ekskluzivitetit kontraktual që e lidhte atë me botuesin Donath.Megjithatë,për vetë Donath,ai botoi, nën pseudonimin Enrico Bertolini,tre romane,si dhe disa tregime të shkurtra dhe tekste të zhanreve të ndryshme,në këtë rast, do të kishte qenë një masë paraprake e marrë kur,i shtyrë nga kontratat dhe afatet,shkrimtari mbështetej tepër në elementë të marrë nga veprat e të tjerëve (si në rastin e ''Shpellave të Diamanteve'',një version i lirshëm i romanit të Henry Rider Haggard, ''Minierat e Mbretit Solomon'' ). Salgari është cituar gjithashtu si një nga pararendësit kryesorë të letërsisë fantastiko-shkencore në Itali.Edhe pse në atë kohë ai përcaktohej si " [[Jules Verne|Verni]] italian",<ref name="De Turris 2002">{{Sfn|De Turris 2002}}.</ref> në realitet shkrimtari veronez - sipas Gianfranco de Turris - "nuk ishte shumë i prirur drejt spekulimeve futuriste dhe rrallë përfshinte në veprat e tij pajisje dhe makineri që shkonin përtej [[Teknologjia|teknologjisë]] së kohës së tij".<ref name="De Turris 2002" /> Përjashtimi më i dukshëm është romani i tij ''Mrekullitë e Vitit 2000'' (1907),<ref name="PetruzzelliOttocento">{{Cite web|last=Luigi Petruzzelli|date=2 ottobre 2013|title=Appunti per la lezione introduttiva sulla fantascienza, Università dell'Insubria|url=http://www.edizionidellavigna.it/Storie_gratis/Petruzzelli_Introduzione%20alla%20SF_corso2013_rev01.pdf|publisher=Edizioni della Vigna|language=it|access-date=28 maj 2026|archive-date=6 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306055702/http://www.edizionidellavigna.it/Storie_gratis/Petruzzelli_Introduzione%20alla%20SF_corso2013_rev01.pdf|url-status=dead}}</ref> i konsideruar teksti më i rëndësishëm i "proto-trillimit shkencor" italian.<ref name="Valla 2000 II">{{Cite web|last=[[Riccardo Valla]]|title=La fantascienza italiana (seconda parte)|url=https://www.fantascienza.com/delos/delos55/storia-fantascienza.html|language=it}}</ref> Ky roman i vendosur në të ardhmen,i botuar fillimisht në vitin 1907 nga botuesi Bemporad dhe i nënshkruar për arsye kontraktuale me pseudonimin Guido Altieri,u zgjerua dhe u ribotua më pas nën emrin e Salgarit për botuesin Donath.Veprat e tjera të Salgarit nuk janë vendosur kurrë përtej kohës së tij,<ref name="De Turris 2002" /> megjithëse në romane të tjera të ndryshme nga Salgari ka elementë të shkencës fantastiko-shkencore à la Verne. Kronologjia e veprave, e ndarë në cikle narrative. === Piratët e Malajzisë Cikli === Ju qe jeni pasuruar me lekuren time,duke me mbajtur mua dhe familjen time ne nje gjysme-mjerim te vazhdueshem apo edhe me keq,kerkoj vetem qe si shperblim per fitimet qe ju kam sjelle,te mendoni per funeralin tim.Ju pershendes duke thyer penen. Emilio Salgari [[Skeda:Tigri_1900.jpg|parapamje|''Tigrat e Mompracem'', ilustrim nga Alberto della Valle (1900)]] # ''Tigri i Malajzisë'', në ''La Nuova Arena'', nr. 10-12, 1883, 1-3, 1884. Pastaj ''[[Tigrat e Mompraçemit|Tigrat e Mompracem]]'', Gjenova, Donath, 1900. # ''Mbytësit e Ganges'', në ''Il Telefono'', 10 janar-15 prill 1887. Pastaj ''Misteret e Xhunglës së Zezë'', Gjenova, Donath, 1895. # ''Piratët e Malajzisë'', Genova, Donath, 1896. # ''Dy Tigrat'', Gjenova, Donath, 1904. # ''Mbreti i Detit'', Gjenova, Donath, 1906. # ''Deri në Pushtimin e një Perandorie'', Gjenova, Donath, 1907. # ''Sandokan në ndihmë'', Firence, Bemporad, 1907. # ''Ripushtimi i Mompracem'', Firence, Bemporad, 1908. # ''Brahminët e Assamit'', Firence, Bemporad, 1911. # ''Rënia e një Perandorie'', Firence, Bemporad, 1911. # ''Hakmarrja e Yanezit'', Firence, Bemporad, 1913. === Cikli i Korsairëve të Bermudës === Profesioni i shkrimtarit duhet te jete plot kenaqesi morale dhe meteriale.Ndersa une jam i lidhur pas tavolines sime per shume ore te gjate dites dhe disa edhe gjate nates,dhe kur pushoj shkoj ne biblioteke per tu dokumetuar.Duhet te shktuaj me nxitim faqe pas faqeje dhe menjerhere tua dergoje botuesve, pa pasur kohe ti rilexoj dhe ti korrigjoj. [[Skeda:Il_Corsaro_Nero_-_Della_Valle.jpg|parapamje|Kopertina e librit ''“Korsar i Zi”'' nga Emilio Salgari (1898), botimi i 3-të, 1904, ilustrim nga Alberto della Valle (1851-1928)]] [[Skeda:Salgari_1.jpg|parapamje|Kopertinë gjenerike e përdorur për romane të ndryshme nga Salgari: në këtë rast, ''Djali i Korsarit të Kuq'' ; ilustrim nga Alberto della Valle (1851-1928), red. Bemporad]] # ''Korsari i Zi'', Gjenova, Donath, 1898. # ''Mbretëresha e Karaibeve'', Xhenova, Donath, 1901. # ''Jolanda, vajza e Korsarit të Zi'', Gjenova, Donath, 1905. # ''Djali i Korsarit të Kuq'', Firence, Bemporad, 1908. # ''Filibusterët e Fundit'', Firence, Bemporad, 1908. === Cikli i Korsairëve të Bermudës === Jam nje i humbur i mbaruar nuk po ju le veçse 150 lira, plus një borxh prej 600 të tjerash që do t'i merrni nga zonja... # ''Korsarët e Bermudës'', Firence, Bemporad, 1909. # ''Lundrimi i Tuonante'', Firence, Bemporad, 1910. # ''Aventurat e Jashtëzakonshme të Kokës së Gurit'', Firence, Bemporad, 1915. === Cikli i Perëndimit të Egër === # ''Në kufijtë e Perëndimit të Largët'', Firence, Bemporad, 1908. # ''Lëkurëza'', Firence, Bemporad, 1909. # ''[[Le selve ardenti|Pyjet që digjen]]'', Firence, Bemporad, 1910. === Ciklet e vogla === ==== Dy marinarët ==== [[Skeda:Il continente misterioso, Emilio Salgari, Paravia.jpg|parapamje|Kopertina e ''Kontinentit Misterioz'', ilustruar nga Giovanni Battista Carpanetto (1863-1928), ed. Paravia]] * ''Thesari i Presidentit të Paraguait'', Torino, Speirani, 1894. * ''Kontinenti Misterioz . Aventurat në Australi'', Torino, Paravia, 1894. ==== Cikli i Detit të Verdhë ==== * ''Masakrat në Filipine'', Gjenova, Donath, 1897. * ''Lulja e Perlave'', Gjenova, Donath, 1901. ==== Fëmijët e ajrit ==== * ''Fëmijët e Ajrit'', Gjenova, Donath, 1904. * ''Mbreti i Ajrit'', Firence, Bemporad, 1907. ==== Kapiten Storm ==== * ''Kapiten Storm'', Gjenova, Donath, 1905. * ''[[Il leone di Damasco (romanzo)|Luani i Damaskut]]'', Firence, Bemporad, 1910. === Aventurat në Indi === * ''Kapiteni i Djumnës'', Gjenova, Donath, 1897. * ''Mali i Dritës'', Gjenova, Donath, 1902. * ''Perla e Përgjakshme'', Gjenova, Donath, 1905. === Aventurat Afrikane === * ''I preferuari i Mehdiut'', Milano, Guigoni, 1887. * ''Dramat e Skllavërisë'', Romë, Voghera, 1896. * ''[[La Costa d'Avorio|Bregu i Fildishtë]]'', Gjenova, Donath, 1898. * ''[[Le caverne dei diamanti|Shpellat e Diamanteve]]'', Gjenova, Donath, 1899. (adaptim i lirë i romanit ''Minierat e Mbretit Solomon'' nga Henry R. Haggard) * ''[[Avventure straordinarie d'un marinaio in Africa|Aventurat e Jashtëzakonshme të një Marinari në Afrikë]]'', nga E. Bertolini, Gjenova, Donath, 1899. * ''Mali i Artë . Aventurat në Afrikën Qendrore'', si Guido Altieri, Palermo, Biondo, 1901. (i njohur edhe si ''Treni Fluturues'', Milano, Sonzogno, 1926) * ''[[La giraffa bianca|Gjirafa e bardhë]]'', si në G. Landucci, Livorno, Belforte, 1902. * ''Plaçkitësit e Saharasë'', Gjenova, Donath, 1903. * ''Panterat e Algjerit'', Gjenova, Donath, 1903. * ''Në Atlas'', Firence, Bemporad, 1907. * ''[[I briganti del Riff|Banditët e Riff-it]]'', Firence, Bemporad, 1911. * ''The Raiders of the Great Desert'', në ''Il Novelliere Illustrato'', 29 nëntor-27 dhjetor 1896; pastaj Napoli, Urani, 1911. === Aventurat në Rusi === * ''Tmerret e Siberisë'', Gjenova, Donath, 1900. * ''Shqiponjat e Stepës'', Gjenova, Donath, 1907. === Fantashkencë === * ''Mrekullitë e shekullit të 21-të'', Firence, Bemporad, 1907. [[Skeda:Le_meraviglie_del_duemila.JPG|parapamje|Kopertina e romanit ''Mrekullitë e Vitit 2000'' (1907), i konsideruar teksti më i rëndësishëm i "proto-fikcionit shkencor" italian. Ilustrim nga Carlo Chiostri .]] === Romane historike === * ''[[Le figlie dei Faraoni|Bijat e Faraonëve]]'', Gjenova, Donath, 1905. * ''Kartagjena në flakë'', Gjenova, Donath, 1908. === Aventurat në Persi === * ''Mbreti i Malit . Një roman persian'', Torino, Speirani, 1895. === Romane orientale === * ''Shpata e Budës'', Milano, Treves, 1892. * ''[[I naufragatori dell'Oregon|Njerëzit e Anijeve të Mbytura të Oregonit]]'', Torino, Speirani, 1896. * ''Masakrat në Kinë . Një roman i madh aventurash në Lindjen e Largët'', si Guido Altieri, Palermo, Biondo, 1901. Pastaj ''Nëntoka e Vdekjes'', Palermo, Biondo, 1902. * ''[[Sul mare delle perle|Në Detin e Perlave]] . Maharaxhai i Jafnapatamit'', sipas G. Landucci, Livorno, Belforte, 1903. * ''Qyteti i Mbretit Lebrozë'', Gjenova, Donath, 1904. * ''[[La gemma del fiume rosso|Perla e Lumit të Kuq]]'', si G. Landucci, Livorno, Belforte, 1904. * ''[[L'eroina di Port Arthur|Heroina e Port Arthurit]] . Aventurat Ruso-Japoneze'', si Guido Altieri, Torino, Speirani, 1904. (E njohur edhe si ''Gruaja e Anijes së Mbytur'', Milano, Sonzogno, 1924.) === Romane në Oqeani === * ''Peshkatarët trepang'', Milano, Cogliati, 1896. * ''Robinsonët italianë'', Gjenova, Donath, 1896. * ''[[Il tesoro della Montagna Azzurra|Thesari i Malit Blu]]'', Firence, Bemporad, 1907. === Romane Detare === * ''Peshkatarët e Balenave'', Milano, Treves, 1894. * ''Një dramë në Oqeanin Paqësor'', Firence, Bemporad, 1895. * ''Përtej Atlantikut në një balonë'', Torino, Speirani, 1896. * ''[[Gli scorridori del mare|Plaçkitësit detarë]]'', si Romero, Xhenova, Donath, 1900. * ''Burrat e Vetmuar të Oqeanit'', Gjenova, Donath, 1904. === Romanet e Perëndimit të Egër === * ''Mbreti i Prerisë'', Firence, Bemporad, 1896. * ''[[Il figlio del cacciatore d'orsi|Djali i Gjuetarit të Arinjve]]'', si A. Permini, Gjenova, Donath, 1899. * ''Aventurat midis lëkurëkuqve'', nga G. Landucci, Torino, Paravia, 1900. * ''[[I minatori dell'Alaska|Minatorët e Alaskës]]'', Xhenova, Donath, 1900. * ''[[La Sovrana del Campo d'Oro|Sovrani i Fushës së Artë]]'', Gjenova, Donath, 1905. === Romane midis akullit === * ''Deri në Polin Jugor me velocipede'', Torino, Paravia, 1896. * ''[[Nel paese dei ghiacci|Në Tokën e Akullit]]'', Torino, Paravia, 1896. (Përfshin tregimet: ''Të Përmbyturit e Spitzbergenit'' dhe ''Gjuetarët e Fokave të Gjirit Baffin'' ) * ''Në Polin e Veriut'', Gjenova, Donath, 1898. * ''[[La "Stella polare" e il suo viaggio avventuroso|"Ylli Polar" dhe udhëtimi i tij aventuresk]]'', Gjenova, Donath, 1901. (gjithashtu si ''Drejt Arktikut me Yllin Polar'', Milano, Vallardi, 1929.) * ''Ylli i Araukanisë'', Gjenova, Armanino, 1906. * ''Një sfidë ndaj Polit'', Firence, Bemporad, 1909. === Romanet në Amerikë === * ''Të dehurit e Popladorit'', Milano, Treves, 1895. * ''[[La città dell'oro (romanzo)|Qyteti i Arit]]'', Milano, Treves, 1898. * ''[[La capitana del Yucatan|Kapiteni i Jukatanit]]'', Gjenova, Donath, 1899. * ''[[L'uomo di fuoco|Njeriu në flakë]]'', Gjenova, Donath, 1904. * ''Dy mijë liga poshtë Amerikës'', Milano, Guigoni, 1888; i rishikuar, i përditësuar dhe i ribotuar si ''Thesari Misterioz'', Como, Società editrice Roma, 1907. === Romane në Itali === * ''Navigatorët e Meloria'', si E. Bertolini, Genova, Donath, 1902. === Historitë === * ''Tay-See'', në ''La Nuova Arena'', nr. 9-10, 1883; pastaj ''[[La rosa del Dong-Giang|Trëndafili i Dong-Giang]] .'' ''Novella Cochinchinese'', Livorno, Belforte, 1897. * ''[[Le novelle marinaresche di Mastro Catrame|Rrëfenjat e Detit të Mjeshtrit Tar]]'', Torino, Speirani, 1894; ribotuar si ''Anija e Mallkuar'', Milano, Casa ed. Italiana, 1909. (vëllim me tregime të shkurtra) * ''[[Le grandi pesche nei mari australi|Peshkimi i madh në detet jugore]]'', Torino, Speirani, 1904. * ''[[I racconti della bibliotechina aurea illustrata|Tregime nga Biblioteka e Artë e Ilustruar]]'' (1900-1906) * ''[[Storie rosse]]'', Firence, Bemporad, 1910. (përmban 15 kapituj të marrë nga po aq romane të Salgàri-t të mbledhura dhe të rregulluara nga [[Achille Lanzi]] ) === Autobiografi === * ''[[La Bohème italiana|Bohema italiane]]'' ; ''[[Una vendetta malese|Një Hakmarrje Malajane]]'', Firence, Bemporad, 1909. * Fernand Calmettes, ''Valor di fanciulla'', Torino, Paravia, 1895 (përkthyesi tregohet si ''Enrico'' Salgàri). * Henry de Brisay, ''Shpata në Erë'', Torino, Paravia, 1895. Popullariteti i veprave të Salgàrit demonstrohet edhe nga përhapja e madhe e apokrifeve : më shumë se njëqind, të cilat redaktorët e paskrupullt ia atribuan atij, përgjithësisht në marrëveshje me trashëgimtarët e tij. Më të famshmit ishin pesë romanet e nënshkruara bashkërisht nga Luigi Motta dhe Emilio Salgàri - në të vërtetë të shkruara nga Motta ose Emilio Moretto<ref name="falsi">{{Cite web|title=Emilio Salgari: i romanzi "falsi"|url=https://www.emiliosalgari.it/racconti_falsi_articoli/falsi.htm|language=it}}</ref> - dhe ato të porositura nga trashëgimtarët Nadir dhe Omar disa ''shkrimtarëve fantazmë'' si Giovanni Bertinetti - autori më i frytshëm i apokrifeve të Salgarit<ref name="falsi" /> - dhe [[Americo Greco]] . Një tjetër autor i apokrifeve ishte [[Renzo Chiarelli]]<ref>{{Cite book|url=https://www.cartesio-episteme.net/MaurizioSartor-Iltesorodellajunglaeromanzifantasma%5BRic.Chiarelli1%5D.pdf|title=Le confessioni autografe di Riccardo Chiarelli|date=giugno 2014|language=it}}</ref> . Ndër romanet më të rëndësishme apokrife, ato të listuara më poshtë plotësojnë ciklin e Salgarit të Korsarëve të Antileve : * ''Korsari i Kuq'', shtëpia botuese Impero, 1941. (Nuk ka kopje nga ajo datë), shkruar në të vërtetë nga [[Americo Greco]] . * ''Korsari i Gjelbër'', shtëpia botuese Impero, 1945, shkruar në të vërtetë nga [[Sandro Cassone]] . * ''Bëmat e Fundit të Korsarit të Zi'', Sonzogno, 1941, autori origjinal i panjohur. * ''Vajza e Korsarit të Gjelbër'', Sonzogno, 1941, shkruar në të vërtetë nga [[Renzo Chiarelli]] . Për më tepër, ''José Peruani shumë i famshëm:'' të cilin, që në <nowiki>vitin 1947, shtëpia botuese Marzocco ia atribuoi Salgarit (redaktuar nga djali i tij Nadir).</nowiki> Ribotimi pirat i këtyre dhe falsifikimeve të tjera të Salgarit ka themeluar një "bibliotekë" të gjerë, të trazuar dhe jo plotësisht të eksploruar të veprave të hershme të autorit të mbetura të paplota.<ref>{{Cite book|title=Il caso Salgari|publisher=University of Michigan|isbn=978-8871463537|language=it}}</ref> Në rend alfabetik-kronologjik filmat e bazuar në veprat e Salgarit (pjesërisht): * Kursieri i zi,regjisor nga Vitale De Stefano (1921) * Jolanda, vajza e Corsaro Nero,regjisore e Vitale De Stefano (1921) * ''Mbretëresha e Karaibeve'',regjisor nga Vitale De Stefano (1921) * Fillibustieri i fundit,regjisor nga Vitale De Stefano (1921) * Kursieri i kuq, regjisor nga Vitale De Stefano (1921) * Djali i Corsaro Rosso,regjisor nga Vitale De Stefano (1921) * Kurser i zi,regjisor nga [[Rodolfo Ferro|Rudolf Ferro]] (1928) film i papunë * Kurser i zi,regjisor nga Hamlet Palermi (1937) * ''Piratët e Malajzisë'',regjisor nga Enrico Guazzoni (1941) * Vajza e Corsaro Verde,regjisor nga Enrico Guazzoni (1941) * ''Dy tigrat'',regjisor nga Gjorgio Simonelli (1941) * Kapiten Tempesta,regjisor nga Corrado D'Errico dhe Umberto Scarpelli (1942) * ''Luani i Damaskut'',regjisor nga Corrado D'Errico dhe Enrico Guazzoni (1942) * Krenjtë e shkretëtirës / Tuaregi i fundit,regjisor nga Osvaldo Valenti (1942) film i papërfunduar * Fillibustieri i fundit,regjisor nga Marco Elter (1943) * ''Djali i korsarit të kuq'',regjisor nga Marco Elter (1943) * El Corsaro Negro,regjisor nga [[Chano Urueta]] (1944) * Tre korsierë, regjisor nga Mario Soldati (1952) * Jolanda, vajza e Corsaro Nero,regjisore nga Mario Soldati (1953) * Trashëgimia e Bengalit,regjisor nga Gianni Vernuccio (1953) * ''Misteret e Xhungles së Zi'',regjisor nga Gian Paolo Callegari dhe Ralph Murphy (1954) * Vendimi i tughs,regjisor nga Gian Paolo Callegari dhe Ralph Murphy (1954) * ''Djali i korsarit të kuq'',regjisor nga Primo Zeglio (1959) * Kartezh në zjarr,regjisor nga Karmine Gallone (1959) * ''Morgan pirati'',regjisor nga Primo Zeglio (1960) * Sandokan, tigri i Mompracem,regjisor nga Umberto Lenzi (1963) * ''Piratët e Malajzisë'',regjisor nga Umberto Lenzi (1964) * ''Sandokan në mbledhje'',regjisor nga Luigi Capuano (1964) * ''Sandokan kundër leopardit të Sarawakut'' regjisor nga Luigi Capuano (1964) * Misteret e xhungles së zezë,regjisor nga Luigi Capuano (1964) * Mauni i dritës,regjisor nga Umberto Lenzi (1965) * Aventurieri i Peshkujës,regjisor nga Luigi Capuano (1965) * Predoni i Saharës,regjisor nga Guido Malatesta (1965) * ''Tigrat e Mompracemit'',regjisor nga Mario Sequi (1970) * The Black Corsair,regjisor nga Lorenzo Gicca Palli (1971) * ''[[Sandokan (telefilm)|Sandokan]]'', regjisor nga Sergio Sollima (1976) - Skenari TV në 6 episode * Sandogat,regjisor nga Mario Amendola dhe Bruno Corbucci (1976-1977) - Miniserie televizive në 6 episode * Koçari i zi,regjisor nga Sergio Sollima (1976) * ''Tigri është ende gjallë, Sandokan në mbledhje!'' , regjisor nga Sergio Sollima (1977) * ''Sekreti i Saharis'',regjisor nga Alberto Negrin (1987) - Miniserie TV në 4 episode * Misteret e Dhungullit të Zi, regjisor nga Kevin Connor (1991) - Miniserie TV në 3 episode * ''[[Rikthimi i Sandokanit|Kthehet Sandokan]]'', regjisor nga Enzo G. Castellari (1996) - Miniserie TV në 4 episode * Elefantit të bardhë, regjisor nga Gjanfranco Albano (1998) - Miniserie TV në 2 episode * ''Sandokan'', regjisor nga Jan Maria Michelini dhe Nicola Abbatangelo (2025) - Seritë TV në 8 episode * [[Asteroidi]] ''1998 UC23'' është emëruar 27094 Salgari .<ref>{{Cite web|title=M.P.C. 49676 del 10 settembre 2003|url=https://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/2003/MPC_20030910.pdf|language=en}}</ref> * Në vitin 2011, Alitalia ia kushtoi shkrimtarit një nga avionët e saj Airbus A320-216 (EI-DSF). * Si i ri [[Ernesto Çe Gevara|, Che Guevara]] lexoi 62 vepra të shkrimtarit veronez.<ref>{{Cite web|http://archiviostorico.corriere.it/2011/gennaio/31/grande_Salgari_Certo_non_sarebbe_co_7_110131038.shtml|«Il grande Salgari? Certo non sarebbe piaciuto alla Lega»}}</ref> * Alfredo Castelli shkroi në vitin 2010 një histori komike për ''Martin Mystère,'' të frymëzuar nga një roman i papërfunduar i shkrimtarit, ''Luani i Transvaalit'' .<ref>{{Cite news|title=Almanacco del Mistero 2011|url=http://www.sergiobonelli.it/scheda/7868/Almanacco-del-Mistero-2011.html|language=it|access-date=28 maj 2026|archive-date=14 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314053435/http://www.sergiobonelli.it/scheda/7868/almanacco-del-mistero-2011.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Arriva Mystère: anche il fumetto scopre Torino- LASTAMPA.it|url=http://www3.lastampa.it/torino/sezioni/cultura/articolo/lstp/374117/|language=it}}</ref> * Në vitin 1995, koreografi, balerini dhe regjisori i parë Daniel Ezralow krijoi shfaqjen multimediale ''Salgari'', me muzikë origjinale nga [[Ludovico Einaudi]] . * Këngëtarja Rossana Casale regjistroi këngën me titull ''Salgari'', e përfshirë në albumin ''Incoerente jazz'' . * Këngëtari i dialektit të Komos, Davide Van De Sfroos, e titulloi njërën nga këngët e tij, dhe albumin me të njëjtin emër në të cilin përmbahet, ''Yanez'', sipas njërit prej personazheve më të famshëm të ciklit indo-malajzian . Rastësisht, kënga u interpretua në [[Festivali i Sanremos|Festivalin e Sanremos]] në 100-vjetorin e vdekjes së Salgarit (2011). * Në vitin 2011, shkrimtari meksikan Paco Ignacio Taibo II botoi një roman të frymëzuar hapur nga Salgari, të titulluar ''Tigrat e Malajzisë Kthimi'' .<ref>{{Cite web|title=«Sandokan e Yanez? Di certo non sarebbero piaciuti alla Lega»|url=https://milano.corriere.it/milano/notizie/arte_e_cultura/11_gennaio_31/salgari-paco-ignacio-taibo-tigri-malesia-181366008106.shtml|language=it}}</ref> * Në vitin 2012, Paolo Bacilieri botoi romanin grafik ''Sweet Salgari'' për jetën e shkrimtarit për Coconino Press . * Në vitin 2015, regjisori dhe shkrimtari Corrado Farina botoi ''Vita segreta di Emilio Salgari'', një "autobiografi imagjinare", për Daniela Piazza Editore; është hera e tretë që ai i kthehet personazhit, pas filmit të shkurtër ''Salgari della nostra infanzia'' (1971) dhe romanit ''Giallo antico'' (1999). * Në vitin 2021, këngëtari Caparezza në këngën " El sendero " nga albumi Exuvia krahason mënyrën e tij të të shkruarit me atë të Salgàri-t: "Unë i jetoj historitë e mia, ndoshta / I mbyllur në shtëpi si Salgàri / I mbështetur mbi libra dhe manuale" {{Blockquote|Profesioni i shkrimtarit duhet te jete plot knaqesi morale dhe materiale.Ndersa une jam i lidhur pas tavolines sime per shume ore gjate dites dhe disa gjate nates,dhe kur pushoj shkoj ne biblioteke per tu dokumentuar.Duhet te shkruaj me nxitim faqe pas faqeje dhe menjehere tua dergoj botuesve,pa pasur kohe ti rilexoj dhe ti korrigjoj|}} * Për të shkruar aventurën: Emilio Salgari, Akte të kongresit kombëtar të Turinës, mars 1980, Turin, Kaderni i këshilltarit për kulturë, 1981. Tani në edicion elektronik i shtuar me ⁇ ''⁇ Pjesa që nuk thithet ⁇'' . * {{Cite book|title=Emilio Salgari, il padre degli eroi|publisher=Mondadori|year=1991|isbn=88-04-34701-5}} * Antonio Piromalli, Motivi i narrativës popullore në ciklin e ⁇ Piratëve të Malajzisë ⁇ nga Letërsia dhe kultura popullore, Firenze, Olschki, 1983. * Bruno Traversetti, Introduction to Salgari, Roma-Bari, Laterza, 1989. * Korrado Farina, Gjello antico, Turin, Foga, 1999 (romane). * Klaudio Gallo, Penja dhe Shpata. Giannelli i zemëruar dhe brigada e lirë de "La Nuova Arena" (1882-1886), Verona, Gemma Editco, 2000. * Felice Pozzo, Emilio Salgari dhe rrethina, premesa e Antonio Palermo, Napoli, Liguori, 2000. * Ann Lawson Lucas, ''Kërkimi i të panjohurit. '' ''Romane aventurore nga Emilio Salgari'', Firenze, Olschki, 2000. * Gianfranco de Turris, Emilio Salgari dhe çudi pseudo të vitit 2000, në fantascienza.net. URL e konsultuar më 30 mars 2014 (Arkaluar nga url origjinal më 17 mars 2023). Si Salgari Duemila, në Liberal nr. 15 dhjetor 2002-janar 2003, p. 158-165.{{Cite book|title=Salgari Duemila|date=dicembre 2002-gennaio 2003|pages=158-165}} * Vittorio Sarti, Bibliografia Salgarian, Libreria Malavasi, Milano, 1990. * Vittorio Sarti, Bibliografia e Re Salgareane, Sergio Pignatone Editor, Turin, 1994. * Silvino Gonzato, ''Emilio Salgari. '' ''Demone, dashuria dhe tragjeditë e një kapiteni që lundroi vetëm me fantazinë'', Vicenza, Pozza e Zi 1995. * {{Cite web|last=Ferdinando Cabrini|title=Salgari: il viaggio e la conoscenza|url=http://www.fogliolapis.it/giugno2008-4.htm|publisher=in ''Foglio lapis''}}{{Lidhje e vdekur}} * O. Nalesini, ''Azia Juglindore në kulturën italiane. '' ''Bibliografia analitike e arsyetuar, 1475-2005''. Roma, Instituti italian për Afrikën dhe Lindjen, 2009, p. 350-362.&nbsp; * ''Pak para se të mbarojë? Romane të fundit të Salgari midis novitetit dhe ripeticionit (1908-1915)'' , të kryera nga Luciano Curreri dhe Fabrizio Foni, Roma, Luca Sossella Editor, 2009. * Librat e kohës së tjera, jashtë uraganit, dhe këtu jam unë, Salgari! , A. VII, nr. 31, 2011 Fabrizio Foni dhe Claudio Gallo, Letërsia dhe imazhi në romanin salgar Corinne D'Angelo, Italia dhe italianët në veprat e Emilio Salgari Sergio Brancato, Ambigua epike e të rinisë italiane Vittorio Frigerio, Nga Aquila Bianca në Aquila të Natës Adolfo Factor, I Fear The Body Electric: spleen, elektrikanca dhe "nervosizmi social" Gennaro Fucile, Voucher, totem dhe bambus ** Fabrizio Foni dhe Claudio Gallo, Letërsi dhe imazh në romanin e Salgarisë''Literatura dhe imazhe në romanin e Salgarit'' ** Corinne D'Angelo, ''Italia dhe italianët në veprat e Emilio Salgari'' ** Sergio Brancato, ''Ambigu epik i të rinisë Italiane'' ** Vittorio Frigerio, Nga shqiponi i Bardhë deri në shqiponin e natës''Nga shqiponi i Bardhë në shqiponi i natës'' ** Adolfo Factors, I Fear The Body Electric: spleen, electricity dhe "nervosizmi social"''"Fear The Body Electric": spleen, elektrikë dhe "nervositet social"'' ** Gennaro Fucile, ''Voucher, totem dhe bambus'' * Claudio Gallo dhe Giuseppe Bonomi, ''Emilio Salgari, makina e ëndrrave'', Prezentimi i Mino Milani, Milano, BUR Rizzoli, 2011. * Maximo Carloni, Salgari, Salgari dhe Falsi Salgari, në AA. VV. ''Salgarët, salgarët dhe salgarët e rreme''. Pirati, Corsari dhe Ujin e Perëndimit, Senigallia, Fondacioni Rosellini, 2011. * Ernesto Ferrero, Dizajni erën. ''Udhëtimi i fundit i Kapiten Salgari'', Turin, Einaudi, 2011 (romane). * Simonetta Satragni Petruzzi, ''Salgari dhe melodrama. '' ''Ekonat e Operës në opera e Salgari'', Roma, Kubi, 2011. * ⁇ Penë që nuk thithet. Emilio Salgari në njëqind vjet nga vdekja, Konferenca e studimeve (Torino, 11-13 maj 2011), e kryesuar nga Clara Allasia dhe Laura Nay, Alessandria, Edizioni dell'Orso, 2012, <nowiki>ISBN 88-6274-372-6</nowiki>. Ajo përmban edicionin elektronik të Konferencës së vitit 1980. * Paolo Bacilieri, ''Sweet Salgari'', Bologna, Coconino Press, 2012. * Elio Manzi, Geografi salgare, Turin, Viglongo, 2013. * Korrado Farina, ''Jeta sekrete e Emilio Salgari'', Turin, Daniela Piazza, 2015 (romane) * Ann Lawson Lucas, ''Emilio Salgari. '' ''Një mitologji moderne mes letërsisë, politikës, shoqërisë'', Vol. I. ''Në fund të shekullit. 1883-1915. Vërtetë e një jete literare'', Florenca, Olschki, 2017. * Claudio Gallo, Giuseppe Bonomi, SALGARI, Emilio, in Dizionario biografico degli italiani, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2017. URL consultato il 25 marzo 2018. * Benito Jacovitti dhe Emilio ''Salgaroni'', Salgarone, Jacovitti Club 1997. * Historia e shkencës fantastiko-shkencore italiane * Historitë aventureske të Emilio Salgarit * * Guido Mazzoni, [https://www.treccani.it/enciclopedia/emilio-salgari_(Enciclopedia-Italiana)/ <span style="font-style:italic;">SALGARI, Emilio</span>], në Enciclopedia Italiana, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1936. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * [https://www.sapere.it/enciclopedia/Salgari,+Emìlio.html <span style="font-style:italic;">Salgari, Emilio</span>], në Know.it, [[De Agostini]]. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P6706|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [https://www.sf-encyclopedia.com/entry/salgari_emilio <span style="font-style:italic;">Emilio Salgari</span>], në <span style="font-style:italic;">[[The Encyclopedia of Science Fiction]]</span>. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P5357|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Emilio Salgari, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P7796|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * [https://www.liberliber.it/online/autori/autori-s/emilio-salgari <span style="font-style:italic;">Veprat e Emilio Salgari</span>], në <span style="font-style:italic;">[[Liber Liber]]</span>. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P7208|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Veprat e Emilio Salgari / Emilio Salgar (version tjetër), në MLOL, Horizons Unlimited. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P3762|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [[openlibrary:works/OL66432A|<span style="font-style:italic;">Veprat e Emilio Salgari</span>]], në <span style="font-style:italic;">[[Internet Archive#Open Library|Open Library]]</span>, Internet Archive. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P648|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Audiolibra e Emilio Salgari, në LibriVox. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P1899|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [http://www.isfdb.org/cgi-bin/ea.cgi?171096 <span style="font-style:italic;">Bibliografia e Emilio Salgari</span>], në <span style="font-style:italic;">[[Internet Speculative Fiction Database]]</span>, Al von Ruff. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P1233|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Emilio Salgari (autor), në Goodreads. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P2963|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Emilio Salgari (persona), në Goodreads. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P6327|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * [https://www.fantascienza.com/catalogo/NILF14654 <span style="font-style:italic;">Bibliografia italiane e Emilio Salgari</span>], në Katalogin Vegetari i letërsisë fantastike, Fantascienza.com.[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P2191|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Emilio Salgari, në Discogs, Zink Media. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P1953|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Emilio Salgari, në MusicBrainz, MetaBrainz Foundation. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P434|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Emilio Salgari, në IMDb, IMDb.com.[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P345|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Emilio Salgari, në AllMovie, All Media Network. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P2019|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (DE, EN) Emilio Salgari, në filmportal.de. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q309786#P2639|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] {{Sisterlinks}} == Referime == * http://www.biografiasyvidas.com/biografia/s/salgari.htm - Biografi per Emilio Salgari-n {{DEFAULTSORT:Salgari, Emilio}} [[Kategoria:Shkrimtarë italianë]] [[Kategoria:Lindje 1862]] [[Kategoria:Vdekje 1911]] 6k9op03w64maf0k1gir1t31hjtti9fi 0 125497 3058647 2861152 2026-10-20T23:21:20Z Dostojewskij 65692 Kategoria:Lindje 1988 3058647 wikitext text/x-wiki {{cung}} [[Skeda:Candice-Swanepoel 2010-03-31 VictoriasSecretStoreChicago photo-by-Adam Bielawski.jpg|thumb|Candice Swanepoel (2010)]] '''Candice Susan Swanepoel''' Ka lindur ne nje province te Afrikes Jugore. Eshte modele e kompanise se Victoria'S Secret... Qe ne 2010 eshte afirmuar si nje nga engjejt e Victoria'S Secret... {{DEFAULTSORT:Swanepoel, Candice}} [[Kategoria:Lindje 1988]] lwxc810shhec7xvulcy5clrvuew7mv3 0 137120 3058614 2772940 2026-10-20T21:30:54Z ~2026-56080-68 194692 /* */ E lindur me 30 Janar 1986 Fjolla Krasniqi jo 1987 3058614 wikitext text/x-wiki {{or}}{{joref}}{{pp}} '''Fjolla Krasniqi''' lindi me [[30 janar]] [[1986]] në [[Prishtinë]]. Ka të mbaruar shkollën e ultë dhe të mesme të muzikës. në Prishtinë Ka studiuar dhe në Fakultetin e arteve, drejtimi i muzikës. Pas saj qëndrojnë shumë koncerte, çmime e suksese. Këngëtarja Fjolla Krasniqi ka marrë pjesë nëpër shumë festivale shqiptare. ”Akordet e Kosovës”, kur ishte fëmijë, “Polifest”, me këngën ' .Ka marrë pjes edhe në "Show Fest 1996" "Zambaku i Prizrenit 2001" ku dhe fitoi vendin e dyte, "Polifest 2003", ku fitoi vendin e dytë dhe mikrofonin e artë, "Nota Fest" etj, ku fitoi çmimin e produkcionit dhe në dhjetor 1998 në këngën në RTSH arrin në finale me këngë dhe orkestrim të Naim krasniqit, tekst të Naimit babait te saj. [[Kategoria:Këngëtarë kosovarë]] cl3rthswljoo4sb4ca5pd3supcwwgxt 3058615 3058614 2026-10-20T21:31:31Z ~2026-56080-68 194692 /* */ Fjolla Krasniqi u lind me 30 janar 1986 eshte vajza e Kantautorit Naim Krasniqi 3058615 wikitext text/x-wiki {{or}}{{joref}}{{pp}} '''Fjolla Krasniqi''' lindi me [[30 janar]] [[1986]] në [[Prishtinë]] ajo eshte vajza e Kompozitorit Naim Krasniqi . Ka të mbaruar shkollën e ultë dhe të mesme të muzikës. në Prishtinë Ka studiuar dhe në Fakultetin e arteve, drejtimi i muzikës. Pas saj qëndrojnë shumë koncerte, çmime e suksese. Këngëtarja Fjolla Krasniqi ka marrë pjesë nëpër shumë festivale shqiptare. ”Akordet e Kosovës”, kur ishte fëmijë, “Polifest”, me këngën ' .Ka marrë pjes edhe në "Show Fest 1996" "Zambaku i Prizrenit 2001" ku dhe fitoi vendin e dyte, "Polifest 2003", ku fitoi vendin e dytë dhe mikrofonin e artë, "Nota Fest" etj, ku fitoi çmimin e produkcionit dhe në dhjetor 1998 në këngën në RTSH arrin në finale me këngë dhe orkestrim të Naim krasniqit, tekst të Naimit babait te saj. [[Kategoria:Këngëtarë kosovarë]] oivq0oqche222vttuqwwgncvq7hfzgo 0 155295 3058620 3057785 2026-10-20T21:49:04Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058620 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Marouane Chamakh | image = [[Skeda:Chamakh Emirates Cup cropped.jpg|200px]] | image_size = 200px | caption = Chamakh duke luajtur për [[Arsenal F.C.|Arsenalin]] në vitin 2010 | fullname = Marouane Chamakh<ref>{{cite news|title=Premier League Clubs submit Squad Lists|url=http://mobile.premierleague.com/staticFiles/6e/55/0,,12306~152942,00.pdf|publisher=Premier League|date=1 shtator 2010|accessdate=20 shkurt 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016060220/http://mobile.premierleague.com/staticFiles/6e/55/0,,12306~152942,00.pdf|archive-date=16 tetor 2014|url-status=deviated|archivedate=16 tetor 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016060220/http://mobile.premierleague.com/staticFiles/6e/55/0,,12306~152942,00.pdf}}</ref> | height = {{convert|1.85|m|abbr=on}}<ref>{{cite news|url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/marouane-chamakh|title=Player Profile: Marouane Chamakh|publisher=premierleague.com/|access-date=14 nëntor 2014|archive-date=19 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819083629/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/marouane-chamakh|url-status=deviated|archivedate=19 gusht 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819083629/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/marouane-chamakh}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|10|1|1984|df=y}} | birth_place = [[Tonneins]], [[Franca|Francë]] | currentclub = [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] | clubnumber = 29 | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | youthyears1 = 1988–1994 |youthclubs1 = Nérac | youthyears2 = 1994–2000 |youthclubs2 = Marmandais | youthyears3 = 2000–2002 |youthclubs3 = [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] | years1 = 2002–2010 |clubs1 = [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] |caps1 = 230 |goals1 = 56 | years2 = 2010–2013 |clubs2 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] |caps2 = 40 |goals2 = 8 | years3 = 2013 |clubs3 = → [[West Ham United F.C.|West Ham United]] (Huazim) |caps3 = 3 |goals3 = 0 | years4 = 2013– |clubs4 = [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] |caps4 = 40 | goals4 = 6 <!-- VETËM NDESHJET E LIGËS - Kur ju redaktoni këtë parameter, ju lutem redaktoni edhe parametrin pcupdate! --> | nationalyears1 = 2003 |nationalteam1 = [[Kombëtarja franceze nën-19 e futbollit|Franca U19]]|nationalcaps1 = 1 |nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2003– |nationalteam2 = [[Kombëtarja marokiene e futbollit|Maroku]] |nationalcaps2 = 64 |nationalgoals2 = 18 | club-update = 20:01, 8 nëntor 2014 (UTC) | nationalteam-update = 13 nëntor 2014 }} '''Marouane Chamakh''' (<small>Frengjisht</small> [[Gjuha franceze|[ma.ʁwan ʃa.mak]]]; [[Gjuha arabe|Arabisht]]: '''مروان الشماخ'''; lindur më [[10 janar]] [[1984]]) është një futbollist marikien i cili luan me klubin anglez [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] në [[Premier League]] dhe me [[Kombëtarja marokiene e futbollit|kombëtaren marikiene]] si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]]. Ai është përshkruar si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] tipik dhe gjithashtu njihet për "shtatgjatsinë" e tij dhe për "aftësitë e tij në gjuajtjet me kokë".<ref>{{Cite news|url=http://www.thenational.ae/sport/football/wengers-search-for-next-thierry-henry-is-over|title=Wenger's search for next Thierry Henry is over|date=27 dhjetor 2010|work=[[The National (Abu Dhabi)|The National]]|accessdate=14 janar 2011}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1311456.html|title=Nasri: Chamakh can hurt Chelsea|date=2 tetor 2010|work=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]]|accessdate=14 janar 2011|archive-date=6 tetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101006004605/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1311456.html|url-status=dead}}</ref> Chamakh filloi karrierën e tij si profesionist duke u stërvitur me disa klube në rajonin e [[Akuitania|Akuitainës]]. Në vitin 2000, ai firmosi me [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]]. Chamakh bëri debutimin e tij si profesionist me klubin [[2002–03 Ligue 1|sezonin 2002–03]]. Ai shpenzoi nëntë vite me klubin duke i ndihmuar ata që të fitonin [[Coupe de la Ligue]] në vitin [[2007 Finalja e Coupe de la Ligue|2007]]. Në [[2008–09 Ligue 1|sezonin 2008–09]], Chamakh fitoi titullin e parë të ligës me Bordeaux që u kurorëzua kampion për herë të parë që nga [[1998–99 Divizioni i 1-rë Francez|sezoni 1998–99]]. Klubi gjithashtu fitoi edhe [[2009 Finalja e Coupe de la Ligue|Coupe de la Ligue]] duke kompletuar dopietën sezonale. Në maj 2010, Chamakh u bashkua me Arsenalin e Premier Leagues si një transferim i lirë pasi pranoi të nënshkruante një kontratë katër vjeçare. Në tetor 2010, Chamakh u bë lojtari i parë në historinë e [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligës së Kampioneve]] që shënon gol në gjashtë ndeshje rradhazi.<ref>{{Cite news|url=http://www.lesoir-echos.com/2010/08/13/foot-match-amical-maroc-%E2%80%93guinee-equatoriale-les-lions-de-l%E2%80%99atlas-se-reconcilient-avec-leur-public/|title=Les Lions de l’Atlas se réconcilient avec leur public|date=11 gusht 2010|work=Le Soir|accessdate=14 janar 2011|archive-date=13 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713202742/http://www.lesoir-echos.com/2010/08/13/foot-match-amical-maroc-%E2%80%93guinee-equatoriale-les-lions-de-l%E2%80%99atlas-se-reconcilient-avec-leur-public/|url-status=deviated|archivedate=13 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713202742/http://www.lesoir-echos.com/2010/08/13/foot-match-amical-maroc-%E2%80%93guinee-equatoriale-les-lions-de-l%E2%80%99atlas-se-reconcilient-avec-leur-public/}}</ref> Pavarësisht se lindi dhe u rrit në Francë, Chamakh zgjodhi që të përfaqsonte në arenën ndërkombëtare [[Kombëtarja marokiene e futbollit|Marokun]], sepse ai ka prindër marokien.<ref>{{Cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1010831.ece|title=De Vries adds final touch to fine display|newspaper=[[The Times|The Times Online]]|author=Szczepanik, Nick|accessdate=7 nëntor 2003|location=Londër}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me kombëtaren në korrik 2003 dhe ka luajtur tre turnamente të [[Kupa e Kombeve Afrikane|Kupës së Kombeve Afrikane]], përfshirë edhe edicionin e vitit 2004 ku Maroku përfundoi si finalist. Në gusht 2010, ai u bë [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] i kombëtares për herë të parë.<ref name="chamakh_captain">{{Cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/news/newsid=1320370.html|title=Stars find their shooting boots|date=20 tetor 2010|work=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]]|accessdate=6 mars 2011|archive-date=23 tetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101023065152/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/news/newsid=1320370.html|url-status=dead}}</ref> == Jeta e hershme == Chamakh ka lindur në [[Tonneins]], një qytet i vogël afër [[Garonne]] River, nga prindër marokienë, dhe u rrit afër komunitetit të [[Akuitania|Akuitainës]]. Babai i tij, El Mostafa Chamakh ka qënë një ish futbollist në Marok ku ka luajtur me Difaâ Aïn Sbaâ in [[Kazablanka]].<ref name ="chamakh_life">{{Cite news|url=http://mountakhab.net/www/modules/article_une/index.php?storyid=253|title=Entretien avec Chamakh|date=14 qershor 2004|work=Mountakhab|accessdate=14 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111006065319/http://mountakhab.net/www/modules/article_une/index.php?storyid=253|archive-date=6 tetor 2011|url-status=deviated|archivedate=6 tetor 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006065319/http://mountakhab.net/www/modules/article_une/index.php?storyid=253}}</ref> Në vitin 1979, ai u largua nga Maroku për të gjetur kushte më të mira për të jetuar dhe për të gjetur një punë më të mirë.<ref name ="chamakh_early">{{Cite news|url=http://afiavi.free.fr/e_magazine/spip.php?article919|title=La fulgurante acension de Marouane Chamakh|date=20 nëntor 2009|work=Afiavi|accessdate=9 gusht 2010}}</ref> Pasi u zhvendos në Francë dhe filloi një punë si gurgdhëndës, Chamakh i vjetër i solli famijes një dajë.<ref name ="chamakh_mail">{{Cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1313059/Marouane-Chamakh--How-idol-Laurent-Blanc-helped-secure-dream-Arsenal.html|title=Marouane Chamakh – How my idol Laurent Blanc helped secure a dream move to Arsenal|date=17 shtator 2010|work=Daily Mail|accessdate=14 janar 2011|location=Londër|first=Matt|last=Lawton}}</ref> Vëllai i vogël i Chamakh ka në pronësi një kafe. Chamakh ka deklaruar se kur ai kthehet në shtëpi, ai do të ndihmojë vëllain e tij.<ref name ="chamakh_mail"/> Kur ishte në hapat e tij të parë si futbollist profesionist, Chamakh ishte po aq i aftë për të marrë nota të mira në shkollë. Gjatë viteve të tij të hershme në Bordeaux, ai filloi të ndiqte shkollën e mesme. Ai shpresonte të fitonte diplomë në shkollë, cilën ai më pas e mori.<ref name ="chamakh_early"/> Duke pasur një diplomë, Chamakh është gjithashtu shumë i interesuar për politikën, dhe në shkurt 2010, ai deklaroi përpara zgjedhjeve rajonale se mbështeste partinë e Lëvizjes Demokratike. Në zgjedhjet rajonale 2010, Chamakh çuditërisht ishte i listuar si një kandidat për departamentin Gironde në rajonin e Akuitainës.<ref>{{Cite news|url=http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Arsenal-target-Marouane-Chamakh-to-stand-for-local-election-in-France-article319691.html|title=Arsenal target Chamakh signs for... a French political party|date=10 shkurt 2010|work=Daily Mirror|accessdate=14 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20100523054648/http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Arsenal-target-Marouane-Chamakh-to-stand-for-local-election-in-France-article319691.html|archive-date=23 maj 2010|url-status=dead}}</ref> Kryetari i paritsë, [[Jean Lassalle]], tha për vendosjen e emrit të Chamakh në fletën e votimit: "Unë dua të mbledh të gjitha forcat e Akuitainës për të mbajtur rajonin tonë, dhe Marouane është një nga ato forca që ka nevojë Akuitania."<ref>{{Cite news|url=http://www.lemonde.fr/politique/article/2010/02/09/le-footballeur-marouane-chamakh-sur-une-liste-modem_1303529_823448.html|title=Le footballeur Marouane Chamakh sur une liste MoDem|date=9 shkurt 2010|work=[[RTL Television|RTL]]|accessdate=14 janar 2011}}</ref> Chamakh u cilësuar si një kandidat jo i kualifikuar në fletëvotim dhe Lasalle u akuzua për përdorimin e Chamakh në mënyrë që të mbledhë vota nga përkrahësit e futbollit në rajon.<ref>{{Cite news|url=http://www.marianne2.fr/MoDem-UMP-ou-PS-Chamakh-s-en-foot-_a185101.html|title=MoDem, UMP ou PS: Chamakh s'en foot!|date=12 shkurt 2010|work=Marianne 2|accessdate=14 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721104202/http://www.marianne2.fr/MoDem-UMP-ou-PS-Chamakh-s-en-foot-_a185101.html|archive-date=21 korrik 2011|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.rtl.fr/actualites/article/le-modem-recrute-marouane-chamakh-pour-les-regionales-en-gironde-5932832537|title=Le MoDem recrute Marouane Chamakh pour les Régionales en Gironde|date=10 shkurt 2010|work=[[RTL Group|RTL]]|accessdate=14 janar 2011|archive-date=21 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050203/http://www.rtl.fr/actualites/article/le-modem-recrute-marouane-chamakh-pour-les-regionales-en-gironde-5932832537|url-status=deviated|archivedate=21 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721050203/http://www.rtl.fr/actualites/article/le-modem-recrute-marouane-chamakh-pour-les-regionales-en-gironde-5932832537}}</ref> Chamakh praktikon fenë myslymane dhe ka deklaruar: "Unë nuk kam asnjë problem të agjërimit gjatë muajit të Ramazanit, është bërë e zakonshme. Ditën përpara ndeshjes unë nuk algjëroj. Por i bëj ditët e humbura më vonë."<ref name="independent">{{cite news|last=Din|first=Tusdiq|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/fasting-and-football-how-do-topflight-muslims-cope-2342187.html|title=Fasting and football. How do top-flight Muslims cope?|newspaper=[[The Independent]]|date=23 gusht 2011|accessdate=29 dhjetor 2012|archive-date=25 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011340/https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/fasting-and-football-how-do-top-flight-muslims-cope-2342187.html|url-status=dead}}</ref> ==Karriera me klube== ===Vitet e hershme=== Chamakh filloi karrierën e tij futbollistike në moshën katër vjeçare me klubin lokal Nérac FC afër komunitetit të Nérac. Gjatë kohës tek Nérac, trajnerët ja vendosën pseudonimin "Mr. George" pasi ai shënonte kater deri në pesë gola për ndeshje si ish [[FIFA Lojtari Botëror i Vitit]] [[George Weah]].<ref name ="chamakh_mail"/> Pas gjashtë vitesh tme e Nérac, Chamakh u bashkua me FC Marmandais. Gjatë kohës së tij tek [[Marmande]], ai përmirësoi aftësitë e tij psikologjike dhe fizike, duke u zgjatur në 183 centimetra dhe mori thirrjen e tij të parë nga përzgjedhje rajonale e Akuitanisë për të luajtur në [[Coupe Nationale]].<ref name ="chamakh_early"/><ref name ="chamakh_bladi">{{Cite news|url=http://www.bladi.net/marouane-chamakh.html|title=Marouane Chamakh|date=15 gusht 2005|work=Bladi|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100926150451/http://www.bladi.net/marouane-chamakh.html|archive-date=26 shtator 2010|url-status=dead}}</ref> ===Bordeaux=== [[Skeda:Marouane Chamakh 29.jpg|200px|parapamje|majtas|Chamakh me [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]].]] Në vitin 2000, Chamakh ishte ndjekur nga disa klube profesionist që dëshironin të merrnin shërbimet e tij. Ai tërhoqi interes nga [[RC Lens|Lens]], [[Toulouse FC|Toulouse]], [[FC Lorient|Lorient]] dhe [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]], por përfundimisht vendosi të nënshkruajë me Bordeaux për shkak të infrastrukturës dhe pajisjeve të stërvitjes së klubit dhe gjithashtu për shkak të afërsisë me familjen e tij.<ref name ="chamakh_early"/> Pas mbërritjes së tij, Chamakh u vendos në akademinë e të rinjve të klubit. Për sezonin 2001–02, u vendos në skuadrën e të rinjëve që luante në [[Championnat de France amateur 2]], divizioni i pestë francez. Chamakh u përfshi shumë në sezonin e skuadrës, drejtuar nga trajneri [[Jean-Louis Garcia]]. Ai u paraqit në 17 ndeshje dhe shënoi gjashtë gola me skuadrën që përfundoi e para në grupin e tyre, duke u ngjitur në [[Championnat de France amateur]].<ref>{{Cite news|url=http://www.stat2foot.com/champ0102/cfa2gf.htm|title=CFA 2 GROUPE F 2001/2002|work=Stat 2 Foot|accessdate=9 gusht 2010|archive-date=15 gusht 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090815194307/http://www.stat2foot.com/champ0102/cfa2gf.htm|url-status=dead}}</ref> Pas atij sezonit, Chamakh u bë futbollist profesionist duke firmosur një kontratë tre-vjeçare me Bordeaux. Ai e shpenzoi pjesën e parë të [[2002–03 Ligue 1|sezonit 2002–03]] duke luajtur në divizionin e katërt, por pas pushimeve dimërore, ai u thirr për në skuadrën e parë nga trajneri [[Elie Baup]]. Chamakh bëri debutimin e tij si profesionist më 19 janar 2003 në ndeshjen e skuadrës në [[Coupe de la Ligue]] kundër [[FC Metz|Metz]]. Ai u paraqit si zëvëndësues dhe luajti 15 minuta në humbjen 1–0.<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/coupeLigue/feuille_match/48024|title=Metz v. Bordeaux Match Report|date=19 shkurt 2003|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423010351/http://new.lfp.fr/coupeLigue/feuille_match/48024|archive-date=23 prill 2012|url-status=dead}}</ref>. Chamakh bëri debutimin e tij në ligë tre javë më vonë, këtë herë në humbjen 2–0 në shtëpi kundër [[SC Bastia|Bastia]] duke u paraqitur sërisht si zëvëndësues.<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/47364|title=Bordeaux v. Bastia Match Report|date=8 shkurt 2003|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120423010409/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/47364|archive-date=23 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Më 20 maj, ai shënoi golin e parë si profesionist kundër [[OGC Nice|Nice]], golin e barazimit vetëm një minutë para fundit të ndeshjes e cila u mbyll me rezultatin 1–1.<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/47474|title=Nice v. Bordeaux Match Report|date=20 maj 2003|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192316/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/47474|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Chamakh luajti 14 ndeshje, të gjitha duke hyrë në fushë si zëvëndësues gjatë sezonit. Në [[2003–04 Ligue 1|sezonin 2003–04]], ai u ngjit në skuadrën e parë nga trajneri i ri [[Michel Pavon]] dhe luajti ndeshjen e parë si titullar më 1 nëntor 2003 në një fitore 1–0 kundër [[Olympique de Marseille|Marseille]].<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48386|title=Bordeaux v. Marseille Match Report|date=1 nëntor 2003|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192327/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48386|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e rradhës së skuadrës, Chamakh shënoi golin e parë në barazimin 1–1 kundër [[RC Strasbourg|Strasbourg]] vetëm disa momente para mbylljes së pjesës së parë. Megjithatë, gjatë pjesës së dytë, ai mori kartonin e parë të kuq në karrierën e tij si profesionist pasi u ndëshkua me kartonin e dytë të verdhë gjatë ndeshjes.<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48394|title=Strasbourg v. Bordeaux Match Report|date=9 nëntor 2003|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192336/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48394|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Pas rikthimit nga pezullimi një javor, Chamakh u bë titullar i rregullt në skuadër, duke shënuar në ndeshjet rresht kundër Metz and [[Montpellier HSC|Montpellier]].<ref>{{cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48197|title=Bordeaux v. Metz Match Report|date=20 dhjetor 2003|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192351/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48197|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48206|title=Montpellier v. Bordeaux Match Report|date=10 janar 2004|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192414/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48206|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Ai e përfundoi sezonin e tij në ligë duke shënuar gjashtë herë në 25 ndeshje. Në ndeshjet e klubit në [[2003–04 Kupa UEFA|Kupën UEFA]], Chamakh shënoi katër herë në tetë paraqitje. [[Skeda:Marouane Chamakh.jpg|parapamje|djathtas|240px|Chamakh duke firmosur autografe në vitin 2005]] Në [[2004–05 Ligue 1|sezonin 2004–05]], Pavon vendosi për të lëvizur Chamakh si sulmuesin kryesor dhe në mbështetje të tij vendosi fantazistin [[Juan Pablo Francia]] i cili do të ishte sulmuesi mbështetës. Kjo lëvizje rezultoi një sukses pasi Chamakh shënoi dhjetë gola në ligë. Ai e hapi sezonin duke shënuar tregolëshin e parë si profesionist në fitoren 5–1 kundër Nice.<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48884|title=Bordeaux v. Nice Match Report|date=14 gusht 2004|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192425/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48884|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Në shtator 2004, Chamakh shënoi dy gola në dy ndeshje kundër Bastias dhe kundër rivalëve të Toulouse në [[Derby de la Garonne]].<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/49239|title=Bastia v. Bordeaux Match Report|date=22 shtator 2004|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192434/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/49239|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48926|title=Bordeaux v. Toulouse Match Report|date=25 shtator 2004|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192448/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/48926|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Ai e përfundoi sezonin duke shënuar golin e parë në barazimin 1–1 kundër [[AS Monaco FC|Monacos]].<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/49176|title=Bordeaux v. Monaco Match Report|date=25 maj 2005|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192518/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/49176|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht sezonit pozitiv në aspekin personal nga Chamakh, Bordeaux e përfundoi sezonin në vendin e 15të; ky ishte pozicioni më i keq i klubit që nga vendi i 16të i marrë para [[1995–96 French Division 1|gati një dekadë më parë]]. Pavon, për shkak të problemeve me zemrën, u tërhoq nga posti i tij duke u zëvëndësuar nga [[Ricardo Gomes]]. Nën drejtimin e Gomes, Chamakh luftoi për të kapur suksesin duke shënuar vetëm 12 gola lige në 58 ndeshje gjatë dy sezoneve. Dy performancat e tij të shquara gjatë drejtimit të Gomes ishin dopietat e shënuar kundër Metz and [[AS Nancy|Nancy]].<ref>{{Cite web|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/50773|title=Bordeaux v. Nancy Match Report|date=18 prill 2007|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|url-status=deviated|access-date=14 nëntor 2014|archive-date=30 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192542/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/50773|archivedate=30 prill 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120430192542/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/50773}}</ref> Në një ndeshje në ligë kundër Metz, Chamakh shënoi të dy golat e ndeshjes brënda një minute. Ai më vonë doli nga ndeshja me karton të kuq pasi ofendoi gjyqtarin.<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/49898|title=Bordeaux v. Metz Match Report|date=25 shkurt 2006|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192610/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/49898|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Chamakh e mbylli sezonin [[2006–07 Ligue 1|2006–07]] duke luajtur 46 minuta kundër [[Olympique Lyonnais|Lyon]] në finalen e [[Coupe de la Ligue]] që u fitua nga Bordeaux me rezultatin 1–0 në [[Stade de France]].<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/coupeLigue/feuille_match/51297|title=Lyon v. Bordeaux Match Report|date=31 mars 2007|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192736/http://new.lfp.fr/coupeLigue/feuille_match/51297|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Ky ishte trofeu i parë i Chamakh në karrierën e tij me klube. [[Skeda:Marouane Chamakh 2009.jpg|parapamje|majtas|200px|Chamakh gjatë një seance stërvitore në vitin 2009.]] Pas largimit të Gomes, Bordeaux vendosi në krye të pankinës trajnerin e ri [[Laurent Blanc]] përpara fillimit të sezonit 2007–08. Chamakh deklaroi në disa raste se Blanc ishte një figurë e rëndësishme në zhvillimin e tij si një futbollist.<ref name ="chamakh_mail"/><ref>{{Cite news|url=http://www.arsenal.com/news/news-archive/chamakh-blanc-made-me-the-player-i-am|title=Chamakh – Blanc made me the player I am|date=7 tetor 2010|work=[[Arsenal F.C.]]|accessdate=14 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20101010023336/http://www.arsenal.com/news/news-archive/chamakh-blanc-made-me-the-player-i-am|archive-date=10 tetor 2010|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, kur Blanc mbërriti në klub, Chamakh luftoi për të fituar minuta të rëndësishme për shkak se Blanc preferonte francezin [[David Bellion]], një blerje e re klubit. Minutazhi i tij u pakësua edhe më shumë me ardhjen e sulmuesit argjentinas [[Fernando Cavenaghi]], i cili pati një profil golashënuesi duke shënuar 15 herë në 23 ndeshje. Për shkak të performancave të Cavenaghit, Chamakh u përdor si sulmuesi kryesor duke shënuar vetëm katër gola në ligë, shifra e tij më e ulët që kur u bë futbollist profesionist. Chamakh luajti më së shumti si zëvëndësues gjatë pjesës së parë të [[2008–09 Ligue 1|sezonit 2008–09]]. Megjithatë, më 21 dhjetor 2008, Chamakh bindi trajnerin Blanc, duke ja ndryshuar mendjen; Bordeaux po mposhtej me rezultatin 3–0 nga [[AS Monaco FC|Monacon]], kurse Chamakh hyri në fushën e lojës si zëvëndësues, dhe pa kalur një minutë pas hyrjes së tij, shënoi një gol. Pas një goli të [[Alou Diarra]] për t'a çuar ndeshjen 3–2, Chamakh barazoi tre minuta para kohës shtesë, dhe dy minuta më vonë, Cavenaghi shënoi golin e fitores duke i dhënë ekipit një fitore spektakolare me rezultatin 4–3.<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/52467|title=Monaco v. Bordeaux Match Report|date=21 dhjetor 2008|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192747/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/52467|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref> Pas pushimeve dimërore, Blanc vendosi që të përdorte Chamakh dhe Cavenaghin sëbashku në sulm duke lënë fantazistin [[Yoann Gourcuff]] mbrapa tyre si lojtarin mbështetës. Chamakh arriti të krijojë partneritet me Gourcuff në fushë, duke shënuar tetë gola në ligë gjatë pjesës së dytë të sezonit. Më 30 maj 2009, Bordeaux fitoi titullin e parë të ligës që nga [[1998–99 Divizioni i 1-rë Francez|sezoni 1998–99]] pasi mposhti [[SM Caen|Caen]] me rezultatin 1–0 në [[Stade Chaban Delmas]].<ref>{{Cite news|url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/52231|title=Bordeaux v. Caen Match Report|date=30 maj 2009|work=[[Ligue 1|Ligue de Football Professionnel]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430192804/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/52231|archive-date=30 prill 2012|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.asiaone.com/News/Latest%2BNews/Sports/Story/A1Story20090531-145109.html|title=Joy as Bordeaux end 10-year French title wait|date=31 maj 2009|work=Asia One|author=Willams, Tom|agency=[[Agence France-Presse]]|accessdate=9 gusht 2010}}</ref> Chamakh luajti në të gjithë ndeshjen. Klubi gjithashtu fitoi edhe [[Coupe de la Ligue]], duke kompletuar dopietën sezonale.<ref>{{Cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=262498&cc=5901&league=FRA.COUPE_DE_LA_LIGUE|title=Bordeaux 4–0 Vannes OC|date=25 prill 2009|work=ESPN|accessdate=9 gusht 2010|archive-date=23 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023222453/http://soccernet.espn.go.com/report?id=262498&cc=5901&league=FRA.COUPE_DE_LA_LIGUE|url-status=deviated|archivedate=23 tetor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121023222453/http://soccernet.espn.go.com/report?id=262498&cc=5901&league=FRA.COUPE_DE_LA_LIGUE}}</ref> Gjatë paradës së fitores së klubit, me vetëm një vit të mbetur nga kontrata e tij me klubin, Chamakh vendosi se do të qëndronte te Bordeaux për [[2009–10 Ligue 1|sezonin 2009–10]], paravërisht intersimit të fortë të klubit anglez nga [[Premier League]], [[Arsenal F.C.|Arsenal]].<ref>{{Cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_5357240,00.html|title=Chamakh to remain at Bordeaux|date=19 qershor 2009|work=[[Sky Sports]]|author=Gourizro, Giscard|accessdate=9 gusht 2010}}</ref> Pavarësisht nga deklarata e Chamakh, thashethemet për një kalim të tij tek Arsenali po bëheshin gjithmonë edhe më të forta, ku thuhej se negociatat do të vazhdonin gjatë verës. Më 3 gusht 2009, presidenti [[Jean-Louis Triaud]] tregoi se Arsenal kishte bërë një ofertë prej 7 milion [[Euro|€]] për Chamakh dhe se ai (presidenti) e kishte refuzuar atë, duke kërkuar që Arsenal të përmirësojë ofertën e saj.<ref>{{Cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11095_5470903,00.html|title=Arsenal told to up Chamakh bid|date=3 gusht 2009|work=[[Sky Sports]]|author=Dall, James|accessdate=9 gusht 2010}}</ref> Ditën tjetër, trajneri i Arsenalit [[Arsène Wenger]] lajmëroi se nuk do të kishte një ofertë më të lartë se kaq.<ref>{{Cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11095_5471797,00.html|title=Wenger won't chase Chamakh|date=4 gusht 2009|work=[[Sky Sports]]|author=Haond, Patrick|accessdate=9 gusht 2010}}</ref> Lajmërimi çuditërisht udhëhoqi Chamakh për të konfirmuar interesimin e tij për të qëndruar te Bordeaux për sezonin 2009–10.<ref>{{Cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_5507075,00.html|title=Chamakh commits to Bordeaux|date=22 gusht 2009|work=[[Sky Sports]]|author=Paterson, Hayley|accessdate=9 gusht 2010}}</ref> Më 29 gusht, u raportua se Chamakh nuk kishte pranuar një kalim tek [[West Ham United F.C.|West Ham United]].<ref>{{Cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11095_5506129,00.html|title=Chamakh snubs Hammers|date=21 gusht 2009|work=[[Sky Sports]]|author=Burton, Chris|accessdate=9 gusht 2010}}</ref> Klubi anglez i kishte ofruar Bordeaux 18 milion [[Paund sterlina|£]] dhe lojtarit një kontratë katër-vjeçare me një pagë 3 milion £. Megjithatë, Chamakh mbajti sërisht qëndrimin e tij, duke konfirmuar qëndrimin te Bordeaux.<ref>{{Cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11095_5522087,00.html|title=Chamakh explains Hammers snub|date=29 gusht 2009|work=[[Sky Sports]]|author=Haond, Patrick|accessdate=9 gusht 2010|ref=none}}</ref> Në sezonin e tij të fundit me Bordeaux, Chamakh shfaqi formë të mirë në ligë edhe në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]]. Ai e filloi sezonin duke fituar trofeun e pestë me klubin më 25 korrik 2009, pasi Bordeaux fitoi [[2009 Trophée des Champions]] pasi mposhti 2–0 [[En Avant de Guingamp|Guingamp]]. Chamakh shënoi dhjetë gola në ligë dhe pesë gola në Ligën e Kampioneve, përfshirë golat kundër klubit italian [[Juventus F.C.|Juventus]] dhe klubit gjerman [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] në fazën e grupeve.<ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/sport/report_european-soccer-roundup-barcelona-s-lead-cut-chelsea-power-on_1306087|title=European soccer roundup – Barcelona's lead cut, Chelsea power on|work=DNA India|location=Londër|agency=Reuters|accessdate=2 nëntor 2009}}</ref><ref>{{Cite news|title=Bordeaux win group with Juve scalp|url=http://www.uefa.com/competitions/ucl/fixturesresults/round=2000028/match=2000396/index.html|work=[[UEFA|Union of European Football Associations]]|date=21 tetor 2009|accessdate=8 gusht 2010|archive-date=31 janar 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100131125413/http://www.uefa.com/competitions/ucl/fixturesresults/round=2000028/match=2000396/index.html|url-status=dead}}</ref> Bordeaux ishte një nga dy skuadrat që e përfundoi fazën e grupeve si e paposhtur. Në raundet me eleminim direkt, Chamakh shënoi gol në fitoren 2–1 të klubit kundër [[Greqia|grekëve]] të [[Olympiacos CFP|Olympiacos]] në ndeshjen e dytë të raundit të 16-tave në Ligën e Kampioneve. Bordeaux u kualifikua për në çerek-finale me rezultatin e përgjithshëm 3–1, ku ata u ndeshën me rivalët e [[Olympique Lyonnais|Lyon]]. Në ndeshjen e parë, ku Lyon fitoi 3–1, Chamakh shënoi një gol vendimtar jashtë fushe. Në ndeshjen e kthimit, Chamakh shënoi një tjetër gol për të vendosur rezultatin e përgjithshëm 3–2. Megjithatë, në një pjesën e dytë, Bordeaux nuk ishte në gjëndje për të shënuar sërisht me Lyon që u kualifikua për në raundin tjetër me rezultatin e përgjithshëm 3–2. Në [[Ligue 1]], Chamakh u paraqit në të 38 ndeshjet e skuadrës për herë të parë në karrierën e tij. Pavarësisht se e nisi sezonin mirë, Bordeaux humbi shumë në luftën për të ruajtur titullin dhe në fund e përfundoi garën në vendin e gjashtë, duke dështuar për tu kualifikuar për në [[UEFA|kompedicionet evropiane]] [[2010–11 Ligue 1|sezonin tjetër]]. ===Arsenal=== [[Skeda:ChamakhEmirates.jpg|thumb|djathtas|175px|Chamakh duke luajtur me Arsenalin në [[Emirates Cup]].]] Më 21 maj 2010, Chamakh kompletoi lëvizjen e tij te [[Arsenal F.C.|Arsenal]] si një transferim i lirë pasi zgjidhi kontratën e tij me Bordeaux.<ref>{{Cite news|url=http://www.arsenal.com/news/news-archive/marouane-chamakh-completes-move-to-arsenal|title=Marouane Chamakh completes move to Arsenal|work=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|date=21 maj 2010|accessdate=16 shkurt 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20100524020844/http://www.arsenal.com/news/news-archive/marouane-chamakh-completes-move-to-arsenal|archive-date=24 maj 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/arsenal/article7133365.ece|title=Marouane Chamakh signs long-term deal with Arsenal|newspaper=[[The Sunday Times]]|author=Russell Kempson|date=21 maj 2010|accessdate=16 shkurt 2011|location=Londër|archive-date=29 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629115215/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/arsenal/article7133365.ece|url-status=dead}}</ref> Transferimi u bë i vlefshëm më 1 korrik 2010.<ref>{{Cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/leagues/premierleague/arsenal/7750557/Arsenal-confirm-signing-of-Bordeaux-striker-Marouane-Chamakh.html|title=Arsenal confirm signing of Bordeaux striker Marouane Chamakh|work=The Daily Telegraph|date=21 maj 2010|accessdate=16 shkurt 2011|location=Londër|archive-date=24 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100524120051/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/leagues/premierleague/arsenal/7750557/Arsenal-confirm-signing-of-Bordeaux-striker-Marouane-Chamakh.html|url-status=dead}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në ndeshjen miqësore para-sezonale kundër [[Barnet FC|Barnet]] më 17 korrik, duke u paraqitur si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|url=http://www.arsenal.com/news/news-archive/marouane-chamakh-completes-move-to-arsenal|title=Marouane Chamakh completes move to Arsenal|work=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|url-status=dead|access-date=15 nëntor 2014|archive-date=24 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100524020844/http://www.arsenal.com/news/news-archive/marouane-chamakh-completes-move-to-arsenal}}</ref> Më 27 korrik, ai shënoi golin e tij të parë në fazën para-sezonale, një penallti në fitoren 4–0 kundër [[SC Neusiedl am See 1919|SC Neusiedl]].<ref>{{Cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1278490.html#gunners+ease+friendly+success|title=Gunners ease to friendly success|work=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]]|accessdate=27 korrik 2010|archive-date=30 korrik 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100730085101/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1278490.html#gunners+ease+friendly+success|url-status=dead}}</ref> Në edicionin e vitit 2010 të [[Emirates Cup]], Chamakh shënoi në debutimin e tij në shtëpi kundër skuadrës italiane [[A.C. Milan|Milan]].<ref>{{Cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1279836.html|title=Chamakh shines as Arsenal draw Milan|work=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]]|accessdate=31 korrik 2010|archive-date=3 gusht 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100803200508/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1279836.html|url-status=dead}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Premier League]] më 15 gusht në barazimin 1–1 kundër rivalëve të [[Liverpool F.C.|Liverpool]]. Chamakh kontriboi në golin e barazimit të skuadrës së tij, pasi ai bëri një gjuajte të fortë me kokë, që u ndal nga shtylla dhe u devijua nga [[Pepe Reina]], i cili shkaktoi autogol. Më 21 gusht 2010, Chamakh shënoi golin e parë në Premier League pas një goditje me kokë kundër [[Blackpool F.C.|Blackpool]]. Në të njëjtën ndeshje, ai fitoi edhe një penallti pasi u ndalua në mënyrë të gabuar nga [[Ian Evatt]]; penalltia e fituar nga ai u shënua nga [[Andrei Arshavin]], i cili vendosi shifrat në 6–0.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8925678.stm|title=Arsenal 6 – 0 Blackpool|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|author=David Ornstein|date=22 gusht 2010|accessdate=11 nëntor 2010}}</ref> Në ndeshjen e tij të tretë si titullar nga katër, Chamakh shënoi golin e dytë të skuadrës së tij në fitoren 4–1 kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]].<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8976732.stm|title=Arsenal 4–1 Bolton|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|author=Pranav Soneji|date=11 shtator 2010|accessdate=11 nëntor 2010}}</ref> Më 15 shtator, në ndeshjen e tij të parë në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] me klubin, ai shënoi golin e tretë në fitoren 6–0 kundër klubit [[Portugalia|portugez]] [[S.C. Braga]]. Dy javë më vonë, Chamakh shënoi golin e tij të dytë në Ligën e Kampioneve me Arsenalin kundër skuadrës [[Serbia|serbe]] [[FK Partizan]]. Ky ishte goli i tij i shtatë në tetë ndeshjet e fundit në Ligën e Kampioneve. Pas pauzës ndërkombëtare, Chamakh vazhdoi formën e tij të mirë, duke shënuar golin e fitores në fitoren 2–1 kundër [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]].<ref>{{Cite news|title=Arsenal come from behind with goals from Nasri and Chamakh|url=http://www.arsenal.com/match-menu/3283121/first-team/arsenal-v-birmingham-city|work=[[Arsenal F.C.]]|date=16 tetor 2010|accessdate=11 nëntor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101019004112/http://www.arsenal.com/match-menu/3283121/first-team/arsenal-v-birmingham-city|archive-date=19 tetor 2010|url-status=dead}}</ref> Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e tetë në nëntë ndeshje në Ligën e Kampioneve në fitoren 5–1 kundër klubit [[ukraina]]s [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]. Më 10 nëntor, Chamakh shënoi të dy golat në fitoren e mesjavës kundër [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>{{Cite news|title=Wolverhampton Wanderers 0 Arsenal 2: match report|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/premier-league/7943595/Wolverhampton-Wanderers-0-Arsenal-2-match-report.html|work=The Daily Telegraph|date=10 nëntor 2010|accessdate=11 nëntor 2010|location=Londër|first=Jeremy|last=Wilson}}</ref> Ai shënoi golin e parë të ndeshjes 37 sekonda pasi ajo kishte filluar, duke regjishtuar golin më të shpejtë në ligë në historinë e klubit.<ref>{{Cite news|title=Marouane Chamakh strikes twice to give Arsenal win at Wolves|url=http://www.guardian.co.uk/football/2010/nov/10/wolves-arsenal-premier-league|work=[[Guardian Media Group]]|date=10 nëntor 2010|accessdate=11 nëntor 2010|location=Londër|first=David|last=Instone}}</ref> Rekordi mbahej nga sulmuesi legjendar [[Thierry Henry]], i cili kishte shënuar pas 58 sekondash në një ndeshje kundër [[Reading F.C.|Reading]] më 22 tetor 2006.<ref>{{Cite news|title=Chelsea edge past Fulham, Arsenal perform smash and grab at Wolves and the Manchester derby finishes goalless – as it happened|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1328151/PREMIER-LEAGUE-LIVE-Follow-action-happens.html|work=Daily Mail|date=10 nëntor 2010|accessdate=27 mars 2011|location=Londër|first=Dan|last=Ripley}}</ref> Më 20 nëntor, Chamakh shënoi një gol në humbjen 3–2 nga [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] në Derbin Verior të Londrës.<ref>{{Cite news|title=H-T Arsenal 2–0 Tottenham: Nasri and Chamakh give hosts deserved derby lead|url=http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Arsenal-2-0-Tottenham-half-time-report-Samir-Nasri-and-Marouane-Chamakh-give-hosts-deserved-derby-lead-article632639.html|work=Daily Mirror|date=20 nëntor 2010|accessdate=7 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20101124135519/http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Arsenal-2-0-Tottenham-half-time-report-Samir-Nasri-and-Marouane-Chamakh-give-hosts-deserved-derby-lead-article632639.html|archive-date=24 nëntor 2010|url-status=dead}}</ref> Një javë më vonë, ai shënoi një tjetër gol, këtë herë në fitoren 4–2 kundër [[Aston Villa F.C.|Aston Villës]].<ref>{{Cite news|title=Aston Villa v Arsenal: as it happened|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/premier-league/7943672/Aston-Villa-v-Arsenal-as-it-happened.html|work=The Daily Telegraph|date=27 nëntor 2010|accessdate=7 janar 2011|location=Londër|first=Ed|last=Ballard}}</ref> Pas golit kundër Aston Villës, Chamakh nuk shënoi gol gjatë muajve të dimrit pasi në shumicën e ndeshjeve u paraqit si zëvëndëues. Edhe në ndeshjet ku ai luante si titullar nuk do t'a zhbllokonin atë, pasi ai zëvëndësohej në fillim të pjesës së dytë. Më 15 shkurt 2011, Chamakh pranoi se ai kishte humbur formën duke thënë: "Nga fillimi i janarit e ndjeja se kisha humbur formën time."<ref>{{Cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/887703/marouane-chamakh-now-holds-the-key-for-arsenal?cc=5901|title=Chamakh now holds the key|publisher=[[ESPN]]|accessdate=1 mars 2011|archive-date=5 mars 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110305045725/http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/887703/marouane-chamakh-now-holds-the-key-for-arsenal?cc=5901|url-status=deviated|archivedate=5 mars 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110305045725/http://soccernet.espn.go.com/columns/story/_/id/887703/marouane-chamakh-now-holds-the-key-for-arsenal?cc=5901}}</ref> Sulmuesi gjithashtu pranoi se i duhej pak pushim dhe se nuk do të rikthehej në formën e tij maksimale deri në mars.<ref>{{Cite news|title=Chamakh feels burnt out|url=http://www.premierleague.com/page/Headlines/0,,12306~2293728,00.html|work=[[Premier League]]|date=15 shkurt 2011|accessdate=12 mars 2011|archive-date=18 shkurt 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218144122/http://www.premierleague.com/page/Headlines/0,,12306~2293728,00.html|url-status=deviated|archivedate=18 shkurt 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110218144122/http://www.premierleague.com/page/Headlines/0,,12306~2293728,00.html}}</ref> Më 20 shkurt, Chamakh luajti në të gjithë ndeshjen në barazimin e skuadrës 1–1 kundër [[Leyton Orient F.C.|Leyton Orient]] në [[FA Cup]].<ref>{{Cite news|title=Jonathan Téhoué earns Leyton Orient a deserved replay with Arsenal|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/feb/20/leyton-orient-arsenal-fa-cup|work=[[Guardian Media Group]]|date=20 shkurt 2011|accessdate=12 mars 2011|location=Londër|first=Paul|last=Doyle}}</ref> Kjo ishte hera e parë në gati dy muaj që Chamakh luante një ndeshje të plotë. Më 2 mars, në ndeshjen e kthimit kundër Leyton Orient, Chamakh shënoi golin e parë që nga muaji nëntor duke kontribuar në fitoren 5–0.<ref>{{Cite news|title=Nicklas Bendtner hat-trick blasts Arsenal past Leyton Orient|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/mar/02/arsenal-leyton-orient-fa-cup-report|work=[[Guardian Media Group]]|date=2 mars 2011|accessdate=12 mars 2011|location=Londër|first=Kevin|last=McCarra}}</ref> Në sezonin 2011–12, Chamakh luajti vetëm vetëm 11 ndeshje, shumica e tyre si zëvëndësues, dhe shënoi vetëm një gol, e cila erdhi në fitoren 4–3 kundër [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]].<ref>{{Cite news|title=Blackburn 4–3 Arsenal|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/14864139.stm|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|date=2 mars 2011|accessdate=12 mars 2011|location=Londër|first=Nabil|last=Hassan}}</ref> Më 30 tetor 2012, Chamakh luajti ndeshjen e tij të parë si titullar që nga janar 2011, duke shënuar dy gola dhe duke ndihmuar Arsenalin të përmbysë disavantazhin 4–0 kundër [[Reading F.C.|Reading]], duke fituar në fund ndeshjen me rezultatin 7–5 pas kohës shtesë, ndeshje e vlefshme për çerek-finalen e [[2012–13 Football League Cup|Kupës së Ligës]].<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/us/en/report/356585/report.html?soccernet=true&cc=5901|title=Reading 5–7 Arsenal|publisher=ESPNFC|accessdate=30 tetor 2012}}</ref> ===West Ham United (huazim)=== Më 4 janar 2013, u lajmërua se Chamakh ishte huazuar tek [[West Ham United F.C.|West Ham United]] deri në fund të sezonit 2012–13.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20905628|title=Marouane Chamakh: Arsenal striker joins West Ham on loan|work=BBC Sport|accessdate=4 janar 2013}}</ref> Marrveshja ishte konfirmua në faqen zyrtare të West Hamit në internet,<ref>{{cite web|url=http://www.whufc.com/articles/20130104/hammers-loan-chamakh_2236884_3030556|title=Hammers loan Chamakh|publisher=West Ham United|accessdate=4 janar 2013|archive-date=6 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130106121937/http://www.whufc.com/articles/20130104/hammers-loan-chamakh_2236884_3030556|url-status=dead}}</ref> me sulmuesin i cili tha: "Unë nuk kam pasur mundësi për të luajtur shpesh, por unë e kamë bërë këtë gjë më parë dhe e di që jam sulmues shumë i mirë. Ne luanim me vetëm një sulmues te Arsenali, kështu që nuk kam pasur mundësinë të luajë shumë, kështu që unë shpresoj të bëjë më shumë te West Ham." Ai luajti vetëm tre ndeshje te West Ham pa mundur të shënojë.<ref name="Whustats">{{cite web|title=Marouane Chamakh|url=http://www.westhamstats.info/westham.php?west=2&ham=1455&united=Marouane_Chamakh|publisher=Www.westhamstats.com|accessdate=21 maj 2013}}</ref> ===Crystal Palace=== [[Skeda:Marouane Chamakh Crystal Palace.jpg|thumbnail|Chamakh duke luajtur për [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] kundër Arsenalit në [[Emirates Stadium]] në shkurt 2014.]] Më 10 gusht 2013, [[Ian Holloway]] lajmëroi blerjen e Chamakh nga Arsenali, me lojtarin i cili firmosi një marrëveshje një vjeçare me [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]].<ref>{{cite web|title=Crystal Palace boss Holloway confirms Chamakh capture|url=http://www.goal.com/en-gb/news/2892/transfer-zone/2013/08/10/4178085/breaking-news-crystal-palace-boss-holloway-confirms-chamakh|publisher=www.goal.com|accessdate=11 gusht 2013}}</ref> Më 24 gusht 2013, ai shënoi golin e parë në Premier League që nga shtatori 2011, në humbjen 2–1 jashtë fushe kundër [[Stoke City F.C.|Stoke City]].<ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/sports/2013/08/25/Morocco-s-Chamakh-scores-but-Palace-lose-to-Stoke.html|title=Morocco’s Chamakh scores but Palace lose to Stoke|publisher=English.alarabiya.net|date=25 gusht 2013|accessdate=27 gusht 2013}}</ref> Më 9 nëntor 2013, Chamakh iu dha një "standing ovation" (duartrokitje në këmbë) nga tifozët vendas në [[Selhurst Park]] gjatë kohës që ai u zëvendësua, pavarësisht se nuk shënoi, tifozët u impresionuan me qëndrimin e tij dhe punën gjatë ndeshjes kundër [[Everton F.C.|Everton]]. Më 3 dhjetor 2013, Chamakh shënoi golin e vetëm të fitores 1–0 kundër [[West Ham United F.C.|West Ham United]]; ai shënoi pas një krosi të [[Barry Bannan]] duke u zhbllokuar pas 11 ndeshjesh. Chamakh vazhdoi formën e tij të mirë duke shënuar me një gjuajtje 'volley" (gjuajtje direkt në ajër) në fitoren 2–0 në shtëpi kundër [[Cardiff City F.C.|Cardiff City]]. Më 14 dhjetor, Chamakh shënoi golin e tij të tretë në tre ndeshje në humbjen 2–1 jashtë fushe kundër [[Chelsea F.C.|Çelsit]]; ai mori sërisht një "standing ovation" në momentin e zëvëndësimit në minutën e 88të për punën e tij të madhe në fushë.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/25275719|title=Chelsea 2–1 Crystal Palace|work=BBC Sport|date=14 dhjetor 2013|accessdate=27 gusht 2014}}</ref> Në fund të sezonit 2013–14, Chamakh ishte një nga lojtarët që do të liroheshin nga klubi, pasi kontrata e tij kishte skaduar.<ref>{{cite news|title=Premier League clubs submit retained and released lists|url=http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/may/premier-league-clubs-submit-retained-and-released-lists.html|work=Premier League|accessdate=23 maj 2014|archive-date=4 maj 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150504185633/http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/may/premier-league-clubs-submit-retained-and-released-lists.html|url-status=deviated|archivedate=4 maj 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150504185633/http://www.premierleague.com/en-gb/news/news/2013-14/may/premier-league-clubs-submit-retained-and-released-lists.html}}</ref> Megjithatë, më 11 korrik 2014, ai çuditërisht firmosi një kontratë të re dy-vjeçare me klubin.<ref>{{cite news|url=http://www.cpfc.co.uk/news/article/chamakh-pens-new-palace-deal-1743814.aspx|title=Chamakh Pens New Palace Deal|date=11 korrik 2014|accessdate=11 korrik 2014|work=Crystal Palace F.C.|archive-date=11 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140711101914/http://www.cpfc.co.uk/news/article/chamakh-pens-new-palace-deal-1743814.aspx|url-status=dead}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Marouane Chamakh crop.jpg|parapamje|djathtas|180px|Chamakh duke luajtur për Marokun në një kualifikuese të [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]] kundër [[Kombëtarja gaboneze e futbollit|Gabonit]]]] Chamakh është një lojtar i kombëtares marokiene që nga viti 2003. Para se të përfaqsonte Marokun, ai ka luajtur për [[Kombëtarja franceze nën-19 e futbollit|kombëtaren nën-19]] të [[Franca|Francës]] ku bëri debutimin me ta më 12 shkurt 2003 në një ndeshje miqësore kundër [[Kombëtarja çeke nën-19 e futbollit|Republikës Çeke]].<ref>{{Cite news|url=http://www.fff.fr/selections/m19ans/44734.shtml|title=Liste des joueurs retenus|date=5 shkurt 2003|work=[[Federata Franceze e Futbollit]]|accessdate=9 gusht 2010|archive-date=24 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120724130423/http://www.fff.fr/selections/m19ans/44734.shtml|url-status=dead}}</ref> Kjo ishte paraqtija e vetme me Francën nën-19.<ref>{{Cite news|url=http://cham29.skyrock.com/246674151-MaRoUAnE-cHaMaKh.html|title=MaRoUAnE cHaMaKh|date=12 tetor 2005|work=Cham 29|accessdate=27 mars 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110813101822/http://cham29.skyrock.com/246674151-MaRoUAnE-cHaMaKh.html|archive-date=13 gusht 2011|url-status=deviated|archivedate=13 gusht 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813101822/http://cham29.skyrock.com/246674151-MaRoUAnE-cHaMaKh.html}}</ref> Chamakh u thirr në skuadrën që do të luante në [[2003 UEFA Kampionati Europian nën-19 i Futbollit|2003 Kampionatin Europian nën-19 të Futbollit]], por refuzoi për të pranuar një thirrje nga trajneri i kombëtares marokiene [[Badou Zaki]] për ndeshjet e kualifikueseve të 2004 Kupës së Kombeve Afrikane kundër [[Kombëtarja sierra leonase e futbollit|Sierra Leones]] dhe [[Kombëtarja gaboneze e futbollit|Gabonit]].<ref>{{Cite news|url=http://www.linternaute.com/sport/foot/dossier/ils-auraient-pu-jouer-en-bleu/7.shtml|title=Marouane Chamakh (Maroc)|work=Linternaute|accessdate=9 gusht 2010|archive-date=7 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081207133417/http://www.linternaute.com/sport/foot/dossier/ils-auraient-pu-jouer-en-bleu/7.shtml|url-status=dead}}</ref> Më 7 qershor 2003, ai bëri debutimin e tij me kombëtaren në ndeshjen kundër Sierra Leones. Më 10 shtator 2003, Chamakh shënoi të dy golat, përfshi golin e tij të parë ndërkombëtarë, në fitoren 2–0 kundër Trinidad dhe Tobago.<ref name ="chamakh_girondins">{{Cite web|url=http://www.girondins.com/matches/encyclopedie/joueurs/2010/9/29.shtml|title=Marouane Chamakh|work=[[FC Girondins de Bordeaux]]|url-status=deviated|access-date=15 nëntor 2014|archive-date=20 prill 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100420030047/http://www.girondins.com/matches/encyclopedie/joueurs/2010/9/29.shtml|archivedate=20 prill 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100420030047/http://www.girondins.com/matches/encyclopedie/joueurs/2010/9/29.shtml}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.maghress.com/fr/lematin/35796|title=Joueur des Lions de l'Atlas: Chamakh, star de la nouvelle vague bordelaise|work=Maghress|date=29 dhjetor 2003|accessdate=18 gusht 2010}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leparisien.fr/sports/marouane-chamakh-le-maroc-et-la-can-24-01-2008-3295999507.php|title=Marouane Chamakh, le Maroc et la CAN|work=Le Parisien|date=27 janar 2004|accessdate=18 gusht 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.socawarriors.net/archives/902-morocco-put-shutters-on-tt.html|title=Morocco put shutters on TT|date=10 shtator 2003|work=Soca Warriors|accessdate=9 gusht 2010|archive-date=9 shtator 2012|archive-url=https://archive.today/20120909153533/http://www.socawarriors.net/archives/902-morocco-put-shutters-on-tt.html|url-status=deviated|archivedate=9 shtator 2012|archiveurl=https://archive.is/20120909153533/http://www.socawarriors.net/archives/902-morocco-put-shutters-on-tt.html}}</ref> Ai u paraqit në pjesën e mbetur të kualifikueseve dhe më pas ishte në skuadrën që mori pjesë në finalet e [[2004 Kupa e Kombeve Afrikane|turnamentit]]. Chamakh shënoi dy gola në këtë turnament; i pari në ndeshjen e fazës së grupeve kundër [[Kombëtarja beninase e futbollit|Benin]] dhe i dyti në çerek-finale kundër [[Kombëtarja algjeriane e futbollit|Algjerisë]]. Maroku mposhti [[Kombëtarja maliane e futbollit|Malin]] në gjysmë–finale për të arritur në finale ku u ndeshën kundër [[Kombëtarja tuniziane e futbollit|Tunizisë]]. Në atë ndeshje, Chamakh luajti 90 minuta me Marokun që u mposht me rezultatin 2–1 në [[Stade 7 Novembre]] të [[Tunis]]. Në Kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]], Chamakh shënoi tre gola. Një nga këto gola ai i shënoi në ndeshjen kualifikuese kundër Tunizisë më 8 tetor 2005. Me Marokun e cila kishte nevojë për vetëm një fitore për t'u kualifikuar për në Kupën e Botës, Chamakh shënoi golin e parë të ndeshjes në minutën e tretë. Megjithatë, ndeshja përfundoi me rezultatin 2–2, gjë që solli dështimin e skuadrës për tu kualifikuar. Megjithatë, barazimi i siguroi skuadrën kualifikimin për në [[2006 Kupa e Kombeve Afrikane|2006 Kupën e Kombeve Afrikane]]. Në turnament, Maroku u eleminua që në fazën e grupeve pa mundur që të shënojë gol. Në vitin 2008, Chamakh ishte thirrur për të marrë pjesë në Kupen e Kombeve Afrikane për herë të tretë rresht, me Marokun e cila u eleminua që në fazën e grupeve dhe me Chamakh i cili nuk arriti dot të realizoj asnjë gol. Në vitet 2009–2010, Chamakh u paraqit në vetëm katër ndeshje me kombëtaren duke mos shënuar dot asnjë gol, me Marokun e cila dështoi për t'u kualifikuar për në [[2010 Kupa e Kombeve Afrikane|2010 Kupën e Kombeve Afrikane]] dhe [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]]. Më 10 gusht 2010, Chamakh u bë [[Kapiteni (futbol)|kapiten]] i kombëtares për herë të parë dhe i drejtoi në fitoren 2–1 kundër Guinesë Ekuatoriale.<ref name="chamakh_captain"/> Tre muaj më vonë, ai shënoi golin e parë të skuadrës në barazimin 1–1 jashtë fushe kundër [[Kombëtarja irlandezoveriore e futbollit|Irlandës së Veriut]].<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/9201610.stm|title=Northern Ireland 1 – 1 Morocco|date=17 nëntor 2010|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=12 mars 2011}}</ref> Pasi nuk shënoi gol me kombëtaren për gjashtë muaj, më 4 qershor 2011, Chamakh shënoi golin e dytë në fitoren 4–0 kundër [[Kombëtarja algjeriane e futbollit|Algjerisë]] në kualifikueset e [[2012 Kupa e Kombeve Afrikane|2012 Kupës së Kombeve Afrikane]]. Chamakh u largua nga skuadra e Marokut për [[2013 Kupa e Kombeve Afrikane|2013 Kupën e Kombeve Afrikane]], me trajnerin [[Rachid Taoussi]] i cili shpjegoi se sulmuesi kishte luajtur shumë pak në nivel klubesh kështu që nuk është një anterlativë për t'u konsideruar. ===Golat ndërkombëtarë=== :''Lista e golave dhe rezultateve me kombëtaren marokiene.'' {| class="wikitable" ! # !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli !! Rezultati !! Kompedicioni !! Ref |- | 1. || rowspan="2" | 10 shtator 2003 || rowspan="2" | [[Stade El Harti]], [[Marrakech]] || rowspan="2" | {{flagicon|Trinidad and Tobago}} Trinidad dhe Tobago || '''1'''–0 || rowspan="2" | 2–0 || rowspan="2" | Miqësore || rowspan="2" |<ref name="rsssf">{{cite web|first=Barrie|last=Courtney|url=http://www.rsssf.com/tablesm/maro-intres.html|title=Morocco – List of international matches|work=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|date=23 dhjetor 2013|accessdate=14 nëntor 2014}}</ref> |- | 2. || '''2'''–0 |- | 3. || 31 janar 2004 || [[Stade Taïeb Mhiri|Stade Taïeb El Mhiri]], [[Sfax]] || {{flagicon|Benin}} [[Kombëtarja beninase e futbollit|Benini]] || '''1'''–0 || 4–0 || [[2004 Kupa e Kombeve Afrikane]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 4. || 8 shkurt 2004 || Stade Taïeb El Mhiri, Sfax || {{flamuri|Algjeria}} [[Kombëtarja algjeriane e futbollit|Algjeria]] || '''1'''–1 || 3–1 || [[2004 Kupa e Kombeve Afrikane]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 5. || 10 tetor 2004 || [[Stade du 28 Septembre]], [[Conakry]] || {{flamuri|Guinea}} Guinea || '''1'''–0 || 1–1 || Kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 6. || 4 qershor 2005 || [[Prince Moulay Abdellah Stadium]], [[Rabat]] || {{flagicon|Malawi}} Malavi || '''1'''–1 || 4–1 || Kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 7. || 8 tetor 2005 || [[Stade Olympique de Radès|Stade du 7 Novembre]], [[Radès]] || {{flamuri|Tunizia}} [[Kombëtarja tuniziane e futbollit|Tunizia]] || '''1'''–0 || 2–2 || Kualifikueset e [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 8. || 9 janar 2006 || Prince Moulay Abdellah Stadium, Rabat || {{flagicon|Democratic Republic of the Congo}} Kongo || '''1'''–0 || 3–0 || Miqësore||<ref name="rsssf"/> |- | 9. || 17 janar 2006 || Prince Moulay Abdellah Stadium, Rabat || {{flamuri|Angola}} [[Kombëtarja angoleze e futbollit|Angola]] || '''1'''–0 || 2–2 || Miqësore ||<ref name="rsssf"/> |- | 10. || 2 shtator 2006 || Prince Moulay Abdellah Stadium, Rabat || {{flagicon|Malawi}} Malavi || '''1'''–0 || 2–0 || Kualifikueset e [[2008 Kupa e Kombeve Afrikane|2008 Kupës së Kombeve Afrikane]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 11. || 7 shkurt 2007 || Prince Moulay Abdellah Stadium, Rabat || {{flamuri|Tunizia}} [[Kombëtarja tuniziane e futbollit|Tunizia]] || '''1'''–0 || 1–1 || Miqësore ||<ref name="rsssf"/> |- | 12. || 2 qershor 2007 || Prince Moulay Abdellah Stadium, Rabat || {{flagicon|Zimbabwe}} Zimbabve || '''1'''–0 || 2–0 || Kualifikueset e [[2008 Kupa e Kombeve Afrikane|2008 Kupës së Kombeve Afrikane]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 13. || 16 janar 2008 || Prince Moulay Abdellah Stadium, Rabat || {{flamuri|Angola}} [[Kombëtarja angoleze e futbollit|Angola]] || '''1'''–1 || 2–1 || Miqësore ||<ref name="rsssf"/> |- | 14. || 31 Mars 2009 || [[Estádio do Restelo]], [[Lisbon]] || {{flamuri|Angola}} [[Kombëtarja angoleze e futbollit|Angola]] || '''2'''–0 || 2–0 || Miqësore ||<ref name="rsssf"/> |- | 15. || 17 nëntor 2010 || [[Windsor Park]], [[Belfast]] || {{flamuri|Irlanda e Veriut}} [[Kombëtarja irlandezoveriore e futbollit|Irlanda e Veriut]] || '''1'''–0 || 1–1 || Miqësore||<ref name="rsssf"/> |- | 16. || 4 qershor 2011 || [[Stade de Marrakech]], [[Marrakech]] || {{flamuri|Algjeria}} [[Kombëtarja algjeriane e futbollit|Algjeria]] || '''2'''–0 || 4–0 || Kualifikueset e [[2012 Kupa e Kombeve Afrikane|2012 Kupës së Kombeve Afrikane]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 17. || 9 qershor 2011 || Stade de Marrakech, Marrakech || {{flamuri|Tanzania}} Tanzania || '''1'''–0 || 3–1 || Kualifikueset e [[2012 Kupa e Kombeve Afrikane|2012 Kupës së Kombeve Afrikane]] ||<ref name="rsssf"/> |- | 18. || 13 nëntor 2014 || [[Stade Adrar]], [[Agadir]] || {{flagicon|Benin}} [[Kombëtarja beninase e futbollit|Benini]] || '''6'''–1 || 6–1 || Miqësore ||<ref>{{cite news|title=Le Maroc lamine le Bénin|url=http://radiomars.ma/fr/i/11537/|work=Radio Mars|date=13 nëntor 2014|accessdate=13 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141127231630/http://radiomars.ma/fr/i/11537/|archive-date=27 nëntor 2014|url-status=deviated|archivedate=27 nëntor 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141127231630/http://radiomars.ma/fr/i/11537/}}</ref> |} ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== ''Redaktuar më 8 nëntor 2014''<ref name="Chamakh Soccerbase">{{Cite news|url=http://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=35085|title=29. Marouane Chamakh|publisher=Soccerbase|language=en|accessdate=26 shkurt 2011}}</ref><ref name="soccernet.espn.go.com">{{Cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/84609/marouane-chamakh?cc=3436|title=Marouane Chamakh ESPN Profile|publisher=ESPN FC|language=en|accessdate=26 shkurt 2011|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024051232/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/84609/marouane-chamakh?cc=3436|url-status=deviated|archivedate=24 tetor 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121024051232/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/84609/marouane-chamakh?cc=3436}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa<ref>Përfshirë kompedicionet e kupave si [[Coupe de France]], [[Coupe de la Ligue]], [[FA Cup]], [[Football League Cup]]</ref> !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër<ref>Përfshirë kompedicionet e tjera zyrtare si [[Trophée des champions]], [[FA Community Shield]], [[UEFA Super Kupa]], [[Kupa Ndërkontinentale]], [[FIFA Kupa e Botës për Klube]]</ref> !colspan="2"|Gjithsej |- !Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="9" valign="center"|[[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] |[[2002–03 Ligue 1|2002–03]] |10||1||4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||1 |- |[[2003–04 Ligue 1|2003–04]] |25||6||2||0||8||4||colspan="2"|—||35||10 |- |[[2004–05 Ligue 1|2004–05]] |33||10||3||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||36||11 |- |[[2005–06 Ligue 1|2005–06]] |29||7||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||31||7 |- |[[2006–07 Ligue 1|2006–07]] |29||5||7||2||6||0||colspan="2"|—||42||7 |- |[[2007–08 Ligue 1|2007–08]] |32||4||5||0||7||4||colspan="2"|—||44||8 |- |[[2008–09 Ligue 1|2008–09]] |34||13||4||0||8||3||1||0||47||16 |- |[[2009–10 Ligue 1|2009–10]] |38||10||4||1||9||5||1||0||52||16 |- !Gjithsej !230!!56!!31!!4!!38!!16!!2!!0!!301!!76 |- |rowspan="4" valign="center"|[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |[[2010–11 Premier League|2010–11]] |29||7||9||1||6||3||colspan="2"|—||44||11 |- |[[2011–12 Premier League|2011–12]] |11||1||3||0||5||0||colspan="2"|—||19||1 |- |[[2012–13 Premier League|2012–13]] |0||0||3||2||1||0||colspan="2"|—||4||2 |- !Gjithsej !40!!8!!15!!3!!12!!3!!0!!0!!67!!14 |- |rowspan="2" valign="center"|[[West Ham United F.C.|West Ham United]] (huazim) |[[2012–13 Premier League|2012–13]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- !Gjithsej !3!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!3!!0 |- |rowspan="3" valign="center"|[[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] |[[2013–14 Premier League|2013–14]] |32||5||2||1||0||0||colspan="2"|—||34||6 |- |[[2014–15 Premier League|2014–15]] |8||1||0||0||0||0||colspan="2"|—||8||1 |- !Gjithsej !40!!6!!2!!1!!0!!0!!0!!0!!42!!7 |- !colspan="2"|Gjithsej karriera !313!!70!!48!!8!!50!!19!!2!!0!!413!!97 |} ===Kombëtarja=== :''Redaktuar më 13 nëntor 2014.''<ref>{{Cite news|url=http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.marouane.chamakh.876.en.html|title=Football: Marouane Chamakh|work=Footballdatabase.eu|accessdate=30 janar 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.national-football-teams.com/player/4477/Marouane_Chamakh.html|title=Marouane Chamakh|work=National Football Teams|accessdate=13 nëntor 2014}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:center" |- !Kombëtarja!!Sezoni!!Ndeshje!!Gola |- |rowspan="12" valign="center"|[[Kombëtarja marokiene e futbollit|Maroku]] |2003||6||2 |- |2004||13||3 |- |2005||6||2 |- |2006||8||3 |- |2007||6||2 |- |2008||8||1 |- |2009||5||1 |- |2010||4||1 |- |2011||4||2 |- |2012||3||0 |- |2013||0||0 |- |2014||1||1 |- !colspan=2|Total!!64!!18 |} == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} *[http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=212428/ Marouane Chamakh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140819102916/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=212428/ |date=19 gusht 2014 }} – Rekordi në kompedicionet e FIFA *[http://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=35085 Statistikat e karrierës së Marouane Chamakh] – te Soccerbase *[http://www.cpfc.co.uk/team/player-profile/marouane-chamakh/29 Profili te Crystal Palace FC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141111233025/http://www.cpfc.co.uk/team/player-profile/marouane-chamakh/29 |date=11 nëntor 2014 }} *[http://www.espnfc.com/player/84609/marouane-chamakh Profili te ESPN] *[http://www.lfp.fr/joueur/chamakh-marouane Statistikat në Francë të Marouane Chamakh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141021012434/http://www.lfp.fr/joueur/chamakh-marouane |date=21 tetor 2014 }} – LFP.fr {{fr icon}} *[http://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur18583.html Marouane Chamakh] te L'Équipe Football {{fr icon}} {{2009–10 Ligue 1 UNFP Skuadra e Vitit}} {{DEFAULTSORT:Chamakh, Marouane}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë marokanë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren marokiene]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Girondins de Bordeaux]] [[Kategoria:Futbollistë në Arsenal F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në West Ham United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Crystal Palace F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Ligue 1]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] s3p2gsc2hehg9pqdvajgxydhn17lc3u 0 170727 3058571 3023940 2026-10-20T17:36:13Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058571 wikitext text/x-wiki Kjo është një hartë dhe listë e shteteve që përmban mesataren e pagave mujore (vjetore e ndarë në 12 pjesë) bruto dhe neto (pas taksave) në Evropë në monedhën e tyre vendore dhe në Euro. == Harta == Shtetet me ngjyrë vjollcë në hartë kanë pagë mesatare neto më të madhe se [[Euro|€]]3000, me ngjyrë të kaltër – rangu prej €2000–€3000, me ngjyrë të gjelbër – rangu prej €1000–€2000, me ngjyrë ulliri – rangu prej €700–€1000, me ngjyrë të verdhë – rangu prej €500–€700, me ngjyrë portokalli – rangu prej €250–€500, me ngjyrë të kuqe nën €250. {{Image label begin|image=Europe polar stereographic Caucasus Urals boundary3.svg|width=900}} {{Image label small|x=0.59|y=0.65||scale=900|text=[[Shqipëria|{{font color|black|#f70|€351}}]]}} {{Image label small|x=0.53|y=0.56|scale=900|text=[[Austria|{{font color|black|#0ff|€2124}}]]}} {{Image label small|x=0.66|y=0.46|scale=900|text=[[Bjellorusia|{{font color|black|#f70|€308}}]]}} {{Image label small|x=0.43|y=0.49|scale=900|text=[[Belgjika|{{font color|black|#0ff|€2091}}]]}} {{Image label small|x=0.57|y=0.61|scale=900|text=[[Bosnja dhe Hercegovina|{{font color|black|#f70|€425}}]]}} {{Image label small|x=0.675|y=0.63|scale=900|text=[[Bullgaria|{{font color|black|#f70|€356}}]]}} {{Image label small|x=0.56|y=0.594|scale=900|text=[[Kroacia|{{font color|black|#a3d63d|€775}}]]}} {{Image label small|x=0.79|y=0.75|scale=900|text=[[Qipro|{{font color|black|#0f0|€1574}}]]}} {{Image label small|x=0.545|y=0.518|scale=900|text=[[Republika Çeke|{{font color|black|#a3d63d|€754}}]]}} {{Image label small|x=0.48|y=0.52|scale=900|text=[[Danimarka|{{font color|black|#f0f|€3041}}]]}} {{Image label small|x=0.627|y=0.37|scale=900|text=[[Estonia|{{font color|black|#a3d63d|€871}}]]}} {{Image label small|x=0.63|y=0.30|scale=900|text=[[Finlanda|{{font color|black|#0ff|€2300}}]]}} {{Image label small|x=0.40|y=0.55|scale=900|text=[[Franca|{{font color|black|#0ff|€2180}}]]}} {{Image label small|x=0.495|y=0.496|scale=900|text=[[Gjermania|{{font color|black|#0ff|€2598}}]]}} {{Image label small|x=0.64|y=0.68|scale=900|text=[[Greqia|{{font color|black|#0f0|€1004}}]]}} {{Image label small|x=0.20|y=0.13|scale=900|text=[[Groenlanda|{{font color|black|#0ff|€2231}}]]}} {{Image label small|x=0.60|y=0.569|scale=900|text=[[Hungaria|{{font color|black|#ff0|€550}}]]}} {{Image label small|x=0.34|y=0.23|scale=900|text=[[Islanda|{{font color|black|#0ff|€2015}}]]}} {{Image label small|x=0.34|y=0.43|scale=900|text=[[Republika e Irlanës|{{font color|black|#0ff|€2129}}]]}} {{Image label small|x=0.53|y=0.65|scale=900|text=[[Italia|{{font color|black|#0ff|€2033}}]]}} {{Image label small|x=0.628|y=0.635|scale=900|text=[[Kosova|{{font color|black|#f70|€360}}]]}} {{Image label small|x=0.625|y=0.40|scale=900|text=[[Letonia|{{font color|black|#ff0|€606}}]]}} {{Image label small|x=0.625|y=0.4275|scale=900|text=[[Lituania|{{font color|black|#ff0|€554}}]]}} {{Image label small|x=0.45|y=0.51|scale=900|text=[[Luksemburgu|{{font color|black|#F0F|€3149}}]]}} {{Image label small|x=0.634|y=0.65|scale=900|text=[[Republika e Maqedonisë|{{font color|black|#f70|€355}}]]}} {{Image label small|x=0.56|y=0.76|scale=900|text=[[Malta|{{font color|black|#0f0|€1021}}]]}} {{Image label small|x=0.70|y=0.56|scale=900|text=[[Moldavia|{{font color|black|#f44|€181}}]]}} {{Image label small|x=0.59|y=0.63|scale=900|text=[[Mali i Zi|{{font color|black|#f70|€478}}]]}} {{Image label small|x=0.46|y=0.47|scale=900|text=[[Holanda|{{font color|black|#0ff|€2158}}]]}} {{Image label small|x=0.49|y=0.34|scale=900|text=[[Norvegjia|{{font color|black|#F0F|€3372}}]]}} {{Image label small|x=0.58|y=0.48|scale=900|text=[[Polonia|{{font color|black|#ff0|€689}}]]}} {{Image label small|x=0.24|y=0.62|scale=900|text=[[Portugalia|{{font color|black|#0f0|€1001}}]]}} {{Image label small|x=0.655|y=0.575|scale=900|text=[[Rumania|{{font color|black|#f70|€417}}]]}} {{Image label small|x=0.76|y=0.38|scale=900|text=[[Rusia|{{font color|black|#f70|€396}}]]}} {{Image label small|x=0.56|y=0.10|scale=900|text=[[Svalbard|{{font color|black|#0ff|€2090}}]]}} {{Image label small|x=0.75|y=0.66|scale=900|text=[[Turqia|{{font color|black|#f70|€353}}]]}} {{Image label small|x=0.90|y=0.43|scale=900|text=[[Kazakistani|{{font color|black|#f70|€318}}]]}} {{Image label small|x=0.88|y=0.56|scale=900|text=[[Gjeorgjia|{{font color|black|#f70|€351}}]]}} {{Image label small|x=0.90|y=0.58|scale=900|text=[[Armenia|{{font color|black|#f70|€308}}]]}} {{Image label small|x=0.94|y=0.56|scale=900|text=[[Azerbajxhani|{{font color|black|#f70|€324}}]]}} {{Image label small|x=0.51|y=0.60|scale=900|text=[[San Marino|{{font color|black|#0ff|2390 €}}]]}} {{Image label small|x=0.615|y=0.605|scale=900|text=[[Serbia|{{font color|black|#f70|€363}}]]}} {{Image label small|x=0.59|y=0.54|scale=900|text=[[Sllovakia|{{font color|black|#a3d63d|€708}}]]}} {{Image label small|x=0.54|y=0.58|scale=900|text=[[Sllovenia|{{font color|black|#0f0|€1092}}]]}} {{Image label small|x=0.3|y=0.65|scale=900|text=[[Spanja|{{font color|black|#0f0|€1734}}]]}} {{Image label small|x=0.54|y=0.37|scale=900|text=[[Suedia|{{font color|black|#0ff|€2551}}]]}} {{Image label small|x=0.464|y=0.56|scale=900|text=[[Zvicra|{{font color|black|#f0f|€4089}}]]}} {{Image label small|x=0.72|y=0.52|scale=900|text=[[Ukraina|{{font color|black|#f44|€141}}]]}} {{Image label small|x=0.388|y=0.45|scale=900|text=[[Mbretëria e Bashkuar|{{font color|black|#f0f|€3034}}]]}} {{Image label small|x=0.47|y=0.61|scale=900|text=[[Monako|{{font color|black|#f0f|3436 €}}]]}} {{Image label small|x=0.48|y=0.58|scale=900|text=[[Lihtenshtajni|{{font color|black|#F0F|6030 €}}]]}} {{Image label small|x=0.37|y=0.61|scale=900|text=[[Andorra|{{font color|black|#0ff|€2230}}]]}} {{Image label small|x=0.38|y=0.30|scale=900|text=[[Ishujt Faroe|{{font color|black|#0ff|€2450}}]]}} {{Image label small|x=0.545|y=0.62|scale=900|text=[[Deti Adriatik|{{color|#e2ebf5|''Deti<br>Adriatik''}}]]}} {{Image label small|x=0.525|y=0.03|scale=900|text=''{{color|#e2ebf5|[[Oqeani i Ngrirë i Veriut]]}}''}} {{Image label small|x=0.59|y=0.16|scale=900|text=''{{color|#e2ebf5|[[Deti Barents]]}}''}} {{Image label small|x=0.32|y=0.55|scale=900|text=[[Bay of Biscay|{{color|#e2ebf5|''Bay of<br>Biscay''}}]]}} {{Image label small|x=0.76|y=0.60|scale=900|text=[[Deti i Zi|{{color|#e2ebf5|''Deti i Zi''}}]]}} {{Image label small|x=0.80|y=0.56|scale=900|text=[[Sea of Azov|{{color|#e2ebf5|''Azov<br>Sea''}}]]}} {{Image label small|x=0.93|y=0.503|scale=900|text=[[Liqeni Kaspik|{{color|#e2ebf5|''Deti<br>Kaspik''}}]]}} {{Image label small|x=0.32|y=0.456|scale=900|text=[[Celtic Sea|{{color|#e2ebf5|''Celtic<br>Sea''}}]]}} {{Image label small|x=0.24|y=0.19|scale=900|text=''{{color|#e2ebf5|[[Deti i Groenlandës]]}}''}} {{Image label small|x=0.12|y=0.07|scale=900|text=''{{color|#e2ebf5|[[Baffin Bay]]}}''}} {{Image label small|x=0.217|y=0.68|scale=900|text=[[Gjiri i Kadizit|{{color|#e2ebf5|''Gjiri i<br>Kadizit''}}]]}} {{Image label small|x=0.42|y=0.62|scale=900|text=[[Ligurian Sea|{{color|#e2ebf5|''Ligurian<br>Sea''}}]]}} {{Image label small|x=0.42|y=0.7|scale=900|text=''{{color|#e2ebf5|[[Deti Mesdhe]]}}''}} {{Image label small|x=0.18|y=0.33|scale=900|text=[[Oqeani Atlantik|{{color|#e2ebf5|''Oqeani Atlantik''}}]]}} {{Image label small|x=0.445|y=0.41|scale=900|text=[[Deti i Veriut|{{color|#e2ebf5|''Deti<br>i Veriut''}}]]}} {{Image label small|x=0.43|y=0.27|scale=900|text=[[Deti Norvegjez|{{color|#e2ebf5|''Deti<br>Norvegjez''}}]]}} {{Image label small|x=0.275|y=0.706|scale=900|text=''{{color|#e2ebf5|[[Ngushtica e Gjibraltarit]]}}''}} {{Image label end}} == Tabelat == === Eurostat === Kjo nuk është paga mesatare mujore neto por paga mesatare neto e përafërt. {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! [[Lista e shteteve të pavarura|Shtetet]] ! data-sort-type="currency" | Neto (Euro) |- | [[Austria]] | 2 320,24 € |- | [[Belgjika]] | 2 232,85 € |- | [[Bullgaria]] | 324,89 € |- | [[Zvicra]] | 5 130,92 € |- | [[Republika Çeke]] | 725,92 € |- | [[Gjermania]] | 2 315,20 € |- | [[Danimarka]] | 3 041,08 € |- | [[Estonia]] | 832,57 € |- | [[Greqia]] | 1 262,05 € |- | [[Spanja]] | 1 679,21 € |- | Bashkimi Evropian 15 | 2 258,68 € |- | [[Finlanda]] | 2 479,56 € |- | [[Franca]] | 2 223,89 € |- | [[Kroacia]] | 755,21 € |- | [[Hungaria]] | 532,08 € |- | [[Republika e Irlandës|Irlanda]] | 2 284,40 € |- | [[Islanda]] | 2 634,88 € |- | [[Italia]] | 1 736,18 € |- | [[Lituania]] | 496,23 € |- | [[Luksemburgu]] | 3 187,82 € |- | [[Letonia]] | 379,22 € |- | [[Malta]] | 1 406,02 € |- | [[Holanda]] | 2 793,73 € |- | [[Norvegjia]] | 3 850,41 € |- | [[Polonia]] | 634,49 € |- | [[Portugalia]] | 1 056,92 € |- | [[Rumania]] | 345,56 € |- | [[Suedia]] | 2 825,57 € |- | [[Sllovenia]] | 993,80 € |- | [[Sllovakia]] | 664,77 € |- | [[Turqia]] | 590,35 € |- | [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Mbretëria e Bashkuar]] | 2 810,26 € |- | Shtetet e Bashkuara | 2 360,88 € |} === Burimet shtetërore === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! Shteti ! neto (est.) ! bruto ! ex.rate to € ! data ! data-sort-type="currency" | neto € |- |{{Flagicon|Albania}} '''[[Skeda:Flag_of_CEFTA.svg|20x20px]]''' '''[[Shqipëria]]'''<ref>Albanian Statistical Institute; http://www.instat.gov.al/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190210091104/http://www.instat.gov.al/ |date=10 shkurt 2019 }}</ref><ref>kreatx.com.</ref> | ALL 49130 | ALL 53025<ref>[http://www.instat.gov.al/media/154433/paga_mesatare_mujore_n__sektorin_shtet_ror_dhe_paga_minimale_zyrtare.xlsx "Average monthly wage in public sector and official minimum wage, 2000-2014"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151023041757/http://www.instat.gov.al/media/154433/paga_mesatare_mujore_n__sektorin_shtet_ror_dhe_paga_minimale_zyrtare.xlsx |date=23 tetor 2015 }}.</ref> | 0.0071<ref name="The Albanian Lek to Euro exchange rate (ALL EUR) as of 17 10 2015.">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=49130&From=ALL&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2013-08 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 351 |- |{{Flagicon|Andorra}} '''[[Andorra]]'''<ref>[http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/index.asp?lang=4 Departament d'Estadística] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140303063712/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/index.asp?lang=4 |date=3 mars 2014 }}.</ref> | €2230 | €2230 | 1 | 2012-12 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2230 |- |{{Flagicon|Armenia}}'''[[Skeda:Flag_of_the_Eurasian_Economic_Union.svg|20x20px]]''' '''[[Armenia]]'''<ref name="Statistics Armenia – Average wage">[http://www.armstat.am/en/?nid=126&id=08001 Statistics Armenia – Average wage].</ref><ref>[http://www.armstat.am/file/doc/99491243.pdf Statistics Armenia – Real Wages in 2014].</ref><ref>[http://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=64542 The Law on income tax].</ref> | [[Skeda:Armenian_dram_sign.svg|10x10px]] 166300 | [[Skeda:Armenian_dram_sign.svg|10x10px]] 190500 | 0.001862<ref name="AMD to EUR rate on 2015-10-17 UTC">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1000&From=AMD&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2015-07 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 308 |- |{{Flagicon|Austria}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Austria]]'''<ref>[http://www.statistik.at/web_en/statistics/social_statistics/personal_income/annual_personal_income/029112.html STATISTIK AUSTRIA – Annual Personal Income].</ref><ref>[http://www.statistik.at/web_en/statistics/social_statistics/personal_income/net_monthly_income/057414.html STATISTIK AUSTRIA – Net Monthly Income].</ref> | €2124 | €2854 | 1 | 2012 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2124 |- |{{Flagicon|Azerbaijan}} '''[[Azerbajxhani]]'''<ref>[http://www.mojazarplata.az/main/srednjaja-zarabotnaja-plata-v-azerbadzhane Average salary in June 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150927110745/http://www.mojazarplata.az/main/srednjaja-zarabotnaja-plata-v-azerbadzhane |date=27 shtator 2015 }}.</ref> | AZN 379.9 | AZN 457,2 | 0.853444<ref name="AZN to EUR rate on 2015-03-13 UTC">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=AZN&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2015-06 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 324 |- |{{Flagicon|Belarus}}'''[[Skeda:Flag_of_the_Eurasian_Economic_Union.svg|20x20px]]''' '''[[Bjellorusia]]'''<ref>[http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/trud/operativnaya-informatsiya_8/o-nachislennoi-srednei-zarabotnoi-plate-rabotnikov/o-nach_sred_zarabotnoi-plate-rabotnikov_v-iyule-2015-g/ "Labor market"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923085544/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/trud/operativnaya-informatsiya_8/o-nachislennoi-srednei-zarabotnoi-plate-rabotnikov/o-nach_sred_zarabotnoi-plate-rabotnikov_v-iyule-2015-g/ |date=23 shtator 2015 }}.</ref> | BYR 6027438 | BYR 7008649 | 0.000050<ref name="BYR to EUR 20-09-2015">{{Cite web|url=http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=6027438&From=BYR&To=EUR|title=http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?|access-date=18 tetor 2015|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923060401/http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=6027438&From=BYR&To=EUR|url-status=dead}}</ref> | 2015-07 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 308 |- |{{Flagicon|Belgium}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Belgjika]]'''<ref>http://www.demorgen.be/economie/belg-verdient-netto-gemiddeld-2-068-euro-a2127968/</ref> | €2091 | €3261 | 1 | 2013 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2091 |- |{{Flagicon|Bosnia and Herzegovina}} '''[[Skeda:Flag_of_CEFTA.svg|20x20px]]''' '''[[Bosnja dhe Hercegovina]]'''<ref name="BHas.ba">[http://www.bhas.ba/saopstenja/2015/NPL_2015M03_001_01-bos.pdf "Agencija za statistiku BiH"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923184537/http://www.bhas.ba/saopstenja/2015/NPL_2015M03_001_01-bos.pdf |date=23 shtator 2015 }} (PDF).</ref> | BAM 832 | BAM 1293 | 0.511292<ref name="BAM to EUR on 2014-11-17 01:57 UTC">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=BAM&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2015-06 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 425 |- |{{Flagicon|Bulgaria}}{{flagicon|EU}} '''[[Bullgaria]]'''<ref>[http://www.capital.bg/politika_i_ikonomika/bulgaria/2015/02/12/2471271_zaetite_leko_namaliavat_no_zaplatite_rastat/ "Average Wage for Dec, 2014"].</ref> | BGN 691<ref>[http://www.kik-bg.com/en/payroll-calculators/payroll-calculator-gross-to-net.php "Gross to Net Salary Calculator"]. 2015.</ref> | BGN 882<ref>[http://www.nsi.bg/en/content/6410/total "AVERAGE MONTHLY WAGES AND SALARIES OF THE EMPLOYEES UNDER LABOUR CONTRACT IN 2015 IN BULGARIA"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150226192529/http://www.nsi.bg/en/content/6410/total |date=26 shkurt 2015 }}. 2015-05-15.</ref> | 0.5113<ref name="Latest (27 February 2015): BGN 1 = EUR 0.5113">https://www.ecb.europa.eu/stats/exchange/eurofxref/html/eurofxref-graph-bgn.en.html</ref> | 2015-03 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 356 |- |{{Flagicon|Croatia}}{{flagicon|EU}} '''[[Kroacia]]'''<ref>[http://www.dzs.hr/default_e.htm "Republic Of Croatia – Croatian Bureau Of Statistics"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151123094014/http://www.dzs.hr/default_e.htm |date=23 nëntor 2015 }}.</ref> | HRK 5832 | HRK 8339 | 0.1304<ref name="Latest (14 December 2014): HRK 1 = EUR 0.1304">{{Cite web|url=https://www.ecb.europa.eu/stats/exchange/eurofxref/html/eurofxref-graph-hrk.en.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=18 tetor 2015|archive-date=16 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016073112/https://www.ecb.europa.eu/stats/exchange/eurofxref/html/eurofxref-graph-hrk.en.html|url-status=dead}}</ref> | 2014-11 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 775 |- |{{Flagicon|Cyprus}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Qiproja]]'''<ref>(Greek) [http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/59A71B7CABA0BB11C2257AC6003DFC43?OpenDocument&sub=1&sel=1&e=&print Statistical Service – Labour – Employment – Announcements – Latest Figures: Average Monthly Earnings of Employees by Quarter, 4th Quarter 2012].</ref> | €1574 | €2292 | 1 | 2013-Q3 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 1574 |- |{{Flagicon|Czech Republic}}{{flagicon|EU}} '''[[Republika Çeke]]'''<ref>[http://ekonomika.idnes.cz/prumerna-mzda-v-cesku-stoupla-na-26-287-korun-fi8-/ekonomika.aspx?c=A150904_092018_ekonomika_fih].</ref><ref>(Czech)[http://www.finance.cz/dane-a-mzda/kalkulacky-a-aplikace/mzdovy-kalkulator/?vysledek=1&vase_hruba_mzda=27200&pocet_deti=&dite_ZTP=0&dite1=0&dite2=0&dite3=0&dite4=0&dite5=0&invalida12=0&invalida3=0&ZTP=0&student=0&cena_auta=&duchodce_student_zena=0&submit=0#submit Tax calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924013001/http://www.finance.cz/dane-a-mzda/kalkulacky-a-aplikace/mzdovy-kalkulator/?vysledek=1&vase_hruba_mzda=27200&pocet_deti=&dite_ZTP=0&dite1=0&dite2=0&dite3=0&dite4=0&dite5=0&invalida12=0&invalida3=0&ZTP=0&student=0&cena_auta=&duchodce_student_zena=0&submit=0#submit |date=24 shtator 2015 }}.</ref> | CZK 20170 | CZK 26287 | 0.037<ref>[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=CZK&To=EUR] (16 08 2015)</ref> | 2015-Q2 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 754 |- |{{Flagicon|Denmark}}{{flagicon|EU}} '''[[Danimarka]]'''<ref name="Befolkningens_løn">[http://www.dst.dk/pukora/epub/upload/19581/befloen.pdf#page=8 "Befolkningens Løn - Sammenfatning"] (PDF). ''dst.dk'' (in Danish).</ref> | DKK 23045 | DKK 38854 | 0.1340<ref name="Latest (21 June 2014): DKK 1 = EUR 0.1343">https://www.ecb.europa.eu/stats/exchange/eurofxref/html/eurofxref-graph-dkk.en.html</ref> | 2015 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 3090 |- |{{Flagicon|Estonia}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Estonia]]'''<ref>{{Cite web|title=Kopje e arkivuar|url=http://www.stat.ee/90615|access-date=18 tetor 2015|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924120808/http://www.stat.ee/90615|url-status=dead}}</ref><ref>[http://palk.crew.ee/ Tax Calculator].</ref> | €871 | €1082 | 1 | 2015-Q2 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 871 |- |{{Flagicon|Finland}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Finlanda]]'''<ref>Finnish Statistical Office; http://www.stat.fi/til/ati/2014/03/ati_2014_03_2014-10-15_tau_011_en.html.</ref><ref>[http://prosentti.vero.fi/VPL2014/Sivut/LaskennanTulos.aspx?kieli=en-US Tax Bureau: Tax calculator in English] {{Webarchive|url=https://archive.today/20141019012826/http://prosentti.vero.fi/VPL2014/Sivut/LaskennanTulos.aspx?kieli=en-US |date=19 tetor 2014 }} Retrieved on 2014-10-19.</ref> | €2300 | €3315 | 1 | 2014-Q3 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2300 |- |{{Flagicon|France}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Franca]]'''<ref>[http://travail-emploi.gouv.fr/IMG/pdf/2014-028-2.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304185434/http://travail-emploi.gouv.fr/IMG/pdf/2014-028-2.pdf |date=4 mars 2016 }}.</ref> | €2180 | €2480 | 1 | 2014 Q-2 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2180 |- |{{Flagicon|Georgia}} '''[[Gjeorgjia]]'''<ref>http://geostat.ge/index.php?action=page&p_id=149&lang=eng [ National Statistics Office of Georgia].</ref> | [[Skeda:Sign_of_Georgian_Lari_(5).png|15x15px]] 794 | [[Skeda:Sign_of_Georgian_Lari_(5).png|15x15px]] 934 | 0.38<ref name="GEL to EUR on 2015-09-23 UTC">http://xn--80aqeeyceo.com/</ref> | 2015-Q2 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 351 |- |{{Flagicon|Germany}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Gjermania]]'''<ref>{{Cite web|title={{!}}title= {{!}}publisher=Destatis.de {{!}}date=2012-03-26 {{!}}accessdate=2015-10-17|url=https://www.destatis.de/EN/FactsFigures/NationalEconomyEnvironment/EarningsLabourCosts/EarningsEarningsDifferences/Tables/LongTimeSeriesD.html|access-date=18 tetor 2015|archive-date=14 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161114041356/https://www.destatis.de/EN/FactsFigures/NationalEconomyEnvironment/EarningsLabourCosts/EarningsEarningsDifferences/Tables/LongTimeSeriesD.html|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.parmentier.de/steuer/steuer.htm?wagetax.htm</ref> | €2606<ref>{{Cite web|title=4.100,00 € Brutto in Netto in Steuerklasse 1 {{!}} LohnTastik|url=https://lohntastik.de/gns/brutto-netto-gehaltsrechner/2/4100.0/1/0|access-date=2022-07-26|website=lohntastik.de|language=de}}</ref> | €4100<ref>{{Cite web|title=Verdienste 2021: Durchschnittlich 4 100 Euro brutto im Monat|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Arbeit/Verdienste/Verdienste-Verdienstunterschiede/verdienste-branchen.html|access-date=2022-07-26|website=Statistisches Bundesamt|language=de}}</ref> | 1 | 2021-Q4 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2606 |- |{{Flagicon|Greece}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Greqia]]'''<ref>http://aftertax.gr/ Υπολογισμός καθαρού μισθού.</ref><ref>http://www.reinisfischer.com/average-salary-european-union-2015 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200714124751/https://www.reinisfischer.com/average-salary-european-union-2015 |date=14 korrik 2020 }} Average Salary European Union;[Retrieved on 2015-08-11].</ref> | €1004 | €1265 | 1 | 2015 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 1004 |- |{{Flagicon|Hungary}}{{flagicon|EU}} '''[[Hungaria]]'''<ref>[http://www.ksh.hu/docs/eng/xstadat/xstadat_infra/e_qli007d.html].</ref> | HUF 170754 | HUF 259222 | 0.0032258<ref>[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=HUF&To=EUR "XE: (HUF/EUR) Hungarian Forint to Euro Rate"]. ''www.xe.com''.</ref> | 2015-05 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 550 |- |{{Flagicon|Iceland}} '''[[Skeda:EFTA_logo.svg|20x20px]]''' '''[[Islanda]]'''<ref>[http://www.oecd.org/ctp/taxpolicyanalysis/taxingwagescountrynoteforiceland.htm Tax policy analysis – Organisation for Economic Co-operation and Development].</ref> | ISK 292894 | ISK 488000 | 0.00688<ref name="ISK to EUR on 2015 June 28">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=ISK&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2014 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2015 |- |{{Flagicon|Ireland}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Irlanda]]'''<ref>[http://www.cso.ie/quicktables/GetQuickTables.aspx?FileName=EHQ03.asp&TableName=Earnings+and+Labour+Costs&StatisticalProduct=DB_EH "CSO QuickTables – EHQ03 – Earnings and Labour Costs"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923225132/http://www.cso.ie/quicktables/GetQuickTables.aspx?FileName=EHQ03.asp&TableName=Earnings+and+Labour+Costs&StatisticalProduct=DB_EH |date=23 shtator 2015 }}.</ref> | €2129 | €2700 | 1 | 2013-Q3 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2129 |- |{{Flagicon|Italy}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Italia]]'''<ref>[http://dati.istat.it/?lang=en I.Stat Statistics].</ref><ref>[http://www.calcolostipendionetto.it/ "Calcolo Stipendio Netto"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226014415/http://www.calcolostipendionetto.it/ |date=26 dhjetor 2018 }}.</ref> | €2033 | €2538 | 1 | 2015-05 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2033 |- |{{Flagicon|Kazakhstan}}'''[[Skeda:Flag_of_the_Eurasian_Economic_Union.svg|20x20px]]''' '''[[Kazakistani]]'''<ref>{{Cite web|url=http://mojazarplata.kz/main/zarabotnaja-plata/srednie-zarabotnye-platy|title=Средние заработные платы в Казахстане|url-status=dead|access-date=18 tetor 2015|archive-date=3 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140703155617/http://mojazarplata.kz/main/zarabotnaja-plata/srednie-zarabotnye-platy}}</ref> | [[Skeda:Tenge_symbol.jpg|13x13px]] 96629 | [[Skeda:Tenge_symbol.jpg|13x13px]] 124 227 | 0.00332<ref name="KZT to EUR rate on 2015-09-20">http://xn--c1adbrqqhig.com/</ref> | 2015-Q2 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 318 |- |{{Flagicon|Kosovo}} '''[[Kosova]]'''<ref>{{Cite web|url=http://www.shekulli.com.al/web/p.php?id=56438&kat=87|title=July 2014|url-status=dead|access-date=18 tetor 2015|archive-date=26 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226151742/http://www.shekulli.com.al/web/p.php?id=56438&kat=87}}</ref><ref>Agency, KIESA.</ref> | €360 | €441 | 1 | 2014-09 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 360 |- |{{Flagicon|Latvia}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Letonia]]'''<ref>[http://data.csb.gov.lv/pxweb/en/Sociala/Sociala__isterm__dsamaksa/?tablelist=true] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923060315/http://data.csb.gov.lv/pxweb/en/Sociala/Sociala__isterm__dsamaksa/?tablelist=true|date=23 shtator 2015}} (Latvia).</ref> | €606 | €820 | 1 | 2015-06 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 606 |- |{{Flagicon|Liechtenstein}}'''[[Skeda:EFTA_logo.svg|20x20px]]''' '''[[Lihtenshtajni]]'''<ref>[http://www.averagesalarysurvey.com/liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923180649/http://www.averagesalarysurvey.com/liechtenstein |date=23 shtator 2015 }} (Liechtenstein) Retrieved on 2015-08-23.</ref> | CHF 6530 | CHF 8144 | 0.912<ref name="xe.com">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=CHF&To=EUR "XE: (CHF/EUR) Swiss Franc to Euro Rate"]. ''www.xe.com''.</ref> | 2015 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 6030 |- |{{Flagicon|Lithuania}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Lituania]]'''<ref>[http://www.socmin.lt/lt/socialine-statistika.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150124021752/http://www.socmin.lt/lt/socialine-statistika.html|date=24 janar 2015}}.</ref> | €554 | €714 | 1 | 2015-Q2 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 554 |- |{{Flagicon|Luxembourg}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Luksemburgu]]'''<ref>[http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableView.aspx Table view] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200121013417/https://statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableView.aspx |date=21 janar 2020 }}.</ref><ref>[http://www.diegrenzgaenger.lu/index.php?p=calcfisc#submit_anchor "Die Grenzgänger in Luxemburg"]. diegrenzgaenger.lu.</ref> | €3149 | €4274 | 1 | 2010 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 3149 |- |{{Flagicon|Macedonia}} '''[[Skeda:Flag_of_CEFTA.svg|20x20px]]''' '''[[Republika e Maqedonisë]]'''<ref>[http://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie_en.aspx?rbrtxt=41 "Average monthly gross wage paid per employee"].</ref><ref>[http://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie_en.aspx?rbrtxt=40 "Average monthly net wage paid per employee"].</ref> | MKD 21861 | MKD 32145 | 0.0164<ref name="MKD to EUR rate on 2015-05-10 UTC">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=MKD&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2015-07 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 355 |- |{{Flagicon|Malta}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Malta]]'''<ref>[http://nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3722 Labour Force Survey: Q2013-02] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131114070637/http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3722 |date=14 nëntor 2013 }}.</ref> | €1021 | €1253 | 1 | 2013-Q2 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 1021 |- |{{Flagicon|Moldova}} '''[[Skeda:Flag_of_CEFTA.svg|20x20px]]''' '''[[Moldavia]]'''<ref>[http://www.statistica.md/newsview.php?l=ro&id=4860&idc=168 Average earnings in June 2015].</ref> | MDL 3896 | MDL 4732 | 0.0464727<ref name="MDL to EUR rate on 2015-04-10">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=MDL&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2015-06 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 181 |- |{{Flagicon|Monaco}} '''[[Monako|Monaco]]''' | €3436 | €4436 | 1 | 2012 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 3436 |- |{{Flagicon|Montenegro}} '''[[Skeda:Flag_of_CEFTA.svg|20x20px]]''' '''[[Mali i Zi]]'''<ref>[http://monstat.org/cg/novosti.php?id=1328 Montenegro;]</ref> | €478 | €726 | 1 | 2015 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 478 |- |{{Flagicon|Netherlands}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Holanda]]'''<ref>[http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLEN&PA=81096eng&D1=2-3,7&D2=0&D3=0,%28l-15%29-l&LA=EN&VW=T Labour Accounts; compensation of employees, quarterly].</ref><ref>[http://www.berekenhet.nl/werk-en-inkomen/nettoloon-2011.html "Nettoloon berekenen uit bruto salaris voor 2011"].</ref> | €2158 | €3073 | 1 | 2012-Q3 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2158 |- |{{Flagicon|Norway}} '''[[Skeda:EFTA_logo.svg|20x20px]]''' '''[[Norvegjia]]'''<ref>https://ssb.no/en/arbeid-og-lonn/statistikker/lonnansatt</ref> | NOK 31000 | NOK 42300 | 0.1087<ref name="Latest (17 10 2015): NOK 1 = EUR 0.1087">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=39800&From=NOK&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2014 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 3372 |- |{{Flagicon|Poland}}{{flagicon|EU}} '''[[Polonia]]'''<ref>http://www.wynagrodzenia.pl/dane_gus.php</ref><ref>[http://www.infor.pl/kalkulatory/brutto_netto.html Income tax calculator]. infor.pl</ref> | PLN 2920 | PLN 4095 | 0.2359<ref name="Latest (17 10 2015): PLN 1 = EUR 0.2359">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=PLN&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2015-07 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 689 |- |{{Flagicon|Portugal}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Portugalia|Portugal]]'''<ref>{{Cite web|url=http://economico.sapo.pt/noticias/salario-medio-mensal-de-portugal-foi-metade-da-media-europeia-em-2013_194613.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=18 tetor 2015|archive-date=23 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923004753/http://economico.sapo.pt/noticias/salario-medio-mensal-de-portugal-foi-metade-da-media-europeia-em-2013_194613.html|url-status=dead}}</ref> | €1001 | €1018 | 1 | 2014-08 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 1001 |- |{{Flagicon|Romania}}{{flagicon|EU}} '''[[Rumania]]'''<ref>[http://www.insse.ro/cms/files/statistici/comunicate/castiguri/a14/cs12r14.pdf "Average earnings in December 2015"] (PDF).</ref> | RON 1866 | RON 2582 | 0.2230<ref name="Latest (14 February 2014): RON 1 = EUR 0.2264">https://www.ecb.europa.eu/stats/exchange/eurofxref/html/eurofxref-graph-ron.en.html</ref> | 2014-12 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 417 |- |{{Flagicon|Russia}}'''[[Skeda:Flag_of_the_Eurasian_Economic_Union.svg|20x20px]]''' '''[[Rusia]]'''<ref name="gks.ru">[http://www.gks.ru/free_doc/2015/b15_01/08-2015.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016005727/http://www.gks.ru/free_doc/2015/b15_01/08-2015.htm|date=16 tetor 2015}} Показатели::Федеральная служба shtetërore e statistikave</ref> | RUB 27727 | RUB 31870<ref name="gks.ru"/> | 0.01426<ref name="rate for 17 10 2015">http://www.bloomberg.com/quote/EURRUB:CUR</ref> | 2015-08 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 396 |- |{{Flagicon|San Marino}} '''[[San Marino]]''' | €2390 | €2390 | 1 | 2013 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2390 |- |{{Flagicon|Serbia}} '''[[Skeda:Flag_of_CEFTA.svg|20x20px]]''' '''[[Serbia]]'''<ref>http://www.cekos.rs/prose%C4%8Dne-neto-zarade-plate-decembar-2014-godine</ref> | RSD 44206 | RSD 61053 | 0.0082001<ref name="RSD to EUR rate on 2014-12-05">{{Cite web|title=Kopje e arkivuar|url=http://www.nbs.rs/export/sites/default/internet/cirilica/scripts/ondate.html|access-date=18 tetor 2015|archive-date=18 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151018155609/http://www.nbs.rs/export/sites/default/internet/cirilica/scripts/ondate.html|url-status=dead}}</ref> | 2014-12 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 363 |- |{{Flagicon|Slovakia}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Sllovakia|Slovakia]]'''<ref>http://www.platy.sk/analyzy/najvacsi-rozdiel-medzi-platmi-zien-a-muzov-je-v-kosickom-kraji/50201</ref><ref>[http://openiazoch.zoznam.sk/kalkulacky/vypocet-cistej-mzdy Tax calculator]. openiazoch.sk/mzda.</ref> | €708 | €924 | 1 | 2015-08 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 708 |- |{{Flagicon|Slovenia}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Sllovenia]]'''<ref>[http://www.stat.si/StatWeb/glavnanavigacija/podatki/prikazistaronovico?IdNovice=6496 Average monthly earnings, Slovenia, 2013-2014 – temporary data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924120316/http://www.stat.si/StatWeb/glavnanavigacija/podatki/prikazistaronovico?IdNovice=6496 |date=24 shtator 2015 }}.</ref> | €1092 | €1550 | 1 | 2015-3 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 1092 |- |{{Flagicon|Spain}}{{flagicon|EU}}'''[[Skeda:Logo_European_Central_Bank.svg|20x20px]]''' '''[[Spanja]]'''<ref>[http://www.datosmacro.com/mercado-laboral/salario-medio/espana Salario medio 2013 : 2013]. datosmacro.com .</ref><ref>[http://www.calculatusueldo.com/calcula_tu_sueldo_neto.htm "Calculo de sueldo neto o mensual"].</ref> | €1734 | €2169 | 1 | 2013 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 1734 |- |{{Flagicon|Sweden}}{{flagicon|EU}} '''[[Suedia]]''' | SEK 23845<ref>[http://www.ekonomifakta.se/sv/Fakta/Skatter/Rakna-pa-dina-skatter/Rakna-ut-din-skatt/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017195159/http://www.ekonomifakta.se/sv/Fakta/Skatter/Rakna-pa-dina-skatter/Rakna-ut-din-skatt/ |date=17 tetor 2015 }} Tax calculator in Swedish based on the municipal tax of the capital city.</ref> | SEK 30600<ref>[http://www.scb.se/en_/Finding-statistics/Statistics-by-subject-area/Labour-market/Wages-salaries-and-labour-costs/Salary-structures-whole-economy/Aktuell-Pong/14374/149087/] Average monthly salary by sector 1992–2013</ref> | 0.1070<ref name="Latest (22 January 2014): SEK 1 = EUR 0.1070">https://www.ecb.europa.eu/stats/exchange/eurofxref/html/eurofxref-graph-sek.en.html</ref> | 2014 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 2551 |- |{{Flagicon|Switzerland}} '''[[Skeda:EFTA_logo.svg|20x20px]]''' '''[[Zvicra]]'''<ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/03/04/blank/data/01/06_01.Document.165042.xls "Gross monthly wage (median) by economic branch, professional position and gender"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923225502/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/03/04/blank/data/01/06_01.Document.165042.xls |date=23 shtator 2015 }}. 2012.</ref><ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/03/04/blank/data/01/06_01.Document.131507.xls "Quantile ranges (net monthly wage), full- and part-time employees by degree of employment and gender"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923225500/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/03/04/blank/data/01/06_01.Document.131507.xls |date=23 shtator 2015 }}. 2012.</ref><ref>[http://www.epunkt.net/Bewerber/Gehaltsrechner-Schweiz "Gehaltsrechner für die Schweiz"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150825054056/http://www.epunkt.net/Bewerber/Gehaltsrechner-Schweiz |date=25 gusht 2015 }}. ePunkt.net.</ref> | CHF 4428 | CHF 6439 | 0.912<ref name="xe.com"/> | 2012 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 4089 |- |{{Flagicon|Turkey}} '''[[Turqia]]'''<ref>[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1682&From=TRY&To=EUR].</ref> | TRY 1300 | - | 0.317<ref name="Latest (10 12 2016): TRY 1 = EUR 0.27">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=TRY&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2016 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 353 |- |{{Flagicon|Ukraine}} '''[[Ukraina]]'''<ref>[http://index.minfin.com.ua/index/average/ Средняя зарплата по Украине]</ref><ref>[http://www.payroll.com.ua/index.php "Зарплатный калькулятор 2015"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190109024752/http://www.payroll.com.ua/index.php%20 |date=9 janar 2019 }}.</ref> | UAH 3531 | UAH 4390 | 0.040<ref name="UAH to EUR rate on 2015-09-15">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=3531&From=UAH&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2015-07 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 141 |- |{{Flagicon|United Kingdom}}{{flagicon|EU}}'''[[Mbretëria e Bashkuar]]'''<ref>[http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_335027.pdf]{{Lidhje e vdekur}}.</ref> | £2230 | £2687 | 1.36<ref name="Latest (17 10 2015): GBP 1 = EUR 1.36*">[http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=GBP&To=EUR http://www.xe.com/currencyconverter/convert/?]</ref> | 2013-04 | style="background:#bfe4ff;color:#000" | 3034 |} == Shih edhe == * [[Lista e vendeve sipas PBB për banorë|List of countries by GDP (nominal) per capita]] * [[Lista e shteteve sipas numrit të përdoruesve të internetit|List of countries by number of Internet users]] == Referime == {{Reflist|30em}} == Lidhje të jashtme == * [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php/Wages_and_labour_costs Eurostat: Wages and labour costs] * [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php/Minimum_wage_statistics Eurostat: Minimum wages August 2011] * [https://web.archive.org/web/20110526064424/http://www.fedee.com/PayChartEg.shtml FedEE;Pay in Europe 2010] * [http://ceemarkets.com/html/tnc____wages__statutory_minimu.html Wages (statutory minimum, average monthly gross, net) and labour cost (2005) CE Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813080104/http://ceemarkets.com/html/tnc____wages__statutory_minimu.html |date=13 gusht 2011 }} * [http://www.langlophone.com/20100526_edition/20100526_EU27_data_table_flipped.pdf Wages and Taxes for the Average Joe in the EU 27 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016173712/http://www.langlophone.com/20100526_edition/20100526_EU27_data_table_flipped.pdf |date=16 tetor 2011 }} * [https://web.archive.org/web/20121103010715/http://money.comments.ua/people/2012/10/29/368017/menshe-ukraintsev-evrope.html ru: Moldovans have lowest wages in Europe] * [http://www.netsalarycalculator.co.uk: UK Net Salary Calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151013204334/http://www.netsalarycalculator.co.uk/ |date=13 tetor 2015 }} * [http://www.databasece.com/en/average-salary Database Central Europe: wages in Central and Eastern Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923212754/http://www.databasece.com/en/average-salary |date=23 shtator 2015 }} maybomxka2ppac67js8aq2m32g9yotu 10 182933 3058533 1608904 2026-10-20T14:41:06Z Siar O 126613 Përditësim i logos. 3058533 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Fakultetet e Universitetit të Tiranës |title = Fakultetet e [[Universiteti i Tiranës|Universitetit të Tiranës]] |image = [[Image:Universiteti i Tiranës.svg|60px]] |list1 = <div> [[Fakulteti i Ekonomisë i Universitetit të Tiranës|i Ekonomisë]] {{·}} [[Fakulteti i Shkencave Sociale i Universitetit të Tiranës|i Shkencave Sociale]]{{·}} [[Fakulteti i Drejtësisë i Universitetit të Tiranës|i Drejtësisë]]{{·}} [[Fakulteti i Shkencave të Natyrës i Universitetit të Tiranës|i Shkencave të Natyrës]]{{·}} [[Fakulteti i Historisë dhe Filologjisë i Universitetit të Tiranës|i Historisë dhe Filologjisë]]{{·}} [[Fakulteti i Gjuhëve të Huaja i Universitetit të Tiranës|i Gjuhëve të Huaja]] </div> }} ctngm0apxhd6xn803enea3lvwf5ftr6 0 194411 3058676 3058473 2026-10-21T06:22:23Z Leutrim.P 113691 zhberje vandalizmi 3058676 wikitext text/x-wiki {{Other uses}} {{Italic title}} {{Taxobox | fossil_range = {{fossil|[[Mioceni]] i vonë | Tani}} | name = ''Panthera''<ref name="msw3">{{MSW3 Wozencraft |id = 14000227 |pages = 546–548}}</ref> | image = {{Multiple image |direction = vertical |align = center |image1 = Adult male Royal Bengal tiger.jpg |image2 = Lion waiting in Namibia.jpg |image3 = Standing jaguar.jpg |image4 = Slleo1.jpg |image5 = Irbis4.JPG}} | image_caption = [[Tigri]], [[luani]], [[jaguari]], [[leopardi]] dhe [[leopardi i dëborës]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Felidae]] | subfamilia = [[Pantherinae]] | genus = '''''Panthera''''' | authority = [[Lorenz Oken|Oken]], 1816 | type_species = ''[[Leopardi|Felis pardus]]'' | type_species_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | subdivision_ranks = [[specia|Llojet]] | subdivision = :''[[Panthera tigris]]''<br /> :''[[Panthera leo]]''<br /> :''[[Panthera onca]]''<br /> :''[[Panthera pardus]]''<br /> :''[[Panthera uncia]]''<br /> }} '''''Panthera'''''<ref name="msw3"/> ({{Shqiptimi|Panterat}}) është një [[gjinia|gjini]] brenda familjes ''[[Felidae]]'', që u emërua dhe u përshkrua për herë të parë nga natyralisti [[Gjermania|gjerman]] Lorenz Oken në vitin 1816.<ref>Oken, L. (1816). [https://books.google.com/books?id=S5o5AAAAcAAJ&pg=PA1052 ''Lehrbuch der Zoologie'', 2. Abtheilung]. August Schmid & Comp., Jena.</ref> Taksonomisti britanik [[R. I. Pocock]] rishikoi klasifikimin e kësaj gjinie në v. 1916, duke e përbërë nga [[Lloji|llojet]]: [[Luani|luan]], [[Tigri|tigër]], [[Jaguari|jaguar]] dhe [[Leopardi|leopard]], në bazë të veçorive të [[Kafka|kafkës]].<ref name="Pocock1916">Pocock, R. I. (1916).</ref> Rezultatet e analizave gjenetike tregojnë se edhe [[leopardi i dëborës]] i takon gjinisë së panterave, një klasifikim që u pranua dhe nga vlerësuesit e [[BNRN]]-së pas një studimi në vitin 2008.<ref name="Johnson2006">{{Cite journal|author=Johnson, W. E., Eizirik, E., Pecon-Slattery, J., Murphy, W. J., Antunes, A., Teeling, E. & O'Brien, S. J.|year=2006|doi=10.1126/science.1122277|title=The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment.|url=https://archive.org/details/sim_science_2006-01-06_311_5757/page/72|journal=[[Science (journal)|Science]]|volume=311|pages=73–77|pmid=16400146|issue=5757}}</ref><ref name="iucn1">Jackson, R., Mallon, D., McCarthy, T., Chundaway, R. A., Habib, B. (2008).</ref> == Emri == Fjala ''panterë'' rrjedh nga [[latinishtja]] ''panthēra'', që rrjedh nga [[Greqishtja e lashtë|greqishtja]] ''pánthēr'' (πάνθηρ).<ref>{{Cite web|author1=Liddell, H. G.|author2=R. Scott|name-list-style=amp|url=http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2377441|title=πάνθηρ|work=A Greek-English Lexicon, revised and augmented|year=1940|location=Oxford|publisher=Clarendon Press}}</ref> Parashtesa [[Gjuha greke|greke]] ''pan-'' (πάν), që do të thotë "të gjitha", dhe ''thēr'' (θήρ), që do të thotë "gjah" ose "pre", bart kuptimin "grabitqari i të gjitha kafshëve". Përdorimi i fjalës për një bishë, ka origjinën nga antikiteti në [[orienti|Orienti]], ndoshta nga India në Persi, e pastaj në Greqi.<ref name="oed">{{Cite web|author=OUP|url=http://www.oed.com/view/Entry/137001|title=Panther|work=[[Oxford English Dictionary]]|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2002}}</ref><ref name="Pantheratigrisssp.balica">{{cite iucn|author=Jackson, P. Nowell, K.|year=2008|title=Panthera tigris ssp. balica|url=https://www.iucnredlist.org/details/41682/0}}</ref> ==Taksonomia== Gjatë shekujve 19-të dhe 20-të, eksploruesit e ndryshëm dhe stafi i muzeve të historisë natyrore sugjeruan një numër të madh nënllojesh, ose ndonjëherë të quajtur 'raca', për të gjitha speciet Panthera. Taksonomisti [[R. I. Pocock|Pocock]] shqyrtoi lëkurat dhe [[kafka]]t në koleksionin zoologjik të ''Muzeut të Historisë Natyrore të Londrës'' dhe [[nënlloje]]ve të grupuara, duke shkurtuar kështu listat në mënyrë të konsiderueshme. Që nga mesi i viteve 1980, disa specie të ''Panterave'' u bënë subjekt i hulumtimeve gjenetike, kryesisht duke përdorur mostra të gjakut të individëve kaptivë. Rezultatet e studimit tregojnë se shumë prej nënllojeve të luanit dhe leopardit duhet të diskutohen dhe klasifikohen për shkak të dallimit të pamjaftueshëm gjenetik midis tyre. Më pas, u propozua që të grupojnë të gjitha [[popullata]]t e [[leopardi Afrikan|leopardit Afrikan]] në ''P. p. pardus'' dhe të mbajë tetë emra nënllojesh për popullatën e [[leopardi Aziatik|leopardit Aziatik]]. Bazuar në kërkimin gjenetik, u sugjerua që të grupohen të gjitha popullatat e [[luani Afrikan|luanit nën-saharian]] të grupohen në ''[[Panthera leo leo|P. l. leo]]''. Rezultatet e studimeve filogjeografike tregojnë se popullatat e [[luani i Afrikës Perëndimore|luanit Perëndimorë]] dhe [[Dega e luanit të Afrikës Qendrore|Qendrorë]] janë të lidhur ngushtë me [[luani Aziatik|luanin Indian]] dhe sëbashku formojnë një degë të ndryshme nga popullata e luanit në [[Afrika Jugore|Afrikën Jugore]] dhe [[Afrika Lindore|Lindore]]; Etiopia Juglindore është një rajon ku popullata Veriore dhe Jugore është përzierë. [[Pantera e zezë]] nuk ështē një specie të veçantë nga të tjerat. Ajo formohet nga një gjen recesiv që gjendet në jaguarët dhe leopardët. Shpesh, pullat dallohen në jaguarët e zinj. <ref>{{cite journal|author=Robinson, R.|year=1970|title=Inheritance of black form of the leopard Panthera pardus|url=https://archive.org/details/genetica_1970_41_1/page/190|journal=Genetica|volume=41|issue=1|pages=190–197|pmid=5480762|doi=10.1007/bf00958904}}</ref><ref>{{cite journal|author=Eizirik, E.|author2=Yuhki, N.|author3=Johnson, W. E.|author4=Menotti-Raymond, M.|author5=Hannah, S. S.|author6=O'Brien, S. J.|title=Molecular Genetics and Evolution of Melanism in the Cat Family|journal=Current Biology|year=2003|volume=13|issue=5|pages=448–453|doi=10.1016/S0960-9822(03)00128-3|pmid=12620197}}</ref> ===Filogjenia=== Kladogrami më poshtë ndjek shkencëtarët Mazák, Kristiansen dhe Kitchener (2011).<ref name="P.zdanskyi">{{Cite journal|year=2011|title=Oldest Known Pantherine Skull and Evolution of the Tiger|url=http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0025483|journal=PLoS ONE|volume=6|issue=10|pages=e25483|doi=10.1371/journal.pone.0025483|pmid=22016768|last1=Mazák|first1=Ji H.|last2=Christiansen|first2=Per|last3=Kitchener|first3=Andrew C.|pmc=3189913|access-date=27 qershor 2018|archive-date=21 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111021041030/http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0025483|url-status=dead}}</ref> {{clade| style=font-size:85%;line-height:85% |label1=[[Pantherinae]] |1={{clade |1=''[[Neofelis]]''[[File:A handbook to the carnivora (Neofelis nebulosa).jpg|70 px]] |label2='''''Panthera''''' |2={{clade |1=''[[Panthera uncia]]''[[File:Ounce (PSF).png|70 px]] |2={{clade |1=''[[Panthera palaeosinensis]]''† |2={{clade |1={{clade |1=''[[Panthera onca]]''[[File:Jaguar Histoire Naturelle (white background).jpg|70 px]] |2={{clade |1=''[[Panthera atrox]]''† |2={{clade |1=''[[Panthera spelaea]]''† |2={{clade |1=''[[Panthera leo]]''[[File:Lydekker - Lion (white background).JPG|70 px]] |2=''[[Panthera pardus]]''[[File:Lydekker - Leopard (white background).JPG|70 px]] }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Panthera tigris]]''[[File:A handbook to the carnivora (Panthera tigris).jpg|70 px]] |2=''[[Panthera zdanskyi]]''† }} }} }} }} }} }} === Llojet === Tabela e mëposhtme tregon klasifikimin e specieve të gjinisë ''Panthera'' bazuar në klasifikimin e ri të vitit 2017:<ref name="msw3"/><ref name="CatSG2017">{{cite journal|author1=Kitchener, A. C.|author2=Breitenmoser-Würsten, C.|author3=Eizirik, E.|author4=Gentry, A.|author5=Werdelin, L.|author6=Wilting, A.|author7=Yamaguchi, N.|author8=Abramov, A. V.|author9=Christiansen, P.|author10=Driscoll, C.|author11=Duckworth, J. W.|author12=Johnson, W.|author13=Luo, S.-J.|author14=Meijaard, E.|author15=O’Donoghue, P.|author16=Sanderson, J.|author17=Seymour, K.|author18=Bruford, M.|author19=Groves, C.|author20=Hoffmann, M.|author21=Nowell, K.|author22=Timmons, Z.|author23=Tobe, S.|year=2017|title=A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group|journal=Cat News|issue=Special Issue 11|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Llojet !! Nënllojet !! Përhapja |- |[[Tigri]] ''P. tigris'' [[File:Panthera tigris corbetti (Tierpark Berlin) 832-714-(118).jpg|200px]] |style="white-space: nowrap;"|[[Tigri i Azisë Kontinentale]] përfshin: *[[Tigri Bengalez]] ''P. t. tigris'' ''sensu scrito''<ref name="CatSG2017"/> *[[Tigri Siberian]] ''P. t. tigris'', më parë ''P. t. altaica''<ref name="msw3"/> *[[Tigri i Kinës Jugore]] ''P. t. tigris'', më parë ''P. t. amoyensis''<ref name="msw3"/> *†[[Tigri Kaspik]] ''P. t. tigris'', më parë ''P. t. virgata''<ref name="msw3"/><ref>{{cite iucn|author=Jackson, P.|author2=Nowell, K.|year=2008|title=Panthera tigris ssp. virgata|url=https://www.iucnredlist.org/details/41505/0}}</ref> *[[Tigri Indokinez]] ''P. t. tigris'', më parë ''P. t. corbetti''<ref name="msw3"/> *[[Tigri Malajzezë]] ''P. t. tigris'', më parë ''P. t. jacksoni''<ref>{{cite journal|author=Luo, S.J.|author2=Kim, J.H.|author3=Johnson, W.E.|author4=Walt, J.v.d.|author5=Martenson, J.|author6=Yuhki, N.|author7=Miquelle, D.G.|year=2004|title=Phylogeography and Genetic Ancestry of Tigers (''Panthera tigris'')|journal=PLOS Biology|volume=2|issue=12|pages=e442|doi=10.1371/journal.pbio.0020442|pmid=15583716|pmc=534810|display-authors=etal}}</ref> [[Tigri i Ishujve Sunda]] ''P. t. sondaica'' përfshin:<ref name="CatSG2017"/> *{{dagger}}[[Tigri Javanez]] ''P. t. sondaica'' ''sensu scrito''<ref name="msw3"/><ref>{{cite iucn|author=Jackson, P.|author2=Nowell, K.|year=2008|title=Panthera tigris ssp. sondaica|url=https://www.iucnredlist.org/details/41681/0|ref=none}}</ref> *{{dagger}}[[Tigri Balinez]] ''P. t. sondaica'', më parë ''P. t. balica''<ref name="msw3"/><ref name="Pantheratigrisssp.balica" /> *[[Tigri Sumatran]] ''P. t. sondaica'', më parë ''P. t. sumatrae''<ref name="msw3"/> ||Gjendet në në: Indi, Nepal, Bangladesh, Butan, Mianmar, Tailand, Kamboxhia, Rusinë lindore dhe Ishullin Indonezian të Sumatrës. |- |[[Luani]] ''P. leo'' [[File:P l Bleyenberghi 1.jpg|200px]] |style="white-space: nowrap;"| *''[[Panthera leo leo|P. l. leo]]'' *''[[Panthera leo melanochaita|P. l. melanochaita]]'' |Gjendet në: [[India|Indi]], [[Afrika Veriore|Afrikën Veriore]], [[Afrika perëndimore|Afrika Perëndimore]], [[Afrika Qendrore|Afrikën Qendrore]], [[Afrika Lindore|Afrika Lindore]] dhe në [[Afrika Jugore|Afrikën Jugore]] |- |[[Jaguari]] ''P. onca'' [[File:Standing jaguar.jpg|200px]] |Monotipikë.<ref>{{Cite journal|last=Larson|first=S. E.|date=1997|title=Taxonomic re-evaluation of the jaguar|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/(SICI)1098-2361(1997)16:2%3C107::AID-ZOO2%3E3.0.CO;2-E/abstract|journal=Zoo Biology|language=en|volume=16|issue=2|pages=107–120|doi=10.1002/(SICI)1098-2361(1997)16:2<107::AID-ZOO2>3.0.CO;2-E|issn=1098-2361}}</ref> |Ai shtrihet në të gjithë SHBA-në dhe në Meksikë, në Kili dhe Argjentinë, duke përfshirë pjesën më të madhe të Brazilit Amazonian. Vendet e pranishme në rangun modern janë Argjentina, Belize, Bolivia, Brazili, Kolumbia, Kosta Rika (veçanërisht në Gadishullin Osa), Ekuadori, Guiana Franceze, Guatemala, Guajana, Hondurasi, Meksika, Nikaragua, Panamaja, Paraguaji, Peru, Suriname, Shtetet e Bashkuara dhe në Venezuelë. |- |[[Leopardi]] ''P. pardus'' [[File:Leopard3.jpg|200px]] | *[[Leopardi Afrikan]] (''Panthera pardus pardus'') *[[Leopardi Amur]] (''Panthera pardus orientalis'') *[[Leopardi Arab]] (''Panthera pardus nimr'') *[[Leopardi Indian]] (''Panthera pardus fusca'') *[[Leopardi Indokinez]] (''Panthera pardus delacouri'') *[[Leopardi Javanez]] (''Panthera pardus melas'') *[[Leopardi i Persisë]] (''Panthera pardus saxicolor'') *[[Leopardi i Sri Lankës]] (''Panthera pardus kotiya'') |Gjendet në: Afrikën lindore, Afrikën veriore, Arabi, Persi, Kinën Veriore dhe në ishujt Sunda. |- |[[Leopardi i dëborës]] (''P. uncia'') [[File:Lightmatter_snowleopard.jpg|200px]] | Monotipikë. |Gjendet në: Himalaja, Indi, Tazakistan, Kazakistan, Kyrgizstan, në malet e Pamirit dhe në Uzbekistan. |} == Shiko edhe == * [[Pantherinae]] * [[Neofelis]] * [[Hibridet e panterave]] * [[Macja më e madhe]] == Referime == {{Reflist|30em}} ==Lexim i mëtejshëm== * {{cite book|title=The Big Cats and Their Fossil Relatives: An Illustrated Guide to Their Evolution and Natural History|author1=A. Turner|author2=[[Mauricio Antón]]|date=1997|publisher=[[Columbia University Press]]|isbn=978-0-231-10228-5|url=https://books.google.com/books/about/The_Big_Cats_and_Their_Fossil_Relatives.html?id=66mRJSxIAfoC&redir_esc=y|language=en}} {{Macet e mëdha}} [[Kategoria:Pantera|*]] [[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]] [[Kategoria:Macet e mëdha]] [[Kategoria:Gjini e gjitarëve]] dqabq0v72bofzt59u0b47cu0pqvnocr 0 196237 3058527 2992884 2026-10-20T14:27:52Z Vyolltsa 129213 3058527 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Lebanë''' | native_name = Labanë | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Prishtinës|Prishtinë]] |Komuna = [[Komuna e Prishtinës|Prishtinë]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = 398 | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 636 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=44 | gjer_s=27 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=8 | gjat_s=30 | gjat_dr = E }} '''Lebanë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Prishtinës|Prishtinës]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Labanë'''.Para vitit 1999 dmth para luftes ,eshte njohur me emrin "Brezare" == Gjeografia == Gjeografia e Fshatit Leban eshte e pershtatshme ngaqe ka nje natyr te pasur ka afer, Autostraden,kufizohet ne mes me prishtinen dhe podujeven dhe kjo ben qe biznisi te ecen mire sepse pak kilomtera ka nga prishtina dhe podujeva ne qytet <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> == Popullisa == Popullsia me se shumti eshte me mbiemrin Bilalli dhe Berbatovci <!-- == Shih dhe këtë == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/20/Lebane.html Vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Prishtinës]] {{Komuna e Prishtinës}} {{KO-gjeo-cung}} [[Kategoria:Për përmirësim]] rp5wu0e6dhufppr6iki5j9v0xov27m3 0 200300 3058547 3019994 2026-10-20T16:19:30Z ~2026-56222-98 194680 Vande Bharat Express Lucknow to New Delhi 3058547 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = Nyja e Lucknowt | emri_amë = लखनऊ जंक्शन | gjuha_emrit_amë = [[gjuha hindi]] | emrat_formues = | emra_alternativ = | statusi = në punë | image = Lucknow Junction.jpg | image_alt = | image_size = 339 | caption = Stacioni Hekurudhor i Nyjës së Lucknowt | map_type =Vande Bharat Express Lucknow to New Delhi chhoti line se daudegi subah 6:10 per platform number 6 se Ravana hogi | map_alt =Vande Bharat Express Lucknow to New Delhi | map_caption = | relief =Ghaziabad Aligarh tundla Etawah fafund Tumna junction 12 00 se 12:35 minut mein New Delhi sham ko 3:30 baje wapas Aaye 4:12 baje ki Ghaziabad Aligarh dungala Etawah fafund Tumna junction Unnao 8 00 Kanpur Central 8 35 pay 10:00 baje Lucknow stop | lartësia = 126 | tipi_ndërtesës = Stacion hekurudhor | architectural_style = [[Arkitektura Indo-Saraçene]] | structural_system = | material = | kosto = | kosto_ren = | klient = | pronar = Hekurudhat Indiane | current_tenants = | qiradhënës = | vendndodhja = [[India|Indi]] | adresa = Charbagh, [[Lucknow]], Uttar Pradesh | vendndodhja_qyteti = [[Lucknow]] | vendndodhja_shteti = Uttar Pradesh | iso_region = IN | coordinates_display = | coordinates_format = | gjerësia = | gjatësia = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEË = | kordinatat = {{Coord|26.832|N|80.919|E|type:railwaystation_region:IN|format=dms|display=inline,title}} | data_novatore = | data_fillimit = | data_përfundimit = | data_hapjes = 1914 | data_inaugurimit = | data_renovimit = | data_mbylljes = | data_shkatërrimit = | shkatërruar_data = | diameter = | circumference = | architectural = [[Arkitektura Indo-Saraçene]] | tip = | antenna_spire = | roof = | top_floor = | observatory = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | seating_type = | seating_capacity = | elevator_count =Kyunki Mera 15000 ka mobile chori ho gaya Lucknow Sprite Tejas Express per ab yah gadi nahin chalegi sar road Badal do | grounds_area = | arkitekt = | architecture_firm = | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | main_contractor = | awards = | designations = | ren_architect = | ren_firm = | ren_str_engineer = | ren_serv_engineer = | ren_civ_engineer = | ren_oth_designers = | ren_qty_surveyor = | ren_awards = | rooms = | parking = Po | url = | embedded = | referencat = }} '''Stacioni Hekurudhor i Nyjës së Lucknowt''' (emri zyrtar Lucknow NER, kodi i stacionit LJN) është një nga dy stacionet kryesore të qytetit të [[Lucknow]]t për trenat me binarë të gjerë. Stacioni i afërt dhe pothuajse në vazhdim të [[Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh|Hekurudhor Lucknow Charbagh]], zyrtarisht i njohur si Nyja e Lucknowt ose Lucknow Jn NER (kodi i stacionit LJN), konsiderohet jo zyrtarisht si pjesë e stacioneve hekurudhore të Charbaghut. Është i vendosur në Charbagh në jug të qytetit. Fjala 'Char Bagh' i referohet katër kopshteve që ekzistonin aty më parë.<ref>{{Cite web|url=http://lucknow.nic.in/hplaces.htm|title=Historical Places in Lucknow|url-status=dead|access-date=27 tetor 2016|archive-date=3 korrik 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060703051908/http://lucknow.nic.in/hplaces.htm}}</ref> Nyja e Lucknowt (LJN) është e lidhur mirë me të gjithë qytetet e rëndësishme si [[Banglore]], [[Chennai]], [[Kalkuta]], [[New Delhi]], [[Bombeji]], Jammu Tawi, Guwahati, Chandigarhu, Pune, Jaipuri dhe Bhopali. Lucknow JN ose stacioni LJN ka gjashtë platforma. Që nga 1 maji 2016, nga Stacioni LJN janë nisur, kanë përfunduar ose kanë kaluar më shumë se 160 trena ekspres (ose 23 palë trenash postarë /ekspresë), 28 trena super të shpejtë, 1 palë Shatabdi, 3 palë trenash Garib Rath express dhe 18 trena të ngadaltë pasagjerësh.<ref name="indiarailinfo">{{cite web|url=http://indiarailinfo.com/departures/906|title=LJN/Lucknow Junction NER (6 PFs)|publisher=indiarailinfo.com|accessdate=30 prill 2014}}</ref> Më herët Nyja e Lucknowt ishte terminali për trenat e gjerësisë metrike të binarëve pasi pothuajse të gjitha linjat e zonës Veri-Lindore të Hekurudhës ishin me gjerësi metrike. Me shndërrimin e gjerësinë së binarëve të shumicës së këtyre linjave në binarë të gjerë 1676&nbsp;mm nën projektin Unigauge, Nyja e Lucknowt nuk kishte ndonjë linjë me gjerësi metrike. Tani terminali për trenat e mbetur metrik është Nyja Lucknow Aishbagh (kodi i stacionit ASH). Nyja Lucknow Aishbagh ka gjithashtu edhe linja me binarë të gjerë. ==Sfondi== Në mënyrë informale, është i njohur si "Linja Chhoti", historikisht përfshin trenat Linjave hekurudhore Veri-Lindore të gjerësisë metrike, më parë nën Divizionin e Izzatnagarit, tani nën Divizionin e Lucknowt të Hekurudhës Veri-Lindore. Është stacioni terminal për trenat e binarëve të gjerë të Linjave Hekurudhore Veri-Lindore si Howrahu, Chennai Qendror dhe Bombej CST. Në këtë mënyrë, trenat që hyjnë në këtë stacion duhet të rikthehen për të dal nga stacioni nëse destinacioni i tyre është përtej Lucknowt. Ajo është një ndërtesë e veçuar, me një identitet të veçantë me gurë të kuq ranor, por pothuajse një vazhdimi i ndërtesës së stacionit kryesor të Stacionit Hekurudhor Lucknow Charbagh LKO. Stacioni Lucknow JN ose stacioni LJN ka gjashtë platforma. Platforma nr. 6 është e aksesueshme për dy rrotëshit, makinat rikshaw dhe makinat nëpërmjet një nënkalimik. Ky nënkalim është i treti i Hekurudhave Indiane pas stacioneve hekurudhore të Howrahut dhe Gorakhpurit. Që nga 1 maj 2016, më shumë se 160 trena ekspres (ose 23 palë trena postarwEkspres), 28 trena super të shpejtë, 1 palë të Shatabdit, 3 palë të ekspresit Garib Rath dhe 18 trena të ngadaltë pasagjerësh nisin nga, përfundojnë ose kalojnë përmes stacionit LJN.<ref name="indiarailinfo"/> Më parë nyja e Lucknowt ishte terminali për trenat e gjerësisë metrike të binarëve si pothuajse të gjithë linjat e Hekurudhës Veri-Lindore. Me ndryshimin e shumicës së këtyre linjave në binarë 1676&nbsp;mm të gjerë nën projektin Unigauge, Nyja e Lucknowt nuk ka ndonjë linjë metrike. Tani terminali për trenat e mbetur të gjerësisë metrike është Nyja Lucknow Aishbagh (kodi i stacionit ASH). Nyja Lucknow Aishbagh ka gjithashtu linja binarësh të gjerë. ==Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh (LKO)== [[File:Lucknow station.jpg|thumb|left|369px|[[Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh]]]] '''[[Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh]]''' (emri zyrtar '''Lucknow NR''', në [[gjuha hindi|gjuhën hindi]]: लखनऊ चारबाग़ रेलवे स्टेशन; në [[gjuha urdu|gjuhën urdu]]: لکھنؤ چارباغ ریلوے اسٹیشن; kodi i stacionit '''LKO''',: ) është një nga dy stacionet kryesore hekurudhore të qytetit të [[Lucknow]]t në Uttar Pradesh të [[India|Indisë]] {{Coord|26.832|N|80.919|E|type:railwaystation_region:IN|format=dms|display=inline}} për trenat me binarë të gjerë. Është i vendosur në zonën e Charbaghut në jug të qytetit, nga e ka marr dhe emrin popullor. Fjalët 'Char Bagh' i referohen katër kopshteve që ekzistonin këtu para stacionit.<ref>{{Cite web|url=http://lucknow.nic.in/hplaces.htm|title=Historical Places in Lucknow|url-status=dead|access-date=27 tetor 2016|archive-date=3 korrik 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060703051908/http://lucknow.nic.in/hplaces.htm}}</ref> Qyteti i [[Lucknow]]t është i lidhur mirë me të gjitha metropolet dhe qytetet e tjera të rëndësishme si [[Bangalore]], [[Chennai]], [[Kalkuta]], [[New Delhi]], [[Bombeji]], Jammu Tawi, Guwahati, Chandigarhu, Pune, Jaipuri dhe Bhopali gjithashtu nga Lucknow Charbagh (N.R.) ose Nyja e Lucknowt (N.E.R.). Emërtimet "[[Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh]]" dhe "Stacioni Lucknow NR" përdoren për të njëjtin stacion hekurudhor me kodin LKO. Ky është një nga stacionet hekurudhore më të ngarkuara të [[India|Indisë]]. Në këtë stacion kalojnë më shumë 300 trena dhe nisen 85 trena pasagjerësh. Ky stacion u ndërtua mbi një plintë të ngritur, ka një planimetri drejtkëndore me portikë të dalë. Ka mjaft kulla dhe grupe kubesh të rrumbullakta të stilit Awadhi. Platformat e gjera, të ngritura kanë mjaft salla dhe dhoma për qëllime zyrash. [[Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh]] (LKO) menaxhohet nga Divizioni i Lucknowt i Hekurudhës Veriore të Indisë. Trenat e menaxhuar nga Hekurudha Veriore e Indisë përfundojnë os kalojnë nëpërmjet këtij stacioni. Është gjithashtu zona kryesore për sistemin Hekurudhor Suburban Lucknow-Kanpur (MEMU). Ai ka nëntë platforma. Që nga 20 korriku 2016, më shumë se 320 trena (ose 146 palë trenash) (duke përfshirë 1 Duronto, 2 Rajdhani, 1 Shatabdi, 46 trena super të shpejtë d.m.th. 23 palë trena super të shpejtë, 3 Garib Rathë dhe 142 dhe 71 palë trena ekspresë) dhe 28 trena të ngadaltë pasagjerësh (ose 14 palë trena duke përfshirë MEMU dhe DEMU) nisën nga, përfunduan ose kaluan nëpër stacionin LKO.<ref>{{cite web|url=http://indiarailinfo.com/departures/336|title=LKO/Lucknow Charbagh NR (9 PFs) Railway Station - Train Departure Timings - India Rail Info|work=India Rail Info}}</ref> Guri i themelit të ndërtesës së Stacionit Hekurudhor Lucknow Charbagh u vendos më 21 mars 1914 dhe u përfundua në vitin 1923. Një rol të rëndësishëm në dizajnin dhe projektimin e tij u luajt nga Chaubey Mukta Prasadi, një inxhinier këshillues për Lanebrown dhe Hulett. Ai ka një kopsht të madh përballë ndërtesës. Ai është një ndërtuar në [[Arkitektura Indo-Saraçene|Arkitekturën Indo-Saraçene]] që përzien elemente të arkitekturës Rajputiane, [[Arkitektura e Lucknowt|Arkitekturës Awadhi]] dhe [[Arkitektura Mogule|asaj Mogule]] dhe ka pamjen e një pallati rezidencial. Një veçori unike e Stacionit Hekurudhor Lucknow Charbagh është se një pamje ajrore e ndërteësës së stacionit e tregon atë si një fushë shahu dhe kupolat dhe kolonat e ndërtesës duken si gurët e shahut.<ref>{{cite web|url=https://sites.google.com/site/lucknowtravelguide/charbagh-lucknow|title=Lucknow Railways Station -Charbagh -Welcome to the City of Nawabs - Lucknow Travel Guide|work=google.com}}</ref> Nga ana arkitekturore, ai është konsideruar si një nga stacionet hekurudhore më të bukur në Indi.<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/business/slide-show/slide-show-1-budget-2012-railway-indias-best-stations/20120314.htm#6|title=India's best railway stations|date=14 mars 2012|work=Rediff}}</ref> Stacioni Policor në Stacionin Hekurudhor Lucknow Charbagh mban çertifikatën ISO 9001.<ref>{{Cite web|url=https://in.news.yahoo.com/lucknow-police-station-gets-iso-9001-certification-121431909.html|title=Lucknow police station gets ISO-9001 certification|date=11 mars 2012|website=Yahoo! News India|publisher=IANS|url-status=dead|access-date=27 tetor 2016|archive-date=2 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402120345/https://in.news.yahoo.com/lucknow-police-station-gets-iso-9001-certification-121431909.html}}</ref> [[File:Charbagh Railway Station, Lucknow.jpg|thumb|448px|Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh]] ===Historia e Stacionit Hekurudhor Lucknow Charbagh (LKO)=== [[Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh]], stacioni kryesor hekurudhor i [[Lucknow]]t, është konsideruar si një kryevepër arkitekturore. Dizajni strukturor i bujshëm i Stacionit Hekurudhor Lucknow Charbagh është një ndërtsë magjepsëse për turistët. I ndërtuar me një kosto të stërmadhe prej 7 000 000 rupish, ai u projektua nga J. H. Hornimen. Guri i themelit të Stacionit Hekurudhor Lucknow Charbagh u vendos nga peshkopi i Lucknowt në 21 mars 1914<ref>{{cite web|url=http://www.onlytravelguide.com/uttar-pradesh/historical/charbagh-station.php|title=Charbagh Station, Famous Charbagh Station, Charbagh Station Lucknow, Charbagh Railway Station, Charbagh Station of Uttar Pradesh|work=onlytravelguide.com}}</ref> Divizioni i Lucknowt drejtohet nga menaxheri divizional hekurudhor (Divisional Railway Manager - DRM). Më 23 prill 1867, u hap për trafikun seksioni 47 miljesh Lucknow-Kanpur. Ky seksion u bë pjesë e Hekurudhës Oudh Rohilkhand. Divizioni i tanishëm i Lucknowt, në vitin 1925 ishte pjesë e East Indian Railway deri në vitin 1952. Ai plotëson nevojat e transportit hekurudhor për shtetin më të populluar të Indisë, duke shërbyer 13 distrikte të [[Uttar Pradeshi]]t, me një tërësi prej 1458.94&nbsp;km, nëpërmjet 194 stacioneve. [[Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh]], deri në vitin 1867, ishte një kopsht. Ndërtesa e tanishme e stacionit u ndërtu në vitin 1926 me kube minare të [[Arkitektura Indo-Saraçene|dizajnit Saraçen]], i menduar për tu harmonizuar me arkitekturën e veçantë të ndërtesave të rëndësishme historike të qytetit që i përkisnin periudhës së sundimit të Nawabëve të Oudhit. Godina u ndërtua me tulla të kuqe dhe ka një façatë të gjatë verandash të zbukuruara me [[Arkitektura Mogule|harqe mogule]].<ref>http://www.nr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0,1,263,314,316</ref> ==Shërbimet e trafikut == Rreth 160 trena ekspres (ose 23 palë trenash postarë /ekspres), 28 trena super të shpejtë, 1 palë Shatabdi, 3 palë të Garib Rath express dhe 18 trena pasagjerësh që nisen, përfundojnë ose kalojnë në stacionin LJN.<ref name="indiarailinfo"/> ==Trenat nga Nyja e Lucknowt NE (LJN)== Rreth 100 trena të shpejtë nisin nga, përfundojnë ose kalojnë nëpër stacionin LJN. Disa nga trenat që nisen kalojnë ose mbërrijnë në Stacionin e Nyjës Hekurudhore të Lucknowt (LJN) janë listuar në tabelën në vijim. {|class="wikitable sortable" style="background:#ffffff;color:#000" |- ! style="background-color:#FFD700;color:#000" | Nr. i trenit !! style="background-color:#FFD700;color:#000" | Emri i Trenit !! style="background-color:#FFD700;color:#000" | Nisja !! style="background-color:#FFD700;color:#000" | Destinacioni |- | align="left" | 12003 | align="left" | Lucknow Swarna Shatabdi | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | [[New Delhi]] |- | align="left" | 12583 | align="left" | Lucknow-Anand Vihar Double Decker Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | Anand Vihar |- | align="left" | 12210 | align="left" | Kathgodam Kanpur Central Garib Rath Express | align="left" | - | align="left" | Kanpur |- | align="left" | 13019 | align="left" | Bagh Express | align="left" | - | align="left" | Kathgodam |- | align="left" | 12104 | align="left" | Lucknow Junction-Pune Superfast | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | Pune |- | align="left" | 12533 | align="left" | Pushpak Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | [[Bombeji]] |- | align="left" | 15015 | align="left" | Gorakhpur-Yesvantpur Express | align="left" | - | align="left" | [[Bangalore]] |- | align="left" | 12554 | align="left" | Vaishali Express | align="left" | - | align="left" | Barauni |- | align="left" | 12521 | align="left" | Raptisagar Express | align="left" | - | align="left" | Ernakulam |- | align="left" | 15045 | align="left" | Gorakhpur-Okha Express | align="left" | - | align="left" | Okha |- | align="left" | 12108 | align="left" | Lucknow-Lokmanya Tilak Terminus Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | [[Bombeji]] |- | align="left" | 09014 | align="left" | [[Lucknow]]-Bandra Terminus Special | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | [[Bombeji]] |- | align="left" | 19716 | align="left" | [[Lucknow]]-Jaipur Tri-Weekly | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | Jaipur |- | align="left" | 12535 | align="left" | Lucknow Raipur Garib Rath Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | Raipur |- | align="left" | 15204 | align="left" | [[Lucknow]]-Barauni Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | Barauni |- | align="left" | 16094 | align="left" | Gomti Sagar Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | [[Chennai]] |- | align="left" | 15009 | align="left" | Chitrakoot Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | Jabalpur |- | align="left" | 12593 | align="left" | Lucknow Bhopal Garibrath Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | Bhopal |- | align="left" | 15008 | align="left" | Krishak Express | align="left" | Stacioni i nisjes | align="left" | [[Varanasi]] |- |} ===Shërbimet EMU-MEMU-DEMU nga Nyja e Lucknowt=== {| class="wikitable" |- ! STACIONI !! SHËRBIMI |- | LJN-BARABANKI || MEMU |- | LJN-KANPUR || MEMU |- | LJN-Sitapur|| MEMU (i propozuar) |- | LJN-GONDA || DEMU (i propozuar) |} ==Shiko edhe== * [[Stacioni Hekurudhor Lucknow Charbagh]] * [[Lucknow]] == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Transport]] [[Kategoria:Monumente në Indi]] apatjrzlf67b7whhel2mn42uy9lfiza 0 200561 3058626 3020566 2026-10-20T22:15:56Z Qendrimi15 122927 3058626 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Kıvanç Tatlıtuğ | image = Kivanc-viki,.jpg | birth_date = 27 tetor 1983 | birth_place = [[Adana]], [[Turqi]] | education = [[Istanbul Kültür University]] | occupation = {{hlist|Aktor|model}} | years_active = 2002–tani | spouse = Başak Dizer ({{small|m.2016}}) | children = 1 | website = {{URL|www.kivanctatlitug.com}} }} '''Kıvanç Tatlıtuğ''' ose në shqip '''Këvanç Tatlitu''' (lindi më 27 tetor 1983)<ref>{{cite web|url=http://www.hurriyet.com.tr/kelebek/magazin/kivanc-tatlitug-32-yasinda-40007022|title=Kıvanç Tatlıtuğ 32 yaşında|website=www.hurriyet.com.tr|language=tr}}</ref> është një aktor, model dhe ish-basketbollist turk. Ai ka fituar disa çmime, përfshirë katër [[Golden Butterfly Awards]] për Aktorin më të Mirë për rolet e tij në ''[[Aşk-ı Memnu]]'' (2009 dhe 2010), ''[[Kuzey Güney]]'' (2012) dhe ''[[Aile (serial)|Aile]]'' (2023), dhe për rolin e tij dy çmime Golden Butterfly për çiftin më të mirë dhe një Yeşilçam Cinema Award. Tatlıtuğ fitoi konkurset [[Modeli më i Mirë i Turqisë]] dhe Modeli më i Mirë i Botës më 2002.<ref>{{cite web|url=http://www.gecce.com/fotogaleri-kivanc-tatlitugu-bir-de-boyle-gorun|title=Kıvanç Tatlıtuğ'u bir de böyle görün!|publisher=Gecce.com|language=tr}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.istanbulview.com/james-cameron-kivanc-tatlitug/|title=James Cameron complimenting Kivanc Tatlitug|date=31 janar 2011|publisher=Istanbul view|language=en|access-date=29 janar 2017}}</ref> Tatlıtuğ është vendosur si një aktor kryesor i Turqisë me role në disa nga serialet televizive shumë të suksesshme, që përfshijnë ''[[Menekşe ile Halil]]'' (2007–2008), ''[[Aşk-ı Memnu]]'' (2008–2010), ''[[Kuzey Güney]]'' (2011–2013), ''[[Cesur ve Güzel]]'' (2016–2017), dhe ''[[Aile (serial)|Aile]]'' (2023-2024), të cilat i siguruan atij vlerësime kritike dhe njohje ndërkombëtare.<ref>{{cite web |url=http://www.mailce.com/kivanc-tatlitug-kimdir-hayati.html |title=Kıvanç Tatlıtuğ kimdir hayatı |website=Mailce.com |access-date=2017-02-25 |language=tr |archive-url=https://web.archive.org/web/20170529042945/http://www.mailce.com/kivanc-tatlitug-kimdir-hayati.html |archive-date=29 maj 2017 }}</ref> duke portretizuar studiuesin Arman në seritë origjinale të [[Netflix]] ''[[Into the Night (serial televiziv)|Into the Night]]'' (2021) dhe ''[[Yakamoz S-245]]'' (2022).<ref name="IntoTheDeep">{{Cite web|last2=Eyiakkan|last1=Melisa|first2=Ener|first1=Yasemin|title=Netflix Ramping Up Investment In Turkey With 10 New Exhilarating Projects|url=https://about.netflix.com/en/news/netflix-ramping-up-investment-in-turkey-with-10-new-exhilarating-projects|work=[[Netflix Media Center]]|language=en|date=20 tetor 2020}}</ref> == Biografia == Kıvanç lindi më 27 tetor 1983 në Adana tek Erdem dhe Nurten Tatlıtuğ.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Sx5fHAfNyXs|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330235129/https://www.youtube.com/watch?v=Sx5fHAfNyXs|archive-date=30 mars 2019|url-status=dead|title=Kivanc Tatlitug in " Isiltilar " Program CNN TURK ( Part 1 )|publisher=[[YouTube]]|language=tr|date=2010-12-21|access-date=2016-11-24}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.shekulli.com.al/p.php?id=20343|title=Shqiptarët në Turqi, të famshëm dhe krenar - Shekulli Online|website=Shekulli.com.al|language=sq|date=2013-04-04|access-date=2016-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921115949/http://www.shekulli.com.al/p.php?id=20343|archive-date=21 shtator 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://zerilugines.com/video-aktori-turk-kivanc-tatlitug-pranon-se-eshte-shqiptar/|title=Video/ Aktori turk Kivanç Tatlitug pranon se është shqiptar …. - Zëri i Luginës|website=Zerilugines.com|language=sq|date=2013-07-26|access-date=2016-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910191745/http://zerilugines.com/video-aktori-turk-kivanc-tatlitug-pranon-se-eshte-shqiptar/|archive-date=10 shtator 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|author=Magazina / TV / Film|url=http://www.telegrafi.com/aktori-kivanc-tatlitug-e-pranon-krenari-origjinen-po-jam-kosovar-video/|title=Aktori Kivanç Tatlitug e pranon me krenari origjinën: Po jam kosovar (Video)|publisher=Telegrafi|language=sq|access-date=2016-11-24}}</ref><ref>{{cite web|author=TheAlbanian.co.uk|url=http://www.thealbanian.co.uk/video-aktori-turk-kivanc-tatlitug-pranon-se-eshte-shqiptar.html|title=Video/ Aktori turk Kivanç Tatlitug pranon se është shqiptar …|website=Thealbanian.co.uk|language=sq|date=2016-11-19|access-date=2016-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021042213/http://www.thealbanian.co.uk/video-aktori-turk-kivanc-tatlitug-pranon-se-eshte-shqiptar.html|archive-date=21 tetor 2016|url-status=dead}}</ref><ref>https://www.haberler.com/kivanc-tatlitug/biyografisi/</ref> Nëna e tij është nga [[Edreneja]]. Gjyshi i tij nga babai është emigrant [[shqiptar]] nga [[Prishtina]]. Gjyshja e tij nga babai është emigrant [[Boshnjakët|boshnjake]] nga [[Sarajeva]].<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FHW0JoEgvqE|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/FHW0JoEgvqE|archive-date=2021-12-21|url-status=live|title=My father's mother is from Sarajevo|website=[[YouTube]]|language=en|access-date=2021-04-11}}{{cbignore}}</ref> Ai ka thënë se ka lindur dhe është rritur në Adana dhe se familja e tij ka një biznes buke në qytet për më shumë se njëqind vjet.<ref>{{cite web|url=http://kelebekgaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=50610&rid=2369&p=6|title=HANGİ ÜNLÜ NERELİ / 6 - Magazin Foto Galeri|website=Kelebekgaleri.hurriyet.com.tr|language=tr|access-date=2016-11-24|archive-date=24 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111224005234/http://kelebekgaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=50610&rid=2369&p=6|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://kelebekgaleri.hurriyet.com.tr/GaleriDetay.aspx?cid=50610&rid=2369&p=7|title=HANGİ ÜNLÜ NERELİ / 7 - Magazin Foto Galeri|website=Kelebekgaleri.hurriyet.com.tr|language=tr|access-date=2016-11-24|archive-date=30 dhjetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111230231510/http://kelebekgaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=50610&p=7&rid=2369|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.22dakika.org/yazi/kivanc-tatlitug-mankenlikten-oyunculuga|title=Profil: Kıvanç Tatlıtuğ|website=22dakika.org|language=tr|access-date=2017-02-25}}</ref> Ai deklaroi se ai është [[musliman]] nga feja dhe u pa duke u falur në [[Fitër Bajrami|Bajram]].<ref>{{cite web|url=https://vocal.media/geeks/are-turkish-actors-or-actresses-muslims|title=Are Turkish Actors or Actresses Muslims?|website=Geeks - Vocal Media|language=en|quote=Kivanc is a Muslim too. He got fame through a renewed Turkish drama "Forbidden Love" He was also seen praying during Eid in Istanbul.|access-date=11 nëntor 2022|archive-date=5 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221205073928/https://vocal.media/geeks/are-turkish-actors-or-actresses-muslims|url-status=dead}}</ref> Ai studioi në shkollën e mesme private Yenice Çağ, ku u dallua në [[basketboll]]. Për shkak të sëmundjes së të atit, familja u shpërngul në [[Stamboll]] në mënyrë që babai të merrte trajtimin e duhur. Në Stamboll ai iu bashkua klubeve Beşiktaş, Fenerbahçe, Ülkerspor, "Fiskobirlik", "Güney Sanayi", "Çukurova Kulübü", "Devlet Su İşleri" dhe "Tarsus Amerikan Kulübü" si basketbollist profesionist nën-18. Për shkak të një këmbe të ndrydhur, ai u largua nga basketbolli.<ref name="haberturk.com">{{cite web|url=http://www.haberturk.com/magazin/fiskos/haber/1212059-kivanc-tatlitug-sakatlandi|title=Kıvanç Tatlıtuğ sakatlandı &#124; Magazin Haberleri|website=Haberturk.com|language=tr|date=19 mars 2016|access-date=2017-02-25}}</ref> Ai u diplomua në Universitetin Kulturor të Stambollit në vitin 2013.<ref>{{cite web|url=http://www.cnnturk.com/universite-rehberim/unlulerin-mezun-oldugu-universiteler|title=Ünlülerin mezun olduğu üniversiteler - CNN TÜRK - tarafsız güvenilir haberler|website=Cnnturk.com|language=tr|access-date=2017-02-25}}</ref> Ai u martua me stilisten Başak Dizer më 19 shkurt 2016 në ambasadën turke në Paris. Fëmija i parë i çiftit, një djalë i quajtur Kurt Efe, lindi në prill 2022.<ref>{{cite web|url=https://www.milliyet.com.tr/cadde/kivanc-tatlitugin-oglu-kurt-efe-dunyaya-geldi-6738113|title=Kıvanç Tatlıtuğ'un oğlu Kurt Efe dünyaya geldi|work=[[Milliyet]]|date=15 prill 2022|language=tr|accessdate=16 prill 2022}}</ref> Një skulpturë e Tatlıtuğ është shfaqur në [[Madame Tussauds]] Istanbul.<ref>{{cite web|url=https://www.madametussauds.com/istanbul/en/whats-inside/vip-party/k%C4%B1van%C3%A7-tatl%C4%B1tu%C4%9F/|title=KIVANÇ TATLITUĞ|publisher=Madame Tussauds|language=en|access-date=24 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207122144/https://www.madametussauds.com/istanbul/en/whats-inside/vip-party/k%C4%B1van%C3%A7-tatl%C4%B1tu%C4%9F/|archive-date=7 shkurt 2018}}</ref> == Filmografia == {| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:90%" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue;color:#000"| Filmat |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! Shënime |- |2007 |''[[Amerikalılar Karadeniz'de 2]]'' |Muzaffer |Roli kryesor |- |2010 |''[[Toy Story 3]]'' |Ken |Dublime |- |2013 |''[[Kelebeğin Rüyası]]'' |[[Muzaffer Tayyip Uslu]] |rowspan="3"|Roli kryesor |- |2018 |''[[Hadi Be Oğlum]]'' |Ali Kaptan |- |2018 |''[[Organize İşler 2: Sazan Sarmalı]]'' |Sarë Saruhan |- ! colspan="5" style="background:LightSteelBlue;color:#000"| Serialet |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! Shënime ! Kanali |- |2005-2007 |''[[Gümüş]]'' |Mehmet Shadollu |rowspan="3"|Roli kryesor | rowspan="3"|[[Kanal D]] |- |2007-2008 |''[[Menekşe ile Halil]]'' |Halil Tuğlu |- |2008-2010 |''[[Aşk-ı Memnu]]'' |Behlyl Haznedar |- |2010 |[[Ezel (serial)|''Ezel'']] |Sekiz |Mysafir |[[atv (Turqi)|atv]] |- |2011-2013 |''[[Kuzey Güney]]'' |Kuzej Tekinolllu |rowspan="5" |Roli kryesor |[[Kanal D]] |- |2014 |''[[Kurt Seyit ve Şura]]'' |Kurt Sejit |rowspan="2"|[[Star TV]] |- |2016-2017 |''[[Cesur ve Güzel]]'' |Cesur Alemdaroğlu Karahasanoğlu |- |2018-2019 |[[Përplasja (serial)|''Çarpışma'']] |Kadir Adallë |rowspan="2"|[[Show TV]] |- |2023-2024 |''[[Aile (serial)|Aile]]'' |Asllan Sojkan |- ! colspan="5" style="background:LightSteelBlue;color:#000"| Seriale dhe filma interneti |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! Shënime ! Platforma |- |2021 |''[[Into the Night]]'' |rowspan="2"|Arman |Mysafir | rowspan="6"|[[Netflix]] |- | rowspan="2"|2022 |''[[Yakamoz S-245]]'' |rowspan="4"|Roli kryesor |- |''[[Âşıklar Bayramı]]'' |Avokati Jusuf |- | rowspan="2"|2023 |''[[Boğa Boğa]]'' |Jallën |- |''[[İstanbul İçin Son Çağrı]]'' |Mehmet Jëllmaz |- |2026 |''Organize İşler Karun Hazinesi'' |Sarë Saruhan |Roli mbështetës |} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1983]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Aktorë turq]] [[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]] [[Kategoria:Turq me prejardhje boshnjake]] [[Kategoria:Modelë turq]] [[Kategoria:Njerëz nga Adana]] c7rt3wha6kvsheklm9nhmzzy97bnace 0 203666 3058627 3058142 2026-10-20T22:20:17Z Fallbackintoreality 102113 /* */ gramatika 3058627 wikitext text/x-wiki {{Pp}} {{Shkronja}} {{Mergeto|Inxhinieria mjedisore}} [[Skeda:06 2023 Thames Barrier IMG 7506.jpg|parapamje|Barriera në Lumin Temzë për mbrojtje nga vërshimet]] '''Inxhinieria e gjeomjedisit''' është ndërthurja e shumë disiplinave për zgjidhjen e problemeve që lidhen me [[Mbrojtja e mjedisit|mbrojtjen e mjedisit]] dhe menaxhimin e [[Burimet natyrore|burimeve natyrore]]. Problemet kryesore që adresohen nga inxhinierët e gjeomjedisit i përkasin mbrojtjes së zonave nënujore të pakontaminuara si dhe rehabilitimit ose pastrimit të zonave nënujore dhe sipërfaqësore që janë [[Ndotja e tokës|kontaminuar]] nga një ose më shumë faktorë (p.sh. derdhjet e industrisë kimike, rrjedhja nga objektet e izolimit të mbeturinave, depërtimi i pesticideve, rrjedhjet ne venddepozitimet e naftës dhe gazit, etj.). Meqënëse natyra e problemeve qe adresohen ne inxhinierinë e gjeomjedisit është e larmishme, zgjidhjet e problemeve mjedisore kërkojnë në mënyrë tipike ekspertizën e një numri të madh profesionistësh, të cilët zotërojnë një diversitet të ngjashëm në termat e kualifikimit arsimor dhe trajnues. Për shkak të këtij diversiteti, ndërveprimet teknike eficente dhe efektive midis këtyre profesionistëve mund të jenë problematike. Pavarësisht kësaj, profesionistët që zotërojnë njohuri të zgjeruara në një numër të madh disiplinash që lidhen me problemet gjeomjedisore mund të lehtësojnë ndërveprimin profesional që nevojitet për plotësimin me sukses të projekteve gjeomjedisore brenda një mjedisi multidisiplinar. Prandaj, programi i Inxhinierise së Gjeomjedisit në UPT është një program ndërdisiplinor që përfaqëson pikëtakimin midis Inxhinierisë Mjedisore, Inxhinierisë Gjeoteknike dhe Inxhinierisë Ujore. Studentët e Inxhinierisë së Gjeomjedisit marrin në mënyrë tipike arsimim të detajuar në njërën prej këtyre 3 nën-disiplinave të Inxhinierisë së Gjeomjedisit, si dhe arsimim formal në njërën ose dy prej nën-disiplinave dhe në disiplina të tjera që mbështeten në shkencë (p.sh. shkencat e tokës, shkencat e dherave). Studentët e diplomuar në Inxhinierinë e Gjeomjedisit marrin në shqyrtim kryesisht çështjet e listuara më poshtë: • Efektet e mbetjeve të lëngshme në karakteristikat e materialeve mbrojtës (pajtueshmeria) • Strategjitë për të mbajtur nën kontroll format e mbetjeve të rrezikshme (p.sh. nanombetjet, mbetjet farmaceutike, mbetjet shtazore) • Transporti i kontrolluar përmes barrierave të dherave me depertueshmeri të ulët • Zhvillimi dhe vlerësimi i kontrollit të materialeve mbrojtëse të reja • Zhvillimi dhe vlerësimi i teknologjive rehabilituese nënujore • Difuzioni përmes materialeve polimere të përdorura si komponente të sistemeve inxhinierike mbrojtëse • Vlerësimi i modeleve të transportit dhe rrjedhjes për të parashikuar performancen e sistemeve mbrojtëse dhe rehabilituese • Gjeosintetika për kontrollin dhe rehabilitimin e aplikimeve • Aspektet gjeoteknike të kontrollit të mbetjeve dhe sistemeve rehabilituese • Kullimi i kontaminuesve nga format e stabilizimit/ngurtesimit të mbetjeve • Kontrolli i mbetjeve minerare dhe rehabilitimi • Proceset fizike, kimike, dhe biologjike që udhëheqin teknologjitë rehabilituese ne vend-depozitime • Ndërveprimet fiziko – kimike midis dherave dhe lëngjeve kontaminuese (absorbimi, shkëmbimi i joneve) • Rrjedhja organike përmes mbulesave të dherave të përdorura për eleminimin e mbetjeve etj iahvqnxqvg5qaz6mskh1punjo9zlzym 0 216672 3058529 2985161 2026-10-20T14:31:04Z Vyolltsa 129213 drejtishkrim 3058529 wikitext text/x-wiki Statistika të '''[[Kupa e futbollit e Shqipërisë|Kupës së Shqipërisë]]''' në sezonin 2016-17. Ky ishte edicioni i 65të i Kupës në [[Shqipëri]]. Nisi në 25 Shtator 2016 me turin e parë dhe përfundoi në 31 Maj 2017 me ndeshjen finale. [[FK Kukësi]] ishin fituesit në fuqi, pasi fituan kupën e tyre të parë [[Kupa e Shqipërisë 2015-16|edicionin e fundit]]. Trofeu u fitua nga [[KF Tirana]], trofeu i 16të rekord. Turi i parë eliminator u luajt me një takim, ndërsa turi i 1rë u luajt me sistem dy takimesh eliminatore. Nëse rezultati i përgjithshëm i të dyja ndeshjeve është i barabartë, fituesi vendoset me kohë shtesë dhe më pas nga gjuajtjet e penalltive. Fituesit e Kupës kualifikohen për në Turin e 1rë Eliminator të edicionit 2017-18 të [[UEFA Kupa|Kupës UEFA]]. Sezoni i kaluar: [[Kupa e Shqipërisë 2015-16|2015-16]]. Sezoni i rradhës: [[Kupa e Shqipërisë 2017-18|2017-18]]. ==Turi i 1-rë Paraeliminator== Këto ndeshje u luajtën më 25 Shtator 2016. ==Turi i 1-rë== 28 ekipe të Superiores, 2 të Kategorisë së Parë dhe 2 të Turit të 1rë Eliminator morën pjesë. Ndeshjet u luajtën më 28 Shtator & 5 Tetor 2016. == Turi i 2-të == 16 ekipet e kualifikuara nga turi i 1rë luajtën në këtë tur. Ndeshjet u luajtën më 26 Tetor dhe 16 Nëntor 2016. == Çerekfinalja == 8 ekipet e kualifikuara nga turi i 2të luajtën në këtë tur. Këto ndeshje u luajtën më 1 dhe 15 Shkurt 2017. {{TwoLegStart}} {{TwoLegResult|[[KF Laçi|Laçi]]||1 – 2|'''[[KS Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]'''||1-1|0-1}} {{TwoLegResult|'''[[KS Besëlidhja]]'''||2 – 1|[[FK Flamurtari]]||2-1|0-0}} {{TwoLegResult|'''[[KF Teuta]]'''||2 – 1|[[KF Vllaznia]]||2-0|0-1}} {{TwoLegResult|'''[[KF Tirana]]'''||2 - 1|[[FK Kukësi]]||2-1|0-0}} |} ==Gjysmëfinalja== Katër fituesit e cerek finaleve luajnë në këtë tur. Ndeshjet luhen më 6 & 19 Prill 2017. {{TwoLegStart}} {{TwoLegResult|[[KS Besëlidhja]]|| 1-3 |'''[[KF Tirana]]'''|| 1-1 | 0-2 }} {{TwoLegResult|[[KF Teuta]]|| 0-2 |'''[[KS Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]'''|| 0-1 | 0-1 }} |} ==Finalja== Dy fituesit e gjysmë finaleve luajnë ndeshjen finale. Kjo ndeshje u luajt më 31 Maj 2017. {| class="prettytable" bgcolor="#EFEFFF" |- | Ekipi 1 || '''Totali''' || Ekipi 2 |------------ | '''[[KF Tirana]]'''||'''3 - 1''' (shte) || [[KS Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |------------ |} ==Lidhje të jashtme== * [https://web.archive.org/web/20101006020916/http://www.fshf.org/gara-kombetare/kupa-e-shqiperise Faqe Zyrtare] * [http://www.soccerway.com/national/albania/cup/2012-2013/preliminary-round/ Kupa e Shqipërisë] at soccerway.com ==Referime== {{reflist}} {{Historia e Kupës së Shqipërisë}} [[Kategoria:2016 në Shqipëri]] 00m91whra0er3tvobytbva1098znhlo 3058530 3058529 2026-10-20T14:31:29Z Vyolltsa 129213 added [[Category:Për përmirësim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3058530 wikitext text/x-wiki Statistika të '''[[Kupa e futbollit e Shqipërisë|Kupës së Shqipërisë]]''' në sezonin 2016-17. Ky ishte edicioni i 65të i Kupës në [[Shqipëri]]. Nisi në 25 Shtator 2016 me turin e parë dhe përfundoi në 31 Maj 2017 me ndeshjen finale. [[FK Kukësi]] ishin fituesit në fuqi, pasi fituan kupën e tyre të parë [[Kupa e Shqipërisë 2015-16|edicionin e fundit]]. Trofeu u fitua nga [[KF Tirana]], trofeu i 16të rekord. Turi i parë eliminator u luajt me një takim, ndërsa turi i 1rë u luajt me sistem dy takimesh eliminatore. Nëse rezultati i përgjithshëm i të dyja ndeshjeve është i barabartë, fituesi vendoset me kohë shtesë dhe më pas nga gjuajtjet e penalltive. Fituesit e Kupës kualifikohen për në Turin e 1rë Eliminator të edicionit 2017-18 të [[UEFA Kupa|Kupës UEFA]]. Sezoni i kaluar: [[Kupa e Shqipërisë 2015-16|2015-16]]. Sezoni i rradhës: [[Kupa e Shqipërisë 2017-18|2017-18]]. ==Turi i 1-rë Paraeliminator== Këto ndeshje u luajtën më 25 Shtator 2016. ==Turi i 1-rë== 28 ekipe të Superiores, 2 të Kategorisë së Parë dhe 2 të Turit të 1rë Eliminator morën pjesë. Ndeshjet u luajtën më 28 Shtator & 5 Tetor 2016. == Turi i 2-të == 16 ekipet e kualifikuara nga turi i 1rë luajtën në këtë tur. Ndeshjet u luajtën më 26 Tetor dhe 16 Nëntor 2016. == Çerekfinalja == 8 ekipet e kualifikuara nga turi i 2të luajtën në këtë tur. Këto ndeshje u luajtën më 1 dhe 15 Shkurt 2017. {{TwoLegStart}} {{TwoLegResult|[[KF Laçi|Laçi]]||1 – 2|'''[[KS Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]'''||1-1|0-1}} {{TwoLegResult|'''[[KS Besëlidhja]]'''||2 – 1|[[FK Flamurtari]]||2-1|0-0}} {{TwoLegResult|'''[[KF Teuta]]'''||2 – 1|[[KF Vllaznia]]||2-0|0-1}} {{TwoLegResult|'''[[KF Tirana]]'''||2 - 1|[[FK Kukësi]]||2-1|0-0}} |} ==Gjysmëfinalja== Katër fituesit e cerek finaleve luajnë në këtë tur. Ndeshjet luhen më 6 & 19 Prill 2017. {{TwoLegStart}} {{TwoLegResult|[[KS Besëlidhja]]|| 1-3 |'''[[KF Tirana]]'''|| 1-1 | 0-2 }} {{TwoLegResult|[[KF Teuta]]|| 0-2 |'''[[KS Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]]'''|| 0-1 | 0-1 }} |} ==Finalja== Dy fituesit e gjysmë finaleve luajnë ndeshjen finale. Kjo ndeshje u luajt më 31 Maj 2017. {| class="prettytable" bgcolor="#EFEFFF" |- | Ekipi 1 || '''Totali''' || Ekipi 2 |------------ | '''[[KF Tirana]]'''||'''3 - 1''' (shte) || [[KS Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] |------------ |} ==Lidhje të jashtme== * [https://web.archive.org/web/20101006020916/http://www.fshf.org/gara-kombetare/kupa-e-shqiperise Faqe Zyrtare] * [http://www.soccerway.com/national/albania/cup/2012-2013/preliminary-round/ Kupa e Shqipërisë] at soccerway.com ==Referime== {{reflist}} {{Historia e Kupës së Shqipërisë}} [[Kategoria:2016 në Shqipëri]] [[Kategoria:Për përmirësim]] 24xqibo5dkyhki46ptk7l4xntznsiqb 0 224955 3058596 3005670 2026-10-20T19:14:26Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058596 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |emri = Luana Vjollca (Lutfie Vjollca) |foto = |titulli = |pseudonim = Luana haxhnikaj |lindja = [[2 shtator]] [[1991]] <br> [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëri]]<ref>[http://luanavjollca.com]: Biografia</ref> |vdekja = |vite aktiv = 12 |prejardhja = {{flagicon|Albania}} [[Shqipëri]] |instrument |zhanri = Pop |profesioni = Këngëtare, Prezantuese, Kërcimtare, Modele, Aktore |bashkëpunim = Acromax Media GmbH<ref>{{Cite web|url=http://ec2-52-208-238-125.eu-west-1.compute.amazonaws.com/2017/09/08/music-videos/|title=Copyright Acromax Media GmbH|access-date=26 tetor 2017|archive-date=8 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108004326/http://ec2-52-208-238-125.eu-west-1.compute.amazonaws.com/2017/09/08/music-videos/|url-status=dead}}</ref> |webfaqja = www.luanavjollca.al |çmimet = Best New Artist by ZHURMA SHOW AWARDS 10 (2014)<ref>{{citation|title=Best NEW ARTIST Female - Luana Vjollca - ZHURMA SHOW AWARDS 10 (2014)|url=https://www.youtube.com/watch?v=phH7De_0wuw|publisher=[[Zhurma Video Music Awards]]|language=sq}}</ref> }} '''Luana Vjollca''' është një moderatore, kërcimtare, modele dhe këngëtare shqiptare.<ref>{{citation|title=Biografia: Luana Vjollca|url=http://www.lyrics.al/luana-vjollca|publisher=Lyrics AL|access-date=25 shtator 2017|archive-date=29 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729135138/http://www.lyrics.al/luana-vjollca/|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=Luana e Marina Vjollca, le due sorelle più amate in Albania|url=https://postbreve.com/luana-marina-albania-6414.html|publisher=[[Postbreve]]|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20190922013333/https://postbreve.com/luana-marina-albania-6414.html|access-date=25 shtator 2017|archive-date=22 shtator 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=Top 15 Most Beautiful Women Of Albania|url=https://www.buzzfeed.com/illyrian/top-15-most-beautiful-women-of-albania-2iqjw?utm_term=.onRqeWl4M#.ywYyJDklN|publisher=[[Buzzfeed]]|language=en}}</ref> == Sinopsi == U lind në [[2 shtator]] [[1991]], në Shqipëri, [[Tiranë]]. Fillimisht doli si velinë e programit investigativ “Fiks Fare“ në vitin 2007. Më pas si moderatore në disa emisione si “Summer Fest”, “Top Fest”, “E Diell”. Në sezonin televiziv 2016-2017, Luana pati emisionin e saj Prime Time, në Top Channel, “Pa limit”. == Fëmijëria dhe studimet == Fëmijërinë e kaloi në Tiranë, aty ku ende jeton. Publiku e mban mend fillimisht si velinë, më pas moderatore dhe vitet e fundit edhe si këngëtare, por radha nuk është e tillë. Luana e nisi fillimisht me muzikën. Është ngjitur në skenë në Festivalin e Fëmijëve bashkë me Marinën, motrën e saj.<ref>{{citation|title=Kjo është Luana Vjollca, kur prezantonte para shkollës…|date=2015-10-10|url=http://www.revistaclass.al/d/132/175/3619/kjo-eshte-luana-vjollca-kur-prezantonte-para-shkolles|publisher=[[Revista Class]]}}</ref> Luana ka studiuar kanto për dy vite, kur ishte 9 vjeçe dhe më pas 1 vit studioi kitarë dhe 1 vit violinë. Për studime të larta zgjodhi ekonominë. Në vitin 2014 përfundoi studimet Master në Ekonomi. == Karriera në televizion == Programi i humorit “Pa Limit”, nën moderimin e Luanës derivoi nga rubrika e programit të së dielës, “E Diell” dhe u transmetua si emision më vete. Edhe në “E Diell” rubrika moderohej nga ajo. Në të njëjtin program moderatorja ka pasur rubrika të ndryshme si “Të Çmendur Pas” dhe “Dueli i Heshtur” të realizuar gjatë sezoneve 2015-2016. Në programe si “[[Top Fest]]” dhe “Summer Fest” ka qenë e shoqëruar në bashkëprezantim nga e motra, Marina. Në kompeticionin muzikor “Top Fest”, ka prezantuar nga viti 2010 në 2014-ën, kurse në “Summer Fest” nga viti 2012 në vitin 2015, pra për 4 sezone radhazi. Për 6 vite Luana prezantoi motin, çdo mbrëmje pas edicionit qendror të lajmeve në “Top Channel”, nga 2009-ta deri në 2015-ën. Në 2017, Luana Vjollca prezantoi "Pa Limit", transmetuar Prime-Time ne [[Top Channel]].<ref>{{citation|title=Pa Limit, 29 Maj 2017, Pjesa 1 - Top Channel Albania - Entertainment Show|date=2017-05-29|url=https://www.youtube.com/watch?v=OaJgmSG36NI|publisher=[[Top Channel]]}}</ref> Luana ka qenë për 2 vite imazh i ‘[[Digitalb|DigitAlb]]’ dhe i disa kompanive të tjera, por për kontrata afatshkurtra. == Karriera muzikore dhe kinematografike == Në muzikë u rikthye në vitin 2013 me këngën “Tërbohu”, e pas saj në vitin 2014 me baladën e shoqëruar me videoklip, të titulluar “Askush s`do ta besojë”. Më pas bashkëpunoi me Blunt dhe Real në këngën “Luanët” e shoqëruar me videoklip. Të tjera projekte muzikore janë “E jemja” e publikuar në Mars të 2015-ës dhe 4 muaj më vonë erdhi bashkëpunimi me Getoarin. Kënga ishte “Tirana Lifestyle”. Në 2016-ën publikoi dy projekte muzikore në të cilat erdhi vetëm. “Ai” dhe “Je veç ti” ishin të dyja këngë dashurie, me dallimin se “Je veç ti” baladë dhe “Ai” ritmike. Filmi i parë në të cilin Luana Vjollca ka marrë pjesë është “Policë për jetë” në vitin 2026, ku ajo luan rolin e një personazhi të quajtur Luna, duke shënuar debutimin e saj në kinematografi.<ref>{{Cite web|title=Policë për jetë|url=https://www.imdb.com/title/tt40703172/|language=sq}}</ref> Filmi i parë në të cilin Luana Vjollca ka marrë pjesë është “Policë për jetë” në vitin 2026, ku ajo luan rolin e një personazhi të quajtur Luna, duke shënuar debutimin e saj në kinematografi.<ref>{{Cite web|title=Policë për jetë|url=https://www.imdb.com/title/tt40703172/|language=sq}}</ref> == Diskografia == Lista e këngeve (singles) : *''Luana Vjollca - Vetem ty'' publikuar më 20.07.2018<ref>{{Cite web|url=http://top-channel.tv/2018/07/20/luana-vjollca-shperthen-me-vetem-ty-video/|title=Luana Vjollca “shpërthen” me “Vetëm ty”|website=top-channel.tv|publisher=Top-Channel.tv}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gazetablic.com/luana-vjollca-publikon-projektin-vetem-ty/|title=Luana Vjollca publikon projektin “Vetëm ty”|website=gazetablic.com|publisher=Gazeta Blic|access-date=6 gusht 2018|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029142606/https://gazetablic.com/luana-vjollca-publikon-projektin-vetem-ty/|url-status=dead}}</ref> *''Luana Vjollca ft. Bujar Qamili - Mi dhe flake mallit tim'' publikuar më 08.06.2018<ref>{{citation|title=“Mi dhe flakë mallit tim” Rikthehet fuqishëm Luana Vjollca, përkrah Bujar Qamilit|url=http://news.arkiva.de/2018/06/08/mi-dhe-flake-mallit-tim-rikthehet-fuqishem-luana-vjollca-perkrah-bujar-qamilit/|publisher=ArkivaNews}}</ref><ref>{{citation|title=E sapo publikuar, Bujar Qamili dhe Luana Vjollca sjellin bashkëpunimin|url=http://opinion.al/e-sapo-publikuar-bujar-qamili-dhe-luana-vjollca-sjellin-bashkepunimin/|publisher=Opinion.Al}}</ref> *''Luana Vjollca – Benzina'' publikuar më 12.07.2017<ref>{{citation|title=Luana ia vuri zjarrin me ‘Benzinë’|url=http://news.arkiva.de/2017/07/12/luana-ia-vuri-zjarrin-me-benzine/|publisher=ArkivaNews}}</ref> *''Luana Vjollca - Je veç ti'' publikuar më 23.11.2016 *''Luana Vjollca – Ai'' publikuar më 17.06.2016<ref>{{citation|title=Luana Vjollca mbërriti superjoshëse – “Ai” është hiti i rradhës|url=http://news.arkiva.de/2016/06/17/luana-vjollca-mberriti-superjoshese-ai-eshte-hiti-i-rradhes/|publisher=[[ArkivaNews]]}}</ref> *''Luana ft. Ghetto Geasy - Tirana Lifestyle'' publikuar më 20.07.2015<ref>{{citation|title=Dueti Luana Vjollca dhe Ghetto Geasy vijnë me “Tirana Lifestyle”|url=http://fax.al/read/news/790900/9965379/dueti-luana-vjollca-dhe-ghetto-geasy-vijne-me-tirana-lifestyle-video|publisher=[[Fax.Al]]|access-date=25 shtator 2017|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029135914/http://fax.al/read/news/790900/9965379/dueti-luana-vjollca-dhe-ghetto-geasy-vijne-me-tirana-lifestyle-video|url-status=dead}}</ref> *''Luana Vjollca - E jemja'' publikuar më 14.03.2015 *''Luana ft. Blunt & Real – Luanët'' publikuar më 22.07.2014<ref>{{citation|title=Kujdes nga “Luanët”|url=http://archive.koha.net/?id=28&l=18909|publisher=[[Koha.Net]]|access-date=25 shtator 2017|archive-date=6 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206040845/https://archive.koha.net/?id=28&l=18909|url-status=dead}}</ref> *''Luana - Askush s`do ta besojë...'' publikuar më 5.03.2014 *''Luana - Terbohu'' publikuar më 6.08.2013 == Angazhimet në bamirësi == Luana ka marrë pjesë në evente bamirësie. Ka bërë vizita në Shtëpinë e Fëmijës “Zyber Hallulli”, në Tiranë. Momente nga takimet i ka ndarë edhe në rrjete sociale.<ref>{{citation|title=Luana Vjollca – Vizitë në shtëpinë e fëmijëve “Zyber Hallulli”|url=http://www.newsbomb.al/luana-vjollca-vizite-ne-shtepine-e-femijeve-zyber-hallulli-79293|publisher=[[NewsBomb.Al]]|access-date=25 shtator 2017|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029135919/https://www.newsbomb.al/luana-vjollca-vizite-ne-shtepine-e-femijeve-zyber-hallulli-79293|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|title=Luana viziton fëmijët e shtëpisë “Zyber Hallulli”, ja reagimi i tyre për këtë befasi (Video)|url=http://lajmi.net/luana-viziton-femijet-e-shtepise-zyber-hallulli-ja-reagimi-i-tyre-per-kete-befasi-video/|publisher=[[Lajmi.Net]]}}</ref> == Referime == {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.instagram.com/luanavjollca/ Profili zyrtare në Instagram: Luana Vjollca] * [https://twitter.com/LuanaVjollca/ Profili zyrtare në Twitter: Luana Vjollca] * [https://www.facebook.com/LuanaVjollca/ Faqja zyrtare në Facebook: Luana Vjollca] *[https://www.youtube.com/channel/UC7EhDmb0X1a6Sib8ncwoNHg Kanali zyrtare në YouTube: Luana Vjollca - Channel] [[Kategoria:Lindje 1991]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Gjuha shqipe]] [[Kategoria:Shqiptarë]] [[Kategoria:Muzikantë]] 0tglqxzx37xandax9pvn7c9r6306bkn 0 225654 3058612 3057428 2026-10-20T21:28:54Z ~2026-56080-68 194692 /* */ ka lindur me 25 dhjetor 1977 me sa e shoh ne çdo mjet indetifikimi 1977 shkruhet 3058612 wikitext text/x-wiki Ganimete Abazi e njohur me nofkën (Ganja) u lind më 25 Dhjetor 1977 në Prishtinë Ajo është njëra ndër këngëtaret tona e cila cilësohet për zërin dhe pamjen e mirë që e ka. Ganja është një këngëtare e cila ka lind dhe është rrit në Prishtinë. Ajo prej se ka qenë e vogël është marr me muzikë, por famën më të madhe e ka arrit prej viteve të 90-ta E më pas edhe vitet e 2000-ta i ka vazhduar suksesi, derisa ajo bëri një shkëputje për tu rikthyer sërish në skenë. Ganja u bë e njohur në festivalin "Qendra e Pionereve","Sh.K.A Kosova" "Akordet e Kosoves". Këngët e saj më të njohura janë "Tri Pika" dhe "Xhamadani" në duet me grupin Ilirët. Për disa vite Ganja u tërhoq nga muzika, por është kthyer me fuqishëm se kurre në vitin 2012 me disa këngë të reja. Bashkëpunimet i ka bërë me grupe të njohura me këngëtarë të mirëfilltë siç është Grupi Elita 5, me Iliret ka pasur bashkëpunim të gjatë, afër 5-6 vite, mandej duetin me Kristin nga Shqipëria me këngën "Kërkoj gjysmën tjetër", një këngë shumë e mirë, ku kanë marrë pjesë në festivalin 'Nota Fest 2003' dhe janë shpërblyer me çmimin e dytë të jurisë Secila këngë e saj po bëhet hit. Edhe sot këngët e saja hite, sikur edhe të hershmet, që edhe sot po janë e po dëgjohen kudo, si "Tri Pika", "Balluket", "Vetem 5 minuta", "Gane Gane Qka na bane" e shumë të tjera. Por, a harrohet kënga "Mirupafshim", e cila bëri bum të madh kur u lansua në treg dhe këndohej gjithandej kah kishte shqiptarë në kohën e luftës. Ganja ka dalur qysh në moshën 13-vjeçare para publikut prej viteve 90-ta. Karrierën muzikore e filloi me grupin "Elita 5 dhe Iliret", prej vitit 1994-98 shumë të rinj erdhën në redaksinë e Kosovares. Në periudhën që ka qenë jashtë skenës kishte udhëtuar nëpër vende të ndryshme në Europë e më gjerë, edhe pse ka qenë gjithmonë bashkudhëtare me këngën. Me Ilirët kishte bashkëpunuar që nga vitet ‘94-‘98, me shumë koncerte të mëdha në të gjithë diasporën dhe me shumë suksese, që kishte arritur në atë kohë. Sot e kësaj dite dëgjohen akoma duetet e tyre, si për shembull "Xhamadani vija-vija", që vlen të veçohet, si edhe shumë duete të tjera, kurse sa i përket Gold Ag, ajo ka një simpati të veçantë për muzikën e tij, sepse është një artist me vlera të mëdha thote Ganja. Projekti "Fjalët e qiririt" ishte ideja e tij, që i bashkoi dhe rezultoi diçka e bukur dhe e veçantë. Ajo ka realizuar shumë albume solistike, katër në bashkëpunim me Ilirët dhe një bashkëpunim që vlen të përmendet, me Elita 5. Në vitin 2006 Ganja u tërhoq nga muzika. Ajo sqaron: "Nuk ndodhi diçka e madhe, por Ganja… jam pak përzgjedhëse, detajiste në punën time dhe kur filluan pak ujërat të turbulloheshin, hyri një muzikë, një trend i ri, e dimë të gjithë, jo se nuk e gjeja veten, por nuk doja të ndërroja Ganjën. E pashë më të arsyeshme mos të hyja në ato ujëra për shkak të tregut, por nuk doja as të ndërroja stilin tim për shkakun që hyri një frymë e re në treg. Më pas e risolla veten prapë sepse publiku e do Ganjën dhe nuk e do me ndryshime, kështu që jam e lumtur që në atë periudhë pushova pak dhe pashë së jashtmi se çfarë ka ndodhur. Unë mendoj se artistit i duhet një tërheqje për arsye që publiku të ndiejë mungesën tënde kështu që kur të rikthehesh të jesh prapë ajo e fuqishmja, që të kanë pritur gjithnjë." Në vitin 2012 Nuk fshihet gëzimi i fansave të Ganimete Abazit për kthimin e saj serish në skenën tonë muzikore. Zatën kërkesa tyre e vazhdueshme bëri që ajo t’i rikthehet këngës, muzikës. Ndonëse ajo i mungoi skenës më se gjashtë vjet, por për kaq kohë të shkurtër, arriti t’jetë po ajo Ganja, veç çka edhe më e fuqishme dhe më e pëlqyer e më e dashur edhe për fansat e rinj, të cilët po adhurojnë këngën zërin e stilin e saj.Ganja është një nga zërat më të mirë në muzikën shqiptare. Andaj gjynah ishte t’mos jetë ajo në skenën muzikore, të cilës i mungoi shumë. Për këtë kemi shkruar disa herë edhe në revistën Kosovarja. Vlen të përmendim, se sa ishte larg muzikës, ajo përjetoi edhe spekulime e thashetheme, të cilat veç çka ia vështirësonin jetën.Kjo dhe bëri që Ganja të rikthehet, e që rikthimi i saj po shënon arritje të sukseseve të njëpasnjëshme. Secila këngë e saj po bëhet hit. Edhe sot këngët e saja hite, sikur edhe të hershmet, që edhe sot po janë e po dëgjohen kudo, si "xhamadani vija vija", "çka m’ka syri", "magdalena", "kallma cigaren" e shumë të tjera. Por, a harrohet kënga "Mirupafshim", e cila bëri bum të madh kur u lansua në treg dhe këndohej gjithandej kah kishte shqiptarë në kohën e luftës. pt6x7wxhnxnbio85x2tvyh7sg6qtwwa 3 246388 3058516 3058424 2026-10-20T13:31:44Z Leutrim.P 113691 /* Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë */ 3058516 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; width:; border:1px solid lightgrey; padding: 10px 20px; margin-bottom:10px"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0; margin-bottom:.6em; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px;" valign="top" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi_diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 qershor 2018 10:07 (CEST) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey;" valign="top" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] </br> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br clear="all"/> == Referenca == Shtoji ca referenca tigrave, se do futet ndonje e do i fshije, kur t'i shohi te pareferencuara. Politikat e wikit jane qe kur s'ka referenca mund te fshihen. Une i lidha artikujt e tu me artikujt respektive ne gjuhe te tjera, shih ne te majte te faqeve, keshtu qe mund t'i marresh referencat atje e t'i kopjosh. Ato nga artikujt anglisht jane te preferuara. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 qershor 2018 17:00 (CEST) == Perkthime automatike == Ndoshta ti nuk po ben perkthime automatike tani per tani. Nese kjo eshte e vertete, shih te perdoresh veglen qe eshte poshte ("kontributet") ne maje fare te e faqes, djathtas, (mes "Lista mbikeqyrese" dhe "Dil"). Nese e con mouse-in atje, pa e shtypur, do te te dali nje menu qe perfshin "Perkthimet". Kliko te "Perkthimet" dhe mund te besh perkthime automatike qe perfshijne referencat. Nese artikulli eshte perkthyer, eshte teper vone, po artikujt qe s'ekzistojne shqip eshte mire te fillohen nga kjo vegel. Kuptohet, perkthimet automatike jane te dobeta dhe duhet te shohesh tekstin origjinal ne gjuhe te huaj se si ta shqiperosh mire, po gjithsesi perkthimi automatik ndihmon shume, pasi jep nje dore te pare dhe rregullimet jane me pak. Infobox-et nuk do i besh dot, duhen bere manualisht. Shpresoj ndihmova gjithsesi. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 17:32 (CEST) {{ping|1l2l3k}} Me vjen keq, por une punoj me telefon. :Ah ok, kur te mundesh. Nejse, me duket se luani, edhe pse s'e mund dot tigrin, do shkoje te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Faqja_kryesore/Artikulli_i_jav%C3%ABs/2018/27 faqja kryesore] mbas nja dy javesh (punon ne grup ai, :-)).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 19:43 (CEST) {{Ping|1l2l3k}} A mund te ma tregosh se c'eshte faqa kryesore? :Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore Faqja kryesore] shkon nje permbledhje e artikullit, dhe ne fund (poshte), nje "lexo me shume" fton lexuesit te lexojne artikullin e plote. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 20:57 (CEST) == Inuse == Mundohu te mos lesh shume [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Inuse artikuj ne kete kategori]. E di qe po punon, po ajo targe vihet zakonisht ne vende ku shume veta fusin hundet. Sqwiki eshte i vogel dhe ti je eksperti i fushes, pra dyshoj qe do te te japin shume probleme perdorues te tjere. Je editor e kontrollues, keshtu qe ne jemi ne mirebesim. Mundohu te mos kesh me shume se 2 artikuj "inuse". Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 korrik 2018 13:18 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Në rregull, do perepiqem ti mbaroj sot ose neser. Mund të me dergosh një link per preferencat e mia? ::Nuk ka nevoje per link: parapelqimet, apo preferencat duhet te duken ne te djathte siper (mes Imazhit dhe Beta-s).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) == Projekt me rreth 36 mije artikuj == Meqe po ben disa stampa me biologjine ne sqwiki, doja te te terhiqja vemendje per nje projekt i cili mund t'i perkasi te ardhmes. Artikujt e biologjise mund te behen ne menyre semiautomatike, pra duke pergatitur nje text file, dhe pastaj duke ia ushqyer ate textfile robotit Tung, i cili do i publikoje artikujt automatikisht. Euriditi mund te ndihmoje me kete (edhe pse s'ka qene shume prezent), ndersa une nuk mund te fus te kompjuteri im python e gjera te tjera, por mund te te ndihmoj me ndonje gje tjeter. Nejse, Euriditi ka shkruarj nje [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Roboti_Tung/Importimi_automatik_i_artikujve tutorial] per kete pune. Artikujt e biologjise jane pergatitur e jane ketu me emrat e tyre latinisht dhe jane [https://tools.wmflabs.org/templatetiger/tt-table4.php?lang=itwiki&template=Tassobox&where=&is=&&offset=0&limit=30 36 mije artikuj], te cilet jane te pergatitur per itwiki-n. Emrat e kolonave mund te perkthehen shqip dhe textfile-i mund t'i jepet Euriditit, i cili mund ta instruktoje robotin qe t'i publikoje keta artikuj si stubs (artikuj te cunguar, apo "cung"). Keta 36 mije artikuj do e pasuronin shume sqwikin, pasi do e shtonin numrin e artikujve me 50% (kemi rreth 74 mije tani), po kane nje cike pune pasi stampat qe kane italianet duhen bere stampa shqip fillimisht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Nuk e di se ku e ke fjalën, por nëse do të më ndihmosh a mund ta besh speciesboxin me ngjyrë bezhë (beige) se unë s'di ta bej? Do të ta dija për nder shumë. Natën e mirë! ::E kam bere veten self-block ne enwiki tani per tani se s'kam kohe per te dyja wikit, pra s'shkoj dot atje. Ne pergjithesi jam byke per ngjyra, dhe i ngjashem me kalin, se nuk e dalloj jeshilen nga bluja. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 21:58 (CEST :::{{ping|1l2l3k}}S'ka problem se e bëra unë ;). Shiko [[Stampa:Speciesbox/dok#Ngjyrat|këtu]] == Tigri == I had fixed [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Tigri&diff=next&oldid=1884705&diffmode=source this]. The scientific usage of the abbreviations is incorrect. You may see this [https://en.wikipedia.org/wiki/Tiger#Recent_subspecies one]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:green; font-family:Segoe Script;">Cyrus noto3at bulaga</span>]] [[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<sup style="color:blue; font-family:Freestyle Script, Segoe Script;">flas me mua</sup>]] 4 gusht 2018 04:59 (CEST) == Artikulli [[Biologjia]] == Përshëndetje, Alban! Jo pak kohë e imja shfrytëzohet duke kontrolluar artikujt ku ka ndryshime dhe emri yt figuron vazhdimisht te "Ndryshimet e fundit" ndër artikuj të ndryshëm në lidhje me biologjinë. Përgëzime për punën që bën! :) Nxitur nga kjo po mendoja të të sugjeroja t'i hidhje një sy artikullit "Biologjia". Zakonisht artikujt "kryesorë" në lidhje me shkencat si "Fizika", "Letërsia", "Biologjia", etj. është mirë që të jenë të gjatë e të plotë se shpeshherë janë artikujt e parë që kërkohen nga njerëzit e interesuar në temat përkatëse. Mbase mund të përmirësosh ndonjë gjë. Punë e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 gusht 2018 04:53 (CEST) == Stampa:Kartela Zonë e mbrojtur == Përshëndetje, ju përgëzoj për punën që e bëni ne wikipedia pashë se keni redaktuar stampën {{tl|Kartela Zonë e mbrojtur}} dhe keni larguar hartën dhe ngjyrën në kokë të infoboksit desha ta di përse a nuk funksiononte ?--[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 9 gusht 2018 17:13 (CEST) :{{ping|Tytuu}} Ngjyrën në kokë e largova që ta bëja si ai në en-wiki (shiko një shembull [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kanha_Tiger_Reserve këtu]. Sa për hartën, nuk funksiononte. Provova ta rregulloja, por përsëri nuk funksionoji. --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 10:11 (CEST) ::Aha në regull harta funksionon vetëm nëse i vendos koordinatat në këtë mënyrë | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_VJ = | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_LP = }} e jo si ne wikipedian angleze | coordinates = {{coords|40|45|0|N|20|55|0|E|display=inline, title} Sepse [[Moduli:Coordinates]] është i përkthyer në shqip. --[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 10 gusht 2018 11:26 (CEST) :::Në rregull, faleminderit! --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 18:13 (CEST) == Nje editim == [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Luani_afrikanojugper%C3%ABndimor&type=revision&diff=1868897&oldid=1868660 Ishte thjesht gabim]? Une e ktheva mbrapsht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 gusht 2018 19:46 (CEST) {{A|1l2l3k}} Ndoshta e kam fshire dhe kam harruar t'i bëj "ridrejto" tek '[[Luani i Afrikës Perëndimore]]' == Nënllojet ->Nënspeciet == Pershendetje Punetor i Rregullt5, Pash që ke zhvendosur artikullin nga [[Nënllojet]] tek [[Nënspeciet]]. Së pari, nënllojet është përkthimi shqip. Së dyti ke bërë një gabim që ke krijuar faqe të re me përmbajtjen e faqes që një përdorues tjetër ka krijuar, duke ja humbur kështu historikun e faqes. Shpresoj të jet rasti i vetëm, por në rastet tjera nuk duhet të kopjoni përmbajtjen dhe të krijoni faqe të re. Zhvendosja duhet të bëhet vetëm me funksionalitetin që ka Wikipedia. Nëse nuk dini ju lutëm për herën e ardhshme kërkoni ndihmë. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 7 shtator 2018 12:36 (CEST) == Zhvendosjet == Kur ti ben zhvendosje, ti e ben manualisht, e jo duke perdorur funksionin "Me teper/Zhvendose". Une e di qe ti punon ne versionin mobile, po per zhvendosjet duhet te perdoresh versionin desktop, pasi ndryshe linket ne gjuhe te tjera humbin, ashtu si humb edhe historia e artikullit. Une te zhvendosa tri artikuj [[Tigri Javanez]], [[Odobenidae]] dhe [[Tigri Balinez]], po ti ben shume zhvendosje dhe shume artikuj kane humbur historine si rrjedhim, si dhe nuk japin me majtas artikullin ne gjuhe te huaj. Meqe ti nuk mund te zhvendosesh mbrapsht artikuj te redirect-i, pasi nuk ke vegla administratori, une mund ta bej kete pune per ty. Kur te kem kohe, do shoh zhvendosjet qe ke bere dhe do bej te njejten gje si per artikujt me siper. Ama per artikujt te tjere qe do zhvendosesh, te lutem me premto qe do e besh zhvendosjen jo manualisht, po duke qene ne "desktop mode" dhe duke i zhvendosur me funksionin "Me teper/Zhvendose". Me thuaj nese nuk jam i qarte. Te falenderoj nga zemra, dhe shpresoj cdo gje mire ne jeten personale. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:52 (CEST) :{{a|1l2l3k}} Të kuptoj, do të vendos një shënim në krye të artikullit që dua të zhvendos dhe më pas zhvendose t'i, faleminderit? {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt5 (Alban)]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:56 (CEST) ::Ti mund t'i zhvendosesh vete, vetem jo manualisht, po duke perdorur versionin desktop. Gjithsesi nese e ke problem ta perdoresh versionin desktop, thjesht me thuaj te faqja ime e diskutimit, dhe i zhvendos une per ty. Gjithashtu une kam lidhur gjithmone artikujt e tu me artikujt e tjere ne wikidata, dhe do vazhdoj ta bej. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:59 (CEST) == Artikulli i javës == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Vendosa artikullin që ke krijuar [[Tigri kundër luanit]] si [[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës|artikulli i javës]]. Gjithë të mirat. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 janar 2019 00:27 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje biologjie}}- [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 26 korrik 2019 10:35 (CEST) == Politikat dhe udhëzimet == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Pashë që po bën rregullime te politikat dhe udhëzimet e Wikipedias, shumë faleminderit! Vura re që ndryshove figurën këtu: {{tl|Politikë}}, por duhet të lihet ajo tjetëra sepse shërben për ta dalluar nga {{tl|Udhëzim}}. Hidh një sy te {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} e cila në të ardhmen duhet të zëvëndësoj {{tl|Udhëzimet dhe politikat e Wikipedias}}. Punë të mbarë! — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:30 (CEST) :{{A|Βατο}}, Stampës 'Udhezim' i bera ridrejtim tek stampa 'Politike' sepse te dyja kryejne te njejten detyre, vetem se ndryshon fjala udhezim nga politike! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:39 (CEST) ::{{tl|Politikë}} dhe {{tl|Udhëzim}} janë dy gjëra të ndryshme, shiko këtu: {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} për të kuptuar dallimin. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:42 (CEST) ::Për ate stampë kam ndjekur standardizimet e EnWikit: [[:en:Template:Wikipedia policies and guidelines]]. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:45 (CEST) :::Ndryshova ''class="messagebox'' --> ''Ombox'' sepse stampa "Ombox" svogëlon distancën midis stampave tek faqet. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 11:36 (CEST) {{Ping|Βατο}}, por stampa nuk duket aq bukur tani, prandaj mendoj se duhet te jete si ajo ne enwiki. Gjithashtu, stampa "ombox" lejon qe paragrafi fillestar te ngjitet me tabelen e ombox-it. Sa per zvogelimin e distances, nuk eshte e nevojshme sepse dhe ne en wiki ekziston ajo gje. - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:08 (CEST) :Edhe në en.wiki përdorin stampën "Ombox", dhe versioni i desktopit është njëllojë me ate në sq.wiki (kutia dhe ditanca). Tani sa pashë që stampa "Ombox" e sq.wikit në versionin për celular është njëllojë me ate të desktopit, ndërsa në en.wiki është ndryshe (versioni për celular nuk ka kuti). Në qoftë se e do si në en.wiki – që të duken ndryshe dy versionet – mund të ndryshojmë stampën "Ombox". — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:15 (CEST) ::Prandaj mendoja qe ta ndryshoja stampen ombox sepse do te dukej me bukur :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:22 (CEST) :::E bëra si në en.wiki, të duket mirë tani? — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:31 (CEST) ::::Pikat anash shkurtesave që dalin në versionin për celular nuk e di se si ti heq, për tani mund të lihen ashtu :) — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 14:19 (CEST) == Qeni i egër Afrikan == Përshëndetje Alban! Përbajtja që u shtua nga përdoruesi Liudasi1 [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Qeni_i_eg%C3%ABr_Afrikan&diff=1983785&oldid=1983721 këtu] është përkthim nga en.wiki. Pashë që – edhe se është përdorues i ri – u përpoq të shtonte edhe burimet. Një gjë tjetër: përdoruesit "Liudasi1" dhe "Lolaq1234" duhet të jenë i njëjti person. Deri sa nuk i përdor [[Wikipedia:Përdorues të shumëfishtë|kundër politikave të Wikipedias]], mund të vazhdoj t'i përdori të dyja. P.S. Në qoftë se ke dëshirë dhe mundësi, shto email-in tëndë tek "Parapëlqimet" --> "Përdoruesi" --> "Opsionet e emailit" --> "Ndrysho ose hiq adresën e postës elektronike" --> "Lejo përdoruesit të më dërgojnë email". Faleminderit! --[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 2 gusht 2019 10:47 (CEST) == Kategoritë == Pashë që [[:Kategoria:Pantera]] nuk ka kategori. Në en.wiki ka ''Category:Pantherinae'', e cila është në sq.wiki [[:Kategoria:Mace të mëdha]], në qoftë se është përthyer korrekt duhet shtuar tek Kategoria:Pantera. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:17 (CEST) :Te [[:Kategoria:Mace]] hoqa [[:Kategoria:Kafshë]] sepse përfshihet tek [[:Kategoria:Gjitarë]], gjithashtu te artikulli [[Panthera leo leo]] hoqa [[:Kategoria:Gjitarë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës]] sepse përfshihen te [[:Kategoria:Gjitarë të Afrikës]], [[:Kategoria:Gjitarë të Azisë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës të Afrikës]], [[:Kategoria:Mishngrënës të Azisë]]. Një gjë tjetër: kategoritë duhen në trajtën e pashquar, prandaj bëra ca zhvendosje. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:23 (CEST) :: :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:26 (CEST) == Livadhi == Përshëndetje! :) Pa dashur të ngjaj aspak i ashpër, a mund të më tregosh pse i ke bërë ndryshimet që ke bërë në lidhje me stampat e livadhit? Thjesht nuk e kuptoj pse duhet të kemi dy stampa rresht. :/ - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 gusht 2019 22:19 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} tani po e kuptoj gabimin trashanik qe paskem bere, ne vend qe te redaktoja tek [[WP:LIVADHI]], paskam redaktuar tek stampa e saj. Faleminderit per veretjen :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 8 gusht 2019 05:21 (CEST) ::Ah, kuptoj. Po i rikthej siç duhen atëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 gusht 2019 15:14 (CEST) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 6 shtator 2019 16:48 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19352615 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 shtator 2019 17:14 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19395316 --> ==Rasim Bajroviç== Why was deleted the most successful and educated hotelier in Bosnia and Herzegovina? [[Speciale:Kontributet/31.176.242.157|31.176.242.157]] 30 shtator 2019 23:40 (CEST) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 3 tetor 2019 21:52 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19433656 --> == Përshëndetje Puntor i rregullit5 jam Kafshët e rrezikuar dhe dua të më tregosh për dicka == Puna ime është e fokusuar kryesisht në krijimin ose redaktimin e faqeve që kanë lidhje me kafshët sidomos me gjitarët.Kamë parë se ti je pjesë e projektit WikiProjekti Gjitarët dhe nëse dëshiron mund të tregosh se si të jem pjesë i këti projektit sepse kam një plan disa vjecar i cili do jetë në krijimin ose përmisimin e faqeve që kanë lidhje me gjitarët(rendet Carnivora[[Carnivora]],Perissodactyla[[Njëthundrakët]],Artioctadyla[[dythundrakët]],Cetacea[[Cetacetë]] dhe Primates[[primatët]]).Gjithë të mirat! :{{ping|Kafshet e rrezikuara}} pershendetje! Akoma nuk kam perfunduar ne krijimin e wikiprojektit, por do te te lajmeroj menjehere pasi ta kem krijuar! Gjithe te mirat!!! {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 gusht 2020 21:04 (CEST) == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i dytë|2=redaktimin e artikujve|viti=2019|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Rikthimet në stampa == Përshëndetje! :) Mund të listosh më poshtë të gjitha problemet specifike që kanë stampat? Unë merrem vazhdimisht me pjesën teknike dhe mund të ndihmoj në rregullimin e tyre. Nëse nuk mundem personalisht, njoh goxha përdorues nga EnWiki që mund të pyes për të ndihmuar. Arsyeja fillestare pse i përditësova stampat (përveç faktit që stampat përgjithësisht duhet të jenë të përditësuara me versionet e tyre gjegjëse në EnWiki për një funksionalitet të shtuar) është se sillnin probleme me referimet. Kanë sisteme të vjetra referimesh në to dhe bëjnë që të gjithë artikujt ku përdoren të listohen te kategoritë e artikujve me gabime në referime, me dhjetëra artikuj. Versionet e përditësuara e zgjidhin këtë aspekt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2021 12:39 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} perditesimi i taxobox, beri qe ngjyra te mos zgjidhej automatikisht ne varesi te mbreterise. Tek speciesbox, ti e bere qe te zgjidhej automatikisht klasifikimi shkencor, gje qe nuk behet sepse e para: duhet te krijosh shume stampa, taksone per cdo specie te mundshme dhe un po punoj te livadhi, e dyta edhe po ta besh ate gje perseri jep gabim ne disa klasifikime qe nuk jan baze ne sistem po prap duhet te tregohen. faleminderit shume. [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2021 09:02 (CEST) ::Po, e shoh tani sa në mënyrë të pazakontë nga ana teknike qenka i ndërtuar krejt sistemi i taksonomisë në EnWiki. Do të flas me disa nga personat mirëmbajtës në EnWiki të këtij sistemi e mbase sjell ata të bëjnë ndryshimet e nevojshme këtu me shpresën që të mos prishin gjë ndërkohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 shtator 2021 10:08 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtar goxha aktiv në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je i ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:28 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} miku im me gjithe qef do te kisha votuar PER, por nuk kam qene aktiv gjate asaj periudhe. == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Artikuj që mungojnë == Përshëndetje {{ping|Punetor i Rregullt5}} Mungojn plotësisht artikujt për [[Islami]]n si [[el-Xhezeriu]] ([[:en:al-Jazari]]), [[Beteja e Devesë]] ([[:en:Battle of the Camel]]), [[Beteja e Zinxhirëve]] ([[:en:Battle of Chains]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Shemsi Pasha (gjeneral)]] ([[:en:Shemsi Pasha (general)]]), [[Xhamia e Mirahorit]] ([[:en:Monastery of Stoudios]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]) dhe artikujt për xhamitë shqiptare në [[Çamëri]] si [[Xhamia Roka]] ([[:en:Rokka Mosque]]), [[Xhamia e Fejzullahut]] ([[:en:Feyzullah Mosque]]), [[Xhamia e Faik Pashës]] ([[:en:Faik Pasha Mosque]]), [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]] ([[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]]), [[Xhamia Kurshumli]] ([[:en:Kursum Mosque, Kastoria]]), [[Xhamia e Re (Vodenë)]] ([[:en:Yeni Mosque, Edessa]]), [[Xhamia e Muharrem Pashës]] ([[:en:Elassona Mosque]]), [[Xhamia e Bajraklisë]] ([[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Re (Larisa)]] ([[:en:Yeni Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Partenonit]] ([[:en:Parthenon mosque]]), [[Islami në Greqi]] ([[:en:Islam in Greece]], [[Ali Pascha von Janina]] ([[:en:Ali Pascha von Janina]]), [[The Lion of Yanina]] ([[:en:The Lion of Yanina]]), [[Naselica]] ([[:en:Neapoli, Kozani]]), [[Beteja e Drinskës]] ([[:en:Battle of Driskos]]), [[Beteja e Bizhanit]] ([[:en:Battle of Bizani]]), [[Beteja e Beshpinarit]] ([[:en:Battle of Pente Pigadia]]), [[Beteja e Sarandaporos]] ([[:en:Battle of Sarantaporo]]), [[Bektashinjtë në Shqipëri]] ([[:en:Bektashism in Albania]]), [[Gjyl Babaj]] ([[:en:Gül Baba]]), [[Teqeja e Baba Aliut]] ([[:en:Teqe of Baba Ali]]), [[Teqeja e Baba Isufit]] ([[:en:Teqe of Bllaca]]) dhe [[Teqeja e Bulqizës]] ([[:en:Teqe of Bulqiza]]). Shumë të shkurtër janë [[hatibi]], [[hoxha]] dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]]. Dëshironi t'i përktheni këto artikuj nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/46.183.103.17|46.183.103.17]] 28 prill 2023 16:40 (CEST) :Pershendetje, do te perpiqem te rregulloj arrikujt kryesore, pastaj te tjerat. Kalofshi mire! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 28 prill 2023 17:24 (CEST) == Reverted your changes == In wiki world it is important that we do a couple of things # Reach a consensus in the community by discussion prior to making big changes as you did to [[Muhammedi]] # We would typically NOT copy the content of one page to another, we would MOVE the page to the new target as that retains all the history for the article in question, and allows for Wikidata to track the move. In this case it would required an administrator to do those changes for how the system is currently configured. I have reverted your recent changes and direct you to have that conversation with the community. [[Përdoruesi:Billinghurst|Billinghurst]] ([[Përdoruesi diskutim:Billinghurst|diskutimet]]) 30 prill 2023 13:32 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:21 (CET) == tetor 2026: Automoderatori ktheu ndryshimin tuaj == Përshëndetje! Unë jam [[User:Automoderatori|Automoderatori]], një sistem i automatizuar që përdor një model të të mësuarit automatik për të identifikuar dhe kthyer redaktime mundësisht problematike me qëllim që Wikipedia të mbetet e besueshme dhe e qëndrueshme. Unë ktheva një nga [[Special:Diff/3055724|redaktimet tuaja të fundit]] te [[Allah]]. * Meqë modeli që përdor nuk është i përsosur, ai ndonjëherë kthen dhe redaktime të mira. Nëse mendoni se ndryshimi që bëtë ishte konstruktiv, ju lutemi [//sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Automoderatori/Raportime?action=edit&section=new&nosummary=true&preload=Përdoruesi:Automoderatori/Raportime/Preload&preloadparams%5B%5D=3055723&preloadparams%5B%5D=Allah raportojeni këtu]. * [[:mw:Moderator Tools/Automoderator|Mësoni më shumë]] rreth programit tim. [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Automoderatori|diskutimet]]) 10 tetor 2026 17:25 (CEST) == Ti je i bllokuar nga redaktimi në Wikipedia Shqip == Përshëndetje. Për shkak që u gjet një varg masiv i redaktimeve shkatërruese të faqeve në Wikipedinë Shqip, të motivuar qartazi nga një agjendë fetare dhe anti-evolucioniste, '''llogaria jote është e bllokuar në mënyrë të përhershme prej redaktimit'''. [[WP:Vandalizmi|Vandalizmi]] nuk tolerohet, ashtu dhe shtyrja e agjendave politike nëpër një enciklopedi [[WP:NPOV|të paanshme]] dhe të bazuar në [[WP:Burimet e besueshme|burime të vërtetueshme]]. Wikipedia nuk është [[WP:PODIUM|foltorja jote për mendimet personale]], dhe nuk është [[WP:FORUM|vend për avokimin ideologjik nëpër artikuj]]. Ke të drejtë të apelosh bllokun, mirëpo për t'u pranuar duhet të tregosh që ke mësuar nga gabimet tua dhe që nuk do t'i përsëritësh gabimet e sotme. Të ftoj t'i lexosh [[WP:Vini Re!|udhëzimet]] dhe [[:Kategoria:Politika të Wikipedisë|politikat]] e këtij komuniteti para se të shqyrtojmë apelin tënd. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 tetor 2026 22:45 (CEST) == Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë == Përshëndetje, pas një rishqyrtimi të bllokimit tënd dhe historikut të redaktimeve, vendosa ta ndërroj afatin e bllokimit deri në '''një javë'''. Meqenëse para incidentit ke qenë redaktor shumë i vlerësuar në Wikipedia Shqip, veprimet merituan një ekzaminim më kritik, pasi akti që meritoi bllokimin mori vend përgjatë 122 redaktimeve vandale. Dua ta bëjmë me dije që ky bllokim është për parandalimin e vandalizmit, si dhe për të lënë vend që ta ri-mendosh pjesëmarrjen tënde në Wikipedia Shqip. Ne prapë se prapë të ftojmë të redaktosh në Wikipedia, duke iu përmbajtur politikave dhe udhëzimeve më të mira të komunitetit. Përsëritja e vandalizmit apo shkelja e këtyre normave pas bllokimit mund të meritojë një bllokim të mëtutjeshëm. '''''Bllokimi yt skadon më 20 tetor 2026 në orën 02:56 (UTC+2).''''' [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:00 (CEST) :pershendetje un e ndjej te kote te redaktoj sepse do me kthehen mrapsht. un nuk e nderroj te verteten me te koten per tekat tuaja. nuk jam aspak dakort. nese nuk me bllokon un do te vazhdoj perseri ta heq te koten qe kam BERE VETE perseri [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 20 tetor 2026 06:54 (CEST) [[User:Klein Muçi|Klein]], reagova me bllokim te perdoruesit, a mund t'i zhbesh veprimet e tij te perseritura se fundmi, e te shqyrtosh bllokimin qe bera sipas nevojes nese eshte i tepruar (afati), kisha thene qe ai ka faqen e diskutimit per te argumentuar qe ta shpetoje veten nga bllokimi. Me vone kur te jem i lire do merrem me detajet.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 tetor 2026 15:31 (CEST) pij8tfgb4ok0g5gqln3xochy2nruq26 3058673 3058516 2026-10-21T06:19:52Z Leutrim.P 113691 /* Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë */ 3058673 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; width:; border:1px solid lightgrey; padding: 10px 20px; margin-bottom:10px"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0; margin-bottom:.6em; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px;" valign="top" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi_diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 qershor 2018 10:07 (CEST) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey;" valign="top" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] </br> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br clear="all"/> == Referenca == Shtoji ca referenca tigrave, se do futet ndonje e do i fshije, kur t'i shohi te pareferencuara. Politikat e wikit jane qe kur s'ka referenca mund te fshihen. Une i lidha artikujt e tu me artikujt respektive ne gjuhe te tjera, shih ne te majte te faqeve, keshtu qe mund t'i marresh referencat atje e t'i kopjosh. Ato nga artikujt anglisht jane te preferuara. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 qershor 2018 17:00 (CEST) == Perkthime automatike == Ndoshta ti nuk po ben perkthime automatike tani per tani. Nese kjo eshte e vertete, shih te perdoresh veglen qe eshte poshte ("kontributet") ne maje fare te e faqes, djathtas, (mes "Lista mbikeqyrese" dhe "Dil"). Nese e con mouse-in atje, pa e shtypur, do te te dali nje menu qe perfshin "Perkthimet". Kliko te "Perkthimet" dhe mund te besh perkthime automatike qe perfshijne referencat. Nese artikulli eshte perkthyer, eshte teper vone, po artikujt qe s'ekzistojne shqip eshte mire te fillohen nga kjo vegel. Kuptohet, perkthimet automatike jane te dobeta dhe duhet te shohesh tekstin origjinal ne gjuhe te huaj se si ta shqiperosh mire, po gjithsesi perkthimi automatik ndihmon shume, pasi jep nje dore te pare dhe rregullimet jane me pak. Infobox-et nuk do i besh dot, duhen bere manualisht. Shpresoj ndihmova gjithsesi. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 17:32 (CEST) {{ping|1l2l3k}} Me vjen keq, por une punoj me telefon. :Ah ok, kur te mundesh. Nejse, me duket se luani, edhe pse s'e mund dot tigrin, do shkoje te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Faqja_kryesore/Artikulli_i_jav%C3%ABs/2018/27 faqja kryesore] mbas nja dy javesh (punon ne grup ai, :-)).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 19:43 (CEST) {{Ping|1l2l3k}} A mund te ma tregosh se c'eshte faqa kryesore? :Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore Faqja kryesore] shkon nje permbledhje e artikullit, dhe ne fund (poshte), nje "lexo me shume" fton lexuesit te lexojne artikullin e plote. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 20:57 (CEST) == Inuse == Mundohu te mos lesh shume [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Inuse artikuj ne kete kategori]. E di qe po punon, po ajo targe vihet zakonisht ne vende ku shume veta fusin hundet. Sqwiki eshte i vogel dhe ti je eksperti i fushes, pra dyshoj qe do te te japin shume probleme perdorues te tjere. Je editor e kontrollues, keshtu qe ne jemi ne mirebesim. Mundohu te mos kesh me shume se 2 artikuj "inuse". Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 korrik 2018 13:18 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Në rregull, do perepiqem ti mbaroj sot ose neser. Mund të me dergosh një link per preferencat e mia? ::Nuk ka nevoje per link: parapelqimet, apo preferencat duhet te duken ne te djathte siper (mes Imazhit dhe Beta-s).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) == Projekt me rreth 36 mije artikuj == Meqe po ben disa stampa me biologjine ne sqwiki, doja te te terhiqja vemendje per nje projekt i cili mund t'i perkasi te ardhmes. Artikujt e biologjise mund te behen ne menyre semiautomatike, pra duke pergatitur nje text file, dhe pastaj duke ia ushqyer ate textfile robotit Tung, i cili do i publikoje artikujt automatikisht. Euriditi mund te ndihmoje me kete (edhe pse s'ka qene shume prezent), ndersa une nuk mund te fus te kompjuteri im python e gjera te tjera, por mund te te ndihmoj me ndonje gje tjeter. Nejse, Euriditi ka shkruarj nje [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Roboti_Tung/Importimi_automatik_i_artikujve tutorial] per kete pune. Artikujt e biologjise jane pergatitur e jane ketu me emrat e tyre latinisht dhe jane [https://tools.wmflabs.org/templatetiger/tt-table4.php?lang=itwiki&template=Tassobox&where=&is=&&offset=0&limit=30 36 mije artikuj], te cilet jane te pergatitur per itwiki-n. Emrat e kolonave mund te perkthehen shqip dhe textfile-i mund t'i jepet Euriditit, i cili mund ta instruktoje robotin qe t'i publikoje keta artikuj si stubs (artikuj te cunguar, apo "cung"). Keta 36 mije artikuj do e pasuronin shume sqwikin, pasi do e shtonin numrin e artikujve me 50% (kemi rreth 74 mije tani), po kane nje cike pune pasi stampat qe kane italianet duhen bere stampa shqip fillimisht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Nuk e di se ku e ke fjalën, por nëse do të më ndihmosh a mund ta besh speciesboxin me ngjyrë bezhë (beige) se unë s'di ta bej? Do të ta dija për nder shumë. Natën e mirë! ::E kam bere veten self-block ne enwiki tani per tani se s'kam kohe per te dyja wikit, pra s'shkoj dot atje. Ne pergjithesi jam byke per ngjyra, dhe i ngjashem me kalin, se nuk e dalloj jeshilen nga bluja. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 21:58 (CEST :::{{ping|1l2l3k}}S'ka problem se e bëra unë ;). Shiko [[Stampa:Speciesbox/dok#Ngjyrat|këtu]] == Tigri == I had fixed [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Tigri&diff=next&oldid=1884705&diffmode=source this]. The scientific usage of the abbreviations is incorrect. You may see this [https://en.wikipedia.org/wiki/Tiger#Recent_subspecies one]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:green; font-family:Segoe Script;">Cyrus noto3at bulaga</span>]] [[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<sup style="color:blue; font-family:Freestyle Script, Segoe Script;">flas me mua</sup>]] 4 gusht 2018 04:59 (CEST) == Artikulli [[Biologjia]] == Përshëndetje, Alban! Jo pak kohë e imja shfrytëzohet duke kontrolluar artikujt ku ka ndryshime dhe emri yt figuron vazhdimisht te "Ndryshimet e fundit" ndër artikuj të ndryshëm në lidhje me biologjinë. Përgëzime për punën që bën! :) Nxitur nga kjo po mendoja të të sugjeroja t'i hidhje një sy artikullit "Biologjia". Zakonisht artikujt "kryesorë" në lidhje me shkencat si "Fizika", "Letërsia", "Biologjia", etj. është mirë që të jenë të gjatë e të plotë se shpeshherë janë artikujt e parë që kërkohen nga njerëzit e interesuar në temat përkatëse. Mbase mund të përmirësosh ndonjë gjë. Punë e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 gusht 2018 04:53 (CEST) == Stampa:Kartela Zonë e mbrojtur == Përshëndetje, ju përgëzoj për punën që e bëni ne wikipedia pashë se keni redaktuar stampën {{tl|Kartela Zonë e mbrojtur}} dhe keni larguar hartën dhe ngjyrën në kokë të infoboksit desha ta di përse a nuk funksiononte ?--[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 9 gusht 2018 17:13 (CEST) :{{ping|Tytuu}} Ngjyrën në kokë e largova që ta bëja si ai në en-wiki (shiko një shembull [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kanha_Tiger_Reserve këtu]. Sa për hartën, nuk funksiononte. Provova ta rregulloja, por përsëri nuk funksionoji. --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 10:11 (CEST) ::Aha në regull harta funksionon vetëm nëse i vendos koordinatat në këtë mënyrë | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_VJ = | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_LP = }} e jo si ne wikipedian angleze | coordinates = {{coords|40|45|0|N|20|55|0|E|display=inline, title} Sepse [[Moduli:Coordinates]] është i përkthyer në shqip. --[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 10 gusht 2018 11:26 (CEST) :::Në rregull, faleminderit! --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 18:13 (CEST) == Nje editim == [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Luani_afrikanojugper%C3%ABndimor&type=revision&diff=1868897&oldid=1868660 Ishte thjesht gabim]? Une e ktheva mbrapsht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 gusht 2018 19:46 (CEST) {{A|1l2l3k}} Ndoshta e kam fshire dhe kam harruar t'i bëj "ridrejto" tek '[[Luani i Afrikës Perëndimore]]' == Nënllojet ->Nënspeciet == Pershendetje Punetor i Rregullt5, Pash që ke zhvendosur artikullin nga [[Nënllojet]] tek [[Nënspeciet]]. Së pari, nënllojet është përkthimi shqip. Së dyti ke bërë një gabim që ke krijuar faqe të re me përmbajtjen e faqes që një përdorues tjetër ka krijuar, duke ja humbur kështu historikun e faqes. Shpresoj të jet rasti i vetëm, por në rastet tjera nuk duhet të kopjoni përmbajtjen dhe të krijoni faqe të re. Zhvendosja duhet të bëhet vetëm me funksionalitetin që ka Wikipedia. Nëse nuk dini ju lutëm për herën e ardhshme kërkoni ndihmë. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 7 shtator 2018 12:36 (CEST) == Zhvendosjet == Kur ti ben zhvendosje, ti e ben manualisht, e jo duke perdorur funksionin "Me teper/Zhvendose". Une e di qe ti punon ne versionin mobile, po per zhvendosjet duhet te perdoresh versionin desktop, pasi ndryshe linket ne gjuhe te tjera humbin, ashtu si humb edhe historia e artikullit. Une te zhvendosa tri artikuj [[Tigri Javanez]], [[Odobenidae]] dhe [[Tigri Balinez]], po ti ben shume zhvendosje dhe shume artikuj kane humbur historine si rrjedhim, si dhe nuk japin me majtas artikullin ne gjuhe te huaj. Meqe ti nuk mund te zhvendosesh mbrapsht artikuj te redirect-i, pasi nuk ke vegla administratori, une mund ta bej kete pune per ty. Kur te kem kohe, do shoh zhvendosjet qe ke bere dhe do bej te njejten gje si per artikujt me siper. Ama per artikujt te tjere qe do zhvendosesh, te lutem me premto qe do e besh zhvendosjen jo manualisht, po duke qene ne "desktop mode" dhe duke i zhvendosur me funksionin "Me teper/Zhvendose". Me thuaj nese nuk jam i qarte. Te falenderoj nga zemra, dhe shpresoj cdo gje mire ne jeten personale. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:52 (CEST) :{{a|1l2l3k}} Të kuptoj, do të vendos një shënim në krye të artikullit që dua të zhvendos dhe më pas zhvendose t'i, faleminderit? {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt5 (Alban)]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:56 (CEST) ::Ti mund t'i zhvendosesh vete, vetem jo manualisht, po duke perdorur versionin desktop. Gjithsesi nese e ke problem ta perdoresh versionin desktop, thjesht me thuaj te faqja ime e diskutimit, dhe i zhvendos une per ty. Gjithashtu une kam lidhur gjithmone artikujt e tu me artikujt e tjere ne wikidata, dhe do vazhdoj ta bej. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:59 (CEST) == Artikulli i javës == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Vendosa artikullin që ke krijuar [[Tigri kundër luanit]] si [[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës|artikulli i javës]]. Gjithë të mirat. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 janar 2019 00:27 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje biologjie}}- [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 26 korrik 2019 10:35 (CEST) == Politikat dhe udhëzimet == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Pashë që po bën rregullime te politikat dhe udhëzimet e Wikipedias, shumë faleminderit! Vura re që ndryshove figurën këtu: {{tl|Politikë}}, por duhet të lihet ajo tjetëra sepse shërben për ta dalluar nga {{tl|Udhëzim}}. Hidh një sy te {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} e cila në të ardhmen duhet të zëvëndësoj {{tl|Udhëzimet dhe politikat e Wikipedias}}. Punë të mbarë! — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:30 (CEST) :{{A|Βατο}}, Stampës 'Udhezim' i bera ridrejtim tek stampa 'Politike' sepse te dyja kryejne te njejten detyre, vetem se ndryshon fjala udhezim nga politike! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:39 (CEST) ::{{tl|Politikë}} dhe {{tl|Udhëzim}} janë dy gjëra të ndryshme, shiko këtu: {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} për të kuptuar dallimin. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:42 (CEST) ::Për ate stampë kam ndjekur standardizimet e EnWikit: [[:en:Template:Wikipedia policies and guidelines]]. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:45 (CEST) :::Ndryshova ''class="messagebox'' --> ''Ombox'' sepse stampa "Ombox" svogëlon distancën midis stampave tek faqet. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 11:36 (CEST) {{Ping|Βατο}}, por stampa nuk duket aq bukur tani, prandaj mendoj se duhet te jete si ajo ne enwiki. Gjithashtu, stampa "ombox" lejon qe paragrafi fillestar te ngjitet me tabelen e ombox-it. Sa per zvogelimin e distances, nuk eshte e nevojshme sepse dhe ne en wiki ekziston ajo gje. - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:08 (CEST) :Edhe në en.wiki përdorin stampën "Ombox", dhe versioni i desktopit është njëllojë me ate në sq.wiki (kutia dhe ditanca). Tani sa pashë që stampa "Ombox" e sq.wikit në versionin për celular është njëllojë me ate të desktopit, ndërsa në en.wiki është ndryshe (versioni për celular nuk ka kuti). Në qoftë se e do si në en.wiki – që të duken ndryshe dy versionet – mund të ndryshojmë stampën "Ombox". — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:15 (CEST) ::Prandaj mendoja qe ta ndryshoja stampen ombox sepse do te dukej me bukur :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:22 (CEST) :::E bëra si në en.wiki, të duket mirë tani? — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:31 (CEST) ::::Pikat anash shkurtesave që dalin në versionin për celular nuk e di se si ti heq, për tani mund të lihen ashtu :) — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 14:19 (CEST) == Qeni i egër Afrikan == Përshëndetje Alban! Përbajtja që u shtua nga përdoruesi Liudasi1 [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Qeni_i_eg%C3%ABr_Afrikan&diff=1983785&oldid=1983721 këtu] është përkthim nga en.wiki. Pashë që – edhe se është përdorues i ri – u përpoq të shtonte edhe burimet. Një gjë tjetër: përdoruesit "Liudasi1" dhe "Lolaq1234" duhet të jenë i njëjti person. Deri sa nuk i përdor [[Wikipedia:Përdorues të shumëfishtë|kundër politikave të Wikipedias]], mund të vazhdoj t'i përdori të dyja. P.S. Në qoftë se ke dëshirë dhe mundësi, shto email-in tëndë tek "Parapëlqimet" --> "Përdoruesi" --> "Opsionet e emailit" --> "Ndrysho ose hiq adresën e postës elektronike" --> "Lejo përdoruesit të më dërgojnë email". Faleminderit! --[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 2 gusht 2019 10:47 (CEST) == Kategoritë == Pashë që [[:Kategoria:Pantera]] nuk ka kategori. Në en.wiki ka ''Category:Pantherinae'', e cila është në sq.wiki [[:Kategoria:Mace të mëdha]], në qoftë se është përthyer korrekt duhet shtuar tek Kategoria:Pantera. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:17 (CEST) :Te [[:Kategoria:Mace]] hoqa [[:Kategoria:Kafshë]] sepse përfshihet tek [[:Kategoria:Gjitarë]], gjithashtu te artikulli [[Panthera leo leo]] hoqa [[:Kategoria:Gjitarë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës]] sepse përfshihen te [[:Kategoria:Gjitarë të Afrikës]], [[:Kategoria:Gjitarë të Azisë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës të Afrikës]], [[:Kategoria:Mishngrënës të Azisë]]. Një gjë tjetër: kategoritë duhen në trajtën e pashquar, prandaj bëra ca zhvendosje. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:23 (CEST) :: :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:26 (CEST) == Livadhi == Përshëndetje! :) Pa dashur të ngjaj aspak i ashpër, a mund të më tregosh pse i ke bërë ndryshimet që ke bërë në lidhje me stampat e livadhit? Thjesht nuk e kuptoj pse duhet të kemi dy stampa rresht. :/ - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 gusht 2019 22:19 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} tani po e kuptoj gabimin trashanik qe paskem bere, ne vend qe te redaktoja tek [[WP:LIVADHI]], paskam redaktuar tek stampa e saj. Faleminderit per veretjen :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 8 gusht 2019 05:21 (CEST) ::Ah, kuptoj. Po i rikthej siç duhen atëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 gusht 2019 15:14 (CEST) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 6 shtator 2019 16:48 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19352615 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 shtator 2019 17:14 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19395316 --> ==Rasim Bajroviç== Why was deleted the most successful and educated hotelier in Bosnia and Herzegovina? [[Speciale:Kontributet/31.176.242.157|31.176.242.157]] 30 shtator 2019 23:40 (CEST) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 3 tetor 2019 21:52 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19433656 --> == Përshëndetje Puntor i rregullit5 jam Kafshët e rrezikuar dhe dua të më tregosh për dicka == Puna ime është e fokusuar kryesisht në krijimin ose redaktimin e faqeve që kanë lidhje me kafshët sidomos me gjitarët.Kamë parë se ti je pjesë e projektit WikiProjekti Gjitarët dhe nëse dëshiron mund të tregosh se si të jem pjesë i këti projektit sepse kam një plan disa vjecar i cili do jetë në krijimin ose përmisimin e faqeve që kanë lidhje me gjitarët(rendet Carnivora[[Carnivora]],Perissodactyla[[Njëthundrakët]],Artioctadyla[[dythundrakët]],Cetacea[[Cetacetë]] dhe Primates[[primatët]]).Gjithë të mirat! :{{ping|Kafshet e rrezikuara}} pershendetje! Akoma nuk kam perfunduar ne krijimin e wikiprojektit, por do te te lajmeroj menjehere pasi ta kem krijuar! Gjithe te mirat!!! {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 gusht 2020 21:04 (CEST) == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i dytë|2=redaktimin e artikujve|viti=2019|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Rikthimet në stampa == Përshëndetje! :) Mund të listosh më poshtë të gjitha problemet specifike që kanë stampat? Unë merrem vazhdimisht me pjesën teknike dhe mund të ndihmoj në rregullimin e tyre. Nëse nuk mundem personalisht, njoh goxha përdorues nga EnWiki që mund të pyes për të ndihmuar. Arsyeja fillestare pse i përditësova stampat (përveç faktit që stampat përgjithësisht duhet të jenë të përditësuara me versionet e tyre gjegjëse në EnWiki për një funksionalitet të shtuar) është se sillnin probleme me referimet. Kanë sisteme të vjetra referimesh në to dhe bëjnë që të gjithë artikujt ku përdoren të listohen te kategoritë e artikujve me gabime në referime, me dhjetëra artikuj. Versionet e përditësuara e zgjidhin këtë aspekt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2021 12:39 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} perditesimi i taxobox, beri qe ngjyra te mos zgjidhej automatikisht ne varesi te mbreterise. Tek speciesbox, ti e bere qe te zgjidhej automatikisht klasifikimi shkencor, gje qe nuk behet sepse e para: duhet te krijosh shume stampa, taksone per cdo specie te mundshme dhe un po punoj te livadhi, e dyta edhe po ta besh ate gje perseri jep gabim ne disa klasifikime qe nuk jan baze ne sistem po prap duhet te tregohen. faleminderit shume. [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2021 09:02 (CEST) ::Po, e shoh tani sa në mënyrë të pazakontë nga ana teknike qenka i ndërtuar krejt sistemi i taksonomisë në EnWiki. Do të flas me disa nga personat mirëmbajtës në EnWiki të këtij sistemi e mbase sjell ata të bëjnë ndryshimet e nevojshme këtu me shpresën që të mos prishin gjë ndërkohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 shtator 2021 10:08 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtar goxha aktiv në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je i ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:28 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} miku im me gjithe qef do te kisha votuar PER, por nuk kam qene aktiv gjate asaj periudhe. == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Artikuj që mungojnë == Përshëndetje {{ping|Punetor i Rregullt5}} Mungojn plotësisht artikujt për [[Islami]]n si [[el-Xhezeriu]] ([[:en:al-Jazari]]), [[Beteja e Devesë]] ([[:en:Battle of the Camel]]), [[Beteja e Zinxhirëve]] ([[:en:Battle of Chains]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Shemsi Pasha (gjeneral)]] ([[:en:Shemsi Pasha (general)]]), [[Xhamia e Mirahorit]] ([[:en:Monastery of Stoudios]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]) dhe artikujt për xhamitë shqiptare në [[Çamëri]] si [[Xhamia Roka]] ([[:en:Rokka Mosque]]), [[Xhamia e Fejzullahut]] ([[:en:Feyzullah Mosque]]), [[Xhamia e Faik Pashës]] ([[:en:Faik Pasha Mosque]]), [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]] ([[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]]), [[Xhamia Kurshumli]] ([[:en:Kursum Mosque, Kastoria]]), [[Xhamia e Re (Vodenë)]] ([[:en:Yeni Mosque, Edessa]]), [[Xhamia e Muharrem Pashës]] ([[:en:Elassona Mosque]]), [[Xhamia e Bajraklisë]] ([[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Re (Larisa)]] ([[:en:Yeni Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Partenonit]] ([[:en:Parthenon mosque]]), [[Islami në Greqi]] ([[:en:Islam in Greece]], [[Ali Pascha von Janina]] ([[:en:Ali Pascha von Janina]]), [[The Lion of Yanina]] ([[:en:The Lion of Yanina]]), [[Naselica]] ([[:en:Neapoli, Kozani]]), [[Beteja e Drinskës]] ([[:en:Battle of Driskos]]), [[Beteja e Bizhanit]] ([[:en:Battle of Bizani]]), [[Beteja e Beshpinarit]] ([[:en:Battle of Pente Pigadia]]), [[Beteja e Sarandaporos]] ([[:en:Battle of Sarantaporo]]), [[Bektashinjtë në Shqipëri]] ([[:en:Bektashism in Albania]]), [[Gjyl Babaj]] ([[:en:Gül Baba]]), [[Teqeja e Baba Aliut]] ([[:en:Teqe of Baba Ali]]), [[Teqeja e Baba Isufit]] ([[:en:Teqe of Bllaca]]) dhe [[Teqeja e Bulqizës]] ([[:en:Teqe of Bulqiza]]). Shumë të shkurtër janë [[hatibi]], [[hoxha]] dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]]. Dëshironi t'i përktheni këto artikuj nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/46.183.103.17|46.183.103.17]] 28 prill 2023 16:40 (CEST) :Pershendetje, do te perpiqem te rregulloj arrikujt kryesore, pastaj te tjerat. Kalofshi mire! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 28 prill 2023 17:24 (CEST) == Reverted your changes == In wiki world it is important that we do a couple of things # Reach a consensus in the community by discussion prior to making big changes as you did to [[Muhammedi]] # We would typically NOT copy the content of one page to another, we would MOVE the page to the new target as that retains all the history for the article in question, and allows for Wikidata to track the move. In this case it would required an administrator to do those changes for how the system is currently configured. I have reverted your recent changes and direct you to have that conversation with the community. [[Përdoruesi:Billinghurst|Billinghurst]] ([[Përdoruesi diskutim:Billinghurst|diskutimet]]) 30 prill 2023 13:32 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:21 (CET) == tetor 2026: Automoderatori ktheu ndryshimin tuaj == Përshëndetje! Unë jam [[User:Automoderatori|Automoderatori]], një sistem i automatizuar që përdor një model të të mësuarit automatik për të identifikuar dhe kthyer redaktime mundësisht problematike me qëllim që Wikipedia të mbetet e besueshme dhe e qëndrueshme. Unë ktheva një nga [[Special:Diff/3055724|redaktimet tuaja të fundit]] te [[Allah]]. * Meqë modeli që përdor nuk është i përsosur, ai ndonjëherë kthen dhe redaktime të mira. Nëse mendoni se ndryshimi që bëtë ishte konstruktiv, ju lutemi [//sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Automoderatori/Raportime?action=edit&section=new&nosummary=true&preload=Përdoruesi:Automoderatori/Raportime/Preload&preloadparams%5B%5D=3055723&preloadparams%5B%5D=Allah raportojeni këtu]. * [[:mw:Moderator Tools/Automoderator|Mësoni më shumë]] rreth programit tim. [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Automoderatori|diskutimet]]) 10 tetor 2026 17:25 (CEST) == Ti je i bllokuar nga redaktimi në Wikipedia Shqip == Përshëndetje. Për shkak që u gjet një varg masiv i redaktimeve shkatërruese të faqeve në Wikipedinë Shqip, të motivuar qartazi nga një agjendë fetare dhe anti-evolucioniste, '''llogaria jote është e bllokuar në mënyrë të përhershme prej redaktimit'''. [[WP:Vandalizmi|Vandalizmi]] nuk tolerohet, ashtu dhe shtyrja e agjendave politike nëpër një enciklopedi [[WP:NPOV|të paanshme]] dhe të bazuar në [[WP:Burimet e besueshme|burime të vërtetueshme]]. Wikipedia nuk është [[WP:PODIUM|foltorja jote për mendimet personale]], dhe nuk është [[WP:FORUM|vend për avokimin ideologjik nëpër artikuj]]. Ke të drejtë të apelosh bllokun, mirëpo për t'u pranuar duhet të tregosh që ke mësuar nga gabimet tua dhe që nuk do t'i përsëritësh gabimet e sotme. Të ftoj t'i lexosh [[WP:Vini Re!|udhëzimet]] dhe [[:Kategoria:Politika të Wikipedisë|politikat]] e këtij komuniteti para se të shqyrtojmë apelin tënd. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 tetor 2026 22:45 (CEST) == Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë == Përshëndetje, pas një rishqyrtimi të bllokimit tënd dhe historikut të redaktimeve, vendosa ta ndërroj afatin e bllokimit deri në '''një javë'''. Meqenëse para incidentit ke qenë redaktor shumë i vlerësuar në Wikipedia Shqip, veprimet merituan një ekzaminim më kritik, pasi akti që meritoi bllokimin mori vend përgjatë 122 redaktimeve vandale. Dua ta bëjmë me dije që ky bllokim është për parandalimin e vandalizmit, si dhe për të lënë vend që ta ri-mendosh pjesëmarrjen tënde në Wikipedia Shqip. Ne prapë se prapë të ftojmë të redaktosh në Wikipedia, duke iu përmbajtur politikave dhe udhëzimeve më të mira të komunitetit. Përsëritja e vandalizmit apo shkelja e këtyre normave pas bllokimit mund të meritojë një bllokim të mëtutjeshëm. '''''Bllokimi yt skadon më 20 tetor 2026 në orën 02:56 (UTC+2).''''' [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:00 (CEST) :pershendetje un e ndjej te kote te redaktoj sepse do me kthehen mrapsht. un nuk e nderroj te verteten me te koten per tekat tuaja. nuk jam aspak dakort. nese nuk me bllokon un do te vazhdoj perseri ta heq te koten qe kam BERE VETE perseri [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 20 tetor 2026 06:54 (CEST) ::[[User:Klein Muçi|Klein]], reagova me bllokim të përdoruesit, a mund t'i zhbësh veprimet e tij të përsëritura së fundmi, e të shqyrtosh bllokimin që bëra sipas nevojës nëse është i tepruar (afati), kisha thënë që ai ka faqen e diskutimit për të argumentuar t'e shpëtojë veten nga bllokimi. Më vonë kur të jem i lirë do merrem me detajet.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 tetor 2026 15:31 (CEST) 5lhdkndpwoeuwda69w5egxdloyh1808 3058692 3058673 2026-10-21T06:39:35Z Leutrim.P 113691 /* Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë */ Përgjigje 3058692 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; width:; border:1px solid lightgrey; padding: 10px 20px; margin-bottom:10px"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0; margin-bottom:.6em; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px;" valign="top" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi_diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 qershor 2018 10:07 (CEST) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey;" valign="top" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] </br> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br clear="all"/> == Referenca == Shtoji ca referenca tigrave, se do futet ndonje e do i fshije, kur t'i shohi te pareferencuara. Politikat e wikit jane qe kur s'ka referenca mund te fshihen. Une i lidha artikujt e tu me artikujt respektive ne gjuhe te tjera, shih ne te majte te faqeve, keshtu qe mund t'i marresh referencat atje e t'i kopjosh. Ato nga artikujt anglisht jane te preferuara. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 qershor 2018 17:00 (CEST) == Perkthime automatike == Ndoshta ti nuk po ben perkthime automatike tani per tani. Nese kjo eshte e vertete, shih te perdoresh veglen qe eshte poshte ("kontributet") ne maje fare te e faqes, djathtas, (mes "Lista mbikeqyrese" dhe "Dil"). Nese e con mouse-in atje, pa e shtypur, do te te dali nje menu qe perfshin "Perkthimet". Kliko te "Perkthimet" dhe mund te besh perkthime automatike qe perfshijne referencat. Nese artikulli eshte perkthyer, eshte teper vone, po artikujt qe s'ekzistojne shqip eshte mire te fillohen nga kjo vegel. Kuptohet, perkthimet automatike jane te dobeta dhe duhet te shohesh tekstin origjinal ne gjuhe te huaj se si ta shqiperosh mire, po gjithsesi perkthimi automatik ndihmon shume, pasi jep nje dore te pare dhe rregullimet jane me pak. Infobox-et nuk do i besh dot, duhen bere manualisht. Shpresoj ndihmova gjithsesi. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 17:32 (CEST) {{ping|1l2l3k}} Me vjen keq, por une punoj me telefon. :Ah ok, kur te mundesh. Nejse, me duket se luani, edhe pse s'e mund dot tigrin, do shkoje te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Faqja_kryesore/Artikulli_i_jav%C3%ABs/2018/27 faqja kryesore] mbas nja dy javesh (punon ne grup ai, :-)).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 19:43 (CEST) {{Ping|1l2l3k}} A mund te ma tregosh se c'eshte faqa kryesore? :Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore Faqja kryesore] shkon nje permbledhje e artikullit, dhe ne fund (poshte), nje "lexo me shume" fton lexuesit te lexojne artikullin e plote. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 20:57 (CEST) == Inuse == Mundohu te mos lesh shume [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Inuse artikuj ne kete kategori]. E di qe po punon, po ajo targe vihet zakonisht ne vende ku shume veta fusin hundet. Sqwiki eshte i vogel dhe ti je eksperti i fushes, pra dyshoj qe do te te japin shume probleme perdorues te tjere. Je editor e kontrollues, keshtu qe ne jemi ne mirebesim. Mundohu te mos kesh me shume se 2 artikuj "inuse". Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 korrik 2018 13:18 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Në rregull, do perepiqem ti mbaroj sot ose neser. Mund të me dergosh një link per preferencat e mia? ::Nuk ka nevoje per link: parapelqimet, apo preferencat duhet te duken ne te djathte siper (mes Imazhit dhe Beta-s).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) == Projekt me rreth 36 mije artikuj == Meqe po ben disa stampa me biologjine ne sqwiki, doja te te terhiqja vemendje per nje projekt i cili mund t'i perkasi te ardhmes. Artikujt e biologjise mund te behen ne menyre semiautomatike, pra duke pergatitur nje text file, dhe pastaj duke ia ushqyer ate textfile robotit Tung, i cili do i publikoje artikujt automatikisht. Euriditi mund te ndihmoje me kete (edhe pse s'ka qene shume prezent), ndersa une nuk mund te fus te kompjuteri im python e gjera te tjera, por mund te te ndihmoj me ndonje gje tjeter. Nejse, Euriditi ka shkruarj nje [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Roboti_Tung/Importimi_automatik_i_artikujve tutorial] per kete pune. Artikujt e biologjise jane pergatitur e jane ketu me emrat e tyre latinisht dhe jane [https://tools.wmflabs.org/templatetiger/tt-table4.php?lang=itwiki&template=Tassobox&where=&is=&&offset=0&limit=30 36 mije artikuj], te cilet jane te pergatitur per itwiki-n. Emrat e kolonave mund te perkthehen shqip dhe textfile-i mund t'i jepet Euriditit, i cili mund ta instruktoje robotin qe t'i publikoje keta artikuj si stubs (artikuj te cunguar, apo "cung"). Keta 36 mije artikuj do e pasuronin shume sqwikin, pasi do e shtonin numrin e artikujve me 50% (kemi rreth 74 mije tani), po kane nje cike pune pasi stampat qe kane italianet duhen bere stampa shqip fillimisht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Nuk e di se ku e ke fjalën, por nëse do të më ndihmosh a mund ta besh speciesboxin me ngjyrë bezhë (beige) se unë s'di ta bej? Do të ta dija për nder shumë. Natën e mirë! ::E kam bere veten self-block ne enwiki tani per tani se s'kam kohe per te dyja wikit, pra s'shkoj dot atje. Ne pergjithesi jam byke per ngjyra, dhe i ngjashem me kalin, se nuk e dalloj jeshilen nga bluja. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 21:58 (CEST :::{{ping|1l2l3k}}S'ka problem se e bëra unë ;). Shiko [[Stampa:Speciesbox/dok#Ngjyrat|këtu]] == Tigri == I had fixed [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Tigri&diff=next&oldid=1884705&diffmode=source this]. The scientific usage of the abbreviations is incorrect. You may see this [https://en.wikipedia.org/wiki/Tiger#Recent_subspecies one]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:green; font-family:Segoe Script;">Cyrus noto3at bulaga</span>]] [[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<sup style="color:blue; font-family:Freestyle Script, Segoe Script;">flas me mua</sup>]] 4 gusht 2018 04:59 (CEST) == Artikulli [[Biologjia]] == Përshëndetje, Alban! Jo pak kohë e imja shfrytëzohet duke kontrolluar artikujt ku ka ndryshime dhe emri yt figuron vazhdimisht te "Ndryshimet e fundit" ndër artikuj të ndryshëm në lidhje me biologjinë. Përgëzime për punën që bën! :) Nxitur nga kjo po mendoja të të sugjeroja t'i hidhje një sy artikullit "Biologjia". Zakonisht artikujt "kryesorë" në lidhje me shkencat si "Fizika", "Letërsia", "Biologjia", etj. është mirë që të jenë të gjatë e të plotë se shpeshherë janë artikujt e parë që kërkohen nga njerëzit e interesuar në temat përkatëse. Mbase mund të përmirësosh ndonjë gjë. Punë e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 gusht 2018 04:53 (CEST) == Stampa:Kartela Zonë e mbrojtur == Përshëndetje, ju përgëzoj për punën që e bëni ne wikipedia pashë se keni redaktuar stampën {{tl|Kartela Zonë e mbrojtur}} dhe keni larguar hartën dhe ngjyrën në kokë të infoboksit desha ta di përse a nuk funksiononte ?--[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 9 gusht 2018 17:13 (CEST) :{{ping|Tytuu}} Ngjyrën në kokë e largova që ta bëja si ai në en-wiki (shiko një shembull [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kanha_Tiger_Reserve këtu]. Sa për hartën, nuk funksiononte. Provova ta rregulloja, por përsëri nuk funksionoji. --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 10:11 (CEST) ::Aha në regull harta funksionon vetëm nëse i vendos koordinatat në këtë mënyrë | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_VJ = | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_LP = }} e jo si ne wikipedian angleze | coordinates = {{coords|40|45|0|N|20|55|0|E|display=inline, title} Sepse [[Moduli:Coordinates]] është i përkthyer në shqip. --[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 10 gusht 2018 11:26 (CEST) :::Në rregull, faleminderit! --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 18:13 (CEST) == Nje editim == [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Luani_afrikanojugper%C3%ABndimor&type=revision&diff=1868897&oldid=1868660 Ishte thjesht gabim]? Une e ktheva mbrapsht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 gusht 2018 19:46 (CEST) {{A|1l2l3k}} Ndoshta e kam fshire dhe kam harruar t'i bëj "ridrejto" tek '[[Luani i Afrikës Perëndimore]]' == Nënllojet ->Nënspeciet == Pershendetje Punetor i Rregullt5, Pash që ke zhvendosur artikullin nga [[Nënllojet]] tek [[Nënspeciet]]. Së pari, nënllojet është përkthimi shqip. Së dyti ke bërë një gabim që ke krijuar faqe të re me përmbajtjen e faqes që një përdorues tjetër ka krijuar, duke ja humbur kështu historikun e faqes. Shpresoj të jet rasti i vetëm, por në rastet tjera nuk duhet të kopjoni përmbajtjen dhe të krijoni faqe të re. Zhvendosja duhet të bëhet vetëm me funksionalitetin që ka Wikipedia. Nëse nuk dini ju lutëm për herën e ardhshme kërkoni ndihmë. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 7 shtator 2018 12:36 (CEST) == Zhvendosjet == Kur ti ben zhvendosje, ti e ben manualisht, e jo duke perdorur funksionin "Me teper/Zhvendose". Une e di qe ti punon ne versionin mobile, po per zhvendosjet duhet te perdoresh versionin desktop, pasi ndryshe linket ne gjuhe te tjera humbin, ashtu si humb edhe historia e artikullit. Une te zhvendosa tri artikuj [[Tigri Javanez]], [[Odobenidae]] dhe [[Tigri Balinez]], po ti ben shume zhvendosje dhe shume artikuj kane humbur historine si rrjedhim, si dhe nuk japin me majtas artikullin ne gjuhe te huaj. Meqe ti nuk mund te zhvendosesh mbrapsht artikuj te redirect-i, pasi nuk ke vegla administratori, une mund ta bej kete pune per ty. Kur te kem kohe, do shoh zhvendosjet qe ke bere dhe do bej te njejten gje si per artikujt me siper. Ama per artikujt te tjere qe do zhvendosesh, te lutem me premto qe do e besh zhvendosjen jo manualisht, po duke qene ne "desktop mode" dhe duke i zhvendosur me funksionin "Me teper/Zhvendose". Me thuaj nese nuk jam i qarte. Te falenderoj nga zemra, dhe shpresoj cdo gje mire ne jeten personale. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:52 (CEST) :{{a|1l2l3k}} Të kuptoj, do të vendos një shënim në krye të artikullit që dua të zhvendos dhe më pas zhvendose t'i, faleminderit? {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt5 (Alban)]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:56 (CEST) ::Ti mund t'i zhvendosesh vete, vetem jo manualisht, po duke perdorur versionin desktop. Gjithsesi nese e ke problem ta perdoresh versionin desktop, thjesht me thuaj te faqja ime e diskutimit, dhe i zhvendos une per ty. Gjithashtu une kam lidhur gjithmone artikujt e tu me artikujt e tjere ne wikidata, dhe do vazhdoj ta bej. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:59 (CEST) == Artikulli i javës == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Vendosa artikullin që ke krijuar [[Tigri kundër luanit]] si [[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës|artikulli i javës]]. Gjithë të mirat. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 janar 2019 00:27 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje biologjie}}- [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 26 korrik 2019 10:35 (CEST) == Politikat dhe udhëzimet == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Pashë që po bën rregullime te politikat dhe udhëzimet e Wikipedias, shumë faleminderit! Vura re që ndryshove figurën këtu: {{tl|Politikë}}, por duhet të lihet ajo tjetëra sepse shërben për ta dalluar nga {{tl|Udhëzim}}. Hidh një sy te {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} e cila në të ardhmen duhet të zëvëndësoj {{tl|Udhëzimet dhe politikat e Wikipedias}}. Punë të mbarë! — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:30 (CEST) :{{A|Βατο}}, Stampës 'Udhezim' i bera ridrejtim tek stampa 'Politike' sepse te dyja kryejne te njejten detyre, vetem se ndryshon fjala udhezim nga politike! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:39 (CEST) ::{{tl|Politikë}} dhe {{tl|Udhëzim}} janë dy gjëra të ndryshme, shiko këtu: {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} për të kuptuar dallimin. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:42 (CEST) ::Për ate stampë kam ndjekur standardizimet e EnWikit: [[:en:Template:Wikipedia policies and guidelines]]. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:45 (CEST) :::Ndryshova ''class="messagebox'' --> ''Ombox'' sepse stampa "Ombox" svogëlon distancën midis stampave tek faqet. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 11:36 (CEST) {{Ping|Βατο}}, por stampa nuk duket aq bukur tani, prandaj mendoj se duhet te jete si ajo ne enwiki. Gjithashtu, stampa "ombox" lejon qe paragrafi fillestar te ngjitet me tabelen e ombox-it. Sa per zvogelimin e distances, nuk eshte e nevojshme sepse dhe ne en wiki ekziston ajo gje. - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:08 (CEST) :Edhe në en.wiki përdorin stampën "Ombox", dhe versioni i desktopit është njëllojë me ate në sq.wiki (kutia dhe ditanca). Tani sa pashë që stampa "Ombox" e sq.wikit në versionin për celular është njëllojë me ate të desktopit, ndërsa në en.wiki është ndryshe (versioni për celular nuk ka kuti). Në qoftë se e do si në en.wiki – që të duken ndryshe dy versionet – mund të ndryshojmë stampën "Ombox". — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:15 (CEST) ::Prandaj mendoja qe ta ndryshoja stampen ombox sepse do te dukej me bukur :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:22 (CEST) :::E bëra si në en.wiki, të duket mirë tani? — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:31 (CEST) ::::Pikat anash shkurtesave që dalin në versionin për celular nuk e di se si ti heq, për tani mund të lihen ashtu :) — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 14:19 (CEST) == Qeni i egër Afrikan == Përshëndetje Alban! Përbajtja që u shtua nga përdoruesi Liudasi1 [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Qeni_i_eg%C3%ABr_Afrikan&diff=1983785&oldid=1983721 këtu] është përkthim nga en.wiki. Pashë që – edhe se është përdorues i ri – u përpoq të shtonte edhe burimet. Një gjë tjetër: përdoruesit "Liudasi1" dhe "Lolaq1234" duhet të jenë i njëjti person. Deri sa nuk i përdor [[Wikipedia:Përdorues të shumëfishtë|kundër politikave të Wikipedias]], mund të vazhdoj t'i përdori të dyja. P.S. Në qoftë se ke dëshirë dhe mundësi, shto email-in tëndë tek "Parapëlqimet" --> "Përdoruesi" --> "Opsionet e emailit" --> "Ndrysho ose hiq adresën e postës elektronike" --> "Lejo përdoruesit të më dërgojnë email". Faleminderit! --[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 2 gusht 2019 10:47 (CEST) == Kategoritë == Pashë që [[:Kategoria:Pantera]] nuk ka kategori. Në en.wiki ka ''Category:Pantherinae'', e cila është në sq.wiki [[:Kategoria:Mace të mëdha]], në qoftë se është përthyer korrekt duhet shtuar tek Kategoria:Pantera. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:17 (CEST) :Te [[:Kategoria:Mace]] hoqa [[:Kategoria:Kafshë]] sepse përfshihet tek [[:Kategoria:Gjitarë]], gjithashtu te artikulli [[Panthera leo leo]] hoqa [[:Kategoria:Gjitarë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës]] sepse përfshihen te [[:Kategoria:Gjitarë të Afrikës]], [[:Kategoria:Gjitarë të Azisë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës të Afrikës]], [[:Kategoria:Mishngrënës të Azisë]]. Një gjë tjetër: kategoritë duhen në trajtën e pashquar, prandaj bëra ca zhvendosje. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:23 (CEST) :: :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:26 (CEST) == Livadhi == Përshëndetje! :) Pa dashur të ngjaj aspak i ashpër, a mund të më tregosh pse i ke bërë ndryshimet që ke bërë në lidhje me stampat e livadhit? Thjesht nuk e kuptoj pse duhet të kemi dy stampa rresht. :/ - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 gusht 2019 22:19 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} tani po e kuptoj gabimin trashanik qe paskem bere, ne vend qe te redaktoja tek [[WP:LIVADHI]], paskam redaktuar tek stampa e saj. Faleminderit per veretjen :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 8 gusht 2019 05:21 (CEST) ::Ah, kuptoj. Po i rikthej siç duhen atëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 gusht 2019 15:14 (CEST) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 6 shtator 2019 16:48 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19352615 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 shtator 2019 17:14 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19395316 --> ==Rasim Bajroviç== Why was deleted the most successful and educated hotelier in Bosnia and Herzegovina? [[Speciale:Kontributet/31.176.242.157|31.176.242.157]] 30 shtator 2019 23:40 (CEST) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 3 tetor 2019 21:52 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19433656 --> == Përshëndetje Puntor i rregullit5 jam Kafshët e rrezikuar dhe dua të më tregosh për dicka == Puna ime është e fokusuar kryesisht në krijimin ose redaktimin e faqeve që kanë lidhje me kafshët sidomos me gjitarët.Kamë parë se ti je pjesë e projektit WikiProjekti Gjitarët dhe nëse dëshiron mund të tregosh se si të jem pjesë i këti projektit sepse kam një plan disa vjecar i cili do jetë në krijimin ose përmisimin e faqeve që kanë lidhje me gjitarët(rendet Carnivora[[Carnivora]],Perissodactyla[[Njëthundrakët]],Artioctadyla[[dythundrakët]],Cetacea[[Cetacetë]] dhe Primates[[primatët]]).Gjithë të mirat! :{{ping|Kafshet e rrezikuara}} pershendetje! Akoma nuk kam perfunduar ne krijimin e wikiprojektit, por do te te lajmeroj menjehere pasi ta kem krijuar! Gjithe te mirat!!! {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 gusht 2020 21:04 (CEST) == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i dytë|2=redaktimin e artikujve|viti=2019|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Rikthimet në stampa == Përshëndetje! :) Mund të listosh më poshtë të gjitha problemet specifike që kanë stampat? Unë merrem vazhdimisht me pjesën teknike dhe mund të ndihmoj në rregullimin e tyre. Nëse nuk mundem personalisht, njoh goxha përdorues nga EnWiki që mund të pyes për të ndihmuar. Arsyeja fillestare pse i përditësova stampat (përveç faktit që stampat përgjithësisht duhet të jenë të përditësuara me versionet e tyre gjegjëse në EnWiki për një funksionalitet të shtuar) është se sillnin probleme me referimet. Kanë sisteme të vjetra referimesh në to dhe bëjnë që të gjithë artikujt ku përdoren të listohen te kategoritë e artikujve me gabime në referime, me dhjetëra artikuj. Versionet e përditësuara e zgjidhin këtë aspekt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2021 12:39 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} perditesimi i taxobox, beri qe ngjyra te mos zgjidhej automatikisht ne varesi te mbreterise. Tek speciesbox, ti e bere qe te zgjidhej automatikisht klasifikimi shkencor, gje qe nuk behet sepse e para: duhet te krijosh shume stampa, taksone per cdo specie te mundshme dhe un po punoj te livadhi, e dyta edhe po ta besh ate gje perseri jep gabim ne disa klasifikime qe nuk jan baze ne sistem po prap duhet te tregohen. faleminderit shume. [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2021 09:02 (CEST) ::Po, e shoh tani sa në mënyrë të pazakontë nga ana teknike qenka i ndërtuar krejt sistemi i taksonomisë në EnWiki. Do të flas me disa nga personat mirëmbajtës në EnWiki të këtij sistemi e mbase sjell ata të bëjnë ndryshimet e nevojshme këtu me shpresën që të mos prishin gjë ndërkohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 shtator 2021 10:08 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtar goxha aktiv në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je i ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:28 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} miku im me gjithe qef do te kisha votuar PER, por nuk kam qene aktiv gjate asaj periudhe. == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Artikuj që mungojnë == Përshëndetje {{ping|Punetor i Rregullt5}} Mungojn plotësisht artikujt për [[Islami]]n si [[el-Xhezeriu]] ([[:en:al-Jazari]]), [[Beteja e Devesë]] ([[:en:Battle of the Camel]]), [[Beteja e Zinxhirëve]] ([[:en:Battle of Chains]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Shemsi Pasha (gjeneral)]] ([[:en:Shemsi Pasha (general)]]), [[Xhamia e Mirahorit]] ([[:en:Monastery of Stoudios]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]) dhe artikujt për xhamitë shqiptare në [[Çamëri]] si [[Xhamia Roka]] ([[:en:Rokka Mosque]]), [[Xhamia e Fejzullahut]] ([[:en:Feyzullah Mosque]]), [[Xhamia e Faik Pashës]] ([[:en:Faik Pasha Mosque]]), [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]] ([[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]]), [[Xhamia Kurshumli]] ([[:en:Kursum Mosque, Kastoria]]), [[Xhamia e Re (Vodenë)]] ([[:en:Yeni Mosque, Edessa]]), [[Xhamia e Muharrem Pashës]] ([[:en:Elassona Mosque]]), [[Xhamia e Bajraklisë]] ([[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Re (Larisa)]] ([[:en:Yeni Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Partenonit]] ([[:en:Parthenon mosque]]), [[Islami në Greqi]] ([[:en:Islam in Greece]], [[Ali Pascha von Janina]] ([[:en:Ali Pascha von Janina]]), [[The Lion of Yanina]] ([[:en:The Lion of Yanina]]), [[Naselica]] ([[:en:Neapoli, Kozani]]), [[Beteja e Drinskës]] ([[:en:Battle of Driskos]]), [[Beteja e Bizhanit]] ([[:en:Battle of Bizani]]), [[Beteja e Beshpinarit]] ([[:en:Battle of Pente Pigadia]]), [[Beteja e Sarandaporos]] ([[:en:Battle of Sarantaporo]]), [[Bektashinjtë në Shqipëri]] ([[:en:Bektashism in Albania]]), [[Gjyl Babaj]] ([[:en:Gül Baba]]), [[Teqeja e Baba Aliut]] ([[:en:Teqe of Baba Ali]]), [[Teqeja e Baba Isufit]] ([[:en:Teqe of Bllaca]]) dhe [[Teqeja e Bulqizës]] ([[:en:Teqe of Bulqiza]]). Shumë të shkurtër janë [[hatibi]], [[hoxha]] dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]]. Dëshironi t'i përktheni këto artikuj nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/46.183.103.17|46.183.103.17]] 28 prill 2023 16:40 (CEST) :Pershendetje, do te perpiqem te rregulloj arrikujt kryesore, pastaj te tjerat. Kalofshi mire! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 28 prill 2023 17:24 (CEST) == Reverted your changes == In wiki world it is important that we do a couple of things # Reach a consensus in the community by discussion prior to making big changes as you did to [[Muhammedi]] # We would typically NOT copy the content of one page to another, we would MOVE the page to the new target as that retains all the history for the article in question, and allows for Wikidata to track the move. In this case it would required an administrator to do those changes for how the system is currently configured. I have reverted your recent changes and direct you to have that conversation with the community. [[Përdoruesi:Billinghurst|Billinghurst]] ([[Përdoruesi diskutim:Billinghurst|diskutimet]]) 30 prill 2023 13:32 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:21 (CET) == tetor 2026: Automoderatori ktheu ndryshimin tuaj == Përshëndetje! Unë jam [[User:Automoderatori|Automoderatori]], një sistem i automatizuar që përdor një model të të mësuarit automatik për të identifikuar dhe kthyer redaktime mundësisht problematike me qëllim që Wikipedia të mbetet e besueshme dhe e qëndrueshme. Unë ktheva një nga [[Special:Diff/3055724|redaktimet tuaja të fundit]] te [[Allah]]. * Meqë modeli që përdor nuk është i përsosur, ai ndonjëherë kthen dhe redaktime të mira. Nëse mendoni se ndryshimi që bëtë ishte konstruktiv, ju lutemi [//sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Automoderatori/Raportime?action=edit&section=new&nosummary=true&preload=Përdoruesi:Automoderatori/Raportime/Preload&preloadparams%5B%5D=3055723&preloadparams%5B%5D=Allah raportojeni këtu]. * [[:mw:Moderator Tools/Automoderator|Mësoni më shumë]] rreth programit tim. [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Automoderatori|diskutimet]]) 10 tetor 2026 17:25 (CEST) == Ti je i bllokuar nga redaktimi në Wikipedia Shqip == Përshëndetje. Për shkak që u gjet një varg masiv i redaktimeve shkatërruese të faqeve në Wikipedinë Shqip, të motivuar qartazi nga një agjendë fetare dhe anti-evolucioniste, '''llogaria jote është e bllokuar në mënyrë të përhershme prej redaktimit'''. [[WP:Vandalizmi|Vandalizmi]] nuk tolerohet, ashtu dhe shtyrja e agjendave politike nëpër një enciklopedi [[WP:NPOV|të paanshme]] dhe të bazuar në [[WP:Burimet e besueshme|burime të vërtetueshme]]. Wikipedia nuk është [[WP:PODIUM|foltorja jote për mendimet personale]], dhe nuk është [[WP:FORUM|vend për avokimin ideologjik nëpër artikuj]]. Ke të drejtë të apelosh bllokun, mirëpo për t'u pranuar duhet të tregosh që ke mësuar nga gabimet tua dhe që nuk do t'i përsëritësh gabimet e sotme. Të ftoj t'i lexosh [[WP:Vini Re!|udhëzimet]] dhe [[:Kategoria:Politika të Wikipedisë|politikat]] e këtij komuniteti para se të shqyrtojmë apelin tënd. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 tetor 2026 22:45 (CEST) == Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë == Përshëndetje, pas një rishqyrtimi të bllokimit tënd dhe historikut të redaktimeve, vendosa ta ndërroj afatin e bllokimit deri në '''një javë'''. Meqenëse para incidentit ke qenë redaktor shumë i vlerësuar në Wikipedia Shqip, veprimet merituan një ekzaminim më kritik, pasi akti që meritoi bllokimin mori vend përgjatë 122 redaktimeve vandale. Dua ta bëjmë me dije që ky bllokim është për parandalimin e vandalizmit, si dhe për të lënë vend që ta ri-mendosh pjesëmarrjen tënde në Wikipedia Shqip. Ne prapë se prapë të ftojmë të redaktosh në Wikipedia, duke iu përmbajtur politikave dhe udhëzimeve më të mira të komunitetit. Përsëritja e vandalizmit apo shkelja e këtyre normave pas bllokimit mund të meritojë një bllokim të mëtutjeshëm. '''''Bllokimi yt skadon më 20 tetor 2026 në orën 02:56 (UTC+2).''''' [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:00 (CEST) :pershendetje un e ndjej te kote te redaktoj sepse do me kthehen mrapsht. un nuk e nderroj te verteten me te koten per tekat tuaja. nuk jam aspak dakort. nese nuk me bllokon un do te vazhdoj perseri ta heq te koten qe kam BERE VETE perseri [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 20 tetor 2026 06:54 (CEST) ::[[User:Klein Muçi|Klein]], reagova me bllokim të përdoruesit, a mund t'i zhbësh veprimet e tij të përsëritura së fundmi, e të shqyrtosh bllokimin që bëra sipas nevojës nëse është i tepruar (afati), kisha thënë që ai ka faqen e diskutimit për të argumentuar t'e shpëtojë veten nga bllokimi. Më vonë kur të jem i lirë do merrem me detajet.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 tetor 2026 15:31 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Punetor_i_Rregullt5 ka kryer dëme] edhe në English Wikipedia, është bllokuar dhe atje, prandaj kërkoj që bllokimi të mos ndryshohet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 tetor 2026 08:39 (CEST) kpmqwzptq0e5pvjpbo35dqk2y7gcq8z 3058701 3058692 2026-10-21T07:14:07Z Klein Muçi 52109 /* Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë */ Përgjigje 3058701 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; width:; border:1px solid lightgrey; padding: 10px 20px; margin-bottom:10px"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0; margin-bottom:.6em; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px;" valign="top" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi_diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 qershor 2018 10:07 (CEST) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey;" valign="top" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] </br> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br clear="all"/> == Referenca == Shtoji ca referenca tigrave, se do futet ndonje e do i fshije, kur t'i shohi te pareferencuara. Politikat e wikit jane qe kur s'ka referenca mund te fshihen. Une i lidha artikujt e tu me artikujt respektive ne gjuhe te tjera, shih ne te majte te faqeve, keshtu qe mund t'i marresh referencat atje e t'i kopjosh. Ato nga artikujt anglisht jane te preferuara. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 qershor 2018 17:00 (CEST) == Perkthime automatike == Ndoshta ti nuk po ben perkthime automatike tani per tani. Nese kjo eshte e vertete, shih te perdoresh veglen qe eshte poshte ("kontributet") ne maje fare te e faqes, djathtas, (mes "Lista mbikeqyrese" dhe "Dil"). Nese e con mouse-in atje, pa e shtypur, do te te dali nje menu qe perfshin "Perkthimet". Kliko te "Perkthimet" dhe mund te besh perkthime automatike qe perfshijne referencat. Nese artikulli eshte perkthyer, eshte teper vone, po artikujt qe s'ekzistojne shqip eshte mire te fillohen nga kjo vegel. Kuptohet, perkthimet automatike jane te dobeta dhe duhet te shohesh tekstin origjinal ne gjuhe te huaj se si ta shqiperosh mire, po gjithsesi perkthimi automatik ndihmon shume, pasi jep nje dore te pare dhe rregullimet jane me pak. Infobox-et nuk do i besh dot, duhen bere manualisht. Shpresoj ndihmova gjithsesi. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 17:32 (CEST) {{ping|1l2l3k}} Me vjen keq, por une punoj me telefon. :Ah ok, kur te mundesh. Nejse, me duket se luani, edhe pse s'e mund dot tigrin, do shkoje te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Faqja_kryesore/Artikulli_i_jav%C3%ABs/2018/27 faqja kryesore] mbas nja dy javesh (punon ne grup ai, :-)).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 19:43 (CEST) {{Ping|1l2l3k}} A mund te ma tregosh se c'eshte faqa kryesore? :Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore Faqja kryesore] shkon nje permbledhje e artikullit, dhe ne fund (poshte), nje "lexo me shume" fton lexuesit te lexojne artikullin e plote. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 20:57 (CEST) == Inuse == Mundohu te mos lesh shume [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Inuse artikuj ne kete kategori]. E di qe po punon, po ajo targe vihet zakonisht ne vende ku shume veta fusin hundet. Sqwiki eshte i vogel dhe ti je eksperti i fushes, pra dyshoj qe do te te japin shume probleme perdorues te tjere. Je editor e kontrollues, keshtu qe ne jemi ne mirebesim. Mundohu te mos kesh me shume se 2 artikuj "inuse". Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 korrik 2018 13:18 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Në rregull, do perepiqem ti mbaroj sot ose neser. Mund të me dergosh një link per preferencat e mia? ::Nuk ka nevoje per link: parapelqimet, apo preferencat duhet te duken ne te djathte siper (mes Imazhit dhe Beta-s).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) == Projekt me rreth 36 mije artikuj == Meqe po ben disa stampa me biologjine ne sqwiki, doja te te terhiqja vemendje per nje projekt i cili mund t'i perkasi te ardhmes. Artikujt e biologjise mund te behen ne menyre semiautomatike, pra duke pergatitur nje text file, dhe pastaj duke ia ushqyer ate textfile robotit Tung, i cili do i publikoje artikujt automatikisht. Euriditi mund te ndihmoje me kete (edhe pse s'ka qene shume prezent), ndersa une nuk mund te fus te kompjuteri im python e gjera te tjera, por mund te te ndihmoj me ndonje gje tjeter. Nejse, Euriditi ka shkruarj nje [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Roboti_Tung/Importimi_automatik_i_artikujve tutorial] per kete pune. Artikujt e biologjise jane pergatitur e jane ketu me emrat e tyre latinisht dhe jane [https://tools.wmflabs.org/templatetiger/tt-table4.php?lang=itwiki&template=Tassobox&where=&is=&&offset=0&limit=30 36 mije artikuj], te cilet jane te pergatitur per itwiki-n. Emrat e kolonave mund te perkthehen shqip dhe textfile-i mund t'i jepet Euriditit, i cili mund ta instruktoje robotin qe t'i publikoje keta artikuj si stubs (artikuj te cunguar, apo "cung"). Keta 36 mije artikuj do e pasuronin shume sqwikin, pasi do e shtonin numrin e artikujve me 50% (kemi rreth 74 mije tani), po kane nje cike pune pasi stampat qe kane italianet duhen bere stampa shqip fillimisht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Nuk e di se ku e ke fjalën, por nëse do të më ndihmosh a mund ta besh speciesboxin me ngjyrë bezhë (beige) se unë s'di ta bej? Do të ta dija për nder shumë. Natën e mirë! ::E kam bere veten self-block ne enwiki tani per tani se s'kam kohe per te dyja wikit, pra s'shkoj dot atje. Ne pergjithesi jam byke per ngjyra, dhe i ngjashem me kalin, se nuk e dalloj jeshilen nga bluja. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 21:58 (CEST :::{{ping|1l2l3k}}S'ka problem se e bëra unë ;). Shiko [[Stampa:Speciesbox/dok#Ngjyrat|këtu]] == Tigri == I had fixed [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Tigri&diff=next&oldid=1884705&diffmode=source this]. The scientific usage of the abbreviations is incorrect. You may see this [https://en.wikipedia.org/wiki/Tiger#Recent_subspecies one]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:green; font-family:Segoe Script;">Cyrus noto3at bulaga</span>]] [[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<sup style="color:blue; font-family:Freestyle Script, Segoe Script;">flas me mua</sup>]] 4 gusht 2018 04:59 (CEST) == Artikulli [[Biologjia]] == Përshëndetje, Alban! Jo pak kohë e imja shfrytëzohet duke kontrolluar artikujt ku ka ndryshime dhe emri yt figuron vazhdimisht te "Ndryshimet e fundit" ndër artikuj të ndryshëm në lidhje me biologjinë. Përgëzime për punën që bën! :) Nxitur nga kjo po mendoja të të sugjeroja t'i hidhje një sy artikullit "Biologjia". Zakonisht artikujt "kryesorë" në lidhje me shkencat si "Fizika", "Letërsia", "Biologjia", etj. është mirë që të jenë të gjatë e të plotë se shpeshherë janë artikujt e parë që kërkohen nga njerëzit e interesuar në temat përkatëse. Mbase mund të përmirësosh ndonjë gjë. Punë e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 gusht 2018 04:53 (CEST) == Stampa:Kartela Zonë e mbrojtur == Përshëndetje, ju përgëzoj për punën që e bëni ne wikipedia pashë se keni redaktuar stampën {{tl|Kartela Zonë e mbrojtur}} dhe keni larguar hartën dhe ngjyrën në kokë të infoboksit desha ta di përse a nuk funksiononte ?--[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 9 gusht 2018 17:13 (CEST) :{{ping|Tytuu}} Ngjyrën në kokë e largova që ta bëja si ai në en-wiki (shiko një shembull [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kanha_Tiger_Reserve këtu]. Sa për hartën, nuk funksiononte. Provova ta rregulloja, por përsëri nuk funksionoji. --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 10:11 (CEST) ::Aha në regull harta funksionon vetëm nëse i vendos koordinatat në këtë mënyrë | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_VJ = | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_LP = }} e jo si ne wikipedian angleze | coordinates = {{coords|40|45|0|N|20|55|0|E|display=inline, title} Sepse [[Moduli:Coordinates]] është i përkthyer në shqip. --[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 10 gusht 2018 11:26 (CEST) :::Në rregull, faleminderit! --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 18:13 (CEST) == Nje editim == [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Luani_afrikanojugper%C3%ABndimor&type=revision&diff=1868897&oldid=1868660 Ishte thjesht gabim]? Une e ktheva mbrapsht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 gusht 2018 19:46 (CEST) {{A|1l2l3k}} Ndoshta e kam fshire dhe kam harruar t'i bëj "ridrejto" tek '[[Luani i Afrikës Perëndimore]]' == Nënllojet ->Nënspeciet == Pershendetje Punetor i Rregullt5, Pash që ke zhvendosur artikullin nga [[Nënllojet]] tek [[Nënspeciet]]. Së pari, nënllojet është përkthimi shqip. Së dyti ke bërë një gabim që ke krijuar faqe të re me përmbajtjen e faqes që një përdorues tjetër ka krijuar, duke ja humbur kështu historikun e faqes. Shpresoj të jet rasti i vetëm, por në rastet tjera nuk duhet të kopjoni përmbajtjen dhe të krijoni faqe të re. Zhvendosja duhet të bëhet vetëm me funksionalitetin që ka Wikipedia. Nëse nuk dini ju lutëm për herën e ardhshme kërkoni ndihmë. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 7 shtator 2018 12:36 (CEST) == Zhvendosjet == Kur ti ben zhvendosje, ti e ben manualisht, e jo duke perdorur funksionin "Me teper/Zhvendose". Une e di qe ti punon ne versionin mobile, po per zhvendosjet duhet te perdoresh versionin desktop, pasi ndryshe linket ne gjuhe te tjera humbin, ashtu si humb edhe historia e artikullit. Une te zhvendosa tri artikuj [[Tigri Javanez]], [[Odobenidae]] dhe [[Tigri Balinez]], po ti ben shume zhvendosje dhe shume artikuj kane humbur historine si rrjedhim, si dhe nuk japin me majtas artikullin ne gjuhe te huaj. Meqe ti nuk mund te zhvendosesh mbrapsht artikuj te redirect-i, pasi nuk ke vegla administratori, une mund ta bej kete pune per ty. Kur te kem kohe, do shoh zhvendosjet qe ke bere dhe do bej te njejten gje si per artikujt me siper. Ama per artikujt te tjere qe do zhvendosesh, te lutem me premto qe do e besh zhvendosjen jo manualisht, po duke qene ne "desktop mode" dhe duke i zhvendosur me funksionin "Me teper/Zhvendose". Me thuaj nese nuk jam i qarte. Te falenderoj nga zemra, dhe shpresoj cdo gje mire ne jeten personale. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:52 (CEST) :{{a|1l2l3k}} Të kuptoj, do të vendos një shënim në krye të artikullit që dua të zhvendos dhe më pas zhvendose t'i, faleminderit? {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt5 (Alban)]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:56 (CEST) ::Ti mund t'i zhvendosesh vete, vetem jo manualisht, po duke perdorur versionin desktop. Gjithsesi nese e ke problem ta perdoresh versionin desktop, thjesht me thuaj te faqja ime e diskutimit, dhe i zhvendos une per ty. Gjithashtu une kam lidhur gjithmone artikujt e tu me artikujt e tjere ne wikidata, dhe do vazhdoj ta bej. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:59 (CEST) == Artikulli i javës == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Vendosa artikullin që ke krijuar [[Tigri kundër luanit]] si [[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës|artikulli i javës]]. Gjithë të mirat. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 janar 2019 00:27 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje biologjie}}- [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 26 korrik 2019 10:35 (CEST) == Politikat dhe udhëzimet == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Pashë që po bën rregullime te politikat dhe udhëzimet e Wikipedias, shumë faleminderit! Vura re që ndryshove figurën këtu: {{tl|Politikë}}, por duhet të lihet ajo tjetëra sepse shërben për ta dalluar nga {{tl|Udhëzim}}. Hidh një sy te {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} e cila në të ardhmen duhet të zëvëndësoj {{tl|Udhëzimet dhe politikat e Wikipedias}}. Punë të mbarë! — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:30 (CEST) :{{A|Βατο}}, Stampës 'Udhezim' i bera ridrejtim tek stampa 'Politike' sepse te dyja kryejne te njejten detyre, vetem se ndryshon fjala udhezim nga politike! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:39 (CEST) ::{{tl|Politikë}} dhe {{tl|Udhëzim}} janë dy gjëra të ndryshme, shiko këtu: {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} për të kuptuar dallimin. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:42 (CEST) ::Për ate stampë kam ndjekur standardizimet e EnWikit: [[:en:Template:Wikipedia policies and guidelines]]. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:45 (CEST) :::Ndryshova ''class="messagebox'' --> ''Ombox'' sepse stampa "Ombox" svogëlon distancën midis stampave tek faqet. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 11:36 (CEST) {{Ping|Βατο}}, por stampa nuk duket aq bukur tani, prandaj mendoj se duhet te jete si ajo ne enwiki. Gjithashtu, stampa "ombox" lejon qe paragrafi fillestar te ngjitet me tabelen e ombox-it. Sa per zvogelimin e distances, nuk eshte e nevojshme sepse dhe ne en wiki ekziston ajo gje. - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:08 (CEST) :Edhe në en.wiki përdorin stampën "Ombox", dhe versioni i desktopit është njëllojë me ate në sq.wiki (kutia dhe ditanca). Tani sa pashë që stampa "Ombox" e sq.wikit në versionin për celular është njëllojë me ate të desktopit, ndërsa në en.wiki është ndryshe (versioni për celular nuk ka kuti). Në qoftë se e do si në en.wiki – që të duken ndryshe dy versionet – mund të ndryshojmë stampën "Ombox". — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:15 (CEST) ::Prandaj mendoja qe ta ndryshoja stampen ombox sepse do te dukej me bukur :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:22 (CEST) :::E bëra si në en.wiki, të duket mirë tani? — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:31 (CEST) ::::Pikat anash shkurtesave që dalin në versionin për celular nuk e di se si ti heq, për tani mund të lihen ashtu :) — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 14:19 (CEST) == Qeni i egër Afrikan == Përshëndetje Alban! Përbajtja që u shtua nga përdoruesi Liudasi1 [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Qeni_i_eg%C3%ABr_Afrikan&diff=1983785&oldid=1983721 këtu] është përkthim nga en.wiki. Pashë që – edhe se është përdorues i ri – u përpoq të shtonte edhe burimet. Një gjë tjetër: përdoruesit "Liudasi1" dhe "Lolaq1234" duhet të jenë i njëjti person. Deri sa nuk i përdor [[Wikipedia:Përdorues të shumëfishtë|kundër politikave të Wikipedias]], mund të vazhdoj t'i përdori të dyja. P.S. Në qoftë se ke dëshirë dhe mundësi, shto email-in tëndë tek "Parapëlqimet" --> "Përdoruesi" --> "Opsionet e emailit" --> "Ndrysho ose hiq adresën e postës elektronike" --> "Lejo përdoruesit të më dërgojnë email". Faleminderit! --[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 2 gusht 2019 10:47 (CEST) == Kategoritë == Pashë që [[:Kategoria:Pantera]] nuk ka kategori. Në en.wiki ka ''Category:Pantherinae'', e cila është në sq.wiki [[:Kategoria:Mace të mëdha]], në qoftë se është përthyer korrekt duhet shtuar tek Kategoria:Pantera. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:17 (CEST) :Te [[:Kategoria:Mace]] hoqa [[:Kategoria:Kafshë]] sepse përfshihet tek [[:Kategoria:Gjitarë]], gjithashtu te artikulli [[Panthera leo leo]] hoqa [[:Kategoria:Gjitarë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës]] sepse përfshihen te [[:Kategoria:Gjitarë të Afrikës]], [[:Kategoria:Gjitarë të Azisë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës të Afrikës]], [[:Kategoria:Mishngrënës të Azisë]]. Një gjë tjetër: kategoritë duhen në trajtën e pashquar, prandaj bëra ca zhvendosje. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:23 (CEST) :: :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:26 (CEST) == Livadhi == Përshëndetje! :) Pa dashur të ngjaj aspak i ashpër, a mund të më tregosh pse i ke bërë ndryshimet që ke bërë në lidhje me stampat e livadhit? Thjesht nuk e kuptoj pse duhet të kemi dy stampa rresht. :/ - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 gusht 2019 22:19 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} tani po e kuptoj gabimin trashanik qe paskem bere, ne vend qe te redaktoja tek [[WP:LIVADHI]], paskam redaktuar tek stampa e saj. Faleminderit per veretjen :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 8 gusht 2019 05:21 (CEST) ::Ah, kuptoj. Po i rikthej siç duhen atëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 gusht 2019 15:14 (CEST) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 6 shtator 2019 16:48 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19352615 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 shtator 2019 17:14 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19395316 --> ==Rasim Bajroviç== Why was deleted the most successful and educated hotelier in Bosnia and Herzegovina? [[Speciale:Kontributet/31.176.242.157|31.176.242.157]] 30 shtator 2019 23:40 (CEST) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 3 tetor 2019 21:52 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19433656 --> == Përshëndetje Puntor i rregullit5 jam Kafshët e rrezikuar dhe dua të më tregosh për dicka == Puna ime është e fokusuar kryesisht në krijimin ose redaktimin e faqeve që kanë lidhje me kafshët sidomos me gjitarët.Kamë parë se ti je pjesë e projektit WikiProjekti Gjitarët dhe nëse dëshiron mund të tregosh se si të jem pjesë i këti projektit sepse kam një plan disa vjecar i cili do jetë në krijimin ose përmisimin e faqeve që kanë lidhje me gjitarët(rendet Carnivora[[Carnivora]],Perissodactyla[[Njëthundrakët]],Artioctadyla[[dythundrakët]],Cetacea[[Cetacetë]] dhe Primates[[primatët]]).Gjithë të mirat! :{{ping|Kafshet e rrezikuara}} pershendetje! Akoma nuk kam perfunduar ne krijimin e wikiprojektit, por do te te lajmeroj menjehere pasi ta kem krijuar! Gjithe te mirat!!! {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 gusht 2020 21:04 (CEST) == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i dytë|2=redaktimin e artikujve|viti=2019|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Rikthimet në stampa == Përshëndetje! :) Mund të listosh më poshtë të gjitha problemet specifike që kanë stampat? Unë merrem vazhdimisht me pjesën teknike dhe mund të ndihmoj në rregullimin e tyre. Nëse nuk mundem personalisht, njoh goxha përdorues nga EnWiki që mund të pyes për të ndihmuar. Arsyeja fillestare pse i përditësova stampat (përveç faktit që stampat përgjithësisht duhet të jenë të përditësuara me versionet e tyre gjegjëse në EnWiki për një funksionalitet të shtuar) është se sillnin probleme me referimet. Kanë sisteme të vjetra referimesh në to dhe bëjnë që të gjithë artikujt ku përdoren të listohen te kategoritë e artikujve me gabime në referime, me dhjetëra artikuj. Versionet e përditësuara e zgjidhin këtë aspekt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2021 12:39 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} perditesimi i taxobox, beri qe ngjyra te mos zgjidhej automatikisht ne varesi te mbreterise. Tek speciesbox, ti e bere qe te zgjidhej automatikisht klasifikimi shkencor, gje qe nuk behet sepse e para: duhet te krijosh shume stampa, taksone per cdo specie te mundshme dhe un po punoj te livadhi, e dyta edhe po ta besh ate gje perseri jep gabim ne disa klasifikime qe nuk jan baze ne sistem po prap duhet te tregohen. faleminderit shume. [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2021 09:02 (CEST) ::Po, e shoh tani sa në mënyrë të pazakontë nga ana teknike qenka i ndërtuar krejt sistemi i taksonomisë në EnWiki. Do të flas me disa nga personat mirëmbajtës në EnWiki të këtij sistemi e mbase sjell ata të bëjnë ndryshimet e nevojshme këtu me shpresën që të mos prishin gjë ndërkohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 shtator 2021 10:08 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtar goxha aktiv në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je i ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:28 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} miku im me gjithe qef do te kisha votuar PER, por nuk kam qene aktiv gjate asaj periudhe. == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Artikuj që mungojnë == Përshëndetje {{ping|Punetor i Rregullt5}} Mungojn plotësisht artikujt për [[Islami]]n si [[el-Xhezeriu]] ([[:en:al-Jazari]]), [[Beteja e Devesë]] ([[:en:Battle of the Camel]]), [[Beteja e Zinxhirëve]] ([[:en:Battle of Chains]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Shemsi Pasha (gjeneral)]] ([[:en:Shemsi Pasha (general)]]), [[Xhamia e Mirahorit]] ([[:en:Monastery of Stoudios]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]) dhe artikujt për xhamitë shqiptare në [[Çamëri]] si [[Xhamia Roka]] ([[:en:Rokka Mosque]]), [[Xhamia e Fejzullahut]] ([[:en:Feyzullah Mosque]]), [[Xhamia e Faik Pashës]] ([[:en:Faik Pasha Mosque]]), [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]] ([[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]]), [[Xhamia Kurshumli]] ([[:en:Kursum Mosque, Kastoria]]), [[Xhamia e Re (Vodenë)]] ([[:en:Yeni Mosque, Edessa]]), [[Xhamia e Muharrem Pashës]] ([[:en:Elassona Mosque]]), [[Xhamia e Bajraklisë]] ([[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Re (Larisa)]] ([[:en:Yeni Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Partenonit]] ([[:en:Parthenon mosque]]), [[Islami në Greqi]] ([[:en:Islam in Greece]], [[Ali Pascha von Janina]] ([[:en:Ali Pascha von Janina]]), [[The Lion of Yanina]] ([[:en:The Lion of Yanina]]), [[Naselica]] ([[:en:Neapoli, Kozani]]), [[Beteja e Drinskës]] ([[:en:Battle of Driskos]]), [[Beteja e Bizhanit]] ([[:en:Battle of Bizani]]), [[Beteja e Beshpinarit]] ([[:en:Battle of Pente Pigadia]]), [[Beteja e Sarandaporos]] ([[:en:Battle of Sarantaporo]]), [[Bektashinjtë në Shqipëri]] ([[:en:Bektashism in Albania]]), [[Gjyl Babaj]] ([[:en:Gül Baba]]), [[Teqeja e Baba Aliut]] ([[:en:Teqe of Baba Ali]]), [[Teqeja e Baba Isufit]] ([[:en:Teqe of Bllaca]]) dhe [[Teqeja e Bulqizës]] ([[:en:Teqe of Bulqiza]]). Shumë të shkurtër janë [[hatibi]], [[hoxha]] dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]]. Dëshironi t'i përktheni këto artikuj nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/46.183.103.17|46.183.103.17]] 28 prill 2023 16:40 (CEST) :Pershendetje, do te perpiqem te rregulloj arrikujt kryesore, pastaj te tjerat. Kalofshi mire! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 28 prill 2023 17:24 (CEST) == Reverted your changes == In wiki world it is important that we do a couple of things # Reach a consensus in the community by discussion prior to making big changes as you did to [[Muhammedi]] # We would typically NOT copy the content of one page to another, we would MOVE the page to the new target as that retains all the history for the article in question, and allows for Wikidata to track the move. In this case it would required an administrator to do those changes for how the system is currently configured. I have reverted your recent changes and direct you to have that conversation with the community. [[Përdoruesi:Billinghurst|Billinghurst]] ([[Përdoruesi diskutim:Billinghurst|diskutimet]]) 30 prill 2023 13:32 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:21 (CET) == tetor 2026: Automoderatori ktheu ndryshimin tuaj == Përshëndetje! Unë jam [[User:Automoderatori|Automoderatori]], një sistem i automatizuar që përdor një model të të mësuarit automatik për të identifikuar dhe kthyer redaktime mundësisht problematike me qëllim që Wikipedia të mbetet e besueshme dhe e qëndrueshme. Unë ktheva një nga [[Special:Diff/3055724|redaktimet tuaja të fundit]] te [[Allah]]. * Meqë modeli që përdor nuk është i përsosur, ai ndonjëherë kthen dhe redaktime të mira. Nëse mendoni se ndryshimi që bëtë ishte konstruktiv, ju lutemi [//sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Automoderatori/Raportime?action=edit&section=new&nosummary=true&preload=Përdoruesi:Automoderatori/Raportime/Preload&preloadparams%5B%5D=3055723&preloadparams%5B%5D=Allah raportojeni këtu]. * [[:mw:Moderator Tools/Automoderator|Mësoni më shumë]] rreth programit tim. [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Automoderatori|diskutimet]]) 10 tetor 2026 17:25 (CEST) == Ti je i bllokuar nga redaktimi në Wikipedia Shqip == Përshëndetje. Për shkak që u gjet një varg masiv i redaktimeve shkatërruese të faqeve në Wikipedinë Shqip, të motivuar qartazi nga një agjendë fetare dhe anti-evolucioniste, '''llogaria jote është e bllokuar në mënyrë të përhershme prej redaktimit'''. [[WP:Vandalizmi|Vandalizmi]] nuk tolerohet, ashtu dhe shtyrja e agjendave politike nëpër një enciklopedi [[WP:NPOV|të paanshme]] dhe të bazuar në [[WP:Burimet e besueshme|burime të vërtetueshme]]. Wikipedia nuk është [[WP:PODIUM|foltorja jote për mendimet personale]], dhe nuk është [[WP:FORUM|vend për avokimin ideologjik nëpër artikuj]]. Ke të drejtë të apelosh bllokun, mirëpo për t'u pranuar duhet të tregosh që ke mësuar nga gabimet tua dhe që nuk do t'i përsëritësh gabimet e sotme. Të ftoj t'i lexosh [[WP:Vini Re!|udhëzimet]] dhe [[:Kategoria:Politika të Wikipedisë|politikat]] e këtij komuniteti para se të shqyrtojmë apelin tënd. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 tetor 2026 22:45 (CEST) == Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë == Përshëndetje, pas një rishqyrtimi të bllokimit tënd dhe historikut të redaktimeve, vendosa ta ndërroj afatin e bllokimit deri në '''një javë'''. Meqenëse para incidentit ke qenë redaktor shumë i vlerësuar në Wikipedia Shqip, veprimet merituan një ekzaminim më kritik, pasi akti që meritoi bllokimin mori vend përgjatë 122 redaktimeve vandale. Dua ta bëjmë me dije që ky bllokim është për parandalimin e vandalizmit, si dhe për të lënë vend që ta ri-mendosh pjesëmarrjen tënde në Wikipedia Shqip. Ne prapë se prapë të ftojmë të redaktosh në Wikipedia, duke iu përmbajtur politikave dhe udhëzimeve më të mira të komunitetit. Përsëritja e vandalizmit apo shkelja e këtyre normave pas bllokimit mund të meritojë një bllokim të mëtutjeshëm. '''''Bllokimi yt skadon më 20 tetor 2026 në orën 02:56 (UTC+2).''''' [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:00 (CEST) :pershendetje un e ndjej te kote te redaktoj sepse do me kthehen mrapsht. un nuk e nderroj te verteten me te koten per tekat tuaja. nuk jam aspak dakort. nese nuk me bllokon un do te vazhdoj perseri ta heq te koten qe kam BERE VETE perseri [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 20 tetor 2026 06:54 (CEST) ::[[User:Klein Muçi|Klein]], reagova me bllokim të përdoruesit, a mund t'i zhbësh veprimet e tij të përsëritura së fundmi, e të shqyrtosh bllokimin që bëra sipas nevojës nëse është i tepruar (afati), kisha thënë që ai ka faqen e diskutimit për të argumentuar t'e shpëtojë veten nga bllokimi. Më vonë kur të jem i lirë do merrem me detajet.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 tetor 2026 15:31 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Punetor_i_Rregullt5 ka kryer dëme] edhe në English Wikipedia, është bllokuar dhe atje, prandaj kërkoj që bllokimi të mos ndryshohet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 tetor 2026 08:39 (CEST) ::::Me keqardhje jam dakord. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:14 (CEST) f1vj4n64jopcbz85lmf17aqgrsy1bgi 3058706 3058701 2026-10-21T07:21:15Z Leutrim.P 113691 /* Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë */ 3058706 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; width:; border:1px solid lightgrey; padding: 10px 20px; margin-bottom:10px"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0; margin-bottom:.6em; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px;" valign="top" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi_diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 qershor 2018 10:07 (CEST) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey;" valign="top" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] </br> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br clear="all"/> == Referenca == Shtoji ca referenca tigrave, se do futet ndonje e do i fshije, kur t'i shohi te pareferencuara. Politikat e wikit jane qe kur s'ka referenca mund te fshihen. Une i lidha artikujt e tu me artikujt respektive ne gjuhe te tjera, shih ne te majte te faqeve, keshtu qe mund t'i marresh referencat atje e t'i kopjosh. Ato nga artikujt anglisht jane te preferuara. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 qershor 2018 17:00 (CEST) == Perkthime automatike == Ndoshta ti nuk po ben perkthime automatike tani per tani. Nese kjo eshte e vertete, shih te perdoresh veglen qe eshte poshte ("kontributet") ne maje fare te e faqes, djathtas, (mes "Lista mbikeqyrese" dhe "Dil"). Nese e con mouse-in atje, pa e shtypur, do te te dali nje menu qe perfshin "Perkthimet". Kliko te "Perkthimet" dhe mund te besh perkthime automatike qe perfshijne referencat. Nese artikulli eshte perkthyer, eshte teper vone, po artikujt qe s'ekzistojne shqip eshte mire te fillohen nga kjo vegel. Kuptohet, perkthimet automatike jane te dobeta dhe duhet te shohesh tekstin origjinal ne gjuhe te huaj se si ta shqiperosh mire, po gjithsesi perkthimi automatik ndihmon shume, pasi jep nje dore te pare dhe rregullimet jane me pak. Infobox-et nuk do i besh dot, duhen bere manualisht. Shpresoj ndihmova gjithsesi. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 17:32 (CEST) {{ping|1l2l3k}} Me vjen keq, por une punoj me telefon. :Ah ok, kur te mundesh. Nejse, me duket se luani, edhe pse s'e mund dot tigrin, do shkoje te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Faqja_kryesore/Artikulli_i_jav%C3%ABs/2018/27 faqja kryesore] mbas nja dy javesh (punon ne grup ai, :-)).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 19:43 (CEST) {{Ping|1l2l3k}} A mund te ma tregosh se c'eshte faqa kryesore? :Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore Faqja kryesore] shkon nje permbledhje e artikullit, dhe ne fund (poshte), nje "lexo me shume" fton lexuesit te lexojne artikullin e plote. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 20:57 (CEST) == Inuse == Mundohu te mos lesh shume [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Inuse artikuj ne kete kategori]. E di qe po punon, po ajo targe vihet zakonisht ne vende ku shume veta fusin hundet. Sqwiki eshte i vogel dhe ti je eksperti i fushes, pra dyshoj qe do te te japin shume probleme perdorues te tjere. Je editor e kontrollues, keshtu qe ne jemi ne mirebesim. Mundohu te mos kesh me shume se 2 artikuj "inuse". Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 korrik 2018 13:18 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Në rregull, do perepiqem ti mbaroj sot ose neser. Mund të me dergosh një link per preferencat e mia? ::Nuk ka nevoje per link: parapelqimet, apo preferencat duhet te duken ne te djathte siper (mes Imazhit dhe Beta-s).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) == Projekt me rreth 36 mije artikuj == Meqe po ben disa stampa me biologjine ne sqwiki, doja te te terhiqja vemendje per nje projekt i cili mund t'i perkasi te ardhmes. Artikujt e biologjise mund te behen ne menyre semiautomatike, pra duke pergatitur nje text file, dhe pastaj duke ia ushqyer ate textfile robotit Tung, i cili do i publikoje artikujt automatikisht. Euriditi mund te ndihmoje me kete (edhe pse s'ka qene shume prezent), ndersa une nuk mund te fus te kompjuteri im python e gjera te tjera, por mund te te ndihmoj me ndonje gje tjeter. Nejse, Euriditi ka shkruarj nje [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Roboti_Tung/Importimi_automatik_i_artikujve tutorial] per kete pune. Artikujt e biologjise jane pergatitur e jane ketu me emrat e tyre latinisht dhe jane [https://tools.wmflabs.org/templatetiger/tt-table4.php?lang=itwiki&template=Tassobox&where=&is=&&offset=0&limit=30 36 mije artikuj], te cilet jane te pergatitur per itwiki-n. Emrat e kolonave mund te perkthehen shqip dhe textfile-i mund t'i jepet Euriditit, i cili mund ta instruktoje robotin qe t'i publikoje keta artikuj si stubs (artikuj te cunguar, apo "cung"). Keta 36 mije artikuj do e pasuronin shume sqwikin, pasi do e shtonin numrin e artikujve me 50% (kemi rreth 74 mije tani), po kane nje cike pune pasi stampat qe kane italianet duhen bere stampa shqip fillimisht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Nuk e di se ku e ke fjalën, por nëse do të më ndihmosh a mund ta besh speciesboxin me ngjyrë bezhë (beige) se unë s'di ta bej? Do të ta dija për nder shumë. Natën e mirë! ::E kam bere veten self-block ne enwiki tani per tani se s'kam kohe per te dyja wikit, pra s'shkoj dot atje. Ne pergjithesi jam byke per ngjyra, dhe i ngjashem me kalin, se nuk e dalloj jeshilen nga bluja. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 21:58 (CEST :::{{ping|1l2l3k}}S'ka problem se e bëra unë ;). Shiko [[Stampa:Speciesbox/dok#Ngjyrat|këtu]] == Tigri == I had fixed [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Tigri&diff=next&oldid=1884705&diffmode=source this]. The scientific usage of the abbreviations is incorrect. You may see this [https://en.wikipedia.org/wiki/Tiger#Recent_subspecies one]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:green; font-family:Segoe Script;">Cyrus noto3at bulaga</span>]] [[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<sup style="color:blue; font-family:Freestyle Script, Segoe Script;">flas me mua</sup>]] 4 gusht 2018 04:59 (CEST) == Artikulli [[Biologjia]] == Përshëndetje, Alban! Jo pak kohë e imja shfrytëzohet duke kontrolluar artikujt ku ka ndryshime dhe emri yt figuron vazhdimisht te "Ndryshimet e fundit" ndër artikuj të ndryshëm në lidhje me biologjinë. Përgëzime për punën që bën! :) Nxitur nga kjo po mendoja të të sugjeroja t'i hidhje një sy artikullit "Biologjia". Zakonisht artikujt "kryesorë" në lidhje me shkencat si "Fizika", "Letërsia", "Biologjia", etj. është mirë që të jenë të gjatë e të plotë se shpeshherë janë artikujt e parë që kërkohen nga njerëzit e interesuar në temat përkatëse. Mbase mund të përmirësosh ndonjë gjë. Punë e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 gusht 2018 04:53 (CEST) == Stampa:Kartela Zonë e mbrojtur == Përshëndetje, ju përgëzoj për punën që e bëni ne wikipedia pashë se keni redaktuar stampën {{tl|Kartela Zonë e mbrojtur}} dhe keni larguar hartën dhe ngjyrën në kokë të infoboksit desha ta di përse a nuk funksiononte ?--[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 9 gusht 2018 17:13 (CEST) :{{ping|Tytuu}} Ngjyrën në kokë e largova që ta bëja si ai në en-wiki (shiko një shembull [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kanha_Tiger_Reserve këtu]. Sa për hartën, nuk funksiononte. Provova ta rregulloja, por përsëri nuk funksionoji. --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 10:11 (CEST) ::Aha në regull harta funksionon vetëm nëse i vendos koordinatat në këtë mënyrë | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_VJ = | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_LP = }} e jo si ne wikipedian angleze | coordinates = {{coords|40|45|0|N|20|55|0|E|display=inline, title} Sepse [[Moduli:Coordinates]] është i përkthyer në shqip. --[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 10 gusht 2018 11:26 (CEST) :::Në rregull, faleminderit! --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 18:13 (CEST) == Nje editim == [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Luani_afrikanojugper%C3%ABndimor&type=revision&diff=1868897&oldid=1868660 Ishte thjesht gabim]? Une e ktheva mbrapsht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 gusht 2018 19:46 (CEST) {{A|1l2l3k}} Ndoshta e kam fshire dhe kam harruar t'i bëj "ridrejto" tek '[[Luani i Afrikës Perëndimore]]' == Nënllojet ->Nënspeciet == Pershendetje Punetor i Rregullt5, Pash që ke zhvendosur artikullin nga [[Nënllojet]] tek [[Nënspeciet]]. Së pari, nënllojet është përkthimi shqip. Së dyti ke bërë një gabim që ke krijuar faqe të re me përmbajtjen e faqes që një përdorues tjetër ka krijuar, duke ja humbur kështu historikun e faqes. Shpresoj të jet rasti i vetëm, por në rastet tjera nuk duhet të kopjoni përmbajtjen dhe të krijoni faqe të re. Zhvendosja duhet të bëhet vetëm me funksionalitetin që ka Wikipedia. Nëse nuk dini ju lutëm për herën e ardhshme kërkoni ndihmë. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 7 shtator 2018 12:36 (CEST) == Zhvendosjet == Kur ti ben zhvendosje, ti e ben manualisht, e jo duke perdorur funksionin "Me teper/Zhvendose". Une e di qe ti punon ne versionin mobile, po per zhvendosjet duhet te perdoresh versionin desktop, pasi ndryshe linket ne gjuhe te tjera humbin, ashtu si humb edhe historia e artikullit. Une te zhvendosa tri artikuj [[Tigri Javanez]], [[Odobenidae]] dhe [[Tigri Balinez]], po ti ben shume zhvendosje dhe shume artikuj kane humbur historine si rrjedhim, si dhe nuk japin me majtas artikullin ne gjuhe te huaj. Meqe ti nuk mund te zhvendosesh mbrapsht artikuj te redirect-i, pasi nuk ke vegla administratori, une mund ta bej kete pune per ty. Kur te kem kohe, do shoh zhvendosjet qe ke bere dhe do bej te njejten gje si per artikujt me siper. Ama per artikujt te tjere qe do zhvendosesh, te lutem me premto qe do e besh zhvendosjen jo manualisht, po duke qene ne "desktop mode" dhe duke i zhvendosur me funksionin "Me teper/Zhvendose". Me thuaj nese nuk jam i qarte. Te falenderoj nga zemra, dhe shpresoj cdo gje mire ne jeten personale. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:52 (CEST) :{{a|1l2l3k}} Të kuptoj, do të vendos një shënim në krye të artikullit që dua të zhvendos dhe më pas zhvendose t'i, faleminderit? {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt5 (Alban)]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:56 (CEST) ::Ti mund t'i zhvendosesh vete, vetem jo manualisht, po duke perdorur versionin desktop. Gjithsesi nese e ke problem ta perdoresh versionin desktop, thjesht me thuaj te faqja ime e diskutimit, dhe i zhvendos une per ty. Gjithashtu une kam lidhur gjithmone artikujt e tu me artikujt e tjere ne wikidata, dhe do vazhdoj ta bej. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:59 (CEST) == Artikulli i javës == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Vendosa artikullin që ke krijuar [[Tigri kundër luanit]] si [[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës|artikulli i javës]]. Gjithë të mirat. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 janar 2019 00:27 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje biologjie}}- [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 26 korrik 2019 10:35 (CEST) == Politikat dhe udhëzimet == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Pashë që po bën rregullime te politikat dhe udhëzimet e Wikipedias, shumë faleminderit! Vura re që ndryshove figurën këtu: {{tl|Politikë}}, por duhet të lihet ajo tjetëra sepse shërben për ta dalluar nga {{tl|Udhëzim}}. Hidh një sy te {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} e cila në të ardhmen duhet të zëvëndësoj {{tl|Udhëzimet dhe politikat e Wikipedias}}. Punë të mbarë! — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:30 (CEST) :{{A|Βατο}}, Stampës 'Udhezim' i bera ridrejtim tek stampa 'Politike' sepse te dyja kryejne te njejten detyre, vetem se ndryshon fjala udhezim nga politike! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:39 (CEST) ::{{tl|Politikë}} dhe {{tl|Udhëzim}} janë dy gjëra të ndryshme, shiko këtu: {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} për të kuptuar dallimin. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:42 (CEST) ::Për ate stampë kam ndjekur standardizimet e EnWikit: [[:en:Template:Wikipedia policies and guidelines]]. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:45 (CEST) :::Ndryshova ''class="messagebox'' --> ''Ombox'' sepse stampa "Ombox" svogëlon distancën midis stampave tek faqet. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 11:36 (CEST) {{Ping|Βατο}}, por stampa nuk duket aq bukur tani, prandaj mendoj se duhet te jete si ajo ne enwiki. Gjithashtu, stampa "ombox" lejon qe paragrafi fillestar te ngjitet me tabelen e ombox-it. Sa per zvogelimin e distances, nuk eshte e nevojshme sepse dhe ne en wiki ekziston ajo gje. - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:08 (CEST) :Edhe në en.wiki përdorin stampën "Ombox", dhe versioni i desktopit është njëllojë me ate në sq.wiki (kutia dhe ditanca). Tani sa pashë që stampa "Ombox" e sq.wikit në versionin për celular është njëllojë me ate të desktopit, ndërsa në en.wiki është ndryshe (versioni për celular nuk ka kuti). Në qoftë se e do si në en.wiki – që të duken ndryshe dy versionet – mund të ndryshojmë stampën "Ombox". — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:15 (CEST) ::Prandaj mendoja qe ta ndryshoja stampen ombox sepse do te dukej me bukur :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:22 (CEST) :::E bëra si në en.wiki, të duket mirë tani? — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:31 (CEST) ::::Pikat anash shkurtesave që dalin në versionin për celular nuk e di se si ti heq, për tani mund të lihen ashtu :) — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 14:19 (CEST) == Qeni i egër Afrikan == Përshëndetje Alban! Përbajtja që u shtua nga përdoruesi Liudasi1 [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Qeni_i_eg%C3%ABr_Afrikan&diff=1983785&oldid=1983721 këtu] është përkthim nga en.wiki. Pashë që – edhe se është përdorues i ri – u përpoq të shtonte edhe burimet. Një gjë tjetër: përdoruesit "Liudasi1" dhe "Lolaq1234" duhet të jenë i njëjti person. Deri sa nuk i përdor [[Wikipedia:Përdorues të shumëfishtë|kundër politikave të Wikipedias]], mund të vazhdoj t'i përdori të dyja. P.S. Në qoftë se ke dëshirë dhe mundësi, shto email-in tëndë tek "Parapëlqimet" --> "Përdoruesi" --> "Opsionet e emailit" --> "Ndrysho ose hiq adresën e postës elektronike" --> "Lejo përdoruesit të më dërgojnë email". Faleminderit! --[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 2 gusht 2019 10:47 (CEST) == Kategoritë == Pashë që [[:Kategoria:Pantera]] nuk ka kategori. Në en.wiki ka ''Category:Pantherinae'', e cila është në sq.wiki [[:Kategoria:Mace të mëdha]], në qoftë se është përthyer korrekt duhet shtuar tek Kategoria:Pantera. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:17 (CEST) :Te [[:Kategoria:Mace]] hoqa [[:Kategoria:Kafshë]] sepse përfshihet tek [[:Kategoria:Gjitarë]], gjithashtu te artikulli [[Panthera leo leo]] hoqa [[:Kategoria:Gjitarë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës]] sepse përfshihen te [[:Kategoria:Gjitarë të Afrikës]], [[:Kategoria:Gjitarë të Azisë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës të Afrikës]], [[:Kategoria:Mishngrënës të Azisë]]. Një gjë tjetër: kategoritë duhen në trajtën e pashquar, prandaj bëra ca zhvendosje. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:23 (CEST) :: :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:26 (CEST) == Livadhi == Përshëndetje! :) Pa dashur të ngjaj aspak i ashpër, a mund të më tregosh pse i ke bërë ndryshimet që ke bërë në lidhje me stampat e livadhit? Thjesht nuk e kuptoj pse duhet të kemi dy stampa rresht. :/ - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 gusht 2019 22:19 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} tani po e kuptoj gabimin trashanik qe paskem bere, ne vend qe te redaktoja tek [[WP:LIVADHI]], paskam redaktuar tek stampa e saj. Faleminderit per veretjen :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 8 gusht 2019 05:21 (CEST) ::Ah, kuptoj. Po i rikthej siç duhen atëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 gusht 2019 15:14 (CEST) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 6 shtator 2019 16:48 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19352615 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 shtator 2019 17:14 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19395316 --> ==Rasim Bajroviç== Why was deleted the most successful and educated hotelier in Bosnia and Herzegovina? [[Speciale:Kontributet/31.176.242.157|31.176.242.157]] 30 shtator 2019 23:40 (CEST) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 3 tetor 2019 21:52 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19433656 --> == Përshëndetje Puntor i rregullit5 jam Kafshët e rrezikuar dhe dua të më tregosh për dicka == Puna ime është e fokusuar kryesisht në krijimin ose redaktimin e faqeve që kanë lidhje me kafshët sidomos me gjitarët.Kamë parë se ti je pjesë e projektit WikiProjekti Gjitarët dhe nëse dëshiron mund të tregosh se si të jem pjesë i këti projektit sepse kam një plan disa vjecar i cili do jetë në krijimin ose përmisimin e faqeve që kanë lidhje me gjitarët(rendet Carnivora[[Carnivora]],Perissodactyla[[Njëthundrakët]],Artioctadyla[[dythundrakët]],Cetacea[[Cetacetë]] dhe Primates[[primatët]]).Gjithë të mirat! :{{ping|Kafshet e rrezikuara}} pershendetje! Akoma nuk kam perfunduar ne krijimin e wikiprojektit, por do te te lajmeroj menjehere pasi ta kem krijuar! Gjithe te mirat!!! {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 gusht 2020 21:04 (CEST) == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i dytë|2=redaktimin e artikujve|viti=2019|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Rikthimet në stampa == Përshëndetje! :) Mund të listosh më poshtë të gjitha problemet specifike që kanë stampat? Unë merrem vazhdimisht me pjesën teknike dhe mund të ndihmoj në rregullimin e tyre. Nëse nuk mundem personalisht, njoh goxha përdorues nga EnWiki që mund të pyes për të ndihmuar. Arsyeja fillestare pse i përditësova stampat (përveç faktit që stampat përgjithësisht duhet të jenë të përditësuara me versionet e tyre gjegjëse në EnWiki për një funksionalitet të shtuar) është se sillnin probleme me referimet. Kanë sisteme të vjetra referimesh në to dhe bëjnë që të gjithë artikujt ku përdoren të listohen te kategoritë e artikujve me gabime në referime, me dhjetëra artikuj. Versionet e përditësuara e zgjidhin këtë aspekt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2021 12:39 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} perditesimi i taxobox, beri qe ngjyra te mos zgjidhej automatikisht ne varesi te mbreterise. Tek speciesbox, ti e bere qe te zgjidhej automatikisht klasifikimi shkencor, gje qe nuk behet sepse e para: duhet te krijosh shume stampa, taksone per cdo specie te mundshme dhe un po punoj te livadhi, e dyta edhe po ta besh ate gje perseri jep gabim ne disa klasifikime qe nuk jan baze ne sistem po prap duhet te tregohen. faleminderit shume. [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2021 09:02 (CEST) ::Po, e shoh tani sa në mënyrë të pazakontë nga ana teknike qenka i ndërtuar krejt sistemi i taksonomisë në EnWiki. Do të flas me disa nga personat mirëmbajtës në EnWiki të këtij sistemi e mbase sjell ata të bëjnë ndryshimet e nevojshme këtu me shpresën që të mos prishin gjë ndërkohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 shtator 2021 10:08 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtar goxha aktiv në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je i ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:28 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} miku im me gjithe qef do te kisha votuar PER, por nuk kam qene aktiv gjate asaj periudhe. == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Artikuj që mungojnë == Përshëndetje {{ping|Punetor i Rregullt5}} Mungojn plotësisht artikujt për [[Islami]]n si [[el-Xhezeriu]] ([[:en:al-Jazari]]), [[Beteja e Devesë]] ([[:en:Battle of the Camel]]), [[Beteja e Zinxhirëve]] ([[:en:Battle of Chains]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Shemsi Pasha (gjeneral)]] ([[:en:Shemsi Pasha (general)]]), [[Xhamia e Mirahorit]] ([[:en:Monastery of Stoudios]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]) dhe artikujt për xhamitë shqiptare në [[Çamëri]] si [[Xhamia Roka]] ([[:en:Rokka Mosque]]), [[Xhamia e Fejzullahut]] ([[:en:Feyzullah Mosque]]), [[Xhamia e Faik Pashës]] ([[:en:Faik Pasha Mosque]]), [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]] ([[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]]), [[Xhamia Kurshumli]] ([[:en:Kursum Mosque, Kastoria]]), [[Xhamia e Re (Vodenë)]] ([[:en:Yeni Mosque, Edessa]]), [[Xhamia e Muharrem Pashës]] ([[:en:Elassona Mosque]]), [[Xhamia e Bajraklisë]] ([[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Re (Larisa)]] ([[:en:Yeni Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Partenonit]] ([[:en:Parthenon mosque]]), [[Islami në Greqi]] ([[:en:Islam in Greece]], [[Ali Pascha von Janina]] ([[:en:Ali Pascha von Janina]]), [[The Lion of Yanina]] ([[:en:The Lion of Yanina]]), [[Naselica]] ([[:en:Neapoli, Kozani]]), [[Beteja e Drinskës]] ([[:en:Battle of Driskos]]), [[Beteja e Bizhanit]] ([[:en:Battle of Bizani]]), [[Beteja e Beshpinarit]] ([[:en:Battle of Pente Pigadia]]), [[Beteja e Sarandaporos]] ([[:en:Battle of Sarantaporo]]), [[Bektashinjtë në Shqipëri]] ([[:en:Bektashism in Albania]]), [[Gjyl Babaj]] ([[:en:Gül Baba]]), [[Teqeja e Baba Aliut]] ([[:en:Teqe of Baba Ali]]), [[Teqeja e Baba Isufit]] ([[:en:Teqe of Bllaca]]) dhe [[Teqeja e Bulqizës]] ([[:en:Teqe of Bulqiza]]). Shumë të shkurtër janë [[hatibi]], [[hoxha]] dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]]. Dëshironi t'i përktheni këto artikuj nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/46.183.103.17|46.183.103.17]] 28 prill 2023 16:40 (CEST) :Pershendetje, do te perpiqem te rregulloj arrikujt kryesore, pastaj te tjerat. Kalofshi mire! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 28 prill 2023 17:24 (CEST) == Reverted your changes == In wiki world it is important that we do a couple of things # Reach a consensus in the community by discussion prior to making big changes as you did to [[Muhammedi]] # We would typically NOT copy the content of one page to another, we would MOVE the page to the new target as that retains all the history for the article in question, and allows for Wikidata to track the move. In this case it would required an administrator to do those changes for how the system is currently configured. I have reverted your recent changes and direct you to have that conversation with the community. [[Përdoruesi:Billinghurst|Billinghurst]] ([[Përdoruesi diskutim:Billinghurst|diskutimet]]) 30 prill 2023 13:32 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:21 (CET) == tetor 2026: Automoderatori ktheu ndryshimin tuaj == Përshëndetje! Unë jam [[User:Automoderatori|Automoderatori]], një sistem i automatizuar që përdor një model të të mësuarit automatik për të identifikuar dhe kthyer redaktime mundësisht problematike me qëllim që Wikipedia të mbetet e besueshme dhe e qëndrueshme. Unë ktheva një nga [[Special:Diff/3055724|redaktimet tuaja të fundit]] te [[Allah]]. * Meqë modeli që përdor nuk është i përsosur, ai ndonjëherë kthen dhe redaktime të mira. Nëse mendoni se ndryshimi që bëtë ishte konstruktiv, ju lutemi [//sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Automoderatori/Raportime?action=edit&section=new&nosummary=true&preload=Përdoruesi:Automoderatori/Raportime/Preload&preloadparams%5B%5D=3055723&preloadparams%5B%5D=Allah raportojeni këtu]. * [[:mw:Moderator Tools/Automoderator|Mësoni më shumë]] rreth programit tim. [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Automoderatori|diskutimet]]) 10 tetor 2026 17:25 (CEST) == Ti je i bllokuar nga redaktimi në Wikipedia Shqip == Përshëndetje. Për shkak që u gjet një varg masiv i redaktimeve shkatërruese të faqeve në Wikipedinë Shqip, të motivuar qartazi nga një agjendë fetare dhe anti-evolucioniste, '''llogaria jote është e bllokuar në mënyrë të përhershme prej redaktimit'''. [[WP:Vandalizmi|Vandalizmi]] nuk tolerohet, ashtu dhe shtyrja e agjendave politike nëpër një enciklopedi [[WP:NPOV|të paanshme]] dhe të bazuar në [[WP:Burimet e besueshme|burime të vërtetueshme]]. Wikipedia nuk është [[WP:PODIUM|foltorja jote për mendimet personale]], dhe nuk është [[WP:FORUM|vend për avokimin ideologjik nëpër artikuj]]. Ke të drejtë të apelosh bllokun, mirëpo për t'u pranuar duhet të tregosh që ke mësuar nga gabimet tua dhe që nuk do t'i përsëritësh gabimet e sotme. Të ftoj t'i lexosh [[WP:Vini Re!|udhëzimet]] dhe [[:Kategoria:Politika të Wikipedisë|politikat]] e këtij komuniteti para se të shqyrtojmë apelin tënd. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 tetor 2026 22:45 (CEST) == Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë == Përshëndetje, pas një rishqyrtimi të bllokimit tënd dhe historikut të redaktimeve, vendosa ta ndërroj afatin e bllokimit deri në '''një javë'''. Meqenëse para incidentit ke qenë redaktor shumë i vlerësuar në Wikipedia Shqip, veprimet merituan një ekzaminim më kritik, pasi akti që meritoi bllokimin mori vend përgjatë 122 redaktimeve vandale. Dua ta bëjmë me dije që ky bllokim është për parandalimin e vandalizmit, si dhe për të lënë vend që ta ri-mendosh pjesëmarrjen tënde në Wikipedia Shqip. Ne prapë se prapë të ftojmë të redaktosh në Wikipedia, duke iu përmbajtur politikave dhe udhëzimeve më të mira të komunitetit. Përsëritja e vandalizmit apo shkelja e këtyre normave pas bllokimit mund të meritojë një bllokim të mëtutjeshëm. '''''Bllokimi yt skadon më 20 tetor 2026 në orën 02:56 (UTC+2).''''' [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:00 (CEST) :pershendetje un e ndjej te kote te redaktoj sepse do me kthehen mrapsht. un nuk e nderroj te verteten me te koten per tekat tuaja. nuk jam aspak dakort. nese nuk me bllokon un do te vazhdoj perseri ta heq te koten qe kam BERE VETE perseri [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 20 tetor 2026 06:54 (CEST) ::[[User:Klein Muçi|Klein]], reagova me bllokim të përdoruesit, a mund t'i zhbësh veprimet e tij të përsëritura së fundmi, e të shqyrtosh bllokimin që bëra sipas nevojës nëse është i tepruar (afati), kisha thënë që ai ka faqen e diskutimit për të argumentuar t'e shpëtojë veten nga bllokimi. Më vonë kur të jem i lirë do merrem me detajet.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 tetor 2026 15:31 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Punetor_i_Rregullt5 ka kryer dëme] edhe në English Wikipedia, është bllokuar dhe atje, prandaj kërkoj që bllokimi të mos ndryshohet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 tetor 2026 08:39 (CEST) ::::Me keqardhje jam dakord. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:14 (CEST) :::::Njëjtë dhe unë, shpresoj të mos jetë ndonjë keqpërdorues i një llogarie të huaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:21 (CEST) i5us5xky5v5xhk33huzmha3r2t2nowt 3058723 3058706 2026-10-21T08:44:08Z Fallbackintoreality 102113 /* Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë */ Përgjigje 3058723 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; width:; border:1px solid lightgrey; padding: 10px 20px; margin-bottom:10px"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0; margin-bottom:.6em; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px;" valign="top" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi_diskutim:Liridon|diskutimet]]) 8 qershor 2018 10:07 (CEST) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey;" valign="top" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] </br> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br clear="all"/> == Referenca == Shtoji ca referenca tigrave, se do futet ndonje e do i fshije, kur t'i shohi te pareferencuara. Politikat e wikit jane qe kur s'ka referenca mund te fshihen. Une i lidha artikujt e tu me artikujt respektive ne gjuhe te tjera, shih ne te majte te faqeve, keshtu qe mund t'i marresh referencat atje e t'i kopjosh. Ato nga artikujt anglisht jane te preferuara. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 qershor 2018 17:00 (CEST) == Perkthime automatike == Ndoshta ti nuk po ben perkthime automatike tani per tani. Nese kjo eshte e vertete, shih te perdoresh veglen qe eshte poshte ("kontributet") ne maje fare te e faqes, djathtas, (mes "Lista mbikeqyrese" dhe "Dil"). Nese e con mouse-in atje, pa e shtypur, do te te dali nje menu qe perfshin "Perkthimet". Kliko te "Perkthimet" dhe mund te besh perkthime automatike qe perfshijne referencat. Nese artikulli eshte perkthyer, eshte teper vone, po artikujt qe s'ekzistojne shqip eshte mire te fillohen nga kjo vegel. Kuptohet, perkthimet automatike jane te dobeta dhe duhet te shohesh tekstin origjinal ne gjuhe te huaj se si ta shqiperosh mire, po gjithsesi perkthimi automatik ndihmon shume, pasi jep nje dore te pare dhe rregullimet jane me pak. Infobox-et nuk do i besh dot, duhen bere manualisht. Shpresoj ndihmova gjithsesi. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 17:32 (CEST) {{ping|1l2l3k}} Me vjen keq, por une punoj me telefon. :Ah ok, kur te mundesh. Nejse, me duket se luani, edhe pse s'e mund dot tigrin, do shkoje te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Faqja_kryesore/Artikulli_i_jav%C3%ABs/2018/27 faqja kryesore] mbas nja dy javesh (punon ne grup ai, :-)).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 19:43 (CEST) {{Ping|1l2l3k}} A mund te ma tregosh se c'eshte faqa kryesore? :Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore Faqja kryesore] shkon nje permbledhje e artikullit, dhe ne fund (poshte), nje "lexo me shume" fton lexuesit te lexojne artikullin e plote. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 qershor 2018 20:57 (CEST) == Inuse == Mundohu te mos lesh shume [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Inuse artikuj ne kete kategori]. E di qe po punon, po ajo targe vihet zakonisht ne vende ku shume veta fusin hundet. Sqwiki eshte i vogel dhe ti je eksperti i fushes, pra dyshoj qe do te te japin shume probleme perdorues te tjere. Je editor e kontrollues, keshtu qe ne jemi ne mirebesim. Mundohu te mos kesh me shume se 2 artikuj "inuse". Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 8 korrik 2018 13:18 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Në rregull, do perepiqem ti mbaroj sot ose neser. Mund të me dergosh një link per preferencat e mia? ::Nuk ka nevoje per link: parapelqimet, apo preferencat duhet te duken ne te djathte siper (mes Imazhit dhe Beta-s).--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) == Projekt me rreth 36 mije artikuj == Meqe po ben disa stampa me biologjine ne sqwiki, doja te te terhiqja vemendje per nje projekt i cili mund t'i perkasi te ardhmes. Artikujt e biologjise mund te behen ne menyre semiautomatike, pra duke pergatitur nje text file, dhe pastaj duke ia ushqyer ate textfile robotit Tung, i cili do i publikoje artikujt automatikisht. Euriditi mund te ndihmoje me kete (edhe pse s'ka qene shume prezent), ndersa une nuk mund te fus te kompjuteri im python e gjera te tjera, por mund te te ndihmoj me ndonje gje tjeter. Nejse, Euriditi ka shkruarj nje [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Roboti_Tung/Importimi_automatik_i_artikujve tutorial] per kete pune. Artikujt e biologjise jane pergatitur e jane ketu me emrat e tyre latinisht dhe jane [https://tools.wmflabs.org/templatetiger/tt-table4.php?lang=itwiki&template=Tassobox&where=&is=&&offset=0&limit=30 36 mije artikuj], te cilet jane te pergatitur per itwiki-n. Emrat e kolonave mund te perkthehen shqip dhe textfile-i mund t'i jepet Euriditit, i cili mund ta instruktoje robotin qe t'i publikoje keta artikuj si stubs (artikuj te cunguar, apo "cung"). Keta 36 mije artikuj do e pasuronin shume sqwikin, pasi do e shtonin numrin e artikujve me 50% (kemi rreth 74 mije tani), po kane nje cike pune pasi stampat qe kane italianet duhen bere stampa shqip fillimisht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 19:22 (CEST) :{{ping|1l2l3k}}Nuk e di se ku e ke fjalën, por nëse do të më ndihmosh a mund ta besh speciesboxin me ngjyrë bezhë (beige) se unë s'di ta bej? Do të ta dija për nder shumë. Natën e mirë! ::E kam bere veten self-block ne enwiki tani per tani se s'kam kohe per te dyja wikit, pra s'shkoj dot atje. Ne pergjithesi jam byke per ngjyra, dhe i ngjashem me kalin, se nuk e dalloj jeshilen nga bluja. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 korrik 2018 21:58 (CEST :::{{ping|1l2l3k}}S'ka problem se e bëra unë ;). Shiko [[Stampa:Speciesbox/dok#Ngjyrat|këtu]] == Tigri == I had fixed [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Tigri&diff=next&oldid=1884705&diffmode=source this]. The scientific usage of the abbreviations is incorrect. You may see this [https://en.wikipedia.org/wiki/Tiger#Recent_subspecies one]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:green; font-family:Segoe Script;">Cyrus noto3at bulaga</span>]] [[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<sup style="color:blue; font-family:Freestyle Script, Segoe Script;">flas me mua</sup>]] 4 gusht 2018 04:59 (CEST) == Artikulli [[Biologjia]] == Përshëndetje, Alban! Jo pak kohë e imja shfrytëzohet duke kontrolluar artikujt ku ka ndryshime dhe emri yt figuron vazhdimisht te "Ndryshimet e fundit" ndër artikuj të ndryshëm në lidhje me biologjinë. Përgëzime për punën që bën! :) Nxitur nga kjo po mendoja të të sugjeroja t'i hidhje një sy artikullit "Biologjia". Zakonisht artikujt "kryesorë" në lidhje me shkencat si "Fizika", "Letërsia", "Biologjia", etj. është mirë që të jenë të gjatë e të plotë se shpeshherë janë artikujt e parë që kërkohen nga njerëzit e interesuar në temat përkatëse. Mbase mund të përmirësosh ndonjë gjë. Punë e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 gusht 2018 04:53 (CEST) == Stampa:Kartela Zonë e mbrojtur == Përshëndetje, ju përgëzoj për punën që e bëni ne wikipedia pashë se keni redaktuar stampën {{tl|Kartela Zonë e mbrojtur}} dhe keni larguar hartën dhe ngjyrën në kokë të infoboksit desha ta di përse a nuk funksiononte ?--[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 9 gusht 2018 17:13 (CEST) :{{ping|Tytuu}} Ngjyrën në kokë e largova që ta bëja si ai në en-wiki (shiko një shembull [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kanha_Tiger_Reserve këtu]. Sa për hartën, nuk funksiononte. Provova ta rregulloja, por përsëri nuk funksionoji. --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 10:11 (CEST) ::Aha në regull harta funksionon vetëm nëse i vendos koordinatat në këtë mënyrë | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_VJ = | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_LP = }} e jo si ne wikipedian angleze | coordinates = {{coords|40|45|0|N|20|55|0|E|display=inline, title} Sepse [[Moduli:Coordinates]] është i përkthyer në shqip. --[[Përdoruesi:Tytuu|Tytuu]] ([[Përdoruesi diskutim:Tytuu|diskutimet]]) 10 gusht 2018 11:26 (CEST) :::Në rregull, faleminderit! --[[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 10 gusht 2018 18:13 (CEST) == Nje editim == [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Luani_afrikanojugper%C3%ABndimor&type=revision&diff=1868897&oldid=1868660 Ishte thjesht gabim]? Une e ktheva mbrapsht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 9 gusht 2018 19:46 (CEST) {{A|1l2l3k}} Ndoshta e kam fshire dhe kam harruar t'i bëj "ridrejto" tek '[[Luani i Afrikës Perëndimore]]' == Nënllojet ->Nënspeciet == Pershendetje Punetor i Rregullt5, Pash që ke zhvendosur artikullin nga [[Nënllojet]] tek [[Nënspeciet]]. Së pari, nënllojet është përkthimi shqip. Së dyti ke bërë një gabim që ke krijuar faqe të re me përmbajtjen e faqes që një përdorues tjetër ka krijuar, duke ja humbur kështu historikun e faqes. Shpresoj të jet rasti i vetëm, por në rastet tjera nuk duhet të kopjoni përmbajtjen dhe të krijoni faqe të re. Zhvendosja duhet të bëhet vetëm me funksionalitetin që ka Wikipedia. Nëse nuk dini ju lutëm për herën e ardhshme kërkoni ndihmë. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 7 shtator 2018 12:36 (CEST) == Zhvendosjet == Kur ti ben zhvendosje, ti e ben manualisht, e jo duke perdorur funksionin "Me teper/Zhvendose". Une e di qe ti punon ne versionin mobile, po per zhvendosjet duhet te perdoresh versionin desktop, pasi ndryshe linket ne gjuhe te tjera humbin, ashtu si humb edhe historia e artikullit. Une te zhvendosa tri artikuj [[Tigri Javanez]], [[Odobenidae]] dhe [[Tigri Balinez]], po ti ben shume zhvendosje dhe shume artikuj kane humbur historine si rrjedhim, si dhe nuk japin me majtas artikullin ne gjuhe te huaj. Meqe ti nuk mund te zhvendosesh mbrapsht artikuj te redirect-i, pasi nuk ke vegla administratori, une mund ta bej kete pune per ty. Kur te kem kohe, do shoh zhvendosjet qe ke bere dhe do bej te njejten gje si per artikujt me siper. Ama per artikujt te tjere qe do zhvendosesh, te lutem me premto qe do e besh zhvendosjen jo manualisht, po duke qene ne "desktop mode" dhe duke i zhvendosur me funksionin "Me teper/Zhvendose". Me thuaj nese nuk jam i qarte. Te falenderoj nga zemra, dhe shpresoj cdo gje mire ne jeten personale. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:52 (CEST) :{{a|1l2l3k}} Të kuptoj, do të vendos një shënim në krye të artikullit që dua të zhvendos dhe më pas zhvendose t'i, faleminderit? {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt5 (Alban)]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:56 (CEST) ::Ti mund t'i zhvendosesh vete, vetem jo manualisht, po duke perdorur versionin desktop. Gjithsesi nese e ke problem ta perdoresh versionin desktop, thjesht me thuaj te faqja ime e diskutimit, dhe i zhvendos une per ty. Gjithashtu une kam lidhur gjithmone artikujt e tu me artikujt e tjere ne wikidata, dhe do vazhdoj ta bej. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 13 shtator 2018 20:59 (CEST) == Artikulli i javës == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Vendosa artikullin që ke krijuar [[Tigri kundër luanit]] si [[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës|artikulli i javës]]. Gjithë të mirat. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 janar 2019 00:27 (CET) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje biologjie}}- [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 26 korrik 2019 10:35 (CEST) == Politikat dhe udhëzimet == Përshëndetje Punetor i Rregullt5! Pashë që po bën rregullime te politikat dhe udhëzimet e Wikipedias, shumë faleminderit! Vura re që ndryshove figurën këtu: {{tl|Politikë}}, por duhet të lihet ajo tjetëra sepse shërben për ta dalluar nga {{tl|Udhëzim}}. Hidh një sy te {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} e cila në të ardhmen duhet të zëvëndësoj {{tl|Udhëzimet dhe politikat e Wikipedias}}. Punë të mbarë! — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:30 (CEST) :{{A|Βατο}}, Stampës 'Udhezim' i bera ridrejtim tek stampa 'Politike' sepse te dyja kryejne te njejten detyre, vetem se ndryshon fjala udhezim nga politike! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:39 (CEST) ::{{tl|Politikë}} dhe {{tl|Udhëzim}} janë dy gjëra të ndryshme, shiko këtu: {{tl|Politika dhe udhëzime të Wikipedias}} për të kuptuar dallimin. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:42 (CEST) ::Për ate stampë kam ndjekur standardizimet e EnWikit: [[:en:Template:Wikipedia policies and guidelines]]. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 30 korrik 2019 12:45 (CEST) :::Ndryshova ''class="messagebox'' --> ''Ombox'' sepse stampa "Ombox" svogëlon distancën midis stampave tek faqet. — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 11:36 (CEST) {{Ping|Βατο}}, por stampa nuk duket aq bukur tani, prandaj mendoj se duhet te jete si ajo ne enwiki. Gjithashtu, stampa "ombox" lejon qe paragrafi fillestar te ngjitet me tabelen e ombox-it. Sa per zvogelimin e distances, nuk eshte e nevojshme sepse dhe ne en wiki ekziston ajo gje. - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:08 (CEST) :Edhe në en.wiki përdorin stampën "Ombox", dhe versioni i desktopit është njëllojë me ate në sq.wiki (kutia dhe ditanca). Tani sa pashë që stampa "Ombox" e sq.wikit në versionin për celular është njëllojë me ate të desktopit, ndërsa në en.wiki është ndryshe (versioni për celular nuk ka kuti). Në qoftë se e do si në en.wiki – që të duken ndryshe dy versionet – mund të ndryshojmë stampën "Ombox". — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:15 (CEST) ::Prandaj mendoja qe ta ndryshoja stampen ombox sepse do te dukej me bukur :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:22 (CEST) :::E bëra si në en.wiki, të duket mirë tani? — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 12:31 (CEST) ::::Pikat anash shkurtesave që dalin në versionin për celular nuk e di se si ti heq, për tani mund të lihen ashtu :) — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 31 korrik 2019 14:19 (CEST) == Qeni i egër Afrikan == Përshëndetje Alban! Përbajtja që u shtua nga përdoruesi Liudasi1 [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Qeni_i_eg%C3%ABr_Afrikan&diff=1983785&oldid=1983721 këtu] është përkthim nga en.wiki. Pashë që – edhe se është përdorues i ri – u përpoq të shtonte edhe burimet. Një gjë tjetër: përdoruesit "Liudasi1" dhe "Lolaq1234" duhet të jenë i njëjti person. Deri sa nuk i përdor [[Wikipedia:Përdorues të shumëfishtë|kundër politikave të Wikipedias]], mund të vazhdoj t'i përdori të dyja. P.S. Në qoftë se ke dëshirë dhe mundësi, shto email-in tëndë tek "Parapëlqimet" --> "Përdoruesi" --> "Opsionet e emailit" --> "Ndrysho ose hiq adresën e postës elektronike" --> "Lejo përdoruesit të më dërgojnë email". Faleminderit! --[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 2 gusht 2019 10:47 (CEST) == Kategoritë == Pashë që [[:Kategoria:Pantera]] nuk ka kategori. Në en.wiki ka ''Category:Pantherinae'', e cila është në sq.wiki [[:Kategoria:Mace të mëdha]], në qoftë se është përthyer korrekt duhet shtuar tek Kategoria:Pantera. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:17 (CEST) :Te [[:Kategoria:Mace]] hoqa [[:Kategoria:Kafshë]] sepse përfshihet tek [[:Kategoria:Gjitarë]], gjithashtu te artikulli [[Panthera leo leo]] hoqa [[:Kategoria:Gjitarë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës]] sepse përfshihen te [[:Kategoria:Gjitarë të Afrikës]], [[:Kategoria:Gjitarë të Azisë]] dhe [[:Kategoria:Mishngrënës të Afrikës]], [[:Kategoria:Mishngrënës të Azisë]]. Një gjë tjetër: kategoritë duhen në trajtën e pashquar, prandaj bëra ca zhvendosje. – [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:23 (CEST) :: :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 4 gusht 2019 12:26 (CEST) == Livadhi == Përshëndetje! :) Pa dashur të ngjaj aspak i ashpër, a mund të më tregosh pse i ke bërë ndryshimet që ke bërë në lidhje me stampat e livadhit? Thjesht nuk e kuptoj pse duhet të kemi dy stampa rresht. :/ - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 gusht 2019 22:19 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} tani po e kuptoj gabimin trashanik qe paskem bere, ne vend qe te redaktoja tek [[WP:LIVADHI]], paskam redaktuar tek stampa e saj. Faleminderit per veretjen :) - [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 8 gusht 2019 05:21 (CEST) ::Ah, kuptoj. Po i rikthej siç duhen atëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 gusht 2019 15:14 (CEST) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 6 shtator 2019 16:48 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19352615 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20 shtator 2019 17:14 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19395316 --> ==Rasim Bajroviç== Why was deleted the most successful and educated hotelier in Bosnia and Herzegovina? [[Speciale:Kontributet/31.176.242.157|31.176.242.157]] 30 shtator 2019 23:40 (CEST) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(ceewps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 3 tetor 2019 21:52 (CEST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(cee_wps,act5)&oldid=19433656 --> == Përshëndetje Puntor i rregullit5 jam Kafshët e rrezikuar dhe dua të më tregosh për dicka == Puna ime është e fokusuar kryesisht në krijimin ose redaktimin e faqeve që kanë lidhje me kafshët sidomos me gjitarët.Kamë parë se ti je pjesë e projektit WikiProjekti Gjitarët dhe nëse dëshiron mund të tregosh se si të jem pjesë i këti projektit sepse kam një plan disa vjecar i cili do jetë në krijimin ose përmisimin e faqeve që kanë lidhje me gjitarët(rendet Carnivora[[Carnivora]],Perissodactyla[[Njëthundrakët]],Artioctadyla[[dythundrakët]],Cetacea[[Cetacetë]] dhe Primates[[primatët]]).Gjithë të mirat! :{{ping|Kafshet e rrezikuara}} pershendetje! Akoma nuk kam perfunduar ne krijimin e wikiprojektit, por do te te lajmeroj menjehere pasi ta kem krijuar! Gjithe te mirat!!! {{Long line}} [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 gusht 2020 21:04 (CEST) == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i dytë|2=redaktimin e artikujve|viti=2019|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Rikthimet në stampa == Përshëndetje! :) Mund të listosh më poshtë të gjitha problemet specifike që kanë stampat? Unë merrem vazhdimisht me pjesën teknike dhe mund të ndihmoj në rregullimin e tyre. Nëse nuk mundem personalisht, njoh goxha përdorues nga EnWiki që mund të pyes për të ndihmuar. Arsyeja fillestare pse i përditësova stampat (përveç faktit që stampat përgjithësisht duhet të jenë të përditësuara me versionet e tyre gjegjëse në EnWiki për një funksionalitet të shtuar) është se sillnin probleme me referimet. Kanë sisteme të vjetra referimesh në to dhe bëjnë që të gjithë artikujt ku përdoren të listohen te kategoritë e artikujve me gabime në referime, me dhjetëra artikuj. Versionet e përditësuara e zgjidhin këtë aspekt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 shtator 2021 12:39 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} perditesimi i taxobox, beri qe ngjyra te mos zgjidhej automatikisht ne varesi te mbreterise. Tek speciesbox, ti e bere qe te zgjidhej automatikisht klasifikimi shkencor, gje qe nuk behet sepse e para: duhet te krijosh shume stampa, taksone per cdo specie te mundshme dhe un po punoj te livadhi, e dyta edhe po ta besh ate gje perseri jep gabim ne disa klasifikime qe nuk jan baze ne sistem po prap duhet te tregohen. faleminderit shume. [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 13 shtator 2021 09:02 (CEST) ::Po, e shoh tani sa në mënyrë të pazakontë nga ana teknike qenka i ndërtuar krejt sistemi i taksonomisë në EnWiki. Do të flas me disa nga personat mirëmbajtës në EnWiki të këtij sistemi e mbase sjell ata të bëjnë ndryshimet e nevojshme këtu me shpresën që të mos prishin gjë ndërkohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 13 shtator 2021 10:08 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtar goxha aktiv në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je i ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:28 (CEST) :{{ping|Klein Muçi}} miku im me gjithe qef do te kisha votuar PER, por nuk kam qene aktiv gjate asaj periudhe. == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Punetor i Rregullt5}} == Artikuj që mungojnë == Përshëndetje {{ping|Punetor i Rregullt5}} Mungojn plotësisht artikujt për [[Islami]]n si [[el-Xhezeriu]] ([[:en:al-Jazari]]), [[Beteja e Devesë]] ([[:en:Battle of the Camel]]), [[Beteja e Zinxhirëve]] ([[:en:Battle of Chains]]), [[Arshik]] ([[:en:Ashik]]), [[Shemsi Pasha (gjeneral)]] ([[:en:Shemsi Pasha (general)]]), [[Xhamia e Mirahorit]] ([[:en:Monastery of Stoudios]]), [[Korpusi I]] ([[:en:I Corps (Ottoman Empire)]]), [[Jezidët]] ([[:en:Yazidis]]) dhe artikujt për xhamitë shqiptare në [[Çamëri]] si [[Xhamia Roka]] ([[:en:Rokka Mosque]]), [[Xhamia e Fejzullahut]] ([[:en:Feyzullah Mosque]]), [[Xhamia e Faik Pashës]] ([[:en:Faik Pasha Mosque]]), [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]] ([[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]]), [[Xhamia Kurshumli]] ([[:en:Kursum Mosque, Kastoria]]), [[Xhamia e Re (Vodenë)]] ([[:en:Yeni Mosque, Edessa]]), [[Xhamia e Muharrem Pashës]] ([[:en:Elassona Mosque]]), [[Xhamia e Bajraklisë]] ([[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Re (Larisa)]] ([[:en:Yeni Mosque, Larissa]]), [[Xhamia e Partenonit]] ([[:en:Parthenon mosque]]), [[Islami në Greqi]] ([[:en:Islam in Greece]], [[Ali Pascha von Janina]] ([[:en:Ali Pascha von Janina]]), [[The Lion of Yanina]] ([[:en:The Lion of Yanina]]), [[Naselica]] ([[:en:Neapoli, Kozani]]), [[Beteja e Drinskës]] ([[:en:Battle of Driskos]]), [[Beteja e Bizhanit]] ([[:en:Battle of Bizani]]), [[Beteja e Beshpinarit]] ([[:en:Battle of Pente Pigadia]]), [[Beteja e Sarandaporos]] ([[:en:Battle of Sarantaporo]]), [[Bektashinjtë në Shqipëri]] ([[:en:Bektashism in Albania]]), [[Gjyl Babaj]] ([[:en:Gül Baba]]), [[Teqeja e Baba Aliut]] ([[:en:Teqe of Baba Ali]]), [[Teqeja e Baba Isufit]] ([[:en:Teqe of Bllaca]]) dhe [[Teqeja e Bulqizës]] ([[:en:Teqe of Bulqiza]]). Shumë të shkurtër janë [[hatibi]], [[hoxha]] dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]]. Dëshironi t'i përktheni këto artikuj nga anglishtja? [[Speciale:Kontributet/46.183.103.17|46.183.103.17]] 28 prill 2023 16:40 (CEST) :Pershendetje, do te perpiqem te rregulloj arrikujt kryesore, pastaj te tjerat. Kalofshi mire! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 28 prill 2023 17:24 (CEST) == Reverted your changes == In wiki world it is important that we do a couple of things # Reach a consensus in the community by discussion prior to making big changes as you did to [[Muhammedi]] # We would typically NOT copy the content of one page to another, we would MOVE the page to the new target as that retains all the history for the article in question, and allows for Wikidata to track the move. In this case it would required an administrator to do those changes for how the system is currently configured. I have reverted your recent changes and direct you to have that conversation with the community. [[Përdoruesi:Billinghurst|Billinghurst]] ([[Përdoruesi diskutim:Billinghurst|diskutimet]]) 30 prill 2023 13:32 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:21 (CET) == tetor 2026: Automoderatori ktheu ndryshimin tuaj == Përshëndetje! Unë jam [[User:Automoderatori|Automoderatori]], një sistem i automatizuar që përdor një model të të mësuarit automatik për të identifikuar dhe kthyer redaktime mundësisht problematike me qëllim që Wikipedia të mbetet e besueshme dhe e qëndrueshme. Unë ktheva një nga [[Special:Diff/3055724|redaktimet tuaja të fundit]] te [[Allah]]. * Meqë modeli që përdor nuk është i përsosur, ai ndonjëherë kthen dhe redaktime të mira. Nëse mendoni se ndryshimi që bëtë ishte konstruktiv, ju lutemi [//sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Automoderatori/Raportime?action=edit&section=new&nosummary=true&preload=Përdoruesi:Automoderatori/Raportime/Preload&preloadparams%5B%5D=3055723&preloadparams%5B%5D=Allah raportojeni këtu]. * [[:mw:Moderator Tools/Automoderator|Mësoni më shumë]] rreth programit tim. [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Automoderatori|diskutimet]]) 10 tetor 2026 17:25 (CEST) == Ti je i bllokuar nga redaktimi në Wikipedia Shqip == Përshëndetje. Për shkak që u gjet një varg masiv i redaktimeve shkatërruese të faqeve në Wikipedinë Shqip, të motivuar qartazi nga një agjendë fetare dhe anti-evolucioniste, '''llogaria jote është e bllokuar në mënyrë të përhershme prej redaktimit'''. [[WP:Vandalizmi|Vandalizmi]] nuk tolerohet, ashtu dhe shtyrja e agjendave politike nëpër një enciklopedi [[WP:NPOV|të paanshme]] dhe të bazuar në [[WP:Burimet e besueshme|burime të vërtetueshme]]. Wikipedia nuk është [[WP:PODIUM|foltorja jote për mendimet personale]], dhe nuk është [[WP:FORUM|vend për avokimin ideologjik nëpër artikuj]]. Ke të drejtë të apelosh bllokun, mirëpo për t'u pranuar duhet të tregosh që ke mësuar nga gabimet tua dhe që nuk do t'i përsëritësh gabimet e sotme. Të ftoj t'i lexosh [[WP:Vini Re!|udhëzimet]] dhe [[:Kategoria:Politika të Wikipedisë|politikat]] e këtij komuniteti para se të shqyrtojmë apelin tënd. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 tetor 2026 22:45 (CEST) == Bllokimi yt është ndryshuar nga "pa kufi" në një javë == Përshëndetje, pas një rishqyrtimi të bllokimit tënd dhe historikut të redaktimeve, vendosa ta ndërroj afatin e bllokimit deri në '''një javë'''. Meqenëse para incidentit ke qenë redaktor shumë i vlerësuar në Wikipedia Shqip, veprimet merituan një ekzaminim më kritik, pasi akti që meritoi bllokimin mori vend përgjatë 122 redaktimeve vandale. Dua ta bëjmë me dije që ky bllokim është për parandalimin e vandalizmit, si dhe për të lënë vend që ta ri-mendosh pjesëmarrjen tënde në Wikipedia Shqip. Ne prapë se prapë të ftojmë të redaktosh në Wikipedia, duke iu përmbajtur politikave dhe udhëzimeve më të mira të komunitetit. Përsëritja e vandalizmit apo shkelja e këtyre normave pas bllokimit mund të meritojë një bllokim të mëtutjeshëm. '''''Bllokimi yt skadon më 20 tetor 2026 në orën 02:56 (UTC+2).''''' [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:00 (CEST) :pershendetje un e ndjej te kote te redaktoj sepse do me kthehen mrapsht. un nuk e nderroj te verteten me te koten per tekat tuaja. nuk jam aspak dakort. nese nuk me bllokon un do te vazhdoj perseri ta heq te koten qe kam BERE VETE perseri [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Alban]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 20 tetor 2026 06:54 (CEST) ::[[User:Klein Muçi|Klein]], reagova me bllokim të përdoruesit, a mund t'i zhbësh veprimet e tij të përsëritura së fundmi, e të shqyrtosh bllokimin që bëra sipas nevojës nëse është i tepruar (afati), kisha thënë që ai ka faqen e diskutimit për të argumentuar t'e shpëtojë veten nga bllokimi. Më vonë kur të jem i lirë do merrem me detajet.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 tetor 2026 15:31 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Punetor_i_Rregullt5 ka kryer dëme] edhe në English Wikipedia, është bllokuar dhe atje, prandaj kërkoj që bllokimi të mos ndryshohet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 tetor 2026 08:39 (CEST) ::::Me keqardhje jam dakord. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:14 (CEST) :::::Njëjtë dhe unë, shpresoj të mos jetë ndonjë keqpërdorues i një llogarie të huaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:21 (CEST) ::::::I qëndroj vendimit tim paraprak pra. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 tetor 2026 10:44 (CEST) dcon42ulnleq3mgsaxchlnqxr7mnjem 0 247388 3058684 3058429 2026-10-21T06:28:20Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058429 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058684 wikitext text/x-wiki {{Short description|Nënspecie parahistorike e zhdukur e tigrit}} {{Subspeciesbox | Tigri Wanhsien<ref>{{cite web|title=Valvert 2014_Wanhsien Tiger Data Sheet|url=https://www.scribd.com/doc/201368987/Valvert-2014-Wanhsien-Tiger-Data-Sheet#scribd|accessdate=20 qershor 2015}}</ref> | image = | image_caption = | genus = Panthera | species = tigris | subspecies = acutidens | authority = Hooijer, 1947 | synonyms = * ''Felis acutidens'' {{small|[[Otto Zdansky|Zdansky]], 1928}} }} '''''Panthera tigris acutidens''''' është një [[nënllojet|nënlloj]] i zhdukur [[tigri]] që jetoi në [[azia|Azi]]. Ata u nxitën të zhdukeshin në ishujt e Indonezisë nga një tjetër nëngrup i tigrave, [[tigri Trinil]] (''P. t. trinilensis'') dhe në Azi nga një tjetër nëngrup, [[tigri i Kinës Jugore]] (''P. t. amoyensis''). ==Përshkrimi== Ai ishte një ndër nënllojet më të hershme që u përhap në një shumicë të madhe të Azisë. Ai ishte më i madh se [[Tigri Siberian|tigri]] mesatar [[Siberia]]n, duke u rritur në një madhësi prej 2.3 metra në gjatësi, 120 centimetra në lartësi dhe 200 në 350 kg në peshë.<ref name="prehis">{{cite web|last=Uchytel|first=Roman|title=Panthera tigris acutidens|url=http://prehistoric-fauna.com/panthera-tigris-acutidens|accessdate=11 mars 2014}}</ref><ref name="otto">Zdansky, Otto, 1928. Die Siaugetiere der Quartairfauna von Chou-K'ou-Tien. Palaeont. Sinica, ser. C, vol. 5, pt. 4, pp.&nbsp;1–146, figs. 1-16, pls. 1-16.</ref><ref name="dirk">Hooijer, Dirk Albert.; 1947. [http://digitallibrary.amnh.org/dspace/bitstream/handle/2246/2316//v2/dspace/ingest/pdfSource/nov/N1346.pdf?sequence=1 Pleistocene remains of Panthera tigris (Linnaeus) subspecies from Wanhsien, Szechwan, China, compared with fossil and Recent tigers from other localities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029192239/http://digitallibrary.amnh.org/dspace/bitstream/handle/2246/2316//v2/dspace/ingest/pdfSource/nov/N1346.pdf?sequence=1 |date=29 tetor 2013 }}. ''American Museum Novitates''; no. 1346.</ref> ==Shiko edhe== *''[[Panthera tigris trinilensis]]'' == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Tigra]] [[Kategoria:Kafshë të zhdukura në Kinë]] [[Kategoria:Mishngënës parahistorikë]] [[Kategoria:Gjitarë të zhdukur]] [[Kategoria:Felini parahistorik]] {{Italic title}} {{Feline-cung}} r41d6hob2k7x5b75inx5fmbp6er1g4k 10 248783 3058682 3058459 2026-10-21T06:27:20Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058459 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058682 wikitext text/x-wiki [[File:Dagger-14-plain.png|alt={{if empty|{{{alt|}}}|dagger}}|link=]] mowrmqrk0j2qysq6yw505esp93x6rug 0 249617 3058674 3058475 2026-10-21T06:21:11Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058475 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058674 wikitext text/x-wiki {{Population taxobox | name = Luani i Afrikës Qendrore | image = Rwindi 47.jpg | image_caption = Një luaneshë në [[Parku Kombëtar i Virungës|Parkun Kombëtar të Virungës]], [[Republika Demokratike e Kongos]] | genus = Panthera | species = leo | subspecies = leo dhe melanochaita | subspecies_link = Luani#Nënllojet | population = Luani i Afrikës Qendrore | authority = ([[Karl Lineu|Linnaeus]], 1758) | synonyms = më parë: * ''P. l. azandicus'' * ''P. l. bleyenberghi'' * ''P. l. kamptzi'' | synonyms_ref =<ref name="MSW3">{{MSW3 Carnivora |language=anglisht |id=14000228 |page=546 |heading=''Panthera leo''}}</ref> }} '''Luani i Afrikës Qendrore''' (''[[Panthera leo leo]]'')<ref name="catsg">{{cite journal|author1=A. C. Kitchener|author2=C. Breitenmoser-Würsten|author3=E. Eizirik|author4=A. Gentry|author5=L. Werdelin|author6=A. Wilting|author7=N. Yamaguchi|author8=A. V. Abramov|author10=P. Christiansen|author11=C. Driscoll|author12=J. W. Duckworth|author13=W. Johnson|author14=S. J. Luo|author15=E. Meijaard|author16=P. O’Donoghue|author17=J. Sanderson|author18=K. Seymour|author19=M. Bruford|author20=C. Groves|author21=M. Hoffmann|author22=K. Nowell|author23=Z. Timmons|author24=S. Tobe|year=2017|title=A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group|journal=Cat News|volume=Special Issue 11|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref><ref name="Bauer_ vanderMerwe">{{Cite journal|last1=Bauer|first1=H.|last2=Van Der Merwe|first2=S.|doi=10.1017/S0030605304000055|title=Inventory of free-ranging lions ''Panthera leo'' in Africa|journal=Oryx|volume=38|year=2004|issue=1|pages=26–31.}}</ref> ndodhet në [[Afrika qendrore|Afrikën Qendrore]]. Në këtë pjesë të Afrikës, popullatat e luanit janë të pranishme në [[kameruni|Kamerun]], [[republika e Afrikës Qendrore|Republikën e Afrikës Qendrore]], Çadin, [[sudani|Sudanin]] dhe në [[republika Demokratike e Kongos|Republikën Demokratike të Kongos]]. Deri në vitin 2016, ky nënlloj u konsiderua rajonalisht i zhdukur në [[gaboni|Gabon]], në [[guinea Ekuatoriale|Guinean Ekuatoriale]] dhe në [[republika e Kongos|Republikën e Kongos]]. Rezultatet e një studimi filogjeografik tregojnë se popullatat e luanit në vendet e vargut të [[afrika qendrore|Afrikës Qendrore]] dhe [[afrika Veriore|Veriore]] janë gjenetikisht të afërta me popullsinë në Afrikën Veriore dhe [[afrika perëndimore|Perëndimore]], dhe me [[india|Indinë]], duke formuar një kollë të dallueshme nga popullatat e luanit në [[afrika Jugore|Afrikën Jugore]] dhe [[afrika Lindore|Lindore]].<ref name="Bertola2016">{{cite journal|author1=Bertola, L.D.|author2=Jongbloed, H.|author3=Van Der Gaag K.J.|author4=De Knijff, P.|author5=Yamaguchi, N.|author6=Hooghiemstra, H.|author7=Bauer, H.|author8=Henschel, P.|author9=White, P.A.|author10=Driscoll, C.A.|author11=Tende, T.|author12=Ottosson, U.|author13=Saidu, Y.|author14=Vrieling, K.|author15=de Iongh, H. H.|year=2016|title=Phylogeographic patterns in Africa and High Resolution Delineation of genetic clades in the Lion (''Panthera leo'')|journal=Scientific Reports|volume=6|page=30807|url=https://www.nature.com/articles/srep30807?WT.feed_name=subjects_evolution|doi=10.1038/srep30807}}</ref> Në vitin 2017, forca e klasifikimit të maceve e [[BNRN]] ndau luanin në dy nënlloje ''[[Panthera leo leo|P. l. leo]]'' dhe ''[[Panthera leo melanochaita|P. l. melanochaita]]''.<ref name="catsg" /> ==Historia taksonomike== ===Kërkimet gjenetike=== Që nga viti 2006, u zhvilluan disa studime filogeografike<ref name="Antunes2008">{{Cite journal|author=Antunes, A.|author2=Troyer, J. L.|author3=Roelke, M. E.|author4=Pecon-Slattery, J.|author5=Packer, C.|author6=Winterbach, C.|author7=Winterbach, H.|author8=Johnson, W. E.|title=The Evolutionary Dynamics of the Lion ''Panthera leo'' Revealed by Host and Viral Population Genomics|journal=PLOS Genetics|volume=4|issue=11|pages=e1000251|year=2008|pmid=18989457|pmc=2572142|doi=10.1371/journal.pgen.1000251}}</ref><ref name="Bertola2011">{{Cite journal|last1=Bertola|first1=L. D.|last3=Vrieling|first3=K.|last4=Uit De Weerd|first4=D. R.|last5=York|first5=D. S.|last6=Bauer|first6=H.|last7=Prins|first7=H. H. T.|last8=Funston|first8=P. J.|last9=Udo De Haes|first9=H. A.|last2=Van Hooft|first2=W. F.|last10=Leirs|first10=H.|last11=Van Haeringen|first11=W. A.|last12=Sogbohossou|first12=E.|last13=Tumenta|first13=P. N.|last14=De Iongh|first14=H. H.|year=2011|title=Genetic diversity, evolutionary history and implications for conservation of the lion (''Panthera leo'') in West and Central Africa|journal=Journal of Biogeography|volume=38|issue=7|pages=1356–1367|doi=10.1111/j.1365-2699.2011.02500.x}}</ref> për të ndihmuar në sqarimin e statusit taksonomik të mostrave të luanit të mbajtur në muze dhe në zona të egra. Rezultatet tregojnë se popullatat e luanit në pjesën veriore të Afrikës Qendrore dhe Etiopisë janë gjenetikisht të afërt me popullsinë në Afrikën Perëndimore dhe Veriore dhe Azinë, ndërsa popullatat në pjesën jugore të Afrikës Qendrore janë më pranë popullatave në Afrikën Jugore dhe Lindore.<ref name="B2012"/> Disa luanë që u mbajtën në kopshtin zoologjik Addis Abeba të [[etiopia|Etiopisë]] u gjetën të jenë gjenetikisht të ngjashme me luanët e egër nga [[kameruni|Kameruni]] dhe [[Çadi]]. Analiza e të dhënave filogjenetike të 194 mostrave të luanit nga 22 vende të ndryshme zbuloi se luanët e Afrikës Qendrore dhe Afrikës Perëndimore formojnë një grup filogeografik që ndoshta ka diverguar rreth 186,000-128,000 vjet më parë nga grupi ''melanochaita'' në Afrikën Lindore dhe Jugore.<ref name="B2012">{{Cite journal|last=Bruche|first=S.|author2=Gusset, M.|author3=Lippold, S.|author4=Barnett, R.|author5=Eulenberger, K.|author6=Junhold, J.|author7=Driscoll, C. A.|author8=Hofreiter, M.|title=A genetically distinct lion (''Panthera leo'') population from Ethiopia|journal=European Journal of Wildlife Research|year=2012|pages=215–225|doi=10.1007/s10344-012-0668-5|volume=59|issue=2}}</ref> ==Përhapja dhe habitati== Popujt e luanit të Afrikës Qendrore jetojnë përgjithmonë në pyjet e shiut dhe së Savana. Në [[kameruni|Kamerun]], një popullsi prej 100-400 luanë jeton në [[Parku Kombëtar i Bénoué|Parkun Kombëtar të Bénoué]]. Grupet e vogla të luanit janë të pranishëm në Parkun Kombëtar të Uaza.<ref name="Bauer_ vanderMerwe" /> Në [[republika e Afrikës Qendrore|Republikën e Afrikës Qendrore]], rreth 150-500 luanë ndoshta kanë mbetur. Vlerësime të tjera supozojnë 1,252 luanë në vend, por në përgjithësi numrat në Afrikën Qendrore mendohet të jenë jo të besueshme.<ref name="Riggio2012">{{cite journal|author=Riggio, J.|author2=Jacobson, A.|author3=Dollar, L.|author4=Bauer, H.|author5=Becker, M.|author6=Dickman, A.|author7=Funston, P.|author8=Groom, R.|author9=Henschel, P.|author10=de Iongh, H.|author11=Lichtenfeld, L.|author12=Pimm, S.|year=2013|url=https://rd.springer.com/article/10.1007/s10531-012-0381-4/fulltext.html|title=The size of savannah Africa: a lion's (''Panthera leo'') view|journal=Biodiversity Conservation|volume=22|issue=1|pages=17–35|doi=10.1007/s10531-012-0381-4}}</ref> Në [[gaboni|Gabon]], prania e luanëve në Parkun Kombëtar të Batekomit ishte e dyshimtë gjatë vitit 2010. Në vitin 2015, një kamera kurthe regjistroi një luan mashkull të vetëm në zonën e mbrojtur.<ref>Henschel, P.H., Azani, D.E., Burton, C.O., Malanda, G., Saidu, Y.O., Sam, M.O., Hunter, L.U. (2010). Lion status updates from five range countries in West and Central Africa. Cat News 52: 34–39.</ref><ref>{{cite journal|author=Hedwig, D., Kienast, I., Bonnet, M., Curran, B.K., Courage, A., Boesch, C., Kühl, H.S. and King, T.|year=2017|title=A camera trap assessment of the forest mammal community within the transitional savannah‐forest mosaic of the Batéké Plateau National Park, Gabon|journal=African Journal of Ecology|doi=10.1111/aje.12497}}</ref> Vazhdimi i kapjes së kamerës në zonë për më shumë se një vit regjistroi të njëjtin luan në mënyrë të përsëritur. Mostrat e flokëve të luanit u mblodhën për analiza filogenetike dhe u krahasuan me mostrat e indeve të luanëve nga Gaboni dhe [[Republika e Kongos]] që u vranë në shekullin e 20-të. Rezultatet tregojnë se ky individ është i lidhur ngushtë me popullsinë e luanit të zonës. Gjithashtu është menduar e mundur që ky luan të shpërndahet në zonën nga Namibia ose Botsvana.<ref>{{cite journal|author=Barnett, R., Sinding, M.H., Vieira, F.G., Mendoza, M.L., Bonnet, M., Araldi, A., Kienast, I., Zambarda, A., Yamaguchi, N., Henschel, P., Gilbert, M.T.|year=2018|title=No longer locally extinct? Tracing the origins of a lion (''Panthera leo'') living in Gabon|journal=Conservation Genetics|volume=19|issue=3|pages=1−8|doi=10.1007/s10592-017-1039-2}}</ref> Në Republikën e Kongos, Parku Nacional Odzala-Kokoua u konsiderua si një kështjellë e luanit në vitet 1990. Deri në vitin 2014, asnjë luan nuk u regjistrua në zonën e mbrojtur, kështu që tani, speciet konsiderohen të zhdukura në këtë vend. Në Republikën Demokratike të Kongos, rreth 175 luanë u vlerësuan në Parkun Kombëtar të Garamba në 2004, dhe 60 në [[parku Kombëtar i Virungës|Parkun Kombëtar të Virungës]]. Kjo e fundit formon një popullsi të afërt me luanë në Ugandë. Në pellgun e lumit Kongo, Parku Kombëtar i Virungës dhe Parku Kombëtar Rajonal i Elizabethit në Ugandë konsiderohet si një kështjellë e mundshme e luanit në Afrikën Qendrore. Në [[çadi|Çad]], luanët jetojnë në Rezervën Mina-Fall. Në vitin 2004, popullsia e luanit në vend u vlerësua në maksimum 225 individë. == Ekologjia dhe sjellja == [[File:Lions and a Zebra b.jpg|thumb|Luanët me një [[zebra|zebër]] të vrarë]] Luanët gjuajnë gjitarë të mëdhenj në rangun prej {{convert|40|-|270|kg|lb|abbr=on}}, duke përfshirë [[zebra|zebrën]], impalanë gazelën e Thomson, [[gjirafa|gjirafën]] dhe Buallin e ujit.<ref name="prey">{{cite journal|author1=M. W. Hayward|author2=G. I. Kerley|year=2005|title=Prey preferences of the lion (''Panthera leo'')|journal=Journal of Zoology|volume=267|issue=3|pages=309–322}}</ref> Gjithashtu janë raportuar ngjarjet ku [[elefanti|elefantët]] e rinj rreth {{convert|300|kg}} janë marrë.<ref name="prey" /> == Kërcënimet == Në [[afrika|Afrikë]], luanët vriten në mënyrë të paracaktuar ose në hakmarrje pasi kanë vrarë bagëtitë. Popullatat gjithashtu kërcënohen nga pakësimi i presë dhe humbjes së habitatit. Që nga viti 1996, popullatat e [[luani Afrikan|luanit Afrikan]] janë renditur si të rrezikuar në [[Listën e Kuqe të BNRN-së]]. ==Ruajtja== Popujt e luanit të Afrikës janë përfshirë në CITES Shtojcën II. Në vitin 2006, u hartua një strategji konservimi e luanit për Afrikën Perëndimore dhe Qendrore në bashkëpunim në mes të zyrave rajonale të BNRN dhe disa organizatave të mbrojtjes së kafshëve të egra. Strategjia parasheh ruajtjen e habitatit të mjaftueshëm, sigurimin e një baze të mjaftueshme të presë, të bëjë qëndrueshmërinë e luanit dhe të njeriut dhe të zvogëlojë faktorët që çojnë në fragmentimin e mëtejshëm të popullsisë.<ref>Grupi i posatçëm i maceve. Strategjia për ruajtjen e luanit të Afrikës Perëndimore dhe Qendrore. BNRN, Kamerun</ref> == Në kulturë == [[Skeda:Bronze Bakassa 4.jpg|thumb|190px|Një vizatim në mur, [[Kameruni|Bana, Kamerun]]]] Ekipi ndërkombëtar i futbollit të Kamerunit ndryshe quhet dhe si: "Luanët e padurueshëm".<ref name="DailyNation2017">{{Cite news|url=http://www.nation.co.ke/sports/football/Africa-Cup-of-Nations/1102-3801304-allgt3/|title=Cameroon wins Africa Cup of Nations|newspaper=Daily Nation|access-date=2017-02-09|language=en-UK}}</ref> == Shiko edhe == * [[Luani Verior]] * [[Luani i Afrikës Perëndimore]] * [[Luani berber]] == Referime == {{Reflist|30em}} rjyptt3vca80shlz3or00bg64mjnkm2 10 249619 3058693 3055712 2026-10-21T06:40:46Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3055712 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058693 wikitext text/x-wiki <noinclude><!-- -====================================================================== - Template:Subspeciesbox - Generate a taxobox infobox for a subspecies - whose name is governed by the zoological code -====================================================================== -- -- This template chooses parameters to send to {Taxobox/core}, to -- generate a right-side taxobox infobox. Most parameters are just -- passed directly; some are explained with a comment. When run as -- stand-alone, the template shows Panthera tigris tigris as sample -- output. -- -- The genus name, species name and subspecies name must be -- supplied separately: the combined taxon parameter cannot be used. -- -- The genus name is then the entry into the taxonomic hierarchy. -- -------------------------------- Invoke {Taxobox/core} The nowiki that follows is needed because of parser bug T18700--></noinclude><nowiki/>{{Taxobox/core <includeonly>| edit link = {{{edit link|{{{edit_link|e}}} }}}</includeonly><noinclude><!-- FOSSIL RANGE: If the specified fossil range is a period supported by templates "period start" and "next period", then incorporate the specified range into template:Fossil range, having checked that it will display correctly. Otherwise, just pass on the stated parameter. --></noinclude> | temporal_range = {{#if:{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}}|{{#iferror:{{geological range|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}} }}|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}}|{{geological range|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}} }} }} | {{#if:{{{oldest fossil|{{{oldest_fossil|}}} }}}|{{geological range|{{{oldest fossil|{{{oldest_fossil}}}}}}|{{{youngest fossil|{{{youngest_fossil|Recent}}}}}} }} }} }}<!-- PARENT: this parameter ought really be called "taxon", not "parent" --> | parent = {{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}<noinclude><!-- DISPLAY PARENTS: Number of immediate parents to display. Defaults to 1 to give the taxon some context. --></noinclude> | display_taxa = {{#expr:{{{display parents|{{{display_parents|1}}}}}}-2}}<noinclude><!-- AUTHORITY (etc): In the format "author, year". --></noinclude> | species_authority = {{{parent_authority|{{{parent authority|{{{binomial authority|{{{binomial_authority|}}}}}}}}}}}} | subgenus_authority = {{#if:{{{subgenus|}}}|{{{grandparent_authority|{{{grandparent authority|}}} }}} }} | authority = <!-- genus authority, = grandparent (or greatgrandparent, if subgenus specified) authority -->{{#if:{{{subgenus|}}}|{{{greatgrandparent authority|{{{greatgrandparent_authority|}}} }}} |{{{grandparent authority|{{{grandparent_authority|}}} }}} }} | parent_authority = {{#if:{{{subgenus|}}}|{{{greatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgrandparent_authority|}}} }}} |{{{greatgrandparent authority|{{{greatgrandparent_authority|}}} }}} }} | grandparent_authority = {{#if:{{{subgenus|}}}|{{{greatgreatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgreatgrandparent_authority|}}} }}} |{{{greatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgrandparent_authority|}}} }}} }} | greatgrandparent_authority = {{#if:{{{subgenus|}}}|{{{greatgreatgreatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgreatgreatgrandparent_authority|}}} }}} |{{{greatgreatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgreatgrandparent_authority|}}} }}} }}<noinclude><!-- NAME : As given, or genus + species + subspecies by default If the page title should be italicized, then the #ifeq: statement includes {{italic title}} in the name parameter. This will be the case whenever the genus + species + subspecies matches the page name. --></noinclude> | name = <!-- -->{{#invoke:Automated taxobox|infraspeciesboxName|{{{name|<noinclude>''Panthera tigris tigris''</noinclude>}}}|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|{{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}}||{{{subspecies|<noinclude>tigris</noinclude>}}}|{{PAGENAMEBASE}}|{{{italic_title|yes}}}}}<noinclude><!-- -- colour: (Note UK spelling here) There are two cases: 1) the parameter color_as has a value – the colour is found directly using {{Taxobox colour|color_as}} 2) otherwise – Module:Autotaxobox|taxoboxColour searches up the taxonomic hierarchy to try to find a taxon that determines the taxobox colour --></noinclude> | colour = {{#if:{{{color_as|{{{colour_as|{{{color as|{{{colour as|}}}}}}}}}}}}|{{Taxobox colour|{{{color_as|{{{colour_as|{{{color as|{{{colour as|}}}}}}}}}}}}}}|{{#invoke:Autotaxobox|taxoboxColour|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}} }} }} | status = {{{status|}}} | status_system = {{{status system|{{{status_system|}}} }}} | status_ref = {{{status ref|{{{status_ref|}}} }}} | status2 = {{{status2|}}} | status2_system = {{{status2 system|{{{status2_system|}}} }}} | status2_ref = {{{status2 ref|{{{status2_ref|}}} }}} | trend = {{{trend|}}} | image = {{{image|}}} | image_width = {{{image_width|{{{image width|}}} }}} | upright = {{{image_upright|{{{image upright|}}}}}} | image_alt = {{{image alt|{{{image_alt|}}} }}} | image_caption = {{{image caption|{{{image_caption|}}} }}} | image_caption_align = {{{image caption align|{{{image_caption_align|center}}} }}} | image2 = {{{image2|}}} | image2_width = {{{image2 width|{{{image2_width|}}} }}} | upright2 = {{{image2_upright|{{{image2 upright|}}}}}} | image2_alt = {{{image2 alt|{{{image2_alt|}}}}}} | image2_caption = {{{image2 caption|{{{image2_caption|}}}}}} | classification_status = {{{classification status|{{{classification_status|}}} }}} | diversity = {{{diversity|}}} | diversity_link = {{{diversity link|{{{diversity_link|}}} }}} | extinct = {{{extinct|}}} | subgenus = {{Taxon info|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|dagger}}{{#if:{{{subgenus|}}}|''{{{subgenus}}}''}} | species = {{#if:{{{species extinct|{{{species_extinct|}}}}}}|{{extinct}}|{{Taxon info|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|dagger}}}}<!-- -->''[[{{{species link|{{{species_link|{{first word|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}}} {{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}} }}}}}}{{!}}{{str left|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|1}}. {{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}}]]'' | subspecies = {{#if:{{{extinct|{{{species_extinct|{{{species extinct|}}}}}}}}}|{{extinct}}|{{Taxon info|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|dagger}}}}'''''{{str left|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|1}}. {{str left|{{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}}|1}}. {{{subspecies|<noinclude>tigris</noinclude>}}}''''' | trinomial = {{#if:{{{extinct|{{{species_extinct|{{{species extinct|}}}}}}}}}|<span style="font-weight:normal;">&dagger;</span>|}}''{{first word|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}}} {{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}} {{{subspecies|<noinclude>tigris</noinclude>}}}'' | trinomial_authority = {{{authority|{{{trinomial authority|{{{trinomial_authority|}}} }}} }}} | subdivision = {{{subdivision|}}} | subdivision_ranks = {{{subdivision ranks|{{{subdivision_ranks|}}} }}} | type_strain = {{{type strain|{{{type_strain|}}} }}} | type_strain_ref = {{{type_strain_ref|{{{type strain ref|}}} }}} | range_map = {{{range map|{{{range_map|}}} }}} | range_map_upright = {{{range_map_upright|{{{range map upright|}}}}}} | range_map_width = {{{range map width|{{{range_map_width|}}} }}} | range_map_alt = {{{range map alt|{{{range_map_alt|}}} }}} | range_map_caption = {{{range map caption|{{{range_map_caption|}}} }}} | synonyms_ref = {{{synonyms ref|{{{synonyms_ref|}}} }}} | synonyms = {{{synonyms|}}} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> tngiemtglvjvgf8o3034oxu9pzezg05 0 250206 3058675 3058474 2026-10-21T06:21:28Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058474 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058675 wikitext text/x-wiki {{Subspeciesbox | name = Luani Verior<ref name="Wood1865"/><ref name="Wood1870"/> | image = West African male lion.jpg | image_caption = Një luan në Afrikën Perëndimore, Parku Kombëtar i Penjarit | image2 = | image2_caption = <!-- | status = E | status_system = ESA | status_ref =<ref>https://ecos.fws.gov/ecp0/profile/speciesProfile?sId=9138</ref> --> | genus = Panthera | species = leo | species_link = luani | subspecies = leo | authority = ([[Karl Lineu|Linnaeus]], 1758) | synonyms = * ''P. l. gambianus'' * ''P. l. kamptzi'' * ''P. l. nubica'' * ''P. l. persica'' * ''P. l. senegalensis'' | synonyms_ref =<ref name="MSW3">{{MSW3 Carnivora |language=anglisht|id=14000228 |page=546 |heading=Panthera leo}}</ref> }} '''Luani Verior'''<ref name="Wood1865"/><ref name="Wood1870"/> ('''''Panthera leo leo''''') është një nga dy [[nënllojet]] emërtuesë të [[luani]]t, i cili është i pranishëm në pjesën [[Afrika Veriore| veriore të Afrikës]] (veçanërisht në [[Afrika Perëndimore|Afrikën Perëndimore]] dhe në veri të [[Afrika Qendrore|Afrikës Qendrore]]) dhe në [[India|Indi]].<ref name="Catsg2017">{{cite journal|language=en|author1=Kitchener, A. C.|author2=Breitenmoser-Würsten, C.|author3=Eizirik, E.|author4=Gentry, A.|author5=Werdelin, L.|author6=Wilting, A.|author7=Yamaguchi, N.|author8=Abramov, A. V.|author9=Christiansen, P.|author10=Driscoll, C.|author11=Duckworth, J. W.|author12=Johnson, W.|author13=Luo, S.-J.|author14=Meijaard, E.|author15=O’Donoghue, P.|author16=Sanderson, J.|author17=Seymour, K.|author18=Bruford, M.|author19=Groves, C.|author20=Hoffmann, M.|author21=Nowell, K.|author22=Timmons, Z.|author23=Tobe, S.|year=2017|title=A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group|journal=Cat News|issue=Special Issue 11|issn=1027-2992|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref><ref name="Bauer_ vanderMerwe">{{Cite journal|language=en|last1=Bauer|first1=H.|last2=Van Der Merwe|first2=S.|doi=10.1017/S0030605304000055|title=Inventory of free-ranging lions ''Panthera leo'' in Africa|journal=Oryx|volume=38|year=2004|issue=1|pages=26–31.}}</ref> Rezultatet e një studimi filogjeografik tregojnë se [[popullata]]t e luanit në rajonin e Afrikës Perëndimore dhe Qendrore janë gjenetikisht të afërta me popullatën në [[India|Indi]], duke formuar një kollë të dallueshme nga popullatat e luanit në [[Afrika Jugore|Afrikën Jugore]] dhe [[Afrika Lindore|Lindore]].<ref name="Bertola_al2016">{{cite journal|author1=Bertola, L.D.|author2=Jongbloed, H.|author3=Van Der Gaag, K.J.|author4=De Knijff, P.|author5=Yamaguchi, N.|author6=Hooghiemstra, H.|author7=Bauer, H.|author8=Henschel, P.|author9=White, P.A.|author10=Driscoll, C.A.|author11=Tende, T.|name-list-style=amp|year=2016|title=Phylogeographic patterns in Africa and High Resolution Delineation of genetic clades in the Lion (''Panthera leo'')|journal=Scientific Reports|volume=6|page=30807|url=https://www.nature.com/articles/srep30807?WT.feed_name=subjects_evolution|doi=10.1038/srep30807}}</ref> Në vitin 2017, ''Forca e Klasifikimit të Maceve'' nga [[BNRN]]-ja, ndau popullatat e luanit në dy nënlloje, të emërtuara ''P. l. leo'' dhe ''[[Panthera leo melanochaita|P. l. melanochaita]]''. Luani Verior përbëhet nga katër popullata të njohura historikisht: [[luani barbar]], [[luani Aziatik]], [[Luani i Afrikës Perëndimore]] dhe [[Luani i Afrikës Qendrore|Qendrore]].<ref name="Catsg2017"/> Është [[speciet e zhdukura|rajonalisht i zhdukur]] në [[Evropa Jugore|Evropën Jugore]], në [[Azia Jugperëndimore|Azinë Perëndimore]] dhe në [[Afrika Veriore|Afrikën Veriore]]. Në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore, luanët janë të kufizuar në [[popullata]] të fragmentuara dhe të izoluara, shumica e të cilëve janë në rënie. Në Indi, ekziston një popullatë e vetme e mbijetuar brenda dhe përreth [[Parku Kombëtar i Pyjeve të Girit|Parkut Kombëtar të Girit]].<ref name="iucn">{{cite iucn|author=Bauer, H.|author2=Packer, C.|author3=Funston, P. F.|author4=Henschel, P.|author5=Nowell, K.|year=2016|url=https://www.iucnredlist.org/details/15951/0|title=''Panthera leo''|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T15951A107265605.en}}</ref><ref name="Chardonnet2002">{{cite book|author=Chardonnet, P.|year=2002|title=Conservation of the African Lion : Contribution to a Status Survey|location=Paris|publisher=International Foundation for the Conservation of Wildlife, France & Conservation Force, USA|chapter=Chapter II: Population Survey|pages=21–101}}</ref><ref name="Riggioetal2012">{{cite journal|author1=Riggio, J.|author2=Jacobson, A.|author3=Dollar, L.|author4=Bauer, H.|author5=Becker, M.|author6=Dickman, A.|author7=Funston, P.|author8=Groom, R.|author9=Henschel, P.|author10=De Iongh, H.|author11=Lichtenfeld, L.|author12=Pimm, S.|year=2013|url=https://rd.springer.com/article/10.1007/s10531-012-0381-4/fulltext.html|title=The size of savannah Africa: a lion's (''Panthera leo'') view|journal=Biodiversity Conservation|volume=22|issue=1|pages=17–35|doi=10.1007/s10531-012-0381-4}}</ref> Popullata e Afrikës Perëndimore renditet si [[speciet e rrezikuara|e rrezikuar në mënyrë kritike]] në [[Listën e Kuqe të BNRN-së]]; kjo popullatë është e izoluar dhe përmban më pak se 250 individë të pjekur.<ref name="iucn_WAL">{{cite iucn|author=Henschel, P.|author2=Bauer, H.|author3=Sogbohoussou, E.|author4=Nowell, K.|name-list-style=amp|year=2015|url=https://www.iucnredlist.org/details/68933833/0|title=Panthera leo (West Africa subpopulation)}}</ref> ==Historia taksonomike== Një [[luani berber|luan]] nga Konstandini në [[Algjeria|Algjeri]] ishte ekzemplari i tipit për emrin e veçantë ''Felis leo'' që u përdor nga [[Karl Lineu|Lineu]] në 1758.<ref name="Linn1758">{{Cite book|last=Linnaeus|first=C.|author-link=Carl Linnaeus|title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis.|publisher=Holmiae (Laurentii Salvii)|year=1758|page=41|chapter=Felis Leo|chapter-url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/726936|accessdate=8 shtator 2008|language=la|volume=1|edition=10th}}</ref> Në shekujt 19 dhe 20, disa mostra të luanit në [[afrika|Afrikë]] dhe [[azia|Azi]] u përshkruan dhe u propozuan si [[nënllojet|nënlloje]]: *Në 1826, zoologjisti [[Austria]]k Johann N. Meyer përshkroi një lëkurë të luanit në [[Persia|Persi]] dhe e [[klasifikimi i kafsheve|emërtoi]] ''Felis leo persicus''. Ai gjithashtu përshkroi një [[luani#Karakteristikat|lëkurë luani]] nga [[Senegali]] nën emrin ''F. l. senegalensis''.<ref>Meyer, J. N. (1826). ''Dissertatio inauguralis anatomico-medica de genere felium''. Doctoral thesis, University of Vienna.</ref> *Në 1843, zoologu francez [[Henri Marie Ducrotay de Blainville]] përshkroi një luan mashkull nga Nubia nën [[trinomeni]]n ''Felis leo nubicus''<ref name="DeBlainville1843">{{cite book|author=Blainville, H. M. D. de|year=1843|chapter=''F. leo nubicus''|title=Ostéographie ou description iconographique comparée du squelette et du système dentaire des mammifères récents et fossils pour servir de base à la zoologie et la géologie. Vol 2|location=Paris|publisher=J. B. Baillière et Fils|page=186}}</ref> *Në 1843, [[John Edward Gray]] përshkroi një mostër nga [[Gambia]] në [[Muzeu]]n Britanik të Historisë Natyrore si ''Leo gambianus''.<ref>{{cite book|author=Gray, J. E.|year=1843|title=List of the specimens of Mammalia in the collection of the British Museum|publisher=Trustees of the British Museum|location=London}}</ref> *Në vitin 1891, zoologu gjerman [[Theodor Noack]] përshkroi dy mostra luaneshash nga [[Somalia]] dhe propozoi triomenin ''Felis leo somaliensis''.<ref name="Noack1891">{{cite journal|author=Noack, T.|year=1891|title=''Felis leo''|journal=Jahrbuch der Hamburgischen Wissenschaftlichen Anstalten|volume=9|issue=1|page=120}}</ref> *Në vitin 1900, [[Paul Matschie]] përshkroi një [[kafka|kafkë]] luani nga [[kameruni|Kameruni Verior]] si ''Felis leo kamptzi''.<ref>{{cite journal|author=Marschie, P.|year=1900|title=Einige Säugethiere aus dem Hinterlande von Kamerun|journal=Sitzungs-Berichte der Gesellschaft der Naturforschender Freunde zu Berlin|volume=3|pages=87–100}}</ref> *Në 1914, [[Einar Lönnberg]] përshkroi një lëkurë luani me kafkë në Kongo dhe e quajti atë ''Felis leo bleyenberghi'' në nder të togerit që kishte qëlluar luanin.<ref>{{cite journal|author=Lönnberg, E.|year=1914|title=New and rare mammals from Congo|journal=Revue de Zoologie Africaine|issue=3|pages=273–278|url=https://archive.org/stream/revuezoologiquea03brux#page/272/mode/2up}}</ref> <!-- Referuar si "Luani i Kongos".<ref name="BurgerJ-Molecular-phylogeny">{{Cite journal|last1=Burger|first1=J.|year=2004|title=Molecular phylogeny of the extinct cave lion ''Panthera leo spelaea''|journal=[[Molecular Phylogenetics and Evolution]]|pmid=15012963|volume=30|issue=3|pages=841–49|doi=10.1016/j.ympev.2003.07.020|url=http://www.uni-mainz.de/FB/Biologie/Anthropologie/MolA/Download/Burger%202004.pdf|accessdate=20 shtator 2007|last3=Loreille|first3=O.|last4=Hemmer|first4=H.|last5=Eriksson|first5=T.|last6=Götherström|first6=A.|last7=Hiller|first7=Jennifer|last8=Collins|first8=Matthew J.|last9=Wess|first9=Timothy|last2=Rosendahl|first2=Wilfried|last10=Alt|first10=Kurt W.}}</ref> --> *Në vitin 1924, [[Joel Asaph Allen]] propozoi triomenin ''Leo leo azandicus'' për një individ që u vra në vitin 1912 në [[Kongo|Kongon Verilindore]], si pjesë e një koleksion zoologjik i përbërë nga 588 ekzemplarë [[Carnivoria|karnivorë]].<ref name="Allen1924">{{cite journal|author=Allen, J. A.|year=1924|url=https://archive.org/stream/bulletinamerican47ameruoft#page/223/mode/2up|title=Carnivora Collected By The American Museum Congo Expedition|journal=Bulletin of the American Museum of Natural History|volume=47|pages=73–281|language=en}}</ref> Pas kësaj, ka pasur shumë debate midis zoologëve për vlefshmërinë e nënllojeve të propozuara: *Në 1939, [[Glover Morrill Allen]] njohu ''Felis leo kamptzi'', ''F. l. bleyenberghi'' dhe ''F. l. azandicus'' si taksonë të vlefshëm midis dhjetë nënllojëve të luanit.<ref name="Allen1939">{{cite journal|author=Allen, G. M.|year=1939|url=https://archive.org/stream/bulletinofmuseum83harv#page/242/mode/2up|title=A Checklist of African Mammals|journal=Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College|volume=83|pages=1–763}}</ref><ref name="Hemmer1974">{{cite journal|author=Hemmer, H.|year=1974|title=Untersuchungen zur Stammesgeschichte der Pantherkatzen (''Pantherinae'') Teil 3. Zur Artgeschichte des Löwen ''Panthera (Panthera) leo'' (Linnaeus, 1758)|journal=Veröffentlichungen der Zoologischen Staatssammlung|volume=17|pages=167–280|url=https://archive.org/stream/verfentlichungen171974zool#page/178/mode/2up}}</ref> *Takonomisti britanik [[Reginald Innes Pocock]] nënklasifikoi luanin në gjininë ''[[Panthera]]'' në vitin 1930, kur përshkruajti [[luani Aziatik|luanin Aziatik]].<ref>{{cite journal|author=Pocock, R. I.|year=1930|title=The lions of Asia|journal=Journal of the Bombay Natural Historical Society|volume=34|pages=638–665}}</ref> *Tri dekada më vonë, [[John Ellerman]] njohu vetëm dy nënlloje të emërtuara si luani Afrikan (''P. l. leo'') dhe luani Aziatik (''P. l. persica'').<ref name="ems66">{{cite book|author=Ellerman, J. R.|author2=Morrison-Scott, T. C. S.|year=1966|url=https://archive.org/stream/checklistofindia00elle#page/312/mode/2up|title=Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946|edition=Second|publisher=British Museum of Natural History|location=London|pages=312–313}}</ref> *Disa autorë e konsideronin ''P. l. nubicus'' si një nënlloj i ngjashëm dhe si [[sinonimi]] i ''P. l. massaica''.<ref name="Hemmer1974"/><ref name="Haasetal2005"/><ref name="Kingdon_al2013">{{cite book|editor1=[[Jonathan Kingdon|Kingson, J.]]|editor2=Happold, D.|editor3=Butynski, T.|editor4=Hoffmann, M.|editor5=Happold, M.|editor6=Kalina, J.|title=Mammals of Africa|publisher=[[A & C Black]]|volume=V|page=149−159|chapter=''Panthera leo'' Lion|chapter-url=https://books.google.com/books?id=B_07noCPc4kC&lpg=PP1&pg=RA4-PA149#v=onepage&q&f=false|date=2013|isbn=978-1-4081-8996-2|author1=P. M. West|author2=C. Packer}}</ref> *Disa autorë e konsideronin ''P. l. azandicus'' si sinonimi i ''P. l. massaica'', ''P. l. somaliensis'', ''P. l. kamptzi'' dhe ''P. l. senegalensis.''<ref name="Hemmer1974"/><ref name="Haasetal2005">{{cite journal|author1=Haas, S.K.|author2=Hayssen, V.|author3=Krausman, P.R.|title=''Panthera leo''|year=2005|journal=Mammalian Species|volume=762|pages=1–11|url=http://www.science.smith.edu/msi/pdf/762_Panthera_leo.pdf|doi=10.1644/1545-1410(2005)762[0001:PL]2.0.CO;2|access-date=12 gusht 2020|archive-date=28 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728131140/http://www.science.smith.edu/msi/pdf/762_Panthera_leo.pdf|url-status=dead}}</ref> *Në vitin 2005, [[Wallace Christopher Wozencraft]] njohu ''P. l. kamptzi'', ''P. l. bleyenberghi'' dhe ''P. l. azandica'' si taksonë të vlefshëm.<ref name="MSW3"/> *Në vitin 2016, vlerësuesit e [[lista e Kuqe e BNRN-së|Listës së Kuqe të BNRN-së]] përdorën ''P. l. leo'' për të gjitha popullatat e luanit të Afrikës.<ref name="Catsg2017"/> Në 2017, popullatat e luanit në Afrikën Veriore, Perëndimore, Qendrore dhe në Azi u përfshinë nën ''P. l. leo'' nga Forca e Klasifikimit nga BNRN, bazuar në rezultatet e hulumtimit gjenetik në mostrat e luanit.<ref name="Catsg2017"/><ref name="iucn"/> ===Kërkimet gjenetike=== [[Skeda:Lion subspecies distribution3.png|thumb|Vargu i përhapjes duke përfshirë dy [[nënllojet]] e propozuara (''P. l. leo'' and ''P. l. melanochaita'') sipas kërkimeve gjenetike]] Që nga fillimi i shekullit 21, u zhvilluan disa studime filogjenetike për të ndihmuar në sqarimin e [[Klasifikimi i kafsheve|statusit taksonomik]] të mostrave të luanit të mbajtur në muze dhe të mbledhura në zona të egra. Shkencëtarët analizuan midis 32 dhe 197 mostra luani nga deri në 22 vende. Të gjithë pajtohen se [[Lloji (biologji)|speciet]] e luanit përbëhen nga dy grupe evolutive, një në pjesën [[veriu|veriore]] dhe [[lindja|lindore]] të vargut të tij [[historia|historik]], dhe tjetra në Afrikën Jugore dhe Lindore që evuluan midis 245,000 dhe 50,000 vjet më parë. Ata supozojnë se pyjet e shiut tropikal përbënin barriera të mëdha në mes të dy grupeve.<ref name="Barnett2006">{{Cite journal|last1=Barnett|first1=R.|last2=Yamaguchi|first2=N.|last3=Barnes|first3=I.|last4=Cooper|first4=A.|year=2006|title=The origin, current diversity and future conservation of the modern lion (''Panthera leo'')|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|pmid=16901830|volume=273|issue=1598|pmc=1635511|pages=2119–2125|doi=10.1098/rspb.2006.3555|url=http://www.adelaide.edu.au/acad/publications/papers/Barnett%20PRS%20lions.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070808182526/http://www.adelaide.edu.au/acad/publications/papers/Barnett%20PRS%20lions.pdf|archivedate=8 gusht 2007|access-date=31 mars 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="Antunes_al2008">{{Cite journal|author=Antunes, A.|author2=Troyer, J. L.|author3=Roelke, M. E.|author4=Pecon-Slattery, J.|author5=Packer, C.|author6=Winterbach, C.|author7=Winterbach, H.|author8=Johnson, W. E.|title=The Evolutionary Dynamics of the Lion ''Panthera leo'' Revealed by Host and Viral Population Genomics|journal=PLOS Genetics|volume=4|issue=11|pages=e1000251|year=2008|pmid=18989457|pmc=2572142|doi=10.1371/journal.pgen.1000251}}</ref><ref>{{cite journal|author=Mazák, J. H.|year=2010|title=Geographical variation and phylogenetics of modern lions based on craniometric data|journal=Journal of Zoology|volume=281|issue=3|pages=194−209}}</ref><ref name="Bertola_al2011GD">{{Cite journal|last1=Bertola|first1=L. D.|last2=Van Hooft|first2=W. F.|last3=Vrieling|first3=K.|last4=Uit De Weerd|first4=D. R.|last5=York|first5=D. S.|last6=Bauer|first6=H.|last7=Prins|first7=H. H. T.|last8=Funston|first8=P. J.|last9=Udo De Haes|first9=H. A.|last10=Leirs|first10=H.|last11=Van Haeringen|first11=W. A.|last12=Sogbohossou|first12=E.|last13=Tumenta|first13=P. N.|last14=De Iongh|first14=H. H.|title=Genetic diversity, evolutionary history and implications for conservation of the lion (''Panthera leo'') in West and Central Africa|journal=[[Journal of Biogeography]]|volume=38|issue=7|pages=1356–1367|year=2011|url=http://dspace.learningnetworks.org/bitstream/1820/4311/1/2011_Bertola,Hooft,Vrieling,Weerd,York,Bauer,Prins,Haes,Iongh_GeneticDiversityEvolutionaryHistoryAndImplicationsForConservationOfTheLionInWestAndCentralAfrica.pdf|doi=10.1111/j.1365-2699.2011.02500.x|access-date=31 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608070014/http://dspace.learningnetworks.org/bitstream/1820/4311/1/2011_Bertola,Hooft,Vrieling,Weerd,York,Bauer,Prins,Haes,Iongh_GeneticDiversityEvolutionaryHistoryAndImplicationsForConservationOfTheLionInWestAndCentralAfrica.pdf|archive-date=8 qershor 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="Bertola_al2016"/> Në një studim gjithëpërfshirës mbi [[luani#Evulucioni dhe diversiteti gjenetik|evolucionin e luanëve]], u ekzaminuan 357 mostra të 11 [[popullata]]ve të luanit, duke përfshirë disa [[luani#Hibridët|hibridë të luanit]]. Hibridët ishin krijuar nga luanët në [[Angola|Angolë]] dhe [[Zimbabveja|Zimbabvë]] dhe me sa duket nga Afrika Perëndimore apo Qendrore. Rezultatet treguan se katër luanë në [[Maroku|Marok]] nuk shfaqnin asnjë karakteristikë unike gjenetike dhe haplotipet mitokondriale të përbashkëta H5 dhe H6 me luanë në Afrikën Perëndimore dhe së bashku me ta ishin pjesë e një grupimi të madh [[analiza|mtDNA]] (linja III) që përfshinte edhe [[luani Aziatik|luanët Aziatikë]]. Ky plan i veprineve ishte në përputhje me teoritë mbi evolucionin e luanit: linja III u zhvillua në Afrikën Lindore deri në veri dhe në perëndim në valën e parë të evulucionit të luanit rreth 118.000 vjet më parë. Me sa duket ai u shpërnda në haplotipet H5 dhe H6 brenda Afrikës, dhe pastaj në H7 dhe H8 në [[Azia|Azinë Perëndimore]].<ref name="Antunes_al2008"/> == Karakteristikat == {{multiple image |align=right |direction=vertical |image1=Panthera leo leo skull at University of Pisa Natural History Museum.jpg|caption1=Kafka e ''P. l. leo'' në Muzeun Historik të Pisës |image2=Lion_de_la_Pendjari.jpg |caption2=Këlysh në Parkun Kombëtar të Penjarit, Benin}} Lëkura e luanit ndryshon nga nje ngjyre e lehte deri në kafe të errët. Ka veshë të rrumbullakosura dhe një tufë të zezë ne koke. Gjatësia mesatare e kokës në trupin e luanëve është {{convert|2.47|-|2.84|m}}, me një peshë prej {{convert|148|-|190|kg}}. Femrat janë më të vogla dhe më pak të rënda. Luani i Afrikës Perëndimore është i ngjashëm në pamjen dhe madhësinë e përgjithshme si luanët e tjerë afrikanë, por me një krifë më të vogël.<ref name="Guggisberg1975">{{cite book|last=Guggisberg|first=C. A. W.|chapter=Lion ''Panthera leo'' (Linnaeus, 1758)|title=Wild Cats of the World|url=https://archive.org/details/wildcatsofworld00gugg|year=1975|publisher=Taplinger Publishing|location=New York|isbn=0-8008-8324-1|pages=[https://archive.org/details/wildcatsofworld00gugg/page/138 138]–179}}</ref> Shpesh, [[luani Aziatik]] dhe ai i Afrikës Qendrore dhe Perëndimore kanë krifa më të vogla se [[luani i Afrikës Veriore]].<ref name="HK2">{{cite journal|author=Hemmer, H.|year=1974|title=Untersuchungen zur Stammesgeschichte der Pantherkatzen (''Pantherinae'') Teil 3. Zur Artgeschichte des Löwen ''Panthera (Panthera) leo'' (Linnaeus, 1758)|journal=Veröffentlichungen der Zoologischen Staatssammlung 17|pages=167–280|url=https://archive.org/stream/verfentlichungen171974zool#page/178/mode/2up|ref=none}}</ref> Disa kërkime tregojnë se [[luani#Krifa e luanit|krifa e një luani]] ndryshon në varësi të klimës dhe ndoshta, meshkujt Aziatik kanë një krifë më të vogël për shkak motit të nxehtë në Azi.<ref name="HK2"/> ==Shpërndarja dhe habitati== {{multiple image |perrow=1 |header=Habitatet në: |image1=River gambia Niokolokoba National Park.gif |caption1=Parku Kombëtar Niokolo-Koba |image2=Parc national de la Pendjari-Baobab et échassier (2).jpg |caption2=Parku Kombëtar i Pendjarit |image3=Drone view at Benoue.jpg |caption3=Padku Kombëtar i Bënusë |image4=Parc_Waza2.jpg |caption4=Parku Kombëtar i Uazës |image5=Garamba National Park overhead.jpg |caption5=Parku Kombëtar i Gerambës |image6=Bale Mountains (3) (29252380886).jpg |caption6=Vargmalet e Balës }} Historikisht, vargu i nënllojit Verior përfshinte [[Magrebi|Afrikën Veriore]], [[Evropa Juglindore|Evropën Juglindore]], [[Gadishulli Arabik|Gadishullin Arabik]] dhe [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]] në [[Azia Jugperëndimore|Azinë Perëndimore]].<ref name="Catsg2017"/> Në këto rajone, luanët shtriheshin në: [[Gambia|Gambi]], në [[Siera Leone|Sierë Leonë]], në [[Saharaja|Saharanë Perëndimore]], në [[Maroku|Marok]], në [[Algjeria|Algjeri]], në [[Tunizia|Tunizi]], në [[Libia|Libi]], në [[Egjipti|Egjipti]], në [[Arabia Saudite|Arabi Saudite]], në [[Kuvajti|Kuvajt]], në [[Jordania|Jordani]], në [[Libani|Liban]], në [[Siria|Siri]], në [[Turqia|Turqi]], në [[Palestina|Palestinë]] dhe [[Izraeli|Izrael]], në [[Iraku|Irak]], në [[Irani|Iran]], në [[Afganistani|Afganistan]] dhe [[Pakistani|Pakistan]].<ref name="iucn"/> Sot, nënllojet ndodhen në [[Afrika perëndimore|Afrikën Perëndimore]] dhe [[Afrika Qendrore|Qendrore]] dhe në Indi.<ref name="Catsg2017"/> ===Popullata Perëndimore dhe Qendrore=== {{Further||Luani i Afrikës Qendrore}} Luani Perëndimor shpërndahet në [[jugu|jug]] të [[Saharaja|Saharasë]] në [[Senegali|Senegal]] në [[perëndimi|perëndim]] të [[Nigeria|Nigerisë Lindore]]. Popullata në Afrikën Perëndimore ka humbur 99% të vargut të tij të mëparshme.<ref name="Pp">{{Cite journal|last1=Henschel|first1=P.|last2=Coad|first2=L.|last3=Burton|first3=C.|last4=Chataigner|first4=B.|last5=Dunn|first5=A.|last6=MacDonald|first6=D.|last7=Saidu|first7=Y.|last8=Hunter|first8=L. T. B.|editor1-last=Hayward|editor1-first=M.|title=The Lion in West Africa is Critically Endangered|doi=10.1371/journal.pone.0083500|journal=[[PLoS ONE]]|volume=9|issue=1|pages=e83500|year=2014|pmid=24421889|pmc=3885426}}</ref> Ai është rajonalisht i zhdukur në [[Mauritania|Mauritani]], në [[Gambia|Gambi]], në [[Guinea-Bisau|Guinenë e Bisaut]], në [[Mali|Mal]], në Siera Leone, [[Bregu i Fildishtë|Bregun e Fildishtë]] dhe në [[Togo|Togë]], ndoshta i zhdukur dhe në [[Guinea]]. Në vitet 1950 luanët ende ishin të pranishëm në [[savana|pyjet e savanës]] në pjesët jugore të Mauritanisë, përkatësisht në rajonet e Neumit, veriut Tagant, Brakna, Hodh El Gharbi dhe Trarza, dhe përgjatë lumenjve Karakoro dhe [[Senegali|Senegal]]. Në rajonin Guidimaka të vendit, luanët mbijetuan deri në fund të viteve 1980. Luanët u regjistruan nga kamerat e vëna në provincën [[veriu|veriore]] të [[Kameruni]]t gjatë një sondazhi të kryer në mes të [[janari]]t 2008 dhe [[maji]]t 2010.<ref>{{cite journal|author=de Iongh, H.H., Croes, B., Rasmussen, G., Buij, R. and Funston, P.|year=2011|title=The status of cheetah and African wild dog in the Benoue Ecosystem, North Cameroon|journal=Cat News|volume=55|pages=29−31|url=https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/18286/CB_2011_Iongh_The_status_of_cheetah.pdf?sequence=2}}</ref> Në vitin 2015, një luan mashkull i rritur dhe një luaneshë u kthyen në [[Gana|Parkun Kombëtar i Moles në Ganë]]. Këto ishin shikimet e para të luanëve në vend në 39 vjet.<ref>{{cite journal|author=Angelici, F.M. and Rossi, L.|year=2017|title=Further lion, ''Panthera leo senegalensis'' Meyer, 1826, sightings in Mole National Park, Ghana, and possible first serval ''Leptailurus serval'' Schreber, 1776 record after 39 years (Mammalia Felidae)|journal=Biodiversity Journal|volume=8|issue=2|pages=749−752|url=http://www.biodiversityjournal.com/pdf/8(2)_749-752.pdf|access-date=11 gusht 2018|archive-date=10 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310074200/http://www.biodiversityjournal.com/pdf/8(2)_749-752.pdf|url-status=dead}}</ref> Popullata e luanit Qendror shtrihen në pyjet e shiut dhe së [[savana]]. Në [[kameruni|Kamerun]], një popullatë prej 100 deri në 400 luanë shtrihen në Parkun Kombëtar të Bënusë. Grupet e vogla të luanit janë të pranishëm në Parkun Kombëtar të Uazës.<ref name="Bauer_ vanderMerwe"/> [[Republika e Afrikës Qendrore]] mund të ketë një numër prej 500 individësh. Vlerësime të tjera supozojnë janë 1,252 luanë në vend, por në përgjithësi numri i individëve në Afrikën Qendrore mendohet të jenë jo i besueshëm.<ref name="Riggio2012">{{cite journal|author=Riggio, J.|author2=Jacobson, A.|author3=Dollar, L.|author4=Bauer, H.|author5=Becker, M.|author6=Dickman, A.|author7=Funston, P.|author8=Groom, R.|author9=Henschel, P.|author10=de Iongh, H.|author11=Lichtenfeld, L.|author12=Pimm, S.|year=2013|url=https://rd.springer.com/article/10.1007/s10531-012-0381-4/fulltext.html|title=The size of savannah Africa: a lion's (''Panthera leo'') view|journal=Biodiversity Conservation|volume=22|issue=1|pages=17–35|doi=10.1007/s10531-012-0381-4|ref=none}}</ref> Në [[Gaboni|Gabon]], prania e luanëve në Parkun Kombëtar të Batekomit ishte e dyshimtë gjatë vitit 2010. Në vitin 2015, një kamer kurthe regjistroi një luan mashkull të vetëm në zonën e mbrojtur.<ref>Henschel, P.H., Azani, D.E., Burton, C.O., Malanda, G., Saidu, Y.O., Sam, M.O., Hunter, L.U. (2010). Lion status updates from five range countries in West and Central Africa. Cat News 52: 34–39.</ref><ref>{{cite journal|author=Hedwig, D., Kienast, I., Bonnet, M., Curran, B.K., Courage, A., Boesch, C., Kühl, H.S. and King, T.|year=2017|title=A camera trap assessment of the forest mammal community within the transitional savannah‐forest mosaic of the Batéké Plateau National Park, Gabon|journal=African Journal of Ecology|doi=10.1111/aje.12497}}</ref> Vazhdimi i kapjes së kamerës në zonë për më shumë se një vit regjistroi të njëjtin luan në mënyrë të përsëritur. Mostrat e flokëve të luanit u mblodhën për analiza filogenetike dhe u krahasuan me mostrat e indeve të luanëve nga Gaboni dhe [[Republika e Kongos]] që u vranë në shekullin e 20-të. Rezultatet tregojnë se ky individ është i lidhur ngushtë me popullatën e luanit të zonës. Gjithashtu është menduar e mundur që ky luan të shpërndahet në [[Namibia|Namibia]] ose [[Botsvana|Botsvanë]].<ref>{{cite journal|author=Barnett, R., Sinding, M.H., Vieira, F.G., Mendoza, M.L., Bonnet, M., Araldi, A., Kienast, I., Zambarda, A., Yamaguchi, N., Henschel, P., Gilbert, M.T.|year=2018|title=No longer locally extinct? Tracing the origins of a lion (''Panthera leo'') living in Gabon|journal=Conservation Genetics|volume=19|issue=3|pages=1−8|doi=10.1007/s10592-017-1039-2}}</ref> Në Parkun Kombëtar të Odzalës, [[Republika e Kongos]], u konsiderua si një zonë e mbrojtur e luanit në vitet 1990. Deri në vitin 2014, asnjë luan nuk u regjistrua në zonën e mbrojtur, kështu që tani, speciet konsiderohen [[speciet e zhdukura|të zhdukura]] në këtë vend. Në [[Çadi|Çad]], luanët jetojnë në Rezervën Mina Foll. Në vitin 2004, popullata e luanit në vend u vlerësua me 225 individë. Në vitet 1980, luanët u raportuan në provincat [[Sudani Jugor|Sudanit Jugor]] të Darfurit dhe në Jug të Kordofanit, që ndodheshin në perëndim të [[Lumi Nil|lumit Nil]]. Pak dihet për shpërndarjen e luanit dhe madhësinë e popullatës në Sudanin e Jugut. Luanët në Radom dhe Parqet Kombëtare të Jugut ndoshta lidhen me luanët në Republikën e Afrikës Qendrore.<ref name="Riggio2013">{{cite journal|author1=Riggio, J.|author2=Jacobson, A.|author3=Dollar, L.|author4=Bauer, H.|author5=Becker, M.|author6=Dickman, A.|author7=Funston, P.|author8=Groom, R.|author9=Henschel, P.|author10=De Iongh, H.|author11=Lichtenfeld, L.|year=2013|title=The size of savannah Africa: a lion’s (''Panthera leo'') view|journal=Biodiversity and Conservation|volume=22|issue=1|pages=17–35|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10531-012-0381-4|doi=10.1007/s10531-012-0381-4|ref=none}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ Tabela tregon numrin e individëve gjatë viteve 2002 dhe 2012: ! Vargu i vendeve !! Arena e përdorur në km² !! Nr. i njohur i individëve |- | Parku Kombëtar i Bënusë, [[Kameruni|Kamerun]] || 14,682 || 200<ref name="Croes_al2011">{{cite journal|author1=Croes, B. M.|author2=Funston, P. J.|author3=Rasmussen, G.|author4=Buij, R.|author5=Saleh, A.|author6=Tumenta, P. N.|author7=De Iongh, H. H.|year=2011|title=The impact of trophy hunting on lions (''Panthera leo'') and other large carnivores in the Bénoué Complex, northern Cameroon|url=https://archive.org/details/sim_biological-conservation_2011-12_144_12/page/3064|journal=Biological Conservation|volume=144|issue=12|pages=3064−3072}}</ref> |- | Parku Kombëtar i Uazës, Kamerun || 1,452 || 17<ref name="Tumenta_al2010">{{cite journal|author1=Tumenta, P. N.|author2=Kok, J. S.|author3=Van Rijssel, J. C.|author4=Buij, R.|author5=Croes, B. M.|author6=Funston, P. J.|author7=De Iongh, H. H.|author8=Udo de Haes, H. A.|year=2010|title=Threat of rapid extermination of the lion (''Panthera leo leo'') in Waza National Park, Northern Cameroon|journal=African Journal of Ecology|volume=48|issue=4|pages=888−894}}</ref> |- | [[Republika e Afrikës Qendrore]] || 339,418 || rreth 1,297<ref name="Mesochina2010">{{citation|author1=Mésochina, P.|author2=Mamang-Kanga, J. B.|author3=Chardonnet, P.|author4=Mandjo, Y.|author5=Yaguémé, M.|year=2010|title=Statut de conservation du lion (''Panthera leo'' Linnaeus, 1758) en République Centrafricaine|location=[[Bangui]]|work=Fondation IGF}}</ref> |- | Parku Kombëtar i Garambës, [[Republika Demokratike e Kongos]] || 115,671 || 175−320<ref name="Riggio2012" /><ref name="Chardonnet2002"/> |- | [[Çadi|Çadi Juglindor]] || 133,408 || 400<ref name="Riggio2012"/> |- | [[Sudani|Sudani Jugperëndimorë]] || 331,834 || 375<ref name="Riggio2012"/> |- | Parku Kombëtar i Bomës dhe i Gambelës, Sudani Jugor dhe [[Etiopia]] || 106,941 || 500<ref name="Riggio2012"/> |- | Parku Kombëtar i Omës, Sudan dhe Etiopi || 22,483 || 200<ref name="Riggio2012"/> |- | Zonat e tjera të mbrojtura dhe jo të mbrojtura, Etiopi || 70,759 || 96<ref name="Riggio2012"/> |- | '''Totali''' || '''1,136,648''' || '''3,260−3,305''' |} ===Popullata Aziatike=== {{Further|Luani Aziatik}} Luani Aziatik është [[popullata]] e fundit e luanit në natyrë të [[Azia|Azisë]] dhe kufizohet me [[Pyjet e Girit|Parkun Kombëtar të Girit]] dhe në zonat përreth Gujratit, [[India|Indi]]. Ai është renditur si [[speciet e rrezikuara|i rrezikuar]] në [[Lista e Kuqe e BNRN-së|Listën e Kuqe të BNRN-së]] për shkak të madhësisë së tij të vogël dhe zonës së banimit.<ref name="IUCN2008AL">{{cite iucn|author1=U. Breitenmoser|author2=D. P. Mallon|author3=J. Ahmad Khan|author4=C. Driscoll|year=2008|url=https://www.iucnredlist.org/details/15952/0|title=''Panthera leo'' ssp. ''persica''}}</ref> ==Ekologjia dhe sjellja== [[Skeda:Asiatic Lions Mating in Gir Forest.jpg|thumb|Një çift luanësh në [[Pyjet e Girit]]]] Në Parkun Kombëtar të Pendarit, Benin, grupet e luanëve variojnë nga 1-8 individë. Jashtë Parkut Kombëtar, grupet janë më të vogla dhe me një mashkull të vetëm.<ref name="Sogbohossou_al2014">{{cite journal|author1=Sogbohossou, E. A.|author2=Bauer, H.|author3=Loveridge, A.|author4=Funston, P. J.|author5=De Snoo, G. R.|author6=Sinsin, B.|author7=De Iongh, H. H.|year=2014|title=Social structure of lions (''Panthera leo'') is affected by management in Pendjari Biosphere Reserve, Benin|journal=PLOS One|volume=9|issue=1|page=e84674}}</ref> Në Parkun Kombëtar të Uazës, tre luanesha dhe dy meshkuj iu vendosën radio-kollare në vitin 1999 dhe u gjurmuan deri në vitin 2001. Femrat u zhvendosën në vargje territoresh prej 352 deri në 724 km² (136 dhe 280 sq mi) dhe qëndruan brenda parkut gjatë perjudhës së studimit. Meshkujt përdorën një territor prej 428 deri në 1,054 km² (165 dhe 407 sq mi), brenda dhe jashtë parkut, ku ata vazhdimisht vranë bagëti. Njëri u vra dhe tjetri u qëllua nga [[njeriu|njerëzit]] lokalë. Pas heqjes së fishekëve, ai u rikthye dhe e zhvendosi gamën e tij të territorit në brendësi të parkut dhe nuk u vëzhgua të gjuante më.<ref name="Bauer_al2005">{{cite journal|author1=H. Bauer|author2=H. H. De Iongh|year=2005|title=Lion (''Panthera leo'') home ranges and livestock conflicts in Waza National Park, Cameroon|journal=African Journal of Ecology|volume=43|issue=3|pages=208−214}}</ref> Luanët meshkuj Aziatik janë të vetmuar ose shoqërohen me më shumë se tre meshkuj që formojnë një tufë të lirshme. Çiftet e meshkujve pushojnë, gjuajnë dhe ushqehen së bashku, dhe shfaqin sjelljen e tyre në të njëjtin territor. Femrat shoqërohen me më shumë se 12 luanesha që formojnë një tufë më të fortë së bashku me [[luani#Riprodhimi|këlyshët]] e tyre. Ata e ndajnë ushqimin midis njëra-tjetrës, por rrallë me meshkujt. Luaneshat dhe meshkuj shoqërohen zakonisht vetëm për disa ditë gjatë perjudhës së kryqëzimit, por rrallë udhëtojnë dhe ushqehen së bashku.<ref name="Joslin1973">{{cite book|author=Joslin, P.|year=1973|title=The Asiatic lion: a study of ecology and behaviour|location=University of Edinburgh, UK|publisher=Department of Forestry and Natural Resources}}</ref><ref name="Meena2008">{{cite book|author=Meena V.|year=2008|title=Reproductive strategy and behaviour of male Asiatic Lions|location=Dehra Dun|publisher=Wildlife Institute of India}}</ref> ===Gjuetia dhe dieta=== [[Skeda:Lions and a Zebra b.jpg|parapamje|Luanët duke u ushqyer me një [[zebra|zebër]].]] Në përgjithësi, luanët preferojnë [[Lloji|lloje]] të mëdha kafshësh për të gjuajtur brenda një peshe që varion prej {{kg|190|550}}. Ata gjuajnë [[gjitarët|gjitarë]] të mëdhenj në rangun prej {{kg|40|270}}, duke përfshirë [[zebra|zebrën]], impalanë e Thomsonit, [[gjirafa|gjirafën]] dhe [[bualli|buallin e ujit]].<ref>{{cite journal|author1=M. W. Hayward|author2=G. I. Kerley|year=2005|title=Prey preferences of the lion (''Panthera leo'')|journal=Journal of Zoology|volume=267|issue=3|pages=309–322}}</ref> Në [[Pyjet e Girit|Parkun Kombëtar të Girit]] të Indisë, luanët kryesisht gjuajnë buaj dhe bagëti, ndonjëherë edhe [[derri i egër|derrin e egër]]. Jashtë zonës së mbrojtur ku nuk ndodhin lloje të egra të gjahut, luanët gjuajnë buallin dhe bagëtinë, rrallë edhe [[deveja|deve]]. Pasi e vrasin prenë, e tërheqin atë deri në zona me bar të dendur për t'u ushqyer.<ref name="Chellam1993">{{cite book|author=Chellam, R. and A. J. T. Johnsingh|year=1993|chapter=Management of Asiatic lions in the Gir Forest, India|pages=409–423|title=Mammals as predators: the proceedings of a symposium held by the Zoological Society of London and the Mammal Society, London. Volume 65 of Symposia of the Zoological Society of London|editor1-last=Dunstone|editor1-first=N.|editor2-last=Gorman|editor2-first=M. L.|publisher=Zoological Society of London|location=London}}</ref> Luani Afrikan dhe [[Hiena|hiena e njollosur]] gjenden në një vend të ngjashëm ekologjik ku konkurrojnë për gjah; një rishikim i të dhënave në disa studime tregon një mbivendosje diete prej 58.6%. Luanët në mënyrë tipike injorojnë hienën e njollosur, përveç nëse luanët janë në një ndjekje të gjahut ose po ngacmohen nga hienat, ndërsa këto të fundit tentojnë të reagojnë dukshëm në praninë e luanëve, me ose pa praninë e ushqimit.<ref name="prey">{{Cite journal|url=http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1598.pdf|title=Prey preferences of the spotted hyaena (''Crocuta crocuta'') and degree of dietary overlap with the lion (''Panthera leo'')|last=Hayward|first=M. W.|journal=Journal of Zoology|year=2006|volume=270|pages=606–614|doi=10.1111/j.1469-7998.2006.00183.x|access-date=12 gusht 2020|archive-date=25 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225033155/http://www.zbs.bialowieza.pl/g2/pdf/1598.pdf%20|url-status=dead}}</ref> ==Kërcënimet== Në [[afrika|Afrikë]], luani rrezikohet nga humbja e presë dhe fragmentimi i habitatit. [[Luani Afrikan]] listohet si [[speciet e cënuara|specie e cënuar]] në [[Listën e Kuqe të BNRN-së]].<ref name="IUCN">{{Cite iucn|author1=Goodrich, J.|author2=Lynam, A.|author3=Miquelle, D.|author4=Wibisono, H.|author5=Kawanishi, K.|author6=Pattanavibool, A.|author7=Htun, S.|author8=Tempa, T.|author9=Karki, J.|author10=Jhala, Y. & Karanth, U.|title=''Panthera tigris''|volume=2015|page=e.T15955A50659951|date=2015|doi=10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en|access-date=15 janar 2018}}</ref> Popullata e luanit në Afrikën Perëndimore është e fragmentuar dhe e izoluar, që përfshin më pak se 250 individë të pjekur.<ref name="iucn_WAL"/> Ajo kërcënohet nga tregtia ilegale e pjesëve të trupit. Pjesët e trupit të luanit në [[Benini|Benin]] trafikohen në [[Nigeria|Nigeri]], në [[Gaboni|Gabon]], në [[Bregu i Fildishtë|Breg të Fildishtë]] dhe në [[Senegali|Senegal]].<ref>{{cite journal|author=Williams, V.L., Loveridge, A.J., Newton, D.J. and Macdonald, D.W.|year=2017|title=Questionnaire survey of the pan-African trade in lion body parts|journal=PLOS One|volume=12|issue=10|pages=e0187060|url=http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0187060|doi=10.1371/journal.pone.0187060|pmid=29073202|pmc=5658145}}</ref> Në Nigeri, popullata e izoluar e luanit në Parkun Kombëtar Gashaka Gumti është gjuajtur dhe helmuar nga njerëzit vendas.<ref>{{cite journal|author=Nicholas, A.|year=2004|title=An update on the status of important large Mammal species in Gashaka Gumti National Park, Nigeria|journal=Antelope Survey Update|issue=9|pages=40−42}}</ref> Popullata e luanit në Afrikën Qendrore është e kërcënuar nga humbja e habitatit dhe baza e gjahut, dhe nga gjuetia për trofe. Midis shtatë dhe 12 trofeve të luanit eksportoheshin nga [[Kameruni]] çdo vit nga viti 1985 deri në vitin 2010.<ref name="Chardonnet2002"/><ref name="Croes_2011">{{cite journal|author1=B. M. Croes|author2=P. J. Funston|author3=G. Rasmussen|author4=R. Buij|author5=A. Saleh|author6=P. N. Tumenta|author7=H. H. De Iongh|year=2011|title=The impact of trophy hunting on lions (''Panthera leo'') and other large carnivores in the Bénoué Complex, northern Cameroon|url=https://archive.org/details/sim_biological-conservation_2011-12_144_12/page/3064|journal=Biological Conservation|volume=144|issue=12|pages=3064−3072|doi=10.1016/j.biocon.2011.09.013}}</ref> Në Parkun Kombëtar të Bénoué, njerëzit lokalë u vëzhguan në një luan të vrarë duke prerë copa mishi<ref>{{cite journal|author1=M. Schoe|author2=H. H. De Iongh|author3=B. M. Croes|year=2009|title=Humans displacing lions and stealing their food in Bénoué National Park, North Cameroon|journal=African Journal of Ecology|volume=47|issue=3|pages=445−447|doi=10.1111/j.1365-2028.2008.00975.x}}</ref> Njerëzit vendas që jetojnë në afërsi të zonës së mbrojtur justifikohen në intervista se luanët sulmojnë shpesh bagëtitë gjatë sezonit të thatë. Ata përdorin helm në kufomat për të vrarë mishngrënësit.<ref>{{cite book|author1=B.M Croes|author2=R. Buij|author3=J. van Dalen|author4=H. H. de Iongh|year=2008|title=International seminar on the conservation of small and hidden species. Management and conservation of large carnivores in West and Central Africa|publisher=Institute of Environmental Sciences, Leiden University|location=Leiden|pages=29−40|chapter=Livestock-carnivore conflicts: results of an inventory around Bénoué National Park, Cameroon|editor=Croes, B.M., Buji, R., de Iongh, H.H. and Bauer, H.}}</ref> Në Parkun Kombëtar Waza, dy nga katër luanë me radio-kollare u vranë midis vitit 2007 dhe vitit 2008, dhe ndoshta edhe një femër e rritur, dy meshkuj të tjerë të rritur dhe tre këlyshë. Barinjtë nomadë përdorin hark dhe shigjeta të helmuar me helm [[Kobra|kobre]] për të vrarë luanët në shenjë hakmarrjeje për sulme ndaj bagëtive.<ref name="Tumenta_al2010"/> Në pjesët veriore të Kamerunit, migracioni i shtuar i njerëzve nga Nigeria pas pasigurisë politike në rajon paraqet një kërcënim për popullata e luanit të zonës.<ref name="Brugière_al2015">{{cite journal|title=Large-scale extinction of large carnivores (lion ''Panthera leo'', cheetah ''Acinonyx jubatus'' and wild dog ''Lycaon pictus'') in protected areas of West and Central Africa|author=Brugière, D., Chardonnet, B. and Scholte, P.|journal=Tropical Conservation Science|year=2015|volume=8|issue=2|pages=513–527|doi=10.1177/194008291500800215}}</ref> Gjuetia pa leje e luanëve nga forcat paraushtarake është raportuar nga njerëz vendas që jetojnë në afërsi të Parkut Kombëtar të Gambella të Etiopisë.<ref>{{cite journal|author1=F. Gebresenbet|author2=H. Bauer|author3=J. M. Vadjunec|author4=M. Papeş|year=2018|title=Beyond the numbers: Human attitudes and conflict with lions (''Panthera leo'') in and around Gambella National Park, Ethiopia|journal=PLOS One|volume=13|issue=9|page=e0204320|doi=10.1371/journal.pone.0204320|pmid=30252886|pmc=6155518|bibcode=2018PLoSO..1304320G}}</ref> Njerëzit lokalë rreth Parkut Kombëtar Chebera Churchura vrasin luanë, leopardë (''Panthera pardus'') dhe hiena të njollosura (''Crocuta crocuta'') duke përdorur kurthe për tu hakmarrë kundër sulmeve mbi bagëtitve të tyre.<ref>{{cite journal|author1=A. Acha|author2=M. Temesgen|year=2015|title=Approaches to human-wildlife conflict management in and around Chebera-Churchura National Park, Southern Ethiopia|journal=Asian Journal of Conservation Biology|volume=4|issue=2|pages=136–142}}</ref> ==Konservimi== {{multiple image |align=right |direction=vertical |image2=Two set of lions.jpg |caption2=Dy këlyshë në kafaz, [[Nigeria|Nigeri]] |image1=Lionne du Cameroun.JPG |caption1=Luanë kaptivë në Kamerun, [[Afrika Qendrore]] }} Në Indi, luani është i mbrojtur dhe përfshihet në Shtojcën I të MNTSR-së.<ref name="Iucn2008AL">{{cite iucn|author1=Breitenmoser, U.|author2=Mallon, D. P.|author3=Ahmad Khan, J.|author4=Driscoll, C.|year=2008|url=https://www.iucnredlist.org/details/15952/0|title=''Panthera leo'' ssp. ''persica''}}</ref> [[Luani Afrikan|Luanët Afrikanë]] përfshihen në Shtojcën II të MNTSR-së.<ref name="iucn"/> Në vitin 2004, u propozua që të gjitha popullatat e luanit të përfshiheshin në Shtojcën I të MNTSR-së për të zvogëluar eksportet e trofeve të luanit dhe për të zbatuar një proces leje më të rreptë, për shkak të ndikimit negativ të gjuetisë për trofe.<ref name="Nowell2004">{{cite journal|author=Nowell, K.|year=2004|title=The Cat Specialist Group at CITES 2004|journal=Cat News 41|page=29}}</ref> Në vitin 2006, u zhvillua një strategji për ruajtjen e luanit në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore në bashkëpunim midis zyrave rajonale të BNRN-së dhe disa organizatave të mbrojtjes së jetës së egër. Strategjia parashikon të ruajë [[habitati]]n e mjaftueshëm, të sigurojë një bazë të mjaftueshme për kafshët e egra, të bëjë bashkëjetesën luan-njeri të qëndrueshme dhe të zvogëlojë faktorët që çojnë në copëzimin e mëtejshëm të popullatave.<ref name="csg2006">{{cite book|title=Conservation Strategy for the Lion West and Central Africa|publisher=IUCN|author=IUCN Cat Specialist Group|year=2006|location=Yaounde, Cameroon|url=http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_West_and_Central_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|access-date=19 mars 2022|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803035853/http://www.catsg.org/fileadmin/filesharing/3.Conservation_Center/3.4._Strategies___Action_Plans/African_lion/IUCN_CatSG_2006_West_and_Central_Africa_Lion_Conservation_Strategy.pdf|url-status=dead}}</ref> Sondazhet dhe intervistat me barinjtë përreth zonave të mbrojtura zbuluan se rrethimet e përmirësuara për bagëtitë ulën ndjeshëm grabitjet nga luanët, dhe kështu kontribuan në zbutjen e konfliktit luan-njeri.<ref>{{cite journal|title=Assessment and mitigation of human-lion conflict in West and Central Africa|author=Bauer, H., de Iongh, H. and Sogbohossou, E.|journal=Mammalia|year=2010|volume=74|issue=4|pages=363–367|doi=10.1515/MAMM.2010.048}}</ref> Efekti i gjuetisë së trofeve të luanit dhe nëse është një masë e qëndrueshme për ruajtjen, ka krijuar disa debate.<ref>{{cite journal|last1=Whitman|first1=K.|last2=Starfield|first2=A. M.|last3=Quadling|first3=H. S.|last4=Packer|first4=C.|year=2004|title=Sustainable trophy hunting of African lions|journal=Nature|volume=428|issue=427|pages=175–178|doi=10.1038/nature02395|pmid=14990967|bibcode=2004Natur.428..175W}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Loveridge|first1=A.|last2=Searle|first2=A.|last3=Murindagomo|first3=F.|last4=Macdonald|first4=D.|year=2007|title=The impact of sport-hunting on the population dynamics of an African lion population in a protected area|url=https://archive.org/details/sim_biological-conservation_2007-02_134_4/page/548|journal=Biological Conservation|issue=4|volume=134|pages=548–558|doi=10.1016/j.biocon.2006.09.010}}</ref> Në vitin 2016, një grup autorësh këshilluan një kuotë gjuetie prej një luani për 1&nbsp;000 km² në kompleksin e zonës së mbrojtur WAP, dhe të përmbahen nga imponimi i një embargo importi të trofeve të luanit nga ky rajon.<ref>{{cite journal|last1=Bouché|first1=P.|last2=Crosmary|first2=W.|last3=Kafando|first3=P.|last4=Doamba|first4=B.|last5=Kidjo|first5=F. C.|last6=Vermeulen|first6=C.|last7=Chardonnet|first7=P.|year=2016|title=Embargo on Lion Hunting Trophies from West Africa: An Effective Measure or a Threat to Lion Conservation?|journal=PLOS One|volume=11|issue=5|page=e0155763|doi=10.1371/journal.pone.0155763|pmid=27182985|pmc=4868358|bibcode=2016PLoSO..1155763B}}</ref> Kjo këshill u vu në dyshim dhe u kundërshtua fuqimisht, me argumentin se vlerësimi për madhësinë e popullatës së luanit në rajonin WAP nuk është i besueshëm dhe për këtë arsye kuota e sugjeruar është e papërshtatshme.<ref>{{cite journal|last1=Bauer|first1=H.|last2=Henschel|first2=P.|last3=Packer|first3=C.|last4=Sillero-Zubiri|first4=C.|last5=Chardonnet|first5=B.|last6=Sogbohossou|first6=E. A.|last7=De Iongh|first7=H. H.|last8=Macdonald|first8=D. W.|year=2017|title=Lion trophy hunting in West Africa: A response to Bouché et al.|journal=PLOS One|volume=12|issue=3|page=e0173691|doi=10.1371/journal.pone.0173691|pmid=28323837|pmc=5360238|bibcode=2017PLoSO..1273691B}}</ref> ===Në kaptivitet=== Në vitin 2006, 1258 luanë kaptivë u regjistruan në Sistemin Ndërkombëtar të Informacionit të Specieve, duke përfshirë 13 luanë të regjistruar nën [[trinomeni]]n ''P. l. senegalensis'', 115 nga [[India]] dhe 970 me origjinë të pasigurtë.<ref name="Barnett2006"/> == Domethënia kulturore == Ashtu si me rajonet e tjera të Afrikës, luani është me rëndësi kulturore në [[Afrika perëndimore|Afrikën Perëndimore]]. Titulli "Luanesha Mali" i ishte dhënë Marijatas.<ref name="Lynch2004">{{cite book|language=en|author=Lynch, P. A.|year=2004|title=African Mythology A to Z|url=https://archive.org/details/africanmythology00lync_0|publisher=Infobase Publishing|page=[https://archive.org/details/africanmythology00lync_0/page/63 63]|isbn=0-8160-4892-4}}</ref><ref name="Hogarth2004">{{cite book|language=en|author1=Hogarth, C.|author2=Butler, N.|year=2004|contribution=Animal Symbolism (Africa)|title=Shamanism: An Encyclopedia of World Beliefs, Practices, and Culture, Volume 1|editor=Walter, M. N.|pages=3–6|isbn=1-57607-645-8}}</ref> Ekipi Ndërkombëtar i Futbollit të Kamerunit ndryshe quhet dhe si: "Luanët e Padurueshëm" bazuar në forcën e luanëve në [[Kameruni|Kamerun]].<ref name="DailyNation2017">{{Cite news|language=en|url=http://www.nation.co.ke/sports/football/Africa-Cup-of-Nations/1102-3801304-allgt3/|title=Cameroon wins Africa Cup of Nations|newspaper=Daily Nation|access-date=2017-02-09|language=en-UK}}</ref> <gallery mode="packed"> Bronze Bakassa 4.jpg|Një vizatim në mur, [[Kameruni|Bana, Kamerun]] Leo the MGM lion 1928.jpg|Luani i MGM-së Xheki mendohej të ishte nga [[Nubia]] </gallery> ==Shiko edhe== * [[Luani pa krifë]] * [[Luani i bardhë]] == Referime == {{Reflist|20em|refs= <ref name="Wood1865">{{cite book|language=en|last=Wood|first=John George|author-link=John George Wood|title=The illustrated natural history|publisher=[[Routledge]]|chapter=Felidæ; or the Cat Tribe|page=147|work=The [[University of Michigan Library|University of Michigan Libraries]]|location=Boradway, Ludgate Hill, [[New York City]]|url=https://books.google.com/books?redir_esc=y&id=v1DPAAAAMAAJ&q=Northern+lion+Southern#v=snippet&q=Northern%20lion%20Southern&f=false|year=1865}}</ref><ref name="Wood1870">{{cite book|language=en|last=Wood|first=John George|author-link=John George Wood|title=Animal Kingdom|publisher=H. A. Brown|chapter=Felidæ; or the Cat Tribe|page=147|work=[[Harvard College Library]]|location=[[Boston]]|url=https://books.google.com/books?id=BckGAAAAYAAJ&q=northern+lion+southern#v=snippet&q=northern%20lion%20southern&f=false|year=1865|ref=none}}</ref> }} ==Lidhje të jashtme== {{Commons|Panthera leo leo}} * [https://www.flickr.com/photos/8834404@N02/sets/72157604851044321/ Photos of West African lions at Pendjari National Park at flickr] * [https://web.archive.org/web/20180807190215/http://www.wildlifeextra.com/go/news/africa-lion2011.html#cr Wildlife extra: Lions from west and central Africa have more in common with Asiatic lion] * [http://www.rocal-lion.org/projects-en.htm ROCAL West and Central African lion conservation network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180929001236/http://www.rocal-lion.org/projects-en.htm |date=29 shtator 2018 }} * [https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-25722058 BBC News: Lions 'facing extinction in West Africa'] * [https://edition.cnn.com/2015/04/02/africa/gabon-africa-first-lion/index.html Is this one of Central Africa's last lions? (2015)] * [https://www.earthtouchnews.com/conservation/conservation/take-two-gabons-lone-lion-makes-another-on-camera-appearance/ Take two: Gabon's lone lion makes another on-camera appearance (2016)] * [https://www.youtube.com/watch?v=n0f_j0VGD7U The Rare Central African Lion - أسود حديقة الدندر فيديو فبراير 2017] (in Dinder National Park, [[YouTube]]) * [https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/TT18900226.2.13 Draw] between a lion and [[gorilla]] in a Central African [[primeval forest]], late [[19th century]] * [https://www.telegraphindia.com/travel/pride-of-india-254571 The Telegraph, August 2018: Pride of India] {{Artikull i përkryer|dita = 30|muaj = shtator|viti = 2019}} {{Taxonbar|from=Q221094}} [[Kategoria:Luanë]] [[Kategoria:Gjitarë të Afrikës]] [[Kategoria:Gjitarë të Azisë]] [[Kategoria:Mishngrënës të Afrikës]] [[Kategoria:Mishngrënës të Azisë]] htfwhfguz98yl9os12yhejemtuyp92f 0 251868 3058683 3058431 2026-10-21T06:27:58Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058431 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058683 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} {{Speciesbox | temporal_range = {{lidhje2|link=Plioceni|Plioceni i vonë}} | name = ''Panthera shawi'' | color = beige | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | subordo = [[Feliformia]] | familia = [[Felidae]] | subfamilia = [[Pantherinae]] | genus = Panthera | species = shawi{{dagger}} | authority = Broom 1948 }} '''''Panthera shawi''''' është një [[Macja|mace]] parahistorike e zhdukur. [[Fosilet|Fosili]] i parë u gjet në vendin e Laetolit në [[tanzania|Tanzani]] dhe mendohet të jetë rreth 3.5 milion vjet e vjetër.<ref name="p1">{{cite web|language=en|url=https://prehistoric-fauna.com/Panthera-shawi|title=''Panthera shawi'', the prehistoric lion|publisher=Prehistoric fauna}}</ref> Besohet të jetë [[specia]] më e vjetëre njohur e [[luani]]t.<ref name="p2">{{cite journal|author=Sabol, M.|year=2011|title=Masters of the lost world: a hypothetical look at the temporal and spatial distribution of lion-like felids|journal=Quaternaire|volume=4|pages=229–236|language=en|url=https://www.researchgate.net/profile/Martin_Sabol3/publication/287422796_Masters_of_the_lost_World_A_hypothetical_look_at_the_temporal_and_spatial_distribution_of_lion-like_felids/links/56b37d2b08ae61c4805804a4/Masters-of-the-lost-World-A-hypothetical-look-at-the-temporal-and-spatial-distribution-of-lion-like-felids.pdf}}</ref> == Përshkrimi == ''P. shawi'' ishte i vogël në krahasim me [[luani#Nënllojet|luanët]] modernë me një peshë tipike prej {{convert|120|kg|lb}} për meshkuj dhe {{convert|91|kg|lb}} për femrat.<ref name="p1"/><ref name="p2"/><ref name="p3">{{cite web|url=https://prehistoric-fauna.com/Panthera-shawi-white|title=''Panthera shawi'' description|publisher=Roman Uchytel|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * ''[[Panthera leo leo]]'' * [[Luani Verior]] == Referime == {{reflist}} {{Taxonbar|from=}} [[Kategoria:Pantera|shawi]] [[Kategoria:Gjitarë parahistorikë]] [[Kategoria:Fauna parahistorike e Afrikës]] [[Kategoria:Fosilet e Tanzanisë]] [[Kategoria:Mishngrënës parahistorikë]] {{feline-cung}} gustpbyxgeylcjnwdp7kbbotkfrma2d 1 252633 3058762 1897748 2026-10-21T11:38:20Z Leutrim.P 113691 3058762 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Paqja/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Diskutim == Pershendetje do desha nje informacion me te gjere ne lidhje me kete! shume faleminderit per informacionin qe na jepni! NGA SINDI.M :D kisha i detyre ne muzike ne lidhje me kete!--[[Speciale:Kontributet/79.106.126.32|79.106.126.32]] 10 tetor 2018 14:42 (CEST) 1uhhac83ux7qrrzd402rpbbvzje78y6 0 253729 3058686 3058426 2026-10-21T06:29:06Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058426 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058686 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = ''Panthera gombaszoegensis'' | fossil_range = {{fossil|Pleistoceni herët | Pleistoceni mesëm}} | image = De vroeg-pleistocene sabeltandkat, Homotherium crenatidens (2008) Panthera onca gombaszoegensis.png | genus = Panthera | species = gombaszoegensis | extinct = yes | authority = [[Miklós Kretzoi|Kretzoi]], 1938 | synonyms = *''Panthera toscana'' {{small|Schaub, 1949}} *''Panthera schreuderi'' {{small|Koenigswald, 1960}} *''Jansofelis vaufreyi'' {{small|Bonifay, 1971}} }} '''Jaguari Evropian''' (''Panthera (onca) gombaszoegensis'') jetonte rreth 1.5 milion vjet më parë, dhe është [[Lloji (biologji)|specia]] ''[[Panthera]]'' më e hershme e njohur në [[Evropa|Evropë]]. Mbetjet fosile u njohën për herë të parë në Olivolë të [[Italia|Italisë]] nën sinonimin ''Panthera toscana'' nga lokalitete të tjera italiane. Më vonë disa ekzemplarë janë gjetur në [[Anglia|Angli]], [[Gjermania|Gjermani]], [[Spanja|Spanjë]], [[Franca|Francë]] dhe [[Hollanda|Hollandë]]. Ai njihet dhe si një [[nënllojet|nënlloj]] i [[jaguari]]t (''Panthera onca'').<ref name="Hemmer">Hemmer, H & R.-D. Kahlke. 2005. Nachweis des Jaguars (''Panthera onca gombaszoegensis'') aus dem späten Unter- oder frühen Mittelpleistozän der Niederlande. Deinsea, Annual of the Natural History Museum Rotterdam. P. 47-57.</ref> ==Përshkrimi== Jaguarët Evropianë ishin më të mëdhenj se jaguarët e ditëve të sotme të gjetur në [[Amerika Jugore|Amerikën Jugore]],<ref name="Mol2011">{{cite journal|language=en|author1=D. Mol,|author2=W. van Logchem|author3=J. de Vos|year=2011|title=New record of the European jaguar, ''Panthera onca gombaszoegensis'' (Kretzoi, 1938), from the Plio-Pleistocene of Langenboom (The Netherlands)|journal=Cainozoic Research|pages=35–40|url=https://www.academia.edu/1194441/2011_-_New_record_of_the_European_jaguar_Panthera_onca_gombaszoegensis_Kretzoi_1938_from_the_Plio-Pleistocene_of_Langeboom_The_Netherlands_|accessdate=2015-09-28|volume=8|issue=1-2}}</ref> si [[Jaguari i Amerikës Jugore#Historia taksonomike|jaguari Pantalez]].<ref name="Seymour">{{cite journal|language=en|author=Seymour, K.L.|year=1989|title=Panthera onca|journal=Mammalian Species|volume=340|pages=1–9|doi=10.2307/3504096|url=http://www.science.smith.edu/departments/Biology/VHAYSSEN/msi/pdf/i0076-3519-340-01-0001.pdf|format=PDF|accessdate=2015-09-04|issue=340|jstor=3504096}}</ref> Me një peshë trupore midis 70 dhe 210 kilogram, ata ishin të aftë të rrëzonin gjahun më të madh. Një fosil i ngjashëm me ''Panthera gombaszoegensis'' është gjetur që nga periudha e hershme e [[Pleistoceni]]t të [[Afrika Lindore|Afrikës Lindore]] dhe kishte karakteristika të ngjashme me [[luani]]n dhe [[tigri]]n.<ref name="Mol2011" /> ==Habitati dhe sjellja== Jaguari Evropian shpesh është menduar të jetë një [[macja|mace]] që banon në pyje, të ngjashme me [[habitate]]t e jaguarit modern, edhe pse zbulimet e kohëve të fundit sugjerojnë që shoqata midis jaguarëve Evropianë dhe habitateve të pyllëzuara nuk është aq e fortë sa shpesh ishte menduar.<ref name="O'Regan">O'Regan, H.J., A. Turner & D.M. 2002. Wilkinson. European Quaternary refugia: a factor in large carnivore extinction? Journal of Quaternary Science 17(8) 789–795. ([http://www.staff.livjm.ac.uk/biedwilk/pdfs/jqs.pdf Full text pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060821122044/http://www.staff.livjm.ac.uk/biedwilk/pdfs/jqs.pdf |date=21 gusht 2006 }})</ref> Ishte ndoshta një kafshë e vetmuar. ==Shiko edhe== * [[Jaguari]] * [[Jaguari i Amerikës Jugore]] * [[Leopardi Arab]] * [[Luani Verior]] == Referime == {{Reflist|30em}} *A. Turner: ''The big cats and their fossil relatives''. Columbia University Press, 1997.{{ISBN|0-231-10229-1}} {{Taxonbar|from=Q1164873}} [[Kategoria:Pantera]] [[Kategoria:Jaguarët parahistorikë]] [[Kategoria:Jaguarë]] [[Kategoria:Mishngrënës të Pleistocenit]] {{Carnivora-cung}} 8u64kf8fynv268s9jbdv8vtult5p9bm 0 258405 3058733 1927965 2026-10-21T10:21:28Z Leutrim.P 113691 Objektivi i ridrejtimit u ndryshua nga [[Gjuha aramike]] te [[Gjuha aramaike]] 3058733 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Gjuha aramaike]] nhtoy5llc18eeueb3dromcm4265yxsd 3058735 3058733 2026-10-21T10:21:43Z Leutrim.P 113691 3058735 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Gjuha aramaike]] qx4yvyqhtl13o4rfk55azmt240k4yfa 1 267618 3058748 2995748 2026-10-21T11:02:39Z Leutrim.P 113691 3058748 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Korrupsioni në Shqipëri/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Korrupsioni në Shqipëri]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1992999 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20060619145956/http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/cpi te http://www.transparency.org/policy_research/surveys_indices/cpi Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 01:28 (CEST) == Zgjerim i artikullit == @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]], të ftoj t'e zgjerosh artikullin pasi po merresh me tema të ngjashme këto kohë. Sasia e përmbajtjes aktuale shumë e ulët, jo informuese. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 qershor 2026 00:09 (CEST) r4p0vo1y4hvaxztfmdr8im6v2hmk11u 1 267850 3058572 3027850 2026-10-20T17:36:16Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058572 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lista e shteteve evropiane sipas pagës mesatare/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e shteteve evropiane sipas pagës mesatare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058571 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181226014415/http://www.calcolostipendionetto.it/ për lidhjen http://www.calcolostipendionetto.it/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 19:36 (CEST) 5r6lihkqwwfbkyc1xibui3pxrp4fqwi 1 267990 3058621 3054582 2026-10-20T21:49:08Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058621 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marouane Chamakh/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marouane Chamakh]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058620 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100926150451/http://www.bladi.net/marouane-chamakh.html për lidhjen http://www.bladi.net/marouane-chamakh.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 23:49 (CEST) bm88b45kaq4o4dlul42iwvkz94hsx2b 0 272009 3058617 2955792 2026-10-20T21:38:54Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058617 wikitext text/x-wiki '''Mark Shllaku''' ishte një i dënuar me pushkatim për agjitacion dhe propagandë kundër regjimit komunist në Shqipëri. Ende sot e kësaj dite eshtrat e tij nuk gjenden. Letra e tij drejtuar familjarëve, e shkruar dy ditë para pushkatimit u bë e njohur për opinionin publik pasi u publikua në portalin kujto.al. Juli, e bija e Markut tregoi tragjedinë, dhimbjen dhe të vërtetën për historinë e letrës lënë amanet familjarëve në dokumentarin "Të zhdukurit".<ref>https://shqiptarja.com/lajm/te-kam-dasht-me-shpirt-ju-puth-me-mall-per-here-te-fundit-letra-rrenqethese-e-mwsuesit-para-se-ta-pushkatonin</ref> ==Biografia== Marku Gjergj Shllaku ishte një mësues shkodran, intelektual dhe patriot, baba i 3 vajzave të mitura i cili u dënua me vdekje pushkatim, pasi akuzohej nga regjimi komunist për agjitacion dhe propagandë kundër pushtetit popullor si dhe për angazhimin dhe formimin e partisë të PSD-se në Shkodër. Bashkë me një grup të rinjsh plot shpresë dhe rininë shkodrane që ishte kundër regjimit komu ist krijuan Partinë SocialDemokrate, ku kryetar ishte Mark Shllaku. Në këtë periudhë të vështirë të arestimeve dhe internimeve i jati Gjergji internohet me familjen ne Kampin famëkeq të Tepelenes në vitin 1948 dhe nga ku nuk u kthy më i gjallë. Me vendim të gjykatës ushtareke Mark Shllaku dënohet me vdekje, pushkatim duke lëne pas 3 vajza të mitura dhe gruan e re.<ref>{{Cite web|last=Kastriot Dervishi|first=Kastriot Dervishi|date=2019|title=Faqe personale fb|url=FB|website=Kastriot Dervishi|language=sq}}</ref> Kur mësoi për pushkatimin, ai vendosi ti shkruajë një letër familjarëve të tij (bashkëshortes Angje dhe dy vajzave të tij më të rritura)<ref>https://dosja.al/tag/mark-shllaku/</ref> duke u përpjekur të paramendonte vendin ku do ta ekzekutonin dhe varrosnin, bazuar në pushkatimet e shokëve të tij. Kur një i dënuar me pushkatim ekzekutohej, familja nuk kishte asnjë të drejtë të merrte trupin e tij e asnjë informacion për vendin ku do të varrosej, ndaj Marku u përpoq të linte adresën e vendit të pushkatimit në letër. Gruaja dhe vajza e tij Juli e vizituan disa ditë përpara pushkatimit dhe në këtë vizitë Marku i komunikoi se letrën me informacione të rëndësishme do tia linte midis sendeve personale. Familjarët e tij ende vijojnë kërkimin për eshtrat e tij mbi 70 vite pas pushkatimit për të dërguar në vend amanetin e tij të vetëm që të prehet në një varr si gjithë të tjerët. Rasti i Mark Shllakut dhe të atit të tij Gjergj Shllaku (të dy të zhdukur pa varr dhe akoma të pagjetur) është rasti i vetëm në Shqipëri ku nga një familje, djali dënohet me vdekje dhe babai në moshë të thyer dërgohet në kampin e shfarosjes Tepelenë nga ku nuk del me i gjallë dhe është i zhdukur, sipas të gjithë dokumentave zyratare shtetërore. ==Pushkatimi== Marku ishte 31 vjeç kur u dënua me pushkatim.<ref>{{Cite web|url=https://www.newsbomb.al/e-dashtuna-angje-e-femije-kush-ishte-mark-shllaku-shkroi-letren-per-te-shoqen-nga-qelia-e-burgut-te-shkodres-pak-para-ekzekutimit-179979|title=Kopje e arkivuar|access-date=29 shtator 2019|archive-date=29 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190929120847/https://www.newsbomb.al/e-dashtuna-angje-e-femije-kush-ishte-mark-shllaku-shkroi-letren-per-te-shoqen-nga-qelia-e-burgut-te-shkodres-pak-para-ekzekutimit-179979|url-status=deviated|archivedate=29 shtator 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190929120847/https://www.newsbomb.al/e-dashtuna-angje-e-femije-kush-ishte-mark-shllaku-shkroi-letren-per-te-shoqen-nga-qelia-e-burgut-te-shkodres-pak-para-ekzekutimit-179979}}</ref> Letra që shkruajti përpara pushkatimit, e publikuar nga familjarët në 2019 nxiti në opinionin publik fillimin e një peticioni për gjetjne e eshtrave të Markut. == Referime == === Artikuj === * https://telegrafi.com/letra-e-mesuesit-mark-shllaku-para-pushkatimit-nga-komunistet-po-vdes-si-nje-shqiptar-mire-dhe-ndershem/ * https://www.balkanweb.com/e-bija-e-mark-shllakut-rrefen-amanetin-qe-tronditi-opinionin-takimi-i-fundit-me-te-atin-para-se-te-pushkatohej/#gsc.tab=0 * https://www.55news.al/dossier/item/227799-1949-70-vjet-nga-pushkatimi-i-mark-shllakut * https://abcnews.al/ku-eshte-trupi-i-tim-eti-amaneti-qe-shoqeroi-juli-shllakun-deri-ne-vdekje-per-babane-e-pushkatuar/ * https://newsbomb.al/e-dashtuna-angje-e-femije-kush-ishte-mark-shllaku-shkroi-letren-per-te-shoqen-nga-qelia-e-burgut-te-shkodres-pak-para-ekzekutimit * https://web.archive.org/web/20250414093446/https://flasshqip.ca/opinione/blog/6422-mark-shllaku-sokrati-yne-nga-dashnor-kokonozi * https://observerkult.com/letra-e-mark-shllakut-drejtuar-gruas-para-se-ta-pushkatoninfytyrat-tuaja-me-dalin-perpara-syve-e-sme-lane-me-de/ * https://observerkult.com/capaliku-letra-e-mark-shllakut-para-pushkatimit-duhet-te-mesohet-permendesh/ === Fusnota === [[Kategoria:Biografi shqiptare]] 437v2r7e03bt49o0d0p6zfav0ijygfg 1 275716 3058597 2838430 2026-10-20T19:14:29Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058597 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Luana Vjollca/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} une jam nje luanatore dhe jam nutellaluana luana eshte nje shembull per ne jam shum e lumtur per te == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luana Vjollca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058596 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190922013333/https://postbreve.com/luana-marina-albania-6414.html për lidhjen https://postbreve.com/luana-marina-albania-6414.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 21:14 (CEST) 9neg7hnm3etm1duvbr0io0rauqyk6w4 10 279374 3058642 3057849 2026-10-20T23:01:37Z Klein Muçi 52109 U kthyen ndryshimet nga [[Special:Contributions/Qendrimi15|Qendrimi15]] ([[User talk:Qendrimi15|diskutimet]]) duke përdorur QuickRollback: Rikthim në gjendjen e kodit të saktë nga ana sintaksore 3018491 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = vcard | bodystyle = width:25em | titleclass = fn | title = {{br separated entries |1=<span class="fn">{{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}}</span> |2={{#if:{{{honorific_suffix|}}}|<span class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific_suffix|}}}</span>}} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|{{#invoke:Wikidata |getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}}} | headerstyle = background-color: lightgreen; color:inherit; | label1 = Lindi | data1 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|birth}} |2={{#if:{{{birth_place|}}}|<span class="birthplace">{{{birth_place|}}}</span>}} }} | label2 = Vdiq | data2 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<span class="deathplace">{{{death_place|}}}</span>}} }} | label3 = Sporti country | data3 = {{{Sporti country|}}} | label4 = Nickname | data4 = {{Infobox snooker player/nicknames|{{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}}}} | label5 = Profesionist | data5 = {{{Profesionist|}}} | label6 = {{nowrap|Highest [[Snooker world rankings|ranking]]}} | data6 = {{{High ranking|}}} | label7 = {{nowrap|{{plain link|{{Infobox snooker player/rankings|Ref_url}}|Renditja aktuale}}}} | data7 = {{#if:{{Infobox snooker player/rankings|{{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}}}} | {{nowrap|<!-- If template returns rank --> {{Ifnumber | {{Infobox snooker player/rankings|{{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}}}} | <!-- then returns rank to infobox --> {{Infobox snooker player/rankings|{{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}}}} | <!-- If template returns name then recall template with new name --> {{Infobox snooker player/rankings| {{Infobox snooker player/rankings|{{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}}}} }} }} (as of {{Infobox snooker player/rankings|Date}})}} }} | label9 = {{nowrap|[[Maximum break]]s}} | data9 = {{{Official maximums|}}} | label10 = [[Century break]]s | data10 = {{#if:{{Infobox snooker player/century breaks|{{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}}}}|{{Infobox snooker player/century breaks|{{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}}}}}} | label11 = Best ranking finish | data11 = {{{Best finish|}}} | header12 = {{#if:{{{Ranking wins|}}}{{{Minor wins|}}}{{{World champ|}}}|Fitore turneu}} | label13 = [[List of snooker players by number of ranking titles|Ranking]] | data13 = {{{Ranking wins|}}} | label15 = [[List of minor-ranking tournaments|Minor-ranking]] | data15 = {{{Minor wins|}}} | label17 = {{nowrap|[[List of World Snooker Championship winners|Kampion Bote]]}} | data17 = {{{World champ|}}} | header19 = {{Infobox medal templates | medals = {{{medals|}}} | title = {{{medals-title|}}} | expand = {{#ifeq: {{lc: {{{medals-expand|}}} }}|yes|yes|}} }} | data20 = {{{module|{{{embedded|}}}}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox snooker player with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox snooker player]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | Best finish | birth_date | birth_place | caption | death_date | death_place | embedded | High ranking | honorific_suffix | image | image_size | medals | medals-expand | medals-title | Minor wins | module | name | Official maximums | Profesionist | Ranking wins | Sporti country | World champ }}<noinclude> {{Dokumentim}} </noinclude> h98yixbdzasvklbs6a8f7pekqk7nsyu 3058643 3058642 2026-10-20T23:03:42Z Klein Muçi 52109 Përditësim 3058643 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Template wrapper|wrap|_template = Infobox sportsperson | _alias-map = module:module3 | _exclude = professional, maxiumum_breaks, best_finish, ranking_wins, minor_wins, world_championship | _reuse = nickname, highest_ranking | template_name = Infobox snooker player | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{if empty|{{{image|}}}|{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{#invoke:Wikidata |getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}} | header_color = lightgreen | sport = [[Snooker]] | nickname = {{Infobox snooker player/nicknames|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | module2 = {{Infobox | child = yes | autoheaders = yes | headerstyle = {{#ifeq:{{if empty|{{{embed|}}}|{{{child|}}}}}|yes||background: lightgreen;}} | label1 = Profesionist | data1 = {{{professional|}}} | label2 = {{nowrap|Renditja më e lartë}} | data2 = {{{highest_ranking|}}} | label3 = {{nowrap|{{plain link|{{Infobox snooker player/rankings|Ref_url}}|Renditja aktuale}}}} | data3 = {{#if:{{Infobox snooker player/rankings|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | {{nowrap|<!-- If template returns rank --> {{Ifnumber | {{Infobox snooker player/rankings|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | <!-- then returns rank to infobox --> {{Infobox snooker player/rankings|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | <!-- If template returns name then recall template with new name --> {{Infobox snooker player/rankings| {{Infobox snooker player/rankings|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} }} }} (që nga {{Infobox snooker player/rankings|Date}})}} }} | label4 = {{nowrap|Maximum break}} | data4 = {{{maxiumum_breaks|}}} | label5 = Century breaks | data5 = {{#if:{{Infobox snooker player/century breaks|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}|{{Infobox snooker player/century breaks|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}} | label6 = Përfundimi më i mirë në renditje | data6 = {{{best_finish|}}} | header7 = Fitore turneu | label8 = [[List of snooker players by number of ranking titles|Ranking]] | data8 = {{{ranking_wins|}}} | label9 = [[List of minor-ranking tournaments|Minor-ranking]] | data9 = {{{minor_wins|}}} | label10 = {{nowrap|[[List of World Snooker Championship winners|Kampionati Botëror]]}} | data10 = {{{world_championship|}}} }} }}</includeonly>{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox snooker player]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox snooker player with conflicting parameters}} | module; module3 | embed; child }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- please place category and language links on the /doc sub-page, not here --> </noinclude> j7ypti1tqser9e08rio8e1uuwmuus46 3058646 3058643 2026-10-20T23:07:36Z Klein Muçi 52109 3058646 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Template wrapper|wrap| _template = Infobox sportsperson | _alias-map = module:module3 | _exclude = professional, maxiumum_breaks, best_finish, ranking_wins, minor_wins, world_championship | _reuse = nickname, highest_ranking | template_name = Infobox snooker player | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{if empty|{{{image|}}}|{{#invoke:Wikidata|claim|P18}}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{if empty|{{{caption|}}}|{{#invoke:Wikidata |getImageLegend|FETCH_WIKIDATA}}}} | header_color = lightgreen | sport = [[Snooker|Snuker]] | nickname = {{Infobox snooker player/nicknames|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | module2 = {{Infobox | child = yes | autoheaders = yes | headerstyle = {{#ifeq:{{if empty|{{{embed|}}}|{{{child|}}}}}|yes||background: lightgreen;}} | label1 = Profesionist | data1 = {{{professional|}}} | label2 = {{nowrap|Renditja më e lartë}} | data2 = {{{highest_ranking|}}} | label3 = {{nowrap|{{plain link|{{Infobox snooker player/rankings|Ref_url}}|Renditja aktuale}}}} | data3 = {{#if:{{Infobox snooker player/rankings|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | {{nowrap|<!-- Nëse shablloni kthen renditjen --> {{Ifnumber | {{Infobox snooker player/rankings|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | <!-- atëherë kthe renditjen në infobox --> {{Infobox snooker player/rankings|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} | <!-- Nëse shablloni kthen emrin, thirre përsëri me emrin e ri --> {{Infobox snooker player/rankings| {{Infobox snooker player/rankings|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}} }} }} (më datë {{Infobox snooker player/rankings|Date}})}} }} | label4 = {{nowrap|[[Maximum break|Seri maksimale]]}} | data4 = {{{maxiumum_breaks|}}} | label5 = [[Century break|Seri shekullore]] | data5 = {{#if:{{Infobox snooker player/century breaks|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}|{{Infobox snooker player/century breaks|{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}} | label6 = Rezultati më i mirë në renditje | data6 = {{{best_finish|}}} | header7 = Fitore në turne | label8 = [[List of snooker players by number of ranking titles|Turnetë e renditjes]] | data8 = {{{ranking_wins|}}} | label9 = [[List of minor-ranking tournaments|Turnetë e renditjes dytësore]] | data9 = {{{minor_wins|}}} | label10 = {{nowrap|[[List of World Snooker Championship winners|Kampionati Botëror]]}} | data10 = {{{world_championship|}}} }} }}</includeonly>{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox snooker player]] | cat = {{main other|Kategoria:Faqet që përdorin infobox-in e lojtarit të snukerit me parametra konfliktues}} | module; module3 | embed; child }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Ju lutemi vendosni kategoritë dhe lidhjet gjuhësore te nënfaqja /doc, jo këtu. --> </noinclude> 0hbb74rebh88iihbvbp8vvu4qwzexxx 10 279885 3058681 3058460 2026-10-21T06:27:18Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058460 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058681 wikitext text/x-wiki [[File:Dagger-14-plain.png|alt={{if empty|{{{alt|}}}|dagger}}|link=]] mowrmqrk0j2qysq6yw505esp93x6rug 0 288902 3058685 3058428 2026-10-21T06:28:41Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 3058428 i bërë nga [[Special:Contributions/Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[User talk:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 3058685 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} {{Subspeciesbox | name = ''Panthera tigris trinilensis'' | exctinct = yes | image = TrinilTiger-PeterMaas-NaturalisLeiden.jpg | image_caption = Një [[fosilet|fosile]] që mendohet se i përket tigrit Trinilez | genus = Panthera | species = tigris | subspecies = trinilensis | authority = ([[Dubois]], 1908) }} '''''Panthera tigris trinilensis''''', njohur si "tigri Trinilez", është një [[nënllojet|nënlloj]] i zhdukur i [[tigri|tigrave]] që daton rreth 1.2 milion vjet më parë që u gjet në lokalitetin e Trinilit, Javës dhe [[Indonezia|Indonezisë]].<ref>{{cite journal|author=Leo Daniel Brongersma|title=Notes on fossil and prehistoric remains of "Felidae" from Java and Sumatra|journal=Comptes Rendus du XIIe Congrès Internacional de Zoologie (Lisboa, 1935)|year=1937|pages=1855–1865|language=en}}</ref> Mbetjet fosile tani ruhen në Koleksionin të Muzeut Kombëtar të Historisë Natyrore në Leiden të Holandës. Edhe pse këto fosile janë gjetur në Java, tigri Trinil nuk është ndoshta një paraardhës i drejtpërdrejtë i [[tigri Javan|tigrit Javan]]. Tigri Trinil ndoshta u zhduk 50.000 vjet më parë. [[Tigri Bali]] gjithashtu nuk ishte i lidhur ngushtë me Trinil për shkak të dallimeve të kohës së tyre.<ref name="Eugène">{{cite journal|author=Eugène Dubois|title=Das geologische Alter der Kendengoder Trinil-Fauna|journal=Tijdschrift van het Koninklijke Nedeerlandsch Aardrijkskundig Genootschap|volume=2 Series 24|year=1908|pages=1235–1271|language=en}}</ref> ''Panthera tigris trinilensis'' ishte nënlloji më i vjetër i një tigri që jetonte 1.66 milionë vjet më parë në Indonezi, veçanërisht në Java dhe Trinil, edhe pse sipas disa zoologëve mund të jetë paraardhësi i të gjitha nënllojeve të njohura indoneziane. Ndoshta, [[Azia Lindore]] ishte një qendër e origjinës së [[Pantherinae|Pantherinave]]. Fosilet e tigrave më të vjetra të gjetura në shfaqjen e hershme të [[Pleistoceni| Pleistocenit]] javanez, se rreth dy milion vjet më parë, tigrat tashmë ishin mjaft të zakonshëm në [[Azia Lindore|Azinë Lindore]]. Megjithatë, variacionet klimatike glaciale dhe interglaciale dhe ngjarje të tjera gjeologjike mund të kenë shkaktuar ndryshime të përsëritura gjeografike në zonë.<ref>{{cite journal|author=Leo Daniel Brongersma|title=Notes on some recent and fossil cats, chiefly from the Malay Archipelago|journal=Zoologische Mededelingen|volume=18|year=1935|pages=1–89|language=en}}</ref><ref>{{cite journal|author=Helmut Hemmer|title=Fossil mammals of Java. II. Zur Fossilgeschichte des Tigers (''Panthera tigris'' (L.)) in Java|journal=Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen|volume=Ser. B. 74|number=1|year=1971|pages=35–52|language=en}}</ref> == Taksonomia == Shumë kërkime janë bërë por nuk ka shumë njohuri për këtë nënspecie. Shkencëtarët kanë zbuluar një fosil që besohet se i përket tigrit Trinil. Megjithatë kishte dyshime për fosilin sepse ishte tepër i madh që t'i përkiste atij. Por tani mendohet se ai mund të ketë qenë pak më i vogël se [[tigri Bengalez|tigrat Bengalez]] dhe i ngjashëm me madhësinë e [[tigri Indokinez|tigrave Indokinez]].<ref name="Eugène"/> ==Shiko edhe== *''[[Panthera tigris acutidens]]'' == Referime == {{Reflist}} {{Feline-cung}} 0utcss6mmofdv9d05pekx4lyf8ucpxx 0 295510 3058628 3058143 2026-10-20T22:21:10Z Fallbackintoreality 102113 Stampa u vendos në vendin e gabuar 3058628 wikitext text/x-wiki {{Mergefrom|Inxhinieria e Gjeomjedisit}}[[Skeda:Wonga_wetlands_sewage_plant.jpg|parapamje|Impianti i trajtimit të ujërave të zeza, [[Australia|Australi]]]] [[Skeda:Water_pollution.jpg|parapamje|Ndotja e ujit]] '''Inxhinieria mjedisore''' është një disiplinë inxhinierike profesionale që përfshinë një gamë të gjërë të temave [[Shkenca|shkencore]] si [[kimia]], [[biologjia]], [[ekologjia]], [[gjeologjia]], hidraulika, [[hidrologjia]], [[mikrobiologjia]] dhe [[matematika]] për të krijuar zgjidhje që do të mbrojnë dhe gjithashtu përmirësojnë shëndetin e organizmave të gjallë me qëllim të përmirësimit të cilësisë së mjedisit jetësor<ref name=":0">{{Cito web|url=http://www.aaees.org/careers/|title=Careers in Environmental Engineering and Environmental Science|website=American Academy of Environmental Engineers & Scientists|accessdate=2019-03-23|archive-date=24 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224142618/https://www.aaees.org/careers/|url-status=dead}}</ref><ref name="Bureau of Labor Statistics, U.S. Department of Labor.U.S. Department of Labor, Occupational Outlook Handbook, 2010-11 Edition">{{Cito web|url=https://www.bls.gov/ooh/architecture-and-engineering/home.htm|title=Architecture and Engineering Occupations|date=20 shkurt 2019|website=Occupational Outlook Handbook|publisher=Bureau of Labor Statistics|accessdate=23 mars 2019}}</ref> == Përmbledhje == Inxhinieria e mjedisit është një fushë interdisiplinare e [[Inxhinieria e ndërtimit|inxhinierisë civile]], [[Inxhinieria kimike|inxhinierisë kimike]] dhe [[Inxhinieria mekanike|inxhinierisë mekanike]]. Inxhinieria e mjedisit është zbatimi i parimeve shkencore dhe inxhinierike për të përmirësuar dhe mirëmbajtur mjedisin për: * mbrojtje të shëndetit të njeriut, * mbrojtje të ekosistemeve të dobishme të natyrës, * përmirësimin dhe rritjen e cilësisë së jetës njerëzore në lidhje me mjedisin.<ref name=":0"/> Inxhinierët e mjedisit krijojnë zgjidhje për menaxhimin e ujërave të ndotura, kontrollin e [[Ndotja e ajrit|ndotjes së]] [[Ndotja e ujit|ujit]] dhe [[Ndotja e ajrit|ajrit]], riciklimin, hedhjen e mbeturinave dhe [[Shëndeti publik|shëndetin publik]].<ref name="Bureau of Labor Statistics, U.S. Department of Labor.U.S. Department of Labor, Occupational Outlook Handbook, 2010-11 Edition"/><ref name=":1">{{Cito web|url=https://science.howstuffworks.com/engineering/civil/10-advancements-environmental-engineering.htm|title=10 Advancements in Environmental Engineering|date=2014-05-18|website=HowStuffWorks|language=en|accessdate=2019-03-23}}</ref> Ata hartojnë sistemet e furnizimit me ujë komunal dhe sistemet e trajtimit të ujërave të ndotura industriale,<ref>{{Cite book|title=Aqueous Wastes from Petroleum and Petrochemical Plants|url=https://archive.org/details/aqueouswastesfro0000beyc|last=Beychok, Milton R.|publisher=John Wiley & Sons|year=1967|edition=1st|lccn=67019834}}</ref><ref>{{Cite book|title=Wastewater Engineering (Treatment Disposal Reuse) / Metcalf & Eddy, Inc.|url=https://archive.org/details/wastewaterengine0000unse|last=Tchobanoglous, G.|last2=Burton, F.L.|last3=Stensel, H.D.|publisher=McGraw-Hill Book Company|year=2003|isbn=978-0-07-041878-3|edition=4th}}</ref> hartojnë plane për të parandaluar sëmundjet që vijnë nga uji dhe për të përmirësuar kanalizimet në zonat urbane, rurale dhe rekreative. Ata vlerësojnë sistemet e menaxhimit të mbetjeve të rrezikshme për të vlerësuar ashpërsinë e rreziqeve të tilla, këshillojnë për trajtimin dhe frenimin, si dhe zhvillojnë rregullore për të parandaluar fatkeqësitë. Ata zbatojnë ligjin e inxhinierisë mjedisore, në vlerësimin e ndikimit në mjedis të projekteve të propozuara të ndërtimit. Inxhinierët e mjedisit studiojnë efektin e përparimeve teknologjike në mjedis, duke adresuar çështje mjedisore lokale dhe botërore si [[shiu acidik]], [[Ndryshimet klimatike|ngrohja globale]], shterimi i ozonit, [[ndotja e ujit]] dhe ndotja e ajrit nga shkarkimet e automjeteve dhe burimet industriale.<ref name="Bureau of Labor Statistics, U.S. Department of Labor.U.S. Department of Labor, Occupational Outlook Handbook, 2010-11 Edition"/><ref>{{Cite book|last=Turner, D.B.|title=Workbook of atmospheric dispersion estimates: an introduction to dispersion modeling|edition=2nd|publisher=CRC Press|year=1994|isbn=978-1-56670-023-8|url=https://archive.org/details/workbookofatmosp0000turn}}</ref><ref>{{Cite book|last=Beychok, M.R.|title=Fundamentals Of Stack Gas Dispersion|url=https://archive.org/details/fundamentalsofst0000beyc|edition=4th|publisher=author-published|year=2005|isbn=978-0-9644588-0-2}}</ref><ref>{{Cite book|title=Career Information Center. Agribusiness, Environment, and Natural Resources|url=https://archive.org/details/careerinformatio00_2|edition=9th|publisher=Macmillan Reference|year=2007}}</ref> Shumica e juridiksioneve vendosin kërkesa për licencim dhe regjistrim për inxhinierë të kualifikuar të mjedisit.<ref>{{Cito web|url=http://www.aaees.org/becomeboardcertified/environmentalengineers.php|title=Become Board Certified in Environmental Engineering|website=American Academy of Environmental Engineers & Scienteists|accessdate=2019-03-23|archive-date=18 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118112537/https://www.aaees.org/becomeboardcertified/environmentalengineers.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://ncees.org/engineering/pe/environmental/|title=NCEES PE Environmental exam information|website=NCEES|language=en-US|accessdate=2019-03-23}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://www.engc.org.uk/about-us/our-partners/professional-engineering-institutions/|title=Professional Engineering Institutions|website=Engineering Council|accessdate=2019-03-23|archive-date=17 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617231150/https://www.engc.org.uk/about-us/our-partners/professional-engineering-institutions/|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Natyra]] * [[Shkenca]] * [[Ekologjia]] * [[Inxhinieria]] * [[Hidrologjia]] * [[Teknologjia]] * [[Ndotja e ujit]] * [[Ndotja e ajrit]] * [[Mjedisi natyror]] == Literatura == * Davis, M. L. and D. A. Cornwell, (2006) ''Introduction to environmental engineering'' (4th ed.) McGraw-Hill   * National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2019). Environmental Engineering for the 21st Century: Addressing Grand Challenges (Report). Washington, DC: The National Academies Press. doi:10.17226/25121.CS1 maint: multiple names: authors list (link) == Referime == [[Kategoria:Disiplina inxhinierike]] pswvldlf7tra3jsr0pfn7c3839ms8t0 3 297556 3058538 3057966 2026-10-20T15:00:56Z Lp0 on fire 181124 /* Incorrect revert */ pjesë e re 3058538 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Vyolltsa}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 14 janar 2021 13:45 (CET) ==Mirësevini në Aventurën e Wikipedias!== [[File:TWA guide left bottom.png |left|link=]] :::::'''Tung AeW!''' Jemi shumë të lumtur që dëshiruat të luani për të mësuar, si një mënyrë miqësore dhe argëtuese për t'u bërë pjesë e komunitetit dhe misionit tonë. Mendoj se këto lidhje mund të jenë të dobishme për ju gjersa po filloni. ::::::* [[WP:TWA/Portal|Faqja Fillestare e Aventurës së Wikipedias]] ::::::* [[WP:TWA/Lounge|Launxhi i Aventurës së Wikipedias]] ::::::* [[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve hapësira ndihmuese për redaktorët e rinj]] ::::::* [[Ndihmë:Përmbajtja|Faqët ndihmuese të Wikipedias]] -- 17:48, E mërkurë, prill 27, 2016 ([[UTC]]) {{Wikipedia:TWA/Navigation2}} == Nderim == Faleminderit për hapjen e llogarisë. E vlerësoj shumë punën tënde, veç vazhdo. {{Stampa:Ballokume}} --[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 20 mars 2021 18:29 (CET) :{{@|Hyllvegu}} faleminderit per ballokumet. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 19 korrik 2021 15:30 (CEST) ==Respekt== Punë e paqme me artikujt, faleminderit për kontributin tënd! --[[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ritamaliqi|diskutimet]]) 22 korrik 2021 15:19 (CEST) : {{@|Ritamaliqi}} faleminderit për fjalët e bukura! --[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 5 gusht 2021 15:20 (CEST) == Falënderim == Faleminderit për kontributet e tua të fundit në komunitet! Punë e mirë! Vazhdo kështu! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 gusht 2021 16:41 (CEST) :{{@|Klein Muçi}} faleminderit per mesazhin. -[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 9 gusht 2021 11:58 (CEST) == Question from [[User:Roland Shqalshi|Roland Shqalshi]] (22 tetor 2021 12:32) == Përshëndetje! Dëshiroj të krijoj një Wikipedia (biography) për veten time. Jam artist i mirënjohur në Shqipëri i muzikes Shqiptare! Ju lutem si mund të më ndihmoni? --[[Përdoruesi:Roland Shqalshi|Roland Shqalshi]] ([[Përdoruesi diskutim:Roland Shqalshi|diskutimet]]) 22 tetor 2021 12:32 (CEST) :{{@|Roland Shqalshi}} Përshëndetje! Mirë se erdhët në Wikipedia! :) Zakonisht janë të tjerët që shkruajnë një artikull për një personazh, pasi ka konflikt interesi për të shkruar për veten, familjen, të njohurit, etj. Nëse dëshironi të shkruani biografinë juaj, shkruajini Wikipedianëve në kuvend ta hapin ose ta përmirësojnë artikullin. Në rast se ju vendosni ta shkruani artikullin për emrin tuaj, duhet të dini që, ndryshe nga faqet e tjera në internet, biografia në Wikipedia nuk është në kontrollin tuaj. Secili mund ta redaktojë atë artikull. Gjithashtu, kur shkruhen artikuj me konflikt interesi, ai është një përshkrim i një situate, jo një gjykim rreth qëndrimeve, mendimeve apo integritetit të atij personi. Duhet të jeni në gjendje të citoni burime të besueshme dhe të botuara që mbështesin drejtpërdrejt përmbajtjen e artikullit. Për të hapur një artikull të ri, kërkoni titullin e artikullit që do të shkruhet te kutia në krye të faqes djathtas. Do t'ju kërkohet të krijoni një artikull të ri, nëse nuk ekziston tashmë. Për më shumë info, shihni edhe faqen [https://wikimediashqip.org/ këtu]. --[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 22 tetor 2021 15:25 (CEST) :Pershendetje Vyolltsa duke ju falenderuaj per punen qe beni ne wikipedia, do ju lutesha nese mund te me ndihmonit me editimin e nje faqe ketu. Une nuk e njoh personalisht Z.Flamur Topi por jam rritur duke ndjekur emisionin e tij Trupi i Shendeti. Mendoj si nje figure e njohur ne fushen e shendetin ka ardhur koha per nje faqe te denje ne wikipedia sic e kane dhe koleget e tij te huaj. Fatkeqesisht une nuk kam njohuri dhe eksperence ne redaktim ne wikipedia pamvaresisht kesaj kam bere disa ndryshime qe jane ne pending. Do ju lutesha per ndihme mbi kete teme. Faleminderit, Nyx. [[Përdoruesi:Nyx90|Nyx90]] ([[Përdoruesi diskutim:Nyx90|diskutimet]]) 16 prill 2025 17:28 (CEST) == Question from [[User:Samir sekiraqa|Samir sekiraqa]] (23 tetor 2021 22:47) == samir sekiraqa (lindi më 14 shkurt 2004) në prishtin --[[Përdoruesi:Samir sekiraqa|Samir sekiraqa]] ([[Përdoruesi diskutim:Samir sekiraqa|diskutimet]]) 23 tetor 2021 22:47 (CEST) == Pyetje nga [[User:Endrit Braho|Endrit Braho]] nëpërmjet procesit panelit të ndihmës (11 nëntor 2021 13:15) == Hello, i need to submit an artists biography in Albanian and English language, can you please help me to submit it the right official way? --[[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]] ([[Përdoruesi diskutim:Endrit Braho|diskutimet]]) 11 nëntor 2021 13:15 (CET) :Hello @[[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]]! I can help you with submitting the article in Albanian. But there are some criteria to submit the biography online as we should consider the notability of the article. First of all, who is this biography for? [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 15 nëntor 2021 12:49 (CET) ::@[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] the article is about Emyx, Emiljano Mjerushaj. He is a known artist in Albania. He is known for his song "AJO AJO", and his way of mixing albanian and italian language in his songs. Many medias and tvs has talked about him like : Syri TV, botasot, telegrafi, gazetaexpress etc. There are more than 30-40 articles about him online. [[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]] ([[Përdoruesi diskutim:Endrit Braho|diskutimet]]) 18 nëntor 2021 03:03 (CET) ::[[Wikipedia:Artikuj për shqyrtim/Emiljano Mjerushaj Emyxx]] This is the link , idk if you can see it through this link. [[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]] ([[Përdoruesi diskutim:Endrit Braho|diskutimet]]) 18 nëntor 2021 03:12 (CET) :::@[[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]], go to the article and try to use 'zhvendos' button to change it into an article. The way this article was written seems to be a page (faqe). Also, to make it look a good article you have to cite the article and not put the links as they are shown down the 'refererime' section. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 22 nëntor 2021 15:37 (CET) ::::I changed it and now it looks like this : ::::[[EMYX - EMILJANO MJERUSHAJ]] ::::Is this okay, what should i do now? [[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]] ([[Përdoruesi diskutim:Endrit Braho|diskutimet]]) 23 nëntor 2021 02:42 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]] this video will help you now to fix your article https://www.youtube.com/watch?v=7tBT9K6nFEw&t=673s [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 23 nëntor 2021 10:49 (CET) ::::::[[Emyx]] can you please check if everything is alright now? [[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]] ([[Përdoruesi diskutim:Endrit Braho|diskutimet]]) 9 dhjetor 2021 04:30 (CET) :::::::Hello @[[Përdoruesi:Endrit Braho|Endrit Braho]]. I checked your article and you did a great job. But you still have to work on the references section. Please watch this video how to add citation to you article https://www.youtube.com/watch?v=zR-LJnRo_Vo&t=342s. Please check minute 11:31. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 9 dhjetor 2021 10:50 (CET) == Pyetje nga [[User:Migjen Avdullahi|Migjen Avdullahi]] nëpërmjet procesit panelit të ndihmës (16 nëntor 2021 12:58) == Qysh me bo nje artikull te ri --[[Përdoruesi:Migjen Avdullahi|Migjen Avdullahi]] ([[Përdoruesi diskutim:Migjen Avdullahi|diskutimet]]) 16 nëntor 2021 12:58 (CET) == Pyetje nga [[User:AvniSelmani|AvniSelmani]] nëpërmjet panelit të ndihmës (30 dhjetor 2021 22:18) == Pershendetje,Une jam Avni Selmani,jam fotograf ptofesionist dhe doja te isha pjese e Wikipedia me Sivin time.Me tregoni cilat jane rregullat ? --[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]] ([[Përdoruesi diskutim:AvniSelmani|diskutimet]]) 30 dhjetor 2021 22:18 (CET) :Pershendetje @[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]]! Mund te beheni pjese e grupit tone ne Telegram: https://t.me/joinchat/3kqecZ3LbAQ4YzJk. Ne grup do te merrni te gjitha informacionet rreth projekteve e aktiviteteve tona. Meqe ju jeni fotograf profesionist, ju mund te kontribuoni te ngarkoni fotot ne [[Wikimedia Commons]]. Kjo eshte faqe e cila permban materiale multimediale online. Ja nje video ndihmuese per te ngarkuar foto ne Wikimedia Commons https://www.youtube.com/watch?v=MvQiMtIp-Vs&t=3s. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 31 dhjetor 2021 11:58 (CET) == Përshëndetje == Kam gati një faqe të re me shumë info. Si mund ta poblikoj në shqip? == Pyetje nga [[User:Redaktor1980|Redaktor1980]] nëpërmjet panelit të ndihmës (15 janar 2022 20:36) == përshëndetje. kam krijuar një faqe që mungonte në shqip. si mund ta publikoj? --[[Përdoruesi:Redaktor1980|Redaktor1980]] ([[Përdoruesi diskutim:Redaktor1980|diskutimet]]) 15 janar 2022 20:36 (CET) :Mirëdita @[[Përdoruesi:Redaktor1980|Redaktor1980]], për të hapur një artikull të ri, kërkoni titullin e artikullit që do të shkruhet te kutia në krye të faqes djathtas. Do t'ju kërkohet të krijoni një artikull të ri, nëse nuk ekziston tashmë. Për më shumë info, shihni edhe [https://wikimediashqip.org/ faqen]. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 17 janar 2022 10:12 (CET) == Pyetje nga [[User:Redaktor1980|Redaktor1980]] te [[Damiano Damiani]] (17 janar 2022 18:15) == https://sq.wikipedia.org/wiki/Damiano_Damiani. Pershendetje ,lurmundte shqyrtohet redaktimi im? Ju faleminderit. --[[Përdoruesi:Redaktor1980|Redaktor1980]] ([[Përdoruesi diskutim:Redaktor1980|diskutimet]]) 17 janar 2022 18:15 (CET) :@[[Përdoruesi:Redaktor1980|Redaktor1980]] miredita! Ka prapambetje me verifikimin e ndryshimeve në pritje për shkak të mungesës së kontrolluesve kështu që fatkeqësisht pranimi i tyre do të marrë kohë. Gjasat janë që do të pranohen në fund gjithsesi. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 18 janar 2022 12:57 (CET) == Pyetje nga [[User:Gentgent90|Gentgent90]] nëpërmjet panelit të ndihmës (17 janar 2022 20:14) == kam harruar fjalekalimin ne nje logari tjeter qe kisha ne wikipedia Excellentintelligent --[[Përdoruesi:Gentgent90|Gentgent90]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentgent90|diskutimet]]) 17 janar 2022 20:14 (CET) :Pershendetje @[[Përdoruesi:Gentgent90|Gentgent90]]! Kishit vene adrese elektronike te llogaria, ku keni harruar fjalekalimin apo jo? [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 18 janar 2022 12:55 (CET) ::i kam provuar Reset Password me te gjitha adresa e emailit qe une kam dhe me asnje nuk me vjen emaili per ti bere reset. [[Përdoruesi:Gentgent90|Gentgent90]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentgent90|diskutimet]]) 1 shkurt 2022 21:33 (CET) == Pyetje nga [[User:Rubina Berisha|Rubina Berisha]] te [[Ndihmë:Pyetje e Përgjigje]] (26 janar 2022 19:56) == Hi! I wanted to post an article i just finished, but it won't let me post it because it says i'm using bad language when i'm actually not usin any!! --[[Përdoruesi:Rubina Berisha|Rubina Berisha]] ([[Përdoruesi diskutim:Rubina Berisha|diskutimet]]) 26 janar 2022 19:56 (CET) :Hi @[[Përdoruesi:Rubina Berisha|Rubina Berisha]]. E shqyrtuam kerkesen tuaj. Mund te provoni ta postoni artikullin. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 27 janar 2022 10:50 (CET) == Pyetje nga [[User:Morina10|Morina10]] nëpërmjet panelit të ndihmës (27 janar 2022 14:39) == hello --[[Përdoruesi:Morina10|Morina10]] ([[Përdoruesi diskutim:Morina10|diskutimet]]) 27 janar 2022 14:39 (CET) :Pershendetje, @[[Përdoruesi:Morina10|Morina10]]! Si mund t'ju ndihmoj? [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 1 shkurt 2022 14:59 (CET) == Pyetje nga [[User:Redaktor1980|Redaktor1980]] te [[Damiano Damiani]] (31 janar 2022 21:18) == ???????? --[[Përdoruesi:Redaktor1980|Redaktor1980]] ([[Përdoruesi diskutim:Redaktor1980|diskutimet]]) 31 janar 2022 21:18 (CET) :Pershendetje, @[[Përdoruesi:Redaktor1980|Redaktor1980]]. Si mund t'ju ndihmoj? [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 1 shkurt 2022 14:59 (CET) == Pyetje nga [[User:Tonimarko|Tonimarko]] te [[Xhejms Watt]] (3 shkurt 2022 19:47) == pershendetje ke bere disa gabime ju lutem sikojeni dhe nje here --[[Përdoruesi:Tonimarko|Tonimarko]] ([[Përdoruesi diskutim:Tonimarko|diskutimet]]) 3 shkurt 2022 19:47 (CET) :Pershendetetje @[[Përdoruesi:Tonimarko|Tonimarko]]! Une nuk kam bere nderhyrje te [[Xhejms Watt]]. Besoj se do te jete me mire te bisedoni drejtperdrejt me perdoruesin qe ka redaktuar. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 10 shkurt 2022 13:38 (CET) == Pyetje nga [[User:Bora Doci|Bora Doci]] te [[Faik Bajraktari]] (10 shkurt 2022 11:47) == Pershendetje z/znj, Duke Ju falenderuar per kontributin/redaktimin, me beri kurioz cfare nuk Ju pelqeu tek shprehja "Prof. Faik Bajraktari, lindi në Shkodër (1922-1990) dhe njihet gjerësisht si themeluesi i shkencave pedologjike në Shqipëri." qe e vleresuat ta hiqni? Arsimtari, pedagogu dhe profesori jane grada te ndryshme ne arsim dhe per pasoje meritojne cilesim te vecante. Te marri haken ne referim te pakten, se ne akademi u pa kjo pune. Gjithashtu, gjej rastin t'Ju lutem per pak me shume pergjegjshmeri ne nderhyrjet qe beni. Me shprese ne mirekuptimin Tuaj. Faleminderit, Bora --[[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]] ([[Përdoruesi diskutim:Bora Doci|diskutimet]]) 10 shkurt 2022 11:47 (CET) :Pershendetje @[[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]]! Ju mund ta diskutoni kete gje me perdoruesin, qe ka redaktuar artikullin ne fjale, te faqja e diskutimeve te artikullit [[Diskutim:Faik Bajraktari]]. Per te ditur se cili eshte perdoruesi qe ka redaktuar artikullin shtypni opsionin 'Shihni historikun' dhe mund te nisni diskutimin me ate perdorues. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 10 shkurt 2022 14:04 (CET) ::Pershendetje, ::Nuk sjell asnje vlere qe te vijohet si diskutim. Shikoj statusin ende "pending review". ::Ju lutem, sipas protokollit Tuaj pasi nuk ka ndonje emergjence, vetem the shikohen nderhyrjet qe kam bere, vecanersiht cmimet e Republikes nga Presidenca, te cilat i konfirmova dhe i kam shtuar ne tekst. ::Faleminderit, ::Borana [[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]] ([[Përdoruesi diskutim:Bora Doci|diskutimet]]) 23 mars 2022 14:45 (CET) :::Pershendetje @[[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]]. Artikulli qe keni krijuar do te kontrollohet kur t'i vije radha e kontrollit. Qe nje artikull te konsiderohet i mire, ai duhet te plotesoje disa rregulla baze te shkrimit ne Wikipedia: 1. Artikulli nuk eshte faqe reklame; 2.Duhet te paraqese fakte; 3.Duhet te kete minimalisht mbi 3 referenca dhe te mbeshtetni artikullin qe keni shkruar. Artikulli juaj ka ende pune per t'u permiresuar. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 4 prill 2022 15:24 (CEST) ::::Pershendetje, ::::Ne vijim te komunikimit Tuaj, deshiroj t'ju bej me dije se, nuk ka qene asnjehere qellimi im te interferoje me protokollin per kryerjen e kontrollit. Mbetem ne pritje per kete. ::::Te gjithe kriteret qe listoni plotesohen ne menyre shteruese. Nderhyrja e fundit shtonte referencen e cmimeve te Republikes. ::::Duhet ta kuptoja nivelin e profesionalizmit nga user-i qe perdorni pa u identifikuar me emer dhe mbiemer por gjithesesi, ju lutem me ndihmoni te qartesojme pozicionet: Ju kerkova asistence, me adresuat tek perdoruesi qe kishte bere nderhyrjet. Pretendova qe nderhyrjet jane te gabuara, me thoni qe, artikulli ka ende pune per t'u permiresuar. Si e marr kete ndihme, kur perdoruesi qe nderhyn ne artikullin tim, nuk ben diference midis gradave ne sistemin e edukimit, konkretisht e ben Dekanin e Pare te Universitetit te Pare Shqiptar, te parin shkencetar qe ka bere te paren ekspedite mbarekombetare te kerkimit shkencor ne Shqiperi, mesues. ::::Me shprese ne mirekuptimin Tuaj dhe dhenien e nje zgjidhje. ::::Faleminderit, ::::Bora [[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]] ([[Përdoruesi diskutim:Bora Doci|diskutimet]]) 4 prill 2022 23:43 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]] Miredita! Kur e shikon artikullin qe keni shkruar eshte thjesht nje tekst qe nuk eshte e ndare me ceshtje. P.sh.: ju mund ta ndani me ceshtje si: biografia, jeta, vepra etj. Nje pike tjeter e rendesishme eshte citimi ose referenca, aty nuk ka asnje dhe nuk me krijon idene qe artikulli eshte i besueshem. Here-here gjuha ne artikull eshte emocionale; ja ku eshte nje pjese teksti qe e tregon kete gje: ''"Etika e lartë profesionale dhe akademike, karakteri i fortë, vullneti dhe vendosshmëria, përkushtimi, urtësia, talenti, krijimtaria, qasja ndaj të panjohurës, gjenialiteti, janë vetëm një pjesë e vlerave të tij që shprehen në aftësitë e larta përformuese shkencore dhe akademike, e që punoi me aq kujdes të përçonte jo vetëm tek njerëzit me të cilët ndërvepronte por dhe në perspektivën e kontributit social për brezat.''" Prandaj, thuhet qe gjuha ne Wikipedia eshte faktike, me gjuhe te thjeshte e pa shfaqur emocione. :::::Jo, nderhyrjet qe jane bere ne tekst nuk jane te gabuara. Pavaresisht se cili eshte personaliteti dhe sado i shquar te jete, artikujt nuk nisen me titullin, por direkt me emer. Se si te vendosni referenca, te shkruani apo ta ndani artikullin ne ceshtje, shihni kete [https://www.youtube.com/watch?v=zR-LJnRo_Vo&t=840s video ndihmese] qe do t'ju ndihmoje. Asistenca ime eshte te ndihmoj ta shkruani vete artikullin. Nese deshironi qe dikush ta kontrolloje artikullin tuaj, shkruajini ndokujt nga kjo [[Speciale:RadhitPërdoruesit/reviewer|lista]] t'ju ndihmoje per artikullin. Uroj t'ju kem ndihmuar! Dite te mbare! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 5 prill 2022 09:13 (CEST) ::::::Pershendetje Vyolltsa, ::::::Faleminderit per pergjigjen dhe ndjese per kohen. Po zgjatet shume nje ceshtje shume e thjeshte. ::::::Gjykoj t'i marrim me rradhe gjerat pasi nese mbas cdo komunikimi me Ju, del dicka e re qe zhvendos kerkesen time, nuk ndihmoni, perkundrazi. ::::::Duke i vleresuar nje pjese te nderhyrjes, Ju kontaktova ne krye te heres pasi pjesa tjeter e nderhyrjes, nga ana e Wiki (sidoqofte organizimi i brendshem Juaji), ishte GABIM (psh. Profesor-mesues). Pasi te sqarojme kete, Ju argumentoj pjesen qe cilesoni emocionale. Nje historian dhe nje shkrimtar do te merren me nje biografi te mirefillte per Profesorin. Me nevoitet kjo gjurme per ceshtje te copyright. ::::::Persa kohe Wikipedia eshte ndertuar ne kete filozofi; teknikisht e mundeson publikimin si e kam bere ne fillim; e konfirmuat si tekst meqenese i kryet redaktim dhe u be diskutim vetem se une ngrita nje shtesim, me indinjon sjellja Juaj per te imponuar nje cilesim te gabuar. ::::::Me shprese ne mirekuptimin Tuaj. [[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]] ([[Përdoruesi diskutim:Bora Doci|diskutimet]]) 27 prill 2022 23:02 (CEST) :::::::@[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]], ndjesë për ndërhyrjen. Unë jam një administrator dhe e pashë rastësisht këtë bisedë. Mendova të sqaroja diçka që duket se ka nisur tërë diskutimin me shpresë se do të ndihmojë disi në qartësimin e situatës. :::::::"Wikipedia" nuk ka asnjë lloj stafi redaktimesh. Çdo njeri nga e gjithë bota mund të hyjë në çdo moment e të ndryshojë çdo gjë në çdo artikull. Në fillim të këtij diskutimi ju, përdoruesja Bora Doci, keni pyetur përdoruese Vyolltsën se pse është bërë një ndryshim i caktuar në artikullin [[Faik Bajraktari]]. Po të shikohet [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Faik_Bajraktari&action=history historiku] i atij artikulli do të vihet re se përdoruesja Vyolltsa nuk ka punuar kurrë me atë artikull në asnjë formë dhe se redaktorët e vetëm jeni ju dhe përdoruesi Ikranjani. E përsëris: Çdo artikull, përfshirë atë për Faik Bajraktarin, mund të ndryshohet nga kushdo që ka akses në ndonjë lloj mënyre në internet në çdo çast. "Wikipedia" është tërësisht e decentralizuar. :::::::Besoj se çfarë ka ndodhur realisht është se ju keni shfrytëzuar panelin e kërkesës së ndihmës me idenë për "t'u ankuar ndaj Wikipedia-s" dhe pyetja/ankesa juaj ka përfunduar në mënyrë rastësore automatikisht në faqen e përdorueses Vyolltsa, që është një nga vullnetarët e ofruar për të ndihmuar anëtarët e rinj në pyetjet e tyre. Sistemi është automatik dhe i shpërndan pyetjet në mënyrë rastësore te një nga vullnetarët që kanë vënë emrin e tyre në listën e anëtarëve të gatshëm për të ndihmuar. Siç thashë dhe më sipër, në këto raste është me rëndësi të kuptohet se "Wikipedia" nuk ka një staf të caktuar redaktimesh kështu që ankesa të tipit "pse JU keni bërë X" nuk kanë kuptim pasi i tërë komuniteti është i decentralizuar dhe nuk ekziston një "JU" i mirëfilltë. Për këto koncepte mund të lexoni më shumë [[w:en:Wikipedia:VOLUNTEER|këtu]]. Mënyra e zakonshme si zgjidhen këto situata është ose duke bashkëbiseduar me përdoruesin që ka bërë ndryshimin në faqen përkatëse të diskutimeve të artikullit për të arritur një marrëveshje, ose duke e ndryshuar vetë artikullin në mënyrën si mendoni se është më e drejtë. Në të dyja rastet përfundimi do të jetë pak a shumë i njëjtë pasi, edhe nëse e realizoni ndryshimin pa bashkëbiseduar me kënd, me shumë gjasë do t'ju komunikojë përdoruesi tjetër në faqen e diskutimeve për të zgjidhur mosmarrëveshjen. Në rastin konkret, duke qenë se janë vetëm 2 përdorues në artikullin në fjalë dhe një pjesë e diskutimit është ezauruar tashmë këtu, për të mos humbur kontekstin, po ndihmoj unë dhe po etiketoj përdoruesin @[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] të hedhë një sy në situatën që është krijuar dhe mbase të japë këndvështrimin e tij për artikullin. :::::::Shpresoj të kem ndihmuar sadopak në zgjidhjen e keqkuptimit. :::::::Me respekt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 prill 2022 03:50 (CEST) ::::::::Pershendetje Z. Klein, ::::::::Faleminderit shume shume per sqarimin. Nuk kam asnje ankese per Wiki, thjeshte te nderhyet ne menyre te pergjegjshme dhe profesionale. Por nuk ka asnje problem, vetem lutem te procedohet me miratimin e nderhyrjeve te reja qe kam bere, sipas protokollit gjithnje. Besoj edhe po te sqarohem me perdoruesin ikranjani, perseri me nderhyrje ne te ardhmen nuk kam garancine qe do ti qelloj te njejtit perdorues per t'u redaktuar, per kete gjyoj qe nuk ka vlere. ::::::::Ju falenderoj edhe njehere, [[Speciale:Kontributet/188.127.111.67|188.127.111.67]] 28 prill 2022 10:21 (CEST) :::::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] faleminderit per sqarimin! @[[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]] jam perpjekur t'ju pergjigjem per pyetjet qe keni ngritur gjate gjithe kohes. Sic e permendi edhe Kleini, une jam vullnetare qe te ndihmoj perdorues te ndryshem te kuptojne si shkruhen artikuj ne Wikipedia. Po jua sjell edhe nje here ne vemendje te shikoni ate videon qe jua dergova para disa kohesh. Do ju ndihmoje shume si ta strukturoni artikullin sipas protokollit dhe [[Wikipedia:Pesë shtyllat|shtyllave te Wikipedias]]. Gjithsesi, ju sugjeroj te lexoni [[:en:Help:Your_first_article|kete artikull]] per te kuptuar si shkruhet artikulli i pare. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 28 prill 2022 16:09 (CEST) @[[Përdoruesi:Bora Doci|Bora Doci]] Pershendetje. Po jua perseris edhe une meqe e kam cekur shkarazi artikullin: e mira do te ishte te na vinit ne dispozicion '''referenca''' ku ta mbeshtesim gjithe ate lende. Respekte --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 2 maj 2022 15:04 (CEST) == Pyetje nga [[User:AvniSelmani|AvniSelmani]] nëpërmjet panelit të ndihmës (13 shkurt 2022 23:11) == Përshëndetje, tani e kam përgatitur aktivitetin tim artistik me informacione, për të qenë pjesë e Wikipedia-s. Ju lutem ku mund ta dërgoj? --[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]] ([[Përdoruesi diskutim:AvniSelmani|diskutimet]]) 13 shkurt 2022 23:11 (CET) :Miredita @[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]]! Kontributi ne Wikipedia dhe ne projektet e saj simotra eshte vullnetar. Wikipedia nuk ofron mundesi punesimi. Meqe ju jeni fotograf profesionist mund te merrni pjese ne garen 'Fotografia e Ushqimit Tradicional Shqiptar' [[Commons:Gara e fotografisë së ushqimit tradicional shqiptar - 2022|ketu]]. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 14 shkurt 2022 13:04 (CET) == Pyetje nga [[User:Gruajashqiptarenebotealbanianwomenworld|Gruajashqiptarenebotealbanianwomenworld]] nëpërmjet panelit të ndihmës (21 shkurt 2022 23:28) == Pershendetje nuk e di por ka dicka qe nuk shkon mire Nuk me ruhen Faqet qe krijoj. Te lutem me udhezo Faleminderit. --[[Përdoruesi:Gruajashqiptarenebotealbanianwomenworld|Gruajashqiptarenebotealbanianwomenworld]] ([[Përdoruesi diskutim:Gruajashqiptarenebotealbanianwomenworld|diskutimet]]) 21 shkurt 2022 23:28 (CET) == Pyetje nga [[User:AvniSelmani|AvniSelmani]] nëpërmjet panelit të ndihmës (22 shkurt 2022 14:30) == Pershendetje, Ne faqen personale ju kam derguar disa informaciole per veprintarin dhe punen time profesionale,me qelim qe te jem pjese ne tekst Enciklopedik. pyetja ime eshte,a e kam derguar ne vendin e duhur? --[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]] ([[Përdoruesi diskutim:AvniSelmani|diskutimet]]) 22 shkurt 2022 14:30 (CET) :Si jeni @[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]]? A mund te thoni se ku i keni derguar informacionet per punen tuaj profesionale? Ketu eshte hapesira per te diskutuar rreth artikujve ne Wikipedia dhe projektet e ndryshme te Wiki-t. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 23 shkurt 2022 13:06 (CET) == Medalje == {{Medalje}}–[[Përdoruesi:Gruajashqiptarenebotealbanianwomenworld|Gruajashqiptarenebotealbanianwomenworld]] ([[Përdoruesi diskutim:Gruajashqiptarenebotealbanianwomenworld|diskutimet]]) 22 shkurt 2022 21:18 (CET) == Pyetje nga [[User:AvniSelmani|AvniSelmani]] nëpërmjet panelit të ndihmës (23 shkurt 2022 17:39) == Pershendetje,informacionet per punen tIme profesionale i kam derguar ne kolonen - Shto nje temé. Nese e kam gabuar ju lutem me tregoni ku mund ta dergoj, --[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]] ([[Përdoruesi diskutim:AvniSelmani|diskutimet]]) 23 shkurt 2022 17:39 (CET) :Miredita @[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]]! Meqe jeni fotograf mund te kontribuoni ne platformen [[Wikimedia Commons]], projekt simoter i Wikipedia-s duke ngarkuar foto te ndryshme dhe per ta pasuruar artikujt e Wikipedia-s me foto. Per momentin mund te kontribuoni ne garen '[[Commons:Gara e fotografisë së ushqimit tradicional shqiptar - 2022|Fotografia e Ushqimit Tradicional Shqiptar]]'. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 24 shkurt 2022 15:06 (CET) == Pyetje nga [[User:Altinakol|Altinakol]] nëpërmjet panelit të ndihmës (7 mars 2022 01:33) == pershendetje --[[Përdoruesi:Altinakol|Altinakol]] ([[Përdoruesi diskutim:Altinakol|diskutimet]]) 7 mars 2022 01:33 (CET) == Pyetje nga [[User:DigitalPlusWiki|DigitalPlusWiki]] nëpërmjet panelit të ndihmës (13 mars 2022 21:24) == Hello there, how can i add a person that need to ne added on wikipedia. --[[Përdoruesi:DigitalPlusWiki|DigitalPlusWiki]] ([[Përdoruesi diskutim:DigitalPlusWiki|diskutimet]]) 13 mars 2022 21:24 (CET) :Hi @[[Përdoruesi:DigitalPlusWiki|DigitalPlusWiki]]! You mean you want to create an article for someone? To create an article on Wikipedia you should write about a person that is notable and use references 3 to 5 references that are reliable. For more info, read this [[Wikipedia:Çfarë është një artikull?|help page]]. Thanks! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 16 mars 2022 09:38 (CET) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Pyetje nga [[User:Arian Gashi|Arian Gashi]] nëpërmjet panelit të ndihmës (17 mars 2022 16:56) == A jeni femer --[[Përdoruesi:Arian Gashi|Arian Gashi]] ([[Përdoruesi diskutim:Arian Gashi|diskutimet]]) 17 mars 2022 16:56 (CET) == Pyetje nga [[User:Typical Albanian|Typical Albanian]] nëpërmjet panelit të ndihmës (18 mars 2022 21:00) == Pershendetje shqipe! Je kontrollues në Wikipedia? Kemi nevojë për ty! Ndihmo të ulet numri i ndryshimeve në pritje. Kjo mu paraqit. Desha te ndihmoj ne aprovimin/mosaprovimin e disa prej redaktimeve, si mund ta beje kete? Faleminderit paraprakisht --[[Përdoruesi:Typical Albanian|Typical Albanian]] ([[Përdoruesi diskutim:Typical Albanian|diskutimet]]) 18 mars 2022 21:00 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Typical Albanian|Typical Albanian]]! Që të bëhesh kontrollues komuniteti Wikipedia-n do t’ju japë priviligjet e kontrolluesit. Ndaj, për të qenë kontrollues në Wikipedia duhet të veprosh sipas disa rregullave ne kete [[Wikipedia:Pesë shtyllat|link]]. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 25 mars 2022 13:48 (CET) == Pyetje nga [[User:Mi leximi|Mi leximi]] te [[Kallëzuesi]] (23 mars 2022 18:45) == Pershendetje. Desha te pyesja se si mund te hapim nje faqe te re Wiki? --[[Përdoruesi:Mi leximi|Mi leximi]] ([[Përdoruesi diskutim:Mi leximi|diskutimet]]) 23 mars 2022 18:45 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Mi leximi|Mi leximi]]! Për të hapur një faqe të re në Wikipedia, si fillim kërkoni titullin e artikullit që shkruhet te kutia në krye të faqes djathtas. Do t'ju kërkohet të krijoni një artikull të ri, nëse nuk ekziston. Mbani mend se për të shkruar artikuj duhet që gjuha e artikullit të jetë faktike, e thjeshtë, nuk duhet të jetë gjykim rreth qëndrimeve, mendimeve apo integritetit të një personi apo një teme tjetër. Duhet të citoni burime të besueshme dhe të botuara që mbështesin drejtpërdrejt përmbajtjen e artikullit. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 25 mars 2022 14:03 (CET) == Pyetje nga [[User:Xhenet mehmeti|Xhenet mehmeti]] te [[Johann Sebastian Bach]] (19 prill 2022 16:33) == Hello! Can you remove an n from the name of John Sebastian Bach please ? --[[Përdoruesi:Xhenet mehmeti|Xhenet mehmeti]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhenet mehmeti|diskutimet]]) 19 prill 2022 16:33 (CEST) :Hi @[[Përdoruesi:Xhenet mehmeti|Xhenet mehmeti]]! Po, une mund ta heq 'n', por nese e heq shkronjen 'n' duhet ta shkruaj emrin sipas sistemit fonetik te shqipes 'Johan Sebastian Bah' dhe jo 'Johan Sebastian Bach'. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 20 prill 2022 15:02 (CEST) == Pyetje nga [[User:Yugioh kartona shqip|Yugioh kartona shqip]] nëpërmjet panelit të ndihmës (4 maj 2022 18:40) == si te krijoj nje artikull nuk e di --[[Përdoruesi:Yugioh kartona shqip|Yugioh kartona shqip]] ([[Përdoruesi diskutim:Yugioh kartona shqip|diskutimet]]) 4 maj 2022 18:40 (CEST) :@[[Përdoruesi:Yugioh kartona shqip|Yugioh kartona shqip]] Mirëdita! Për të krijuar një faqe të re në Wikipedia, fillimisht kërkoni titullin e artikullit që shkruhet te kutia në krye të faqes djathtas. Nëse artikulli nuk ekziston, do t'ju kërkohet të krijoni një artikull të ri. Klikoni mbi tekstin (ku thuhet: krijoni artikull te ri) dhe do t'ju hapet dritarja për krijimin e artikullit. Dhe për të shkruar artikuj duhet që gjuha e artikullit të jetë faktike, e thjeshtë, nuk duhet të jetë gjykim rreth qëndrimeve, mendimeve apo integritetit të një personi apo një teme tjetër. Duhet të citoni burime të besueshme dhe të botuara që mbështesin drejtpërdrejt përmbajtjen e artikullit. Për më shumë ndihmë shihni [https://www.youtube.com/watch?v=7tBT9K6nFEw&t=9s videon]. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 5 maj 2022 10:25 (CEST) == Pyetje nga [[User:Class rover|Class rover]] nëpërmjet panelit të ndihmës (18 maj 2022 12:21) == Pershendetje si mund te rregulloj nje informacion? --[[Përdoruesi:Class rover|Class rover]] ([[Përdoruesi diskutim:Class rover|diskutimet]]) 18 maj 2022 12:21 (CEST) == Pyetje nga [[User:FilanF|FilanF]] te [[Felix Mendelssohn Bartholdy]] (29 gusht 2022 23:07) == Përshendetje kujtova se ishte me ei thjeshte modifikimi ose plotesimi i artikujve qe kane mangësi ne faqet e wikipedias shqip. --[[Përdoruesi:FilanF|FilanF]] ([[Përdoruesi diskutim:FilanF|diskutimet]]) 29 gusht 2022 23:07 (CEST) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:FilanF|FilanF]]! Si mund t'ju ndihmoj më konkretisht? Çfarë do të bëje a plotësoje në artikull? Megjithatë, ju dërgoj [https://www.youtube.com/channel/UCPNAkpyGf_PS0Gh3n8nBTVQ këtë linkun e youtube-it] me video ilustruese që t'ju ndihmojë me informacione të shumta. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 30 gusht 2022 09:13 (CEST) == Pyetje nga [[User:GrafiXal|GrafiXal]] nëpërmjet panelit të ndihmës (25 shtator 2022 14:01) == Përshëndetje. Desha të pyesja në qoftë se është e lejuar të marrësh informacionin nga një artikull Wikipedia anglisht dhe ta shtosh te një artikull Wikipedia shqip, duke kuptuar që artikulli i Wikipedias shqip është aktualisht përkthimi i një artikulli Wikipedia e cila është në një gjuhë tjeter (p.sh. Anglisht)? --[[Përdoruesi:GrafiXal|GrafiXal]] ([[Përdoruesi diskutim:GrafiXal|diskutimet]]) 25 shtator 2022 14:01 (CEST) :@[[Përdoruesi:GrafiXal|GrafiXal]] Mirëdita! Lidhur me pyetjen tënde, po ju mund ta merrni informacionin bazuar në një artikull në gjuhën angleze. Pjesa apo informacioni që do të shtoni në artikullin ekzistues në shqipe duhet të citohet duke u nisur nga referencat që ka artikulli në anglishte. Nëse keni pyetje të tjera, shkruani përsëri. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 29 shtator 2022 14:08 (CEST) ::Pershendetje. Faleminderit per pergjigjen e kesaj por deshiroja t'iu pyesja dhe dicka tjeter. Eshte ok nese une kopjoj nje pjese nga nje artikull anglisht dhe, mbasi e kam perkthyer ne shqip me Google Translate dhe me pak redaktim te perkthimit nga une, e vendos ne artikullin shqip per te njejten teme? [[Përdoruesi:GrafiXal|GrafiXal]] ([[Përdoruesi diskutim:GrafiXal|diskutimet]]) 9 korrik 2023 13:41 (CEST) :::@[[Përdoruesi:GrafiXal|GrafiXal]], një artikull përpunohet nga shumë njerëz. Po, ju mund të përdorni përkthimin në Google, por duhet ta redaktoni mirë që teksti të tingëllojë bukur e pastër në shqip. Pastaj vendoseni paragrafin te artikulli me të njëjtën temë. Faleminderit për kontributin që jepni në Wikipedia. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 10 korrik 2023 15:33 (CEST) ::::@[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] Oh, ok! Pa merak, normalisht do te sigurohem qe te tingelloje bukur e paster ne shqip. Gjithashtu, do citoi te njejtat burime nga artikulli anglisht. Faleminderit per sqarimin! :) [[Përdoruesi:GrafiXal|GrafiXal]] ([[Përdoruesi diskutim:GrafiXal|diskutimet]]) 10 korrik 2023 15:56 (CEST) == Pyetje nga [[User:Athanas Vakali|Athanas Vakali]] nëpërmjet panelit të ndihmës (5 tetor 2022 21:16) == How to include the article "Bakalli" in my address ''Athanas Vakali''? Bakalli - është mbiemër i disa familjeve shqiptare, nga Jugu ne Veri, i ngjitur nga profesioni i tyre gjatë sundimt Osman në Trojet Shqiptare. Shtoj dhe permiresoj, si RIDREJTO emri i faqes së destinuar vijon. Bakalli eshte nje dyqan - dhe dyqanxhiu - tip minimarketi perhapur sot gjeresisht me Turqi, i cili, ble nga tregu me shumice per shitje produkte ushqimore kryesisht, dhe pak zarzavate, fruta, perime. Bakalli eshte edhe tregtar produktesh ushqimore me shumice, import-eksport. Ne Shqiperi, Bakalli ishte tregetar import-eksport sendesh si p.sh. kripe, veze, vajguri, pije alkolike, lekura kafshesh, etj. Bakallet ne Voskopoje e me pas ne Berat dhe Durres kishin korporatat e tyre, madje, ishin edhe te grumbulluar, organizuar dhe punishtet, dyqanet, zyrat... i kishin ne nje zone te caktuar te qytetit. Etj.,etj.Po te shikosh nje lloj harte, qe i perket Berati, fillimi viteve 1800, do te ftillohesh dhe bindesh se si ishte i ndare qyteti Beratit, ne zona territoriale, sipas profesioneve, ku shenohet edhe zona e Bakalleve. Me ndarjen edhe me te madhe e me intensive te marredhenieve shoqerore te punes; me zgjerimin e qyteteve; dhe me rritjen e vellimit te shkembimeve tregtare mes qyteteve te kater vilajeteve shqiptare; si dhe me hapjen gjeresisht te komunikimit edhe me Italine per shkak te fillimit te dobesimit te perandorise Otomane, - ndryshoi edhe natyra tradicionale e tregetise. Ne Durres, p.sh. edhe para viteve 1930, nuk kishte dyqane me tabelen "Bakall". U zevendesua ajo me tabelen "Sende Ushqimore". Konkretisht: tregtaret e kripes, vajgurit, lekureve, pijeve, vezeve etj., kishin veprimtari tregtare p.sh. "Vasil Bakalli, shoqeria 'import-eksport". Pastaj. Ju e dini se ne trojet shqiptare nen pushtimin Osman ndodhi procesi i tmershem i apostazise(nderimi i detyruar i besimit fetar ( nga i krishtere ne musliman),dhe, shume te krishtere per ta ruajtur identitetin e tyre fetar mbanin emerin Ortodok --[[Përdoruesi:Athanas Vakali|Athanas Vakali]] ([[Përdoruesi diskutim:Athanas Vakali|diskutimet]]) 5 tetor 2022 21:16 (CEST) :[[Përdoruesi:Athanas Vakali|Athanas Vakali]], përshëndetje! {{smiley|:-)}}<br style="margin-bottom:0.5em"/>Unë jam një administrator. Çfarë po kërkon të bësh ekzaktësisht? Mbase mundem të të ndihmoj.<span id="Klein_Muçi:1665223627164:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 tetor 2022 12:07 (CEST)</span> == Pyetje nga [[User:Player785924jk|Player785924jk]] te [[Dhimitër Frangu]] (13 tetor 2022 11:32) == Hello --[[Përdoruesi:Player785924jk|Player785924jk]] ([[Përdoruesi diskutim:Player785924jk|diskutimet]]) 13 tetor 2022 11:32 (CEST) == Pyetje nga [[User:Player785924jk|Player785924jk]] nëpërmjet panelit të ndihmës (13 tetor 2022 11:35) == Ok --[[Përdoruesi:Player785924jk|Player785924jk]] ([[Përdoruesi diskutim:Player785924jk|diskutimet]]) 13 tetor 2022 11:35 (CEST) == Pyetje nga [[User:Albana shatri|Albana shatri]] te [[Stampa:Shenjat e pikësimit]] (15 tetor 2022 12:21) == nje pule mbante sqep nje cope djathe --[[Përdoruesi:Albana shatri|Albana shatri]] ([[Përdoruesi diskutim:Albana shatri|diskutimet]]) 15 tetor 2022 12:21 (CEST) :@[[Përdoruesi:Albana shatri|Albana shatri]], Pershendetje, si mund te ndihmoj konkretisht? [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 18 tetor 2022 12:54 (CEST) == Pyetje nga [[User:Përparim Abdurrahmanii|Përparim Abdurrahmanii]] nëpërmjet panelit të ndihmës (24 tetor 2022 17:19) == Përshëndetje, përse po vonohet shumë redaktimi dhe publikimi i temave të mia? --[[Përdoruesi:Përparim Abdurrahmanii|Përparim Abdurrahmanii]] ([[Përdoruesi diskutim:Përparim Abdurrahmanii|diskutimet]]) 24 tetor 2022 17:19 (CEST) :@[[Përdoruesi:Përparim Abdurrahmanii|Përparim Abdurrahmanii]] Miredita! Per cilat tema e keni fjalen? Per sa i perket redaktimit te artikujve, ato do te redaktohen kur t'u vije koha, pasi ka shume artikuj dhe pak kontrollues per te redaktuar artikuj. Kjo do te kerkoje pak kohe. Por, nese deshironi, ju mund t'i shkruani dikujt nga lista e kontrolluesve [[Speciale:RadhitPërdoruesit/reviewer|ketu]]. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 25 tetor 2022 15:05 (CEST) == Pyetje nga [[User:Ehaaaaa|Ehaaaaa]] te [[Stampa:Shenjat e pikësimit]] (5 nëntor 2022 19:18) == Kohe te bukura ishin atehere Djelli plot me shkelcim Ooh vitet shume kan kaluar Jemi ndryshkur pa kuptuar Pa treguar ne aftesin ton… --[[Përdoruesi:Ehaaaaa|Ehaaaaa]] ([[Përdoruesi diskutim:Ehaaaaa|diskutimet]]) 5 nëntor 2022 19:18 (CET) == Pyetje nga [[User:Albrim Shabani|Albrim Shabani]] te [[Anatomia e njeriut]] (8 nëntor 2022 23:55) == Hello --[[Përdoruesi:Albrim Shabani|Albrim Shabani]] ([[Përdoruesi diskutim:Albrim Shabani|diskutimet]]) 8 nëntor 2022 23:55 (CET) :@[[Përdoruesi:Albrim Shabani|Albrim Shabani]], përshëndetje! Faleminderit për përshëndetjen. Me se mund t'ju ndihmoj? [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 9 nëntor 2022 14:40 (CET) == Pyetje nga [[User:Elektra Zhejiang|Elektra Zhejiang]] te [[Drini i Bardhë]] (19 janar 2023 17:14) == Ckemi! Ky lum cfare lloji eshte fushor apo malor? --[[Përdoruesi:Elektra Zhejiang|Elektra Zhejiang]] ([[Përdoruesi diskutim:Elektra Zhejiang|diskutimet]]) 19 janar 2023 17:14 (CET) :Pershendetje @[[Përdoruesi:Elektra Zhejiang|Elektra Zhejiang]]! Pyetje shume e bukur. Do ta kontrolloj ne librat e gjeografise dhe do te kthej pergjigje shume shpejt. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 19 janar 2023 17:48 (CET) == Pyetje nga [[User:RubenShqip|RubenShqip]] nëpërmjet panelit të ndihmës (2 shkurt 2023 11:30) == Pershendetje, Dua të filloj të redaktoj pak këtu kur kam kohë. Sistemi më duket se ju ka caktuar si mentore për mua. A keni ndonjë këshillë për fillestarët? Faleminderit, Ruben --[[Përdoruesi:RubenShqip|RubenShqip]] ([[Përdoruesi diskutim:RubenShqip|diskutimet]]) 2 shkurt 2023 11:30 (CET) :Miredita @[[Përdoruesi:RubenShqip|RubenShqip]]! Se pari, ju falenderoj qe deshironi te kontribuoni ne Wikipedia. Shihni [https://www.youtube.com/@wikimediansofalbanianlangu6065 kete linkun] me video demonstruese (tutoriale) per t'ju referuar here pas here. Meqe jeni i ri ne redaktim do te thoja qe te benit redaktime apo permiresime te vogla ne artikuj te ndryshem. Gjithashtu, eshte me shume rendesi te dini shtyllat apo parimet kryesore te Wikipedias qe jane: Wikipedia eshte enciklopedi, eshte neutrale, eshte e lire (free knowledge) dhe cdokush ka te drejte te redaktoje dhe respekti i ndersjelle mes kontribuesve ne Wikipedia. Nese keni pyetje, me shkruani perseri per detaje te ndryshme. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 2 shkurt 2023 14:19 (CET) == Pyetje nga [[User:Teutaashuku|Teutaashuku]] nëpërmjet panelit të ndihmës (12 shkurt 2023 15:08) == Pershendetje Vjollsa.Uroj te jeni mire me shemdete. Jame duke shkruar biografin e Akademik dr. pr. Feti Mehdiut. pasi qe ai ende jetone dhe te gjitha te dhenat mi dergon nuk munde te shkruaj refereca tjera perveq tij. Desha te mare mendimin tuaj . ju pershendes. --[[Përdoruesi:Teutaashuku|Teutaashuku]] ([[Përdoruesi diskutim:Teutaashuku|diskutimet]]) 12 shkurt 2023 15:08 (CET) :@[[Përdoruesi:Teutaashuku|Teutaashuku]] Miredita! Uroj qe dhe ju te jeni mire me shendet. Per sa i perket [[Feti Mehdiu|artikullit]], ka nevoje per te rregullohet sipas nje formatit dhe rregullave te Wikipedia-s:Wikipedia eshte enciklopedi, eshte neutrale, eshte e lire (free knowledge) dhe cdokush ka te drejte te redaktoje dhe respekti i ndersjelle mes kontribuesve ne Wikipedia. Ketu eshte nje [https://www.youtube.com/watch?v=zR-LJnRo_Vo&t=1s video] qe ju ndihmon si te shkruani nje artikull te mire ne Wikipedia. Artikulli per Feti Mehdiun kishte 2 referenca, dhe ju duhet te vendosni reference se ku i keni marre ato libra ose informacion? Ekzistojne ne ndonje biblioteke, cila shtepi botuese i ka shkruar ato libra? Po ju dergoj nje [[Emine Sadiku Teichmann|artikull model]] se si ta rregulloni artikullin. Provojeni nje here ta rregulloni dhe pastaj me shkruani perseri nese keni pyetje. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 13 shkurt 2023 10:48 (CET) == Pyetje nga [[User:Bbloxy4ever|Bbloxy4ever]] nëpërmjet panelit të ndihmës (27 mars 2023 17:30) == Pershendetje! A mund te me thoni si te krijoj nje faqe te wikipedias? Dhe si mund te shtoj foto ne te --[[Përdoruesi:Bbloxy4ever|Bbloxy4ever]] ([[Përdoruesi diskutim:Bbloxy4ever|diskutimet]]) 27 mars 2023 17:30 (CEST) :Mirëdita @[[Përdoruesi:Bbloxy4ever|Bbloxy4ever]]! Së pari, faleminderit për dëshirën për të kontribuar në Wikipedia! Lidhur me pyetjen, besoj se e keni fjalën se si të krijoni një artikull në Wikipedia?! Për të krijuar një artikull në Wikipedia, duhet të keni parasysh shtyllat kryesore të Wikipedia-s që janë: Wikipedia është enciklopedi, neutrale, e lirë (free knowledge) dhe çdokush ka të drejtë të redaktojë dhe respekti i ndërsjellë mes kontribuesve në Wikipedia. Për të hapur një artikull të ri, shkoni te shiriti i kërkimit në Wikipdia dhe shkruani emrin e artikullit që doni të krijoni. Do t'ju hapet një faqe e re dhe me të kuqe do ju shfaqet emri i artikullit që nuk ekziston ende. Klikoni tek emërtimi me të kuqe dhe më pas do të keni mundësi të shkruani artikullin e ri. Për të vendosur foto në artikull, shih këtë [https://www.youtube.com/watch?v=04ShHyup0PQ&t=1s videon ndihmëse]. Shpresoj t'ju kem ndihmuar sadopak. Punë të mbarë! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 28 mars 2023 15:11 (CEST) == Pyetje nga [[User:Tomi.ujkaj|Tomi.ujkaj]] nëpërmjet panelit të ndihmës (8 maj 2023 00:18) == Pershendetje, A ka ndonje menyre fitimi Online ne kete fushe? :Mirëdita @[[Përdoruesi:Tomi.ujkaj|Tomi.ujkaj]]! Faleminderit për pyetjen, pasi është një pyetje me vend. Po, ju mund të fitoni shumë gjëra. Mund të kontribuoni duke redaktuar artikuj në Wikipedia, në këtë mënyrë ju merrni dije në fusha të ndryshme të jetës, por dhe ndihmoni të gjithë njerëzit të lexojnë artikuj të mirë pa gabime shkencore dhe gjuhësore. Faleminderit! == Pyetje nga [[User:Haki Brahaj|Haki Brahaj]] te [[Inteligjenca artificiale]] (28 maj 2023 10:12) == Pershendetje ku me sygjeroni te dal per drek --[[Përdoruesi:Haki Brahaj|Haki Brahaj]] ([[Përdoruesi diskutim:Haki Brahaj|diskutimet]]) 28 maj 2023 10:12 (CEST) == Pyetje nga [[User:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] nëpërmjet panelit të ndihmës (20 korrik 2023 11:28) == Pershendetje. Sapo perfundova nje project te veshtire. Ndoshta jam gati per nje pergjegjesi me te larte. Gjykoje vete. Faleminderit. --[[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|diskutimet]]) 20 korrik 2023 11:28 (CEST) :@[[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] mendimi yt është tepër grishës. Së pari, më tregoni se çfarë dini të bëni në Wikipedia dhe me çfarë artikujsh dëshiron të fillosh kontributin në Wikipedia? Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 20 korrik 2023 12:12 (CEST) ::Faqe te reja ose redakrime per letersine, artin, shkencen, natyren... Flm. [[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|diskutimet]]) 20 korrik 2023 13:02 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] Si fillim, ju rekomandoj të filloni të redaktoni artikuj të ndryshëm si për shembull, gabime drejtshkrimore, sintaksore, kuptimore, leksikore e më tej. [https://www.youtube.com/@wikimediansofalbanianlangu6065 Kjo faqja në youtube] kam shumë video të mira që do ju ndihmojë me shkrimin apo redaktimin e artikujve. Nëse ke ndonjë pyetje tjetër, mund të shkruani përsëri. Redaktim të mbarë! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 20 korrik 2023 14:22 (CEST) == Pyetje nga [[User:Rozzz.b|Rozzz.b]] nëpërmjet panelit të ndihmës (5 gusht 2023 10:57) == Pershendetje, Desha t'iu pyes se kur aprovohet teksti i redaktuar per autorin Sali Bashota. Si dhe, a duhet ndonje kriter per ta vertetuar autoresine e ketij shkrimi. Faleminderit, Rozafa Bashota --[[Përdoruesi:Rozzz.b|Rozzz.b]] ([[Përdoruesi diskutim:Rozzz.b|diskutimet]]) 5 gusht 2023 10:57 (CEST) :Mirëdita @[[Përdoruesi:Rozzz.b|Rozzz.b]]! Faleminderit për pyetjen që bëni. Artikujt në Wikipedia shkruhen nga komuniteti i gjerë i Wikipedia-s në gjuhën shqipe dhe nuk ka një redaksi redaktimi apo aprovimi të tekstit apo artikullit në fjalë. Që një artikull të jetë i verifikueshëm dhe cilësor në Wikipedia duhet të paktën të ketë të paktën 5 referenca dhe kini parasysh shtyllat apo parimet kryesore të Wikipedia-s që janë: Wikipedia është enciklopedi, neutrale dhe e lirë (free knowledge) dhe çdokush ka të drejtë të redaktojë dhe respekti i ndersjelle mes kontribuesve ne Wikipedia. Pra, mos harroni të vendosni referencat rreth artikullit për të qenë i verifikueshëm dhe vërtetueshëm. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 7 gusht 2023 09:16 (CEST) ::Pershendetje, ::Sapo i vendosa 8 referenca rreth artikullit ne menyre qe te jete i verifikueshem dhe i vertetueshem - ashtu sic me keni shkruar ju. ::A mund ta di kohezgjaten e publikimit, meqenese te gjitha kerkesat jane plotesuar nga ana ime, per autorin Sali Bashota. ::Me respekt, ::Rozafa Bashota [[Përdoruesi:Rozzz.b|Rozzz.b]] ([[Përdoruesi diskutim:Rozzz.b|diskutimet]]) 9 gusht 2023 19:55 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Rozzz.b|Rozzz.b]] Miredita! Cfare nenkuptoni me pyetjen: "A mund ta di kohezgjaten e publikimit, meqenese te gjitha kerkesat jane plotesuar nga ana ime, per autorin Sali Bashota."? Artikulli ne fjale del dhe ne Google dhe eshte ne Wikipedia po ta kerkosh me emrin e vet te artikullit. Nese ju pyetni se kur do te shyrtohet nga kontribues me privilegje qe jane kontrolluesit, do te pritni derisa t'i vije radha per shqyrtim, pasi ka shume artikuj te tille dhe pak kontrollues. Duke qene se puna ne Wikipedia mbeshtetet ne pune vullnetare dhe nuk ka staf redaktimi. Nese deshironi qe dikush ta shohe me shpejt artikullin, klikoni [[Wikipedia:Kontrolluesit|te kjo lidhja]] dhe kontaktoni nje prej tyre. Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 10 gusht 2023 09:44 (CEST) == Pyetje nga [[User:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] nëpërmjet panelit të ndihmës (10 gusht 2023 01:16) == Përshëndetje, Pjesa dërmuese e redaktimeve që kam bërë nuk janë të shqyrtuara. Shikoj që janë me qindra redaktime të tjera të pashqyrtuara. Kjo i bën redaktorët si unë të mendojë se puna që bëjmë nuk është e rëndësishme. Është e vështirë të punosh pa e ditur se çfarë kanë bërë të tjerët para apo pas punës aktuale që bëjmë. Si mund të zgjidhet ky problem? Nuk ka redaktorë që duan ta marrin përsipër rolin kontrolluesit apo drejtuesit nuk kanë besim të mjaftueshëm te redaktorët? Faleminderit për kohën tuaj --[[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|diskutimet]]) 10 gusht 2023 01:16 (CEST) :@[[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] Pershendetje! Faleminderit per kontributin qe keni dhene ne redaktimin e artikujve. Me vjen keq qe mendoni se puna jua nuk eshte e rendesishme, por ajo qe keni bere do te vleresohet nga komuniteti i gjere kurdohere te lexoje artikujt e redaktuara nga ju. Per sa i perket pyetjes ne zgjidhen e problemit qe ngreni ju, Wikipedia nuk ka drejtues e staf redaktimesh qe njerezit te merren me shqyrtimin e artikujve. Cdokush ka te drejten te nderhyje ne nje artikull dhe artikulli do te shqyrtohet kur t'i vije radha. Wikipedia eshte e decentralizuar. Nese doni qe artikujt te shqyrtohen me shpejt, ka kontribues qe kane privilegjin e kontrolluesit te artikujve, dhe ju mund t'i shkruani atyre ketu te [[Wikipedia:Kontrolluesit|kjo lidhje]] ose mund te punoni dhe pak kohe si redaktor i thjeshte per te marre priviligjet e kontrolluesit dhe mund t'i redaktoni e shqyrtoni vete artikujt. Per kete gje, shih lidhjen qe dergova me siper. Shpresoj t'u jem pergjigjur pyetjeve tuaja! Faleminderit! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 10 gusht 2023 09:36 (CEST) ::Faleminderit! Uroj me te miren per ju dhe wikipedianet e tjere. [[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|diskutimet]]) 10 gusht 2023 12:06 (CEST) == Kërkesë për t'u marrë parasysh për rolin e kontrolluesit të përmbajtjes == Përshëndetje Vyolltsa, Kam punuar me zell për të kontribuar në Wikipedia, duke u përpjekur të ruaj standardet e larta të saktësisë dhe besueshmërisë që mbësht kjo platformë. Me njohuritë dhe përvojën që kam fituar nën mentorimin tuaj, besoj se kam arritur një nivel ku mund të kontribuoj efektivisht edhe si kontrollues i përmbajtjes. Roli i kontrolluesit të përmbajtjes jo vetëm që do të më fuqizonte të rishikoja dhe rafinoja redaktimet e mia, por gjithashtu do të ndihmonte në menaxhimin dhe përmirësimin e redaktimeve të bashkëpunëtorëve të Wikipedia-s. Dua të shpreh mirënjohjen time për këshillat dhe mbështetjen që më keni dhënë gjatë këtyre muajve. Falemindeit! [[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] == Çmimi për redaktimin e artikujve == {{Çmim i parë|1=redaktimin e artikujve|viti=2022|përdoruesi=Vyolltsa}} == Çmimi për mirëmbajtjen e faqes kryesore == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e faqes kryesore|viti=2022|përdoruesi=Vyolltsa}} == Pyetje nga [[User:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] nëpërmjet panelit të ndihmës (2 tetor 2023 05:20) == Përshëndetje Vyolltsa, Kam punuar me zell për të kontribuar në Wikipedia, duke u përpjekur të ruaj standardet e larta të saktësisë dhe besueshmërisë që mbësht kjo platformë. Me njohuritë dhe përvojën që kam fituar nën mentorimin tuaj, besoj se kam arritur një nivel ku mund të kontribuoj efektivisht edhe si kontrollues i përmbajtjes. Roli i kontrolluesit të përmbajtjes jo vetëm që do të më fuqizonte të rishikoja dhe rafinoja redaktimet e mia, por gjithashtu do të ndihmonte në menaxhimin dhe përmirësimin e redaktimeve të bashkëpunëtorëve të Wikipedia-s. Dua të shpreh mirënjohjen time për këshillat dhe mbështetjen që më keni dhënë gjatë këtyre muajve. Falemindeit! Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi --[[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|diskutimet]]) 2 tetor 2023 05:20 (CEST) :Pershendetje [[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]]! Jam e gezuar per kontributin qe ke dhene ne Wikipedia. Per sa i perket, rolit te kontrolluesit qe do te marresh ne Wikipedia e percakton komuniteti i Wikipedia-s, lexoni informacionin e duhur ne [[Wikipedia:Kontrolluesit|kete lidhje]]. Nese ke pyetje te tjera, me shkruaj perseri. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 2 tetor 2023 09:02 (CEST) ::Faleminderit shumë, Vyolltsa! Nëse mendoni se e meritoj, do të isha i nderuar nëse do të më propozonit si kontrollues, si mentorja ime që jeni. Gjithsesi, jam mirënjohës për ndihmën tuaj të vazhdueshme. Një ditë të mbarë! [[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|diskutimet]]) 2 tetor 2023 09:27 (CEST) :::[[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]], Faleminderit per besimin qe keni treguar. Pashe qe keni shkruar te faqja e kontrolluesit kete [[Wikipedia:Kontrolluesit|kerkese]]. Une ju mbeshteta qe ju vete te beheni kontrollues, ne vend qe te kerkoni te tjeret te kontrollojne kontributet tuaja.Shpresoj te dilni faqebardhe.<span id="Vyolltsa:1696331093690:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 3 tetor 2023 13:04 (CEST)</span> ::::Mirenjohje pafund. Uroj te bejme gjera te mira ne sherbim te kultures shqiptare dhe boterore. Shume faleminderit. [[Përdoruesi:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Universiteti i Shkodres Luigj Gurakuqi|diskutimet]]) 3 tetor 2023 13:27 (CEST) == Pyetje nga [[User:Ariana 985|Ariana 985]] nëpërmjet panelit të ndihmës (17 tetor 2023 15:46) == per cfare behet fjale --[[Përdoruesi:Ariana 985|Ariana 985]] ([[Përdoruesi diskutim:Ariana 985|diskutimet]]) 17 tetor 2023 15:46 (CEST) == Pyetje nga [[User:Elmedinhajr|Elmedinhajr]] nëpërmjet panelit të ndihmës (21 janar 2024 19:50) == Faleminderit --[[Përdoruesi:Elmedinhajr|Elmedinhajr]] ([[Përdoruesi diskutim:Elmedinhajr|diskutimet]]) 21 janar 2024 19:50 (CET) == Pyetje nga [[User:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] nëpërmjet panelit të ndihmës (30 janar 2024 21:51) == Përshëndetje! Jam duke plotësuar një faqe për fshatin Mustafe. Pyetja ime është: Si mund të ndryshohet emri Mustafë në Mustafe? Kjo për arsye se asnjeherë nuk është emërtuar Mustafë në asnjë dokument dhe se nuk është thirrur kështu por vetëm Mustafe dhe ndonjëherë Mustafej. --[[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] ([[Përdoruesi diskutim:Hajredin Toca|diskutimet]]) 30 janar 2024 21:51 (CET) :[[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] përshëndetje! Faleminderit për mesazhin dhe kontributin që po jepni në Wikipedia. <br/>Përsa i përket ndryshimit të emrit të artikullit nga Mustafë në Mustafe është një opsion/ buton që qëndron pas opsioneve "Lexo; Redakto; Redakto nëpërmjet kodit; Shihni historikun; Zhvendos". Klikohet butoni "Zhvendos". Hapet një dritare tjetër me një tabelë ku kërkohet të ndryshohet emri i artikullit nga Mustafë në Mustafe. Plotësohen ato kutitë e tabelës dhe pastaj shtypet butoni: "Zhvendose faqen". Megjithatë unë e ndryshova titullin në [[Mustafe]] për ju.<br/>Ajo që do t'ju thoja është të vendosni referime poshtë artikullit në mënyrë që artikulli të bëhet sa më i verifikueshëm dhe i besueshëm. Nëse keni pyetje të tjera, më shkruani. <br/>Faleminderit!<span id="Vyolltsa:1706689651248:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 31 janar 2024 09:27 (CET)</span> == Pyetje nga [[User:MufitKaloshi|MufitKaloshi]] nëpërmjet panelit të ndihmës (3 shkurt 2024 15:35) == Faleminderir --[[Përdoruesi:MufitKaloshi|MufitKaloshi]] ([[Përdoruesi diskutim:MufitKaloshi|diskutimet]]) 3 shkurt 2024 15:35 (CET) == Pyetje nga [[User:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] nëpërmjet panelit të ndihmës (23 shkurt 2024 13:56) == Përshëndetje! Mund të vazhdoj me plotësime, shtesa, dhe korrigjime gabimesh te faqja Mustafe? Faleminderit. --[[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] ([[Përdoruesi diskutim:Hajredin Toca|diskutimet]]) 23 shkurt 2024 13:56 (CET) :[[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]], po patjetër që po. Sa më shumë aq më mirë. Faleminderit! Punë të mbarë!<span id="Vyolltsa:1708695223524:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 23 shkurt 2024 14:33 (CET)</span> == Pyetje nga [[User:Erion shkenctari|Erion shkenctari]] nëpërmjet panelit të ndihmës (24 shkurt 2024 21:27) == Pershendetje, jam fillestar duke punuar per wikipedia-n shqip dhe mund te me jepni ndonje Keshille? --[[Përdoruesi:Erion shkenctari|Erion shkenctari]] ([[Përdoruesi diskutim:Erion shkenctari|diskutimet]]) 24 shkurt 2024 21:27 (CET) :Mirëmëngjes [[User:Erion shkenctari|Erion shkencëtari]]! Ajo që mund të bëni në fillimet tuaja është rregullimi i artikujve, si zgjerimi, gabimi gramatikore e drejtshkrimore, thjeshtimi, hapje të artikujve të rinj, vendosja e një fotoje a referencash. Ju uroj punë të mbarë dhe mirë se erdhët në Wikipedia. --[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 27 shkurt 2024 09:01 (CET) == Pyetje nga [[User:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] nëpërmjet panelit të ndihmës (26 shkurt 2024 23:20) == Përshëndetje, brenda mundësive tuaja më sistemoni shtesat që kam bë dhe një citim të një libri si referencë që nukdi ta bëj për ta kaluar te referencat. Gjithashtu ju lutem te foto bashkëngjitur poshtë saj të korrigjohet duke e shkruar : "Drini i Zi pranë fshatit Mustafe" Faleminderit për ndihmën. --[[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] ([[Përdoruesi diskutim:Hajredin Toca|diskutimet]]) 26 shkurt 2024 23:20 (CET) :[[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] ja tek i keni disa [https://www.youtube.com/@wikimediansofalbanianlangu6065/videos video demonstruese] se si ta rregulloni informacionin shtesë në artikull. Këtë e bëj që ju të mësoni se si rregullohen detajet në të. Punë të mbarë!<span id="Vyolltsa:1709021154079:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 27 shkurt 2024 09:05 (CET)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Elin Kling]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646670|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Elin Kling]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202024,%2010:47)&section=new}} këtu]</span>. — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2024 11:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Elin Kling]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646670|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Elin Kling]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2000:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 01:54 (CET) == Pyetje nga [[User:Kledi Kelo|Kledi Kelo]] nëpërmjet panelit të ndihmës (22 mars 2024 20:45) == Si mund te vendos nje foto --[[Përdoruesi:Kledi Kelo|Kledi Kelo]] ([[Përdoruesi diskutim:Kledi Kelo|diskutimet]]) 22 mars 2024 20:45 (CET) :Mirëdita [[Përdoruesi:Kledi Kelo|Kledi Kelo]]. Nëse doni të vendosni një foto në artikull, shtypni butonin "Redakto", hapet një dritare tjetër dhe shkoni te butoni "Futni" e pastaj zgjidhni opsionin "Imazhe dhe media", pas kësaj do kërkoni foton që doni të vini. Pasi e gjeni, shtypni butonin "Fute". Për më shumë informacion, shih këtë videon: https://www.youtube.com/watch?v=04ShHyup0PQ&t=12s. Faleminderit!<span id="Vyolltsa:1711357843507:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 25 mars 2024 10:10 (CET)</span> == Pyetje nga [[User:Shpresa8|Shpresa8]] te [[Përdoruesja diskutim:Vyolltsa]] (25 mars 2024 06:51) == Persh. Kòrigjova dicka mbi Migjenin. Pse nuk hiqet ajo fjalia Migjeni ishte poet i.mallkuar --[[Përdoruesi:Shpresa8|Shpresa8]] ([[Përdoruesi diskutim:Shpresa8|diskutimet]]) 25 mars 2024 06:51 (CET) :Miredita [[Përdoruesi:Shpresa8|Shpresa8]]! Eshte ne rregull tani, e hoqa "poetin e mallkuar". Nese keni mundesi, mund te vazhdoni ta permiresoni artikullin per Migjenin. Ka gabime te vogla drejtshkrimore. Faleminderit!<span id="Vyolltsa:1711358775302:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 25 mars 2024 10:26 (CET)</span> ::Faleminderit Vjollca 😊 [[Përdoruesi:Shpresa8|Shpresa8]] ([[Përdoruesi diskutim:Shpresa8|diskutimet]]) 1 prill 2024 19:53 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 3 maj 2024 00:54 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 --> == Pyetje nga [[User:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] nëpërmjet panelit të ndihmës (13 maj 2024 19:49) == Përshëndetje, Ju lutem ndikoni që të kontrollohet faqja "Mustafe". Kjo do me ndihmonte që duke e lexuar të tjerët do më ndihmonin me të tjera të dhëna për ta pasuruar atë më shumë po dhe me rubrika tjera. Flm për mirëkuptimin. Hajredin Toca --[[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] ([[Përdoruesi diskutim:Hajredin Toca|diskutimet]]) 13 maj 2024 19:49 (CEST) :[[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] përshëndetje. E lexova artikullin, por mendoj që ka ende nevojë të rregullohet nga ana gramatikore. Ka gabime të vogla drejtshkrimore. Kështu që shihni t'i rregulloni ato. Dhe, do të sugjeroja që herë pas here ta rregullonit gjuhën e përdorur në artikull, është shumë përshkruese me epitete e figuracion gjuhësor. Një artikull në Wikipedia duhet të jetë informues. Vendosni kokën "Referime" para referencave, sepse nuk dallohet qartë nga teksti. <br/>Një pyetje kam unë. Si e lakoni Mustafe, kur filloni fjalinë me emrin Mustafe? <br/>Falemiderit!<span id="Vyolltsa:1716188992082:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 20 maj 2024 09:09 (CEST)</span> ::Pērshēndetje, të falenderoj për ndihmën. Artikullin do e rregulloj sipas këshillave tuaja. Ndonëse kohën e kam të kufizuar kam vendosur që të vazhdoj plotësimin por do konsultohem për gabimet me dëshirën që artikulli të jetë në standardin që kërkohet. Sa i përket pyetjes: "Si e lakoni Mustafe, kur filloni fjalinë me emrin Mustafe?" do konsultohem me një mësues gjuhe. Për mua "Mustafe" është një emër i gjinisë asnjanëse, në të gjitha rasat ngelet njëlloj. Por do të shkruaj. Faleminderit për mirëkuptimin. [[Përdoruesi:Hajredin Toca|Hajredin Toca]] ([[Përdoruesi diskutim:Hajredin Toca|diskutimet]]) 20 maj 2024 20:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Amigdala]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2665328|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Amigdala]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20maj%202024,%2010:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 maj 2024 12:05 (CEST) == Pyetje nga [[User:Kledi Kelo|Kledi Kelo]] nëpërmjet panelit të ndihmës (13 qershor 2024 14:16) == Pershendetje!Si te vendos ngjyrat ne background ne tabela qe nga kompjuteri? --[[Përdoruesi:Kledi Kelo|Kledi Kelo]] ([[Përdoruesi diskutim:Kledi Kelo|diskutimet]]) 13 qershor 2024 14:16 (CEST) == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Pyetje nga [[User:Aliiss|Aliiss]] nëpërmjet panelit të ndihmës (19 shtator 2024 23:50) == Përshëndetje si mund ta titulloj faqen e webit siç dua unë? --[[Përdoruesi:Aliiss|Aliiss]] ([[Përdoruesi diskutim:Aliiss|diskutimet]]) 19 shtator 2024 23:50 (CEST) :[[Përdoruesi:Aliiss|Aliiss]], Mirëdita! Mund të jeni më konciz për pyetjen, ju lutem? Faleminderit!<span id="Vyolltsa:1726839255218:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 20 shtator 2024 15:34 (CEST)</span> == Çmimi për mirëmbajtjen e faqes kryesore == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e faqes kryesore|viti=2023|përdoruesi=Vyolltsa}} == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Pyetje nga [[User:Skenderbaca|Skenderbaca]] nëpërmjet panelit të ndihmës (30 tetor 2024 11:21) == Pershendetje. Eshte krijuar nje Page me emrin Hafiz Qamil Baça personalitet i njohur me referenca referenca te plota rreth personalitetit te tij. ne faqen e ketij personaliteti eshte ky mesazh: _____ Kjo faqe është propozuar për grisje për shkak të udhëzimeve të Wikipedia-s. Arsyeja: Hafiz Qamil Baça - Personalitet i besimit Islam ne Shqiperi. Në qoftë se mendoni se kjo faqe nuk meriton grisjen, ose keni ndër mend ta rregulloni sipas rregullave të Wikipedia-s, mund ta hiqni këtë njoftim, por jeni të lutur të mos e hiqni nëse jeni ju krijuesi. Në qoftë se jeni ju krijuesi i këtij artikulli dhe/ose nuk jeni dakord me grisjen, shtoni: 'pezullo-grisjen' direkt pas këtij shënimi 'grise', dhe arsyen përse kjo faqe nuk duhet të griset, në faqen e diskutimit. Administratorë: kontrolloni lidhjet, historinë (tani), dhe regjistrat para se të grisni faqen. ____ krijuesi i kesaj faqeje i ka bere permisimet e duhura me referenca. lutem si mund te ndihmoni per heqjen e mesazhit paralajmerues per heqje... ne menyre qe faqja te mos hiqet dhe te jete e disponueshme per lexuesit e interesuar. Faleminderit --[[Përdoruesi:Skenderbaca|Skenderbaca]] ([[Përdoruesi diskutim:Skenderbaca|diskutimet]]) 30 tetor 2024 11:21 (CET) :[[Përdoruesi:Skenderbaca|Skenderbaca]], përshëndetje! Faleminderit që shkruat. Për këtë pyetje që shtroni, besoj se dikush tjetër mund t'ju ndihmojë. Kontaktoni [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] për më shumë. Gjithë të mirat!<span id="Vyolltsa:1730381889084:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 31 tetor 2024 14:38 (CET)</span> :[[Përdoruesi:Skenderbaca|Skenderbaca]], Pershendetje, Kundershtimin e Grisjes e ke shtuar tek faqja e diskutimit dhe jo te faqja e artikullit. Burimet qe ke thene ne faqen e diskutimit qe do i shtosh, nuk ekzistojne, ne kete moment artikulli ka 0 referime (burime te dhenash). Teksti shume voluminoz qe e ke shtuar ne kete artikull qe e ke krijuar ka qasje spjegimi per figuren e personit, me shume personale sesa enciklopedike dhe marketing.. Fjalite qe ke shtuar si:<br/>''Mik dhe bashkëpunëtor i ngushtë, me tri Kryetar të Komunitetit Mysliman Shqiptar<br/>KANË THËNË PËR HAFIZ QAMIL BAÇËN…<br/>Isuf Dervishi-ish Kryetar i Këshillit Bashkiak të Librazhdit është shprehur:<br/>Ilirjan Meta, kryetar i Këshillit të Përkohshëm Pluralist të qytetit të Librazhdit, në vitet 1990-1991 do të shprehej: “Haxhi Hafiz Qamil Baça, frymëzues dhe Kontribues i tolerancës mes besimeve fetare”<br/>Haxhi qazim Muçi Ish Myfti i rrethit të Korçës shprehet: “Myftiu i Librazhdit, Haxhi Hafiz Qamil Baça, do të pozicionohej Aty ku ishte e drejta dhe e vërteta“<br/>Haxhi Ardit Hoxhllaku Myfti i rrethit të Librazhdit: Kudo që shkoJ, nëpër fshatra e familje, dëgjoj të përmendet me respekt dhe nderim emri i tij''<br/>Ky nuk eshte tekst enciklopedik.. Poashtu formati i artikullit nuk eshte brenda rregullave te komunitetit. Pastaj ''INSTITUCIONALIZIMI I BESIMIT ISLAM NË SHQIPËRI'' eshte teme ne vetvete qe nuk lidhet me biografine. Informacioni qe ke shtuar ka nevoje per shume procesim per te qene i pranueshem. <br/>Nese te duhet ende ndihme, me kontakto te faqja ime e diskutimit.<span id="Leutrim.P:1730413836246:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 tetor 2024 23:30 (CET)</span> == Pyetje nga [[User:Albanian02|Albanian02]] nëpërmjet panelit të ndihmës (17 dhjetor 2024 00:53) == Përshëndetje, Dëshiroj të di nëse është e mundur të ngarkohet një foto nga një faqe e internetit (https://www.radiokosovaelire.com/arsim-nazmi-muzaqi-13-11-1978-26-4-1999/) në Wikipedia për artikullin mbi Arsim Muzaqi. Po ashtu, a mund të më tregoni se sa kohë mund të marrë për të shfaqur artikullin në rezultatet e Google kur kërkohet emri "Arsim Muzaqi"? Faleminderit për çdo Informacion Albanian 02 --[[Përdoruesi:Albanian02|Albanian02]] ([[Përdoruesi diskutim:Albanian02|diskutimet]]) 17 dhjetor 2024 00:53 (CET) :[[Përdoruesi:Albanian02|Albanian02]] mirëdita! Që të ngarkoni një foto në Wikipedia, duhet fillimisht ta ngarkoni në faqen "Wikimedia Commons", pasi fotografitë në Wikimedia Commons duhet të përmbushin rregullat e të drejtës së autorit. Fotot e marra nga interneti nuk mund të ngarkohen në Wikipedia pa lejen e krijuesit ose autorit të fotos së marrë nga interneti.<br style="margin-bottom:0.5em"/>Pra, për të përdorur foton nga "Radio Kosova e Lirë", do duhet të merrni leje me shkrim nga autori që ka bërë foton. <br/>Nëse merrni këtë leje, mund ta ngarkoni foton në Wikimedia Commons me një licencë të lirë si CC BY-SA 4.0., që është platforma për fotot dhe mediat e përdorura në Wikipedia. <br style="margin-bottom:0.5em"/>Për sa i përket pyetjes 2, koha që një artikull i Wikipedia-s të shfaqet në Google nuk është e përcaktuar. Ka raste që Google-i i indekson/ shfaq artikujt e rinj të Wikipedia-s brenda disa ditësh ose edhe më shumë kohë. Varet nga sa shpesh Google "kërkon" (crawls) faqet e Wikipedia-s. <br style="margin-bottom:0.5em"/>Shpresoj t'ju kemi ndihmuar. Më shkruani, nëse keni pyetje të tjera. Faleminderit! 😊<span id="Vyolltsa:1734427197495:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 17 dhjetor 2024 10:19 (CET)</span> == Pyetje nga [[User:Albanian02|Albanian02]] nëpërmjet panelit të ndihmës (17 dhjetor 2024 14:26) == Përshëndetje, Kam vënë re se artikulli Arsim N. Muzaqi është shkruar më shumë si një memorial dhe nuk i përmbahet stilit enciklopedik të Wikipedias. Unë vetë nuk mund të bëj ndryshimet, por dëshiroj të tërheq vëmendjen për këtë çështje. A mund të ndihmojë dikush me përvojë që ta bëjë artikullin më neutral dhe më në përputhje me standardet enciklopedike? Faleminderit për ndihmën! Arsim Nazmi Muzaqi (13 nëntor 1978 – 26 prill 1999) ishte një luftëtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe njihet si një nga dëshmorët në luftën për pavarësinë e Kosovës. Ai lindi në Vushtrri, në një familje me tradita të forta patriotike, dhe që në moshë të re dallohej për talentin e tij sportiv dhe angazhimin në studime. Muzaqi u bashkua me Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës më 25 gusht 1998 dhe shërbeu në Batallionin e 4-të të Brigadës 141 „Meh Uka“. Gjatë shërbimit të tij ushtarak, ai mori pjesë në disa beteja të rëndësishme, përfshirë ato në Ashlan, Rahovë, Mazhik, Kutllovc dhe në vende të tjera. Në këto beteja ai tregoi aftësi ushtarake dhe angazhim për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës. Ai ishte gjithashtu pjesë e një njësiti special dhe luajti një rol kyç në disa operacione, përfshirë kapjen e tetë ushtarëve serbë në janar 1999 dhe sulme strategjike ndaj bazave të armikut. Muzaqi ra në betejën e 26 prillit 1999 në afërsi të Maidanit, gjatë një përleshje të ashpër, ku ai dhe shokët e tij mbronin pozitat e UÇK-së. Pasi ra në luftë, ai u bë simbol i sakrificës dhe qëndresës për lirinë e Kosovës. Përveç tij, gjithashtu dhanë jetën luftëtarë të tjerë si Komandanti Shemsi Ahmeti dhe Rrustem Hyseni. Pas vdekjes, [[Arsim Muzaqi]] u nderua posthumisht me titullin „Dëshmor i Kosovës“, dhe në nder të kontributit të tij për pavarësinë e Kosovës, një rrugë në qytetin e Vushtrrisë u emërua në emrin e tij. --[[Përdoruesi:Albanian02|Albanian02]] ([[Përdoruesi diskutim:Albanian02|diskutimet]]) 17 dhjetor 2024 14:26 (CET) :[[Përdoruesi:Albanian02|Albanian02]], miremengjes! Per te shkruar artikullin, mund t'ju ndihmoje perdoruesi: [[User:Leutrim.P|Leutrim.P]] . Une sapo e etiketova dhe mund te bisedoni se bashku. Puna e mbare dhe faleminderit dhe nje here per kontributin qe jepni.<span id="Vyolltsa:1734595065662:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 19 dhjetor 2024 08:57 (CET)</span> ::Faleminderit per njoftimin Vyolltsa. @[[Përdoruesi:Albanian02|Albanian02]], nuk me kishte ardhur njoftimi per repliken qe kishe shtuar tek faqja jote e diskutimit. I bera disa ndryshime te vogla, tani duhet te jete ne rregull. Vlen te ceket se eshte shume me rendesi qe te dhenat qe i ke shtuar ne artikull te gjenden ne faqen te cilen e ke cituar (ne burim/referim) dhe citimet te jene te bollshme qe te faktojne ato pretendime qe i ke shtuar.<span id="Leutrim.P:1734633294738:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 dhjetor 2024 19:34 (CET)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teatri "Buddies in Bad Times"]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2741945|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teatri "Buddies in Bad Times"]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20janar%202025,%2013:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 janar 2025 14:06 (CET) == Pyetje nga [[User:Klubi Futbollit Bashkimi (Shkoder)|Klubi Futbollit Bashkimi (Shkoder)]] nëpërmjet panelit të ndihmës (15 prill 2025 11:58) == si mund ta bej faqen time te shikohet ne googel --[[Përdoruesi:Klubi Futbollit Bashkimi (Shkoder)|Klubi Futbollit Bashkimi (Shkoder)]] ([[Përdoruesi diskutim:Klubi Futbollit Bashkimi (Shkoder)|diskutimet]]) 15 prill 2025 11:58 (CEST) :[[Përdoruesi:Klubi Futbollit Bashkimi (Shkoder)|Klubi Futbollit Bashkimi]], mirëdita! Kjo gjë ka të bëjë më shumë me Google-in edhe se sa i vizituar është artikulli. P.sh., nëse shkon tek artikulli dhe klikon: Mjetet->Informacioni i Faqes, mund të shihni se sa herë është vizituar artikulli. Shpresoj t'ju kem ndihmuar sadopak.<span id="Vyolltsa:1744815890282:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 16 prill 2025 17:04 (CEST)</span> == Pyetje nga [[User:Gertzenelaj|Gertzenelaj]] te [[Samir Mane]] (29 prill 2025 11:22) == I dont know how to delete a reference --[[Përdoruesi:Gertzenelaj|Gertzenelaj]] ([[Përdoruesi diskutim:Gertzenelaj|diskutimet]]) 29 prill 2025 11:22 (CEST) :[[Përdoruesi:Gertzenelaj|Gertzenelaj]], Shko te artikulli, shtypni butonin "Redakto", shkoni te referenca që doni të hiqni dhe pastaj shtypni butonin "delete" dhe kështu hiqet referenca. Nëse dini të fshini sende në një dokument "Word", edhe në artikull është e njëjta gjë. Shpresoj t'ju kem ndihmuar.<span id="Vyolltsa:1745930025904:Përdoruesja_diskutimFTTCLNVyolltsa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 29 prill 2025 14:33 (CEST)</span> == Join the 6th Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign – 2025 Edition == Dear Wikimedia affiliate community leader, Thanks for organizing the previous editions of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign|Wikipedia Pages Wanting Photos]] Campaign in your community. We invite your community again to participate in the 6th edition of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign]], a global campaign taking place from July 1 to August 31, 2025. Participants will choose among Wikipedia pages without photos, then add a suitable photo from among the many thousands of photos in the Wikimedia Commons, especially those uploaded from thematic contests ([[:m:Wiki Loves Africa|Wiki Loves Africa]], [[:m:Wiki Loves Earth|Wiki Loves Earth]], [[:m:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]], [[:m:Wiki Loves Monuments|Wiki Loves Monuments]], etc.) over the years. More than 80 Wikimedia affiliates have participated since the campaign was launched in 2020 and have added images to more than 400,000 Wikipedia articles in over 245 Wikipedia languages. Thanks to the volunteer contributors! We now invite your affiliate to organize and lead the campaign within your community. As a local organizer, you may: *Encourage individual members to take part by adding images to Wikipedia articles. *Host edit-a-thons focused on improving visual content. *Organize training workshops to teach contributors how to correctly integrate images into Wikipedia. These activities will help build local capacity and increase visual content across Wikipedia. Please note that for participants to be eligible to participate in the campaign, they need to have registered an account for at least a year before the official start date of the contest. That is, for the 2025 edition, they must have registered an account on or before July 1, 2025. The account can be from any Wikimedia project wikis. The organizing team is looking for a contact person to coordinate WPWP participation at the Wikimedia user group or chapter level (geographically or thematically) or for a language Wikipedia. We would be glad for you to [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|sign up directly]] at [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|WPWP Participating Communities]]. With kind regards, [[User:Reading Beans]] On behalf of the Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025. [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 17 maj 2025 15:43 (CEST) <!-- Message sent by User:T Cells@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Pages_Wanting_Photos_2025/Call_for_participation_letter/Targets_past_organizers&oldid=28745740 --> == Të ftoj në diskutim, ku edhe mund të votosh == @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], të përfundohet edhe një qështje që ka kohë që diskutohet; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj%20heqjen%20e%20privilegjeve%20t%C3%AB%20administrator%C3%ABve%20joaktiv%C3%AB . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 korrik 2025 18:39 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jora Hodo]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2824647|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jora Hodo]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20gusht%202025,%2015:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 gusht 2025 17:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Amigdala]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2828108|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Amigdala]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20gusht%202025,%2014:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 gusht 2025 16:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konkursi i Shkencës Wiki]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2858432|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konkursi i Shkencës Wiki]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20tetor%202025,%2010:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 tetor 2025 12:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Psikologjia e turmës]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2863544|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Psikologjia e turmës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: simbol i padukshëm|simbol i padukshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë simbole të padukshme. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: invisible characters|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20tetor%202025,%2015:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 tetor 2025 17:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Banda "Baader Meinhof" (film)]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2863607|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Banda "Baader Meinhof" (film)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20tetor%202025,%2020:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 tetor 2025 22:01 (CEST) == Përshëndetje Vyolltsa == Të përgëzoj për intervistën që paske bërë për wikipedian e gjuhës shqipe [https://www.youtube.com/watch?v=6_k-BCGZkwQ në këtë emision], shumë e pasur e informuese. @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Zoti ekziston dhe jeton në Bruksel]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2874122|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Zoti ekziston dhe jeton në Bruksel]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20n%C3%ABntor%202025,%2012:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 nëntor 2025 13:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sistemi në një çip]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2877604|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sistemi në një çip]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20dhjetor%202025,%2015:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 dhjetor 2025 16:46 (CET) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:28 (CET) ::Pershendetje [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]). Faleminderit qe me njoftove, do te perpiqem ta kem parasysh, pasi une merrem me pjesen e organizimite te eventeve ku ftoj njerez te ndryshem te rrisin dhe permiresojne permbajtjen e artikujve ne platformat e ndryshme. Prandaj, une e mbush kete gje nga ilustrimet e artikujve per evente. - {{unsigned|Vyolltsa| 15 dhjetor 2025 11:10 (CEST)}} @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], Më vjen mirë që paske shkruar por pasi etiketimi nuk është bërë si duhet, nuk më ka ardhur një njoftim, në raste të tjera thjeshtë përdor "@" para emrit të përdoruesit, etiketimi ndodh vetvetiu. Në fakt ke bërë një punë të mirë me kontrollin e redaktimeve në pritje, shumë përdoruesve në atë kohë i'u kanë hequr privilegjet e kontrolluesit. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:28 (CEST) :@[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:30 (CEST) == Pyetje nga [[User:Enis1010|Enis1010]] te [[KF Rramalia]] (12 mars 2026 01:14) == Për këtë klub shiko a është në rregull? --[[Përdoruesi:Enis1010|Enis1010]] ([[Përdoruesi diskutim:Enis1010|diskutimet]]) 12 mars 2026 01:14 (CET) == Përshëndetje == Përshëndetje, Uroj të gëzoni shëndet! Ju lutem që të shikoni se a është në rregull dhe sipas kritereve artikulli Shkolla e Mesme e Ulët Mazllum Këpuska Gjakovë. Me respekt! [[Përdoruesi:Arbenori|Arbenori]] ([[Përdoruesi diskutim:Arbenori|diskutimet]]) 12 mars 2026 11:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla 9-vjeçare "Pashko Vasa" Rrëshen]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2918539|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla 9-vjeçare "Pashko Vasa" Rrëshen]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202026,%2010:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2026 12:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eni Reka]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2919588|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eni Reka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20prill%202026,%2012:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 prill 2026 14:01 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nash Format]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2956924|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nash Format]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20prill%202026,%2008:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 prill 2026 10:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shtëpia Botuese "Nash Format"]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2956964|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shtëpia Botuese "Nash Format"]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20prill%202026,%2009:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 prill 2026 11:02 (CEST) == Pyetje nga [[User:Maria Sokoli|Maria Sokoli]] nëpërmjet panelit të ndihmës (23 prill 2026 14:15) == Pershendetje Kam bere redaktimin per mamin tim per bion ne wikipedia shqip, mund te me ndihmoni te di se kur mund ti shfaqet. Emri i saj eshte luljeta dano --[[Përdoruesi:Maria Sokoli|Maria Sokoli]] ([[Përdoruesi diskutim:Maria Sokoli|diskutimet]]) 23 prill 2026 14:15 (CEST) :@[[Përdoruesi:Maria Sokoli|Maria Sokoli]] përshëndetje! Që artikulli të shfaqet, nuk ka një datë të caktuar, por varet se nga momenti që kontrollohet dhe verifikohet nga një kontrollues i Wikipedia-s. :Gjithsesi, për artikuj biografi ka disa rregulla të rëndësishme: artikulli duhet të jetë i shkruar në mënyrë neutrale, të ketë burime të besueshme, të verifikueshme dhe të paanshme, si dhe të tregojë që personi paraqet interes publik dhe rëndësi enciklopedike. :Duke qenë se bëhet fjalë për mamin, duhet pasur akoma më shumë kujdes, sepse kjo mund të shihet si konflikt interesi dhe artikulli bazohet në subjektivitet. :Pra, nuk është çështje kohe, por çështje nëse artikulli i plotëson rregullat e Wikipedia-s. Ju rekomandoj të lexoni [[Wikipedia:Pesë shtyllat|këto rregulla]] për ta përmirësuar sipas shtyllave të Wikipedia-s. Shpresoj t'ju kem ndihmuar. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 23 prill 2026 15:51 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Baboon Food Delivery]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2975687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Baboon Food Delivery]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20prill%202026,%2016:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 prill 2026 18:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Baboon Food Delivery]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2975957|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Baboon Food Delivery]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Lidhjet e jashtme|Lidhjet e jashtme]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa në parametra që nuk mund të përmbajnë adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: external links|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20maj%202026,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 maj 2026 22:34 (CEST) == Administratore == Tashmë je administratore. Urime! Administratorët kanë përgjegjësi shtesë dhe e zgjedhin vetë ku do të përqendrohet vëmendja e tyre. Unë do të sugjeroja [[Special:SpecialPages|faqet e veçanta]] – pasi është vendi ku kryhet mirëmbajtja e projektit dhe përdoruesit e zakonshëm nuk mund të ndihmojnë aq shumë sa një administrator – si dhe procesin e rivlerësimit të [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime|artikujve të mirë]] e atyre [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime|të përkryer]]. Prej disa muajsh tashmë rreth 30 artikuj në total presin rishkrim për të ardhur konform standardeve detyrë që nuk është marrë përsipër nga ndokush seriozisht. Zbrazja e atyre listave do të "zhbllokonte" procesin normal të artikujve të mirë e të përkryer në të ardhmen. Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 maj 2026 12:10 (CEST) == Urime për privilegjet e reja! == @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], unë që një kohë merrem me një pjesë të [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Leutrim.P/Projekti_Post-100K Projektit Post-100K], çfarë do më ndihmonte jashtëzakonisht shumë është thjeshtë votimi në kandidaturat që po presin gjatë te; [[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumi i Grisjes]], [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikuj të mirë]], [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikuj të përkryer]]. Sigurisht, kur të kesh kohë. P.s. mos u nxito shumë me grisje të artikujve që kanë përmbajtje të konsiderueshme, dhe artikujt që janë më të vjetër se 10 vite, duhet të propozohen në FG për votim që të mund të grisen. Punë të mbarë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:45 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20 maj 2026 19:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569831 --> == Lake Gistova/Gramoz/ Gramozit, revisionist editing on the Albanian page of Wikipedia == Greetings '''Vyolltsa''' My main concern is that someone is allowing bots to change the article written in Albanian concerning the location of Lake Gistova/Gramoz or Gramozit. Which is the same lake under different names. On April 12 2026 if Iam not mistaken an unidentified Bot changed the location from Greece to Albania without presenting Primary Governmental Sources. But what is funny is that suddenly the article has become protected and no change is allowed anymore? That is very mysterious. In addition the position of the lake has already been adjudicated in the English version of Wikipedia, with facts thus what we are witnessing in the Albanian page is plagiarism and border revisionism by certain unidentified bots. I am looking for a solution on this matter. In addition I forwarded a message to Klein Muçi to his talk page three days ago about this issue with facts but yet I haven't received no answer on this matter. Once more I will place my primary Albanian Governmental Sources concerning the status and international location of Lake Gistova/ Gramozit and I will be waiting from your behalf for a solution/resolution on this matter. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia as well concerning about this misinformation issue. Border revisionism should not be allowed at all, but ironically the issue is being resurfaced mysteriously when the matter has been adjudicated once and for all in the English and other foreign language pages. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania. Thank you for your attention, Aetolia ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy inside the map squares https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, '''Vyolltsa''' and I am Looking for a resolution on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 25 maj 2026 16:35 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Festimet e Krenarisë në Australi]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2987989|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Festimet e Krenarisë në Australi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20qershor%202026,%2013:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 qershor 2026 15:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[O Fantasma (film)]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2987993|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:O Fantasma (film)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20qershor%202026,%2014:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 qershor 2026 16:00 (CEST) == Pyetje nga [[User:Albanian.kosova|Albanian.kosova]] te [[Granit Miftari]] (13 qershor 2026 01:28) == Përshëndetje! Kam një problem teknik me referencën numër 2 në këtë artikull. Më shfaqet një gabim me të kuqe ku thotë se parametri |user= është injoruar dhe mungon gjuha, por filtri automatik i sistemit po më bllokon dhe nuk po më lejon ta rregulloj kodin nga telefoni. A mund të më ndihmoni ta pastroj kodin e kësaj reference dhe të vendoset parametri i gjuhës (sq)? Faleminderit shumë! --[[Përdoruesi:Albanian.kosova|Albanian.kosova]] ([[Përdoruesi diskutim:Albanian.kosova|diskutimet]]) 13 qershor 2026 01:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aleks Buda]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3000589|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aleks Buda]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Formati i datës|Formati i datës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur ndarja mes periudhave të datave të ndryshme përdor vijën e gabuar. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: date format|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20qershor%202026,%2015:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 qershor 2026 17:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Juliette Mayniel]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3023344|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Juliette Mayniel]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20gusht%202026,%2021:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 gusht 2026 23:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marta Gellhorn]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029784|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marta Gellhorn]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202026,%2021:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shtator 2026 23:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marta Gellhorn]]'' == Përshëndetje, Vyolltsa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/3029788|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marta Gellhorn]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Emër i përgjithshëm|Emër i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin name. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: DOI|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202026,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shtator 2026 23:42 (CEST) == Pyetje nga [[User:EdvinFe|EdvinFe]] nëpërmjet panelit të ndihmës (20 shtator 2026 19:20) == Përshëndetje! Jam biri i Agron Fetiut dhe kam konflikt interesi, të cilin e kam deklaruar në faqen time të përdoruesit. E kam përgatitur një draft në faqen Përdoruesi:EdvinFe/Agron_Fetiu. A mund ta shikoni dhe të më thoni nëse ka burime të mjaftueshme dhe nëse mund ta zhvendos në hapësirën kryesore? Faleminderit! --[[Përdoruesi:EdvinFe|EdvinFe]] ([[Përdoruesi diskutim:EdvinFe|diskutimet]]) 20 shtator 2026 19:20 (CEST) :I dashur @[[Përdoruesi:EdvinFe|EdvinFe]]! Uroj qe te jeni mire! Dhe, ndjese qe nuk kam mundur t'ju kthej pergjigje me heret! E lexova artikullin per babain, Agron Fetiu, dhe duhet te kesh parasysh disa gjera para se ta publikoni artikullin ne hapesiren kryesore te artikujve. :- Ne pergjithesi, artikulli ka theks neutral, por referencat jane te kufizuara qe merren vetem nga faqja e Zyrës Kombëtare të Auditimit. Nga kjo faqe ne e verifikojme rendesine e figures me te dhena profesionale, por nuk eshte e pavarur. Ndërsa, burimi tjeter ne Kallxo.com nuk flet per veprimtarine e tij. Pra, eshte e nevojshme te japesh burime qe provojne qe ne si lexues jo vetem t'i verifikojme, por dhe ta besojme punen e vepren e Agron Fetiut. Per me shume shih [[Wikipedia:Shquarësia|shquarësinë]]. :- Gjuha e perdorur te jete sa me organike e shkruar nga dora e njeriut sesa e makines dhe te jete e stilit perifrazim. :- Per informacion vetjak, do t'ju ftoja ta lexonit dhe kete politike te konfliktit te interesit dhe te qenit sa me neutral ne shkrimin e artikullit: [[Wikipedia:Konflikti i interesit|Politika për konfliktin e interesit]] dhe nuk favorizon redaktimin dhe shkrimin nga te afermit. :- Ju sugjeroj ta mbani draftin në hapësirën tuaj, dhe ftoni redaktore te tjere te Wikipedia-s ta vleresojne artikullin qe ta zhvendosin ose jo. Ose, mund te kontaktoni redaktoret te tjere ta permiresojne e shkruajne artikullint. :Nese keni pyetje te tjera, me shkruani! [[Përdoruesja:Vyolltsa|Vyolltsa]] [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 29 shtator 2026 16:13 (CEST) == Grisje == Si mund ta krijoj nje tem per nje gazetar dhe reportazh i muzikav shqipe ? [[Përdoruesi:DemiPrinCe007|DemiPrinCe007]] ([[Përdoruesi diskutim:DemiPrinCe007|diskutimet]]) 15 tetor 2026 21:58 (CEST) :Pershendetje @[[Përdoruesi:DemiPrinCe007|DemiPrinCe007]]! Per te shkruar nje artikull ne Wikipedia per nje person, vete faqja e Wikipedia-s permban disa rregulla te mira qe jane udhezuese per te pasur artikuj informues dhe te besueshem: :[[Wikipedia:Shquarësia (njerëz)|Shquarsia]]:Tema duhet te jete trajtuar ne menyre domethenese nga burime te pavarura dhe te besueshme. :[[Wikipedia:Pesë shtyllat|Shtyllat e Wikipedia-s]]:enciklopedi, kendveshtrim neutral, permbajtje e lire, bashkepunim me sjellje qytetare dhe rregulla fleksibile. :Referencat:Perdorni burime te larmishme, te pavarura dhe te verifikueshme. :Verifikimi:Cito burimin nga e keni marre informacionin. Intervistat dhe faqet personale nuk mjaftojne vetem per te vertetuar shquarsine. :Nese keni pyetje te tjera, shkruani perseri. [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 18 tetor 2026 17:23 (CEST) == Incorrect revert == Hello! You made a mistake in undoing my edit while editing [[Organizata jofitimprurëse]]; I was removing spam added by [[Special:Contributions/Wfghpor782|Wfghpor782]], who is a [[m:Wikiproject:Antispam/Archives/2023/Bulk text reference addition spam|a known long-term abuser]]. The content comes from spam blogs and not from real references. PËRKTHIM MAKINAR: Përshëndetje! Ke bërë një gabim në anulimin e redaktimit tim gjatë redaktimit të [[Organizata jofitimprurëse]]; Po hiqja spam-in e shtuar nga [[Special:Contributions/Wfghpor782|Wfghpor782]], i cili është një [[m:Wikiproject:Antispam/Archives/2023/Bulk text reference addition spam|një abuzues i njohur afatgjatë]]. Përmbajtja vjen nga blogje spam-i dhe jo nga referenca të vërteta. [[User:lp0 on fire|<span style="color:var(--color-link-red);background:inherit">lp0&nbsp;on&nbsp;fire</span>]]&nbsp;[[User talk:lp0 on fire|<span class="skin-invert" style="color:#006537">()</span>]] 20 tetor 2026 17:00 (CEST) h3v1yutzuihhvlpaydmjm0ftm45bf66 1 301926 3058618 2663034 2026-10-20T21:38:57Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058618 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mark Shllaku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2211694 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190929120847/https://www.newsbomb.al/e-dashtuna-angje-e-femije-kush-ishte-mark-shllaku-shkroi-letren-per-te-shoqen-nga-qelia-e-burgut-te-shkodres-pak-para-ekzekutimit-179979 për lidhjen https://www.newsbomb.al/e-dashtuna-angje-e-femije-kush-ishte-mark-shllaku-shkroi-letren-per-te-shoqen-nga-qelia-e-burgut-te-shkodres-pak-para-ekzekutimit-179979. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 mars 2021 06:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mark Shllaku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2663033 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190929120847/https://www.newsbomb.al/e-dashtuna-angje-e-femije-kush-ishte-mark-shllaku-shkroi-letren-per-te-shoqen-nga-qelia-e-burgut-te-shkodres-pak-para-ekzekutimit-179979 për lidhjen https://www.newsbomb.al/e-dashtuna-angje-e-femije-kush-ishte-mark-shllaku-shkroi-letren-per-te-shoqen-nga-qelia-e-burgut-te-shkodres-pak-para-ekzekutimit-179979. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 19:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mark Shllaku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058617 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250414093446/https://flasshqip.ca/opinione/blog/6422-mark-shllaku-sokrati-yne-nga-dashnor-kokonozi për lidhjen https://flasshqip.ca/opinione/blog/6422-mark-shllaku-sokrati-yne-nga-dashnor-kokonozi. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 23:38 (CEST) pdkkoddc8mm7zj0mzd20etmb516ne1e 0 311710 3058546 3053484 2026-10-20T16:09:46Z Дејан2021 132989 /* Lista e njerëzve më të vjetër në Ballkan (110+) */ 3058546 wikitext text/x-wiki Kjo është lista e superqindvjeçarëve nga vendet e [[Ballkani|Ballkanit]]. Vendet e këtij rajoni janë si më poshtë: [[Shqipëria]], [[Bosnja dhe Hercegovina]], [[Bullgaria]], [[Kroacia]], [[Greqia]], [[Kosova]], [[Mali i Zi]], [[Maqedonia e Veriut]], [[Rumania]] dhe [[Serbia]].<ref>{{Cite web|url=https://gerontology.wikia.org/wiki/List_of_Balkan_supercentenarians|title=List of Balkan supercentenarians|website=Gerontology Wiki|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.grg-supercentenarians.org/world-supercentenarian-rankings-list/|title=World Supercentenarian Rankings List|website=Gerontology Research Group|language=en}}</ref> ==Lista e njerëzve më të vjetër në Ballkan (110+)== {{legend2|#F9F9F9|Vdiq|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|Të jetuarit|border=1px solid #AAAAAA}} <!-- Does not remove this line: hack to refresh page and ages every day --><div style="display:none">{{CURRENTDAY}}</div> {|class="wikitable sortable" width=75% |- !width=1% |№ !width=25% |Emri !width=3% |Gjinia !width=15% |Datëlindja !width=15% |Datëvdekja !width=15% |Mosha !nowrap width=25% |Vendi |- !1 |[[:ro:Ilie_Ciocan|Ilie Ciocan]] |{{center|M}} |{{Dts|1913|6|10}} |{{Dts|2026|5|27}} |112 vite, 351 ditë |{{ROU}} |- !2 |[[:sr:Jelisaveta_Veljković|Jelisaveta Veljković]] |{{center|F}} |{{Dts|1904|7|18}} |{{Dts|2016|10|20}} |112 vjeç, 94 ditë |{{SRB}} |- !3 |Ioanna Dimitriadou |{{center|F}} |{{Dts|1911|7|15}} |{{Dts|2023|4|5}} |111 vjeç, 264 ditë |{{GRE}} |- !4 |[[:ro:Dumitru_Comănescu|Dumitru Comănescu]] |{{center|M}} |{{Dts|1908|11|21}} |{{Dts|2020|6|27}} |111 vjeç, 219 ditë |{{ROU}} |- !5 |Eugenia Vranti |{{center|F}} |{{Dts|1906|2|26}} |{{Dts|2017|8|22}} |111 vjeç, 177 ditë |{{GRE}} |- !6 |Anastasia Athanassoulas |{{center|F}} |{{Dts|1898|6|20}} |{{Dts|2009|8|15}} |111 vjeç, 56 ditë |{{GRE}} |- !7 |[[Zenepe Pirani|Zenepe Piranić]] |{{center|F}} |{{Dts|1910|5|10}} |{{Dts|2021|7|5}} |111 vjeç, 56 ditë |{{ALB}} |- !8 |Paladia Noja |{{center|F}} |{{Dts|1915|7|20}} |{{Dts|2026|9|14}} |111 vjeç, 56 ditë |{{ROU}} |-bgcolor=99FF99 !9 |Paressa Orfanidou |{{center|F}} |{{Dts|1915|9|18}} |'''Ajo është gjallë''' |{{Age in years and days|18|9|1915}} |{{GRE}} |-bgcolor=99FF99 !10 |Iosif Rus |{{center|M}} |{{Dts|1915|10|28}} |'''Ajo është gjallë''' |{{Age in years and days|28|10|1915}} |{{ROU}} |- !11 |[[:sr:Milka_Bauković|Milka Bauković]] |{{center|F}} |{{Dts|1915|2|5}} |{{Dts|2026|1|23}} |110 vjeç, 352 ditë |{{SRB}} |- !12 |Anna Tomova |{{center|F}} |{{Dts|1914|5|14}} |{{Dts|2025|1|30}} |110 vjeç, 261 ditë |{{BUL}} |- !13 |Fikrije Loki |{{center|F}} |{{Dts|1914|1|10}} |{{Dts|2024|9|13}} |110 vite, 247 ditë |{{MKD}} |- !14 |Karamfila Stoyanova |{{center|F}} |{{Dts|1903|9|17}} |{{Dts|2014|4|27}} |110 vjeç, 222 ditë |{{BUL}} |- !15 |Maria Papakyriakou |{{center|F}} |{{Dts|1901|7|18}} |{{Dts|2012|1|20}} |110 vjeç, 186 ditë |{{GRE}} |- !16 |Nina Valjalo |{{center|F |{{Dts|1908|7|6}} |{{Dts|2018|10|29}} |110 vjeç, 115 ditë |{{CRO}} |- !17 |[[:sr:Ajka_Lokmić|Ajka Lokmić]] |{{center|F}} |{{Dts|1914|5|4}} |{{Dts|2024|8|17}} |110 vite, 105 ditë |{{BIH}} |- !18 |[[:sr:Tamara_Krutikov|Tamara Krutikov]] |{{center|F}} |{{Dts|1912|3|27}} |{{Dts|2022|7|6}} |110 vjeç, 101 ditë |{{SRB}} |- !19 |Lili Alivizatou |{{center|F}} |{{Dts|1911|10|20}} |{{Dts|2022|1|13}} |110 vjeç, 85 ditë |{{GRE}} |- !20 |[[:bg:Нурие_Дерменджиева|Nuriye Dermendzhieva]] |{{center|F}} |{{Dts|1912|10|25}} |{{Dts|2023|1|12}} |110 vjeç, 79 ditë |{{BUL}} |- !21 |Fana Naci |{{center|F}} |{{Dts|1914|5|9}} |{{Dts|2024|7|1}} |110 vite, 53 ditë |{{ALB}} |- !22 |Ioana Lungu |{{center|F}} |{{Dts|1916|4|20}} |{{Dts|2026|5|24}} |110 vite, 34 ditë |{{ROU}} |-bgcolor=99FF99 !23 |Viorica Veţian |{{center|F}} |{{Dts|1916|10|3}} |'''Ajo është gjallë''' |{{Age in years and days|3|10|1916}} |{{ROU}} |- !24 |[[:sr:Jovan_P._Jovanović|Jovan Jovanović]] |{{center|M}} |{{Dts|1906|9|16}} |{{Dts|2016|1|10}} |110 vjeç, 15 ditë |{{BIH}} |} ==Shih edhe== * [[Njëqindvjeçarët]] * [[Superqindvjeçarët]] * [[Njëqindvjeçarët shqiptarë]] * [[Lista e personave më të vjetër të verifikuar]] == Referime == {{reflist}} kqa8d9uoym8f8d3ce2vqys1weqiq8wu 0 311751 3058545 3057418 2026-10-20T16:07:15Z Дејан2021 132989 3058545 wikitext text/x-wiki '''Zenepe Pirani''' ([[10 maj]] [[1910]], [[Podgoricë]], [[Mali i Zi]] – [[5 korrik]] [[2021]], [[Shkodra]]) ishte një [[Superqindvjeçarët|superqindvjeçare]] shqiptare me origjinë nga [[Podgorica]] ([[Mali i Zi]]), mosha e së cilës aktualisht ende nuk është verifikuar nga burime të pavarura. Ajo ishte personi më i vjetër i gjallë në Shqipëri në kohën e vdekjes së saj.<ref>{{Cite web|title=Zenepe Piranić|url=https://gerontology.fandom.com/wiki/Zenepe_Pirani%C4%87|url-status=dead|website=Gerontology Wiki|language=en|access-date=22 maj 2022}}</ref> ==Biografia== Zenepe Pirani u lind në Podgoricë të Principatës së Malit të Zi (sot [[Mali i Zi]]) më 10 maj 1910. Sipas mediave shqiptare, ajo erdhi në Shkodër nga Mali i Zi në vitin 1924, së bashku me katër motra dhe prindërit. Ajo u fejua shumë e re, në moshën 16-vjeçare dhe qëndroi në Shqipëri, ndërsa pas [[lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] familja e saj u kthye në Mal të Zi. Ajo i mbijetoi dy luftërave botërore, por edhe dy pandemive botërore. Ajo ka lindur 2 vjet para se të formohej vendi ku jetonte.<ref>{{Cite web|title=Vaksinohet 111-vjeçarja në Shkodër që mposhti dy luftëra dhe dy pandemi botërore: Pengu më i madh, kërkesa për kryeministrin|url=https://www.balkanweb.com/vaksinohet-111-vjecarja-ne-shkoder-qe-mposhti-dy-luftera-dhe-dy-pandemi-boterore-pengu-me-i-madh-kerkesa-per-kryeministrin/|url-status=live|website=Balkan Web|date=4 mars 2021|access-date=22 maj 2022|language=sq}}</ref> Në mars të vitit 2021, në moshën 110-vjeçare, në Shkodër, ajo mori vaksinën kundër Covid-19, duke e bërë atë ndoshta një nga njerëzit më të moshuar që e mori atë. Në të njëjtin muaj, ajo u vizitua nga kryeministri i Shqipërisë, [[Edi Rama]].<ref>{{Cite web|title=VIDEOLAJM/ 111-vjeçarja mori vaksinën anti COVID, Rama i plotëson dëshirën e madhe nënës Zenepe për një takim emocionues|url=https://shqiptarja.com/lajm/kerkoi-qe-ta-takonte-rama-i-ploteson-deshires-111vjecares-qe-mori-dozen-e-vaksines-pfizer|url-status=live|website=Shqiptarja Com|date=18 mars 2021|access-date=22 maj 2022|language=sq}}</ref> Ajo në tre vitet e fundit të jetës u kujdes nga organizata për kujdesin e të moshuarve shkodranë “Organizata Alternative Pro”, e cila e varrosi.<ref>{{Cite web|title=Feston ditëlindjen 111 vjeçarja/ Shkodër, Zenepe Piraj mori sot dozën e dytë të vaksinës|url=https://www.botasot.info/shqiperia/1580824/feston-ditelindjen-111-vjecarja-shkoder-zenepe-piraj-mori-sot-dozen-e-dyte-te-vaksines/|url-status=live|website=Bota Sot|date=10 maj 2021|access-date=22 maj 2022|language=sq}}</ref> Pirani vdiq në [[Shkodra|Shkodër]], [[Shqipëria|Shqipëri]], 5 Korrik 2021 në moshën 111 vjeçare, 56 ditë.<ref>[https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10224268844063150&set=a.1478990709132&type=3&app=fbl Obituary] Aida Piranic on Facebook, 19 shkurt 2022. Marrë më 22 maj 2022.</ref> ==Shih edhe== * [[Njëqindvjeçarët]] * [[Superqindvjeçarët]] * [[Njëqindvjeçarët shqiptarë]] * [[Njerëzit më të vjetër në Ballkan]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1910]] [[Kategoria:Vdekje 2021]] [[Kategoria:Njerëz nga Podgorica]] [[Kategoria:Njëqindvjeçarët shqiptarë]] smumxoct0hunr9vsdfqrl8fqylq0wab 4 314748 3058636 3056841 2026-10-20T22:42:01Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Mbaje · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058636 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Qeveria]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''27 prill 2022, 19:05 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ''Kërkesa u hap nga [[Speciale:Kontributet/46.99.38.246|46.99.38.246]] më 13 prill 2022, pa asnjë arsye.'' === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të mbahet}} - propozim i panevojshëm! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 tetor 2026 12:15 (CEST) * {{Të mbahet}} - Sipas Leutrimit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:42 (CEST) === Diskutimi === bndgmb0ahn8nkorwur98i05kzh70lqk 0 318815 3058493 3056419 2026-10-20T12:43:26Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058493 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Kristjan Asllani | image = Kristjan Asllani, FC Salzburg gegen Inter Mailand (UEFA Championsleague 2023-11-08) 63 (cropped).jpg | image_size = | caption = | fullname = | birth_date = {{Birth date and age|9|3|2002|df=y}} | birth_place = [[Elbasan]], Shqipëri | height = 1.79 m<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/teams/first-team/kristjan-asllani|title=Kristjan Asllani|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|access-date=31 maj 2023|archive-date=31 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531180858/https://www.inter.it/en/teams/first-team/kristjan-asllani|url-status=dead}}</ref> | position = [[Mesfushor]] | currentclub = [[Al Jazira Club|Al Jazira]]<br>(në huazim nga [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]) | clubnumber = 23 | youthyears1 = 2012–2021 | youthclubs1 = [[Empoli F.C.|Empoli]] | years1 = 2021–2023 | clubs1 = [[Empoli F.C.|Empoli]] | caps1 = 23 | goals1 = 1 | years2 = 2022–2023 | clubs2 = → [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) | caps2 = 20 | goals2 = 0 | years3 = 2023– | clubs3 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps3 = 45 | goals3 = 3 | years4 = 2025 | clubs4 = → [[Torino F.C.|Torino]] (huazim) | caps4 = 15 | goals4 = 0 | years5 = 2026 | clubs5 = → [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] (huazim) | caps5 = 14 | goals5 = 2 | years6 = 2026– | clubs6 = → [[Al Jazira Club|Al Jazira]] (huazim) | caps6 = 0 | goals6 = 0 | nationalyears1 = 2021–2022 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria U21]] | nationalcaps1 = 5 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2022– | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps2 = 46 | nationalgoals2 = 8 | club-update = 1 korrik 2026 | ntupdate = 6 tetor 2026 }} '''Kristjan Asllani''' (lindur më 9 mars 2002) është një [[futbolli]]st profesionist [[Shqipëria|shqiptar]] i cili luan si [[Mesfushori|mesfushor]] për klubin emirat [[Al Jazira Club|Al Jazira]], në huazim nga [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]], dhe [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. ==Karriera me klube== ===Empoli=== Asllani bëri debutimin e tij si profesionist me Empolin në 13 janar 2021 në një ndeshje të kupës kundër [[S.S.C. Napoli|Napolit]].<ref>{{Cite web|date=13 janar 2021|title=Empoli, esordio per Asllani|trans-title=Empoli, debutim për Asllanin|url=http://www.mondoprimavera.com/news/90090933766/empoli-esordio-per-asllani|url-status=live|access-date=1 prill 2021|website=MondoPrimavera|language=it|author=Leonardo Bartolini}}</ref> Debutimi i tij në Serie A erdhi gjatë sezonit 2021–22 më 22 shtator në fitoren 2–0 në transfertë kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]], duke hyrë në fushë si zëvëndësues në minutën e 83të.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/fc-empoli_cagliari-calcio/index/spielbericht/3614563|title=Cagliari 0–2 Empoli|publisher=Transfermarkt|language=en|date=22 shtator 2026|access-date=8 tetor 2026}}</ref> Ai ishte një lojtar stoli gjatë pjesës së parë të sezonit por gradualisht fitoi vendin si titullar në formacionin e trajnerit [[Aurelio Andreazzoli]], duke u bërë një lojtar i rëndësishëm.<ref>{{Cite web|title=Chi è Kristjan Asllani, il talento dell'Empoli classe 2002 che piace all'Inter|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2022/06/10/kristjan-asllani-chi-e-carriera-inter|publisher=Sky Sport|language=it|date=10 qershor 2022|access-date=7 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251223013101/https://sport.sky.it/calciomercato/2022/06/10/kristjan-asllani-chi-e-carriera-inter|archive-date=23 dhjetor 2025|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Asllani, il regista dell'Empoli che ha stregato l'Inter|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Empoli/06-06-2022/asllani-empoli-inter-450268667429.shtml|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=6 qershor 2022|access-date=7 tetor 2025|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20261011023140/https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Empoli/06-06-2022/asllani-empoli-inter-450268667429.shtml|archive-date=11 tetor 2026|url-status=dead}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 23 ndeshje në Serie A dhe 1 gol, i cili erdhi kundër Interit. ===Internazionale=== Në 29 qershor 2022, Asllani u transferua te Interi për 14 milion €.<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2022/06/29/asllani-firmos-me-interin-talenti-shqiptar-20-vjecar-u-ble-per-14-milione-euro/|title=Asllani firmos me Interin/ Talenti shqiptar 20-vjeçar u ble për 14 milionë euro|website=top-channel.tv|language=sq|date=29 qershor 2022|accessdate=9 shtator 2022}}</ref> Transferimi përfshinte fillimisht një huazim një-vjeçar me detyrim blerje në përfundim tē sezonit. Ai u bë shqiptari i dytë që luan për Interit pas shokut të kombëtares [[Rey Manaj]].<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/2022-06-30-kristjan-asllani-inter|title=Kristjan Asllani, the story behind Inter's new midfield maestro|trans-title=Kristjan Asllani, historia e mesfushorit maestro të ri të Interit|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=30 qershor 2022|accessdate=9 shtator 2022}}</ref> Më 18 janar 2023, Asllani fitoi trofeun e parë me Interin, [[Supercoppa Italiana 2023|Superkupën e Italisë]], duke u aktivizuar në minutën e 84të të fitores 3–0 kundër [[A.C. Milan|Milanit]] në [[Riad]].<ref name="FT">{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/video-mbremje-speciale-per-asllanin-mesfushori-i-kombetares-fiton-trofeun-e-pare-me-interin/|title=VIDEO/ Mbrëmje speciale për Asllanin, mesfushori i Kombëtares fiton trofeun e parë me… Interin|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=18 janar 2023|access-date=18 janar 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://football-italia.net/supercoppa-italiana-milan-0-3-inter-dominant-derby-della-madonnina/|title=SUPERCOPPA ITALIANA / MILAN 0-3 INTER: DOMINANT DERBY DELLA MADONNINA|publisher=Football Italia|language=en|author=Susy Campanale|date=18 janar 2023|access-date=18 janar 2023}}</ref> Në shtator 2024, Asllani firmosi një kontratë të re katër-vjeçare me klubin.<ref>{{cite web|url=https://ata.gov.al/2024/09/16/kristjan-asllani-rinovon-kontraten-me-interin-deri-ne-2028-en/?amp=1|title=Kristjan Asllani rinovon kontratën me Interin deri në 2028-ën|publisher=Agjencia Telegrafike Shqiptare|language=sq|date=16 shtator 2024|access-date=13 tetor 2024}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 31 maj 2025, Asllani u aktivizua në minutën e 70të të finales së UEFA Ligës së Kampionëve kundër [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]], të cilën Interi e humbi 5–0, duke u bërë shqiptari i parë që luan në një finale të Ligës së Kampionëve.<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/video-historike-asllani-shkruan-emrin-e-tij-ne-finalen-e-champions-behet-lojtari-i-pare-qe/#gsc.tab=0|title=VIDEO/ Historike! Asllani shkruan emrin e tij në finalen e Champions, bëhet lojtari i parë që…|publisher=Gazeta Panorama|language=sq|date=31 maj 2025|access-date=4 qershor 2025}}</ref> Gjatë merkatos së verës, Interi nxorri në shitje Asllanin,<ref>{{cite web|url=https://basteve.com/kristjan-asllani-zyrtarisht-ne-shitje-nga-inter/|title=Kristjan Asllani zyrtarisht në shitje nga Inter|website=basteve.com|language=sq|date=20 korrik 2025|accessdate=1 shtator 2025}}</ref> i cili refuzoi disa oferta nga klube si [[Real Betis]], [[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolo]] dhe [[Bologna F.C. 1909|Bologna]].<ref>{{cite web|url=https://top-channel.tv/2025/07/12/inter-asllani-refuzon-transferimin-te-betis-deshiron-te-qendroje-ne-itali-pelqehet-nga/|title=Inter, Asllani refuzon transferimin te Betis: dëshiron të qëndrojë në Itali, pëlqehet nga...|website=top-channel.tv|language=sq|date=12 korrik 2025|accessdate=1 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://shqiptarja.com/lajm/kristjan-asllani-terbon-interin-refuzon-klubin-e-sapongjitur-ne-serie-a|title=Kristjan Asllani ‘tërbon’ Interin, refuzon klubin e sapongjitur në Serie A|website=Shqiptarja.com|language=sq|date=6 gusht 2025|accessdate=1 shtator 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sfidanti.al/kryesore/asllani-refuzon-bolonjen|title=Asllani “refuzon” Bolonjën|publisher=Sfidanti Sportiv|language=sq|date=21 gusht 2025|accessdate=1 shtator 2025}}</ref> Më 25 gusht, ai u huazua te [[Torino F.C.|Torino]] për një sezon me të drejtë blerje.<ref>{{cite web|title=Asllani al Toro|url=https://www.torinofc.it/news/25/08/2025/asllani-al-toro_37399|publisher=Torino F.C.|access-date=25 gusht 2025|language=it|date=25 gusht 2025}}</ref> Gjashtë ditë më pas, ai debutoi në barazimin pa gola kundër [[ACF Fiorentina|Fiorentinës]] duke u aktivizuar si titullar për 81 minuta.<ref>{{cite web|url=https://tvklan.al/asllani-debuton-te-torino-mesfushori-ky-eshte-vendi-i-duhur-per-mua|title=Asllani debuton te Torino, mesfushori: Ky është vendi i duhur për mua|publisher=TV Klan|language=sq|date=1 shtator 2025|accessdate=9 shtator 2025}}</ref> Pavarësisht se e nisi sezonin si titullar, Asllani u la në stol nga trajneri [[Marco Barone]] pas disa paraqitjesh negative, duke preferuar [[Ivan Ilić]] në rolin e mesfushorit-mbrojtës. Torino e ndërpreu huazimin e Asllanit përpara kohe, duke bërë që ai të rikthehej te Interi.<ref>{{Cite web|url=https://www.toronews.net/campionato/asllani-torino-siamo-ai-saluti-il-giocatore-ha-gia-accettato-unofferta/|title=Asllani-Torino, siamo ai saluti: il giocatore ha già accettato un’offerta?|publisher=ToroNews.net|language=it|access-date=30 janar 2026|date=23 janar 2026}}</ref> Më 30 janar 2026, Asllani u dërgua në huazim te [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] deri në përfundim të sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/kristjan-asllani-joins-besiktas-on-loan-2026|title=Kristjan Asllani joins Besiktas|date=30 janar 2026|access-date=30 janar 2026|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en}}</ref> Në debutimin e tij një ditë më vonë, ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 78të dhe u ndëshkua me karton të kuq të menjëhershëm gjashtë minuta më vonë në fitoren 2–1 kundër [[Konyaspor]]it në [[Süper Lig]].<ref>{{Cite web|title=VIDEO/ Asllani debuton me karton të kuq te Besiktas|url=https://www.cna.al/sport/video-asllani-debuton-me-karton-te-kuq-te-besiktas-i453853|website=CNA|language=sq|date=31 janar 2026|access-date=31 janar 2026}}</ref> Ai u pezullua me dy ndeshje.<ref>{{Cite web|title=Kartoni i kuq dhe pezullimi me dy ndeshje, trajneri gati t’i tregojë vlerësimin Kristjan Asllanit|url=https://www.panorama.com.al/sport/kartoni-i-kuq-dhe-pezullimi-me-dy-ndeshje-trajneri-gati-ti-tregoje-vleresimin-kristjan-asllanit/#gsc.tab=0|website=CNA|language=sq|date=9 shkurt 2026|access-date=12 shkurt 2026}}</ref> Më 29 gusht 2026, Asllani u huazua për një sezon te [[Al Jazira Club|Al Jazira]] në [[Liga Profesionale e Emirateve të Bashkuara Arabe|Ligën Profesionale të Emirateve të Bashkuara Arabe]]. Një kusht i marrëveshjes ishte blerja përfundimtare e lojtarit në fund të sezonit.<ref>{{cite web|title=Asllani lascia l'Inter: "Sì" all'Al-Jazira, le cifre dell'affare e le condizioni per il riscatto|url=https://www.goal.com/it/liste/asllani-lascia-inter-si-al-jazira-cifre-affare-formula-contratto-quanto-guadgna-condizioni-riscatto-obbligo/blt8e7dc7f2e2af509a|publisher=Goal.com|language=it|date=26 gusht 2026|access-date=29 gusht 2026}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Në shtator 2020, Asllani u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|kombëtaren nën-21]] për ndeshjen kualifikuese të UEFA Kampionatit Evropian nën-21 2021 kundër [[Kombëtarja austriake nën-21 e futbollit|Austrisë]], por nuk mundi të debutonte.<ref name="Transfermarkt">{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/kristjan-asllani/nationalmannschaft/spieler/543771/verein_id/11952|title=Kristjan Asllani – national team|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=12 shkurt 2026|archive-date=16 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916214223/https://www.transfermarkt.us/kristjan-asllani/nationalmannschaft/spieler/543771/verein_id/11952|url-status=dead}}</ref> Ai luajti ndeshjen e parë më ekipin nën-21 më 8 qershor 2021 në humbjen 4–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja bullgare nën-21 e futbollit|Bullgarisë]]. Pas kësaj, ai ishte pjesë e ekipit në fushatën kualifikuese të UEFA Kampionatit Evropian nën-21 2023, duke u aktivizuar në 4 ndeshje.<ref name="Transfermarkt"/> Asllani bëri debutimin e tij me ekipin e parë më 26 mars 2022 në miqësoren e humbur 2–1 kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], duke zëvëndësuar [[Qazim Laçi]]n në minutën e 78të.<ref name="Mondo Primavera">{{Cite news|author=Karim Dafirbillah|title=Albania, esordio con la Nazionale Maggiore per Asllani|url=https://www.mondoprimavera.com/news/176694922758/albania-esordio-con-la-nazionale-maggiore-per-asllani|website=Mondo Primavera|date=28 mars 2022|language=it}}</ref> ==Jeta personale== Asllani lindi në [[Elbasan]] nga prindër shqiptar, të cilët emigruan në Itali kur ai ishte ende një foshnje. Ata u zhvendosën në Buti, një qytet i vogël në [[Toskana]], aty ku Asllani hodhi hapat e parë në futboll në moshën pesë vjeç.<ref>{{cite web|language=it|url=https://www.cascinanotizie.it/la-realtà-di-kristjan-asllani-da-buti-alla-serie|publisher=Cascina Notizie|accessdate=18 qershor 2022|date=25 shtator 2021|title=La realtà di Kristjan Asllani, da Buti alla serie A|trans-title=Realiteti i Kristjan Asllanit, nga Buti në Serie A}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|31 janar 2026}}<ref name="soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/kristjan-asllani/666340/|title=Kristjan Asllani|publisher=Soccerway|language=en|access-date=20 prill 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/person/pe570468/kristjan-asllani/|title=Kristjan Asllani|publisher=World Football|language=en|access-date=11 shkurt 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" border="1" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Empoli F.C.|Empoli]] |[[2020–21 Empoli FC season|2020–21]] |[[Serie B]] |0||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |[[2021–22 Empoli FC season|2021–22]] |[[Serie A]] |23||1||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||26||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !23!!1!!4!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!27!!1 |- |[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] (huazim) |[[2022–23 Inter Milan season|2022–23]] |Serie A |20||0||3||0||5{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]}}||0||1{{efn|name=SCI|Ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]}}||0||29||0 |- |rowspan="3"|Internazionale |[[2023–24 Inter Milan season|2023–24]] |Serie A |23||1||1||0||6{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=SCI}}||0||31||1 |- |[[2024–25 Inter Milan season|2024–25]] |Serie A |22||2||3||1||8{{efn|name=UCL}}||0||6{{efn|Dy ndeshje në Supercoppa Italiana, katër ndeshje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube|FIFA Kupën e Botës për Klube]]}}||0||39||3 |- !colspan="2"|Gjithsej !65!!3!!7!!1!!19!!0!!8!!0!!99!!4 |- |[[Torino F.C.|Torino]] (huazim) |[[2025–26 Serie A|2025–26]] |Serie A |15||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||16||0 |- |[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] (huazim) |[[2025–26 Beşiktaş J.K. season|2025–26]] |[[Süper Lig]] |1||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !104!!4!!12!!1!!19!!0!!8!!0!!143!!5 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{Updated|16 nëntor 2024}}<ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/87064/Kristjan_Asllani.html|title=Kristjan Asllani|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=29 tetor 2022}}</ref><ref name="EU">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=31876|title=Kristjan Asllani|publisher=European Football|website=EU-football.info|language=en|access-date=22 qershor 2016}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="4"|[[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] |2022||7||1 |- |2023||9||1 |- |2024||13||1 |- |2025||9||2 |- !colspan="2"|Gjithsej!!38!!5 |} ====Golat me kombëtaren==== :''Rezultatet e Shqipërisë të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Asllani.''<ref name="EU"/> {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga of Kristjan Asllani !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | style="text-align:center"|1 | 19 nëntor 2022 || [[Arena Kombëtare]], [[Tiranë]], Shqipëri || style="text-align:center"|7 || {{fb|ARM}} || style="text-align:center"|2–0 || style="text-align:center"|2–0 || Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center"|2 | 20 qershor 2023 || [[Tórsvøllur]], [[Tórshavn]], Ishujt Faroe || style="text-align:center"|10 || {{fb|FRO}} || style="text-align:center"|2–1 || style="text-align:center"|3–1 || [[Kualifikueset e UEFA Euro 2024]] |- | style="text-align:center"|3 | 14 tetor 2024 || [[Stadiumi Mikheil Meskhi]], [[Tbilisi]], Gjeorgji || style="text-align:center"|27 || {{fb|GEO}} || style="text-align:center"|1–0 || style="text-align:center"|1–0 || [[UEFA Liga e Kombeve 2024–25]] |- | style="text-align:center"|4 | 9 shtator 2025 || Arena Kombëtare, Tiranë, Shqipëri || style="text-align:center"|34 || {{fb|LAT}} || style="text-align:center"|1–0 || style="text-align:center"|1–0 ||rowspan="2"| Kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2026|FIFA Kupës së Botës 2026]] |- | style="text-align:center"|5 | 13 nëntor 2025 || [[Estadi de la FAF]], [[Encamp]], Andorrë || style="text-align:center"|37 || {{fb|AND}} || style="text-align:center"|1–0 || style="text-align:center"|1–0 |- | style="text-align:center"|6 | 26 shtator 2026 || Arena Kombëtare, Tiranë, Shqipëri || style="text-align:center"|43 || {{fb|BLR}} || style="text-align:center"|1–0 || style="text-align:center"|2–0||rowspan="3"| [[UEFA Liga e Kombeve C 2026–27]] |- | align="center" | 7 || rowspan="2" | 6 tetor 2026 || rowspan="2" | Arena Kombëtare, Tiranë, Shqipëri || rowspan="2" align="center" | 45 || rowspan="2" | {{fb|SMR}} || align="center" | 1–0 || rowspan="2" align="center" | 2–1 |- | align="center" | 8 || align="center" | 2–1 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Empoli *[[Serie B]]: [[2020–21 Serie B|2020–21]] ;Internazionale *[[Coppa Italia]]: [[2022–23 Coppa Italia|2022–23]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[Supercoppa Italiana 2022|2022]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]] finalist: [[2022–23 UEFA Champions League|2022–23]] == Referime == {{Reflist}} ==Lidhjet e jashtme== {{Commons}} *[https://www.inter.it/en/teams/first-team/kristjan-asllani Profili] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230531180858/https://www.inter.it/en/teams/first-team/kristjan-asllani |date=31 maj 2023 }} te inter.it [[Kategoria:Lindje 2002]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Elbasani]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në Empoli F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Torino F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Beşiktaş J.K.]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie B]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Süper Lig]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] 9ii9qo4p0d2fjqho569xoyxu925hy5w 3 323018 3058670 3058258 2026-10-21T06:07:40Z Leutrim.P 113691 /* Kërkesë për shqyrtimin e një redaktimi te George Soros */ Përgjigje 3058670 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Artikujt në lidhje me kronologjinë == [[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të. Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET) :Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur. :Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas. :Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje): :Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]]. :Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.). :Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt. :Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt. :Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET) ::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet. ::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET) :::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET) Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST) ::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST) :::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST) ::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST) ::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST) :::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST) == Pastrimi i skedave == Përshëndetje! Padashje kisha arkivuar diskutimin ku më kishe shkruar së fundmi për çështjen e skedave. Mendova të të përgjigjem në një diskutim të ri, pa rikthyer të vjetrin. Nuk ka ndryshime pasi përdoruesi kyç që është marrë me atë punë dhe gëzon njohje të mirë të licensave nuk është bërë i gjallë. Plani im është që të përfundojmë çështjen e automoderatorit (i cili po përparon goxha dhe duhet të jetë gati për të nisur punë së shpejti [[phab:T420450]]) dhe 2000 gabimet e fundit në kod te [[Special:LintErrors]] dhe pastaj t'i shkruaj personalisht atij e nëse nuk përgjigjet të mundohem të gjej zgjidhje alternative, ndoshta duke gjetur ndonjë përdorues tjetër që mund të ndihmojë nga Commons, ose në ndonjë mënyrë tjetër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 maj 2026 12:21 (CEST) :Nëse mund t'i jepet përparësi do ishte mirë, pasi sidoqoftë ato që s'kanë licensim deri tani do grisen të gjitha, ka filluar para shumë kohësh, le të përmbyllet sa më shpejt. Nëse mund ti shkruaje tani, e nëse s'përgjigjet atëherë një kërkesë brenda javës në Commons! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 00:31 (CEST) ::E mirëkuptoj plotësisht vullnetin tënd për ta përmbyllur si çështje (pasi, siç mendoj se e di, jam nismëtar te ajo çështje) por fatkeqësisht tema në fjalë ka disa kompleksitete që duhen trajtuar me kujdes nëse duam t'i japim zgjidhjen e duhur. Shumë fotografi mund të ruhen në Commons përpara se të fshihen. Por për ta bërë këtë duhen studiuar me radhë e t'i gjenden licensat përkatëse. Kjo ka qenë pika që deri herën e fundit ka ndihmuar ai përdoruesi i huaj (jo shqiptar) duke gjetur licensat përkatëse pas hulumtimit për çdo fotografi dhe duke u kujdesur për procesin e eksportimit në Commons (përdoruesi në fjalë kishte zhvilluar dhe robotë që ndihmonin me këtë proces). Gjithashtu, pasi procesi të përfundonte, do të duhej të bëhej një shkrim i mirë i rregulloreve në lidhje me licensat e ligjet shqiptare në mënyrë që të mund të rihapnim ngarkimin lokal të materialeve sërish pas më shumë se 10 viteve. Kjo përsëri do të kërkonte ndihmë nga një përdorues i aftë te çështjet e licensave. Për të gjitha këto, nuk është aq e lehtë të gjesh dikë si vullnetar që pranon të ndihmojë të hulumtojë qindra fotografi të vjetra nga një projekt i huaj dhe më pas merret dhe me përpilimin e rregulloreve përkatëse për të. Dhe nëse do të gjendej lehtësisht, vetë puna do të ishte goxha e ngadaltë për shkak të faktorëve të mësipërm. Rasti i përdoruesit që erdhi të na ndihmonte ishte i veçantë pasi përdoruesi në fjalë merrej specifikisht me këtë punë dhe u ofrua vetë të ndihmonte. Do të përpiqem të komunikoj me të por gjithsesi do të jetë një proces i ngadaltë. Fatkeqësisht aktiviteti im në Wikipedia pakësohet ndjeshëm gjatë periudhës verore kështu që kjo do të ndikojë ca në këtë drejtim. Por pa dëshpërim, bëhet fjalë për materiale që kanë mbi 10 vite aty. Mund të presin dhe pak. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:36 (CEST) :::E di që je nismëtar, të mundohemi t'i përfundojmë ca punë, jo domosdoshmërisht këtë në veçanti, po mundohem t'i shtyj të gjitha drejt përfundimit, të kalojmë në shkallë të tjera. Besoj se mund të presin dhe pak! Shpresoj të gjindet dikush që do ndihmojë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 qershor 2026 03:20 (CEST) == Occultus == Përshëndetje, si kaloni, kisha një pyetje konkrete për ju, si ka mundësi që jeni përfaqësues/e të WoALUG dhe faqja juaj e përdoruesit është bosh, nuk ka as të dhëna bazike se nga je (AL/KS/tjetër..) apo qfarë përfaqëson dhe cila është pozita/roli juaj në WoALUG. Të paktën të shkruaj që jeni pjesëtarë/përfaqësues të organizatës.. Mirë që ne jemi vullnetarisht (pa përfitime) duke kontribuar për shumë vite, por nga ana juaj më duket paksa komike, që nuk e keni një stampë ose përshkrim të shkurtër, dhe ne si vullnetarë të gjithë kemi bërë njëfar prezantimi në komunitet apo jo?! Nëse kërkesa ime ju tingëllon absurde, na ndriqoni! Të dy zyrat (vendndodhjet) tuaja, është mirë të kenë nga 1 llogari administratori një në Shqipëri dhe tjetra llogari në Kosovë, për arsye të aktiviteteve, duke qenë se Vyolltsa tashmë mori privilegje, nëse ndonjëri nga adminët ekzistues veç nuk është pjesë e juaja, ju inkurajoj ta propozoni edhe ju një kur të jetë momenti i duhur. Me respekt për angazhimin tuaj fisnik, Trimi. - @[[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:06 (CEST) :Pershendetje @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] dhe te tjeret, jo tema me relevante per kete diskutim por sidoqofte. Puna si staf/bord ne WoALUG dhe priviligjet a administratorit na nxjerrin probleme per shkak se njerezit asociojne pastaj organizaten me editimet ne wiki qe gjithmone jane pergjegjesi individuale, dhe realisht per punen tone nuk na duhen. Bordin/stafin aktual te WoALUG mund ta shikoni ne kete [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group faqe] (anglishtja zakonisht eshte me e fresket). Çfare na ndihmon shume eshte roli i Rishikuesi per shkak te punes qe bejme me kontribues te rinj, momentalisht kjo aplikohet per @[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]], @[[Përdoruesi:Margott|Margott]] dhe mua (momentalisht i kam por me tendenca per t'mi hequr :) ). Flm! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 27 maj 2026 12:09 (CEST) ::Në atë rast nëse vet kërkoni të mbani pavarësinë e organizatës, me mospërfshirje, mund edhe të qëndroni pa privilegje administratori, siç dihet, edhe nga adminët kërkohen detyra (goals) vjetore që duhen arritur në afate të caktuara dhe aktivitet i lartë. Flm për lidhjen e WoALUG. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], si mund të veprojmë tutje për dhënie privilegjesh (të Rishikuesit) për disa llogari që përdoren rregullisht nga anëtarët kryesorë të WoALUG, që të mos pengohet veprimtaria e tyre.. Dhe në përshkrimin e ndryshimit të privilegjeve të ceket se janë anëtarë të WoALUG.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 maj 2026 18:58 (CEST) == Ndryshime të çuditshme == Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET) :Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET) ::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET) :::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET) ::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET) :::::Nëse beson se kështu është gabim, atëherë zhvendose përsëri, atë dhe kategoritë për biografi tjera. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 maj 2026 18:09 (CEST) == Undeletion of the article [[Boris Perçatkin]] == Hello. This article was deleted by {{u|Johannnes89}} following [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Discussion on Using AI to Translate Wikipedia Articles|the discussion on Meta-Wiki]]. The discussion concerned the deletion of translations that had not undergone editorial review. However, the article on this wiki was marked as patrolled by you that is it had passed such a review and was deleted in error. Therefore, I ask you to undelete it. [[Përdoruesi:Asorev|Asorev]] ([[Përdoruesi diskutim:Asorev|diskutimet]]) 6 tetor 2026 14:57 (CEST) :The user forgot to mention that he copy+pasted AI generated translations of the same article to 100+ wikis without knowing the language and reviewing the AI output. The discussion linked above proves that their AI model made obvious mistakes in some languages. That’s an unacceptable risk to smaller wikis [https://www.technologyreview.com/2025/09/25/1124005/ai-wikipedia-vulnerable-languages-doom-spiral/] and the reason why I‘ve deleted the article across global sysop wikis. Of course local admins may restore the article if their AI text happens to be of good/acceptable quality in this wiki. Most wikis don't use the review feature as an explicit statement that the entire article content has been checked, but rather that they didn’t see obvious vandalism. Don’t know how this is handled at sqwiki but you can’t just interpret the "review" click as "someone has confirmed my page is good" on any wiki. [[Përdoruesi:Johannnes89|Johannnes89]] ([[Përdoruesi diskutim:Johannnes89|diskutimet]]) 6 tetor 2026 20:05 (CEST) ::Yes, I interpret the "review" click as "someone has confirmed my page is good". I disagree with you that I can't do this. The local admin will settle the matter between us. [[Përdoruesi:Asorev|Asorev]] ([[Përdoruesi diskutim:Asorev|diskutimet]]) 6 tetor 2026 20:15 (CEST) :::The deletion is acceptable in such cases, i don't see a good reason to restore it, since it looks like it was posted in a rushed way in many wikis which is not acceptable. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 tetor 2026 02:48 (CEST) == Ndihmë == Pershendetje Leutrim. Me udhezim te Klein Muçit, artikullin [[Adolf Hitleri]] e kandidova si artikull te perkryer. Do ta vleresoja voten tende pro. Ose, nese mundesh, ta permiresosh artikullin sipas votes se Kleinit. Falemners. --[[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 11 tetor 2026 14:05 (CEST) :Përshëndetje Dielind, pasi nuk është e udhës të diktohet vota e dikujt, mund të kërkohet votim. Unë siç të pata thënë më parë nuk kisha për një kohë në fokus disa nga hapësirat te faqja kryesore, për shkak të kohës së kufizuar se kam dhe angazhime në punë, kur të merrem me atë pjesë do i votoj të gjitha njëheri, se ka dhe një proces rivlerësimi etj.. është pak më e komplikuar se thjesht votimi, duhet rishqyrtuar gjendja e faqeve një nga një në detaje. Jemi zgjeruar me procese të shumta e tani kemi filluar t'i përfundojmë ato kryesoret, që më pas të lirohemi e të jemi më përgjigjës ndaj kërkesave. Faleminderit për shkrimin e punë të mbarë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2026 15:59 (CEST) == Kërkesë për shqyrtimin e një redaktimi te George Soros == Përshëndetje! Kam bërë një redaktim te artikulli «George Soros» më 19 tetor 2026. Kam shtuar disa informacione, por tani dyshoj se ato mund të mos jenë të vërteta. Teksti nuk shfaqet më në artikullin aktual, por ende duket te faqja e ndryshimeve. Ju lutem, a mund ta shqyrtoni redaktimin tim dhe të më tregoni nëse mund të fshihet nga historiku publik, sipas rregullave të Wikipedia-s? Faleminderit për ndihmën! [[Speciale:Kontributet/~2026-55971-13|~2026-55971-13]] ([[Përdoruesi diskutim:~2026-55971-13|talk]]) 19 tetor 2026 14:58 (CEST) :Përshëndetje, a jeni ti dhe @[[Përdoruesi:Materialedukimi|Materialedukimi]], i njëjti përdorues?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 tetor 2026 08:07 (CEST) gqlcdhlggdcxagxozdkpj12fra9y5ni 3058671 3058670 2026-10-21T06:08:20Z Leutrim.P 113691 /* Kërkesë për shqyrtimin e një redaktimi te George Soros */ 3058671 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Artikujt në lidhje me kronologjinë == [[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të. Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET) :Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur. :Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas. :Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje): :Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]]. :Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.). :Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt. :Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt. :Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET) ::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet. ::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET) :::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET) Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST) ::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST) :::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST) ::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST) ::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST) :::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST) == Pastrimi i skedave == Përshëndetje! Padashje kisha arkivuar diskutimin ku më kishe shkruar së fundmi për çështjen e skedave. Mendova të të përgjigjem në një diskutim të ri, pa rikthyer të vjetrin. Nuk ka ndryshime pasi përdoruesi kyç që është marrë me atë punë dhe gëzon njohje të mirë të licensave nuk është bërë i gjallë. Plani im është që të përfundojmë çështjen e automoderatorit (i cili po përparon goxha dhe duhet të jetë gati për të nisur punë së shpejti [[phab:T420450]]) dhe 2000 gabimet e fundit në kod te [[Special:LintErrors]] dhe pastaj t'i shkruaj personalisht atij e nëse nuk përgjigjet të mundohem të gjej zgjidhje alternative, ndoshta duke gjetur ndonjë përdorues tjetër që mund të ndihmojë nga Commons, ose në ndonjë mënyrë tjetër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 18 maj 2026 12:21 (CEST) :Nëse mund t'i jepet përparësi do ishte mirë, pasi sidoqoftë ato që s'kanë licensim deri tani do grisen të gjitha, ka filluar para shumë kohësh, le të përmbyllet sa më shpejt. Nëse mund ti shkruaje tani, e nëse s'përgjigjet atëherë një kërkesë brenda javës në Commons! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 00:31 (CEST) ::E mirëkuptoj plotësisht vullnetin tënd për ta përmbyllur si çështje (pasi, siç mendoj se e di, jam nismëtar te ajo çështje) por fatkeqësisht tema në fjalë ka disa kompleksitete që duhen trajtuar me kujdes nëse duam t'i japim zgjidhjen e duhur. Shumë fotografi mund të ruhen në Commons përpara se të fshihen. Por për ta bërë këtë duhen studiuar me radhë e t'i gjenden licensat përkatëse. Kjo ka qenë pika që deri herën e fundit ka ndihmuar ai përdoruesi i huaj (jo shqiptar) duke gjetur licensat përkatëse pas hulumtimit për çdo fotografi dhe duke u kujdesur për procesin e eksportimit në Commons (përdoruesi në fjalë kishte zhvilluar dhe robotë që ndihmonin me këtë proces). Gjithashtu, pasi procesi të përfundonte, do të duhej të bëhej një shkrim i mirë i rregulloreve në lidhje me licensat e ligjet shqiptare në mënyrë që të mund të rihapnim ngarkimin lokal të materialeve sërish pas më shumë se 10 viteve. Kjo përsëri do të kërkonte ndihmë nga një përdorues i aftë te çështjet e licensave. Për të gjitha këto, nuk është aq e lehtë të gjesh dikë si vullnetar që pranon të ndihmojë të hulumtojë qindra fotografi të vjetra nga një projekt i huaj dhe më pas merret dhe me përpilimin e rregulloreve përkatëse për të. Dhe nëse do të gjendej lehtësisht, vetë puna do të ishte goxha e ngadaltë për shkak të faktorëve të mësipërm. Rasti i përdoruesit që erdhi të na ndihmonte ishte i veçantë pasi përdoruesi në fjalë merrej specifikisht me këtë punë dhe u ofrua vetë të ndihmonte. Do të përpiqem të komunikoj me të por gjithsesi do të jetë një proces i ngadaltë. Fatkeqësisht aktiviteti im në Wikipedia pakësohet ndjeshëm gjatë periudhës verore kështu që kjo do të ndikojë ca në këtë drejtim. Por pa dëshpërim, bëhet fjalë për materiale që kanë mbi 10 vite aty. Mund të presin dhe pak. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:36 (CEST) :::E di që je nismëtar, të mundohemi t'i përfundojmë ca punë, jo domosdoshmërisht këtë në veçanti, po mundohem t'i shtyj të gjitha drejt përfundimit, të kalojmë në shkallë të tjera. Besoj se mund të presin dhe pak! Shpresoj të gjindet dikush që do ndihmojë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 qershor 2026 03:20 (CEST) == Occultus == Përshëndetje, si kaloni, kisha një pyetje konkrete për ju, si ka mundësi që jeni përfaqësues/e të WoALUG dhe faqja juaj e përdoruesit është bosh, nuk ka as të dhëna bazike se nga je (AL/KS/tjetër..) apo qfarë përfaqëson dhe cila është pozita/roli juaj në WoALUG. Të paktën të shkruaj që jeni pjesëtarë/përfaqësues të organizatës.. Mirë që ne jemi vullnetarisht (pa përfitime) duke kontribuar për shumë vite, por nga ana juaj më duket paksa komike, që nuk e keni një stampë ose përshkrim të shkurtër, dhe ne si vullnetarë të gjithë kemi bërë njëfar prezantimi në komunitet apo jo?! Nëse kërkesa ime ju tingëllon absurde, na ndriqoni! Të dy zyrat (vendndodhjet) tuaja, është mirë të kenë nga 1 llogari administratori një në Shqipëri dhe tjetra llogari në Kosovë, për arsye të aktiviteteve, duke qenë se Vyolltsa tashmë mori privilegje, nëse ndonjëri nga adminët ekzistues veç nuk është pjesë e juaja, ju inkurajoj ta propozoni edhe ju një kur të jetë momenti i duhur. Me respekt për angazhimin tuaj fisnik, Trimi. - @[[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 maj 2026 00:06 (CEST) :Pershendetje @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] dhe te tjeret, jo tema me relevante per kete diskutim por sidoqofte. Puna si staf/bord ne WoALUG dhe priviligjet a administratorit na nxjerrin probleme per shkak se njerezit asociojne pastaj organizaten me editimet ne wiki qe gjithmone jane pergjegjesi individuale, dhe realisht per punen tone nuk na duhen. Bordin/stafin aktual te WoALUG mund ta shikoni ne kete [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group faqe] (anglishtja zakonisht eshte me e fresket). Çfare na ndihmon shume eshte roli i Rishikuesi per shkak te punes qe bejme me kontribues te rinj, momentalisht kjo aplikohet per @[[Përdoruesi:Eraqena|Eraqena]], @[[Përdoruesi:Margott|Margott]] dhe mua (momentalisht i kam por me tendenca per t'mi hequr :) ). Flm! [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 27 maj 2026 12:09 (CEST) ::Në atë rast nëse vet kërkoni të mbani pavarësinë e organizatës, me mospërfshirje, mund edhe të qëndroni pa privilegje administratori, siç dihet, edhe nga adminët kërkohen detyra (goals) vjetore që duhen arritur në afate të caktuara dhe aktivitet i lartë. Flm për lidhjen e WoALUG. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], si mund të veprojmë tutje për dhënie privilegjesh (të Rishikuesit) për disa llogari që përdoren rregullisht nga anëtarët kryesorë të WoALUG, që të mos pengohet veprimtaria e tyre.. Dhe në përshkrimin e ndryshimit të privilegjeve të ceket se janë anëtarë të WoALUG.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 maj 2026 18:58 (CEST) == Ndryshime të çuditshme == Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET) :Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET) ::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET) :::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET) ::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET) :::::Nëse beson se kështu është gabim, atëherë zhvendose përsëri, atë dhe kategoritë për biografi tjera. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 maj 2026 18:09 (CEST) == Undeletion of the article [[Boris Perçatkin]] == Hello. This article was deleted by {{u|Johannnes89}} following [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Discussion on Using AI to Translate Wikipedia Articles|the discussion on Meta-Wiki]]. The discussion concerned the deletion of translations that had not undergone editorial review. However, the article on this wiki was marked as patrolled by you that is it had passed such a review and was deleted in error. Therefore, I ask you to undelete it. [[Përdoruesi:Asorev|Asorev]] ([[Përdoruesi diskutim:Asorev|diskutimet]]) 6 tetor 2026 14:57 (CEST) :The user forgot to mention that he copy+pasted AI generated translations of the same article to 100+ wikis without knowing the language and reviewing the AI output. The discussion linked above proves that their AI model made obvious mistakes in some languages. That’s an unacceptable risk to smaller wikis [https://www.technologyreview.com/2025/09/25/1124005/ai-wikipedia-vulnerable-languages-doom-spiral/] and the reason why I‘ve deleted the article across global sysop wikis. Of course local admins may restore the article if their AI text happens to be of good/acceptable quality in this wiki. Most wikis don't use the review feature as an explicit statement that the entire article content has been checked, but rather that they didn’t see obvious vandalism. Don’t know how this is handled at sqwiki but you can’t just interpret the "review" click as "someone has confirmed my page is good" on any wiki. [[Përdoruesi:Johannnes89|Johannnes89]] ([[Përdoruesi diskutim:Johannnes89|diskutimet]]) 6 tetor 2026 20:05 (CEST) ::Yes, I interpret the "review" click as "someone has confirmed my page is good". I disagree with you that I can't do this. The local admin will settle the matter between us. [[Përdoruesi:Asorev|Asorev]] ([[Përdoruesi diskutim:Asorev|diskutimet]]) 6 tetor 2026 20:15 (CEST) :::The deletion is acceptable in such cases, i don't see a good reason to restore it, since it looks like it was posted in a rushed way in many wikis which is not acceptable. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 tetor 2026 02:48 (CEST) == Ndihmë == Pershendetje Leutrim. Me udhezim te Klein Muçit, artikullin [[Adolf Hitleri]] e kandidova si artikull te perkryer. Do ta vleresoja voten tende pro. Ose, nese mundesh, ta permiresosh artikullin sipas votes se Kleinit. Falemners. --[[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 11 tetor 2026 14:05 (CEST) :Përshëndetje Dielind, pasi nuk është e udhës të diktohet vota e dikujt, mund të kërkohet votim. Unë siç të pata thënë më parë nuk kisha për një kohë në fokus disa nga hapësirat te faqja kryesore, për shkak të kohës së kufizuar se kam dhe angazhime në punë, kur të merrem me atë pjesë do i votoj të gjitha njëheri, se ka dhe një proces rivlerësimi etj.. është pak më e komplikuar se thjesht votimi, duhet rishqyrtuar gjendja e faqeve një nga një në detaje. Jemi zgjeruar me procese të shumta e tani kemi filluar t'i përfundojmë ato kryesoret, që më pas të lirohemi e të jemi më përgjigjës ndaj kërkesave. Faleminderit për shkrimin e punë të mbarë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2026 15:59 (CEST) == Kërkesë për shqyrtimin e një redaktimi te [[George Soros]] == Përshëndetje! Kam bërë një redaktim te artikulli «George Soros» më 19 tetor 2026. Kam shtuar disa informacione, por tani dyshoj se ato mund të mos jenë të vërteta. Teksti nuk shfaqet më në artikullin aktual, por ende duket te faqja e ndryshimeve. Ju lutem, a mund ta shqyrtoni redaktimin tim dhe të më tregoni nëse mund të fshihet nga historiku publik, sipas rregullave të Wikipedia-s? Faleminderit për ndihmën! [[Speciale:Kontributet/~2026-55971-13|~2026-55971-13]] ([[Përdoruesi diskutim:~2026-55971-13|talk]]) 19 tetor 2026 14:58 (CEST) :Përshëndetje, a jeni ti dhe @[[Përdoruesi:Materialedukimi|Materialedukimi]], i njëjti përdorues?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 tetor 2026 08:07 (CEST) knwz2t4k1jptjaa10zb1027qehw0kzu 0 324372 3058727 2559722 2026-10-21T10:06:34Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Ligji i luftës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3058727 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Original Geneva Conventions.jpg|parapamje|300x300px|Konventa e Parë e Gjenevës që rregullon anëtarët e sëmurë dhe të plagosur të forcave të armatosura u nënshkrua në 1864.]] '''Ligji i luftës''' është përbërësi i së drejtës ndërkombëtare që rregullon kushtet për fillimin e [[Lufta|luftës]] (jus ad bellum) dhe sjelljen e palëve ndërluftuese (jus in bello). Ligjet e luftës përcaktojnë sovranitetin dhe kombësinë, shtetet dhe territoret, okupimin dhe terma të tjerë kritikë të ligjit. Ndër çështje të tjera, ligjet moderne të luftës trajtojnë deklaratat e luftës, pranimin e dorëzimit dhe trajtimin e robërve të luftës; nevoja ushtarake, së bashku me dallimin dhe proporcionalitetin; dhe ndalimi i disa armëve që mund të shkaktojnë vuajtje të panevojshme. Ligji i luftës konsiderohet i ndryshëm nga organet e tjera të ligjit - siç është ligji i brendshëm i një ndërluftuesi të caktuar në një konflikt - i cili mund të sigurojë kufizime ligjore shtesë për zhvillimin ose justifikimin e luftës. == Referenca == [[Kategoria:Luftëra]] [[Kategoria:Marrëveshje ndërkombëtare]] [[Kategoria:Ligji i luftës]] jt6fnsafb5giujl58vqb9m44pfmyw8i 10 324987 3058580 3048344 2026-10-20T18:30:57Z Klein Muçi 52109 Parametri java: karta e një jave tjetër, për kokat e faqeve të javëve; kategoria vetëm te stampa — përmes Claude AI 3058580 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Faqja kryesore/styles.css" /> <templatestyles src="Stampa:Artikulli i javës/styles.css" /> <div class="mp-card-inner"> <div class="mp-card-heading">[[File:HS VdQ.svg|40px|link=|alt=]] <div class="mp-card-title" role="heading" aria-level="2">Artikulli i javës</div></div> <div class="mp-card-body"> <div class="mp-card-featured"> {{#invoke:Article of the week|main|{{{java|}}}}} <div style="clear:both;"></div> </div> </div> </div><noinclude> [[Kategoria:Faqja kryesore]] Parametri <code>java</code> (p.sh. <code>java=202645</code>: viti dhe java sipas ISO) tregon kartën e një jave tjetër; e përdorin kokat e faqeve të javëve ([[Moduli:Weekly rubric]]).</noinclude> ciezz4xr87c53c2cqxliah55117vmex 0 328052 3058660 2874613 2026-10-21T05:48:43Z JackyM59 180685 Photograph updated 3058660 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Osiris-tomb-of-Nefertari.jpg|parapamje|319x319px|Përshkrim i Osiris në një mur të varrit QV66, vendvarrimi i Nefertarit (rreth 1295-1255 p.e.s.)]] [[Skeda:Statue naophore (Louvre E 18835).jpg|parapamje|413x413px|Statujë naofore, Abidos. Një burrë mban në duar një faltore ose naos që përmban imazhin e Osirisit.]] '''Osiris''', (nga [[Gjuha egjiptiane|egjiptianja]]: ''wsjr'', romanizuar: ''ʾsr'') është [[perëndia]] e pjellorisë, bujqësisë, jetës së përtejme, të vdekurve, ringjalljes, jetës dhe vegjetacionit në [[Feja|fenë]] e [[Egjipti i lashtë|lashtë egjiptiane]]. Ai përshkruhej në mënyrë klasike si një hyjni me lëkurë të gjelbër me mjekër [[faraoni]], pjesërisht i mbështjellë me mumje në këmbë, i veshur me një kurorë të veçantë atef dhe duke mbajtur një kurorë simbolike dhe flail. Ai ishte një nga të parët që u lidh me mbështjellësin e mumjes. Kur vëllai i tij Set e preu atë në copa pasi e vrau, gruaja e Osiris, Isis, i gjeti të gjitha pjesët dhe e mbështolli trupin e tij, duke i mundësuar atij të kthehej në jetë. Osiris u adhurua gjerësisht deri në rënien e fesë së lashtë egjiptiane gjatë ngritjes së krishterimit në Perandorinë Romake. Osiris nganjëherë konsiderohej djali më i madh i perëndisë së tokës Geb dhe perëndeshës së qiellit Nut, si dhe si vëlla dhe burri i Isis, dhe vëllai i Set, Nephthys dhe Horus Plakut, ndërsa Horusi i Riu konsiderohej i linduri i tij pas vdekjes. djalin. Përmes sinkretizmit me Iahun, ai ishte gjithashtu një zot i Hënës. Osiris ishte gjykatësi dhe zot i të vdekurve dhe i botës së krimit, "Zoti i heshtjes" dhe Khenti-Amentiu, që do të thotë "Më kryesorja e perëndimorëve". Në Mbretërinë e Vjetër (2686–2181 para Krishtit) faraoni konsiderohej një bir i perëndisë së diellit Ra, i cili, pas vdekjes së tij, u ngjit për t'u bashkuar me Ra në qiell. Megjithatë, pas përhapjes së kultit të Osirisit, mbretërit e Egjiptit u shoqëruan me Osirisin në vdekje - ndërsa Osiris u ngrit nga të vdekurit, ata do të bashkoheshin me të dhe do të trashëgonin jetën e përjetshme përmes magjisë imituese. Nëpërmjet shpresës për një jetë të re pas vdekjes, Osiris filloi të lidhej me ciklet në natyrë, në veçanti me mbirjen e bimësisë dhe përmbytjen vjetore të lumit Nil, si dhe ngritjen heliakale të Orionit dhe Siriusit në fillim të shek. viti i Ri. Ai u bë sovrani që i dha gjithë jetën, "Ai që është përherë i mirë dhe i ri". Dëshmia e parë e adhurimit të Osirisit është nga mesi i dinastisë së pestë të Egjiptit (shek. 25 p.e.s.), megjithëse ka të ngjarë që ai të jetë adhuruar shumë më herët; epiteti Khenti-Amentiu daton të paktën në Dinastinë e Parë dhe përdorej gjithashtu si titull faraonik. Shumica e informacionit të disponueshëm për mitin e Osirisit rrjedhin nga aludimet në Tekstet e Piramidës në fund të Dinastisë së Pestë, dokumente të mëvonshme burimore të Mbretërisë së Re si Guri Shabaka dhe "Kontendencat e Horusit dhe Sethit", dhe shumë më vonë, në tregimet të autorëve grekë duke përfshirë Plutarkun dhe Diodorus Siculus. Disa egjiptologë besojnë se miti i Osiris mund të ketë origjinën nga një ish-sundimtar i gjallë - ndoshta një bari që jetoi në kohët paradinastike (5500-3100 pes) në deltën e Nilit, sundimi i dobishëm i të cilit bëri që ai të nderohej si zot. Veshjet e bariut, kurbetit dhe flailit - dikur shenja e perëndisë së Deltës Andjety, me të cilin Osiris ishte i lidhur - mbështesin këtë teori. == Shiko edhe == == Referimet == [[Kategoria:Perëndi të vdekjes]] [[Kategoria:Fe e lashtë egjiptiane]] [[Kategoria:Perëndi të nëntokës]] [[Kategoria:Hyjni të drejtësisë]] [[Kategoria:Hyjni të vdekjes]] qrmpzkw1x7o1rgv9yoxecv7m9ysjo9j 0 329446 3058578 2813533 2026-10-20T18:22:43Z Leutrim.P 113691 /* */ 3058578 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Somunanacio11(2).jpg|thumb|190px|Mbështetja për pavarësinë e [[Katalonja|Katalonjës]] bazohet në idenë se Katalonja, si komb, ka të drejtën e [[Shtetësia|shtetësisë]].]] '''Separatizmi''' është mbrojtja e ndarjes kulturore, etnike, fisnore, fetare, racore, qeveritare ose gjinore nga grupi më i madh. Ashtu si me shkëputjen, separatizmi në mënyrë konvencionale i referohet ndarjes së plotë politike. Grupet që thjesht kërkojnë autonomi më të madhe nuk janë separatiste si të tilla. Disa mjedise ligjërimi e barazojnë separatizmin me ndarjen fetare, ndarjen racore ose ndarjen gjinore, ndërsa mjediset e tjera të diskursit kanë pikëpamjen më të gjerë se ndarja me zgjedhje mund të shërbejë për qëllime të dobishme dhe nuk është e njëjtë me ndarjen e detyruar nga qeveria. Ka disa debate akademike rreth këtij përkufizimi, dhe në veçanti se si ai lidhet me secesionizmin, siç është diskutuar në internet. Grupet separatiste praktikojnë një formë të politikës së identitetit, ose veprimtarisë politike dhe teorizimit të bazuar në përvojat e përbashkëta të anëtarëve të grupit. Grupe të tilla besojnë se përpjekjet për integrim me grupet dominuese komprometojnë identitetin dhe aftësinë e tyre për të ndjekur një vetëvendosje më të madhe. Megjithatë, faktorët ekonomikë dhe politikë zakonisht janë kritikë në krijimin e lëvizjeve të forta separatiste në krahasim me lëvizjet më pak ambicioze të identitetit. == Motivimet == Grupet mund të kenë një ose më shumë motivime për ndarje, duke përfshirë: * Inat emocional dhe urrejtje ndaj komuniteteve rivale. * Mbrojtja nga [[gjenocidi]] dhe [[spastrimi etnik]]. * Rezistenca nga viktimat e shtypjes, duke përfshirë denigrimin e gjuhës, kulturës ose fesë së tyre. * Ndikim dhe [[Propaganda|propagandë]] nga ata brenda dhe jashtë rajonit që shpresojnë të përfitojnë politikisht nga konflikti dhe urrejtja ndërgrupore. * Dominimi ekonomik dhe politik i një grupi që nuk ndan pushtetin dhe privilegjet në një mënyrë egalitare. * Motivimet ekonomike: kërkimi për t'i dhënë fund shfrytëzimit ekonomik nga një grup më i fuqishëm ose, anasjelltas, për t'i shpëtuar rishpërndarjes ekonomike nga një grup më i pasur në një grup më të [[Varfëria|varfër]]. * Ruajtja e traditave [[Feja|fetare]], gjuhësore apo të tjera kulturore të kërcënuara. * Destabilizimi nga një lëvizje separatiste duke shkaktuar të tjera. * Vakumi i fuqisë gjeopolitike nga shpërbërja e [[Shteti|shteteve]] ose [[Perandoria|perandorive]] më të mëdha. * Vazhdimi i fragmentimit ndërsa gjithnjë e më shumë shtete shpërbëhen. * Ndjenja se kombi i perceptuar iu shtua shtetit më të madh me mjete të paligjshme. * Perceptimi se shteti nuk mund të mbështesë më grupin e vet ose ka tradhtuar interesat e tyre. * Kundërshtimi i vendimeve politike. == Shiko edhe == == Referimet == [[Kategoria:Politikë]] [[Kategoria:Nacionalizëm]] [[Kategoria:Separatizëm]] 3kkltmaytypgir1pgcws83llcqpbvw8 0 332596 3058556 2554910 2026-10-20T16:55:43Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058556 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Suomenlinna aerial.JPG|parapamje|djathtas|Pamje ajrore e [[Suomenlinna]]]] [[Skeda:Sundharu Jussarö.jpg|parapamje|djathtas|Një [[fener deti]] në [[Jussarö]]]] [[Skeda:Ukonkivi2.jpg|parapamje|djathtas|Ishulli [[Ukonkivi]]]] [[Skeda:Jurmos-bebyggelse-2005.jpg|parapamje|djathtas|Një fshat peshkimi në [[Jurmo]]]] [[Skeda:Kaunissaaren Pohjaspää 2.jpg|parapamje|djathtas|Një plazh rëre në [[Kaunissaari]]]] [[Skeda:Lempisaari, Naantali, Finland..jpg|parapamje|djathtas|[[Deti i Arkipelagut]] ka më shumë se 40,000 ishuj dhe ishujth]] Brenda kufijve të [[Finlanda|Finlandës]] ka 789 [[Ishulli|ishuj]] me sipërfaqe mbi 1 km². Shumica e tyre janë të banuara dhe me lidhje rrugore me kontinentin. Ka të gjithë së bashku 75,818 ishuj mbi 0,5 km2 sipërfaqe në Finlandë dhe me të gjithë ishujt më të vegjël, numri i përgjithshëm i ishujve në Finlandë është 178,947.<ref>[https://mmm.fi/documents/1410837/1948019/Suomi_Saarten_ja_vetten_maa_esite_suomi.pdf/ Saarten ja vetten maa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624125510/https://mmm.fi/documents/1410837/1948019/Suomi_Saarten_ja_vetten_maa_esite_suomi.pdf/ |date=24 qershor 2021 }} (në finlandisht)</ref> Ka 549 ishuj të banuar përgjithmonë në Finlandë pa lidhje rrugore me kontinentin.<ref>[https://mmm.fi/documents/1410837/1948019/Ilman_kiinteaa...TEM_julkaisu.pdf/3afcef7a-22c2-47f8-a037-0119d2924843/Ilman_kiinteaa...TEM_julkaisu.pdf.pdf Ilman kiinteää tieyhteyttä olevat pysyvästi asutut saaret] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181105012146/https://mmm.fi/documents/1410837/1948019/Ilman_kiinteaa...TEM_julkaisu.pdf/3afcef7a-22c2-47f8-a037-0119d2924843/Ilman_kiinteaa...TEM_julkaisu.pdf.pdf |date=5 nëntor 2018 }} (në finlandisht)</ref> Shumë ishuj të tjerë përdoren pothuajse përgjithmonë për qëllime rekreative. ==Ishujt më të mëdhenj buzë detit== {| class="wikitable" |- ! Ishulli !! Sipërfaqja (km²) |- | [[Fasta Åland]] || 685 |- | [[Kimitoön (ishull)|Kimitoön]] || 524 |- | [[Hailuoto]] || 195 |- | [[Replot]] || 160 |- | [[Otava (ishull)|Otava]] || 105 |- | [[Lemland]] || 92 |- | [[Eckerö ]]|| 91 |- | [[Öja (Finlandë)|Öja]] || 90 |- | [[Storlandet]] || 72 |- | [[Ålön]] || 70 |- | [[Kyrklandet]] || 64 |- | [[Kivimaa]] || 57 |- | [[Pyhämaa]] || 53 |- | [[Vessölandet]]|| 52 |- | [[Kirjalansaari]] || 49 |- | [[Oxkungar]] || 46 |- | [[Lillandet]] || 38 |- | [[Stortervolandet]] || 37 |- | [[Larsmo]] || 37 |- | [[Kaurissalo]] || 36 |} ==Ishujt më të mëdhenj në liqene== {| class="wikitable" |- ! Ishulli !! Sipërfaqja (km²) |- | [[Soisalo]] || 1,638 |- | [[Sääminginsalo]] || 1,069 |- | [[Hurissalo]] || 174 |- | [[Partalansaari]] || 170 |- | [[Viljakansaari]] || 115 |- | [[Manamansalo]] || 76 |- | [[Äitsaari]] || 74 |- | [[Moinniemensaari]] || 53 |- | [[Oravisalo]] || 49 |- | [[Kirkkosaari]] || 47 |- | [[Väisälänsaari]] || 35 |- | [[Virmaila]] || 35 |- | [[Kuivainen]] || 33 |- | [[Pyylinsaari]] || 28 |- | [[Varpasalo]] || 27 |- | [[Paalasmaa]] || 27 |- | [[Salosaari]] || 26 |- | [[Judinsalo]] || 25 |- | [[Lintusalo]] || 25 |- | [[Kyläniemi]] || 23 |} ==Shiko gjithashtu== {{Commonskat|Islands of Finland|Ishujt e Finlandës}} * [[Lista e ishujve në Detin Baltik]] * [[Lista e ishujve]] * [[Deti i Arkipelagut]] ==Referime== {{Reflist}} [[Kategoria:Ishujt e Finlandës]] [[Kategoria:Listat e ishujve sipas shtetit|Finlanda]] fu31l9oms3ozpomljcvod1x0xlk1h2e 0 333522 3058552 2962698 2026-10-20T16:53:11Z AltinNatyra 180704 3058552 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Magna Graecia | native_name = Μεγάλη Ελλάς | native_name_lang = grc | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Paestum Temples (Italy, October 2020) - 16 (50562474147).jpg | photo1b = Segesta AncientGreekTemple 0932.jpg | photo2a = Eos chariot 430-420 BC Staatliche Antikensammlungen.jpg | photo2b = Youth donkey Louvre Cp5103.jpg | size = 295 | color_border = white | color = white | foot_montage = '''Në drejtim të akrepave të orës nga lart majtas''': [[Tempulli i Dytë i Herës (Paestum)|Tempulli i Dytë i Herës]] në [[Paestum|Poseidonia]], [[Campania]]; Tempulli i stilit dorik, [[Segesta]]; Skulptura e [[Tarenti|Taras]] e një të riu i veshur me cuculus dhe duke udhëhequr gomarin e tij; përshkrim i [[Eos]] duke hipur në një karrocë me dy kuaj, mbi një krater nga Italia Jugore. }} | settlement_type = [[Rajoni historik]] | image_map = Magna Graecia ancient colonies and dialects-eu.svg | map_alt = | map_caption = Kolonitë e [[Greqia e Lashtë]] dhe grupimet e tyre dialektore në Magna Graecia.<br /> {{legend|#cea980|[[Dorishtja greke#Dorishtja Veriperëndimore|Dorishtja Veriperëndimore]]}} {{legend|#b5ad96|[[Dorishtja greke#Dorishtja akeane|Dorishtja akeane]]}} {{legend|#eacd85|[[Dorishtja greke#Dorishtja e duhur|Dorishtja e duhur]]}} {{legend|#bebada|[[Greqishtja jonike|Jonike]]}} | coordinates = | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Statusi i tanishëm | subdivision_name = {{flag|ITA}} [[Italia]] }} '''Magna Graecia''' ([[greqishtja e lashtë]]: Μεγάλη Ἑλλάς, [[Romanizimi i greqishtes|romanizuar]]: ''Megálē Hellás'', fjalë për fjalë 'Greqia e Madhe'; [[Gjuha italiane|italisht]]: ''Magna Graecia'') ishte emri i dhënë nga [[romakët]] për zonat bregdetare të [[Italia jugore|Italisë Jugore]] në [[Rajonet e Italisë|rajonet e sotme italiane]] të [[Kalabria|Kalabrisë]], [[Pulia]], [[Bazilikata]], [[Kampania]] dhe [[Siçilia]]; këto rajone ishin të populluara gjerësisht nga [[Kolonizimi grek|kolonët grekë]].<ref name="Tozer2014">{{cite book|author=Henry Fanshawe Tozer|title=A History of Ancient Geography|url=https://books.google.com/books?id=lsS0BAAAQBAJ&pg=PA43|date=30 tetor 2014|publisher=Cambridge University Press|language=en|isbn=978-1-108-07875-7|pages=43}}</ref> Këta kolonë, të cilët filluan të mbërrinin në shekullin e 8-të para Krishtit, sollën me vete qytetërimin e tyre helen, i cili la një gjurmë të qëndrueshme në Itali (si në kulturën e [[Roma e lashtë|Romës së lashtë]]). Ata ndikuan gjithashtu te popujt vendas, si [[Sikelët]] dhe [[Oenotrianët]], të cilët u [[Helenizimi|helenizuan]] pasi përvetësuan kulturën greke si të tyren. Shprehja greke ''Megálē Hellás'', e përkthyer më vonë në latinisht si ''Magna Graecia'', shfaqet për herë të parë në ''[[The Histories (Polybius)|Histories]]'' e [[Polybius]],<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Plb.+2.39.1&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0233 Polyb. Hist. 2.39.1]</ref> ku ai ia atribuoi termin [[Pitagora|Pitagorës]] dhe [[Pitagorizmi|shkollës së tij filozofike]].<ref>Polybius, [[wikisource:The_Histories_(Paton_translation)/Book_II#39|ii. 39]].</ref><ref>A. J. Graham, "The colonial expansion of Greece", in John Boardman et al., ''Cambridge Ancient History'', vol. III, part 3, p. 94.</ref> [[Straboni]] gjithashtu e përdori termin për t'iu referuar madhësisë së territorit që ishte pushtuar nga grekët<ref name="CerchiaiJannelli2004">{{cite book|author1=Luca Cerchiai|url=https://books.google.com/books?id=fH32nSiCue0C|title=The Greek Cities of Magna Graecia and Sicily|author2=Lorena Jannelli|author3=Fausto Longo|publisher=Getty Publications|year=2004|language=en|isbn=978-0-89236-751-1|pages=7}}</ref> dhe poeti romak [[Ovidi]] e përdori termin në poezinë e tij ''[[Fasti (poem)|Fasti]]''. ==Antikiteti== Sipas ''[[Geographica]]'' të [[Straboni]]t, kolonizimi i Magna Graecia kishte filluar tashmë në kohën e [[Lufta e Trojës|Luftës së Trojës]] dhe zgjati për disa shekuj.<ref name="Strabo">{{cite book|author=Strabo|title=Geographica|chapter=I, Section I|url=http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Str.%201.1.3|language=el|volume=VI|access-date=8 qershor 2023|archive-date=22 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522133218/http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Str.%201.1.3|url-status=dead}}</ref> Në shekullin e 8-të dhe të 7-të pes, për shkak të krizave demografike (uria e bukës, mbipopullimi, etj.), ''[[Stasis (Greqia e lashtë)|stasis]]'', nevoja në zhvillim për pika të reja tregtare dhe porte, dhe dëbimi nga atdheu i tyre pas luftërave, grekët filluan të vendoseshin në Italinë jugore.<ref name="CerchiaiJannelli2004"/> Kolonitë filluan të krijohen në të gjithë Mesdheun dhe Detin e Zi (me përjashtim të Afrikës Veriperëndimore, në sferën e ndikimit të Kartagjenës), duke përfshirë Sicilinë dhe pjesën jugore të [[Gadishulli Italian|Gadishullit Italian]]. Romakët e quajtën këtë zonë Magna Graecia (latinisht "Greqia e Madhe") pasi ishte e banuar kaq dendur nga [[Grekët e sotëm|grekët]]. [[Gjeograf|Gjeografët]] e lashtë ndryshuan nëse termi përfshinte Siçilinë apo thjesht [[Pulia|Pulinë]], [[Kampania|Kampaninë]] dhe [[Kalabria|Kalabrinë]], [[Straboni]] dhe [[Tit Livi|Livi]] që ishin avokatët më të shquar të përkufizimeve më të gjera.<ref>{{cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/magna-grecia_%28Enciclopedia-Italiana%29/|title=MAGNA GRECIA|access-date=24 nëntor 2021|language=it}}</ref> Me kolonizimin, [[kultura greke]] u eksportua në Itali në dialektet e saj të [[Greqishtja e lashtë|gjuhës së lashtë greke]], ritet e saj fetare dhe traditat e saj të ''[[polis]]it'' të pavarur. Një qytetërim origjinal helen u zhvillua shpejt dhe më vonë ndërveproi me qytetërimet vendase [[Gjuhët italike|italike]]. Transplanti më i rëndësishëm kulturor ishte varieteti [[Chalcis|Chalcidean]]/[[Alfabetet arkaike greke#Eubean|Cumaean]] i [[Alfabeti grek|alfabetit grek]], i cili u adoptua nga [[etruskët]]; [[alfabeti i vjetër italik]] më pas evoluoi në [[Alfabeti latin|alfabetin latin]], i cili u bë alfabeti më i përdorur në botë. Disa nga këto koloni helene qëndrojnë ende sot si Neapolis ("Qyteti i Ri", tani [[Napoli]]), [[Sirakuza]], [[Agrixhento|Akragas]] (Agrixhento), [[Tarenti|Taras]] (Tarenti), [[Rrexho Kalabria|Rhegion]] (Rrexho Kalabria) ose [[Crotone|Kroton]] (Crotone). Qyteti i parë grek që u zhyt në [[Republika Romake|Republikën Romake]] ishte Neapolis në 327 pes.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73366|quote=Roman Republic Neapolis in 327 BC.|title=A Short History of the Roman Republic|last=Heitland|first=William Emerton|date=1911|publisher=The University Press|pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73366/page/n6 72]|language=en}}</ref> Qytetet e tjera greke në Itali pasuan gjatë [[Luftërat Samnite|Luftërave Samnite]] dhe [[Lufta Pirrike|Luftës Pirrike]]; Taras ishte i fundit që ra në vitin 272. Siçilia u pushtua nga Roma gjatë [[Lufta e Parë Punike|Luftës së Parë Punike]]. Vetëm Sirakuza mbeti e pavarur deri në vitin 212, sepse mbreti i saj [[Hiero II i Sirakuzës|Hiero II]] ishte një aleat i përkushtuar i romakëve. Megjithatë, nipi i tij [[Hieronymus i Sirakuzës|Hieronymus]] bëri një aleancë me [[Hanibali]]n, gjë që i shtyu romakët të [[Rrethimi i Sirakuzës (213–212 pes)|rrethonin qytetin, i cili ra në vitin 212, pavarësisht nga makinat e Arkimedit, të përshkruara nga Proclus në komentin e tij mbi Elementet e Euklidit. [[Arkimedi]] ndërtoi armë të mundësuara nga ajri i kompresuar, pesha dhe kundërpesha, sipas Ctesibius dhe Hero.<ref>Proclus Phil., In primum Euclidis elementorum librum commentarii Page 41, line 7, Πρὸς δὴ ταύταις ἡ μηχανικὴ καλουμένη τῆς περὶ τὰ αἰσθητὰ καὶ τὰ ἔνυλα πραγματείας μέρος ὑπάρχουσα, ὑπὸ δὲ ταύτην ἥ τε ὀργανοποιϊκὴ τῶν κατὰ πόλεμον ἐπιτηδείων ὀργάνων, οἷα δὴ καὶ Ἀρχιμήδης λέγεται κατασκευάσαι τῶν πολεμούντων τὴν Συράκουσαν ἀμυντικὰ ὄργανα, καὶ ἡ θαυματοποιϊκὴ τὰ μὲν διὰ πνῶν φιλοτεχνοῦσα, ὥσπερ καὶ Κτησίβιος καὶ Ἥρων πραγματεύονται, τὰ δὲ διὰ ῥοπῶν, ὧν τῆς μὲν κινήσεως τὴν ἀνισορροπίαν αἰτιατέον, τῆς δὲ στάσεως τὴν ἰσορροπίαν, ὥσπερ καὶ ὁ Τίμαιος διώρισεν, τὰ δὲ διὰ νεύρων καὶ σπάρτων ἐμψύχους ὁλκὰς καὶ κινήσεις ἀπομιμουμένων</ref> ==Mesjeta== Gjatë [[Mesjeta e hershme|Mesjetës së Hershme]], pas [[Lufta gotike (535–554)|luftës katastrofike gotike]], valët e reja të [[Grekët bizantinë|grekëve të krishterë bizantinë]] që u larguan nga [[Shpërnguljet sllave në Ballkan|pushtimi sllav]] i [[Peloponezi]]t u vendosën në Kalabri, forcuan më tej elementin helen në rajon.<ref>{{Cite web|title=Slavs and nomadic populations in Greece|url=https://www2.rgzm.de/foreigners/cfm/themen/309/309_uk.cfm?Language=uk|access-date=2021-06-19|website=www2.rgzm.de|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201538/https://www2.rgzm.de/foreigners/cfm/themen/309/309_uk.cfm?Language=uk|url-status=dead}}</ref> Perandori ikonoklast [[Leo III the Isaurian|Leo III]] përvetësoi tokat që i ishin dhënë Papatit në Italinë jugore dhe Perandoria Romake Lindore (Bizantine) vazhdoi të qeveriste zonën në formën e [[Katapanati i Italisë|Katapanatit të Italisë]] (965 -1071) gjatë Mesjetës, shumë më vonë Italia veriore ra në duart e Lombardëve.<ref>{{cite journal|last1=Brown|first1=T. S.|date=1979|title=The Church of Ravenna and the Imperial Administration in the Seventh Century|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1979-01_94_370/page/n18|journal=The English Historical Review|volume=94|issue=370|pages=5|language=en|jstor=567155}}</ref> Në kohën e pushtimit të mesjetës së vonë nga [[Italo-normanët|normanët]] e Italisë jugore dhe Siçilisë (në fund të shekullit të 12-të), gadishullit [[Salento]] ("thembra" e Italisë), deri në një të tretën e Siçilisë (i përqendruar në [[Val Demone]]), dhe pjesa më e madhe e Kalabrisë dhe Lukanisë ishin ende kryesisht greqishtfolëse. Disa rajone të Italisë jugore përjetuan ndryshime demografike pasi grekët filluan të migrojnë drejt veriut në një numër të konsiderueshëm nga rajonet më në jug; një rajon i tillë ishte [[Cilento]], i cili filloi të kishte një shumicë greqishtfolëse.<ref>{{cite book|author=Loud, G. A.|title=The Latin Church in Norman Italy|url=https://archive.org/details/latinchurchinnor0000loud|publisher=Cambridge University Press|year=2007|page=[https://archive.org/details/latinchurchinnor0000loud/page/n515 494]|language=en|isbn=978-0-521-25551-6|quote=At the end of the twelfth century ... While in Apulia Greeks were in a majority – and indeed present in any numbers at all – only in the Salento peninsula in the extreme south, at the time of the conquest they had an overwhelming preponderance in Lucania and central and southern Calabria, as well as comprising anything up to a third of the population of Sicily, concentrated especially in the north-east of the island, the Val Demone.}}</ref><ref>{{cite book|author=Oldfield, Paul|title=Sanctity and Pilgrimage in Medieval Southern Italy, 1000-1200|publisher=Cambridge University Press|year=2014|pages=13|language=en|isbn=978-1-107-00028-5|quote=“However, the Byzantine revival of the tenth century generated a concomitant process Hellenization, while Muslim raids in southern Calabria, and instability in Sicily, may also have displaced Greek Christians further north on the mainland. Consequently, zones in northern Calabria, Lucania and central Apulia which were reintegrated into Byzantine control also experienced demographic shifts and the increasing establishment of immigrant Greek communities. These zones also acted as springboards for Greek migration further north, into regions such as the Cilento and areas around Salerno, which had never been under Byzantine control.}}</ref><ref>{{cite book|author=Kleinhenz, Christopher|title=Medieval Italy: an encyclopedia, Volume 1|publisher=Routledge|year=2004|pages=444–445|language=en|isbn=978-0-415-93930-0|quote={{ISBN|0-415-93930-5}}" "In Lucania (northern Calabria, Basilicata, and southernmost portion of today's Campania) ... From the late ninth century into the eleventh, Greek-speaking populations and Byzantine temporal power advanced, in stages but by no means always in tandem, out of southern Calabria and the lower Salentine peninsula across Lucania and through much of Apulia as well. By the early eleventh century, Greek settlement had radiated northward and had reached the interior of the Cilento, deep in Salernitan territory. Parts of the central and north-western Salento recovered early, came to have a Greek majority through immigration, as did parts of Lucania.}}</ref> Në këtë kohë gjuha kishte evoluar në greqishten mesjetare, e njohur gjithashtu si [[Greqishtja mesjetare|greqishtja bizantine]], dhe folësit e saj njiheshin si [[grekë bizantinë]]. Përzierja rezultante e kulturës lokale bizantine greke me kulturën normane dhe arabe (nga pushtimi arab i Siçilisë) i dha lindjen [[Kultura normano-arabo-bizantine|kulturës normano-arabo-bizantine]] në Siçili. Një mbetje e këtij ndikimi mund të gjendet në mbijetesën e gjuhës greke në disa fshatra të gadishullit Salento të lartpërmendur ("thembra" e Italisë). Ky dialekt i gjallë i greqishtes, i njohur në vend si [[Gjuha griko|Griko]], gjendet në rajonet italiane të Kalabrisë dhe Pulias. Griko konsiderohet nga gjuhëtarët si një pasardhës i greqishtes bizantine, e cila kishte qenë gjuha e shumicës së Salentos gjatë Mesjetës, duke kombinuar gjithashtu disa elementë të lashtë [[Gjuhët neolatine|romane]] [[Dorishtja|dorik]] dhe vendas. Ekziston një traditë e pasur gojore dhe folklori Griko, i kufizuar tani, por dikur i shumtë, në rreth 30,000 njerëz, shumica e të cilëve kanë braktisur gjuhën e tyre në favor të italishtes. Disa studiues, si [[Gerhard Rohlfs]], argumentojnë se origjina e Grikos mund të gjurmohet përfundimisht në kolonitë e Magna Graecia.<ref>{{cite journal|last1=Rohlfs|first1=Gerhard|date=1967|title=Greek Remnants in Southern Italy|url=https://archive.org/details/sim_classical-journal_1967-01_62_4/page/164|journal=The Classical Journal|volume=62|issue=4|pages=164–9|language=en|jstor=3295569}}</ref> ==Italia e sotme== Edhe pse shumë nga banorët grekë të [[Italia jugore|Italisë Jugore]] u latinizuan tërësisht gjatë Mesjetës, xhepat e kulturës dhe gjuhës greke mbetën dhe mbijetuan në modernitet pjesërisht për shkak të imigrimit të vazhdueshëm në Italinë jugore nga kontinenti grek. Një shembull është populli Griko në [[Kalabria|Kalabri]] dhe [[Salento]], disa prej të cilëve ende ruajnë gjuhën dhe zakonet e tyre greke. Praktikat e tyre të punës janë përcjellë nëpër breza përmes tregimit dhe lejimit të vëzhgimit të punës.<ref name="Agrifoglio2015">{{cite book|author=Rocco Agrifoglio|title=Knowledge Preservation Through Community of Practice: Theoretical Issues and Empirical Evidence|url=https://books.google.com/books?id=E1t4CgAAQBAJ&pg=PA49|date=29 gusht 2015|publisher=Springer|language=en|isbn=978-3-319-22234-9|pages=49}}</ref> Parlamenti italian e njeh popullin Griko si një pakicë etnolinguistik me emrin zyrtar ''Minoranze linguistiche Grike dell'Etnia Griko-Calabrese e Salentina''.<ref name="MolaPennarola2014">{{cite book|author1=Lapo Mola|author2=Ferdinando Pennarola|author3=Stefano Za|title=From Information to Smart Society: Environment, Politics and Economics|url=https://books.google.com/books?id=afzYBAAAQBAJ&pg=PA108|date=16 tetor 2014|publisher=Springer|language=en|isbn=978-3-319-09450-2|pages=108}}</ref> Fisnikët grekë filluan të strehoheshin në Itali pas [[Pushtimi i Kostandinopojës|rënies së Kostandinopojës]] në vitin 1453.<ref name="ChatzēdakēCorrer1993">{{cite book|author1=Nanō Chatzēdakē|author2=Museo Correr|title=From Candia to Venice: Greek icons in Italy, 15th-16th centuries : Museo Correr, Venice, 17 September-30 October, 1993|url=https://books.google.com/books?id=nIROAAAAYAAJ&pg=PA18|year=1993|publisher=Foundation for Hellenic Culture|language=en|pages=18}}</ref> Grekët emigruan edhe një herë në rajon në shekujt e 16-të dhe të 17-të si reagim ndaj pushtimit të [[Peloponezi]]t nga [[Perandoria Osmane]]. Sidomos pas përfundimit të [[Rrethimi i Koronit|Rrethimit të Koronit]] (1534), një numër i madh grekësh u strehuan në zonat e Kalabrisë, Salentos dhe Siçilisë. Grekët nga Koroni, të ashtuquajturit koronianë, ishin fisnikë, të cilët sollën me vete pasuri të luajtshme të konsiderueshme.<ref>{{Cite book|last=Viscardi|first=Giuseppe Maria|url=https://books.google.com/books?id=kHx2DcmptJYC&pg=PA361|title=Tra Europa e "Indie di quaggiù". Chiesa, religiosità e cultura popolare nel Mezzogiorno (secoli XV-XIX)|publisher=Ed. di Storia e Letteratura|year=2005|isbn=978-88-6372-349-6|location=Rome|pages=361|language=it}}</ref> Grekë të tjerë që u shpërngulën në Itali erdhën nga [[Manja (Greqi)|Gadishulli Mani]] i Peloponezit. [[Maniotët]] (emri i tyre vjen nga fjala greke ''mania'')<ref>{{cite book|title=Greece|url=https://books.google.com/books?id=qeNXAAAAYAAJ|year=2008|publisher=Lonely Planet|language=en|pages=204}}</ref> ishin të njohur për traditat e tyre krenare ushtarake dhe për hakmarrjet e tyre të përgjakshme, shumë prej të cilave vazhdojnë edhe sot.<ref>{{cite book|title=Time|url=https://books.google.com/books?id=hVfgAAAAMAAJ|year=1960|publisher=Time Incorporated|language=en|pages=4}}</ref> Një grup tjetër grekësh maniot u shpërngulën në [[Korsika|Korsikë]] në shekullin e 17-të nën mbrojtjen e [[Republika e Gjenovës|Republikës së Gjenovës]].<ref>{{cite book|title=Greece|url=https://books.google.com/books?id=-uVXAAAAYAAJ|year=1991|publisher=Michelin Tyre|language=en|isbn=978-2-06-701520-3|pages=142}}</ref> == Referime == {{Reflist|30em}} == Referime == * Polyxeni Adam-Veleni and Dimitra Tsangari (editors), ''Greek colonisation: New data, current approaches; Proceedings of the scientific meeting held in Thessaloniki (6 February 2015),'' Athens, Alpha Bank, 2015. *Michael J. Bennett, Aaron J. Paul, Mario Iozzo, & Bruce M. White, ''Magna Graecia: Greek Art From South Italy and Sicily,'' Cleveland, OH, Cleveland Museum of Art, 2002. *[[John Boardman (art historian)|John Boardman]], [[N. G. L. Hammond]] (editors), ''The'' ''Cambridge Ancient History, vol. III, part 3, The Expansion of the Greek World, Eighth to Sixth Centuries B.C.'', Cambridge University Press, 1982. *Giovanni Casadio & Patricia A. Johnston, ''Mystic Cults In Magna Graecia,'' Austin, University of Texas Press, 2009. *Lucia Cerchiai, Lorenna Jannelli, & Fausto Longo (editors), ''The Greek cities of Magna Graecia and Sicily,'' Photography by Mark E. Smith, Los Angeles, [[J. Paul Getty Museum]], 2004.{{ISBN|0-89236-751-2}} *Giovanna Ceserani, ''Italy's Lost Greece: Magna Graecia and the Making of Modern Archaeology,'' New York, Oxford University Press, 2012. *T. J. Dunbabin, ''The Western Greeks'', 1948. *M. Gualtieri, ''Fourth Century B.C. Magna Graecia: A Case Study,'' Jonsered, Sweden, P. Åströms, 1993. *[[Mogens Herman Hansen]] & Thomas Heine Nielsen, ''An Inventory of Archaic and Classical Poleis'', Oxford University Press, 2004. *[[R. Ross Holloway]], ''Art and Coinage In Magna Graecia,'' Bellinzona, Edizioni arte e moneta, 1978. *Margaret Ellen Mayo, ''The Art of South Italy: Vases From Magna Graecia,'' Richmond, Virginia Museum of Fine Arts, 1982. *Giovanni Pugliese Carratelli, ''The Greek World: Art and Civilization In Magna Graecia and Sicily,'' New York: Rizzoli, 1996. *———— (editor), ''The Western Greeks: Catalog of an exhibition held in the Palazzo Grassi, Venice, March–Dec., 1996,'' Milan, Bompiani, 1976. *[[William Smith (lexicographer)|William Smith]], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DM%3Aentry+group%3D2%3Aentry%3Dmagna-graecia-geo "Magna Graecia."] In ''Dictionary of Greek and Roman Geography'', 1854. *A. G. Woodhead, ''The Greeks in the West'', 1962. *[[Günther Zuntz]], ''Persephone: Three Essays On Religion and Thought In Magna Graecia,'' Oxford, Clarendon Press, 1971. [[Kategoria:Koloni të mëparshme në Evropë| ]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Rajone historike]] [[Kategoria:Grekë të lashtë]] h6d9jpbp0qc41a16rvy8ru7h9vrz46i 3058563 3058552 2026-10-20T17:04:23Z AltinNatyra 180704 /* Italia e sotme */ 3058563 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Magna Graecia | native_name = Μεγάλη Ελλάς | native_name_lang = grc | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Paestum Temples (Italy, October 2020) - 16 (50562474147).jpg | photo1b = Segesta AncientGreekTemple 0932.jpg | photo2a = Eos chariot 430-420 BC Staatliche Antikensammlungen.jpg | photo2b = Youth donkey Louvre Cp5103.jpg | size = 295 | color_border = white | color = white | foot_montage = '''Në drejtim të akrepave të orës nga lart majtas''': [[Tempulli i Dytë i Herës (Paestum)|Tempulli i Dytë i Herës]] në [[Paestum|Poseidonia]], [[Campania]]; Tempulli i stilit dorik, [[Segesta]]; Skulptura e [[Tarenti|Taras]] e një të riu i veshur me cuculus dhe duke udhëhequr gomarin e tij; përshkrim i [[Eos]] duke hipur në një karrocë me dy kuaj, mbi një krater nga Italia Jugore. }} | settlement_type = [[Rajoni historik]] | image_map = Magna Graecia ancient colonies and dialects-eu.svg | map_alt = | map_caption = Kolonitë e [[Greqia e Lashtë]] dhe grupimet e tyre dialektore në Magna Graecia.<br /> {{legend|#cea980|[[Dorishtja greke#Dorishtja Veriperëndimore|Dorishtja Veriperëndimore]]}} {{legend|#b5ad96|[[Dorishtja greke#Dorishtja akeane|Dorishtja akeane]]}} {{legend|#eacd85|[[Dorishtja greke#Dorishtja e duhur|Dorishtja e duhur]]}} {{legend|#bebada|[[Greqishtja jonike|Jonike]]}} | coordinates = | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Statusi i tanishëm | subdivision_name = {{flag|ITA}} [[Italia]] }} '''Magna Graecia''' ([[greqishtja e lashtë]]: Μεγάλη Ἑλλάς, [[Romanizimi i greqishtes|romanizuar]]: ''Megálē Hellás'', fjalë për fjalë 'Greqia e Madhe'; [[Gjuha italiane|italisht]]: ''Magna Graecia'') ishte emri i dhënë nga [[romakët]] për zonat bregdetare të [[Italia jugore|Italisë Jugore]] në [[Rajonet e Italisë|rajonet e sotme italiane]] të [[Kalabria|Kalabrisë]], [[Pulia]], [[Bazilikata]], [[Kampania]] dhe [[Siçilia]]; këto rajone ishin të populluara gjerësisht nga [[Kolonizimi grek|kolonët grekë]].<ref name="Tozer2014">{{cite book|author=Henry Fanshawe Tozer|title=A History of Ancient Geography|url=https://books.google.com/books?id=lsS0BAAAQBAJ&pg=PA43|date=30 tetor 2014|publisher=Cambridge University Press|language=en|isbn=978-1-108-07875-7|pages=43}}</ref> Këta kolonë, të cilët filluan të mbërrinin në shekullin e 8-të para Krishtit, sollën me vete qytetërimin e tyre helen, i cili la një gjurmë të qëndrueshme në Itali (si në kulturën e [[Roma e lashtë|Romës së lashtë]]). Ata ndikuan gjithashtu te popujt vendas, si [[Sikelët]] dhe [[Oenotrianët]], të cilët u [[Helenizimi|helenizuan]] pasi përvetësuan kulturën greke si të tyren. Shprehja greke ''Megálē Hellás'', e përkthyer më vonë në latinisht si ''Magna Graecia'', shfaqet për herë të parë në ''[[The Histories (Polybius)|Histories]]'' e [[Polybius]],<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Plb.+2.39.1&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0233 Polyb. Hist. 2.39.1]</ref> ku ai ia atribuoi termin [[Pitagora|Pitagorës]] dhe [[Pitagorizmi|shkollës së tij filozofike]].<ref>Polybius, [[wikisource:The_Histories_(Paton_translation)/Book_II#39|ii. 39]].</ref><ref>A. J. Graham, "The colonial expansion of Greece", in John Boardman et al., ''Cambridge Ancient History'', vol. III, part 3, p. 94.</ref> [[Straboni]] gjithashtu e përdori termin për t'iu referuar madhësisë së territorit që ishte pushtuar nga grekët<ref name="CerchiaiJannelli2004">{{cite book|author1=Luca Cerchiai|url=https://books.google.com/books?id=fH32nSiCue0C|title=The Greek Cities of Magna Graecia and Sicily|author2=Lorena Jannelli|author3=Fausto Longo|publisher=Getty Publications|year=2004|language=en|isbn=978-0-89236-751-1|pages=7}}</ref> dhe poeti romak [[Ovidi]] e përdori termin në poezinë e tij ''[[Fasti (poem)|Fasti]]''. ==Antikiteti== Sipas ''[[Geographica]]'' të [[Straboni]]t, kolonizimi i Magna Graecia kishte filluar tashmë në kohën e [[Lufta e Trojës|Luftës së Trojës]] dhe zgjati për disa shekuj.<ref name="Strabo">{{cite book|author=Strabo|title=Geographica|chapter=I, Section I|url=http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Str.%201.1.3|language=el|volume=VI|access-date=8 qershor 2023|archive-date=22 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522133218/http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Str.%201.1.3|url-status=dead}}</ref> Në shekullin e 8-të dhe të 7-të pes, për shkak të krizave demografike (uria e bukës, mbipopullimi, etj.), ''[[Stasis (Greqia e lashtë)|stasis]]'', nevoja në zhvillim për pika të reja tregtare dhe porte, dhe dëbimi nga atdheu i tyre pas luftërave, grekët filluan të vendoseshin në Italinë jugore.<ref name="CerchiaiJannelli2004"/> Kolonitë filluan të krijohen në të gjithë Mesdheun dhe Detin e Zi (me përjashtim të Afrikës Veriperëndimore, në sferën e ndikimit të Kartagjenës), duke përfshirë Sicilinë dhe pjesën jugore të [[Gadishulli Italian|Gadishullit Italian]]. Romakët e quajtën këtë zonë Magna Graecia (latinisht "Greqia e Madhe") pasi ishte e banuar kaq dendur nga [[Grekët e sotëm|grekët]]. [[Gjeograf|Gjeografët]] e lashtë ndryshuan nëse termi përfshinte Siçilinë apo thjesht [[Pulia|Pulinë]], [[Kampania|Kampaninë]] dhe [[Kalabria|Kalabrinë]], [[Straboni]] dhe [[Tit Livi|Livi]] që ishin avokatët më të shquar të përkufizimeve më të gjera.<ref>{{cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/magna-grecia_%28Enciclopedia-Italiana%29/|title=MAGNA GRECIA|access-date=24 nëntor 2021|language=it}}</ref> Me kolonizimin, [[kultura greke]] u eksportua në Itali në dialektet e saj të [[Greqishtja e lashtë|gjuhës së lashtë greke]], ritet e saj fetare dhe traditat e saj të ''[[polis]]it'' të pavarur. Një qytetërim origjinal helen u zhvillua shpejt dhe më vonë ndërveproi me qytetërimet vendase [[Gjuhët italike|italike]]. Transplanti më i rëndësishëm kulturor ishte varieteti [[Chalcis|Chalcidean]]/[[Alfabetet arkaike greke#Eubean|Cumaean]] i [[Alfabeti grek|alfabetit grek]], i cili u adoptua nga [[etruskët]]; [[alfabeti i vjetër italik]] më pas evoluoi në [[Alfabeti latin|alfabetin latin]], i cili u bë alfabeti më i përdorur në botë. Disa nga këto koloni helene qëndrojnë ende sot si Neapolis ("Qyteti i Ri", tani [[Napoli]]), [[Sirakuza]], [[Agrixhento|Akragas]] (Agrixhento), [[Tarenti|Taras]] (Tarenti), [[Rrexho Kalabria|Rhegion]] (Rrexho Kalabria) ose [[Crotone|Kroton]] (Crotone). Qyteti i parë grek që u zhyt në [[Republika Romake|Republikën Romake]] ishte Neapolis në 327 pes.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73366|quote=Roman Republic Neapolis in 327 BC.|title=A Short History of the Roman Republic|last=Heitland|first=William Emerton|date=1911|publisher=The University Press|pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73366/page/n6 72]|language=en}}</ref> Qytetet e tjera greke në Itali pasuan gjatë [[Luftërat Samnite|Luftërave Samnite]] dhe [[Lufta Pirrike|Luftës Pirrike]]; Taras ishte i fundit që ra në vitin 272. Siçilia u pushtua nga Roma gjatë [[Lufta e Parë Punike|Luftës së Parë Punike]]. Vetëm Sirakuza mbeti e pavarur deri në vitin 212, sepse mbreti i saj [[Hiero II i Sirakuzës|Hiero II]] ishte një aleat i përkushtuar i romakëve. Megjithatë, nipi i tij [[Hieronymus i Sirakuzës|Hieronymus]] bëri një aleancë me [[Hanibali]]n, gjë që i shtyu romakët të [[Rrethimi i Sirakuzës (213–212 pes)|rrethonin qytetin, i cili ra në vitin 212, pavarësisht nga makinat e Arkimedit, të përshkruara nga Proclus në komentin e tij mbi Elementet e Euklidit. [[Arkimedi]] ndërtoi armë të mundësuara nga ajri i kompresuar, pesha dhe kundërpesha, sipas Ctesibius dhe Hero.<ref>Proclus Phil., In primum Euclidis elementorum librum commentarii Page 41, line 7, Πρὸς δὴ ταύταις ἡ μηχανικὴ καλουμένη τῆς περὶ τὰ αἰσθητὰ καὶ τὰ ἔνυλα πραγματείας μέρος ὑπάρχουσα, ὑπὸ δὲ ταύτην ἥ τε ὀργανοποιϊκὴ τῶν κατὰ πόλεμον ἐπιτηδείων ὀργάνων, οἷα δὴ καὶ Ἀρχιμήδης λέγεται κατασκευάσαι τῶν πολεμούντων τὴν Συράκουσαν ἀμυντικὰ ὄργανα, καὶ ἡ θαυματοποιϊκὴ τὰ μὲν διὰ πνῶν φιλοτεχνοῦσα, ὥσπερ καὶ Κτησίβιος καὶ Ἥρων πραγματεύονται, τὰ δὲ διὰ ῥοπῶν, ὧν τῆς μὲν κινήσεως τὴν ἀνισορροπίαν αἰτιατέον, τῆς δὲ στάσεως τὴν ἰσορροπίαν, ὥσπερ καὶ ὁ Τίμαιος διώρισεν, τὰ δὲ διὰ νεύρων καὶ σπάρτων ἐμψύχους ὁλκὰς καὶ κινήσεις ἀπομιμουμένων</ref> ==Mesjeta== Gjatë [[Mesjeta e hershme|Mesjetës së Hershme]], pas [[Lufta gotike (535–554)|luftës katastrofike gotike]], valët e reja të [[Grekët bizantinë|grekëve të krishterë bizantinë]] që u larguan nga [[Shpërnguljet sllave në Ballkan|pushtimi sllav]] i [[Peloponezi]]t u vendosën në Kalabri, forcuan më tej elementin helen në rajon.<ref>{{Cite web|title=Slavs and nomadic populations in Greece|url=https://www2.rgzm.de/foreigners/cfm/themen/309/309_uk.cfm?Language=uk|access-date=2021-06-19|website=www2.rgzm.de|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201538/https://www2.rgzm.de/foreigners/cfm/themen/309/309_uk.cfm?Language=uk|url-status=dead}}</ref> Perandori ikonoklast [[Leo III the Isaurian|Leo III]] përvetësoi tokat që i ishin dhënë Papatit në Italinë jugore dhe Perandoria Romake Lindore (Bizantine) vazhdoi të qeveriste zonën në formën e [[Katapanati i Italisë|Katapanatit të Italisë]] (965 -1071) gjatë Mesjetës, shumë më vonë Italia veriore ra në duart e Lombardëve.<ref>{{cite journal|last1=Brown|first1=T. S.|date=1979|title=The Church of Ravenna and the Imperial Administration in the Seventh Century|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1979-01_94_370/page/n18|journal=The English Historical Review|volume=94|issue=370|pages=5|language=en|jstor=567155}}</ref> Në kohën e pushtimit të mesjetës së vonë nga [[Italo-normanët|normanët]] e Italisë jugore dhe Siçilisë (në fund të shekullit të 12-të), gadishullit [[Salento]] ("thembra" e Italisë), deri në një të tretën e Siçilisë (i përqendruar në [[Val Demone]]), dhe pjesa më e madhe e Kalabrisë dhe Lukanisë ishin ende kryesisht greqishtfolëse. Disa rajone të Italisë jugore përjetuan ndryshime demografike pasi grekët filluan të migrojnë drejt veriut në një numër të konsiderueshëm nga rajonet më në jug; një rajon i tillë ishte [[Cilento]], i cili filloi të kishte një shumicë greqishtfolëse.<ref>{{cite book|author=Loud, G. A.|title=The Latin Church in Norman Italy|url=https://archive.org/details/latinchurchinnor0000loud|publisher=Cambridge University Press|year=2007|page=[https://archive.org/details/latinchurchinnor0000loud/page/n515 494]|language=en|isbn=978-0-521-25551-6|quote=At the end of the twelfth century ... While in Apulia Greeks were in a majority – and indeed present in any numbers at all – only in the Salento peninsula in the extreme south, at the time of the conquest they had an overwhelming preponderance in Lucania and central and southern Calabria, as well as comprising anything up to a third of the population of Sicily, concentrated especially in the north-east of the island, the Val Demone.}}</ref><ref>{{cite book|author=Oldfield, Paul|title=Sanctity and Pilgrimage in Medieval Southern Italy, 1000-1200|publisher=Cambridge University Press|year=2014|pages=13|language=en|isbn=978-1-107-00028-5|quote=“However, the Byzantine revival of the tenth century generated a concomitant process Hellenization, while Muslim raids in southern Calabria, and instability in Sicily, may also have displaced Greek Christians further north on the mainland. Consequently, zones in northern Calabria, Lucania and central Apulia which were reintegrated into Byzantine control also experienced demographic shifts and the increasing establishment of immigrant Greek communities. These zones also acted as springboards for Greek migration further north, into regions such as the Cilento and areas around Salerno, which had never been under Byzantine control.}}</ref><ref>{{cite book|author=Kleinhenz, Christopher|title=Medieval Italy: an encyclopedia, Volume 1|publisher=Routledge|year=2004|pages=444–445|language=en|isbn=978-0-415-93930-0|quote={{ISBN|0-415-93930-5}}" "In Lucania (northern Calabria, Basilicata, and southernmost portion of today's Campania) ... From the late ninth century into the eleventh, Greek-speaking populations and Byzantine temporal power advanced, in stages but by no means always in tandem, out of southern Calabria and the lower Salentine peninsula across Lucania and through much of Apulia as well. By the early eleventh century, Greek settlement had radiated northward and had reached the interior of the Cilento, deep in Salernitan territory. Parts of the central and north-western Salento recovered early, came to have a Greek majority through immigration, as did parts of Lucania.}}</ref> Në këtë kohë gjuha kishte evoluar në greqishten mesjetare, e njohur gjithashtu si [[Greqishtja mesjetare|greqishtja bizantine]], dhe folësit e saj njiheshin si [[grekë bizantinë]]. Përzierja rezultante e kulturës lokale bizantine greke me kulturën normane dhe arabe (nga pushtimi arab i Siçilisë) i dha lindjen [[Kultura normano-arabo-bizantine|kulturës normano-arabo-bizantine]] në Siçili. Një mbetje e këtij ndikimi mund të gjendet në mbijetesën e gjuhës greke në disa fshatra të gadishullit Salento të lartpërmendur ("thembra" e Italisë). Ky dialekt i gjallë i greqishtes, i njohur në vend si [[Gjuha griko|Griko]], gjendet në rajonet italiane të Kalabrisë dhe Pulias. Griko konsiderohet nga gjuhëtarët si një pasardhës i greqishtes bizantine, e cila kishte qenë gjuha e shumicës së Salentos gjatë Mesjetës, duke kombinuar gjithashtu disa elementë të lashtë [[Gjuhët neolatine|romane]] [[Dorishtja|dorik]] dhe vendas. Ekziston një traditë e pasur gojore dhe folklori Griko, i kufizuar tani, por dikur i shumtë, në rreth 30,000 njerëz, shumica e të cilëve kanë braktisur gjuhën e tyre në favor të italishtes. Disa studiues, si [[Gerhard Rohlfs]], argumentojnë se origjina e Grikos mund të gjurmohet përfundimisht në kolonitë e Magna Graecia.<ref>{{cite journal|last1=Rohlfs|first1=Gerhard|date=1967|title=Greek Remnants in Southern Italy|url=https://archive.org/details/sim_classical-journal_1967-01_62_4/page/164|journal=The Classical Journal|volume=62|issue=4|pages=164–9|language=en|jstor=3295569}}</ref> ==Italia e sotme== Edhe pse shumë nga banorët grekë të [[Italia jugore|Italisë Jugore]] u latinizuan tërësisht gjatë Mesjetës, xhepat e kulturës dhe gjuhës greke mbetën dhe mbijetuan në modernitet pjesërisht për shkak të imigrimit të vazhdueshëm në Italinë jugore nga kontinenti grek. Një shembull është populli Griko në [[Kalabria|Kalabri]] dhe [[Salento]], disa prej të cilëve ende ruajnë gjuhën dhe zakonet e tyre greke. Praktikat e tyre të punës janë përcjellë nëpër breza përmes tregimit dhe lejimit të vëzhgimit të punës.<ref name="Agrifoglio2015">{{cite book|author=Rocco Agrifoglio|title=Knowledge Preservation Through Community of Practice: Theoretical Issues and Empirical Evidence|url=https://books.google.com/books?id=E1t4CgAAQBAJ&pg=PA49|date=29 gusht 2015|publisher=Springer|language=en|isbn=978-3-319-22234-9|pages=49}}</ref> Parlamenti italian e njeh popullin Griko si një pakicë etnolinguistik me emrin zyrtar ''Minoranze linguistiche Grike dell'Etnia Griko-Calabrese e Salentina''.<ref name="MolaPennarola2014">{{cite book|author1=Lapo Mola|author2=Ferdinando Pennarola|author3=Stefano Za|title=From Information to Smart Society: Environment, Politics and Economics|url=https://books.google.com/books?id=afzYBAAAQBAJ&pg=PA108|date=16 tetor 2014|publisher=Springer|language=en|isbn=978-3-319-09450-2|pages=108}}</ref> Fisnikët grekë filluan të strehoheshin në Itali pas [[Pushtimi i Kostandinopojës|rënies së Kostandinopojës]] në vitin 1453.<ref name="ChatzēdakēCorrer1993">{{cite book|author1=Nanō Chatzēdakē|author2=Museo Correr|title=From Candia to Venice: Greek icons in Italy, 15th-16th centuries : Museo Correr, Venice, 17 September-30 October, 1993|url=https://books.google.com/books?id=nIROAAAAYAAJ&pg=PA18|year=1993|publisher=Foundation for Hellenic Culture|language=en|pages=18}}</ref> Grekët emigruan edhe një herë në rajon në shekujt e 16-të dhe të 17-të si reagim ndaj pushtimit të [[Peloponezi]]t nga [[Perandoria Osmane]]. Sidomos pas përfundimit të [[Rrethimi i Koronit|Rrethimit të Koronit]] (1534), një numër i madh grekësh u strehuan në zonat e Kalabrisë, Salentos dhe Siçilisë. Grekët nga Koroni, të ashtuquajturit koronianë, ishin fisnikë, të cilët sollën me vete pasuri të luajtshme të konsiderueshme.<ref>{{Cite book|last=Viscardi|first=Giuseppe Maria|url=https://books.google.com/books?id=kHx2DcmptJYC&pg=PA361|title=Tra Europa e "Indie di quaggiù". Chiesa, religiosità e cultura popolare nel Mezzogiorno (secoli XV-XIX)|publisher=Ed. di Storia e Letteratura|year=2005|isbn=978-88-6372-349-6|location=Rome|pages=361|language=it}}</ref> Grekë të tjerë që u shpërngulën në Itali erdhën nga [[Manja (Greqi)|Gadishulli Mani]] i Peloponezit. [[Maniotët]] (emri i tyre vjen nga fjala greke ''mania'')<ref>{{cite book|title=Greece|url=https://books.google.com/books?id=qeNXAAAAYAAJ|year=2008|publisher=Lonely Planet|language=en|pages=204}}</ref> ishin të njohur për traditat e tyre krenare ushtarake dhe për hakmarrjet e tyre të përgjakshme, shumë prej të cilave vazhdojnë edhe sot.<ref>{{cite book|title=Time|url=https://books.google.com/books?id=hVfgAAAAMAAJ|year=1960|publisher=Time Incorporated|language=en|pages=4}}</ref> Një grup tjetër grekësh maniot u shpërngulën në [[Korsika|Korsikë]] në shekullin e 17-të nën mbrojtjen e [[Republika e Gjenovës|Republikës së Gjenovës]].<ref>{{cite book|title=Greece|url=https://books.google.com/books?id=-uVXAAAAYAAJ|year=1991|publisher=Michelin Tyre|language=en|isbn=978-2-06-701520-3|pages=142}}</ref> == Shih edhe == * [[Gjuha griko]] == Referime == {{Reflist|30em}} == Referime == * Polyxeni Adam-Veleni and Dimitra Tsangari (editors), ''Greek colonisation: New data, current approaches; Proceedings of the scientific meeting held in Thessaloniki (6 February 2015),'' Athens, Alpha Bank, 2015. *Michael J. Bennett, Aaron J. Paul, Mario Iozzo, & Bruce M. White, ''Magna Graecia: Greek Art From South Italy and Sicily,'' Cleveland, OH, Cleveland Museum of Art, 2002. *[[John Boardman (art historian)|John Boardman]], [[N. G. L. Hammond]] (editors), ''The'' ''Cambridge Ancient History, vol. III, part 3, The Expansion of the Greek World, Eighth to Sixth Centuries B.C.'', Cambridge University Press, 1982. *Giovanni Casadio & Patricia A. Johnston, ''Mystic Cults In Magna Graecia,'' Austin, University of Texas Press, 2009. *Lucia Cerchiai, Lorenna Jannelli, & Fausto Longo (editors), ''The Greek cities of Magna Graecia and Sicily,'' Photography by Mark E. Smith, Los Angeles, [[J. Paul Getty Museum]], 2004.{{ISBN|0-89236-751-2}} *Giovanna Ceserani, ''Italy's Lost Greece: Magna Graecia and the Making of Modern Archaeology,'' New York, Oxford University Press, 2012. *T. J. Dunbabin, ''The Western Greeks'', 1948. *M. Gualtieri, ''Fourth Century B.C. Magna Graecia: A Case Study,'' Jonsered, Sweden, P. Åströms, 1993. *[[Mogens Herman Hansen]] & Thomas Heine Nielsen, ''An Inventory of Archaic and Classical Poleis'', Oxford University Press, 2004. *[[R. Ross Holloway]], ''Art and Coinage In Magna Graecia,'' Bellinzona, Edizioni arte e moneta, 1978. *Margaret Ellen Mayo, ''The Art of South Italy: Vases From Magna Graecia,'' Richmond, Virginia Museum of Fine Arts, 1982. *Giovanni Pugliese Carratelli, ''The Greek World: Art and Civilization In Magna Graecia and Sicily,'' New York: Rizzoli, 1996. *———— (editor), ''The Western Greeks: Catalog of an exhibition held in the Palazzo Grassi, Venice, March–Dec., 1996,'' Milan, Bompiani, 1976. *[[William Smith (lexicographer)|William Smith]], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DM%3Aentry+group%3D2%3Aentry%3Dmagna-graecia-geo "Magna Graecia."] In ''Dictionary of Greek and Roman Geography'', 1854. *A. G. Woodhead, ''The Greeks in the West'', 1962. *[[Günther Zuntz]], ''Persephone: Three Essays On Religion and Thought In Magna Graecia,'' Oxford, Clarendon Press, 1971. [[Kategoria:Koloni të mëparshme në Evropë| ]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Rajone historike]] [[Kategoria:Grekë të lashtë]] 5crsbtadlqmzyvkkmbvjx0thqy1a08w 3058564 3058563 2026-10-20T17:05:06Z AltinNatyra 180704 /* Shih edhe */ 3058564 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Magna Graecia | native_name = Μεγάλη Ελλάς | native_name_lang = grc | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Paestum Temples (Italy, October 2020) - 16 (50562474147).jpg | photo1b = Segesta AncientGreekTemple 0932.jpg | photo2a = Eos chariot 430-420 BC Staatliche Antikensammlungen.jpg | photo2b = Youth donkey Louvre Cp5103.jpg | size = 295 | color_border = white | color = white | foot_montage = '''Në drejtim të akrepave të orës nga lart majtas''': [[Tempulli i Dytë i Herës (Paestum)|Tempulli i Dytë i Herës]] në [[Paestum|Poseidonia]], [[Campania]]; Tempulli i stilit dorik, [[Segesta]]; Skulptura e [[Tarenti|Taras]] e një të riu i veshur me cuculus dhe duke udhëhequr gomarin e tij; përshkrim i [[Eos]] duke hipur në një karrocë me dy kuaj, mbi një krater nga Italia Jugore. }} | settlement_type = [[Rajoni historik]] | image_map = Magna Graecia ancient colonies and dialects-eu.svg | map_alt = | map_caption = Kolonitë e [[Greqia e Lashtë]] dhe grupimet e tyre dialektore në Magna Graecia.<br /> {{legend|#cea980|[[Dorishtja greke#Dorishtja Veriperëndimore|Dorishtja Veriperëndimore]]}} {{legend|#b5ad96|[[Dorishtja greke#Dorishtja akeane|Dorishtja akeane]]}} {{legend|#eacd85|[[Dorishtja greke#Dorishtja e duhur|Dorishtja e duhur]]}} {{legend|#bebada|[[Greqishtja jonike|Jonike]]}} | coordinates = | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Statusi i tanishëm | subdivision_name = {{flag|ITA}} [[Italia]] }} '''Magna Graecia''' ([[greqishtja e lashtë]]: Μεγάλη Ἑλλάς, [[Romanizimi i greqishtes|romanizuar]]: ''Megálē Hellás'', fjalë për fjalë 'Greqia e Madhe'; [[Gjuha italiane|italisht]]: ''Magna Graecia'') ishte emri i dhënë nga [[romakët]] për zonat bregdetare të [[Italia jugore|Italisë Jugore]] në [[Rajonet e Italisë|rajonet e sotme italiane]] të [[Kalabria|Kalabrisë]], [[Pulia]], [[Bazilikata]], [[Kampania]] dhe [[Siçilia]]; këto rajone ishin të populluara gjerësisht nga [[Kolonizimi grek|kolonët grekë]].<ref name="Tozer2014">{{cite book|author=Henry Fanshawe Tozer|title=A History of Ancient Geography|url=https://books.google.com/books?id=lsS0BAAAQBAJ&pg=PA43|date=30 tetor 2014|publisher=Cambridge University Press|language=en|isbn=978-1-108-07875-7|pages=43}}</ref> Këta kolonë, të cilët filluan të mbërrinin në shekullin e 8-të para Krishtit, sollën me vete qytetërimin e tyre helen, i cili la një gjurmë të qëndrueshme në Itali (si në kulturën e [[Roma e lashtë|Romës së lashtë]]). Ata ndikuan gjithashtu te popujt vendas, si [[Sikelët]] dhe [[Oenotrianët]], të cilët u [[Helenizimi|helenizuan]] pasi përvetësuan kulturën greke si të tyren. Shprehja greke ''Megálē Hellás'', e përkthyer më vonë në latinisht si ''Magna Graecia'', shfaqet për herë të parë në ''[[The Histories (Polybius)|Histories]]'' e [[Polybius]],<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Plb.+2.39.1&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0233 Polyb. Hist. 2.39.1]</ref> ku ai ia atribuoi termin [[Pitagora|Pitagorës]] dhe [[Pitagorizmi|shkollës së tij filozofike]].<ref>Polybius, [[wikisource:The_Histories_(Paton_translation)/Book_II#39|ii. 39]].</ref><ref>A. J. Graham, "The colonial expansion of Greece", in John Boardman et al., ''Cambridge Ancient History'', vol. III, part 3, p. 94.</ref> [[Straboni]] gjithashtu e përdori termin për t'iu referuar madhësisë së territorit që ishte pushtuar nga grekët<ref name="CerchiaiJannelli2004">{{cite book|author1=Luca Cerchiai|url=https://books.google.com/books?id=fH32nSiCue0C|title=The Greek Cities of Magna Graecia and Sicily|author2=Lorena Jannelli|author3=Fausto Longo|publisher=Getty Publications|year=2004|language=en|isbn=978-0-89236-751-1|pages=7}}</ref> dhe poeti romak [[Ovidi]] e përdori termin në poezinë e tij ''[[Fasti (poem)|Fasti]]''. ==Antikiteti== Sipas ''[[Geographica]]'' të [[Straboni]]t, kolonizimi i Magna Graecia kishte filluar tashmë në kohën e [[Lufta e Trojës|Luftës së Trojës]] dhe zgjati për disa shekuj.<ref name="Strabo">{{cite book|author=Strabo|title=Geographica|chapter=I, Section I|url=http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Str.%201.1.3|language=el|volume=VI|access-date=8 qershor 2023|archive-date=22 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522133218/http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Str.%201.1.3|url-status=dead}}</ref> Në shekullin e 8-të dhe të 7-të pes, për shkak të krizave demografike (uria e bukës, mbipopullimi, etj.), ''[[Stasis (Greqia e lashtë)|stasis]]'', nevoja në zhvillim për pika të reja tregtare dhe porte, dhe dëbimi nga atdheu i tyre pas luftërave, grekët filluan të vendoseshin në Italinë jugore.<ref name="CerchiaiJannelli2004"/> Kolonitë filluan të krijohen në të gjithë Mesdheun dhe Detin e Zi (me përjashtim të Afrikës Veriperëndimore, në sferën e ndikimit të Kartagjenës), duke përfshirë Sicilinë dhe pjesën jugore të [[Gadishulli Italian|Gadishullit Italian]]. Romakët e quajtën këtë zonë Magna Graecia (latinisht "Greqia e Madhe") pasi ishte e banuar kaq dendur nga [[Grekët e sotëm|grekët]]. [[Gjeograf|Gjeografët]] e lashtë ndryshuan nëse termi përfshinte Siçilinë apo thjesht [[Pulia|Pulinë]], [[Kampania|Kampaninë]] dhe [[Kalabria|Kalabrinë]], [[Straboni]] dhe [[Tit Livi|Livi]] që ishin avokatët më të shquar të përkufizimeve më të gjera.<ref>{{cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/magna-grecia_%28Enciclopedia-Italiana%29/|title=MAGNA GRECIA|access-date=24 nëntor 2021|language=it}}</ref> Me kolonizimin, [[kultura greke]] u eksportua në Itali në dialektet e saj të [[Greqishtja e lashtë|gjuhës së lashtë greke]], ritet e saj fetare dhe traditat e saj të ''[[polis]]it'' të pavarur. Një qytetërim origjinal helen u zhvillua shpejt dhe më vonë ndërveproi me qytetërimet vendase [[Gjuhët italike|italike]]. Transplanti më i rëndësishëm kulturor ishte varieteti [[Chalcis|Chalcidean]]/[[Alfabetet arkaike greke#Eubean|Cumaean]] i [[Alfabeti grek|alfabetit grek]], i cili u adoptua nga [[etruskët]]; [[alfabeti i vjetër italik]] më pas evoluoi në [[Alfabeti latin|alfabetin latin]], i cili u bë alfabeti më i përdorur në botë. Disa nga këto koloni helene qëndrojnë ende sot si Neapolis ("Qyteti i Ri", tani [[Napoli]]), [[Sirakuza]], [[Agrixhento|Akragas]] (Agrixhento), [[Tarenti|Taras]] (Tarenti), [[Rrexho Kalabria|Rhegion]] (Rrexho Kalabria) ose [[Crotone|Kroton]] (Crotone). Qyteti i parë grek që u zhyt në [[Republika Romake|Republikën Romake]] ishte Neapolis në 327 pes.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73366|quote=Roman Republic Neapolis in 327 BC.|title=A Short History of the Roman Republic|last=Heitland|first=William Emerton|date=1911|publisher=The University Press|pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73366/page/n6 72]|language=en}}</ref> Qytetet e tjera greke në Itali pasuan gjatë [[Luftërat Samnite|Luftërave Samnite]] dhe [[Lufta Pirrike|Luftës Pirrike]]; Taras ishte i fundit që ra në vitin 272. Siçilia u pushtua nga Roma gjatë [[Lufta e Parë Punike|Luftës së Parë Punike]]. Vetëm Sirakuza mbeti e pavarur deri në vitin 212, sepse mbreti i saj [[Hiero II i Sirakuzës|Hiero II]] ishte një aleat i përkushtuar i romakëve. Megjithatë, nipi i tij [[Hieronymus i Sirakuzës|Hieronymus]] bëri një aleancë me [[Hanibali]]n, gjë që i shtyu romakët të [[Rrethimi i Sirakuzës (213–212 pes)|rrethonin qytetin, i cili ra në vitin 212, pavarësisht nga makinat e Arkimedit, të përshkruara nga Proclus në komentin e tij mbi Elementet e Euklidit. [[Arkimedi]] ndërtoi armë të mundësuara nga ajri i kompresuar, pesha dhe kundërpesha, sipas Ctesibius dhe Hero.<ref>Proclus Phil., In primum Euclidis elementorum librum commentarii Page 41, line 7, Πρὸς δὴ ταύταις ἡ μηχανικὴ καλουμένη τῆς περὶ τὰ αἰσθητὰ καὶ τὰ ἔνυλα πραγματείας μέρος ὑπάρχουσα, ὑπὸ δὲ ταύτην ἥ τε ὀργανοποιϊκὴ τῶν κατὰ πόλεμον ἐπιτηδείων ὀργάνων, οἷα δὴ καὶ Ἀρχιμήδης λέγεται κατασκευάσαι τῶν πολεμούντων τὴν Συράκουσαν ἀμυντικὰ ὄργανα, καὶ ἡ θαυματοποιϊκὴ τὰ μὲν διὰ πνῶν φιλοτεχνοῦσα, ὥσπερ καὶ Κτησίβιος καὶ Ἥρων πραγματεύονται, τὰ δὲ διὰ ῥοπῶν, ὧν τῆς μὲν κινήσεως τὴν ἀνισορροπίαν αἰτιατέον, τῆς δὲ στάσεως τὴν ἰσορροπίαν, ὥσπερ καὶ ὁ Τίμαιος διώρισεν, τὰ δὲ διὰ νεύρων καὶ σπάρτων ἐμψύχους ὁλκὰς καὶ κινήσεις ἀπομιμουμένων</ref> ==Mesjeta== Gjatë [[Mesjeta e hershme|Mesjetës së Hershme]], pas [[Lufta gotike (535–554)|luftës katastrofike gotike]], valët e reja të [[Grekët bizantinë|grekëve të krishterë bizantinë]] që u larguan nga [[Shpërnguljet sllave në Ballkan|pushtimi sllav]] i [[Peloponezi]]t u vendosën në Kalabri, forcuan më tej elementin helen në rajon.<ref>{{Cite web|title=Slavs and nomadic populations in Greece|url=https://www2.rgzm.de/foreigners/cfm/themen/309/309_uk.cfm?Language=uk|access-date=2021-06-19|website=www2.rgzm.de|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201538/https://www2.rgzm.de/foreigners/cfm/themen/309/309_uk.cfm?Language=uk|url-status=dead}}</ref> Perandori ikonoklast [[Leo III the Isaurian|Leo III]] përvetësoi tokat që i ishin dhënë Papatit në Italinë jugore dhe Perandoria Romake Lindore (Bizantine) vazhdoi të qeveriste zonën në formën e [[Katapanati i Italisë|Katapanatit të Italisë]] (965 -1071) gjatë Mesjetës, shumë më vonë Italia veriore ra në duart e Lombardëve.<ref>{{cite journal|last1=Brown|first1=T. S.|date=1979|title=The Church of Ravenna and the Imperial Administration in the Seventh Century|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1979-01_94_370/page/n18|journal=The English Historical Review|volume=94|issue=370|pages=5|language=en|jstor=567155}}</ref> Në kohën e pushtimit të mesjetës së vonë nga [[Italo-normanët|normanët]] e Italisë jugore dhe Siçilisë (në fund të shekullit të 12-të), gadishullit [[Salento]] ("thembra" e Italisë), deri në një të tretën e Siçilisë (i përqendruar në [[Val Demone]]), dhe pjesa më e madhe e Kalabrisë dhe Lukanisë ishin ende kryesisht greqishtfolëse. Disa rajone të Italisë jugore përjetuan ndryshime demografike pasi grekët filluan të migrojnë drejt veriut në një numër të konsiderueshëm nga rajonet më në jug; një rajon i tillë ishte [[Cilento]], i cili filloi të kishte një shumicë greqishtfolëse.<ref>{{cite book|author=Loud, G. A.|title=The Latin Church in Norman Italy|url=https://archive.org/details/latinchurchinnor0000loud|publisher=Cambridge University Press|year=2007|page=[https://archive.org/details/latinchurchinnor0000loud/page/n515 494]|language=en|isbn=978-0-521-25551-6|quote=At the end of the twelfth century ... While in Apulia Greeks were in a majority – and indeed present in any numbers at all – only in the Salento peninsula in the extreme south, at the time of the conquest they had an overwhelming preponderance in Lucania and central and southern Calabria, as well as comprising anything up to a third of the population of Sicily, concentrated especially in the north-east of the island, the Val Demone.}}</ref><ref>{{cite book|author=Oldfield, Paul|title=Sanctity and Pilgrimage in Medieval Southern Italy, 1000-1200|publisher=Cambridge University Press|year=2014|pages=13|language=en|isbn=978-1-107-00028-5|quote=“However, the Byzantine revival of the tenth century generated a concomitant process Hellenization, while Muslim raids in southern Calabria, and instability in Sicily, may also have displaced Greek Christians further north on the mainland. Consequently, zones in northern Calabria, Lucania and central Apulia which were reintegrated into Byzantine control also experienced demographic shifts and the increasing establishment of immigrant Greek communities. These zones also acted as springboards for Greek migration further north, into regions such as the Cilento and areas around Salerno, which had never been under Byzantine control.}}</ref><ref>{{cite book|author=Kleinhenz, Christopher|title=Medieval Italy: an encyclopedia, Volume 1|publisher=Routledge|year=2004|pages=444–445|language=en|isbn=978-0-415-93930-0|quote={{ISBN|0-415-93930-5}}" "In Lucania (northern Calabria, Basilicata, and southernmost portion of today's Campania) ... From the late ninth century into the eleventh, Greek-speaking populations and Byzantine temporal power advanced, in stages but by no means always in tandem, out of southern Calabria and the lower Salentine peninsula across Lucania and through much of Apulia as well. By the early eleventh century, Greek settlement had radiated northward and had reached the interior of the Cilento, deep in Salernitan territory. Parts of the central and north-western Salento recovered early, came to have a Greek majority through immigration, as did parts of Lucania.}}</ref> Në këtë kohë gjuha kishte evoluar në greqishten mesjetare, e njohur gjithashtu si [[Greqishtja mesjetare|greqishtja bizantine]], dhe folësit e saj njiheshin si [[grekë bizantinë]]. Përzierja rezultante e kulturës lokale bizantine greke me kulturën normane dhe arabe (nga pushtimi arab i Siçilisë) i dha lindjen [[Kultura normano-arabo-bizantine|kulturës normano-arabo-bizantine]] në Siçili. Një mbetje e këtij ndikimi mund të gjendet në mbijetesën e gjuhës greke në disa fshatra të gadishullit Salento të lartpërmendur ("thembra" e Italisë). Ky dialekt i gjallë i greqishtes, i njohur në vend si [[Gjuha griko|Griko]], gjendet në rajonet italiane të Kalabrisë dhe Pulias. Griko konsiderohet nga gjuhëtarët si një pasardhës i greqishtes bizantine, e cila kishte qenë gjuha e shumicës së Salentos gjatë Mesjetës, duke kombinuar gjithashtu disa elementë të lashtë [[Gjuhët neolatine|romane]] [[Dorishtja|dorik]] dhe vendas. Ekziston një traditë e pasur gojore dhe folklori Griko, i kufizuar tani, por dikur i shumtë, në rreth 30,000 njerëz, shumica e të cilëve kanë braktisur gjuhën e tyre në favor të italishtes. Disa studiues, si [[Gerhard Rohlfs]], argumentojnë se origjina e Grikos mund të gjurmohet përfundimisht në kolonitë e Magna Graecia.<ref>{{cite journal|last1=Rohlfs|first1=Gerhard|date=1967|title=Greek Remnants in Southern Italy|url=https://archive.org/details/sim_classical-journal_1967-01_62_4/page/164|journal=The Classical Journal|volume=62|issue=4|pages=164–9|language=en|jstor=3295569}}</ref> ==Italia e sotme== Edhe pse shumë nga banorët grekë të [[Italia jugore|Italisë Jugore]] u latinizuan tërësisht gjatë Mesjetës, xhepat e kulturës dhe gjuhës greke mbetën dhe mbijetuan në modernitet pjesërisht për shkak të imigrimit të vazhdueshëm në Italinë jugore nga kontinenti grek. Një shembull është populli Griko në [[Kalabria|Kalabri]] dhe [[Salento]], disa prej të cilëve ende ruajnë gjuhën dhe zakonet e tyre greke. Praktikat e tyre të punës janë përcjellë nëpër breza përmes tregimit dhe lejimit të vëzhgimit të punës.<ref name="Agrifoglio2015">{{cite book|author=Rocco Agrifoglio|title=Knowledge Preservation Through Community of Practice: Theoretical Issues and Empirical Evidence|url=https://books.google.com/books?id=E1t4CgAAQBAJ&pg=PA49|date=29 gusht 2015|publisher=Springer|language=en|isbn=978-3-319-22234-9|pages=49}}</ref> Parlamenti italian e njeh popullin Griko si një pakicë etnolinguistik me emrin zyrtar ''Minoranze linguistiche Grike dell'Etnia Griko-Calabrese e Salentina''.<ref name="MolaPennarola2014">{{cite book|author1=Lapo Mola|author2=Ferdinando Pennarola|author3=Stefano Za|title=From Information to Smart Society: Environment, Politics and Economics|url=https://books.google.com/books?id=afzYBAAAQBAJ&pg=PA108|date=16 tetor 2014|publisher=Springer|language=en|isbn=978-3-319-09450-2|pages=108}}</ref> Fisnikët grekë filluan të strehoheshin në Itali pas [[Pushtimi i Kostandinopojës|rënies së Kostandinopojës]] në vitin 1453.<ref name="ChatzēdakēCorrer1993">{{cite book|author1=Nanō Chatzēdakē|author2=Museo Correr|title=From Candia to Venice: Greek icons in Italy, 15th-16th centuries : Museo Correr, Venice, 17 September-30 October, 1993|url=https://books.google.com/books?id=nIROAAAAYAAJ&pg=PA18|year=1993|publisher=Foundation for Hellenic Culture|language=en|pages=18}}</ref> Grekët emigruan edhe një herë në rajon në shekujt e 16-të dhe të 17-të si reagim ndaj pushtimit të [[Peloponezi]]t nga [[Perandoria Osmane]]. Sidomos pas përfundimit të [[Rrethimi i Koronit|Rrethimit të Koronit]] (1534), një numër i madh grekësh u strehuan në zonat e Kalabrisë, Salentos dhe Siçilisë. Grekët nga Koroni, të ashtuquajturit koronianë, ishin fisnikë, të cilët sollën me vete pasuri të luajtshme të konsiderueshme.<ref>{{Cite book|last=Viscardi|first=Giuseppe Maria|url=https://books.google.com/books?id=kHx2DcmptJYC&pg=PA361|title=Tra Europa e "Indie di quaggiù". Chiesa, religiosità e cultura popolare nel Mezzogiorno (secoli XV-XIX)|publisher=Ed. di Storia e Letteratura|year=2005|isbn=978-88-6372-349-6|location=Rome|pages=361|language=it}}</ref> Grekë të tjerë që u shpërngulën në Itali erdhën nga [[Manja (Greqi)|Gadishulli Mani]] i Peloponezit. [[Maniotët]] (emri i tyre vjen nga fjala greke ''mania'')<ref>{{cite book|title=Greece|url=https://books.google.com/books?id=qeNXAAAAYAAJ|year=2008|publisher=Lonely Planet|language=en|pages=204}}</ref> ishin të njohur për traditat e tyre krenare ushtarake dhe për hakmarrjet e tyre të përgjakshme, shumë prej të cilave vazhdojnë edhe sot.<ref>{{cite book|title=Time|url=https://books.google.com/books?id=hVfgAAAAMAAJ|year=1960|publisher=Time Incorporated|language=en|pages=4}}</ref> Një grup tjetër grekësh maniot u shpërngulën në [[Korsika|Korsikë]] në shekullin e 17-të nën mbrojtjen e [[Republika e Gjenovës|Republikës së Gjenovës]].<ref>{{cite book|title=Greece|url=https://books.google.com/books?id=-uVXAAAAYAAJ|year=1991|publisher=Michelin Tyre|language=en|isbn=978-2-06-701520-3|pages=142}}</ref> == Shih edhe == * [[Gjuha griko]] * [[Greqia e Lashtë]] == Referime == {{Reflist|30em}} == Referime == * Polyxeni Adam-Veleni and Dimitra Tsangari (editors), ''Greek colonisation: New data, current approaches; Proceedings of the scientific meeting held in Thessaloniki (6 February 2015),'' Athens, Alpha Bank, 2015. *Michael J. Bennett, Aaron J. Paul, Mario Iozzo, & Bruce M. White, ''Magna Graecia: Greek Art From South Italy and Sicily,'' Cleveland, OH, Cleveland Museum of Art, 2002. *[[John Boardman (art historian)|John Boardman]], [[N. G. L. Hammond]] (editors), ''The'' ''Cambridge Ancient History, vol. III, part 3, The Expansion of the Greek World, Eighth to Sixth Centuries B.C.'', Cambridge University Press, 1982. *Giovanni Casadio & Patricia A. Johnston, ''Mystic Cults In Magna Graecia,'' Austin, University of Texas Press, 2009. *Lucia Cerchiai, Lorenna Jannelli, & Fausto Longo (editors), ''The Greek cities of Magna Graecia and Sicily,'' Photography by Mark E. Smith, Los Angeles, [[J. Paul Getty Museum]], 2004.{{ISBN|0-89236-751-2}} *Giovanna Ceserani, ''Italy's Lost Greece: Magna Graecia and the Making of Modern Archaeology,'' New York, Oxford University Press, 2012. *T. J. Dunbabin, ''The Western Greeks'', 1948. *M. Gualtieri, ''Fourth Century B.C. Magna Graecia: A Case Study,'' Jonsered, Sweden, P. Åströms, 1993. *[[Mogens Herman Hansen]] & Thomas Heine Nielsen, ''An Inventory of Archaic and Classical Poleis'', Oxford University Press, 2004. *[[R. Ross Holloway]], ''Art and Coinage In Magna Graecia,'' Bellinzona, Edizioni arte e moneta, 1978. *Margaret Ellen Mayo, ''The Art of South Italy: Vases From Magna Graecia,'' Richmond, Virginia Museum of Fine Arts, 1982. *Giovanni Pugliese Carratelli, ''The Greek World: Art and Civilization In Magna Graecia and Sicily,'' New York: Rizzoli, 1996. *———— (editor), ''The Western Greeks: Catalog of an exhibition held in the Palazzo Grassi, Venice, March–Dec., 1996,'' Milan, Bompiani, 1976. *[[William Smith (lexicographer)|William Smith]], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DM%3Aentry+group%3D2%3Aentry%3Dmagna-graecia-geo "Magna Graecia."] In ''Dictionary of Greek and Roman Geography'', 1854. *A. G. Woodhead, ''The Greeks in the West'', 1962. *[[Günther Zuntz]], ''Persephone: Three Essays On Religion and Thought In Magna Graecia,'' Oxford, Clarendon Press, 1971. [[Kategoria:Koloni të mëparshme në Evropë| ]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Rajone historike]] [[Kategoria:Grekë të lashtë]] k3bvb9w7y9a3qmme6no9xitvyscqx6j 3058565 3058564 2026-10-20T17:05:34Z AltinNatyra 180704 /* Shih edhe */ 3058565 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Magna Graecia | native_name = Μεγάλη Ελλάς | native_name_lang = grc | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Paestum Temples (Italy, October 2020) - 16 (50562474147).jpg | photo1b = Segesta AncientGreekTemple 0932.jpg | photo2a = Eos chariot 430-420 BC Staatliche Antikensammlungen.jpg | photo2b = Youth donkey Louvre Cp5103.jpg | size = 295 | color_border = white | color = white | foot_montage = '''Në drejtim të akrepave të orës nga lart majtas''': [[Tempulli i Dytë i Herës (Paestum)|Tempulli i Dytë i Herës]] në [[Paestum|Poseidonia]], [[Campania]]; Tempulli i stilit dorik, [[Segesta]]; Skulptura e [[Tarenti|Taras]] e një të riu i veshur me cuculus dhe duke udhëhequr gomarin e tij; përshkrim i [[Eos]] duke hipur në një karrocë me dy kuaj, mbi një krater nga Italia Jugore. }} | settlement_type = [[Rajoni historik]] | image_map = Magna Graecia ancient colonies and dialects-eu.svg | map_alt = | map_caption = Kolonitë e [[Greqia e Lashtë]] dhe grupimet e tyre dialektore në Magna Graecia.<br /> {{legend|#cea980|[[Dorishtja greke#Dorishtja Veriperëndimore|Dorishtja Veriperëndimore]]}} {{legend|#b5ad96|[[Dorishtja greke#Dorishtja akeane|Dorishtja akeane]]}} {{legend|#eacd85|[[Dorishtja greke#Dorishtja e duhur|Dorishtja e duhur]]}} {{legend|#bebada|[[Greqishtja jonike|Jonike]]}} | coordinates = | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Statusi i tanishëm | subdivision_name = {{flag|ITA}} [[Italia]] }} '''Magna Graecia''' ([[greqishtja e lashtë]]: Μεγάλη Ἑλλάς, [[Romanizimi i greqishtes|romanizuar]]: ''Megálē Hellás'', fjalë për fjalë 'Greqia e Madhe'; [[Gjuha italiane|italisht]]: ''Magna Graecia'') ishte emri i dhënë nga [[romakët]] për zonat bregdetare të [[Italia jugore|Italisë Jugore]] në [[Rajonet e Italisë|rajonet e sotme italiane]] të [[Kalabria|Kalabrisë]], [[Pulia]], [[Bazilikata]], [[Kampania]] dhe [[Siçilia]]; këto rajone ishin të populluara gjerësisht nga [[Kolonizimi grek|kolonët grekë]].<ref name="Tozer2014">{{cite book|author=Henry Fanshawe Tozer|title=A History of Ancient Geography|url=https://books.google.com/books?id=lsS0BAAAQBAJ&pg=PA43|date=30 tetor 2014|publisher=Cambridge University Press|language=en|isbn=978-1-108-07875-7|pages=43}}</ref> Këta kolonë, të cilët filluan të mbërrinin në shekullin e 8-të para Krishtit, sollën me vete qytetërimin e tyre helen, i cili la një gjurmë të qëndrueshme në Itali (si në kulturën e [[Roma e lashtë|Romës së lashtë]]). Ata ndikuan gjithashtu te popujt vendas, si [[Sikelët]] dhe [[Oenotrianët]], të cilët u [[Helenizimi|helenizuan]] pasi përvetësuan kulturën greke si të tyren. Shprehja greke ''Megálē Hellás'', e përkthyer më vonë në latinisht si ''Magna Graecia'', shfaqet për herë të parë në ''[[The Histories (Polybius)|Histories]]'' e [[Polybius]],<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Plb.+2.39.1&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0233 Polyb. Hist. 2.39.1]</ref> ku ai ia atribuoi termin [[Pitagora|Pitagorës]] dhe [[Pitagorizmi|shkollës së tij filozofike]].<ref>Polybius, [[wikisource:The_Histories_(Paton_translation)/Book_II#39|ii. 39]].</ref><ref>A. J. Graham, "The colonial expansion of Greece", in John Boardman et al., ''Cambridge Ancient History'', vol. III, part 3, p. 94.</ref> [[Straboni]] gjithashtu e përdori termin për t'iu referuar madhësisë së territorit që ishte pushtuar nga grekët<ref name="CerchiaiJannelli2004">{{cite book|author1=Luca Cerchiai|url=https://books.google.com/books?id=fH32nSiCue0C|title=The Greek Cities of Magna Graecia and Sicily|author2=Lorena Jannelli|author3=Fausto Longo|publisher=Getty Publications|year=2004|language=en|isbn=978-0-89236-751-1|pages=7}}</ref> dhe poeti romak [[Ovidi]] e përdori termin në poezinë e tij ''[[Fasti (poem)|Fasti]]''. ==Antikiteti== Sipas ''[[Geographica]]'' të [[Straboni]]t, kolonizimi i Magna Graecia kishte filluar tashmë në kohën e [[Lufta e Trojës|Luftës së Trojës]] dhe zgjati për disa shekuj.<ref name="Strabo">{{cite book|author=Strabo|title=Geographica|chapter=I, Section I|url=http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Str.%201.1.3|language=el|volume=VI|access-date=8 qershor 2023|archive-date=22 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200522133218/http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Str.%201.1.3|url-status=dead}}</ref> Në shekullin e 8-të dhe të 7-të pes, për shkak të krizave demografike (uria e bukës, mbipopullimi, etj.), ''[[Stasis (Greqia e lashtë)|stasis]]'', nevoja në zhvillim për pika të reja tregtare dhe porte, dhe dëbimi nga atdheu i tyre pas luftërave, grekët filluan të vendoseshin në Italinë jugore.<ref name="CerchiaiJannelli2004"/> Kolonitë filluan të krijohen në të gjithë Mesdheun dhe Detin e Zi (me përjashtim të Afrikës Veriperëndimore, në sferën e ndikimit të Kartagjenës), duke përfshirë Sicilinë dhe pjesën jugore të [[Gadishulli Italian|Gadishullit Italian]]. Romakët e quajtën këtë zonë Magna Graecia (latinisht "Greqia e Madhe") pasi ishte e banuar kaq dendur nga [[Grekët e sotëm|grekët]]. [[Gjeograf|Gjeografët]] e lashtë ndryshuan nëse termi përfshinte Siçilinë apo thjesht [[Pulia|Pulinë]], [[Kampania|Kampaninë]] dhe [[Kalabria|Kalabrinë]], [[Straboni]] dhe [[Tit Livi|Livi]] që ishin avokatët më të shquar të përkufizimeve më të gjera.<ref>{{cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/magna-grecia_%28Enciclopedia-Italiana%29/|title=MAGNA GRECIA|access-date=24 nëntor 2021|language=it}}</ref> Me kolonizimin, [[kultura greke]] u eksportua në Itali në dialektet e saj të [[Greqishtja e lashtë|gjuhës së lashtë greke]], ritet e saj fetare dhe traditat e saj të ''[[polis]]it'' të pavarur. Një qytetërim origjinal helen u zhvillua shpejt dhe më vonë ndërveproi me qytetërimet vendase [[Gjuhët italike|italike]]. Transplanti më i rëndësishëm kulturor ishte varieteti [[Chalcis|Chalcidean]]/[[Alfabetet arkaike greke#Eubean|Cumaean]] i [[Alfabeti grek|alfabetit grek]], i cili u adoptua nga [[etruskët]]; [[alfabeti i vjetër italik]] më pas evoluoi në [[Alfabeti latin|alfabetin latin]], i cili u bë alfabeti më i përdorur në botë. Disa nga këto koloni helene qëndrojnë ende sot si Neapolis ("Qyteti i Ri", tani [[Napoli]]), [[Sirakuza]], [[Agrixhento|Akragas]] (Agrixhento), [[Tarenti|Taras]] (Tarenti), [[Rrexho Kalabria|Rhegion]] (Rrexho Kalabria) ose [[Crotone|Kroton]] (Crotone). Qyteti i parë grek që u zhyt në [[Republika Romake|Republikën Romake]] ishte Neapolis në 327 pes.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73366|quote=Roman Republic Neapolis in 327 BC.|title=A Short History of the Roman Republic|last=Heitland|first=William Emerton|date=1911|publisher=The University Press|pages=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.73366/page/n6 72]|language=en}}</ref> Qytetet e tjera greke në Itali pasuan gjatë [[Luftërat Samnite|Luftërave Samnite]] dhe [[Lufta Pirrike|Luftës Pirrike]]; Taras ishte i fundit që ra në vitin 272. Siçilia u pushtua nga Roma gjatë [[Lufta e Parë Punike|Luftës së Parë Punike]]. Vetëm Sirakuza mbeti e pavarur deri në vitin 212, sepse mbreti i saj [[Hiero II i Sirakuzës|Hiero II]] ishte një aleat i përkushtuar i romakëve. Megjithatë, nipi i tij [[Hieronymus i Sirakuzës|Hieronymus]] bëri një aleancë me [[Hanibali]]n, gjë që i shtyu romakët të [[Rrethimi i Sirakuzës (213–212 pes)|rrethonin qytetin, i cili ra në vitin 212, pavarësisht nga makinat e Arkimedit, të përshkruara nga Proclus në komentin e tij mbi Elementet e Euklidit. [[Arkimedi]] ndërtoi armë të mundësuara nga ajri i kompresuar, pesha dhe kundërpesha, sipas Ctesibius dhe Hero.<ref>Proclus Phil., In primum Euclidis elementorum librum commentarii Page 41, line 7, Πρὸς δὴ ταύταις ἡ μηχανικὴ καλουμένη τῆς περὶ τὰ αἰσθητὰ καὶ τὰ ἔνυλα πραγματείας μέρος ὑπάρχουσα, ὑπὸ δὲ ταύτην ἥ τε ὀργανοποιϊκὴ τῶν κατὰ πόλεμον ἐπιτηδείων ὀργάνων, οἷα δὴ καὶ Ἀρχιμήδης λέγεται κατασκευάσαι τῶν πολεμούντων τὴν Συράκουσαν ἀμυντικὰ ὄργανα, καὶ ἡ θαυματοποιϊκὴ τὰ μὲν διὰ πνῶν φιλοτεχνοῦσα, ὥσπερ καὶ Κτησίβιος καὶ Ἥρων πραγματεύονται, τὰ δὲ διὰ ῥοπῶν, ὧν τῆς μὲν κινήσεως τὴν ἀνισορροπίαν αἰτιατέον, τῆς δὲ στάσεως τὴν ἰσορροπίαν, ὥσπερ καὶ ὁ Τίμαιος διώρισεν, τὰ δὲ διὰ νεύρων καὶ σπάρτων ἐμψύχους ὁλκὰς καὶ κινήσεις ἀπομιμουμένων</ref> ==Mesjeta== Gjatë [[Mesjeta e hershme|Mesjetës së Hershme]], pas [[Lufta gotike (535–554)|luftës katastrofike gotike]], valët e reja të [[Grekët bizantinë|grekëve të krishterë bizantinë]] që u larguan nga [[Shpërnguljet sllave në Ballkan|pushtimi sllav]] i [[Peloponezi]]t u vendosën në Kalabri, forcuan më tej elementin helen në rajon.<ref>{{Cite web|title=Slavs and nomadic populations in Greece|url=https://www2.rgzm.de/foreigners/cfm/themen/309/309_uk.cfm?Language=uk|access-date=2021-06-19|website=www2.rgzm.de|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201538/https://www2.rgzm.de/foreigners/cfm/themen/309/309_uk.cfm?Language=uk|url-status=dead}}</ref> Perandori ikonoklast [[Leo III the Isaurian|Leo III]] përvetësoi tokat që i ishin dhënë Papatit në Italinë jugore dhe Perandoria Romake Lindore (Bizantine) vazhdoi të qeveriste zonën në formën e [[Katapanati i Italisë|Katapanatit të Italisë]] (965 -1071) gjatë Mesjetës, shumë më vonë Italia veriore ra në duart e Lombardëve.<ref>{{cite journal|last1=Brown|first1=T. S.|date=1979|title=The Church of Ravenna and the Imperial Administration in the Seventh Century|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1979-01_94_370/page/n18|journal=The English Historical Review|volume=94|issue=370|pages=5|language=en|jstor=567155}}</ref> Në kohën e pushtimit të mesjetës së vonë nga [[Italo-normanët|normanët]] e Italisë jugore dhe Siçilisë (në fund të shekullit të 12-të), gadishullit [[Salento]] ("thembra" e Italisë), deri në një të tretën e Siçilisë (i përqendruar në [[Val Demone]]), dhe pjesa më e madhe e Kalabrisë dhe Lukanisë ishin ende kryesisht greqishtfolëse. Disa rajone të Italisë jugore përjetuan ndryshime demografike pasi grekët filluan të migrojnë drejt veriut në një numër të konsiderueshëm nga rajonet më në jug; një rajon i tillë ishte [[Cilento]], i cili filloi të kishte një shumicë greqishtfolëse.<ref>{{cite book|author=Loud, G. A.|title=The Latin Church in Norman Italy|url=https://archive.org/details/latinchurchinnor0000loud|publisher=Cambridge University Press|year=2007|page=[https://archive.org/details/latinchurchinnor0000loud/page/n515 494]|language=en|isbn=978-0-521-25551-6|quote=At the end of the twelfth century ... While in Apulia Greeks were in a majority – and indeed present in any numbers at all – only in the Salento peninsula in the extreme south, at the time of the conquest they had an overwhelming preponderance in Lucania and central and southern Calabria, as well as comprising anything up to a third of the population of Sicily, concentrated especially in the north-east of the island, the Val Demone.}}</ref><ref>{{cite book|author=Oldfield, Paul|title=Sanctity and Pilgrimage in Medieval Southern Italy, 1000-1200|publisher=Cambridge University Press|year=2014|pages=13|language=en|isbn=978-1-107-00028-5|quote=“However, the Byzantine revival of the tenth century generated a concomitant process Hellenization, while Muslim raids in southern Calabria, and instability in Sicily, may also have displaced Greek Christians further north on the mainland. Consequently, zones in northern Calabria, Lucania and central Apulia which were reintegrated into Byzantine control also experienced demographic shifts and the increasing establishment of immigrant Greek communities. These zones also acted as springboards for Greek migration further north, into regions such as the Cilento and areas around Salerno, which had never been under Byzantine control.}}</ref><ref>{{cite book|author=Kleinhenz, Christopher|title=Medieval Italy: an encyclopedia, Volume 1|publisher=Routledge|year=2004|pages=444–445|language=en|isbn=978-0-415-93930-0|quote={{ISBN|0-415-93930-5}}" "In Lucania (northern Calabria, Basilicata, and southernmost portion of today's Campania) ... From the late ninth century into the eleventh, Greek-speaking populations and Byzantine temporal power advanced, in stages but by no means always in tandem, out of southern Calabria and the lower Salentine peninsula across Lucania and through much of Apulia as well. By the early eleventh century, Greek settlement had radiated northward and had reached the interior of the Cilento, deep in Salernitan territory. Parts of the central and north-western Salento recovered early, came to have a Greek majority through immigration, as did parts of Lucania.}}</ref> Në këtë kohë gjuha kishte evoluar në greqishten mesjetare, e njohur gjithashtu si [[Greqishtja mesjetare|greqishtja bizantine]], dhe folësit e saj njiheshin si [[grekë bizantinë]]. Përzierja rezultante e kulturës lokale bizantine greke me kulturën normane dhe arabe (nga pushtimi arab i Siçilisë) i dha lindjen [[Kultura normano-arabo-bizantine|kulturës normano-arabo-bizantine]] në Siçili. Një mbetje e këtij ndikimi mund të gjendet në mbijetesën e gjuhës greke në disa fshatra të gadishullit Salento të lartpërmendur ("thembra" e Italisë). Ky dialekt i gjallë i greqishtes, i njohur në vend si [[Gjuha griko|Griko]], gjendet në rajonet italiane të Kalabrisë dhe Pulias. Griko konsiderohet nga gjuhëtarët si një pasardhës i greqishtes bizantine, e cila kishte qenë gjuha e shumicës së Salentos gjatë Mesjetës, duke kombinuar gjithashtu disa elementë të lashtë [[Gjuhët neolatine|romane]] [[Dorishtja|dorik]] dhe vendas. Ekziston një traditë e pasur gojore dhe folklori Griko, i kufizuar tani, por dikur i shumtë, në rreth 30,000 njerëz, shumica e të cilëve kanë braktisur gjuhën e tyre në favor të italishtes. Disa studiues, si [[Gerhard Rohlfs]], argumentojnë se origjina e Grikos mund të gjurmohet përfundimisht në kolonitë e Magna Graecia.<ref>{{cite journal|last1=Rohlfs|first1=Gerhard|date=1967|title=Greek Remnants in Southern Italy|url=https://archive.org/details/sim_classical-journal_1967-01_62_4/page/164|journal=The Classical Journal|volume=62|issue=4|pages=164–9|language=en|jstor=3295569}}</ref> ==Italia e sotme== Edhe pse shumë nga banorët grekë të [[Italia jugore|Italisë Jugore]] u latinizuan tërësisht gjatë Mesjetës, xhepat e kulturës dhe gjuhës greke mbetën dhe mbijetuan në modernitet pjesërisht për shkak të imigrimit të vazhdueshëm në Italinë jugore nga kontinenti grek. Një shembull është populli Griko në [[Kalabria|Kalabri]] dhe [[Salento]], disa prej të cilëve ende ruajnë gjuhën dhe zakonet e tyre greke. Praktikat e tyre të punës janë përcjellë nëpër breza përmes tregimit dhe lejimit të vëzhgimit të punës.<ref name="Agrifoglio2015">{{cite book|author=Rocco Agrifoglio|title=Knowledge Preservation Through Community of Practice: Theoretical Issues and Empirical Evidence|url=https://books.google.com/books?id=E1t4CgAAQBAJ&pg=PA49|date=29 gusht 2015|publisher=Springer|language=en|isbn=978-3-319-22234-9|pages=49}}</ref> Parlamenti italian e njeh popullin Griko si një pakicë etnolinguistik me emrin zyrtar ''Minoranze linguistiche Grike dell'Etnia Griko-Calabrese e Salentina''.<ref name="MolaPennarola2014">{{cite book|author1=Lapo Mola|author2=Ferdinando Pennarola|author3=Stefano Za|title=From Information to Smart Society: Environment, Politics and Economics|url=https://books.google.com/books?id=afzYBAAAQBAJ&pg=PA108|date=16 tetor 2014|publisher=Springer|language=en|isbn=978-3-319-09450-2|pages=108}}</ref> Fisnikët grekë filluan të strehoheshin në Itali pas [[Pushtimi i Kostandinopojës|rënies së Kostandinopojës]] në vitin 1453.<ref name="ChatzēdakēCorrer1993">{{cite book|author1=Nanō Chatzēdakē|author2=Museo Correr|title=From Candia to Venice: Greek icons in Italy, 15th-16th centuries : Museo Correr, Venice, 17 September-30 October, 1993|url=https://books.google.com/books?id=nIROAAAAYAAJ&pg=PA18|year=1993|publisher=Foundation for Hellenic Culture|language=en|pages=18}}</ref> Grekët emigruan edhe një herë në rajon në shekujt e 16-të dhe të 17-të si reagim ndaj pushtimit të [[Peloponezi]]t nga [[Perandoria Osmane]]. Sidomos pas përfundimit të [[Rrethimi i Koronit|Rrethimit të Koronit]] (1534), një numër i madh grekësh u strehuan në zonat e Kalabrisë, Salentos dhe Siçilisë. Grekët nga Koroni, të ashtuquajturit koronianë, ishin fisnikë, të cilët sollën me vete pasuri të luajtshme të konsiderueshme.<ref>{{Cite book|last=Viscardi|first=Giuseppe Maria|url=https://books.google.com/books?id=kHx2DcmptJYC&pg=PA361|title=Tra Europa e "Indie di quaggiù". Chiesa, religiosità e cultura popolare nel Mezzogiorno (secoli XV-XIX)|publisher=Ed. di Storia e Letteratura|year=2005|isbn=978-88-6372-349-6|location=Rome|pages=361|language=it}}</ref> Grekë të tjerë që u shpërngulën në Itali erdhën nga [[Manja (Greqi)|Gadishulli Mani]] i Peloponezit. [[Maniotët]] (emri i tyre vjen nga fjala greke ''mania'')<ref>{{cite book|title=Greece|url=https://books.google.com/books?id=qeNXAAAAYAAJ|year=2008|publisher=Lonely Planet|language=en|pages=204}}</ref> ishin të njohur për traditat e tyre krenare ushtarake dhe për hakmarrjet e tyre të përgjakshme, shumë prej të cilave vazhdojnë edhe sot.<ref>{{cite book|title=Time|url=https://books.google.com/books?id=hVfgAAAAMAAJ|year=1960|publisher=Time Incorporated|language=en|pages=4}}</ref> Një grup tjetër grekësh maniot u shpërngulën në [[Korsika|Korsikë]] në shekullin e 17-të nën mbrojtjen e [[Republika e Gjenovës|Republikës së Gjenovës]].<ref>{{cite book|title=Greece|url=https://books.google.com/books?id=-uVXAAAAYAAJ|year=1991|publisher=Michelin Tyre|language=en|isbn=978-2-06-701520-3|pages=142}}</ref> == Shih edhe == * [[Gjuha griko]] * [[Greqia e Lashtë]] * [[Emrat e grekëve]] == Referime == {{Reflist|30em}} == Referime == * Polyxeni Adam-Veleni and Dimitra Tsangari (editors), ''Greek colonisation: New data, current approaches; Proceedings of the scientific meeting held in Thessaloniki (6 February 2015),'' Athens, Alpha Bank, 2015. *Michael J. Bennett, Aaron J. Paul, Mario Iozzo, & Bruce M. White, ''Magna Graecia: Greek Art From South Italy and Sicily,'' Cleveland, OH, Cleveland Museum of Art, 2002. *[[John Boardman (art historian)|John Boardman]], [[N. G. L. Hammond]] (editors), ''The'' ''Cambridge Ancient History, vol. III, part 3, The Expansion of the Greek World, Eighth to Sixth Centuries B.C.'', Cambridge University Press, 1982. *Giovanni Casadio & Patricia A. Johnston, ''Mystic Cults In Magna Graecia,'' Austin, University of Texas Press, 2009. *Lucia Cerchiai, Lorenna Jannelli, & Fausto Longo (editors), ''The Greek cities of Magna Graecia and Sicily,'' Photography by Mark E. Smith, Los Angeles, [[J. Paul Getty Museum]], 2004.{{ISBN|0-89236-751-2}} *Giovanna Ceserani, ''Italy's Lost Greece: Magna Graecia and the Making of Modern Archaeology,'' New York, Oxford University Press, 2012. *T. J. Dunbabin, ''The Western Greeks'', 1948. *M. Gualtieri, ''Fourth Century B.C. Magna Graecia: A Case Study,'' Jonsered, Sweden, P. Åströms, 1993. *[[Mogens Herman Hansen]] & Thomas Heine Nielsen, ''An Inventory of Archaic and Classical Poleis'', Oxford University Press, 2004. *[[R. Ross Holloway]], ''Art and Coinage In Magna Graecia,'' Bellinzona, Edizioni arte e moneta, 1978. *Margaret Ellen Mayo, ''The Art of South Italy: Vases From Magna Graecia,'' Richmond, Virginia Museum of Fine Arts, 1982. *Giovanni Pugliese Carratelli, ''The Greek World: Art and Civilization In Magna Graecia and Sicily,'' New York: Rizzoli, 1996. *———— (editor), ''The Western Greeks: Catalog of an exhibition held in the Palazzo Grassi, Venice, March–Dec., 1996,'' Milan, Bompiani, 1976. *[[William Smith (lexicographer)|William Smith]], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DM%3Aentry+group%3D2%3Aentry%3Dmagna-graecia-geo "Magna Graecia."] In ''Dictionary of Greek and Roman Geography'', 1854. *A. G. Woodhead, ''The Greeks in the West'', 1962. *[[Günther Zuntz]], ''Persephone: Three Essays On Religion and Thought In Magna Graecia,'' Oxford, Clarendon Press, 1971. [[Kategoria:Koloni të mëparshme në Evropë| ]] [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Rajone historike]] [[Kategoria:Grekë të lashtë]] 6agjkn87nelz4hv5w8jklv0lj1ct21e 0 333655 3058568 3039680 2026-10-20T17:27:31Z Amherst99 14887 /* */ 3058568 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Maille_Dijon_Originale.jpg|parapamje| Një kavanoz me mustardë Dijon të markës ''Maille'']] '''Mustarda Dijon''' ( Frëngjisht: ''moutarde de Dijon'' ) është një mustardë tradicionale e [[Franca|Francës]], e quajtur sipas qytetit të [[Dizhoni|Dizhonit]] në [[Burgonja|Burgundi]], Francë, i cili ishte qendra e prodhimit të mustardës në mesjetën e vonë dhe iu dhanë të drejta ekskluzive në Francë në shekullin e XVII-të.<ref name=":0">{{Cite book|last=Carrier, Robert|title=Robert Carrier's Kitchen|publisher=Marshall and Cavendish|year=1981|location=London|pages=2377|author-link=Robert Carrier (chef)}}</ref> E përdorur për herë të parë në 1336 për tryezën e mbretit Filip VI,<ref name="Regions">{{Cite web|title=The Dijon Mustard|url=http://www.regions-of-france.com/regions/burgundy/food-gastronomy/dijon-mustard/|access-date=18 maj 2016|website=Regions of France}}</ref> mori formën e saj të tanishme në vitin 1856 kur Jean Naigeon i Dizhonit zëvendësoi uthullën e përdorur zakonisht me lëng verzi, lëngun acid të rrushit të papjekur.<ref>{{Cite book|last=Jack E. Staub, Ellen Buchert|url=https://books.google.com/books?id=zAMiGwoAfQ4C&pg=PA170|title=75 Exceptional Herbs for Your Garden|date=18 gusht 2008|publisher=Gibbs Smith|isbn=9781423608776|pages=170}}</ref> Përbërësit kryesorë të produktit modern janë farat e mustardës kafe ( ''Brassica juncea'' ) dhe një përzierje e verës së bardhë, uthullës, ujit dhe kripës, e krijuar për të imituar lëngun origjinal.<ref>{{Cite book|last=Lund|first=B.|url=https://books.google.com/books?id=lks9dALNzZAC&pg=PA823|title=Microbiological Safety and Quality of Food|last2=Baird-Parker|first2=T.C.|last3=Gould|first3=G.W.|publisher=Springer|year=2000|isbn=978-0-8342-1323-4|series=The Microbiological Safety and Quality of Food|page=823|access-date=4 qershor 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Difference Between Dijon and Yellow Mustard|url=http://www.fitday.com/fitness-articles/nutrition/healthy-eating/the-difference-between-dijon-and-yellow-mustard.html|website=fitday.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=janar 2009|title=Just don't call it French mustard|url=https://www.connexionfrance.com/Archive/Just-don-t-call-it-French-mustard|website=connexionfrance.com|access-date=11 qershor 2023|archive-date=9 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209134824/https://www.connexionfrance.com/Archive/Just-don-t-call-it-French-mustard|url-status=dead}}</ref> Mund të përdoret si shoqërues për të gjitha mishrat në formën e tij të zakonshme si pastë, ose mund të përzihet me përbërës të tjerë për të dhënë një salcë.<ref>{{Cite web|last=Blumenthal|first=Heston|author-link=Heston Blumenthal|title=The Essential flourless Mustard Sauce|url=http://tenplay.com.au/channel-ten/masterchef/recipes/the-essential-flourless-mustard-sauce?_from=searchresult|access-date=19 maj 2016|website=Masterchef Australia|publisher=Tenplay}}</ref> === Mungesa e vitit 2022 në Francë === Për shkak të prodhimit të ulët kanadez të farave të mustardës në 2021, një mungesë e mustardës Dijon filloi në Francë në 2022.<ref name="nyt_dijon">{{Cite news|last=Cohen|first=Roger|date=14 korrik 2022|title=France Faces a Shortage of Mustard, Its Uniquely Beloved Condiment|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2022/07/14/world/europe/france-mustard-shortage-dijon.html|access-date=10 gusht 2022}}</ref> Mungesa e prodhimit kanadez u shkaktua nga një valë të nxehti, që u atribuohet [[Ndryshimet klimatike|ndryshimeve klimatike]] .<ref name="nyt_dijon" /> Mungesa është përkeqësuar nga grumbullimi i rezervave nga konsumatorët.<ref>{{Cite news|last=Torsoli|first=Albertina|date=10 gusht 2022|title=French Shoppers Face Up to Life Without Dijon Mustard|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/?sref=CIpmV6x8|access-date=10 gusht 2022}}</ref> == Treguesit gjeografikë == Mustarda e Dijonit nuk ka një tregues gjeografik të mbrojtur (PGI). 80% e farave të përdorura për prodhimin e mustardës vijnë nga Kanadaja.<ref name="nyt_dijon"/> Një dekret i vitit 1937 vendosi që "mustarda e Dijonit" mund të përdoret si emërtim gjenerik dhe nuk ka asnjë lidhje me një terroir specifik.<ref>{{Cite web|last=Figaro|first=Madame|date=2018-02-22|title=Camembert, moutarde de Dijon, jambon Aoste, champignons de Paris... 7 "faux" produits du terroir passés au crible|url=http://madame.lefigaro.fr/cuisine/moutarde-de-dijon-champignons-de-paris-camembert-faux-produits-du-terroir-200218-147290|access-date=2021-08-01|website=Madame Figaro}}</ref> Sidoqoftë, "moutarde de Bourgogne" ka një PGI dhe farat e tij duhet të prodhohen në [[Burgonja|Burgonjë]] .<ref>{{Cite web|title=Fiche produit|url=https://www.inao.gouv.fr/eng/produit/4160|access-date=2021-08-01|website=www.inao.gouv.fr|archive-date=6 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230506234112/https://www.inao.gouv.fr/eng/produit/4160|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{Reflist|30em}} ibet5zqp6vd6ytoxyu2kamdm4z0tux2 4 336911 3058634 3058008 2026-10-20T22:39:29Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Grise · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058634 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rrymës dhe tensionit]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''3 gusht 2023, 17:57 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Nuk ka arsye te kete keso artikulli kur ka artikuj te vecante per secilen nga keto instrumente, sepse artikulli per matje nuk po fliste. {{Unsigned|Typical Albanian|20 korrik 2023}} === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Tematika e mbuluar në artikuj të veçantë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 tetor 2026 12:19 (CEST) * {{Të griset}} - Po mbulon pa lidhje dy tema në një artikull ku janë më të kuptueshme në artikuj të veçantë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 18 tetor 2026 22:00 (CEST) * {{Të griset}} - Teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:39 (CEST) === Diskutimi === lda4v82e9jhbaqewmlgjslxei6vyf3s 3058635 3058634 2026-10-20T22:41:00Z Klein Muçi 52109 /* Diskutimi */ 3058635 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rrymës dhe tensionit]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''3 gusht 2023, 17:57 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Nuk ka arsye te kete keso artikulli kur ka artikuj te vecante per secilen nga keto instrumente, sepse artikulli per matje nuk po fliste. {{Unsigned|Typical Albanian|20 korrik 2023}} === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Tematika e mbuluar në artikuj të veçantë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 tetor 2026 12:19 (CEST) * {{Të griset}} - Po mbulon pa lidhje dy tema në një artikull ku janë më të kuptueshme në artikuj të veçantë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 18 tetor 2026 22:00 (CEST) * {{Të griset}} - Teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:39 (CEST) === Diskutimi === Propozoj që para grisjes të kontrollohen [[Speciale:Kontributet/Artonkrasniqi|kontributet e tjera të krijuesit të artikullit]] pasi mund të ketë dhe faqe të tjera që mund të shtohen këtu për diskutim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:41 (CEST) odjny36xwk4xzxfp6hjj9bx0l7sghf5 3058661 3058635 2026-10-21T05:55:34Z Leutrim.P 113691 /* Matja e rrymës dhe tensionit */ 3058661 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rrymës dhe tensionit]] == {{dmb|1|Të griset}} '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''3 gusht 2023, 17:57 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Nuk ka arsye te kete keso artikulli kur ka artikuj te vecante per secilen nga keto instrumente, sepse artikulli per matje nuk po fliste. {{Unsigned|Typical Albanian|20 korrik 2023}} === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Tematika e mbuluar në artikuj të veçantë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 tetor 2026 12:19 (CEST) * {{Të griset}} - Po mbulon pa lidhje dy tema në një artikull ku janë më të kuptueshme në artikuj të veçantë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 18 tetor 2026 22:00 (CEST) * {{Të griset}} - Teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:39 (CEST) === Diskutimi === Propozoj që para grisjes të kontrollohen [[Speciale:Kontributet/Artonkrasniqi|kontributet e tjera të krijuesit të artikullit]] pasi mund të ketë dhe faqe të tjera që mund të shtohen këtu për diskutim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:41 (CEST) ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) {{dmb|2}} 2j83w51lo27adb2x2yx73udgz9gifk8 0 338584 3058519 3044665 2026-10-20T13:59:09Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.6 3058519 wikitext text/x-wiki '''Këshilli Ekzekutiv Federal''' ('''KEF''', [[Gjuha serbokroate|serbokroacisht]]: ''Savezno izvršno vijeće'' ('''SIV'''), Савезно извршно веће ('''СИВ''')) ishte organi [[Ekzekutivi (qeveri)|ekzekutiv]] i [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë]] (RSFJ) përgjegjës për çështjet shtetërore dhe për mbikëqyrjen e zbatimit të ligjeve. Ai përbëhej nga deri në 15 anëtarë të zgjedhur nga [[Kuvendi i Jugosllavisë#Republika Socialiste Federale|Kuvendi i Jugosllavisë]] për një mandat katërvjeçar dhe kryetarët e këshillave ekzekutive të republikave dhe krahinave. Këshilli Ekzekutiv Federal luajti një rol të rëndësishëm në Qeverinë e RSFJ-së që nga krijimi i saj më 1953 deri në [[Shpërbërja e Jugosllavisë|shpërbërjen e Jugosllavisë]] më 1992. == Struktura == KEF udhëhiqej nga një [[Kryetari i Këshillit Ekzekutiv Federal të Jugosllavisë|Kryetar]] (i quajtur edhe [[Kryeministri i Jugosllavisë|Kryeministër]]) dhe dy nënkryetarë, të cilët u zgjodhën nga kuvendi i RSFJ-së me kërkesë të [[Lista e krerëve të shteteve të Jugosllavisë|Presidentit të Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë]]. Anëtarët e këshillit (të quajtur edhe sekretariate) u zgjodhën për të përfaqësuar në mënyrë të barabartë gjashtë republikat që përbëjnë RSFJ-në si dhe dy rajonet autonome në [[Republika Socialiste e Serbisë|Serbi]], [[KSA e Kosovës|Kosovën]] dhe [[KSA e Vojvodinës|Vojvodinën]].<ref name=":0">{{harvnb|Curtis|1992|pp=185–186}}</ref> Si Kryetari ashtu edhe anëtarët e këshillit të KEF-it do të kishin mandate katër vjeçare. Kryetari i KEF-it nuk mund të mbante më shumë se dy mandate radhazi, megjithatë anëtarët e këshillit u lejuan të mbanin deri në 3 mandate sipas statuteve të caktuara. Zgjedhjet për një Këshill të ri Ekzekutiv Federal do të mbaheshin pas krijimit të çdo kuvendi të ri të RSFJ-së dhe kushtetutave të tyre përkatëse. Anëtarët e KEF-it heqin dorë nga postet e tyre në kuvendin e RSFJ-së kur zgjidhen. Kryetari i KEF-it kishte të drejtë të thërriste mbledhjen e këshillit në çdo kohë. Të drejtën për të thirrur një mbledhje gjithashtu kishin edhe Presidenti i RSFJ-së ose të paktën pesë anëtarë të këshillit.<ref name=":1">{{Cite book|last=Durovia|first=Dragoljub|url=https://www.worldstatesmen.org/Yugoslavia-Constitution1974.pdf|title=Constitution of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia|publisher=Dopisna delavska univerza|year=1974|language=en|pages=270–274}}</ref> Këshilli përbëhej nga gjashtë sekretariate federale: *[[Ministria e Mbrojtjes (Jugosllavi)|Mbrojtja e Popullit]] *[[Ministria e Punëve të Jashtme (Jugosllavi)|Punët e Jashtme]] *[[Ministria e Brendshme (Jugosllavi)|Punët e Brendshme]] *[[Ministria e Financave (Jugosllavi)|Financat]] *[[Ministria e Drejtësisë (Jugosllavi)|Drejtësia]] *Transporti i mallrave Komiteti për Tregtinë e Jashtme dhe 12 sekretariate të brendshme në: *Administrimi *Drejtoritë *Institucionet administrative *Inspektoriatet *Komisionet<ref name=":0" /> Këshilli Ekzekutiv Federal në tërësi konsiderohej një [[Kabineti (qeveri)|kabinet]] nëse do të krahasohej RSF Jugosllavia me vendet e tjera të asaj kohe.<ref>{{Cite book|last=Directorate of Intelligence|first=Central Intelligence Agency|url=http://catalog.ohiolink.edu/iii/encore/record/C__Rb13518253|title=Yugoslavia: Federal Executive Council: a reference aid|publisher=Central Intelligence Agency|year=1987|language=en|pages=2-Dimensional Graphic}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> == Përgjegjësitë == KEF ishte përgjegjës për shumicën e detyrave të përditshme të kuvendit të RSFJ-së. Këto përfshinin rishikimin e politikave të vendosura nga asambleja e SFRY, krijimin e faturave federale që do t'i dorëzoheshin kuvendit të RSFJ-së, dorëzimin e rregulloreve buxhetore për Buxhetin Federal dhe miratimin e rregulloreve për të zbatuar Statutet Federale.<ref name=":1" /> Krijimi i legjislacionit mund t'i marrë FEC-it rreth një vit përpara se të dërgohet në Asamblenë Federale. Në vitet 1970, FEC ishte prapa krijimit të legjislacionit që trajtonte çështjet e diskutueshme në Jugosllavi në lidhje me gjashtë republikat. FEC ishte një nga organet e pakta burokratike në Jugosllavi që kishte akses në informacionin e besueshëm të nevojshëm për të krijuar politika efektive. Kushtetuta e Jugosllavisë e vitit 1974 i dha gjithashtu FEC të drejtën për të emëruar anëtarë të këshillit në presidencën e re shtetërore, e cila u bë autoriteti administrues dhe komandues për [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrinë Popullore Jugosllave]]. Ata do të emëronin këshillat e sigurisë së shtetit, të mbrojtjes kombëtare, të politikës së jashtme dhe të mbrojtjes së rendit kushtetues.<ref name=":0" /> == Historia == [[Skeda:Novi Beograd - The SIV building.jpg|parapamje|djathtas|[[Pallati i Serbisë|SIV 1]], selia e Këshillit Ekzekutiv Federal]] === Ngjarje të shquara === Gjatë rishikimit të [[Amendamentet kushtetuese jugosllave të vitit 1953|Kushtetutës Jugosllave]] të vitit 1953, [[Josip Broz Tito]] u zgjodh si President i Jugosllavisë ashtu edhe i KEF-it të ri me vota 568-1. Sipas këtyre rishikimeve, Qeveria Jugosllave do të funksiononte pa Parlament derisa të mbaheshin zgjedhjet e reja në pranverën e vitit 1954. Parlamenti zgjodhi tridhjetë nga anëtarët e tij për të shërbyer në KEF.<ref>{{Cite web|title=Parliament Vote Revises Yugoslavia's Constitution|url=http://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1953/01/14/84596038.html?pageNumber=14|access-date=2020-11-12|website=timesmachine.nytimes.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=YUGOSLAVS ELECT TITO AS PRESIDENT; Deputies Vote 568 to 1 to Place Marshal in New Post Under Revised Constitution|url=http://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1953/01/15/96493969.html?pageNumber=8|access-date=2020-11-12|website=timesmachine.nytimes.com|language=en}}</ref> Në vitin 1962, [[Lidhja e Komunistëve të Jugosllavisë]] planifikoi një ristrukturim të qeverisë jugosllave. Ata planifikuan të shtonin një "këshill të lartë"<ref name=":3" /> të udhëhequr nga një kryeministër që do të merrte rolin e KEF-it, duke shpërbërë në mënyrë efektive këshillin. Çdo anëtar në këtë këshill të ri mund të shkarkohet nga Parlamenti në çdo kohë. [[Kushtetuta jugosllave e vitit 1963]] lejoi krijimin e një këshilli të ri, por nuk e shpërndau KEF-in. Në vend të kësaj, ky këshill i ri do të luante një rol më lokal, duke u fokusuar në kulturën, mirëqenien sociale dhe administratën publike në gjashtë republikat. Deri në vitin 1963, kryetarin e Këshillit e mbante njëkohësisht [[Kryetari i Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë]]. Pas vitit 1963, presidenti u zgjodh nga Asambleja Popullore Federale. Asnjë zyrtar qeveritar nuk mund të mbante dy poste në të njëjtën kohë pas Kushtetutës së vitit 1963, duke përjashtuar Titon.<ref name=":2">{{harvnb|Curtis|1992|pp=50–51}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Yugoslavs Plan Cabinet Set-Up But Tito Will Remain the Boss|url=http://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1962/07/08/91173572.html?pageNumber=2|access-date=2020-11-12|website=timesmachine.nytimes.com|language=en}}</ref> Këshilli ishte vendosur në ndërtesën [[Pallati i Serbisë|SIV]] 1 në [[Beograd]]. Pas vdekjes së Titos në vitin 1980, shumë nga gjashtë republikat filluan të kërkonin më shumë autonomi dhe po shprehnin interesin e tyre në mënyrë më agresive. Për të provuar dhe zgjidhur negociatat, FEC u mbështet shumë në masat e përkohshme të përshkruara në kushtetutë. Këto masa nuk mund të bllokoheshin nga delegacionet protestuese dhe mund të rrëzoheshin vetëm me vendim unanim të delegacioneve. Këto masa, që supozohej se do të përdoreshin vetëm për periudha afatgjata, u përdorën gjerësisht për periudha të gjata kohore. Dështimi i FEC për të krijuar legjislacion afatgjatë efektiv mund të shihet si një nga faktorët e shumtë që çuan në Shpërbërjen e Jugosllavisë.<ref name=":0" /> == Referime == {{reflist}} == Bibliografia == * {{Cite web|last=Curtis|first=Glenn|date=1992|title=Yugoslavia : a country study|url=https://www.loc.gov/item/91040323/|access-date=2020-11-12|website=Library of Congress|language=en}} [[Kategoria:Qeveria e Jugosllavisë]] [[Kategoria:Politika e Jugosllavisë]] 5mjauqrvhiiesog3he0c3n3ekbfheid 0 340983 3058604 3045293 2026-10-20T19:38:30Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058604 wikitext text/x-wiki [[Skeda:October 2023 Gaza−Israel conflict.svg|parapamje|250x250px|Konflikti Gaza-Izrael Tetor 2023.]] Më 7 tetor 2023, grupet ushtarake palestineze të udhëhequra nga [[Hamasi]] nisën një sulm në shkallë të gjerë kundër [[Izraeli]]t nga [[Rripi i Gazës]], duke thyer barrierën Gazë-Izrael dhe duke hyrë me forcë nga pikat kufitare të Gazës në qytetet izraelite pranë, instalimet ushtarake ngjitur dhe vendbanimet civile. Ky është konflikti i parë i drejtpërdrejtë brenda territorit të Izraelit që nga [[Lufta Arabo-Izraelite 1948|Lufta Arabo-Izraelite e vitit 1948]].<ref name=":1">{{Cite web|last=Beauchamp|first=Zack|date=7 tetor 2023|title=Why did Hamas invade Israel?|url=https://www.vox.com/2023/10/7/23907323/israel-war-hamas-attack-explained-southern-israel-gaza|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007185123/https://www.vox.com/2023/10/7/23907323/israel-war-hamas-attack-explained-southern-israel-gaza|archive-date=7 tetor 2023|access-date=7 tetor 2023|website=[[Vox (website)|Vox]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Erlanger|first=Steven|date=7 tetor 2023|title=An Attack From Gaza and an Israeli Declaration of War. Now What?|language=en-US|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2023/10/07/world/middleeast/israel-gaza-war-hamas-palestinians.html|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007195542/https://www.nytimes.com/2023/10/07/world/middleeast/israel-gaza-war-hamas-palestinians.html|archive-date=7 tetor 2023|issn=0362-4331}}</ref> Armiqësitë filluan herët në mëngjes me një breshëri raketash kundër Izraelit dhe me inkursione me automjete në territorin izraelit, me disa sulme ndaj komuniteteve civile izraelite përreth dhe [[Baza ushtarake|bazave ushtarake]] izraelite. Hamasi e quajti atë '''Operacioni Al-Aksa Storm'''. Disa vëzhgues i janë referuar këtyre ngjarjeve si fillimi i një intifade të tretë [[Palestina|palestineze]]. Për herë të parë që nga [[Lufta e Jom Kipurit]] e vitit 1973, e cila u zhvillua pothuajse saktësisht 50 vjet para sulmeve aktuale, Izraeli shpalli zyrtarisht [[Lufta|luftë]]. Një operacion izraelit i nisur si përgjigje është quajtur '''Shpata të Hekurta''' nga [[Forcat e Mbrojtjes të Izraelit|IDF]].<ref>{{Cite web|date=2023-10-08|title=Israel declares war, bombards Gaza and battles to dislodge Hamas fighters after surprise attack|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-ca7903976387cfc1e1011ce9ea805a71|access-date=2023-10-09|website=AP News|language=en}}</ref> Pushtimi palestinez përfaqëson një pikë vlimi në prishjen e marrëdhënieve midis rripit dhe Izraelit. Kjo pasoi disa muaj përleshjesh midis izraelitëve dhe palestinezëve, duke përfshirë ato në Xhenin dhe në [[Mesxhidi Aksa|Xhaminë el-Aksa]], që vranë pothuajse 250 palestinezë dhe 32 izraelitë;{{Efn|In 2023, before the offensive started, at least 247 Palestinians had been killed by Israeli forces, while 32 Israelis and two foreign nationals had been killed by Palestinians.<ref name="aj1" /><ref name="f24" />}} Hamasi përmendi këto ngjarje dhe disa sulme nga kolonët hebrenj në [[Bregu Perëndimor|Bregun Perëndimor]] të pushtuar nga Izraeli si shfajësim për sulmin. Mohammed Deif, komandanti i krahut të saj ushtarak, Brigadave Izz ed-Din el-Kassam, u bëri thirrje palestinezëve dhe izraelitëve arabë që "të dëbojnë pushtuesit dhe të rrënojnë muret". Në një takim urgjent në [[Bregu Perëndimor|Bregun Perëndimor]] menjëherë pas fillimit të sulmeve, [[Mahmud Abas|Mahmud Abbas]] i [[Autoriteti Kombëtar Palestinez|Autoritetit Palestinez]] shprehu mbështetjen për infiltrimin e Gazës, duke deklaruar se [[palestinezët]] kishin të drejtë të mbroheshin kundër pushtimit izraelit. Në Izrael, Yair Lapid i Yesh Atid mbrojti idenë e formimit të një qeverie të bashkimit kombëtar për të luftuar ofensivën palestineze.<ref>{{Cite news|last=Staff|date=7 tetor 2023|title=Yair Lapid offers to form emergency unity government with Netanyahu after Hamas terror attack|language=en|work=[[The Jewish Chronicle]]|url=https://www.thejc.com/news/israel/yair-lapid-offers-to-form-emergency-unity-government-with-netanyahu-after-hamas-terror-attack-5MOYdwsOxNSgKXhEBrsOVb|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008000729/https://www.thejc.com/news/israel/yair-lapid-offers-to-form-emergency-unity-government-with-netanyahu-after-hamas-terror-attack-5MOYdwsOxNSgKXhEBrsOVb|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> Të paktën 3000 raketa u hodhën nga Rripi i Gazës ndërsa militantët e Hamasit depërtuan përmes kufirit dhe hynë në Izrael, duke vrarë të paktën 800 izraelitë<ref name="scmp8oct">{{Cite news|date=8 tetor 2023|title=Around 1,000 dead in Israel-Hamas war, as Lebanon's Hezbollah also launches strikes|language=en|work=[[South China Morning Post]]|url=https://www.scmp.com/news/world/middle-east/article/3237210/hundreds-dead-israel-hamas-war-lebanons-hezbollah-launches-attacks|url-status=live|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008185151/https://www.scmp.com/news/world/middle-east/article/3237210/hundreds-dead-israel-hamas-war-lebanons-hezbollah-launches-attacks|archive-date=8 tetor 2023}}</ref><ref>{{Cite news|title=At Least 600 Israelis Killed, 2,000 Wounded as Surprise Infiltration, Massive Barrages Rock Israel; Civilians and Soldiers Held Hostage in Gaza|language=en|work=Haaretz|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2023-10-08/ty-article-live/over-250-israelis-killed-1-590-wounded-civilians-and-soldiers-held-hostage-in-gaza/0000018b-0cd2-d8fc-adff-6dfe855e0000|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008062437/https://www.haaretz.com/israel-news/2023-10-08/ty-article-live/over-250-israelis-killed-1-590-wounded-civilians-and-soldiers-held-hostage-in-gaza/0000018b-0cd2-d8fc-adff-6dfe855e0000|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> dhe duke bërë që qeveria izraelite të shpallte një gjendje të jashtëzakonshme. Kryeministri izraelit [[Benxhamin Netanjahu|Benjamin Netanjahu]] deklaroi se Izraeli "është në luftë" në një fjalim kombëtar pas fillimit të sulmeve.<ref>{{Cite news|title=Live updates: Militants infiltrate Israel from Gaza as Hamas claims major rocket attack|language=en|publisher=[[CNN]]|url=https://www.cnn.com/middleeast/live-news/al-aqsa-storm-militants-infiltrate-israel-after-gaza-rockets-10-07-intl-hnk/index.html|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007221148/https://www.cnn.com/middleeast/live-news/al-aqsa-storm-militants-infiltrate-israel-after-gaza-rockets-10-07-intl-hnk/index.html|archive-date=7 tetor 2023}}</ref><ref name="guardian7oct">{{Cite news|last=McKernan|first=Bethan|date=7 tetor 2023|title=Hamas launches surprise attack on Israel as Palestinian gunmen reported in south|language=en|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2023/oct/07/hamas-launches-surprise-attack-on-israel-as-palestinian-gunmen-reported-in-south|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007101214/https://www.theguardian.com/world/2023/oct/07/hamas-launches-surprise-attack-on-israel-as-palestinian-gunmen-reported-in-south|archive-date=7 tetor 2023}}</ref><ref>{{Cite news|last=Staff|first=ToI|title='We are at war,' Netanyahu says, after Hamas launches devastating surprise attack|language=en-US|work=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/we-are-at-war-netanyahu-says-after-hamas-launches-devastating-surprise-attack/|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007104131/https://www.timesofisrael.com/we-are-at-war-netanyahu-says-after-hamas-launches-devastating-surprise-attack/|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> Militantët palestinezë që depërtuan në Izrael u futën në disa pika kufitare pranë Rripit të Gazës si dhe në qytetin Sderot.<ref name="ynet">{{Cite news|last=Ynet|date=7 tetor 2023|title=Netanyahu: 'We are at war'|language=en|work=Ynetnews|url=https://www.ynetnews.com/article/rysg8i0l6|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007052803/https://www.ynetnews.com/article/rysg8i0l6|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> Izraeli u hakmor kundër pushtimit duke bombarduar ndërtesa strategjike dhe objektiva ushtarake, me 20 raste të raportuara të bombardimeve të infrastrukturës civile, duke përfshirë ndërtesat e banimit, xhamitë, spitalet dhe bankat. Ministria palestineze e Shëndetësisë e udhëhequr nga Hamasi në Gaza raportoi se Izraeli kishte vrarë të paktën 500 palestinezë në përleshje me armë dhe nga sulmet ajrore në [[Gaza (qytet)|Gaza]] dhe Izrael, duke përfshirë civilë, 78 fëmijë dhe 41 gra; ndërsa [[Forcat e Mbrojtjes të Izraelit]] (IDF) deklaruan se vranë më shumë se 400 "terroristë".<ref name="nyt7oct">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Gaza and Israel in 'War Mode' After Militants Launch Surprise Assaults|language=en|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/live/2023/10/07/world/israel-gaza-attack|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007075901/https://www.nytimes.com/live/2023/10/07/world/israel-gaza-attack|archive-date=7 tetor 2023}}</ref><ref name="nbc7oct">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title='We are in a war,' Netanyahu says after Hamas launches surprise attack|language=en|publisher=[[NBC News]]|url=https://www.nbcnews.com/news/world/israel-says-palestinian-militants-are-infiltrating-gaza-rcna119315|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008035129/https://www.nbcnews.com/news/world/israel-says-palestinian-militants-are-infiltrating-gaza-rcna119315|archive-date=8 tetor 2023}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 tetor 2023|title=Israeli military says 'hundreds of terrorists' killed; Gaza death toll reaches 313|language=en|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/news/international/israel-palestine-hamas-gaza-conflict-october-8-2023-live-updates/article67395219.ece|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008085932/https://www.thehindu.com/news/international/israel-palestine-hamas-gaza-conflict-october-8-2023-live-updates/article67395219.ece|archive-date=8 tetor 2023}}</ref><ref>{{Cite web|title=Israel-Palestine war: 'We are fighting human animals', Israeli defence minister says|url=https://www.middleeasteye.net/news/israel-palestine-war-fighting-human-animals-defence-minister|access-date=2023-10-09|website=Middle East Eye|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=9 tetor 2023|title=Doctors Without Borders says healthcare facilities 'cannot become targets' after Israeli forces struck a hospital and ambulance in Gaza|language=en|work=businessinsider|url=https://www.businessinsider.com/doctors-without-borders-hospitals-ambulances-targets-israel-hamas-gaza-2023-10?amp|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008185039/https://www.businessinsider.com/doctors-without-borders-hospitals-ambulances-targets-israel-hamas-gaza-2023-10?amp|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> Burimet mediatike palestineze dhe izraelite raportuan se shumë ushtarë dhe civilë izraelitë, duke përfshirë fëmijë, ishin marrë peng nga militantët palestinezë;<ref>[https://twitter.com/Russianowarabic/status/1710562275646411223 Israeli family kidnapped to Gaza], "Russia Now" in arabic, 7 October 2023</ref> disa prej këtyre pengjeve thuhet se janë dërguar në Rripin e Gazës. Raste të shumta dhune kundër civilëve izraelitë janë raportuar gjithashtu që nga fillimi i ofensivës së Hamasit, duke përfshirë një masakër në një festival muzikor në Re'im.<ref>{{Cite news|last=Crisp|first=James|date=7 tetor 2023|title=Naked Israeli woman paraded by jeering Hamas fighters|language=en-GB|work=[[The Daily Telegraph]]|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/10/07/naked-israeli-woman-paraded-jeering-hamas-fighters/|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007211651/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/10/07/naked-israeli-woman-paraded-jeering-hamas-fighters/|archive-date=7 tetor 2023|issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite news|last=Harel|first=Amos|date=7 tetor 2023|title='Nightmare Scenario': Hamas' Victory Is an Israeli Failure on a Massive Scale|language=en|work=[[Haaretz]]|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2023-10-07/ty-article/.premium/hamas-victory-is-an-israeli-failure-massive-scale/0000018b-0a1a-d8fc-adff-6b7e7e3b0000|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007211915/https://www.haaretz.com/israel-news/2023-10-07/ty-article/.premium/hamas-victory-is-an-israeli-failure-massive-scale/0000018b-0a1a-d8fc-adff-6b7e7e3b0000|archive-date=7 tetor 2023|quote=There have been terrible massacres in some communities and military bases.}}</ref> Ofensiva fillestare e Hamasit konsiderohet të jetë sulmi terrorist joshtetëror më vdekjeprurës në historinë izraelite dhe një nga ngjarjet terroriste më vdekjeprurëse në mbarë botën.<ref>{{Cite web|title=Deadliest terror attack in Israel’s history: A timeline of devastation|url=https://www.clevelandjewishnews.com/jns/deadliest-terror-attack-in-israel-s-history-a-timeline-of-devastation/article_ede36892-4df5-5e70-bf12-6b1f9a1a1f65.html|access-date=9 tetor 2023|publisher=Cleveland Jewish News|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009125338/https://www.clevelandjewishnews.com/jns/deadliest-terror-attack-in-israel-s-history-a-timeline-of-devastation/article_ede36892-4df5-5e70-bf12-6b1f9a1a1f65.html|archive-date=9 tetor 2023|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oct. 7 was deadliest day for Jews since the Holocaust|url=https://worldisraelnews.com/oct-7-was-deadliest-day-for-jews-since-the-holocaust/|access-date=9 tetor 2023|publisher=World Israel News Staff|language=en}}</ref> Hamasi njoftoi se [[Irani]] mbështeti ofensivën palestineze;<ref name="auto9">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Hamas: Iran backed the attacks|language=en|agency=[[BBC News]]|url=https://www.wsj.com/livecoverage/israel-hamas-gaza-rockets-attack-palestinians/card/hamas-says-attacks-on-israel-were-backed-by-iran-kb2ySPwSyBrYpQVUPyM9#:~:text=A%20spokesman%20for%20Hamas%2C%20Ghazi,the%20broadcaster%20without%20naming%20them.|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008140033/https://www.wsj.com/livecoverage/israel-hamas-gaza-rockets-attack-palestinians/card/hamas-says-attacks-on-israel-were-backed-by-iran-kb2ySPwSyBrYpQVUPyM9#:~:text=A%20spokesman%20for%20Hamas%2C%20Ghazi,the%20broadcaster%20without%20naming%20them.|archive-date=8 tetor 2023|quote=A Hamas spokesperson earlier told the BBC that the militant group had backing from its ally, Iran, for its surprise attacks on Israel}}</ref> Zyrtarët iranianë vlerësuan sulmet.<ref>{{Cite news|last=Summer Said|last2=Benoit Faucon|last3=Stephen Kalin|date=8 tetor 2023|title=Iran Helped Plot Attack on Israel Over Several Weeks|language=en|work=[[The Wall Street Journal]]|url=https://www.wsj.com/world/middle-east/iran-israel-hamas-strike-planning-bbe07b25?mod=WTRN_pos1&cx_testId=3&cx_testVariant=cx_160&cx_artPos=0|access-date=9 tetor 2023|quote=A spokesman for Iran’s mission to the United Nations said the Islamic Republic stood in support of Gaza’s actions}}</ref><ref>{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Adviser to Iran’s Khamenei expresses support for Palestinian attacks: Report|language=en|work=Alarabiya News|agency=Agence France-Presse|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2023/10/07/Adviser-to-Iran-s-Khamenei-expresses-support-for-Palestinian-attacks-Report|access-date=9 tetor 2023|quote=“We support the proud operation of Al-Aqsa Flood,” Yahya Rahim Safavi said at a meeting held in support of Palestinian children in Tehran, quoted by ISNA news agency.}}</ref> Në përgjigje të sulmit, qeveria e Shteteve të Bashkuara njoftoi se po lëvizte një [[Aeroplanmbajtësja|aeroplanmbajtëse]], anije luftarake dhe avionë ushtarakë në Mesdheun lindor dhe do t'i siguronte Izraelit pajisje dhe municione shtesë ushtarake.<ref name="auto8">{{Cite news|date=8 tetor 2023|title=US moves warships closer to Israel after Hamas attack|language=en|publisher=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-67049196|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009023420/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-67049196|archive-date=9 tetor 2023}}</ref> Vendet e [[Bota perëndimore|botës perëndimore]] si dhe aleatët e saj dënuan Hamasin për dhunën dhe i përshkruan taktikat e përdorura si terrorizëm,<ref name="auto2">{{Cite news|title=World reaction to surprise attack by Palestinian Hamas on Israel|language=en|agency=[[Al Jazeera]]|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/we-are-at-war-reactions-to-palestinian-hamas-surprise-attack-in-israel|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007201341/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/we-are-at-war-reactions-to-palestinian-hamas-surprise-attack-in-israel|archive-date=7 tetor 2023}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|last=Michaelson|first=Ruth|date=7 tetor 2023|title=Condemnation and calls for restraint after Hamas attack on Israel|language=en|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2023/oct/07/condemnation-and-calls-for-restraint-after-hamas-attack-on-israel|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007155544/https://www.theguardian.com/world/2023/oct/07/condemnation-and-calls-for-restraint-after-hamas-attack-on-israel|archive-date=7 tetor 2023|quote=International leaders condemned an unprecedented incursion by Palestinian militants into southern Israel, while governments across the Middle East called for restraint after an attack that shook the Israeli security establishment.}}</ref><ref name="india1">{{Cite news|title=India sides with West, condemns 'terrorist attacks in Israel' by Palestine's Hamas group|language=en|work=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]]|url=https://www.telegraphindia.com/amp/world/india-sides-with-west-condemns-terrorist-attacks-in-israel-by-palestines-hamas-group/cid/1971848|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008100157/https://www.telegraphindia.com/amp/world/india-sides-with-west-condemns-terrorist-attacks-in-israel-by-palestines-hamas-group/cid/1971848|archive-date=8 tetor 2023}}</ref><ref name="india2">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=PM Modi affirms solidarity with Israel, surprise assault chills recent thaw in region|language=en|work=[[Indian Express]]|url=https://indianexpress.com/article/india/pm-modi-reaction-hamas-israel-palestine-assault-8972604/lite/|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007182001/https://indianexpress.com/article/india/pm-modi-reaction-hamas-israel-palestine-assault-8972604/lite/|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> ndërsa disa [[Bota myslimane|vende myslimane]] fajësuan pushtimin izraelit të territoreve palestineze dhe mohimin e Vetëvendosjes palestineze si shkakun kryesor të përshkallëzimit.<ref>{{Cite news|title=Arab states call for restraint after Hamas attack— but some blame Israel|language=en|work=[[The Forward]]|url=https://forward.com/fast-forward/563491/arab-states-gaza-hamas-israel-attack-blame-reaction/|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008063302/https://forward.com/fast-forward/563491/arab-states-gaza-hamas-israel-attack-blame-reaction/|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> [[Arabia Saudite]] dhe [[Nigeria]] bënë thirrje për qetësim të gjakrave.<ref name="GlobalCalls">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Saudi Arabia joins global calls for de-escalation of conflict between Palestinians, Israelis|language=en|work=Arab News|url=https://www.arabnews.com/node/2386901/middle-east|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007120816/https://www.arabnews.com/node/2386901/middle-east|archive-date=7 tetor 2023}}</ref><ref name="NigeriaReacts">{{Cite web|last=Kwen|first=James|date=7 tetor 2023|title=Nigeria Reacts To Israel, Palestine Hostilities, Calls For De-escalation|url=https://leadership.ng/nigeria-reacts-to-israel-palestine-hostilities-calls-for-de-escalation/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008051308/https://leadership.ng/nigeria-reacts-to-israel-palestine-hostilities-calls-for-de-escalation/|archive-date=8 tetor 2023|access-date=8 tetor 2023|language=en}}</ref> Një konflikt u raportua midis forcave të [[Hizbullah|Hezbollahut]] dhe Brigadave el-Kuds në [[Libani|Liban]] dhe forcave izraelite më 8 dhe 9 tetor.<ref name="alahram">{{Cite news|date=8 tetor 2023|title=Hamas-Israel war: Israel bombards Gaza as death toll surpasses 1000 on second day of fighting - as it happened|language=en|work=Al-Ahram|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContentP/2/509784/World/Live-updates-Israel-strikes-civilian-targets-in-Ga.aspx}}</ref><ref>{{Cite news|date=9 tetor 2023|title=Israel Orders ‘Complete Siege’ of Gaza as Troops Battle to Secure Border Areas|language=en|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/live/2023/10/09/world/israel-gaza-war-hamas/d1c0c33d-387c-51d8-b6ce-d965fb8fe870?smid=url-share}}</ref> == Rrjedha kohore == [[Skeda:Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 01 (cropped).jpg|parapamje|Shkatërrimi i Kullës Palestineze në Gaza pas një sulmi ajror izraelit]] === Sulmi i Hamasit === Rreth orës 6:30&nbsp;në [[Ora Verore e Izraelit|orën verore të Izraelit]] (UTC+3) më 7 tetor 2023,<ref name="aj1">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Israel retaliation kills 230 Palestinians after Hamas operation|work=[[Al Jazeera]]|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/sirens-warn-of-rockets-launched-towards-israel-from-gaza-news-reports|url-status=live|access-date=18 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007053106/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/sirens-warn-of-rockets-launched-towards-israel-from-gaza-news-reports|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> Hamasi njoftoi fillimin e atij që e quajti "Operacioni Përmbytja Al-Aksa", duke deklaruar se kishte lëshuar mbi 5000 raketa nga Rripi i Gazës drejt Izraelit brenda një periudhe prej 20 minutash. Burimet izraelite raportuan se të paktën 3000 predha ishin lëshuar nga Gaza. Të paktën pesë persona u vranë nga sulmet me raketa.<ref name="aj7oct">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Israel-Palestine escalation live news: Hamas starts Operation Al-Aqsa Flood|agency=[[Al Jazeera]]|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007062723/https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/7/israel-palestine-escalation-live-news-barrage-of-rockets-fired-from-gaza|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> Shpërthime u raportuan në zonat përreth Rripit dhe në qytetet në [[Sharon Plain|Rrafshin e Sharonit]] duke përfshirë [[Gedera]], [[Herzlija|Herzliyya]],<ref name="ynet2">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Netanyahu: 'We are at war'|language=en|work=Ynetnews|url=https://www.ynetnews.com/article/rysg8i0l6|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007052803/https://www.ynetnews.com/article/rysg8i0l6|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> [[Tel Aviv-Jafa|Tel Aviv]] dhe [[Ashkelon]] .<ref name="bbc1">{{Cite news|last=Gritten|first=David|date=7 tetor 2023|title=Strikes on Gaza after Palestinian militants enter Israel|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67036625|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007045410/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67036625|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> Sirenat e sulmit ajror u aktivizuan në [[Beer Sheva]], [[Jeruzalemi|Jeruzalem]], [[Rehovot]], [[Rishon Lezion]] dhe [[Baza ajrore Palmachim|bazën ajrore Palmachim]] .<ref name="aa1">{{Cite web|date=7 tetor 2023|title=Israeli army declares 'state of readiness' for war|url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/israeli-army-declares-state-of-readiness-for-war/3009882|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094111/https://www.aa.com.tr/en/middle-east/israeli-army-declares-state-of-readiness-for-war/3009882|archive-date=7 tetor 2023|access-date=7 tetor 2023|agency=Anadolu Ajansi}}</ref><ref name="f24-1">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Barrages of rockets fired from Gaza as Hamas launches unprecedented operation against Israel|work=[[France 24]]|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20231007-sirens-heard-as-dozens-of-rockets-fired-from-gaza-towards-israel|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094105/https://www.france24.com/en/middle-east/20231007-sirens-heard-as-dozens-of-rockets-fired-from-gaza-towards-israel|archive-date=7 tetor 2023}}</ref><ref name="cnn1">{{Cite news|date=7 tetor 2023|title=Militants enter Israel from Gaza after woman killed in rocket barrage|publisher=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/2023/10/07/middleeast/sirens-israel-rocket-attack-gaza-intl-hnk/index.html|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007094105/https://edition.cnn.com/2023/10/07/middleeast/sirens-israel-rocket-attack-gaza-intl-hnk/index.html|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> Hamasi lëshoi një thirrje për armë, me komandantin [[Mohammed Deif]] duke bërë thirrje "myslimanët kudo që janë të nisin një sulm". Njëkohësisht, rreth 2,500 militantë të Hamasit u infiltruan në Izrael nga Gaza duke përdorur kamionë, kamionçina, motoçikleta, buldozerë, skafe dhe [[Paraglider|paragliderë]].<ref name="ap1">{{Cite news|last=Federman|first=Josef|last2=Adwan|first2=Issam|date=7 tetor 2023|title=Hamas militant group has started a war that 'Israel will win,' defense minister says|work=[[AP News]]|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007040509/https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|archive-date=7 tetor 2023}}</ref><ref name="aj1" /><ref name="nyt7oct2">{{Cite news|last=Kingsley|first=Patrick|last2=Kershner|first2=Isabel|date=7 tetor 2023|title=Israel-Gaza Conflict: Gaza and Israel on War Footing After Militants Launch Surprise Assaults|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/live/2023/10/07/world/israel-gaza-attack|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007075901/https://www.nytimes.com/live/2023/10/07/world/israel-gaza-attack|archive-date=7 tetor 2023}}</ref> Ata morën pikat e kontrollit në [[Pika kufitare Kerem Shalom|Kerem Shalom]] dhe [[Kalimi Erez|Erez]] dhe krijuan hapje në gardhin kufitar në pesë vende të tjera.<ref>{{Cite news|last=Beaule|first=Victoria|date=12 tetor 2023|title=A detailed look at how Hamas secretly crossed into Israel|language=en|work=[[ABC News]]|url=https://abcnews.go.com/International/detailed-hamas-secretly-crossed-israel/story?id=103917182|access-date=12 tetor 2023}}</ref> Imazhet dhe videot fillestare treguan militantë të armatosur rëndë dhe të maskuar me veshje të zeza duke hipur në kamionçina<ref name="bbc1" /><ref name="cnn1" /> dhe duke hapur zjarr në [[Sderot]], duke vrarë dhjetëra civilë dhe ushtarë izraelitë. Video të tjera u shfaqën për të treguar izraelitët e zënë rob, një tank izraelit të djegur,<ref>{{Cite news|last=Federman|first=Josef|last2=Adwan|first2=Issam|date=7 tetor 2023|title=Hamas militant group launches unprecedented operation against Israel with rockets and infiltration|work=[[AP News]]|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|url-status=live|access-date=10 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007073124/https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2|archive-date=7 tetor 2023|ref=none}}</ref> dhe militantë që drejtonin automjete ushtarake izraelite.<ref name="bbc1" /> === Sulmi i Izraelit === ==== 7 Tetor ==== IDF njoftoi sulme në Gaza duke përdorur avionë luftarakë, duke synuar të godasë 17 komplekse ushtarake të Hamasit dhe katër qendra komanduese. Veprimi përfshiu sulme në [[Kulla|Kullën]] 11-katëshe Palestina në [[Gaza (qytet)|qytetin e Gazës]]. IDF besonte se ndërtesa strehonte një njësi inteligjence të Hamasit, e pajisur me pajisje të avancuara [[Lufta elektromagnetike|të luftës elektronike]] për të penguar marrjen GPS të bombave inteligjente izraelite dhe mbrojtjen kundër raketave [[Iron Dome]].<ref name="aj7oct" /><ref name="guardianlive">{{Cite news|last=Bayer|first=Lili|last2=Ho|first2=Vivian|last3=Fulton|first3=Adam|last4=Yang|first4=Maya <!-- author names are changing over time -->|date=7 tetor 2023|title=Israel declares state of war after Hamas fires thousands of rockets and 'militants cross border' – live|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/live/2023/oct/07/hamas-launches-attack-on-israel-with-5000-rockets-live|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007071116/https://www.theguardian.com/world/live/2023/oct/07/hamas-launches-attack-on-israel-with-5000-rockets-live|archive-date=7 tetor 2023|issn=0261-3077}}</ref><ref name="tactical">{{Cite news|last=Gross|first=Judah Ari|date=27 maj 2021|title=IDF Intelligence hails tactical win in Gaza, can't say how long calm will last|work=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/idf-intel-hails-tactical-win-over-hamas-but-cant-say-how-long-calm-will-last/|url-status=live|access-date=27 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527214752/https://www.timesofisrael.com/idf-intel-hails-tactical-win-over-hamas-but-cant-say-how-long-calm-will-last/|archive-date=27 maj 2021}}</ref> IDF goditi gjithashtu dy spitale, duke vrarë një shofer ambulance dhe një infermiere.<ref name="bbc1" /> ==== 8 tetor ==== [[Skeda:The_remains_of_the_Sderot_city_police_Photo_by_Yoav_Keren.jpg|parapamje|Mbetjet e komisariatit të Sderotit, pas rimarrjes nga IDF]] Deri në mëngjes, Izraeli kishte goditur 426 objektiva të Hamasit në Rripin e Gazës.<ref name="bbc2">{{Cite news|last=Knell|first=Yolande|last2=Abu Alouf|first2=Rushi|last3=Gritten|first3=David|date=8 tetor 2023|title=Israeli forces fight to drive out Hamas militants and free hostages|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67045138|url-status=live|access-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008100223/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67045138|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> Qyteti i [[Beit Hanun|Beit Hanoun-it]] u shkatërrua nga sulmet ajrore,<ref name="ap5">{{Cite news|last=Federman|first=Josef|last2=Adwan|first2=Issam|date=9 tetor 2023|title=Israel strikes and seals off Gaza after incursion by Hamas, which vows to execute hostages|work=[[AP News]]|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-airstrikes-hostages-4377e096f62bf535bebcdff38cf16049|url-status=live|access-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009073701/https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-airstrikes-hostages-4377e096f62bf535bebcdff38cf16049|archive-date=9 tetor 2023|ref=none}}</ref> dhe [[xhamia]] Al-Amin Muhamed u shkatërrua.<ref>{{Cite news|last=Rahhou|first=Jihane|date=8 tetor 2023|title=Israeli Strike Destroys Al-Amin Muhammad Mosque in Gaza|work=Morocco World News|url=https://www.moroccoworldnews.com/2023/10/358152/israeli-strike-destroys-al-amin-muhammad-mosque-in-gaza|url-status=live|access-date=18 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009000405/https://www.moroccoworldnews.com/2023/10/358152/israeli-strike-destroys-al-amin-muhammad-mosque-in-gaza|archive-date=9 tetor 2023}}</ref><ref>{{Cite news|last=Azmi|first=Hadi|date=14 tetor 2023|title=To Israel and the West, Hamas are terrorists. But for Malaysia?|work=[[South China Morning Post]]|url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3237880/israel-and-west-hamas-are-terrorists-malaysia|url-access=subscription|access-date=18 tetor 2023}}</ref> Objektivat përfshinë blloqe banimi, tunele, shtëpi të zyrtarëve të Hamasit dhe Kullën Watan, një qendër për ISP-të e zonës.<ref name="bbc3">{{Cite news|last=Abu Alouf|first=Rushdi|date=8 tetor 2023|title=Gaza: Fear and chaos for Palestinians as Israel strikes back|language=en|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67045078|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008144624/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67045078|archive-date=8 tetor 2023}}</ref><ref>{{Cite news|last=Lubell|first=Maayan|last2=Al-Mughrabi|first2=Nidal|date=8 tetor 2023|title=Israel pounds Gaza after deadly Hamas raid as conflict threatens to spiral|language=en|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-forces-clash-with-hamas-gunmen-after-hundreds-killed-2023-10-08/|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008055211/https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-forces-clash-with-hamas-gunmen-after-hundreds-killed-2023-10-08/|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> Një sulm ajror izraelit vrau 19 anëtarë të së njëjtës familje (përfshirë gra dhe fëmijë);<ref name="ap-quta">{{Cite news|title=An Israeli airstrike kills 19 members of the same family in a southern Gaza refugee camp|work=[[AP News]]|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-hamas-gaza-war-2d122e27e095bd7fc8528319ea8f708c|url-status=live|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009140359/https://apnews.com/article/israel-palestinians-hamas-gaza-war-2d122e27e095bd7fc8528319ea8f708c|archive-date=9 tetor 2023|quote=But Abu Quta doesn't understand why Israel struck his house. There were no militants in his building, he insisted, and his family was not warned. They would not have stayed in their house if they were}}</ref> të mbijetuarit e sulmit thanë se nuk kishte militantë në zonën e tyre dhe as nuk ishin paralajmëruar.<ref name="ap-quta" /> Përafërsisht 18 orë pas fillimit të përleshjes, IDF njoftoi se kishte liruar pengjet në Be'eri.<ref name="BBChostage">{{Cite news|last=Davies|first=Alys|date=8 tetor 2023|title=What we know about Israeli hostages taken by Hamas|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67044255|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008025612/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67044255|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> Në [[Urim, Izrael|Urim]], një periferi e Ofakimit, dy izraelitë u shpëtuan nga IDF. Katër militantë të Hamasit u vranë dhe tre ushtarë izraelitë u plagosën gjatë shpëtimit.<ref name="BBChostage" /> Një tjetër breshëri raketash e Hamasit u lëshua në mëngjes, me një raketë që goditi [[Qendra Mjekësore Barzilai|Qendrën Mjekësore Barzilai]] në Ashkelon.<ref name="ap1" /><ref>{{Cite news|last=Cho|first=Kelly Kasulis|date=7 tetor 2023|title=Israeli troops still clearing houses, as strikes hit Gaza Strip|work=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/2023/10/07/israel-gaza-rocket-attack-hamas/#link-7IJB6LNRVRE3JJN53AQRSRXG7A|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009191749/https://www.washingtonpost.com/world/2023/10/07/israel-gaza-rocket-attack-hamas/#link-7IJB6LNRVRE3JJN53AQRSRXG7A|archive-date=9 tetor 2023}}</ref> Hamasi gjuajti gjithashtu 100 raketa në [[Sderot]].<ref name="bbc3" /> DFLP tha se ata ishin të angazhuar me forcat izraelite në [[Kfar Aza]], [[Be'eri]] dhe [[Kissufin]].<ref name="dflp">{{Cite web|title=خلال بيان لها قبل قليل.. كتائب المقاومة الوطنية (قوات الشهيد عمر القاسم) الجناح العسكري للجبهة الديمقراطية|url=https://alhourriah.org/article/125237|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008112533/https://alhourriah.org/article/125237|archive-date=8 tetor 2023|access-date=8 tetor 2023|publisher=مجلة التقدميين العرب على الانترنت}}</ref> [[Kabineti i Sigurisë i Izraelit|Kabineti i Sigurisë Shtetërore]] i qeverisë izraelite e vendosi zyrtarisht vendin në [[Deklarata e luftës|gjendje lufte]] për herë të parë që nga [[Lufta e Jom Kipurit|Lufta e Yom Kipurit të vitit 1973]] .<ref>{{Cite news|date=8 tetor 2023|title=Security cabinet approves declaration of war|language=en-US|work=[[The Jerusalem Post]]|url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-765222|url-status=live|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008205931/https://www.jpost.com/breaking-news/article-765222|archive-date=8 tetor 2023}}</ref><ref name="war dec">{{Cite news|date=8 tetor 2023|title=Israel officially declares war for 1st time since 1973 as death toll mounts to 600|work=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/israel-officially-declares-war-for-1st-time-since-1973-as-death-toll-mounts-to-600/articleshow/104261182.cms|url-status=live|access-date=18 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008131015/https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/israel-officially-declares-war-for-1st-time-since-1973-as-death-toll-mounts-to-600/articleshow/104261182.cms?from=mdr|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> IDF tha se dy situata të pengjeve ishin "zgjidhur",<ref name="ap3">{{Cite news|last=Goldenberg|first=Tia|last2=Shurafa|first2=Wafaa|date=8 tetor 2023|title=Hamas fighters storm Israeli towns in surprise attack; Israel responds with deadly strikes on Gaza|work=[[AP News]]|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-ca7903976387cfc1e1011ce9ea805a71|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008051308/https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-ca7903976387cfc1e1011ce9ea805a71|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> dhe rimorën stacionin e policisë në Sderot, duke vrarë dhjetë militantë të Hamasit.<ref name="Margulies">{{Cite news|last=Margulies|first=Joanie|date=8 tetor 2023|title=IDF regains control over Sderot police station|work=[[Jerusalem Post]]|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-763198}}</ref><ref>{{Cite news|last=Fabian|first=Emanuel|date=7 tetor 2023|title=Israeli forces beginning to demolish Sderot police station where terrorists holed up|work=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-forces-beginning-to-demolish-sderot-police-station-where-terrorists-holed-up/|url-status=live|access-date=7 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008053525/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-forces-beginning-to-demolish-sderot-police-station-where-terrorists-holed-up/|archive-date=8 tetor 2023}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 tetor 2023|title=Israeli security forces take control of Sderot police station; 10 terrorists killed|work=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-forces-take-control-of-sderot-police-station-10-terrorists-killed/|url-status=live|access-date=8 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008063026/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-forces-take-control-of-sderot-police-station-10-terrorists-killed/|archive-date=8 tetor 2023}}</ref> Ata siguruan 22 vendodhje nga forcat palestineze, por ende po përpiqeshin të pastronin tetë të tjera, duke përfshirë pjesën tjetër të Sderotit dhe Kfar Azës. Në një komunitet, ata shpëtuan 50 pengje. Disa persona të armatosur palestinezë që hipnin në një makinë të vjedhur u vranë në një shkëmbim zjarri pranë Ashkelon.<ref name="bbc2" /> IDF vendosi një poshtëkyçje në Bregun Perëndimor.<ref>{{Cite news|last=Abu Samra|first=Qais|date=9 tetor 2023|title=Israel imposes lockdown on West Bank|work=[[Anadolu Ajansi]]|url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/israel-imposes-lockdown-on-west-bank/3011956|access-date=18 tetor 2023}}</ref> ==== 9 Nëntor ==== IDF goditi 500 objektiva në Rripin e Gazës gjatë natës, duke përfshirë [[Kampi i refugjatëve Xhabalia|kampin e refugjatëve Xhabalia]], duke shkaktuar dhjetëra viktima, përfshirë shumë fëmijë.<ref>{{Cite news|title=Reports of mass casualties as Israeli air attack hits refugee camp in Gaza|work=[[Al Jazeera]]|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/9/reports-of-mass-casualties-as-israeli-air-attack-hits-refugee-camp-in-gaza|url-status=live|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009170317/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/9/reports-of-mass-casualties-as-israeli-air-attack-hits-refugee-camp-in-gaza|archive-date=9 tetor 2023}}</ref> IDF rifitoi kontrollin e plotë mbi qytetet izraelite në kufi me Gazën. Operacionet kundër militantëve vazhduan në Sderot.<ref name="ajlive3">{{Cite news|date=9 tetor 2023|title=Israel-Hamas war live news: Gaza under 'non-stop bombardment'|work=[[Al Jazeera]]|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/9/israel-hamas-war-live-news-gaza-under-non-stop-bombardment|url-status=live|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009073248/https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/9/israel-hamas-war-live-news-gaza-under-non-stop-bombardment|archive-date=9 tetor 2023}}</ref> Hamasi tha se do të ekzekutonte pengjet izraelite nëse Izraeli do të vazhdonte bombardimin "e shtëpive të civilëve pa paralajmërim të avancuar".<ref>{{Cite news|date=9 tetor 2023|title=Hamas Threatens to Execute Israelis in Response to Bombing of Gaza|publisher=[[The Wall Street Journal]]|url=https://www.wsj.com/livecoverage/israel-hamas-gaza-rockets-attack-palestinians/card/hamas-threatens-to-execute-israelis-in-response-to-bombing-of-gaza-jpKdb6ox1uOA4qqqAmXy|url-status=live|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009203428/https://www.wsj.com/livecoverage/israel-hamas-gaza-rockets-attack-palestinians/card/hamas-threatens-to-execute-israelis-in-response-to-bombing-of-gaza-jpKdb6ox1uOA4qqqAmXy|archive-date=9 tetor 2023}}</ref> Ministri i Mbrojtjes Gallant njoftoi një bllokadë "totale" të Rripit të Gazës, duke ndërprerë energjinë elektrike dhe duke bllokuar hyrjen e ushqimit dhe karburantit, duke shtuar "Ne po luftojmë kafshët njerëzore dhe po veprojmë në përputhje me rrethanat".<ref>{{Cite news|last=Fabian|first=Emanuel|date=9 tetor 2023|title=Defense minister announces 'complete siege' of Gaza: No power, food or fuel|work=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/defense-minister-announces-complete-siege-of-gaza-no-power-food-or-fuel/|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009105739/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/defense-minister-announces-complete-siege-of-gaza-no-power-food-or-fuel/|archive-date=9 tetor 2023|ref=none}}</ref> Human Rights Watch e quajti urdhrin "të neveritshëm" dhe i bëri thirrje [[Gjykata Ndërkombëtare Penale|Gjykatës Ndërkombëtare Penale]] që të "vënë në dukje këtë si thirrje për krime lufte".<ref>{{Cite news|title=Israel-Hamas war live updates: 9 Americans killed; Gaza Strip faces full siege|work=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/2023/10/09/israel-hamas-war-gaza-violence/#link-ZY5JY3JP4NCXXAK3JYNMMSRUEE|url-status=live|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009132415/https://www.washingtonpost.com/world/2023/10/09/israel-hamas-war-gaza-violence/#link-ZY5JY3JP4NCXXAK3JYNMMSRUEE|archive-date=9 tetor 2023}}</ref><ref>{{Cite news|date=9 tetor 2023|title=Is 'total' Gaza blockade a collective punishment against Palestinians?|work=[[Al Jazeera]]|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/9/is-total-gaza-blockade-a-collective-punishment-against-palestinians|url-status=live|access-date=11 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009170417/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/9/is-total-gaza-blockade-a-collective-punishment-against-palestinians|archive-date=9 tetor 2023}}</ref> IDF tha se 15 komunitete rreth Rripit të Gazës ishin evakuuar.<ref>{{Cite news|date=9 tetor 2023|title=Israel announces 'total' blockade on Gaza|work=[[Al Jazeera]]|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/9/israel-announces-total-blockade-on-gaza|url-status=live|access-date=9 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009105304/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/9/israel-announces-total-blockade-on-gaza|archive-date=9 tetor 2023}}</ref> Hamasi lëshoi një breshëri tjetër raketash drejt [[Tel Aviv-Jafa|Tel Avivit]] dhe [[Jeruzalemi]]t, me një raketë që u ul pranë një terminali të [[Aeroporti Ben Gurion|aeroportit Ben Gurion]].<ref name="ap5" /> == Shiko edhe == * [[Përplasjet Gaza-Izrael Maj 2023]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Konflikti arabo-izraelit]] [[Kategoria:Lufta në Gazë]] k0nkjlv2cjbh7l75vzkwcn48h7k3wi0 4 345381 3058694 3057246 2026-10-21T06:46:26Z Leutrim.P 113691 arkivim -4 3058694 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="fg-divider" id="Kërkesa_në_proces_grisjeje"><div class="fg-divider-line"></div><div class="fg-divider-label">Kërkesa në proces grisjeje<span class="fg-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="fg-divider-line"></div></div> {{Vote summary|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje|grisje|bosh=po}} [[Kategoria:Wikipedia]] <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e partive politike në Suedi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova (1912-1945)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ilir Vrenozi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Eralda Baze}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Alores (Albanian Music Artist)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kujtim Ademi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Butrint avdiu}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Qeveria}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Zana Avdiu}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Nexhat Behluli}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Feja në trevat shqiptare}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mustafë Bytyçi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajeti i Paralajmërimit}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista, faza e 2-të e rishikimit (1)}} 9u79m5139nqinud2yp0hhs3j15n1ip4 0 348372 3058514 3026549 2026-10-20T13:28:50Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058514 wikitext text/x-wiki {{Shiko gjithashtu|Deshkollimi|Moshkollimi}} '''Kundërshkollimi''' ose '''Antishkollimi''' është një lloj kritike radikale ndaj shkollës e cila angazhohet për reforma rrënjësore në arsim. Kjo lëvizje përfaqëson pozicionet që janë kritike për [[Shkolla|shkollën]] si institucion mësimor dhe [[Ligji|ligjet]] [[Arsimi i detyrueshëm|e shkollimit të detyrueshëm]] si një përpjekje dhe qasje për të ndryshuar rrënjësisht [[Shkolla publike|sistemin shkollor]] . Njerëzit e kësaj lëvizjeje zakonisht mbrojnë disa forma tradicionale të [[Arsimi alternativ| arsimit alternativ]] shkollor, [[Arsimi shtëpiak|arsimin e pavarur nga shkolla]], [[Moshkollimi|moshkollimin]] në tërësi ose të drejtën që njerëzit të zgjedhin se si dhe ku do të arsimohen. Këto qëndrime kritikojnë atmosferën dhe mjedisin mësimor të shkollës duke kundërshtuar monopolin arsimor të shkollës bashkë me standardin dhe praktikën konvencionale të shkollimit për arsye të tilla si: * në lidhje me përdorimin e shkollimit të detyrueshëm si mjet asimilimi * besimi se një sistem mësimor tepër i strukturuar dhe i paracaktuar mund të jetë i dëmshëm për fëmijët * besimi i ndërlidhur se mjedisi i shkollës pengon të mësuarit në vend që të inkurajojë kuriozitetin e lindur natyror duke përdorur presione të jashtme të panatyrshme si notat * bindja se shkollimi përdoret si formë e kontrollit politik ose qeveritar për zbatimin e ideologjive të caktuara në popullatë. Një argument tjetër shumë këmbëngulës i aktivistëve kundër shkollimit se shkolla nuk i përgatit fëmijët për jetën jashtë shkollës,<ref>{{Cite web|date=2017-06-12|title=Schools don't prepare children for life. Here's the education they really need {{!}} Rhiannon Lucy Cosslett|url=http://www.theguardian.com/commentisfree/2017/jun/12/schools-children-education-coding-toilet-unblocking-rote-learning|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804172805/https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/jun/12/schools-children-education-coding-toilet-unblocking-rote-learning|archive-date=4 gusht 2021|access-date=2021-08-04|website=The Guardian|language=en}}</ref> dhe se shumë mësues nuk kanë një pikëpamje neutrale për botën, sepse ata kanë ndjekur vetëm institucionet akademike një pjesë të madhe të jetës së tyre. . Të tjerë kritikojnë kontaktin e detyruar në shkollë dhe janë të mendimit se shkolla i bën fëmijët të kalojnë një pjesë të madhe të fazës së tyre më të rëndësishme të zhvillimit në një ndërtesë, të izoluar nga shoqëria, ekskluzivisht me fëmijët e grupmoshës së tyre, ulur dhe të cilëve u është besuar detyra. duke iu bindur urdhrave të një autoriteti për disa orë çdo ditë. Disa mund të ndiejnë gjithashtu një neveri të thellë ndaj shkollës bazuar në përvojat e tyre personale ose të vënë në dyshim efikasitetin dhe qëndrueshmërinë e mësimit në shkollë dhe janë të mendimit se shkollimi i detyrueshëm përfaqëson një ndërhyrje të palejueshme në të drejtat dhe liritë e prindërve dhe fëmijëve; dhe besojnë se shkollat si mjet për transferimin e njohurive nuk janë më të nevojshme dhe po bëhen gjithnjë e më të vjetruara dhe për këtë arsye përgjithësisht e konsiderojnë [[Arsimi i detyrueshëm|arsimin e detyrueshëm]] duke përdorur shkollat online të orientuara nga mësimi i bazuar në dëshmi ose [[Autodidaktizmi|autodidaktizmin]] si më të ndjeshëm se shkollat tradicionale fizike të bazuara në grup .<ref>{{Citation|last=SOLOMON|first=JOAN|title=Theories of learning and the range of autodidactism|url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203329108-9/theories-learning-range-autodidactism-joan-solomon|work=The Passion to Learn|pages=15–34|year=2003|doi=10.4324/9780203329108-9|isbn=9780203329108|access-date=2022-07-24}}</ref> == Argumentet == === Mësimdhënia si kontroll politik/qeveritar === Një metodë mësimdhënieje jo-kurrikulare dhe jo-udhëzuese u përkrah nga [[Neil Postman]] dhe Charles Weingartner në librin e tyre ''Mësimdhënia si një veprimtari subversive'' . Në edukimin pyetës, studentët inkurajohen të bëjnë pyetje që janë kuptimplote për ta dhe që nuk kanë domosdoshmërisht përgjigje të lehta; mësuesit inkurajohen të shmangin dhënien e përgjigjeve.<ref>Postman, Neil, and Weingartner, Charles (1969), Teaching as a Subversive Activity, Dell, New York, NY.</ref> [[Murray Rothbard|Murray N. Rothbard]] argumenton se historia e nxitjes për [[Arsimi i detyrueshëm|shkollimin e detyrueshëm]] nuk udhëhiqet nga altruizmi, por nga një dëshirë për të detyruar popullsinë në një formë të dëshiruar nga forcat dominuese në shoqëri.<ref>{{Cite book|last=Rothbard|first=Murray N.|title=Education, free & compulsory|url=https://archive.org/details/educationfreecom00roth|date=1999|publisher=Ludwig von Mises Institute|isbn=978-0-945466-22-2|location=Auburn, Ala}}</ref> John Caldwell Holt pohon se të rinjtë duhet të kenë të drejtën për të kontrolluar dhe drejtuar mësimin e tyre, dhe se sistemi aktual i shkollimit të detyrueshëm shkel një të drejtë themelore të njerëzve: të drejtën për të vendosur se çfarë hyn në mendjet tona. Ai mendon se liria e të mësuarit është pjesë e [[Liria e mendimit|lirise se mendimit]], qe eshte edhe më themelore se sa [[Liria e shprehjes|liria e fjalës]]. Ai veçanërisht thotë se shkollimi i detyruar, pavarësisht nëse studenti po mëson diçka, ose nëse studenti mund të mësojë më efektivisht diku tjetër në mënyra të ndryshme, është një shkelje e rëndë e lirive civile.<ref>{{Cite book|last=Holt ; Holt|first=John Caldwell|title=[[Escape from Childhood]]|date=1975|publisher=Ballantine Books|isbn=978-0-345-24434-5}}</ref> Nathaniel Branden thotë se qeveria nuk duhet të lejohet të largojë me forcë fëmijët nga shtëpitë e tyre, me ose pa pëlqimin e prindërve, dhe t'i nënshtrojë fëmijët në trajnime dhe procedura edukative, të cilat prindërit mund t'i miratojnë ose jo. Ai gjithashtu pretendon se qytetarëve nuk duhet t'u shpronësohet pasuria për të mbështetur një sistem arsimor të cilin ata mund ta sanksionojnë ose jo, dhe për të paguar për arsimimin e fëmijëve që nuk janë të tyret. Ai pretendon se kjo duhet të jetë e vërtetë për këdo që e kupton dhe është i përkushtuar vazhdimisht ndaj parimit të të drejtave individuale . Ai pohon se niveli i ulët i turpshëm i arsimit në Amerikë sot është rezultat i parashikueshëm i një sistemi shkollor të kontrolluar nga shteti dhe se zgjidhja është nxjerrja e fushës së arsimit në treg.<ref>Branden, N. (1963). Public Education, Should Education be Compulsory and Tax Supported, as it is Today? Chapter 5, Common Fallacies About Capitalism, [[Ayn Rand]], [[Capitalism: The Unknown Ideal]], p. 89.</ref> === Korrupsioni i fëmijëve – Rousseau === [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] shkroi në librin e tij ''[[Emili, ose Mbi edukatën|Emile: ose, mbi Edukatën]]'' (botuar për herë të parë në vitin 1762) se të gjithë fëmijët janë organizma të dizajnuar në mënyrë perfekte, të gatshëm për të mësuar nga rrethina e tyre në mënyrë që të rriten në të rritur të virtytshëm, por për shkak të ndikimit keqdashës të korruptuarve. shoqëria, ata shpesh dështojnë ta bëjnë këtë. Rousseau mbrojti një metodë edukative që konsistonte në largimin e fëmijës nga shoqëria - për shembull, në një shtëpi fshati - dhe kushtëzimin e tyre në mënyrë alternative përmes ndryshimeve në mjedis dhe vendosjen e kurtheve dhe enigmave për ta për t'i zgjidhur ose kapërcyer.<ref>{{Cite web|title=Jean-Jacques Rousseau on Emile’s Education - New Learning Online|url=https://newlearningonline.com/new-learning/chapter-2/supporting-material-1/jean-jacques-rousseau-on-emiles-education|access-date=2023-05-24|website=newlearningonline.com}}</ref> Rousseau ishte i pazakontë në atë që ai njohu dhe trajtoi potencialin e një problemi të legjitimimit të mësimdhënies. Ai mbrojti që të rriturit të jenë gjithmonë të sinqertë me fëmijët, dhe në veçanti që të rriturit duhet të deklarojnë se baza e autoritetit të tyre në mësimdhënie është një detyrim fizik: "Unë jam më i madh se ti". Sapo fëmijët të arrinin moshën e arsyes, rreth 12 vjeç, ata do të angazhoheshin si individë të lirë në procesin e tyre të vazhdueshëm.<ref>{{Citation|title=Citoyen De Genève : Jean-Jacques Rousseau|url=http://dx.doi.org/10.5040/9781472541376.ch-001|work=Jean-Jacques Rousseau|publisher=Continuum|access-date=2023-05-24}}</ref> === Vleresimi dhe notimi – Illich === Në veprën me titull ''[[Deschooling society|Deschooling Society]]'', [[Ivan Illich]] bën thirrje për shpërbërjen e shkollave. Ai pohon se shkollimi ngatërron mësimdhënien me mësimin, notat me arsimin, diplomat me kompetencën, frekuentimin me arritjen dhe veçanërisht procesin me përmbajtjen. Ai shkruan se shkollat nuk shpërblejnë arritjet reale, por vetëm proceset. Shkollat pengojnë vullnetin dhe aftësinë e një personi për të vetë-mësuar, duke rezultuar përfundimisht në impotencë psikologjike. Ai pretendon se shkollimi i detyruar shtrembëron prirjen natyrore të viktimave për t'u rritur dhe mësuar dhe e zëvendëson atë me kërkesën për mësim. Më tej, modeli aktual i shkollimit, i mbushur me kredenciale, tradhton vlerën e një individi autodidakt. Për më tepër, shkollimi i institucionalizuar kërkon të përcaktojë sasinë e të pamatshmes – rritjen njerëzore. === Efektet në kulturën dhe ekonominë lokale === Në disa raste shkollimi është përdorur si një mjet asimilimi dhe një mjet i qëllimshëm dhe i paqëllimtë për të ndryshuar kulturën dhe ekonominë lokale në një formë tjetër. Kundërshtarët e këtij efekti argumentojnë se është një e drejtë njerëzore që të ruhet një kulturë dhe arsimi mund të shkelë këtë të drejtë të njeriut.<ref>{{Cite web|last=Noam|first=Schimmel|date=2007-01-01|title=Indigenous education and human rights|url=http://eprints.lse.ac.uk/66455/|access-date=2016-11-19|website=eprints.lse.ac.uk|language=en|archive-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017215955/http://eprints.lse.ac.uk/66455/|url-status=dead}}</ref> Shkollimi i detyruar është përdorur për të asimiluar me forcë amerikanët vendas në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, për të cilin disa kanë thënë se është gjenocid kulturor .<ref name=":0">{{Cite news|last=Austen|first=Ian|date=2015-06-02|title=Canada's Forced Schooling of Aboriginal Children Was 'Cultural Genocide,' Report Finds|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2015/06/03/world/americas/canadas-forced-schooling-of-aboriginal-children-was-cultural-genocide-report-finds.html|access-date=2016-11-19|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|last=Jones|first=Jennifer|last2=Bosworth|first2=Dee Ann|last3=Lonetree|first3=Amy|date=2011|title=American Indian Boarding Schools: An Exploration of Global Ethnic & Cultural Cleansing|url=http://www.sagchip.org/ziibiwing/planyourvisit/pdf/aibscurrguide.pdf|publisher=Ziibiwing Center of Anishinabe Culture & Lifeways}}</ref> Shumë psikologë besojnë se asimilimi i detyruar i kulturave vendase ka kontribuar në shkallën e lartë të vetëvrasjeve dhe varfërisë së tyre.<ref name=":1">{{Cite web|title=A struggle for hope|url=http://www.apa.org/monitor/feb07/astruggle.aspx|access-date=2016-11-19|website=apa.org}}</ref> Edukimi perëndimor inkurajon mënyrat perëndimore të mbijetesës dhe sistemet ekonomike, të cilat mund të jenë më të këqija dhe më të varfra se mënyrat ekzistuese të mbijetesës dhe sistemet ekonomike të një kulture ekzistuese.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Philosophy of Education -- From: Chapter 5: Schooling in Capitalist America|url=http://faculty.webster.edu/corbetre/philosophy/education/bg/bg-ch-5.html|access-date=2016-11-19|website=faculty.webster.edu|archive-date=17 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231017215857/http://faculty.webster.edu/corbetre/philosophy/education/bg/bg-ch-5.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=neolithic hunter-gatherers: Marshall Sahlins- The Original Affluent Society|url=http://www.eco-action.org/dt/affluent.html|access-date=2016-11-20|website=www.eco-action.org|archive-date=24 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190724130948/http://www.eco-action.org/dt/affluent.html|url-status=dead}}</ref> === Stresi dhe depresioni i lidhur me shkollën === Ka shumë faktorë që mund të bëjnë që shkollimi të jetë burim [[Stresi psikologjik|stresi]] dhe [[depresioni]] në jetën e një personi, të cilat mund të kenë efekte afatgjata shëndetësore<ref>{{Cite journal|last=Schneiderman|first=Neil|last2=Ironson|first2=Gail|last3=Siegel|first3=Scott D.|date=2004-11-01|title=Stress and Health: Psychological, Behavioral, and Biological Determinants|journal=Annual Review of Clinical Psychology|volume=1|issue=1|pages=607–628|doi=10.1146/annurev.clinpsy.1.102803.144141|issn=1548-5943|pmc=2568977|pmid=17716101}}</ref><ref>{{Cite news|last=Abeles|first=Vicki|date=2016-01-02|title=Is the Drive for Success Making Our Children Sick?|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2016/01/03/opinion/sunday/is-the-drive-for-success-making-our-children-sick.html|access-date=2016-11-20|issn=0362-4331}}</ref> dhe çrregullime mendore.<ref>{{Cite news|last=Gray|first=Peter|date=2010-01-26|title=The Decline of Play and Rise in Children's Mental Disorders|url=https://www.psychologytoday.com/us/blog/freedom-learn/201001/the-decline-play-and-rise-in-childrens-mental-disorders|access-date=2016-11-20}}</ref> [[Mujsharja në shkollë|Ngacmimi në shkollë]] mund të çojë në depresion dhe dëmtim emocional afatgjatë.<ref>{{Cite web|title=The Long Term Effects of Bullying|url=https://www.mentalhelp.net/articles/the-long-term-effects-of-bullying/|access-date=2016-11-20|website=www.mentalhelp.net}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Presioni akademik shoqëror dhe familjar dhe shkollimi rigoroz gjithashtu mund të çojnë në stres, depresion dhe vetëvrasje.<ref>{{Cite news|last=Lythcott-Haims|first=Julie|date=2015-07-05|title=Kids of Helicopter Parents Are Sputtering Out|language=en-US|work=Slate|url=http://www.slate.com/articles/double_x/doublex/2015/07/helicopter_parenting_is_increasingly_correlated_with_college_age_depression.html|access-date=2016-11-20|issn=1091-2339}}</ref><ref>{{Cite news|title=School Stress Takes A Toll On Health, Teens And Parents Say|work=NPR.org|url=https://www.npr.org/sections/health-shots/2013/12/02/246599742/school-stress-takes-a-toll-on-health-teens-and-parents-say|access-date=2016-11-20}}</ref> Presioni akademik dhe shkollimi rigoroz është vënë në dukje si shkak i shkallës së lartë të vetëvrasjeve në mesin e adoleshentëve të Koresë së Jugut .<ref>{{Cite web|date=2015-06-16|title=South Korean education success has its costs in unhappiness and suicide rates|url=http://www.abc.net.au/am/content/2015/s4255647.htm|access-date=2016-11-20|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=2014-08-03|title=Why We Should Not Copy Education in South Korea|url=https://dianeravitch.net/2014/08/03/why-we-should-not-copy-education-in-south-korea/|access-date=2016-11-20|website=Diane Ravitch's blog}}</ref><ref>{{Cite news|title=Suicide is leading cause of death among South Korean teens, says report|work=UPI|url=http://www.upi.com/Top_News/World-News/2015/04/28/Suicide-is-leading-cause-of-death-among-South-Korean-teens-says-report/3871430235561/|access-date=2016-11-20}}</ref><ref>{{Cite news|title=The All-Work, No-Play Culture Of South Korean Education|work=NPR.org|url=https://www.npr.org/sections/parallels/2015/04/15/393939759/the-all-work-no-play-culture-of-south-korean-education|access-date=2016-11-20}}</ref> Mërzia e përgjithshme nga shkolla mund të shkaktojë gjithashtu stres,<ref>{{Cite news|title="I'm Bored!" – Research on Attention Sheds Light on the Unengaged Mind|work=Association for Psychological Science|url=http://www.psychologicalscience.org/news/releases/im-bored-research-on-attention-can-help-us-understand-the-unengaged-mind.html#.WC_hLqIrJE4|access-date=2016-11-20}}</ref> dhe performanca e ulët akademike mund të çojë në vetëvlerësim të ulët.<ref name=":2">{{Cite news|last=Thomsen|first=Michael|date=2013-05-01|title=The Case Against Grades|language=en-US|work=Slate|url=http://www.slate.com/articles/double_x/doublex/2013/05/the_case_against_grades_they_lower_self_esteem_discourage_creativity_and.html|access-date=2016-11-20|issn=1091-2339}}</ref> Familja e një studenti mund të vuajë gjithashtu nga stresi akademik.<ref>{{Cite journal|last=Pressman|first=Robert M.|last2=Sugarman|first2=David B.|last3=Nemon|first3=Melissa L.|last4=Desjarlais|first4=Jennifer|last5=Owens|first5=Judith A.|last6=Schettini-Evans|first6=Allison|year=2015|title=Homework and Family Stress: With Consideration of Parents' Self Confidence, Educational Level, and Cultural Background|journal=The American Journal of Family Therapy|volume=43|issue=4|pages=297–313|doi=10.1080/01926187.2015.1061407}}</ref> === Kundërthëniet dhe joefikasiteti === Disa nga qëllimet e propozuara të arsimit të detyrueshëm të stilit perëndimor janë përgatitja e studentëve për t'u bashkuar me fuqinë punëtore të të rriturve dhe për të qenë financiarisht të suksesshëm, për t'i bërë studentët të mësojnë aftësi dhe njohuri të dobishme dhe përgatitja e studentëve për të dhënë kontribute pozitive ekonomike ose shkencore në shoqëri.<ref>{{Cite web|last=ASCD|title=Education Update:Quality Feedback:What Is the Purpose of Education?|url=http://www.ascd.org/publications/newsletters/education-update/jul12/vol54/num07/What-Is-the-Purpose-of-Education%C2%A2.aspx|access-date=2016-11-20|website=www.ascd.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=What is the purpose of education?|url=http://www.sec-ed.co.uk/best-practice/what-is-the-purpose-of-education/|access-date=2016-11-20|website=www.sec-ed.co.uk|archive-date=7 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207004115/https://www.sec-ed.co.uk/best-practice/what-is-the-purpose-of-education/|url-status=dead}}</ref> Kritikët e shkollimit thonë se ai është i paefektshëm në arritjen e këtyre qëllimeve dhe qëllimeve. Në shumë vende, shkollat nuk arrijnë në hap me aftësitë e kërkuara nga vendi i punës, ose nuk kanë mësuar kurrë aftësitë përkatëse.<ref>{{Cite news|title=Schools 'failing to prepare young people for work', say business leaders|work=Telegraph.co.uk|url=https://www.telegraph.co.uk/education/educationnews/11988756/Schools-failing-to-prepare-young-people-for-work-say-business-leaders.html|access-date=2016-11-20}}</ref><ref>{{Cite news|date=2015-08-24|title=Schools are 'too focused on exam results and don't prepare students for the workplace', survey finds|language=en-GB|work=The Independent|url=https://www.independent.co.uk/student/news/schools-are-too-focused-on-exam-results-and-dont-prepare-students-for-the-workplace-survey-finds-10469021.html|access-date=2016-11-20}}</ref><ref>{{Cite news|date=2013-09-17|title='Education inflation' hurts Swedes' job prospects|url=http://www.thelocal.se/20130917/50294|access-date=2016-11-20}}</ref><ref>{{Cite web|last=Reich|first=Robert|date=2014-09-03|title=Robert Reich: College is a ludicrous waste of money|url=http://www.salon.com/2014/09/03/robert_reich_college_is_a_ludicrous_waste_of_money_partner/|access-date=2016-11-20|website=Salon}}</ref> Studentët shpesh ndihen të papërgatitur edhe për kolegj.<ref>{{Cite web|title=Survey: Most high school students feel unprepared for college, careers|url=https://edsource.org/2015/survey-most-high-school-students-feel-unprepared-for-college-careers/83752|access-date=2016-11-20|website=EdSource}}</ref> Më shumë shkollim nuk lidhet domosdoshmërisht me rritje më të madhe ekonomike.<ref>{{Cite news|date=2008-02-29|title=Education and Economic Growth - Education Next|language=en-US|work=Education Next|url=http://educationnext.org/education-and-economic-growth/|access-date=2016-11-20}}</ref> Format alternative të shkollimit, si modeli Sudbury, janë treguar të mjaftueshme për pranimin në kolegj dhe qëllime të tjera kulturore perëndimore.<ref>{{Cite web|title=Sudbury Valley School • Online Library. Alumni|url=http://www.sudval.org/05_alumni.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161004150726/http://www.sudval.org/05_alumni.html|archive-date=2016-10-04|access-date=2016-11-20|website=www.sudval.org}}</ref> Në vend që të jetë një mënyrë për të dalë nga varfëria dhe një mënyrë për të qëndruar larg krimit, për shumë, shkolla ka efektin e kundërt. Shkollimi shpesh përjetëson varfërinë dhe ndarjet klasore.<ref name=":2"/><ref>{{Cite news|last=Soling|first=Cevin|date=2016-05-15|title=How Public Schools Demand Failure and Perpetuate Poverty|work=The Daily Beast|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2016/05/15/how-public-schools-demand-failure-and-perpetuate-poverty.html|access-date=2016-11-20}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Hochschild|first=Jennifer L.|date=2016-11-19|title=Social Class in Public Schools|url=http://scholar.harvard.edu/jlhochschild/publications/social-class-public-schools|journal=Journal of Social Issues|volume=59|issue=4}}</ref> Në shumë shkolla, nxënësit njihen me bandat, drogën dhe krimin.<ref>{{Cite news|last=Howell|first=James|last2=Lynch|first2=James|date=2000|title=Youth Gangs in School|work=Office of Juvenile Justice and Delinquency Prevention; Juvenile Justice Bulletin|url=https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/ojjdp/183015.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127012753/https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/ojjdp/183015.pdf|archive-date=27 nëntor 2020|access-date=17 dhjetor 2023|url-status=dead}}</ref> Tubacioni shkollë-burg gjithashtu i konverton fëmijët në kriminelë përmes dënimeve tepër të ashpra.<ref>{{Cite news|title=School-to-Prison Pipeline|work=American Civil Liberties Union|url=https://www.aclu.org/issues/juvenile-justice/school-prison-pipeline|access-date=2016-11-20}}</ref> Dënimet nga mungesat dhe ligjet e tjera të lidhura me shkollën gjithashtu ndikojnë negativisht tek studentët dhe prindërit.<ref>{{Cite web|date=2013-07-23|title=Compulsory Education's Unforeseen Consequences: Nebraska Case Studies|url=https://whatiscommoncore.wordpress.com/2013/07/23/compulsory-educations-unforeseen-consequences-nebraska-case-studies/|access-date=2016-11-20|website=COMMON CORE}}</ref><ref name=":3">{{Cite news|date=2015-06-06|title=Jail for Missed Days at School? The Madness of Truancy Laws.|work=Reason.com|url=http://reason.com/archives/2015/06/06/jail-for-missed-days-at-school-the-madne|access-date=2016-11-20}}</ref> == Shih edhe == * [[Ivan Illich]] * [[Deshkollimi]] * [[Unschooling]] * [[Autodidaktizmi]] * [[Antipedagogjia]] * [[Arsimi alternativ]] * [[Filozofia e edukimit]] * [[Edukimi demokratik]] * [[Deschooling society]] == Referime == [[Kategoria:Arsim alternativ]] suxbc0vgs56e3oyai3ipq9e6czzws73 1 348541 3058515 3028980 2026-10-20T13:28:52Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058515 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kundërshkollimi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kundërshkollimi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058514 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201127012753/https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/ojjdp/183015.pdf për lidhjen https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/ojjdp/183015.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 15:28 (CEST) pknogfmnsvahmzar66aitswe9aukcmg 0 348784 3058595 3038847 2026-10-20T19:14:27Z ~2026-56385-55 194684 https://www.streetnewsmagazine.com/premio-internazionale-the-grand-award-to-excellence-2026-napoli-museo-filangieri/ 3058595 wikitext text/x-wiki [[Irina Hysi]] *Irina Hysi '''Irina Hysi (lindur më 7.12.1969) nga Tirana është një poete & Piktore shqiptare, Studiuese e Artit, fituese e 3 cmimeve analiza e veprës nga revista Obelisk, organizuar nga "ADA".''' *'''“Çmimit të Madh për Ekselencë – Midis Fjalëve dhe Pafundësisë”''' '''(“The Grand Award to Excellence – Between words and infinity” Torino Italy). Irina Hysi Ma renditet zyrtarisht si një nga fitueset (pjesëmarrëset e nderuara) që vlerësohet për merita të veçanta. Është një çmim prestigjioz ndërkombëtar me bazë në Itali, i cili vlerëson ekselencën në fushën e kulturës, artit dhe letërsisë (Edicion 2026)''' https://www.streetnewsmagazine.com/premio-internazionale-the-grand-award-to-excellence-2026-napoli-museo-filangieri/ ** '''Përfshirja e emrit të saj në këtë listë tregon njohjen dhe vlerësimin e saj në nivel ndërkombëtar (europian) për kontributin e saj artistik dhe letrar. Arritja e saj përfaqëson një moment të rëndësishëm në kulturën Shqiptare duke i dhënë njohje kombëtare poetikës Shqiptare dhe praninë e krijimtarisë letrare Shqiptare në skenën kulturore lobale''' *'''Irina është organizatore e ekspozitave në "Galllery Irina Tirana ". Ajo u diplomua për Master në Menaxhim art dhe Psikologji Organizative, shkëlqyeshëm {UMSH} dhe ish nxënëse e piktorit, Mjeshtrit të Madh Janni Morales, Athinë ( Greqi). 2001.''' '''Irina  drejton një galeri  arti ku organizon ekspozita me veprat e  artistëve shqiptar.''' '''Ka mbrojtur greqishten dhe ka përkthyer veprat e poetit grek C. Kavafi.  Lista e disa prej veprave të saj të publikuara përfshin:''' *KRIJIMET *# '''-Libri: Ciklon / ka tërhequr vëmendjen e publikut, me analizë nga Mjeshtri i Madh Miho Gjini.''' *# '''Libri:''' '''ZONJËZEMRA''' '''Autori: Irina Hysi''' '''ISBN: 9789928213082''' '''( Botime MAPO)."Zonjëzemra"/ u cilësua si një libër i rrallë me fjalë të reja  të gjetura që nga titulli.''' *# '''Libri: REBUS RUBIN''' *# '''MALREALI ( BOTIME MAPO)''' *# '''LULET E LUMTURISË''' *# '''Botim Shkencor I librit:- ''' '''Krijimtaria si rëndësi dhe ndikim në vetmi në ndërgjegjësimin  e  shoqërisë njerëzore civile. Irina Hysi''' '''Ma''' '''<nowiki>ISBN 978-9928-362-69-8</nowiki>''' * '''<nowiki>https://www.poeticous.com/irina-hysi/poezia</nowiki>''' * '''<nowiki>https://allpoetry.com/poems/read_by/Irina_Hysi_Ma</nowiki>''' * '''<nowiki>https://allpoetry.com/Irina_Hysi_Ma</nowiki>''' iloceugdk6kyuyckq2506hegzpmq9cw 1 350463 3058640 2641863 2026-10-20T22:48:48Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058640 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Masakra e Kondomarit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2641862 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210603052701/http://www.kreta-wiki.de/wiki/Kondomari për lidhjen http://www.kreta-wiki.de/wiki/Kondomari. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 shkurt 2024 23:21 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Masakra e Kondomarit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058639 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110125064334/http://library2.lawschool.cornell.edu/donovan/pdf/Nuremberg_4/Vol_XII_25_02_02.pdf për lidhjen http://library2.lawschool.cornell.edu/donovan/pdf/Nuremberg_4/Vol_XII_25_02_02.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 tetor 2026 00:48 (CEST) efxgry1zehwe64ax4udtn5cris9l0sd 0 350518 3058747 3057287 2026-10-21T11:00:13Z Leutrim.P 113691 3058747 wikitext text/x-wiki {{probleme të shumta|{{Duhen më shumë referime|date=tetor 2026}}{{për përmirësim|date=tetor 2026}}}} {{Infobox officeholder| | name = | image = File:Justina Shiroka Pula (2026).jpg | caption = Justina Shiroka Pula gjatë 2026 | office = [[Presidenti i Kosovës|Presidentja e Kosovës]] | term_start = 7 tetor 2026 | term_end = | primeminister = [[Albin Kurti]] | predecessor = [[Albulena Haxhiu]] (ushtruese e detyrës) | successor = | order1 = Kryetare e | office1 = Akademia e Shkencave dhe Arteve të Kosovës{{!}}Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës | term_start1 = 19 dhjetor 2025 | term_end1 = 7 tetor 2026 | predecessor1 = [[Mehmet Kraja]] | successor1 = ''E lirë'' | occupation = | birth_name = Justina Shiroka | birth_date = {{Birth date and age|1953|12|20|df=y}}<ref name=BD>{{cite web|url=https://kdi-kosova.org/wp-content/uploads/publikime/votaime_sq.pdf|title=Vota Ime|language=sq|publisher=Kosovo Democratic Institute (KDI)|access-date=7 maj 2014}}</ref> | birth_place = [[Prishtinë]], Kosovë | death_date = | death_place = | party = | education = [[Universiteti i Prishtinës]]<br />[[Universiteti i Zagrebit]] | order2 = Deputete e | office2 = Kuvendit të Kosovës | term_start2 = 21 shkurt 2011 | term_end2 = 7 maj 2014 | parliamentarygroup2 = [[Partia Demokratike e Kosovës]] }} '''Justina Shiroka Pula''' (lindur më 20 dhjetor 1953)<ref name = "BD"/> është ekonomiste dhe profesoreshë universitare [[Shqiptarët e Kosovës|shqiptare e Kosovës]], dhe shërben që prej 7 tetorit 2026 si [[Presidenti i Kosovës|Presidente e Kosovës]]. Ajo është gruaja e 3-të që mban këtë pozitë, pas [[Atifete Jahjaga|Atifete Jahjagës]] dhe [[Vjosa Osmani]]t. Në të kaluarën kishte shërbyer si Ministre e Energjisë dhe Minierave prej 2008 deri 2011, dhe si kryetare e [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]] (ASHAK), si gruaja e parë që ka mbajtur pozitën.<ref>{{Cite web|title=Justina Shiroka-Pula – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|url=https://ashak.org/anetaret/justina-shiroka-pula/|access-date=2024-02-18|website=ashak.org|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Justina Shiroka-Pula zgjidhet Presidente e Kosovës |url=https://kallxo.com/ne-zhvillim/direkt-justina-shiroka-pula-zgjidhet-presidente-e-kosoves/ |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-10-07 |title=Justina Shiroka-Pula zgjidhet presidente e Kosovës |url=https://zeri.info/aktuale/640186/justina-shiroka-pula-zgjidhet-presidente-e-kosoves/ |access-date=2026-10-06 |website=Lajmet e fundit – Zëri |language=en}}</ref> == Arsimi == Pula diplomoi në Fakultetin Ekonomik të [[Universitetit të Prishtinës]] më 1976, dhe fitoi diplomë më teorinë dhe politikën e ekonomisë zhvillimore më 1984 nga [[Universiteti i Zagrebit]]. Më 1977, Pula fitoi doktoraturën prej Fakultetit të Ekonomisë në Prishtinë me tezën e saj të quajtur ''Investimet demografike dhe zhvillimi ekonomik i Kosovës''.<ref>{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Justina Pula zgjidhet kryetare e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, e para grua në krye të këtij institucioni |url=https://reporteri.net/lajme/justina-pula-zgjidhet-kryetare-e-akademise-se-shkencave-dhe-arteve-te-kosoves-e-para-grua-ne-krye-te-ketij-institucioni/ |access-date=2026-10-13 |website=Gazeta Online Reporteri.net |language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Justina Shiroka-Pula zgjidhet kryetare e Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës |url=https://www.koha.net/kulture/justina-shiroka-pula-zgjidhet-kryetare-e-akademise-se-shkencave |access-date=2026-10-13 |website=KOHA.net |language=sq}}</ref> == Biografia == Justina Shiroka Pula u lind më 1953 në Prishtinë. Shkollën fillore (1968) dhe të mesmen (1972) i kreu në Prishtinë. Diplomoi me sukses në Fakultetin Ekonomik në Prishtinë, në vitin 1976. Studimet pasuniversitare, në fushën e teorisë dhe politikës së zhvillimit ekonomik, i vijoi në Fakultetin e Shkencave Ekonomike të Zagrebit, ku u diplomua në vitin 1984. U doktorua në Fakultetin Ekonomik të Prishtinës (1977), duke mbrojtur tezën e doktoratës me titull ”Investimet demografike dhe zhvillimi ekonomik i Kosovës”. Pas diplomimit, u punësua në Bankën Popullore të Kosovës (1977), pastaj hyri në procesin mësimor në Fakultetin Ekonomik (1978), ku vazhdon edhe sot karrierën akademike. Ajo fillimisht u punësua si asistente për lëndën “Kërkimet operacionale”, pastaj u avancua në thirrjen e ligjëruesit, docentit (1978) dhe profesorit ordinar (2004). U angazhua në një fushë të re, ku edhe kuadri mësimor dhe shkencor ishte deficitar, në fushën e kërkimeve operacionale, përkatësisht në fushën e zbatimit të metodave dhe modeleve matematikore dhe statistikore në planifikimin dhe në optimizimin e proceseve biznesore, duke e zgjeruar fushën e saj të interesimit, më vonë, edhe në zbatimin e këtyre metodave në zgjidhjen e problemeve të zhvillimit të bizneseve, në menaxhment dhe në procesin e marrjes së vendimeve. Në këtë aspekt, ajo u zhvillua në vazhdimësi në një karrierë shumë të pasur, përgjatë tërë kësaj periudhe, në Fakultetin Ekonomik, prej vitit 1978 e deri sot. Mund të thuhet se ajo ka pasur një rol prej një pionieri për zhvillimin e fushës së kërkimeve operacionale, jo vetëm në këtë fakultet, por edhe më gjerë në Kosovë, nëpërmjet mësimdhënies në studime bazike dhe master, e sidomos nëpërmjet udhëheqjes së studentëve në punimet e diplomës, në tezat e masterit dhe në tezat e doktoratës. Në Fakultetin Ekonomik ka qenë kryesuese e Departamentit të Matematikës dhe Statistikës (1999), kryetare e Bordit të masterit në Menaxhment Shëndetësor (2002), anëtare e Senatit të UP-së (2000) dhe anëtare e Bordit të UP (2001), anëtare e Komisionit të Universitetit Veror të Prishtinës (2002). Është anëtare e Këshillit të Fushës Shkencore-Burimet Natyrore, Energjia dhe Mjedisi (2011) në MASHT, anëtare e Këshillit Botues të UP ”Hasan Prishtina” (2013). Është anë&shy;tare e Këshillit Shkencor për njohje e barasvlerë të diplomave (2016), në MASHT dhe anëtare e Komisionit për Ekonomi të Seksionit të Shkencave Shoqërore të ASHAK-ut (2017). Krahas studimeve të rregullta, ajo ka punuar në zhvillimin e saj të vazhdueshëm në aspektin kërkimor-shkencor dhe profesional, duke marrë pjesë në studime të pasdoktoratës në kuadër të këmbimit ndëruniversitar, Universiteti i Lincit në Austri (2013) dhe Universiteti i Arizonës në SHBA (2013), si dhe në trajnime dhe përsosje profesionale: Menaxhimi në sistemin e kujdesit shëndetësor, Itali (2002), Hulumtimi i programeve dhe përgatitja e teksteve mësimore, Belgjikë (2004), Çështjet e zhvillimit të biznesit dhe sipërmarrësisë, SHBA (2003) dhe shumë trajnime e specializime në vend. Aktivite&shy;tin akademik e ka ushtruar edhe jashtë vendit. Në vitet 1994–99 ka ligjëruar në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Tetovës dhe në vitet 2003–2004, në UEJL-Universiteti i Evropës Juglindore në Tetovë. Pas luftës (që nga vitet 2001–2005), ka zhvilluar edhe një aktivitet të admirueshëm me shoqërinë civile, në fushën e fuqizimit të gruas, barazisë gjinore dhe në zhvillimin e bizneseve dhe të ndërmarrësisë: Themeluese e Rrjetit të Biznesit të Grave Kosovare-KBWN (2001), Anëtare e Star Network of World Learning-Washington (2001), Eksperte lokale e Grupit Punues në Ekonomi të Qendrës Evropiane për Çështjet e Minoriteteve –ECM (2001), Anëtare e grupit punues-Nisma Kosovare për Barazi Gjinore (2002), Anëtare e Aleancës Ndërkombëtare të Grave (2003). Ajo ka udhëhequr bordet e disa OJQ-ve nga kjo fushë, ku ndër të tjera ka qenë Kryesuese e Bordit të Drejtorëve të Fondacionit Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF) gjatë periudhës 2002 - 2008.<ref>{{Cite web |title=Puna jonë |url=https://kcsfoundation.org/puna-jone/ |access-date=2026-10-07 |website=KCSF |language=sq-AL}}</ref> Që nga viti 2012, është edhe anëtare e Bordit të Qendrës Shqiptare për Studime Strategjike në Tiranë. == Publikime == * (2013). “Vendimmarrja menaxheriale”( Bashkëautor me B. Krasniqi), Prishtinë: Instituti për Hulumtime Ekonomike, “Globus” (tot. fq. 201): ISBN 978-9951-582-06-3. * (2007). “Metodat e transportit të programimit linear”, Prishtinë: Universiteti i Prishtinës (tot.fq. 302): ISBN 9951-00-044-4. * (2006).“Menaxhmenti dhe vendosja” (Bashkëautor me I. Kuka dhe Krasniqi, B.), Prishtinë: Universiteti i Prishtinës (tot. fq. 399): ISBN 9951-00-057-6. * (2004). “Metodat kuantitative në marrjen e vendimeve”, Prishtinë: Universiteti i Prishtinës, MASHT dhe Wus Austria (tot. fq. 75). * (2009). “Kristalet dhe Mineralet e Kosovës”, Prishtinë: Ministria e Energjisë dhe Minierave (MEM), (tot. fq. 206). * (1997). “Zhvillimi ekonomik dhe investimet demografike në Kosovë”, Prishtinë: Instituti Ekonomik (tot. fq. 304). == Shiko edhe == {{Commonskat|Justina Shiroka Pula|Justina Shiroka-Pulën}} * [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]] * [[Presidenti i Kosovës]] == Referime == <references /> {{authority control}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]] [[Kategoria:Gra kosovare]] [[Kategoria:Absolventë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Absolventë të Universitetit të Zagrebit]] [[Kategoria:Presidentë të Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1953]] bjv9029a5tla47hzi6qxofh8fa5d6sl 4 362163 3058633 3058004 2026-10-20T22:37:13Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Mbaje · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058633 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[MC Kresha]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''26 shtator 2024, 22:17 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ''Kërkesa u hap nga [[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]] më 12 shtator 2024, pa asnjë arsye.'' === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të mbahet}} - shquarësia e padiskutueshme, artist i mirënjohur. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 tetor 2026 12:13 (CEST) * {{Të mbahet}} - sipas komentit të Leutrimit. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 18 tetor 2026 21:53 (CEST) * {{Të mbahet}} [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:37 (CEST) === Diskutimi === dvdmhooed29lewfkwug3x491yke1iti 3058664 3058633 2026-10-21T05:57:01Z Leutrim.P 113691 /* MC Kresha */ 3058664 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[MC Kresha]] == {{dmb|1|Të mbahet}} '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''26 shtator 2024, 22:17 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ''Kërkesa u hap nga [[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]] më 12 shtator 2024, pa asnjë arsye.'' === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të mbahet}} - shquarësia e padiskutueshme, artist i mirënjohur. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 tetor 2026 12:13 (CEST) * {{Të mbahet}} - sipas komentit të Leutrimit. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 18 tetor 2026 21:53 (CEST) * {{Të mbahet}} [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:37 (CEST) === Diskutimi === ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) {{dmb|2}} jxb4kw0zdi3f0htzt6gz9b83pyr3slz 0 364811 3058573 3057737 2026-10-20T17:54:19Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058573 wikitext text/x-wiki Më poshtë jepet lista e xhamive në divizionin e Dhakës sipas distrikteve:<ref name="bpMosque">{{cite book|chapter=Mosque Architecture|year=2012|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mosque_Architecture|accessdate=18 qershor 2020|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|edition=i 2-të|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> ==Distrikti i Kishoreganxhit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | Xhamia Shahidi | [[File:Shohede mosjid.jpg|183px|none]] | Kishoreganxh Sadar | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia dhe kompleksi islamik Pagla | [[File:নরসুন্দা নদীর তীরে পাগলা মসজিদের সৌন্দর্য্য!.jpg|183px|none]] | Harua, Kishoreganxh Sadar | Shekulli XVI | [[Islami Suni]] | E ndërtuar nga divan Dhil Kadr Khan Pagla ose zamindarët e Hajbatnagarit |- valign=top | Xhamia e Isa Khanit | [[File:Mosque of Junglebari Fort.jpg|183px|none]] | [[Fortesa e Xhangalbarit]], upazila Karimganxh | Shekulli XVI | [[Islami Suni]] | Krijuar nga [[Isa Khani]] |- valign=top | Xhamia Devan Bari | | Devan Bari, upazila Baxhitpur | 1693 | [[Islami Suni]] | Krijuar nga divan Ghaus Khan |- valign=top | [[Xhamia Kutub Shah]] | [[File:Qutub-Mosque-West-End.jpg|183px|none]] | Upazila Austagram | Shekulli XVI | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia e Sheikh Saadit]] | [[File:শেখ সাদী মসজিদ.jpg|183px|none]] | Egarosindur, upazila Pakundia | 1651 | [[Islami Suni]] | Krijuar nga Sheikh Saadi ibn Shiru |- valign=top | [[Xhamia e Shah Mohamadit]]<ref>{{cite book|author=M. A. Bari|year=2012|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shah_Muhammad_Mosque|chapter=Shah Muhammad Mosque|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|edition=i 2-të|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|accessdate=4 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241202173257/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shah_Muhammad_Mosque|archive-date=2 dhjetor 2024|url-status=dead}}</ref> | [[File:Sheik Mahmud Shah Mosque.jpg|160px|none]] | Egarosindur, upazila Pakundia | 1680 | [[Islami Suni]] | Krijuar nga tregtari Sheikh Mahmud |- valign=top | Xhamia Model dhe Qendra e Kulturës Islamike Pakundia | [[File:Pakundia Model Mosque.jpg|183px|none]] | Upazila Pakundia | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Sahib Bari | [[File:DG 18-08 SAHEB BARI MOSQUE KISORE GONJ IMG 2656.jpg|183px|none]] | Saheb Bari, Xhavar, upazila Tarail | 1534 | [[Islami Suni]] | Ndërtuar nga Khan-i-Muazam Nur ibn Rahat Khan |- valign=top | [[Xhamia e Aurangzebit]] | [[File:In front of Aurangzeb Mosque.jpg|183px|none]] | Shalongka, komuna Kastal, upazila Pakundia | 1669 | [[Islami Suni]] | Ndërtuar nga Sheikh Muhamad Hanif al-Muhadith |- valign=top | [[Xhamia Shahi e Gurait]] | [[File:গুরই শাহী জামে মসজিদ.jpg|183px|none]] | Gurai, upazila Nikli | 1680 | [[Islami Suni]] | |} ==Distrikti i Gazipurit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | Xhamia e Haxhi Abdus Satarit | [[File:A Beautiful Mosque 2.jpg|172px|none]] | Vangnahati, upazila Sripur, Gazipur | 2016 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Shahi e Sultanpur Dargahparës | [[File:Sultanpur Dorgapara Shahi Masjid-by SELIM-01926101990.jpg|183px|none]] | Sultanpur-Dargahpara, Toke, upazila Kapasia | Shekulli i XVII | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Xhame Barxhapur-Pançua Rijad | [[File:Welftion Headquarter , Welftion, Dhaka.jpg|183px|none]] | B/77 Rruga e zyrës së Welftion, Barishaba, upazila Kapasia | 2000 | [[Islami Suni]] | Krjuar nga Abdullah bin Musa al-Ismail dhe selia e qendrës Welftion Human Welfare Association |} ==Distrikti i Gopalganxhit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | Xhamia Qëndrore e BSMRSTU | [[File:Central Mosque, BSMRSTU.jpg|183px|none]] | Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë Bangabandhu Sheikh Muxhibur Rahman, distrikti i Gopalganxhit | Shekulli XXI | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Xhame e Sheikh Barit | | Distrikti i Gopalganxhit | | | |- valign=top | Xhamia Xhame e Gjykatës së distriktit të Gopalganxhit | | Distrikti i Gopalganxhit | | | |} ==Distrikti i Tangailit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | [[Xhamia me 201 kupola]] | [[File:201 Dome Mosque, Tangail (18).jpg|182px|none]] | Pathalia Jugore, Nagda Simla, upazila Gopalpur | 13 janar 2013 | [[Islami Suni]] | Është xhamia me më shumë kupola në botë, e cila ka shumë veçori të fundit islamike, banorët vedas e quajnë 201 gombuxh masxhid |- valign=top | [[Xhamia e Atias]]<ref>{{cite book|chapter=Atiya Mosque|year=2012|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Atiya_Mosque|accessdate=18 qershor 2020|publisher=Asiatic Societly of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|edition=i 2-të|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922051514/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Atiya_Mosque|archive-date=22 shtator 2017|url-status=dead}}</ref> | [[File:Atia Mosque, Tangail 22.jpg|183px|none]] | Upazila Delduar | 1609 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Boali Kalia Para | [[File:Boali Kalia Para Jamee Masjid From Boali Village - Sep 2017.jpg|183px|none]] | Kaliapara, Boalia, komuna Xhadabpur, upazila Sakhipur | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia e Dhanbarit<ref>{{cite book|chapter=Dhanbari Mosque|year=2012|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dhanbari_Mosque|accessdate=18 qershor 2020|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|edition=i 2-të|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|ref=none}}</ref> | [[File:Nawab Bahadur Nawab Syed Ali Mosque.jpg|183px|none]] | Upazila Dhanbari | Shekulli XVIII | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si ''Xhamia e Navab Sajed Aliut'' |- valign=top | Xhamia Pakulla | [[File:Pakulla Mosque 3.jpg|189px|none]] | Pakulla, upazila Delduar | | [[Sufizmi|Sufi]] | |- valign=top | Xhamia Kadimhamxhani | [[File:কদিমহামজানি মসজিদ.jpg|189px|none]] | Kadim Hamzani, komuna Durgapur, upazila Kalihati | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Tuker Par | [[File:Tuker Par Jame Mosjid.jpg|183px|none]] | Tuker Par, komuna Habla, upazila Basail | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Tebaria | | Tebaria, komuna Salimabad, upazila Tangail Sadar | vitet 1600 | [[Islami Suni]] | Ndërtuar nga Malik Khan Mridha |- valign=top | Xhamia e Raxhbarit | | Komuna Salimabad, upazila Kalihati | Vitet 1600 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Xhame e Dhalaparës | | Komuna Dhalapara, upazila Ghatail | 1917 | [[Islami Suni]] | Ndërtuar nga zamindar Samir Udin Çoudhuri |} ==Distrikti i Dhakës== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | [[Xhamia Baitul Mukarram, Dhaka]]<ref>{{cite book|year=2012|edition=i 2-të|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Baitul_Mukarram_Mosque|chapter=Baitul Mukarram Mosque|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|lang=en|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|accessdate=18 qershor 2020|OCLC=52727562|isbn=984-32-0576-6|OL=30677644M|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206030805/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Baitul_Mukarram_Mosque|archive-date=6 dhjetor 2022|url-status=dead}}</ref> | [[File:Bayt al Mukarram.jpg|183px|none]] | [[Dhaka]] | Vitet 1960 | [[Islami Suni]] | Xhamia kombëtare. Është xhamia e 10-të më e madhe në botë, duke bartur më shumë se 40,000 veta |- valign=top | Xhamia Xhame Sunati | | Medreseja Muhamadia Xhamia Sharif, Rruga e jashtme qarkore 5, [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia Malvali Kakrail Markaz]]<ref name="star">{{cite news|author=Md. Delwar Hossain|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/print_news.php?nid=96156|date=10 korrik 2009|title=Kakrail Mosque|work=The Daily Star|location=Dhaka|lang=en|accessdate=17 janar 2014|archive-date=26 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141026210120/http://archive.thedailystar.net/newDesign/print_news.php?nid=96156|url-status=dead}}</ref> | [[File:Kakrail Mosque, Dhaka.jpg|183px|none]] | Ramna Thana, [[Dhaka]] | Rreth vitit 1952 | [[Islami Suni]] | Qendra e Tablighi Xhamaatit në vend |- valign=top | Xhamia Qëndrore e Ushtrisë | [[File:SenaKendriyomasjid.jpg|183px|none]] | [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | Xhamia qëndrore e Forcave të Armatosura të Bangladeshit |- valign=top | [[Çhota Katra|Xhamia e Çhota Katras]] | [[File:The Small Kuttra with its enclosed Mosque, Dhaka (1817).jpg|174px|none]] | [[Çhota Katra]], [[Dhaka]] | Vitet 1660 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Shahi e Lalbagut<ref>{{cite book|year=2012|chapter=Lalbag Mosque|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Farrukh_Siyar_Mosque|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|accessdate=18 qershor 2020|edition=i 2-të|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|OCLC=52727562|isbn=984-32-0576-6|OL=30677644M|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617223708/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Farrukh_Siyar_Mosque|archive-date=17 qershor 2020|url-status=dead}}</ref> | [[File:DG 40 - 0 8 LAL BAG PORT MOSQUE 1678 - 79 DHAKA IMG 6079.jpg|183px|none]] | [[Fortesa e Lalbagut|Lalbagh Thana]], [[Dhaka]] | 1678 | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si "Xhamia Lalbagh Kellar Tin Gombuzvala Shahi" dhe më parë si "Xhamia Killa-e-Aurangabad-er Tin Gombuzvala Shahi". Është pjesë e [[Fortesa e Lalbagut|Fortesës së Lalbagut]]. |- valign=top | [[Xhamia e Khan Mohamad Mridhas]] | [[File:Khan Mohammad Mirdhas Mosque Dome by Ragib Hasan.jpg|183px|none]] | Lalbagh Thana, [[Dhaka]] | 1705 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia Yjore]]<ref>{{cite book|author=Ayesha Begum|chapter=Star Mosque|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Star_Mosque|editor1=Sirajul Islam|edition=i 2-të|editor2=Ahmed A. Jamal|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|lang=en|year=2012|accessdate=4 shtator 2024|OCLC=52727562|isbn=984-32-0576-6|OL=30677644M}}</ref> | [[File:Tara-masjid.jpg|183px|none]] | Armanitola, [[Dhaka]] | Fundi i shekullit tw XVIII | [[Islami Suni]] | Banorët vendas e njohin si ''Xhamia Sitara'' |- valign=top | [[Xhamia e Kartalab Khanit]]<ref>{{cite book|chapter=Kartalab Khan Mosque|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Kartalab_Khan%E2%80%99s_Mosque|edition=i 2-të|year=2012|lang=en|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|accessdate=18 qershor 2020|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611184853/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Kartalab_Khan%E2%80%99s_Mosque|archive-date=11 qershor 2020|url-status=dead}}</ref> | [[File:Kartalab Khan Mosque in Dhaka.jpg|183px|none]] | Pazari Begum, Dhaka e vjetër, [[Dhaka]] | 1701 | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si "''Xhamia e Pazarit Begum''" |- valign=top | [[Xhamia Bait Ur Rauf]] | [[File:বায়তুর রউফ মসজিদ.jpg|183px|none]] | Fajedabad, [[Dhaka]] | 2012 | [[Islami Suni]] | Projektuar nga arkitektja [[Marina Tabassum]] për gjyshen e saj, Sufia Khatun |- valign=top | Xhamia e Çandrima Udanit | [[File:জিয়াউর রহমানের সমাধি এর সামনের মসজিদ.jpg|183px|none]] | Çandrima Udan, Sher-e-Bangla Nagar, [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | Pranë sallës përkujtimore të Mauzoleut të Ziaur Rahmanit |- valign=top | [[Xhamia Sat Gambuxh]]<ref name="AAA">{{cite web|lang=en|title=Sat Gambuj mosque in Dhaka|url=https://www.dhakatribune.com/feature/2019/10/18/sat-gambuj-mosque-in-dhaka|accessdate=18 qershor 2020|publisher=Dhaka Tribune}}</ref> | [[File:Sat Gambuj Mosque from North.jpg|183px|none]] | Mohamadpur, [[Dhaka]] | Fundi i shekullit të XVII | [[Islami Suni]] | Do të thotë "Xhamia me 7 kupola" |- valign=top | [[Xhamia e Shaista Khanit në Dhaka|Xhamia e Shaista Khanit]]<ref>{{cite book|chapter=Shaista Khan Mosque|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shaista_Khan_Mosque|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|editor1=Sirajul Islam|edition=i 2-të|accessdate=22 qershor 2011|year=2012|editor2=Ahmed A. Jamal|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928035744/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Shaista_Khan_Mosque|archive-date=28 shtator 2021|url-status=dead}}</ref> | | [[Spitali Mitford në Dhaka|Mitford]], Dhaka e vjetër, [[Dhaka]] | 1664 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia Kasabtuli në Dhaka]] | [[File:কাস্বাবটুলি মসজিদ.jpg|183px|none]] | PK Ghosh Road, Koshaituli, Dhaka e vjetër | 1919 | [[Islami Suni]] | E njohur si ''Xhamia Koshalia'' |- valign=top | [[Dhanmondi Shahi Eidgah]] | [[File:DG 28 -08 DHAN SHAHI EID GAH MAIDAN 1640 DHAKA IMG 4647.jpg|183px|none]] | Dhanmondi, [[Dhaka]] | 1640 | [[Islami Suni]] | Monumenti më i vjetër mogul në [[Dhaka]]. |- valign=top | [[Xhamia e Musa Khanit në Dhaka]]<ref>{{cite book|author=M. A. Bari|year=2012|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Musa_Khan_Mosque|chapter=Musa Khan Mosque|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|OL=30677644M|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|edition=i 2-të|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|accessdate=4 shtator 2024|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20240812185820/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Musa_Khan_Mosque|archive-date=12 gusht 2024|url-status=dead}}</ref> | [[File:Musa Khan's Mosque.jpg|183px|none]] | Universiteti i Dhakës, [[Dhaka]] | Shekulli i XVIII | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Qëndrore e Universitetit të Dhakës | [[File:Central Masjid - North-eastern View - University of Dhaka Campus - Dhaka 2015-05-31 2289.JPG|183px|none]] | Universiteti i Dhakës, [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Qëndrore e Universitetit Xhahangirnagar | [[File:Central Mosque at Jahangir Nagar University ,Savar.jpg|183px|none]] | Universiteti Xhahangirnagar, upazila Savar | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Xhame e Përmendores së Dëshmorëve të Kombit | [[File:National Martyrs' Monument Jame Masjid in 2022.01.jpg|183px|none]] | Përmendorja e Dëshmorëve të Kombit, upazila Savar | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Xhame Doleshvar Hanafia | [[File:দোলেশ্বর হানাফিয়া জামে মসজিদ, কেরানীগঞ্জ.jpg|183px|none]] | Doleshvar, upazila Keraniganxh | | [[Islami Suni]] | Fituese e çmimit të UNESCO-s për zonën e Azisë dhe Paqësorit në 2021 për konservimin e trashëgimisë kulturore. |- valign=top | Xhamia al-Kuvait al-Kabir | [[File:Bangladesh & Kuwait friendship mosque, Dhaka.jpg|163px|none]] | PWD Mirpur Division, Rruga Darus Salam, Paikpara, Mirpur Model Thana, [[Dhaka]] | 2016 | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si ''Xhamia Xhame e zonës së stafit të Qeverisë në Paikpara'' |- valign=top | Xhamia Qëndrore e Stacionit Hekurudhor të Dhakës | [[File:Front View Of Kamalapur Railway Station Mosque.jpg|183px|none]] | Kamalapur, Stacioni hekurudhor i Dhakës, [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia e Shahbaz Khanit]] | [[File:Shahbaz Mosque.jpg|183px|none]] | Shahbag, [[Dhaka]] | 1679 | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si ''Xhamia e hazreti haxhi khvaxha Shahbaz Khanit'' |- valign=top | [[Xhamia Çoukbazar në Dhaka]]<ref>{{cite book|author=M. A. Bari|year=2012|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Chawk_Mosque,_Dhaka|chapter=Chawk Mosque (Dhaka)|title=Banglapedia: The National Encyclopedia of Bangladesh|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|lang=en|location=Dhaka|OL=30677644M|editor1=Sirajul Islam|accessdate=18 shtator 2012|edition=i 2-të|editor2=Ahmed A. Jamal|OCLC=52727562|isbn=984-32-0576-6|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20250601203124/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Chawk_Mosque%2C_Dhaka|archive-date=1 qershor 2025|url-status=dead}}</ref> | [[File:Front facade of the Chawkbazar Mosque.jpg|183px|none]] | Çoukbazar, [[Fortesa e Lalbagut|Lalbagh]], [[Dhaka]] | 1676 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Nakhalpara Sapra | [[File:Nakhalpara baro jame mosjid.jpg|182px|none]] | Nakhalpara, Texhgaon, [[Dhaka]] | 1961 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia Allakuri në Dhaka]] | [[File:আল্লাকুরী মসজিদ.jpg|164px|none]] | Mohamadpur, [[Dhaka]] | 1680 | [[Islami Suni]] | Xhamia më e hershme katrore me një kupolë e [[Arkitektura Mogule|Arkitekturës Mogule]] në Bengal. |- valign=top | [[Xhamia e Ambar Shahut]] | | Pazari Kavran, [[Dhaka]] | 1680 | [[Islami Suni]] | Krijuar nga khvaxha Ambar Shah |- valign=top | Xhamia e Islam Khanit | | Rrugica Sajid Avlad Husejn, Dhaka e vjetër, [[Dhaka]] | 1632 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia Çurihata]]<ref>{{cite book|chapter=Churihatta Mosque|year=2012|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Churihatta_Mosque,_Dhaka|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|accessdate=18 qershor 2020|edition=i 2-të|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130200810/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Churihatta_Mosque,_Dhaka|archive-date=30 nëntor 2024|url-status=dead}}</ref> | [[File:Churihatta Mosque 4, by Ershad Ahmed.jpg|174px|none]] | Rrugica Sheikh Hajdar Bakhsh 26-27, Dhaka e vjetër, [[Dhaka]] | 1649 | [[Islami Suni]] | Krijuar nga Muhamad Begu gjatë periudhës së guvernatorisë së Shah Shuxhas |- valign=top | [[Xhamia e Azimpurit në Dhaka]] | | [[Dhaka]] | 1746 | [[Islami Suni]] | Shembulli i fundit ekzistues i një strukture me një kupolë dhe gjysmë-kupola anash. |- valign=top | Xhamia Xhame Baitul Aman | [[File:NewMarketDhaka.JPG|183px|none]] | Tregu i Ri, [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia e Katabonit | | Shahbag, [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | Zyrtarisht e quajtur si "Xhamia Qëndrore e Kompleksit të Misionit Bangladesh Masxhid". |- valign=top | [[Xhamia e Binat Bibit]]<ref>{{cite book|author=Ayesha Begum|year=2012|lang=en|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bakht_Binat%E2%80%99s_Mosque|edition=i 2-të|chapter=Bakht Binat's Mosque|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|accessdate=2 shtator 2022|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20231117051153/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bakht_Binat%E2%80%99s_Mosque|archive-date=17 nëntor 2023|url-status=dead}}</ref> | [[File:Binot Bibi mosque in Old Dhaka.JPG|183px|none]] | Narinda, [[Dhaka]] | 1454 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia Bhujanpara e Beraidit]] | [[File:DG 91 - 09 BARIED BHUYAN BARI MOSQUE 15 CENTURY DHAKA IMG 2987.jpg|183px|none]] | Bhuijanpara, Beraid, Bada Thana | 1505 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia e Shoqërisë së Gulshanit]] | [[File:Gulshan Society Jame Masjid 04 (cropped).jpg|frameless|182x182px]] | Gulshan Thana, [[Dhaka]] | 2017 | [[Islami Suni]] | Xhamia Xhame e Shoqërisë së Gulshanit |- | Kompleksi i Xhamisë-medrese të Sobhanbagut | [[File:Sobhanbag Masjid and Madrasa Complex - Mirpur Road - Dhanmondi - Dhaka 2015-05-30 1808.JPG|frameless|183x183px]] | Rruga Mirpur, zona rezidenciale Dhanmondi, Dhanmondi Thana, [[Dhaka]] | 1991 | [[Islami Suni]] | Është dy-katëshe dhe ka një bibliotekë dhe një klinikë. |- valign=top | Xhamia Masxhid-e-Mufti-e Azam | [[File:Front of Masjed e Mufti - Azam.JPG|180px|none]] | Rrugica Tanuganxh 60, Sutrapur Thana, Dhaka e vjetër, [[Dhaka]] | 1812 | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si ''Xhamia Kulutola'' |- valign=top | Xhamia e Fakihul Millat Mufti Abdur Rahmanit | | Zona Rezidenciale Bashundhara, [[Dhaka]] | 2020 | Deobandi | Emërtuar sipas Abdur Rahman Çatgamit |- valign=top | Xhamia Nasval Gali | | Rruga Nasval, [[Dhaka]] | 1459 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia e Bankës Sociale Islamike | [[File:Khutbah after 'Asr prayer at Social Islami Bank Masjid, Motijheel, Dhaka, 10 April 2018.jpg|183px|none]] | Social Islami Bank Limited, Motixhhil Thana, [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia Bhanga|Xhamia Shahi Bhanga]] | [[File:Vanga mosjid 2.jpg|160px|none]] | Bandura, upazila Navabganxh, [[Dhaka]] | 1615 | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si Xhamia Shahi Vanga, e themeluar nga Islam Khan Çishti |- valign=top | [[Azimpur Dajera Sharif Khankah]] | [[File:Azimpur Dayera Sharif.jpg|183px|none]] | Azimpur, [[Dhaka]] | Vitet 1700 | [[Sufizmi|Sufi]] | |- valign=top | Xhamia Rahmania Arabia, Dhaka | | Mohamadpur, [[Dhaka]] | 1986 | [[Islami Suni]] | Ndërtuar nga Shaikhul Hadith Allama Azizul Hakue |- valign=top | Xhamia Kurania Arabia Lalbagh | [[File:South East corner of Lalbagh Fort.jpg|183px|none]] | [[Fortesa e Lalbagut|Lalbagh]], [[Dhaka]] | 1950 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Husaini Dalani]] | [[File:Hussaini Dalan 02.JPG|183px|none]] | Dhaka e vjetër, [[Dhaka]] | Shekulli XVII | [[Islami Shia]] | |- valign=top | Raxharbagh Eidgah | [[File:Eid Prayers in Rajarbagh, Dhaka on 6 October 2014.jpg|183px|none]] | Raxharbagh, [[Dhaka]] | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Jugore e Qytetit | | Distrikti i Dhakës | | | |} ==Distrikti i Narsingdit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | [[Xhamia Shahi e Parulias]] | [[File:পারুলিয়া শাহী মসজিদ 03.jpg|183px|none]] | Narshinghapur, Gazaria, upazila Palash, distrikti Narsingdi | 1714 | [[Islami Suni]] | Ndërtuar nga Bibi Zajnab bint Nasir Shah |- valign=top | Xhamia Qëndrore e Belabos | [[File:বেলাব কেন্দ্রীয় জামে মসজিদ.jpg|183px|none]] | Upazila Belabo, distrikti Narsingdi | | [[Islami Suni]] | |} ==Distrikti i Narajanganxhit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | Xhamia Xhame Ashrafija | [[File:Asrafia Jame Masjid.jpg|183px|none]] | Amlapara, Narajanganxh | Vitet 1890 | [[Islami Suni]] | Bashkë me një minare, xhamia më e vjetër në qytetin e Narajanganxhit |- valign=top | [[Xhamia e Bibi Marjamit]] | [[File:Front view of Bibi Maryam Masjid.jpg|183px|none]] | Killarpul, Narajanganxh | 1875 | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si Xhamia Xhame e Killarpul Shahit |- valign=top | [[Xhamia Goaldi]]<ref name="bpGoaldi1">{{cite book|author=Nazimuddin Ahmed|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Goaldi_Mosque|year=2012|chapter=Goaldi Mosque|editor1=Sirajul Islam|editor2=Ahmed A. Jamal|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|lang=en|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|edition=i 2-të|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|accessdate=4 shtator 2024}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> | [[File:Goaldi Mosque (27628998360).jpg|183px|none]] | Goaldi, upazila Sonargaon | 1705 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia e Abdul Hamidit | | Goaldi, upazila Sonargaon | 1705 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Eidgah Qëndrore e Narajanganxhit | [[File:Narayanganj Eidgah.JPG|183px|none]] | Distrikti i Narajanganxhit | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia e Jusufganxhit | | Yusufganxh, komuna Mograpara, upazila Sonargaon | Shekulli XV | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia Shahi e Muazampurit]] | [[File:মহজমপুর শাহী মসজিদ.jpg|183px|none]] | Mohzumpur (më parë Muazampur), upazila Sonargaon | Vitet 1430 | [[Islami Suni]] | Krijuar nga Firuz Khani dhe Ali Musai nën sulltan Shamsudin Ahmad Shah |- valign=top | [[Mazari dhe Xhamia e Haxhi Baba Saleh|Xhamia e Haxhi Baba Saleh]] | [[File:হাজী বাবা সালেহ মসজিদের পেছনের অংশ.jpg|183px|none]] | Salehnagar, upazila Bandar | 1505 | [[Sufizmi|Sufi]] | Krijuar nga Haxhi Baba Saleh |} ==Distrikti i Faridpurit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | [[Xhamia e Pathrailit]] | [[File:Patrail mosjid1.jpg|183px|none]] | Upazila Bhanga | 1393 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Xhame e Misionit Mysliman | [[File:Muslim mishon masjid.jpg|183px|none]] | Kolegji i Misionit Mysliman, Kumarpur, Faridpur | Shekulli XXI | [[Islami Suni]] | |- valign=top | [[Xhamia e Satairit]] | [[File:সাতৈর মসজিদ 7.jpg|183px|none]] | Satair, upazila Boalmari | Shekulli XVI | [[Islami Suni]] | |} ==Distrikti i Madaripurit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | Shafia Sharif | [[File:বাবা আমির শাহ্ এর রওজা.JPG|183px|none]] | Upazila Raxhoir, distrikti i Madaripurit | Vitet 1430 | [[Sufizmi|Sufi]] | Pranë faltoreve ''Darbar-e-Avlija'' |- valign=top | Xhamia e Pazarit Puran | | Madaripur | | | |} ==Distrikti i Manikganxhit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhje !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | Xhamia Maçain Shahi | [[File:DG 62-09 'MACHAIN HAZRAT SHAH RUSTAM SHAH ( 12 CENTURY) 0NE OF 12 LEGEND 'AULIA'23.jpg|183px|none]] | Maçain, komuna Balla, upazila Harirampur, distrikti i Manikganxhit | Shekulli i XII | [[Islami Suni]] | E njohur edhe si Xhamia e Rustam Shahut |} ==Distrikti i Munshiganxhit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | [[Xhamia e Baba Adamit]]<ref>{{cite book|chapter=Baba Adam's Mosque and Tomb|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Baba_Adam%E2%80%99s_Mosque_and_Tomb|accessdate=18 qershor 2020|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|editor1=Sirajul Islam|year=2012|editor2=Ahmed A. Jamal|edition=i 2-të|lang=en|isbn=984-32-0576-6|OCLC=52727562|OL=30677644M|ref=none|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201195634/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Baba_Adam%E2%80%99s_Mosque_and_Tomb|archive-date=1 dhjetor 2024|url-status=dead}}</ref> | [[File:Baba Adam's Mosque.jpg|183px|none]] | Kadi Kasbah, komuna Rampal, upazila Munshiganxh Sadar | 1483 | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Xhamia Sardar Bari | [[File:Sardar bari mosque, balakir char, Munshiganj .jpg|183px|none]] | Sardar Bari, Balakir Çar | | [[Islami Suni]] | |- valign=top | Baitul Ma'mur | [[File:উত্তর ফুরশাইল বাইতুল মামুর জামে মসজিদ - panoramio.jpg|183px|none]] | Furshaili Verior, komuna Malkhanagar, upazila Siraxhdikhan | | [[Islami Suni]] | |} ==Distrikti i Raxhbarit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | Xhamia e Kolegjit Qeveritar të Pangshas | | Distrikti i Raxhbarit | | | |- valign=top | Xhamia Xhame Lakshandia Baitullah | | Distrikti i Raxhbarit | | | |- valign=top | Xhamia e upazilës Pangsha | | Distrikti i Raxhbarit | | | |- valign=top | Xhamia Xhame Maçpara | | Distrikti i Raxhbarit | | | |- valign=top | Xhamia Xhame Garal | | Distrikti i Raxhbarit | | | |- valign=top | Xhamia Bara e Raxhbarit | | Distrikti i Raxhbarit | | | |} ==Distrikti i Shariatpurit== {| class="wikitable sortable" |- !Emri !align=center class=unsortable|Pamje !Vendndodhja !Periudha !Tradita !align=left class=unsortable|Shënime |- valign=top | Sureshvar Darbar Sharif | [[File:Sureswar Darbar Sharif (02).jpg|183px|none]] | Sureshvar, upazila Naria, distrikti i Shariatpurit | | [[Sufi]] | |- valign=top | Xhamia e Bibir Hatit | | Distrikti i Shariatpurit | | | |} ==Shiko gjithashtu== * [[Lista e xhamive në Bangladesh]] * [[Lista e xhamive në divizionin e Raxhshahit]] * [[Lista e xhamive në divizionin e Rangpurit]] * [[Lista e xhamive në divizionin e Khulnës]] * [[Lista e xhamive në divizionin e Çitagongut]] * [[Lista e xhamive në divizionin e Barisalit]] * [[Lista e xhamive në divizionin e Silhetit]] * [[Lista e vendeve të adhurimit në Dhaka]] * [[Lista e monumenteve të trashëgimisë në Dhakën e vjetër]] * [[Lista e vendeve arkeologjike në divizionin e Dhakës]] * [[Lista e monumenteve të rëndësishme në divizionin e Dhakës]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Xhami në Bangladesh]] [[Kategoria:Atraksione turistike në Bangladesh]] a0ugbbebwklyhjgtf9h8a0c9pd13b8q 0 365981 3058550 3017467 2026-10-20T16:40:59Z Pavlos1988 66310 /* Referime */ 3058550 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Olympiakos Pireu | image = Rosso e Bianco iza Olympic.png | upright = 0.85 | fullname = Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς | nickname = ''Thrylos'' <br /> ''Erythroleykoi'' | ground = [[Stadiumi Karaiskakis]] | capacity = 33,449 <ref>[https://www.olympiacos.org/en/g-karaiskakis-stadium/# "G. Karaiskais" Stadium] olympiacos.org</ref> | founded = {{Start date and age|df=yes|1925|03|10}} | owner = {{Flamuri|Greqia}} [[Evangelos Marinakis]] | chrtitle = | chairman = {{Flamuri|Greqia}} [[Evangelos Marinakis]] | manager = {{Flamuri|Spanja}} [[José Luis Mendilibar]] | mgrtitle = | league = [[Superliga e Greqisë]] | season = 2024–25 | position = 1rë (kampionë) | website = https://www.olympiacos.org/ | current = 2024–25 Olympiacos F.C. season | pattern_la1 = _olympiacosfc2425h | pattern_b1 = _olympiacosfc2425h | pattern_ra1 = _olympiacosfc2425h | pattern_sh1 = _olympiacosfc2425h | pattern_so1 = | leftarm1 = E60000 | body1 = FFFFFF | rightarm1 = E60000 | shorts1 = E60000 | socks1 = E60000 | pattern_la2 = _olympiacosfc2425a | pattern_b2 = _olympiacosfc2425a | pattern_ra2 = _olympiacosfc2425a | pattern_sh2 = _olympiacosfc2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _olympiacosfc2425t | pattern_b3 = _olympiacosfc2425t | pattern_ra3 = _olympiacosfc2425t | pattern_sh3 = _olympiacosfc2425t | pattern_so3 = | leftarm3 = 0000DD | body3 = 0000DD | rightarm3 = 0000DD | shorts3 = 0000DD | socks3 = 0000DD }} '''Olympiakos Sýndesmos Filathlon Peiraiós''' ([[Gjuha greke|greqisht]]: '''Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς'''), ose thjesht '''Olympiakos''' është një klub futbolli grek, themeluar në 1925. Klubi është një nga ekipët më të njohura në [[Greqi]] së bashku me [[Panathinaikos F.C.|Panathinaikos]] dhe [[AEK Athina|AEK Athinën]].<ref>https://www.olympiacos.org/en/</ref> == Nderimet == * [[Superliga e Greqisë|'''Superliga e Greqisë''']]''': 48''' ** 1931, 1933, 1934, 1936, 1937, 1938, 1947, 1948, 1951, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1966, 1967, 1973, 1974, 1975, 1980, 1981, 1982, 1983, 1987, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013, 2014, 2016, 2017, 2020, 2021, 2022, 2025 * '''[[Kupa e Greqisë]]: 29''' ** 1947, 1951, 1952, 1953, 1954, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968, 1971, 1973, 1975, 1981, 1990, 1992, 1999, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013, 2015, 2020, 2025 * '''[[Superkupa e Greqisë]]: 5''' ** 1980, 1987, 1992, 2007, 2025 * '''[[Kupa e Ballkanit]]:''' ** 1963 * '''[[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Liga e Konferencës]]: 1''' ** 2023–24 == Skuadra aktuale == {{Fs start}} {{Fs player|no=1|pos=GK|nat=GRE|name=[[Alexandros Paschalakis]]}} {{Fs player|no=3|pos=DF|nat=ARG|name=[[Francisco Ortega (footballer, born 1999)|Francisco Ortega]]}} {{Fs player|no=4|pos=DF|nat=FRA|name=[[Giulian Biancone]]}} {{Fs player|no=5|pos=DF|nat=ITA|name=[[Lorenzo Pirola]]}} {{Fs player|no=8|pos=MF|nat=NZL|name=[[Marko Stamenić]]|other=fra [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]]}} {{Fs player|no=9|pos=FW|nat=MAR|name=[[Ayoub El Kaabi]]}} {{Fs player|no=10|pos=FW|nat=POR|name=[[Gelson Martins]]}} {{Fs player|no=11|pos=FW|nat=NOR|name=[[Kristoffer Velde]]}} {{Fs player|no=14|pos=MF|nat=ESP|name=[[Dani García (footballer, born 1990)|Dani García]]}} {{Fs player|no=16|pos=DF|nat=Angola|name=[[David Carmo]]|other=fra [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]]}} {{Fs player|no=17|pos=FW|nat=UKR|name=[[Roman Yaremchuk]]}} {{Fs player|no=18|pos=MF|nat=BRA|name=[[Willian (footballer, born 1988)|Willian]]}} {{Fs player|no=19|pos=FW|nat=GRE|name=[[Georgios Masouras]] [[Skeda:Captain sports.svg|12px]]|other=}} {{Fs player|no=20|pos=DF|nat=POR|name=[[Costinha (footballer, born 2000)|Costinha]]}} {{Fs player|no=22|pos=MF|nat=POR|name=[[Chiquinho (footballer, born 1995)|Chiquinho]]}} {{Fs player|no=23|pos=DF|nat=BRA|name=[[Rodinei]]|other=}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=27|pos=MF|nat=POR|name=[[Sérgio Oliveira]]}} {{Fs player|no=29|pos=MF|nat=GRE|name=Theofanis Bakoulas}} {{Fs player|no=30|pos=DF|nat=GRE|name=[[Thanasis Androutsos]]}} {{Fs player|no=31|pos=GK|nat=GRE|name=[[Nikolaos Botis]]}} {{Fs player|no=32|pos=MF|nat=ARG|name=[[Santiago Hezze]]}} {{Fs player|no=45|pos=DF|nat=GRE|name=[[Panagiotis Retsos]] [[Skeda:Vice Captain Sports.svg|12px]]|other=}} {{Fs player|no=64|pos=MF|nat=GRE|name=Antonis Papakanellos}} {{Fs player|no=65|pos=DF|nat=GRE|name=[[Apostolos Apostolopoulos]]}} {{Fs player|no=67|pos=DF|nat=GRE|name=[[Isidoros Koutsidis]]}} {{Fs player|no=74|pos=DF|nat=GRE|name=[[Andreas Ntoi]]}} {{Fs player|no=84|pos=FW|nat=GRE|name=[[Charalampos Kostoulas]]}} {{Fs player|no=88|pos=GK|nat=GRE|name=[[Konstantinos Tzolakis]]}} {{Fs player|no=96|pos=MF|nat=GRE|name=[[Christos Mouzakitis]]}} {{Fs player|no=97|pos=MF|nat=TUR|name=[[Yusuf Yazıcı]]}} {{Fs player|no=99|pos=GK|nat=GRE|name=[[Alexandros Anagnostopoulos]]}} {{Fs end}} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Klube futbolli në Greqi|Olympiacos]] {{futboll-cung}} 0aoxrr2k4j26v2xjt25qkueu3833418 1 366206 3058574 3057738 2026-10-20T17:54:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058574 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e xhamive në divizionin e Dhakës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715197 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141026210120/http://archive.thedailystar.net/newDesign/print_news.php?nid=96156 për lidhjen http://archive.thedailystar.net/newDesign/print_news.php?nid=96156. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 nëntor 2024 15:53 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 10 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e xhamive në divizionin e Dhakës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3057737 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mosque_Architecture. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241202173257/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shah_Muhammad_Mosque për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shah_Muhammad_Mosque. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170922051514/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Atiya_Mosque për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Atiya_Mosque. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200617223708/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Farrukh_Siyar_Mosque për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Farrukh_Siyar_Mosque. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200611184853/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Kartalab_Khan%E2%80%99s_Mosque për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Kartalab_Khan%E2%80%99s_Mosque. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210928035744/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Shaista_Khan_Mosque për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shaista_Khan_Mosque. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240812185820/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Musa_Khan_Mosque për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Musa_Khan_Mosque. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250601203124/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Chawk_Mosque%2C_Dhaka për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Chawk_Mosque,_Dhaka. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241130200810/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Churihatta_Mosque,_Dhaka për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Churihatta_Mosque,_Dhaka. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231117051153/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bakht_Binat%E2%80%99s_Mosque për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bakht_Binat%E2%80%99s_Mosque. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://en.banglapedia.org/index.php?title=Goaldi_Mosque. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241201195634/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Baba_Adam%E2%80%99s_Mosque_and_Tomb për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Baba_Adam%E2%80%99s_Mosque_and_Tomb. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 tetor 2026 07:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e xhamive në divizionin e Dhakës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058573 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221206030805/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Baitul_Mukarram_Mosque për lidhjen http://en.banglapedia.org/index.php?title=Baitul_Mukarram_Mosque. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 19:54 (CEST) e24lvqas7pkbbsgdhu82j8sdrwu5vl8 1 366497 3058494 3056420 2026-10-20T12:43:29Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058494 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristjan Asllani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2717459 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://ata.gov.al/2024/09/16/kristjan-asllani-rinovon-kontraten-me-interin-deri-ne-2028-en/?amp=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 nëntor 2024 00:38 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristjan Asllani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819760 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230531180858/https://www.inter.it/en/teams/first-team/kristjan-asllani për lidhjen https://www.inter.it/en/teams/first-team/kristjan-asllani. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230531180858/https://www.inter.it/en/teams/first-team/kristjan-asllani për lidhjen https://www.inter.it/en/teams/first-team/kristjan-asllani. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 korrik 2025 03:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristjan Asllani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2904333 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240916214223/https://www.transfermarkt.us/kristjan-asllani/nationalmannschaft/spieler/543771/verein_id/11952 për lidhjen https://www.transfermarkt.us/kristjan-asllani/nationalmannschaft/spieler/543771/verein_id/11952. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 shkurt 2026 15:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristjan Asllani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056419 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251223013101/https://sport.sky.it/calciomercato/2022/06/10/kristjan-asllani-chi-e-carriera-inter për lidhjen https://sport.sky.it/calciomercato/2022/06/10/kristjan-asllani-chi-e-carriera-inter. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Empoli/06-06-2022/asllani-empoli-inter-450268667429.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 03:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kristjan Asllani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058493 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20261011023140/https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Empoli/06-06-2022/asllani-empoli-inter-450268667429.shtml për lidhjen https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Empoli/06-06-2022/asllani-empoli-inter-450268667429.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 14:43 (CEST) q588e8jj0txttmqleh0k1pteg2q3wl1 0 367396 3058544 3058488 2026-10-20T15:58:02Z Дејан2021 132989 3058544 wikitext text/x-wiki '''Gjylo Karafili''' ([[12 qershor]] [[1918]] – [[1 shkurt]] [[2025]]) ishte një nënë shqiptare e cila i ka mbijetuar Masakrës së Genocidit Çam. E lindur në Margëlliç të [[Çamëria|Çamërisë]], ajo dëshmon tmerret dhe masakrat qe ka përjetuar ajo edhe të gjithë njerzit e saj.<ref>{{Cite web |date=2024-09-13 |title=Selamun alejkum nga unë dhe nënë Gjyla (106 vjeçe) |url=https://www.instagram.com/p/C_27204t0p0/?vrfl=MnJxcjh3aHB6djdk |access-date=2026-10-20 |website=Kadim Rufati [Instagram] |language=sq}}</ref> "''Ndodhi ajo që thonin te gjithë, i theren të gjithe, aq qeneë bere mire grate me varje dhe i çanë barkun, ça thua mos pyet hiç, kush të ikte më përpara, kush të ikte më përpara, na vanë këmbet kaq, gjaku nëpër këmbë, mbanim këpucët nëpër dorë. Nëna ime nuk kishte vëlla, gjyshi im kishte një mulli dhe ja kishte lënë nënës sime trashëgimi, nuk të them dot pasurinë që kemi patur në Çamëri.'' ''Ka një shtëpi 18, çunin e xhaxhait, 4 dite duhet të martohej, 4 ditë duhet të martohej, e vranë me plumb mu në kokë dhe ra. Lëre fëmijë, lëre fëmijë mos pyet dhe tani që e mendoj ajo vetëm atë fëmijë kishte, ja pren kokë djalit në sytë të nënës dhe babait të tij. Me pas vrau babain dhe la nënën. Vetëm rrobat e trupit kemi marrë, as lugë, as tenxhere, as pirunj. Vetëm një tenxhere që na e dha një zonje në Filat që hanim gjellë.'' ''Të vete një herë edhe të vdes, e mbaj mend shumë mirë shtëpinë, mbi pazar e kishim, mbi pazar, zbrisnim poshtë rrugës drejt atje shkonim"''<ref>{{Cite web |date=2024-12-12 |title=Me nënë Gjylon, dëshmitaren 106 vjeçare të masakrave në Çamëri! Zonjë e fortë e me zemër të madhe! ❤️ |url=https://www.instagram.com/p/DDfLhELN0eI/?vrfl=MTBtcHFoZGtqOWV3YQ== |access-date=2026-10-20 |website=Marin Mema [Instagram] |language=sq}}</ref> Nënë Gjylo Karafili u nda nga jeta në [[Durrësi]] më [[1 shkurt]] [[2025]], në moshën 106-vjeçare.<ref>{{Cite web |date=2026-06-27 |title=82 vjet nga nisja e masakrave në Çamëri, Marin Mema kujton nënë Gjylon: Kërkohet drejtësi! Ajo nuk mundi të rikthehej... |url=https://newsbomb.al/aktualitet/82-vjet-nga-nisja-e-masakrave-ne-ameri-marin-mema-kujton-nene-gjylon--i395387 |access-date=2026-10-20 |website=News Bomb |language=sq}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1918]] [[Kategoria:Vdekje 2025]] [[Kategoria:Masakra greke në Shqipëri]] [[Kategoria:Çamëri]] [[Kategoria:Njëqindvjeçarët shqiptarë]] 29qz4wx5gwkd9lm9hihaulr5dy8usgx 10 369357 3058539 2927599 2026-10-20T15:05:49Z ArbnoriDardan 192093 U largua krejt përmbajtja e artikullit. 3058539 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2 369847 3058691 2736210 2026-10-21T06:36:17Z Leutrim.P 113691 3058691 wikitext text/x-wiki {{Përdorues i bllokuar}} 7hraj4045onb8uu2l9c415u3wmrq7c2 4 371330 3058632 3056838 2026-10-20T22:36:33Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Mbaje · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058632 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Ari]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''7 shkurt 2025, 14:26 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ''Kërkesa u hap nga [[Speciale:Kontributet/81.26.203.130|81.26.203.130]] më 24 janar 2025, pa asnjë arsye.'' === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të mbahet}} - nuk më pëlqen që nuk u nominua fare, ama mendoj se artikulli veç po pëson prej një mungese të burimeve dhe figurave, gjë që ndryshohet lehtë, përndryshe është në gjendje në rregull. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:09 (CEST) * {{Të mbahet}} - propozim i palogjikshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 tetor 2026 12:07 (CEST) * {{Të mbahet}} [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:36 (CEST) === Diskutimi === mcu3yt8snoefvfbwxm5iviaqpwar7o2 3058663 3058632 2026-10-21T05:56:59Z Leutrim.P 113691 /* Ari */ 3058663 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Ari]] == {{dmb|1|Të mbahet}} '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''7 shkurt 2025, 14:26 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ''Kërkesa u hap nga [[Speciale:Kontributet/81.26.203.130|81.26.203.130]] më 24 janar 2025, pa asnjë arsye.'' === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të mbahet}} - nuk më pëlqen që nuk u nominua fare, ama mendoj se artikulli veç po pëson prej një mungese të burimeve dhe figurave, gjë që ndryshohet lehtë, përndryshe është në gjendje në rregull. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:09 (CEST) * {{Të mbahet}} - propozim i palogjikshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 tetor 2026 12:07 (CEST) * {{Të mbahet}} [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:36 (CEST) === Diskutimi === ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) {{dmb|2}} f3yctn8u9dz71ab0fddyqa4j7e7e7es 4 373514 3058720 2901084 2026-10-21T07:44:13Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ - Vota ndryshohet në përpjekje formalizimi (komento nëse është keqkuptuar) 3058720 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Final Fantasy VIII]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikulli është tejet i vjetruar qëkur [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/Final Fantasy VIII|u votua për AM]] në 2010 * Referimet janë të vjetruara e jo të formatizuara * Formati i tekstit është nuk ka vazhdimësi dhe teprohet në disa vende * Teprica e terminologjisë së videolojërave dhe të universit të lojës që mund të jenë të paqarta * Mangësia e informatave për zhvillimin e lojës * Figura e infobox-it duhet të zvogëlohet për t'i rënë konform përdorimit të ndershëm. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 10 shkurt 2025 01:28 (CET) === Votimi === *{{hiqe}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:26 (CET) === Diskutimi === c647pxuqh4jb8dykhea26ypusfk0c4q 4 373532 3058718 2901089 2026-10-21T07:40:51Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ - Vota ndryshohet në përpjekje formalizimi (komento nëse është keqkuptuar) 3058718 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Evropa]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikull i shkurtër për një temë që kërkohet shpesh. Përtej çështjes së artikujve të mirë, informacioni në të duhet të përmirësohet gjithsesi nxitur nga tematika. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 15:16 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:29 (CET) === Diskutimi === a9chtykq3w78e6bdxrjdmlccj0j7gw9 3058719 3058718 2026-10-21T07:42:46Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Mbaje · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058719 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni këtë pjesë --> == [[Evropa]] == <!--Shpjegoni arsyen e kandidimit. Mos harroni të firmosni! --> Artikull i shkurtër për një temë që kërkohet shpesh. Përtej çështjes së artikujve të mirë, informacioni në të duhet të përmirësohet gjithsesi nxitur nga tematika. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 15:16 (CET) === Votimi === *{{Mbaje}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 02:29 (CET) * {{Të mbahet}} - Pas redaktimit nga [[përdoruesi:Arianit]], problemet që nxitën rivlerësimin janë adresuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:42 (CEST) === Diskutimi === rlx0ipp4cho0iemwd4yhd83shv5ivnb 0 383641 3058569 2971794 2026-10-20T17:31:29Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058569 wikitext text/x-wiki Kjo është një '''listë e aksidenteve dhe incidenteve të rrëzimit të avionëve gjatë Luftës në Kosovë'''. Ajo përfshin humbjet e helikopterëve, avionëve me krahë të fiksuar dhe avionëve pa pilot nga [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] dhe [[Lufta e Kosovës]] (1998–1999). == Kryengritja në Kosovë dhe Lufta e Kosovës (1995–1999) == === Kryengritja në Kosovë (1995–1999) === * [[Skeda:Roundel_of_Yugoslavia_1992-2003.svg|20x20px|Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel]] 1 dhjetor 1997 – [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] pretendon se ka rrëzuar një Cessna 310 jugosllave pranë [[Prishtina|Prishtinës]] duke përdorur raketa MANPADS Strela-2M.<ref name="UNHCR">{{Cite web|date=1 mars 1998|title=ICG Kosovo Spring Report|url=https://www.refworld.org/reference/countryrep/icg/1998/en/21153|access-date=6 qershor 2025|website=UNHCR|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Peña|first=Charles V.|url=https://books.google.com/books?id=ZtFRY_FruJIC&dq=Serb+reports+KLA+shootdown+craft+near+Pristina.&pg=PA153|title=Winning the Un-war: A New Strategy for the War on Terrorism|date=2006|publisher=Potomac Books, Inc.|isbn=978-1-57488-965-9|language=en}}</ref> Vëzhguesit vendas e kundërshtojnë këtë pretendim dhe ia atribuojnë rrëzimin motit të keq.<ref name="UNHCR" /> === Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO (1999) === [[Skeda:Bosnia_mig29.jpg|djathtas|parapamje|Mbetjet e një avioni jugosllav MiG-29 të rrëzuar mbi Bosnjën lindore. Fotografia është bërë më 27 mars 1999.]] * [[Skeda:Roundel_of_Yugoslavia_1992-2003.svg|20x20px|Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel]] ('''2''') 24 mars 1999 – Dy [[Mikojan MiG-29|MiG-29]] [[Forca Ajrore e Serbisë dhe Malit të Zi|të Forcave Ajrore Jugosllave]] u rrëzuan pranë Beogradit dhe mbi Kosovë nga dy avionë F-15C të Forcave Ajrore të SHBA-së me raketa [[AIM-120 AMRAAM]].{{Sfn|Ripley|2001|p=89}} * [[Skeda:Roundel_of_Yugoslavia_1992-2003.svg|20x20px|Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel]] 24 mars 1999 – Një avion [[General Dynamics F-16 Fighting Falcon|F-16AM]] J-063 i Forcave Ajrore Mbretërore të Holandës, i fluturuar nga Majori Peter Tankink, rrëzoi një MiG-29 jugosllav, të fluturuar nga Nënkolonel Milutinoviq, me një raketë AMRAAM. Piloti i avionit të goditur u hodh nga aeroplani në mënyrë të sigurt.<ref>{{Cite web|title=MiG-29|url=http://www.ejection-history.org.uk/Aircraft_by_Type/mig-29.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071017035011/http://www.ejection-history.org.uk/Aircraft_by_Type/mig-29.htm|archive-date=2007-10-17|access-date=16 shkurt 2016|publisher=ejection-history.org.uk|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 nëntor 2003|title=Yugoslav & Serbian MiG-29s|url=http://www.acig.org/artman/publish/article_380.shtml|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214094718/http://www.acig.org/artman/publish/article_380.shtml|archive-date=14 shkurt 2014|access-date=17 shkurt 2016|publisher=acig.org|language=en}}</ref> Kjo shënoi rrëzimin e parë ajër-ajër të kryer nga një aeroplan gjuajtës holandez që nga [[Lufta e Dytë Botërore]].<ref>{{Cite web|last=Smith|first=Debi|date=17 shtator 2014|title=ENJJPT Star Awarded to Dutch Pilot|url=http://www.f-16.net/f-16-news-article4892.html|access-date=17 shkurt 2016|publisher=f-16.net|language=en}}</ref> * [[Skeda:Roundel_of_Yugoslavia_1992-2003.svg|20x20px|Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel]] 24 mars 1999 – Një avion jugosllav J-22 Orao u rrëzua në një kodër pas kthimit nga një sulm luftarak natën e parë të konfliktit me NATO-n. Piloti, nënkolonel Života Đurić, u vra. * [[Skeda:Roundel_of_Yugoslavia_1992-2003.svg|20x20px|Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel]] ('''2''') 26 mars 1999 – Dy avionë jugosllavë MiG-29 u rrëzuan nga dy avionë F-15C të Forcave Ajrore të SHBA-së me raketa AMRAAM pranë [[Tuzlla|Tuzlës]], Bosnjë.<ref>{{Cite web|date=27 mars 1999|title=Downed NATO pilot rescued, U.S. officials say|url=http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/27/nato.strike.03/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20030501155227/http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/27/nato.strike.03/|archive-date=1 maj 2003|access-date=20 maj 2019|website=CNN|language=en}}</ref>{{Sfn|Ripley|2001|p=89}} [[Skeda:F-117_Canopy_(shot_down_over_Serbia_1999,_Museum_of_Aviation,_Belgrade).jpg|djathtas|parapamje|Kulmi i sulmuesit të fshehtë [[Lockheed F-117 Nighthawk|F-117A Nighthawk]] të USAF, i rrëzuar më 27 mars 1999, i ekspozuar në Muzeun Aeronautik Jugosllav.]] * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|USAF Roundel]] 27 mars 1999 – Rrëzimi i avionit [[Lockheed F-117 Nighthawk|F-117A]] në vitin 1999: Një sulmues amerikan F-117A Nighthawk u rrëzua mbi Beograd nga një S-125E Neva i prodhimit sovjetik (NATO: SA-3 ''Goa'' ). Piloti u nxor në ajër në mënyrë të sigurt dhe rrënojat e avionit u gjetën nga forcat speciale serbe. Ai mbetet i vetmi avion i padukshëm që është rrëzuar ndonjëherë nga një raketë tokë-ajër. * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|Roundel of the USAF]] 17 prill 1999 – Një [[General Atomics MQ-1 Predator|avion RQ-1 Predator i]] USAF me numër 95-3017 humbi mbi Bosnjë. * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|USAF Roundel]] 26 prill 1999 – Një helikopter sulmues [[Boeing AH-64 Apache|AH-64A Apache]] [[Ushtria e Shteteve të Bashkuara|i Ushtrisë Amerikane]] u rrëzua në veri të Shqipërisë, duke plagosur të dy anëtarët e ekuipazhit.<ref>{{Cite web|date=27 prill 1999|title=Apache helicopter crashes in Albania|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/329527.stm|access-date=6 qershor 2025|website=BBC Online|language=en}}</ref> * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|USAF Roundel]] 2 maj 1999 – Një avion [[General Dynamics F-16 Fighting Falcon|F-16CG]] i Forcave Ajrore të SHBA-së u rrëzua nga një avion S-125 Neva pranë Nakuçanit, në Serbinë perëndimore. Piloti i tij, nënkolonel [[David L. Goldfein|David Goldfein]], komandant i Skuadronit të 555-të Luftarak, arriti të hidhej nga avioni dhe më vonë u shpëtua në një mision [[Kërkimi dhe shpëtimi|kërkim-shpëtimi luftarak]] (CSAR). Mbetjet e këtij avioni janë të ekspozuara në Muzeun Aeronautik Jugosllav, në Aeroportin Ndërkombëtar të Beogradit. * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|USAF Roundel]] 2 maj 1999 – Një McDonnell Douglas AV-8B Harrier II i Korpusit të Marinës Amerikane i VMA-231 u rrëzua në Adriatik gjatë afrimit fianl nëUSS <nowiki><i id="mwApY">Kearsarge</i></nowiki>. Piloti u hodh nga aeroplani në mënyrë të sigurt.<ref>{{Cite web|date=2 maj 1999|title=US prisoners freed|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/333601.stm|access-date=6 qershor 2025|website=BBC Online|language=en}}</ref>{{Sfn|Ripley|2001|p=88}} * [[Skeda:Roundel_of_Yugoslavia_1992-2003.svg|20x20px|Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel]] 4 maj 1999 – Një MiG-29 i vetëm jugosllav i fluturuar nga Nënkoloneli Milenko Pavlović u përpoq të kapte një formacion të madh të NATO-s që po kthehej në bazë, pasi sapo kishte bombarduar qytetin e lindjes së pilotit, [[Valeva|Valevë]] . Ai u sulmua nga një palë avionë luftarakë F-16CJ të SHBA-së nga Skuadroni i 78-të i Aeroplanëve Luftarak<ref name="autogenerated1">{{Cite web|title=Welcome to the Air Combat Information Group|url=https://1map.com/de/acigorg|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214094718/http://www.acig.org/artman/publish/article_380.shtml|archive-date=14 shkurt 2014|website=1map.com|language=en}}</ref> dhe u rrëzua me një AMRAAM,<ref>{{Cite web|title=Airframe Details for F-16 #91-0353|url=http://www.f-16.net/aircraft-database/F-16/airframe-profile/3396|access-date=16 shkurt 2016|publisher=f-16.net|language=en}}</ref> duke vrarë pilotin. Mbetjet që binin u goditën gjithashtu nga një Strela-2 M i qëlluar gabimisht nga Ushtria Jugosllave. * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|USAF Roundel]] 5 maj 1999 – Një helikopter sulmues AH-64A Apache i Ushtrisë Amerikane u rrëzua në veri të Shqipërisë, duke vrarë të dy anëtarët e ekuipazhit.<ref>{{Cite web|date=5 maj 1999|title=Two die in Apache crash|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/335709.stm|access-date=6 qershor 2025|website=BBC Online|language=en}}</ref> * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|Roundel of the USAF]] 13 maj 1999 – Një avion RQ-1 Predator i USAF me numër 95-3019 u humb mbi Kosovë. * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|Roundel of the USAF]] 19 maj 1999 – Një avion RQ-1 Predator i USAF me numër 95-3021 u humb mbi Kosovë. * [[Skeda:RAF_Lowvis_Army_roundel.svg|20x20px|Royal Air Force Roundel]] 11 qershor 1999 – Një avion Lockheed Hercules C.1 i Skuadronit Nr. 47 të RAF me 9 anëtarë të ekuipazhit në bord u rrëzua gjatë një ngritjeje natën në [[Aeroporti i Kukësit|bazën ajrore të Kukësit]] në [[Kukësi|Kukës]] në veri të [[Shqipëria|Shqipërisë]].{{Sfn|Ripley|2001|p=88}} Edhe pse nuk pati të lënduar, pjesa më e madhe e avionit u shkatërrua.<ref>{{Cite web|date=2025|title=Crash of a Lockheed C-130 Hercules in Kukës|url=https://www.baaa-acro.com/crash/crash-lockheed-c-130-hercules-kukes|access-date=5 qershor 2025|website=Bureau of Aircraft Accidents Archive|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250430101612/https://www.baaa-acro.com/crash/crash-lockheed-c-130-hercules-kukes|archive-date=30 prill 2025|url-status=dead}}</ref> * [[Skeda:Roundel_of_the_USAF.svg|25x25px|Roundel of the USAF]] datë e panjohur 1999 – Një RQ-5 Hunter i Ushtrisë Amerikane u rrëzua nga një Mi-8 jugosllav duke përdorur mitralozin e tij 7.62 mmj. Ishte humbja e parë e RQ-5 gjatë fushatës.<ref>{{Cite web|last=Ripley|first=Tim|date=1 dhjetor 1999|title=UAVs over Kosovo - did the Earth move?|url=http://defence-data.com/features/fpage34.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081028200210/http://defence-data.com/features/fpage34.htm|archive-date=28 tetor 2008|access-date=14 korrik 2025|website=Defence Systems Daily|language=en}}</ref> == Referime == {{Reflist}} === Bibliografia === * {{Cite book|last=Ripley|first=Tim|title=Conflict in the Balkans: 1991–2000 (Osprey Combat Aircraft series #24)|date=2001|publisher=Osprey Publishing|isbn=1-84176-290-3|language=en}} [[Kategoria:Aksidente]] j3fdysrz3s2seb1gcjs90anik1egskb 0 386177 3058495 3004648 2026-10-20T12:50:43Z Makenzis 95633 3058495 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Oldham Athletic | image = 600px_Blu_con_Oldham_Athletic.png | upright = 0.45 | fullname = Oldham Athletic Association Football Club | nickname = Latics, The Blues, The Owls | founded = {{Start date and age|1895|7}} (si Pine Villa F.C.) | chrtitle = Chairman | chairman = [[Frank Rothwell (businessman)|Frank Rothwell]] | mgrtitle = Manager | manager = [[Micky Mellon]] | ground = [[Boundary Park]] | capacity = 13,560 | current = 2025–26 Oldham Athletic A.F.C. season | league = [[EFL League Two]] | season = 2025–26 | position = 10-të | pattern_la1 = _oldham2425h | pattern_b1 = _oldham2425h | pattern_ra1 = _oldham2425h | pattern_sh1 = _oldham2425h | pattern_so1 = _oldham2425hl | leftarm1 = 0044FF | body1 = 0044FF | rightarm1 = 0044FF | shorts1 = 0044FF | socks1 = 0044FF | pattern_la2 = _oldham2425a | pattern_b2 = _oldham2425a | pattern_ra2 = _oldham2425a | pattern_sh2 = _valencia2425h | pattern_so2 = _oldham2425al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _holstein2425a | pattern_b3 = _oldham2425t | pattern_ra3 = _holstein2425a | pattern_sh3 = | pattern_so3 = _oldham2425tl | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} '''Oldham Athletic Association Football Club''' është klub futbollistik anglez. == Ekipi momental == == Lojtarë të famshëm == == Shih edhe == == Referime == {{referenca}} == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Klube futbolli në Angli]] [[Kategoria:Klube futbolli]] {{English Premier League}} {{fut-cung}} eteerngpxlmkfgmkfag9ioco2dsupvq 0 386294 3058503 3004736 2026-10-20T13:07:05Z Makenzis 95633 3058503 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Swindon Town | image = Swindon_Town_footie_flag.png | fullname = Swindon Town Football Club | nickname = The Robins | founded = {{start date and age|df=yes|1879}} | ground = [[County Ground (Swindon)|The County Ground]] | capacity = 15,728 | chairman = Clem Morfuni | manager = [[Ian Holloway]] | current = 2025–26 Swindon Town F.C. season | league = [[EFL League Two|League Two]] | season = 2025–26 | position = 9të nga 24 | pattern_la1 = _brestois2425h | pattern_b1 = _swindontown2526h | pattern_ra1 = _brestois2425h | pattern_sh1 = _swindontown2526h | pattern_so1 = _swindontown2526h | leftarm1 = EF0000 | body1 = EF0000 | rightarm1 = EF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = EF0000 | pattern_la2 = _swindontown2526a | pattern_b2 = _swindontown2526a | pattern_ra2 = _swindontown2526a | pattern_sh2 = _adidastiro24rbw | pattern_so2 = _3_stripes_white | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 0000FF | socks2 = 0000FF | pattern_la3 = _swindontown2526t | pattern_b3 = _swindontown2526t | pattern_ra3 = _swindontown2526t | pattern_sh3 = _swindontown2526t | pattern_so3 = _3_stripes_white | leftarm3 = E1C67A | body3 = E1C67A | rightarm3 = E1C67A | shorts3 = E1C67A | socks3 = E1C67A | website = {{URL|https://swindontownfc.co.uk}} }} '''Swindon Town Football Club''' është klub futbollistik anglez. == Ekipi momental == == Lojtarë të famshëm == == Shih edhe == == Referime == {{referenca}} == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Klube futbolli në Angli]] [[Kategoria:Klube futbolli]] {{English Premier League}} {{fut-cung}} 6enihh8ia7dnkqgwqif3ywqxpgl734t 4 387774 3058631 3056746 2026-10-20T22:33:28Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Grise · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058631 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Konfiskimi i 44 kilogramve drogë në Shkozë të Prizrenit]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''13 tetor 2025, 13:13 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Wikipedia nuk është faqe rrjeti lajmesh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 shtator 2025 15:13 (CEST). * {{Të griset}} sipas nominuesit, pasi po lexohet si artikull lajmesh. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:03 (CEST) * {{Të griset}} - Lajm, jo artikull enciklopedik. [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:33 (CEST) === Diskutimi === 4m9nsfvaqyhvhg97qfcpd7excnv7xk9 3058662 3058631 2026-10-21T05:55:37Z Leutrim.P 113691 /* Konfiskimi i 44 kilogramve drogë në Shkozë të Prizrenit */ 3058662 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Konfiskimi i 44 kilogramve drogë në Shkozë të Prizrenit]] == {{dmb|1|Të griset}} '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''13 tetor 2025, 13:13 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Wikipedia nuk është faqe rrjeti lajmesh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 shtator 2025 15:13 (CEST). * {{Të griset}} sipas nominuesit, pasi po lexohet si artikull lajmesh. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 tetor 2026 03:03 (CEST) * {{Të griset}} - Lajm, jo artikull enciklopedik. [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:33 (CEST) === Diskutimi === ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) {{dmb|2}} 6zljrw828l17luydvakhmlo0arjg785 2 390313 3058740 3043566 2026-10-21T10:47:23Z Leutrim.P 113691 /* Artikuj për fe */ + 3058740 wikitext text/x-wiki == Artikuj parësorë == * [[Matja e ndotjes së ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Air_pollution_measurement * [[Kujtesa retrospektive]] https://en.wikipedia.org/wiki/Retrospective_memory * [[Dyqani i pajisjeve]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hardware_store * [[Fluturimi hapësinor ndërplanetar]] https://en.wikipedia.org/wiki/Interplanetary_spaceflight * [[Numri gjurmues]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tracking_number * [[Siguria fizike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Physical_security * [[Thithja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Inhalation * [[Nxjerrja e ajrit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exhalation * [[Shpërthimi i zorrës qorre]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gastrointestinal_perforation * [[Kanceri i prostatës]] https://en.wikipedia.org/wiki/Prostate_cancer * [[Rrënojat]] https://en.wikipedia.org/wiki/Ruins * [[Blloku i betonit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Concrete_block * [[Blloku i dheut të ngjeshur]] https://en.wikipedia.org/wiki/Compressed_earth_block * [[Gërmimi]] https://en.wikipedia.org/wiki/Digging * [[Gërryerja]] https://en.wikipedia.org/wiki/Engraving * [[Mprehtësia (prerje)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Sharpness_(cutting) * [[Pushtimi nga jashtëtokësorët]] https://en.wikipedia.org/wiki/Alien_invasion * [[Pushtimi i shtëpisë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Home_invasion * [[Mbetjet e Titanikut]] https://en.wikipedia.org/wiki/Wreck_of_the_Titanic == Artikuj për biografi == *[[Giovanni Ferrero]] https://en.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Ferrero *[[Jensen Huang]] https://en.wikipedia.org/wiki/Jensen_Huang * [[Klaus-Michael Kühne]] https://en.wikipedia.org/wiki/Klaus-Michael_K%C3%BChne * [[Michael Platt (financier)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Platt_(financier) * [[Steve Ballmer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Ballmer * [[Vladimir Potanin]] https://en.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Potanin * [[Eyal Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Eyal_Ofer * [[Idan Ofer]] https://en.wikipedia.org/wiki/Idan_Ofer * [[Miriam Adelson]] https://en.wikipedia.org/wiki/Miriam_Adelson * [[Hamdi Ulukaya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Hamdi_Ulukaya * [[Maria Angelicoussis]] https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Angelicoussis * [[Deng Xiaoping]] https://en.wikipedia.org/wiki/Deng_Xiaoping * [[Lee Kuan Yew]] https://en.wikipedia.org/wiki/Lee_Kuan_Yew * [[Manmohan Singh]] https://en.wikipedia.org/wiki/Manmohan_Singh * [[Seretse Khama]] https://en.wikipedia.org/wiki/Seretse_Khama * [[Zohran Mamdani]] https://en.wikipedia.org/wiki/Zohran_Mamdani == Artikuj për ekonomi == * [[Tregu i mallrave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Commodity_market * [[Ekonomia e përzier]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mixed_economy * [[Nxjerrja e arit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_extraction * [[Ari si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_as_an_investment * [[Argjendi si investim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_as_an_investment * [[Pjesa e tregut]] https://en.wikipedia.org/wiki/Market_share * [[Fondi i investimit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Investment_fund * [[Fondi i përbashkët]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mutual_fund * [[Fondi i tregtuar në bursë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Exchange-traded_fund * [[Platforma e naftës së papërpunuar]] https://en.wikipedia.org/wiki/Oil_platform * [[Rrjedhja e naftës së papërpunuar]] https://en.wikipedia.org/wiki/Oil_spill == Artikuj për ligje, rregullore dhe standarde == * [[Ultra vires]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires https://en.wikipedia.org/wiki/Ultra_vires] * [[Actus reus]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus https://en.wikipedia.org/wiki/Actus_reus] * [[Mens rea]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea https://en.wikipedia.org/wiki/Mens_rea] == Artikuj për psikologji & filozofi == * [[Kuptimdhënia]] https://en.wikipedia.org/wiki/Meaning-making * [[Kuptimi (psikologji)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Meaning_(psychology) * [[Kuptimi (filozofi)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Meaning_(philosophy) == Artikuj për shkenca kompjuterike == * [[Qendra e të dhënave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Data_center * [[Ruajtja Universale Flash]] https://en.wikipedia.org/wiki/Universal_Flash_Storage * [[μTorrent]] https://en.wikipedia.org/wiki/%CE%9CTorrent * [[FitGirl Repacks]] https://en.wikipedia.org/wiki/FitGirl_Repacks * [[Microsoft Teams]] https://en.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Teams * [[Archicad]] https://en.wikipedia.org/wiki/Archicad * [[AutoCAD]] https://en.wikipedia.org/wiki/AutoCAD * [[Autodesk]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk * [[Autodesk 3ds Max]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_3ds_Max * [[Autodesk Maya]] https://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_Maya * [[Cinema 4D]] https://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_4D * [[ZBrush]] https://en.wikipedia.org/wiki/ZBrush * [[Threads]] https://en.wikipedia.org/wiki/Threads_(social_network) * [[Ripunimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Rework_(electronics) * [[Rinovimi (elektronikë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Refurbishment_(electronics) * [[HDR10+]] https://en.wikipedia.org/wiki/HDR10%2B * [[Animimi për të rritur]] https://en.wikipedia.org/wiki/Adult_animation * [[Fotografi monokromatike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Monochrome_photography == Artikuj për politikë == * [[Feminizmi liberal]] https://en.wikipedia.org/wiki/Liberal_feminism * [[Feminizmi i barazisë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Equity_feminism * [[Rezerva Federale e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_Reserve * [[Politika e jashtme e Shteteve të Bashkuara]] https://en.wikipedia.org/wiki/Foreign_policy_of_the_United_States * [[Kundërmasa ndëshkuese]] https://en.wikipedia.org/wiki/Reprisal * [[Shkëputja politike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Secession == Artikuj për ushtri == * [[Jo luftëtari]] https://en.wikipedia.org/wiki/Non-combatant * [[Shpejtësia në grykën e tytës]] https://en.wikipedia.org/wiki/Muzzle_velocity * [[Balistika e jashtme]] https://en.wikipedia.org/wiki/External_ballistics * [[Heckler & Koch MG5]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG5 * [[Heckler & Koch MG4]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_MG4 * [[Haenel MK 556]] https://en.wikipedia.org/wiki/Haenel_MK_556 * [[Heckler & Koch G41]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_G41 * [[Heckler & Koch HK433]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_HK433 * [[Heckler & Koch XM8]] https://en.wikipedia.org/wiki/Heckler_%26_Koch_XM8 * [[SIG Sauer SIGM400]] https://en.wikipedia.org/wiki/SIG_Sauer_SIGM400 == Artikuj për fe == * [[Kupa e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Grail * [[Kurora e Gjembave]] https://en.wikipedia.org/wiki/Crown_of_thorns * [[Heshta e Shenjtë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Holy_Lance * [[Qefini i Torinos]] https://en.wikipedia.org/wiki/Shroud_of_Turin * [[Këshilli i Ariminumit]] https://en.wikipedia.org/wiki/Council_of_Ariminum * [[Ketuvim]] https://en.wikipedia.org/wiki/Ketuvim * [[Nevi'im]] https://en.wikipedia.org/wiki/Nevi%27im * [[Panteoni]] https://en.wikipedia.org/wiki/Pantheon_(religion) * [[Ilah]] https://en.wikipedia.org/wiki/Ilah == Artikuj për video lojëra == * [[Video loja me shumë lojtarë]] https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplayer_video_game * [[Counter-Strike]] https://en.wikipedia.org/wiki/Counter-Strike * [[Half-Life (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Half-Life_(series) * [[PUBG: Battlegrounds]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG:_Battlegrounds * [[PUBG Mobile]] https://en.wikipedia.org/wiki/PUBG_Mobile * [[Mount & Blade II: Bannerlord]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mount_%26_Blade_II:_Bannerlord * [[Call of Duty: Black Ops]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Black_Ops * [[Call of Duty 4: Modern Warfare]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty_4:_Modern_Warfare * [[Call of Duty: Modern Warfare 2]] https://en.wikipedia.org/wiki/Call_of_Duty:_Modern_Warfare_2 * [[Mario (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Mario_(franchise) * [[Pokémon (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%A9mon_(video_game_series) * [[The Legend of Zelda]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Legend_of_Zelda * [[The Elder Scrolls]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Elder_Scrolls * [[Resident Evil]] https://en.wikipedia.org/wiki/Resident_Evil * [[Assassin's Creed]] https://en.wikipedia.org/wiki/Assassin%27s_Creed * [[Metal Gear]] https://en.wikipedia.org/wiki/Metal_Gear * [[Tomb Raider]] https://en.wikipedia.org/wiki/Tomb_Raider * [[God of War (franshizë)]] https://en.wikipedia.org/wiki/God_of_War_(franchise) * [[World of Warcraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/World_of_Warcraft * [[StarCraft]] https://en.wikipedia.org/wiki/StarCraft * [[Dota]] https://en.wikipedia.org/wiki/Dota * [[Diablo (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/Diablo_(series) * [[The Last of Us]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Last_of_Us * [[Uncharted]] https://en.wikipedia.org/wiki/Uncharted * [[FIFA (seri video lojërash)]] https://en.wikipedia.org/wiki/FIFA_(video_game_series) * [[The Sims]] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Sims * [[Street Fighter]] https://en.wikipedia.org/wiki/Street_Fighter * [[Asphalt Legends]] https://en.wikipedia.org/wiki/Asphalt_Legends <br>'''''Përditësuar më: <span style="color: green;">21.10.2026</span>''''' <div style="border-top: 5px solid green; margin: 10px 0;"></div> 7nw8xb7puzksoj6cpteauqzf99gqyj3 0 391100 3058543 3001204 2026-10-20T15:56:40Z Pqnlrn 52664 Nqs ka një stampë tjetër më të përshtatshmme, nuk e gjeta dot 3058543 wikitext text/x-wiki {{Grise | Artikulli mund të përmbahet tërësisht në artikullin [[Insekti]]}} {{Taxobox | name = Kandrra | fossil_range = {{fossil range|396|0}} | image = European honey bee extracts nectar.jpg | image_caption = Bleta perëndimore (Rendi [[Hymenoptera]]) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | subphylum = [[Hexapoda]] | classis = '''Insecta''' | classis_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]] | subdivision_ranks = rende | subdivision = }} Kandrat jane insekte qe mund te na infektojne me ane te pickimit te tyre. Kandrat i takojne grupit te kembenyjetuarve. Trupi i tyre eshte i perbere nga koke-gjoksi dhe barku. Kandrrat i takojnë klasës ''Insektete'' janë grup i madh i ''artropodëve dhe grupi më i llojllojshëm i kafshëve në tokë me mbi një milion specie të përshkruara, me shumë se gjysma e të gjitha organizmave të gjallë<ref name="Chapman">{{cite book|author=Chapman, A. D.|year=2006|title=Numbers of living species in Australia and the World|pages=60pp|publisher=Canberra: [[Australian Biological Resources Study]]|id=ISBN 978-0-642-56850-2|url=http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html|accessdate=27 nëntor 2008|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20090609110928/http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html|archivedate=9 qershor 2009|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html Threats to Global Biodiversity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150220154543/http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html |date=20 shkurt 2015 }} (Accessed December 2007</ref><ref>{{cite journal|last=Erwin|first=Terry L.|year=1982|title=Tropical forests: their richness in Coleoptera and other arthropod species|journal=Coleopt. Bull.|volume=36|pages=74–75}}</ref> Kandrat mund të gjenden thuajse në të gjitha ambientet në planetë.'' == Struktura trupor == [[Figura:Insect anatomy diagram.svg|right|300px|thumb|Anatomia e kandrrave <br /> '''A'''- Koka &nbsp; '''B'''- Kraharori &nbsp; '''C'''- Barku <br /> <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> 1. [[Antena (biologji)|antena]]<br /> 2. [[Ocellus|ocelli]] (i poshtëm)<br /> 3. ocelli (i epërm)<br /> 4. [[syri]]<br /> 5. truri ([[Ganglion|ganglia]])<br /> 6. [[prothorax]]<br /> 7. enët e gjakut<br /> 8. trake<br /> 9. [[mesothorax]]<br /> 10. [[metathorax]]<br /> 11. krahët e përparme <br /> 12. krahët e prapme<br /> 13. mid-gut (stomaku)<br /> 14. "aorta"<br /> 15. vezorja<br /> 16. [[hind-gut]] (zorrët, zorra e trashë & anusi)<br /> 17. anusi<br /> 18. ovidukti<br /> 19. fijet nervore (abdominal ganglia)<br /> 20. gypat malfigiane<br /> 21. këmbët<br /> 22. kthetrat<br /> 23. tarsus<br /> 24. tibia<br /> 25. femuri<br /> 26. trochanter<br /> 27. fore-gut <br /> 28. thoracic ganglion<br /> 29. coxa<br /> 30. gjëndra e pështymës<br /> 31. [[subesophageal ganglion]]<br /> 32. pjesët e gojës<br /> </div>]] === Sistemi nervor === === Frymëmarrja dhe qarkullimi === == Zhvillimi == == Komunikimi == === Prodhimi i dritës dhe pamja === === Lëshimi i zërave === === Komunikimi kimik === == Sjellja == == Evoluimi == == Klasifikimi == '''[[Apterygota]]''' * [[Monura]] (lloj i zhdukur) '''[[Monocondylia]]''' * [[Archaeognatha]]=Microcoryphia '''[[Dicondylia]]''' :* [[Thysanura]]=Zygentoma :'''[[Pterygota]]''' :: '''[[Paleoptera]]''' ::* [[Ephemeroptera]] (mayflies) ::* [[Palaeodictyoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Megasecoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Archodonata]] (lloj i zhdukur) ::* [[Diaphanopterodea]] (lloj i zhdukur) ::* [[Protodonata]]=Meganisoptera (lloj i zhdukur) ::* [[Protanisoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Triadophlebioptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Protozygoptera]]=Archizygoptera (lloj i zhdukur) ::* [[Odonata]] [[Skeda:Aust blue dragonfly02.jpg|thumb|''[[Orthetrum caledonicum]]'']] :: '''[[Neoptera]]''' ::: '''[[Polyneoptera]]''' :::* [[Caloneurodea]] (lloj i zhdukur) :::* [[Titanoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Protorthoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Plecoptera]] :::* [[Embiidina]]=Embioptera :::* [[Zoraptera]] :::* [[Dermaptera]] :::* [[Orthoptera]] :::* [[Phasmatodea]] :::* [[Notoptera]] :::* [[Blattaria]] ::::* [[Isoptera]] :::* [[Mantodea]] [[Skeda:Zorak-Mantis.png|thumb|[[Chinese Mantis]]]] ::: '''[[Paraneoptera]]''' :::* [[Psocoptera|Psocodea]] ::::* [[Mallophaga]] ::::* [[Anoplura]] :::* [[Thysanoptera]] :::* [[Hemiptera]] [[Skeda:European wasp white bg.jpg|thumb|[[Gremza]] e verdhë.]] ::: '''[[Endopterygota]]'''=Holometabola :::* [[Glosselytrodea]] (lloj i zhdukur) :::* [[Miomoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Hymenoptera]] :::* [[beetle|Coleoptera]] :::* [[Strepsiptera]] ::: [[Neuropterida]] :::* [[Raphidioptera]] :::* [[Megaloptera]] :::* [[Neuroptera]] ::: [[Antliophora]]/[[Mecopteroidea]] :::* [[Mecoptera]] ::::* [[Siphonaptera]] :::* [[Diptera]] :::* [[Protodiptera]] (lloj i zhdukur) ::: [[Amphiesmenoptera]] :::* [[Trichoptera]] :::* [[Lepidoptera]] == Lidhje të jashtme == == Referime == {{ref}} [[Kategoria:Insekte]] {{zoo-cung}} drbavjblvlfkoil7h3rbtyqy64m233m 3058696 3058543 2026-10-21T06:49:01Z Leutrim.P 113691 3058696 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Kandrra | fossil_range = {{fossil range|396|0}} | image = European honey bee extracts nectar.jpg | image_caption = Bleta perëndimore (Rendi [[Hymenoptera]]) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | subphylum = [[Hexapoda]] | classis = '''Insecta''' | classis_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]] | subdivision_ranks = rende | subdivision = }} Kandrat jane insekte qe mund te na infektojne me ane te pickimit te tyre. Kandrat i takojne grupit te kembenyjetuarve. Trupi i tyre eshte i perbere nga koke-gjoksi dhe barku. Kandrrat i takojnë klasës ''Insektete'' janë grup i madh i ''artropodëve dhe grupi më i llojllojshëm i kafshëve në tokë me mbi një milion specie të përshkruara, me shumë se gjysma e të gjitha organizmave të gjallë<ref name="Chapman">{{cite book|author=Chapman, A. D.|year=2006|title=Numbers of living species in Australia and the World|pages=60pp|publisher=Canberra: [[Australian Biological Resources Study]]|id=ISBN 978-0-642-56850-2|url=http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html|accessdate=27 nëntor 2008|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20090609110928/http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html|archivedate=9 qershor 2009|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html Threats to Global Biodiversity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150220154543/http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html |date=20 shkurt 2015 }} (Accessed December 2007</ref><ref>{{cite journal|last=Erwin|first=Terry L.|year=1982|title=Tropical forests: their richness in Coleoptera and other arthropod species|journal=Coleopt. Bull.|volume=36|pages=74–75}}</ref> Kandrat mund të gjenden thuajse në të gjitha ambientet në planetë.'' == Struktura trupor == [[Figura:Insect anatomy diagram.svg|right|300px|thumb|Anatomia e kandrrave <br /> '''A'''- Koka &nbsp; '''B'''- Kraharori &nbsp; '''C'''- Barku <br /> <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> 1. [[Antena (biologji)|antena]]<br /> 2. [[Ocellus|ocelli]] (i poshtëm)<br /> 3. ocelli (i epërm)<br /> 4. [[syri]]<br /> 5. truri ([[Ganglion|ganglia]])<br /> 6. [[prothorax]]<br /> 7. enët e gjakut<br /> 8. trake<br /> 9. [[mesothorax]]<br /> 10. [[metathorax]]<br /> 11. krahët e përparme <br /> 12. krahët e prapme<br /> 13. mid-gut (stomaku)<br /> 14. "aorta"<br /> 15. vezorja<br /> 16. [[hind-gut]] (zorrët, zorra e trashë & anusi)<br /> 17. anusi<br /> 18. ovidukti<br /> 19. fijet nervore (abdominal ganglia)<br /> 20. gypat malfigiane<br /> 21. këmbët<br /> 22. kthetrat<br /> 23. tarsus<br /> 24. tibia<br /> 25. femuri<br /> 26. trochanter<br /> 27. fore-gut <br /> 28. thoracic ganglion<br /> 29. coxa<br /> 30. gjëndra e pështymës<br /> 31. [[subesophageal ganglion]]<br /> 32. pjesët e gojës<br /> </div>]] === Sistemi nervor === === Frymëmarrja dhe qarkullimi === == Zhvillimi == == Komunikimi == === Prodhimi i dritës dhe pamja === === Lëshimi i zërave === === Komunikimi kimik === == Sjellja == == Evoluimi == == Klasifikimi == '''[[Apterygota]]''' * [[Monura]] (lloj i zhdukur) '''[[Monocondylia]]''' * [[Archaeognatha]]=Microcoryphia '''[[Dicondylia]]''' :* [[Thysanura]]=Zygentoma :'''[[Pterygota]]''' :: '''[[Paleoptera]]''' ::* [[Ephemeroptera]] (mayflies) ::* [[Palaeodictyoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Megasecoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Archodonata]] (lloj i zhdukur) ::* [[Diaphanopterodea]] (lloj i zhdukur) ::* [[Protodonata]]=Meganisoptera (lloj i zhdukur) ::* [[Protanisoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Triadophlebioptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Protozygoptera]]=Archizygoptera (lloj i zhdukur) ::* [[Odonata]] [[Skeda:Aust blue dragonfly02.jpg|thumb|''[[Orthetrum caledonicum]]'']] :: '''[[Neoptera]]''' ::: '''[[Polyneoptera]]''' :::* [[Caloneurodea]] (lloj i zhdukur) :::* [[Titanoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Protorthoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Plecoptera]] :::* [[Embiidina]]=Embioptera :::* [[Zoraptera]] :::* [[Dermaptera]] :::* [[Orthoptera]] :::* [[Phasmatodea]] :::* [[Notoptera]] :::* [[Blattaria]] ::::* [[Isoptera]] :::* [[Mantodea]] [[Skeda:Zorak-Mantis.png|thumb|[[Chinese Mantis]]]] ::: '''[[Paraneoptera]]''' :::* [[Psocoptera|Psocodea]] ::::* [[Mallophaga]] ::::* [[Anoplura]] :::* [[Thysanoptera]] :::* [[Hemiptera]] [[Skeda:European wasp white bg.jpg|thumb|[[Gremza]] e verdhë.]] ::: '''[[Endopterygota]]'''=Holometabola :::* [[Glosselytrodea]] (lloj i zhdukur) :::* [[Miomoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Hymenoptera]] :::* [[beetle|Coleoptera]] :::* [[Strepsiptera]] ::: [[Neuropterida]] :::* [[Raphidioptera]] :::* [[Megaloptera]] :::* [[Neuroptera]] ::: [[Antliophora]]/[[Mecopteroidea]] :::* [[Mecoptera]] ::::* [[Siphonaptera]] :::* [[Diptera]] :::* [[Protodiptera]] (lloj i zhdukur) ::: [[Amphiesmenoptera]] :::* [[Trichoptera]] :::* [[Lepidoptera]] == Lidhje të jashtme == == Referime == {{ref}} [[Kategoria:Insekte]] {{zoo-cung}} rj2yqkbidy6nvv49dqjb2vybpg70mgi 3058700 3058696 2026-10-21T07:05:22Z Leutrim.P 113691 3058700 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Kandrra | fossil_range = {{fossil range|396|0}} | image = European honey bee extracts nectar.jpg | image_caption = Bleta perëndimore (Rendi [[Hymenoptera]]) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | subphylum = [[Hexapoda]] | classis = '''Insecta''' | classis_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]] | subdivision_ranks = rende | subdivision = }} '''Kandra ose miza e shtratit''' janë insekte të familjes ''[[Cimicidae]]'', kryesisht të gjinisë Cimex; ato janë parazitë që ushqehen me gjak, zakonisht gjatë natës. Kafshimet e tyre mund të shkaktojnë probleme të ndryshme shëndetësore, duke përfshirë skuqje të lëkurës, efekte psikologjike dhe simptoma alergjike. Kafshimet mund të çojnë në ndryshime të lëkurës, që variojnë nga zona të vogla të skuqura e deri te flluska të theksuara. Simptomat mund të shfaqen brenda pak minutash ose ditësh, ndërsa kruajtja është pothuajse gjithmonë e pranishme. Disa individë mund të ndiejnë lodhje ose të kenë temperaturë. Zakonisht, preken pjesët e pambuluara të trupit. Nuk dihet që kafshimet e tyre të transmetojnë ndonjë sëmundje infektive. Në raste të rralla, mund të shfaqen komplikacione si nekroza e lëkurës (vdekja e indeve) ose vaskuliti. Kafshimet shkaktohen kryesisht nga dy lloje insektesh: *Cimex lectularius* (miza e zakonshme e krevatit) dhe *Cimex hemipterus*, e cila gjendet kryesisht në zonat tropikale. Madhësia e tyre varion nga 1 deri në 7 mm. Ato përhapen duke lëvizur zvarrë midis vendeve të afërta ose duke u transportuar brenda sendeve personale. Prania e tyre në një ambient nuk lidhet domosdoshmërisht me mungesën e higjienës, por është më e zakonshme në zona me densitet të lartë popullsie. Diagnostikimi bazohet si në gjetjen e vetë insekteve, ashtu edhe në shfaqjen e simptomave përkatëse. Mizat e krevatit e kalojnë pjesën më të madhe të kohës në vende të errëta dhe të fshehura, siç janë qepjet e dyshekëve apo të çarat në mure. Trajtimi përqendrohet në lehtësimin e simptomave. Eliminimi i mizave të krevatit nga shtëpia është shpesh i vështirë, pjesërisht sepse ato mund të mbijetojnë deri në rreth 300 ditë pa u ushqyer. Mund të nevojiten trajtime të përsëritura në ambientet e banimit. Këto trajtime mund të përfshijnë ngrohjen e dhomës në 50 °C për më shumë se 90 minuta, pastrimin e shpeshtë me fshesë me korrent, larjen e rrobave në temperatura të larta, përdorimin e pesticideve të ndryshme, si dhe spërkatjen e dhomës me tokë diatomike (pluhur mineral natyror). Fosilet e gjetura në Egjipt tregojnë se mizat e krevatit njihen si parazitë të njerëzve prej të paktën 3500 vitesh. Edhe pse u zhdukën pothuajse plotësisht në vendet e zhvilluara pas Luftës së Dytë Botërore, prania e tyre është rritur sërish që nga vitet 1990 dhe sot ato janë relativisht të zakonshme në të gjitha rajonet e botës. Ekspertët theksojnë disa faktorë që kanë kontribuar në rritjen e vrullshme të infestimeve gjatë tri dekadave të fundit: shtimi i emigracionit dhe i udhëtimeve ndërkombëtare, zgjerimi i tregjeve të mallrave të përdorura, përqendrimi më i madh te kontrolli i dëmtuesve të tjerë, ndalimi i pesticideve të caktuara, si dhe rezistenca në rritje ndaj pesticideve që përdoren ende. == Struktura trupor == [[Figura:Insect anatomy diagram.svg|right|300px|thumb|Anatomia e kandrrave <br /> '''A'''- Koka &nbsp; '''B'''- Kraharori &nbsp; '''C'''- Barku <br /> <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> 1. [[Antena (biologji)|antena]]<br /> 2. [[Ocellus|ocelli]] (i poshtëm)<br /> 3. ocelli (i epërm)<br /> 4. [[syri]]<br /> 5. truri ([[Ganglion|ganglia]])<br /> 6. [[prothorax]]<br /> 7. enët e gjakut<br /> 8. trake<br /> 9. [[mesothorax]]<br /> 10. [[metathorax]]<br /> 11. krahët e përparme <br /> 12. krahët e prapme<br /> 13. mid-gut (stomaku)<br /> 14. "aorta"<br /> 15. vezorja<br /> 16. [[hind-gut]] (zorrët, zorra e trashë & anusi)<br /> 17. anusi<br /> 18. ovidukti<br /> 19. fijet nervore (abdominal ganglia)<br /> 20. gypat malfigiane<br /> 21. këmbët<br /> 22. kthetrat<br /> 23. tarsus<br /> 24. tibia<br /> 25. femuri<br /> 26. trochanter<br /> 27. fore-gut <br /> 28. thoracic ganglion<br /> 29. coxa<br /> 30. gjëndra e pështymës<br /> 31. [[subesophageal ganglion]]<br /> 32. pjesët e gojës<br /> </div>]] === Sistemi nervor === === Frymëmarrja dhe qarkullimi === == Zhvillimi == == Komunikimi == === Prodhimi i dritës dhe pamja === === Lëshimi i zërave === === Komunikimi kimik === == Sjellja == == Evoluimi == == Klasifikimi == '''[[Apterygota]]''' * [[Monura]] (lloj i zhdukur) '''[[Monocondylia]]''' * [[Archaeognatha]]=Microcoryphia '''[[Dicondylia]]''' :* [[Thysanura]]=Zygentoma :'''[[Pterygota]]''' :: '''[[Paleoptera]]''' ::* [[Ephemeroptera]] (mayflies) ::* [[Palaeodictyoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Megasecoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Archodonata]] (lloj i zhdukur) ::* [[Diaphanopterodea]] (lloj i zhdukur) ::* [[Protodonata]]=Meganisoptera (lloj i zhdukur) ::* [[Protanisoptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Triadophlebioptera]] (lloj i zhdukur) ::* [[Protozygoptera]]=Archizygoptera (lloj i zhdukur) ::* [[Odonata]] [[Skeda:Aust blue dragonfly02.jpg|thumb|''[[Orthetrum caledonicum]]'']] :: '''[[Neoptera]]''' ::: '''[[Polyneoptera]]''' :::* [[Caloneurodea]] (lloj i zhdukur) :::* [[Titanoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Protorthoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Plecoptera]] :::* [[Embiidina]]=Embioptera :::* [[Zoraptera]] :::* [[Dermaptera]] :::* [[Orthoptera]] :::* [[Phasmatodea]] :::* [[Notoptera]] :::* [[Blattaria]] ::::* [[Isoptera]] :::* [[Mantodea]] [[Skeda:Zorak-Mantis.png|thumb|[[Chinese Mantis]]]] ::: '''[[Paraneoptera]]''' :::* [[Psocoptera|Psocodea]] ::::* [[Mallophaga]] ::::* [[Anoplura]] :::* [[Thysanoptera]] :::* [[Hemiptera]] [[Skeda:European wasp white bg.jpg|thumb|[[Gremza]] e verdhë.]] ::: '''[[Endopterygota]]'''=Holometabola :::* [[Glosselytrodea]] (lloj i zhdukur) :::* [[Miomoptera]] (lloj i zhdukur) :::* [[Hymenoptera]] :::* [[beetle|Coleoptera]] :::* [[Strepsiptera]] ::: [[Neuropterida]] :::* [[Raphidioptera]] :::* [[Megaloptera]] :::* [[Neuroptera]] ::: [[Antliophora]]/[[Mecopteroidea]] :::* [[Mecoptera]] ::::* [[Siphonaptera]] :::* [[Diptera]] :::* [[Protodiptera]] (lloj i zhdukur) ::: [[Amphiesmenoptera]] :::* [[Trichoptera]] :::* [[Lepidoptera]] == Shih dhe == * [[Insekti]] == Lidhje të jashtme == == Referime == {{ref}} [[Kategoria:Insekte]] {{zoo-cung}} 21fmqbuodtgdr269yscjwk07m0eisc9 4 392350 3058535 3056701 2026-10-20T14:50:15Z Smallem 126080 U shtua kërkesa e re " Siar O" ([[User:Smallem/Hollësi#kërkesat|hollësi]]) 3058535 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Administrata/styles.css" /> __ARCHIVEDTALK__ <div class="adm-divider" id="Kërkesa"><div class="adm-divider-line"></div><div class="adm-divider-label">Kërkesa<span class="adm-divider-edit plainlinks">&#91;[{{fullurl:Wikipedia:Administrata/Votimet/Kërkesa për kontrollues/Kërkesa|action=edit}} redakto]&#93;</span></div><div class="adm-divider-line"></div></div> <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Emri i përdoruesit}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/ Siar O}} {{Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Nalaass138}} or7dvy8ocryaif5chdvkanpr44hnpyh 4 392596 3058638 3058327 2026-10-20T22:46:34Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: KUNDËR · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058638 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Lufta e Nuseve]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''22 dhjetor 2025, 19:55 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> ''Kandidatura u hap nga [[Përdoruesi:Martinxx1|Martinxx1]] më 15 dhjetor 2025, pa asnjë arsye.'' === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{PËR}}, * {{KUNDËR}} ose * {{ASNJANËS}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{KUNDËR}} - artikulli është shumë i shkurtër dhe mezi kualifikon. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 tetor 2026 00:55 (CEST) * {{KUNDËR}} - Sipas Fallbackintoreality [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:46 (CEST) === Diskutimi === 38rbg4e9xsxeb5tkdjyr875kbw63t0d 4 396525 3058714 3056700 2026-10-21T07:29:12Z Klein Muçi 52109 /* Diskutimi */ 3058714 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Nalaass138|Nalaass138]] == {{User|Nalaass138}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Përshëndetje. Dëshiroj të paraqes një kërkesë për të marrë të drejtën kontrollues në Wikipedia shqip. Jam aktiv në kontribuimin e artikujve dhe do të doja të ndihmoja në shqyrtimin dhe përmirësimin e tyre duke ndjekur rregullat dhe udhëzimet e Wikipedia-s. Faleminderit për konsideratën. {{Unsigned|Nalaass138|6 mars 2026}} === Diskutimi === Kërkesa nuk ishte përfshira te lista e kërkesave për shumë muaj (u shtua vetëm pas kontrolleve automatike së fundmi). Nëse vazhdon e njëjta dëshirë mund të riaplikohet. {{Refused}} - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:29 (CEST) r1ilzq5hf8nr9oo44h057x70tarhyod 3058715 3058714 2026-10-21T07:30:01Z Klein Muçi 52109 3058715 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Nalaass138|Nalaass138]] == {{User|Nalaass138}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Përshëndetje. Dëshiroj të paraqes një kërkesë për të marrë të drejtën kontrollues në Wikipedia shqip. Jam aktiv në kontribuimin e artikujve dhe do të doja të ndihmoja në shqyrtimin dhe përmirësimin e tyre duke ndjekur rregullat dhe udhëzimet e Wikipedia-s. Faleminderit për konsideratën. {{Unsigned|Nalaass138|6 mars 2026}} === Diskutimi === Kërkesa nuk ishte përfshira te lista e kërkesave për shumë muaj (u shtua vetëm pas kontrolleve automatike së fundmi). Nëse vazhdon e njëjta dëshirë mund të riaplikohet. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:29 (CEST) {{Refused}} dbn7l7xowonqiyuumkmndydopt0t823 3058716 3058715 2026-10-21T07:30:25Z Klein Muçi 52109 U kthye versioni 3058715 i bërë nga [[Special:Contributions/Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[User talk:Klein Muçi|diskutimet]]) 3058716 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/Nalaass138|Nalaass138]] == {{User|Nalaass138}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Përshëndetje. Dëshiroj të paraqes një kërkesë për të marrë të drejtën kontrollues në Wikipedia shqip. Jam aktiv në kontribuimin e artikujve dhe do të doja të ndihmoja në shqyrtimin dhe përmirësimin e tyre duke ndjekur rregullat dhe udhëzimet e Wikipedia-s. Faleminderit për konsideratën. {{Unsigned|Nalaass138|6 mars 2026}} === Diskutimi === Kërkesa nuk ishte përfshira te lista e kërkesave për shumë muaj (u shtua vetëm pas kontrolleve automatike së fundmi). Nëse vazhdon e njëjta dëshirë mund të riaplikohet. {{Refused}} - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:29 (CEST) r1ilzq5hf8nr9oo44h057x70tarhyod 4 397088 3058695 3057247 2026-10-21T06:46:28Z Leutrim.P 113691 arkivim +4 3058695 wikitext text/x-wiki {{arkivi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Konfiskimi i 44 kilogramve drogë në Shkozë të Prizrenit}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ari}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mc Kresha}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Alban Kardashi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mc-Atlantis}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Oksido-Reduktimi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Stenaldo Mëhilli}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (22)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hipistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Monedhat sipas viteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Legjendar Shenasi Ibrahimi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Rogert Sterkaj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Sabri Çiku}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Armend Kastrati}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Bekim Asani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Personalitete të Greqisë së lashtë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Baba Ali}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pishtarë të pashuar}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Udhëzime praktike}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Metoda percjellese te punes shkencore dhe hulumtuese}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Cikli i histerezes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kthimi i pronave}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Zona Operative e Llapit}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/TV Digjital Komunikimet multimediale}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Familjet e Gjuhëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Bateria prej letre}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (12)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Dëshmorët e Luftës Së Vitit 2001}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Marrëdhënia në mes të sistemit të tretjes dhe Sistemit nxjerrës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Zyra e Gjendjes Civile - Bajram Curri}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Pejës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gjendja kishtare në Shqipëri shek.XI - XIV}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Asja Tira}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova dhe bukuritë e saj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mahmudnedim Mahmudi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Tematikat e sures mulk}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Regjistri i 1737}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e telenovelave të Televisa}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Top 50 boksierët e të gjitha kohërave - kategoria e rëndë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e listave të matematikanëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj}} mt6836nz0vitz9y5vrathk3g2vfrmis 1 398395 3058610 2919201 2026-10-20T21:01:57Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058610 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Manifest Destiny]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2919200 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240323222843/https://americanexperience.si.edu/historical-eras/expansion/pair-westward-apotheosis/ për lidhjen https://americanexperience.si.edu/historical-eras/expansion/pair-westward-apotheosis/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 prill 2026 17:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Manifest Destiny]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058609 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924112834/https://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=usde%3bcc=usde%3bidno=usde0006-4%3bnode=usde0006-4%253A6%3bview=image%3bseq=350%3bsize=100%3bpage=root për lidhjen https://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=usde;cc=usde;idno=usde0006-4;node=usde0006-4%3A6;view=image;seq=350;size=100;page=root. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 23:01 (CEST) e45kl7o9gfj9aa8tcoht8x75plzyx0y 0 398959 3058517 3056426 2026-10-20T13:43:24Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 4 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058517 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislature | name = Parlamenti i Italisë | native_name = Parlamento italiano | legislature = XIX legjislatura | coa_pic = Emblem of Italy.svg | coa_res = 120px | house_type = [[Bikameralizmi|Bikameral]] | leader1_type = Kryesohet nga | leader1 = [[Lorenzo Fontana]] <small>(në seancë të përbashkët)</small> | party1 = [[Lega per Salvini Premier|Lega]] | leader1_term = 14 tetor 2022 | leader2_type = Dhomat | leader2 = [[Dhoma e Deputetëve e Italisë]]<br />[[Senati i Republikës Italiane]] | members = 600 anëtarë të zgjedhur<br />+ senatorët e përjetshëm | new_session = 13 tetor 2022 | structure1 = [[Skeda:Camera dei Deputati XIX Legislatura (06 maggio 2026).svg|250px]] | structure2 = [[Skeda:Senato della Repubblica XIX Legislatura (11 marzo 2025).svg|250px]] | meeting_place = [[Palazzo Montecitorio]] dhe [[Palazzo Madama]], [[Roma]], [[Italia]] | website = {{URL|https://www.camera.it/}}<br />{{URL|https://www.senato.it/}} |session_room=Camera dei deputati Aula Palazzo Montecitorio Roma.jpg|structure1_res=[[Skeda:Camera dei Deputati XIX Legislatura (24 marzo 2026).svg|250px]] }} '''Parlamenti i Italisë''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Parlamento italiano'') është organi përfaqësues kombëtar i [[Italia|Republikës Italiane]] dhe ushtron pushtetin legjislativ në kuadrin e rendit kushtetues të vendit. Sipas nenit 55 të [[Kushtetuta e Italisë|Kushtetutës italiane]], ai përbëhet nga dy dhoma: [[Dhoma e Deputetëve e Italisë|Dhoma e Deputetëve]] dhe [[Senati i Republikës Italiane|Senati i Republikës]].<ref name="art55">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-i/sezione-i/articolo-55|title=La Costituzione - Articolo 55|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> Në sistemin italian, të dyja dhomat kanë kompetenca të barabarta në procesin legjislativ dhe në marrëdhënien e besimit me qeverinë. Për këtë arsye, rendi parlamentar italian përshkruhet zakonisht si një sistem i ''bikameralizmit paritar'' ose ''bikameralizmit të përsosur''.<ref name="camera-parl">{{Cite web|url=https://conoscere.camera.it/la-camera-dei-deputati/la-camera-nel-sistema-parlamentare|title=La Camera nel sistema parlamentare|website=Conoscere la Camera|language=it|access-date=2026-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420061240/https://conoscere.camera.it/la-camera-dei-deputati/la-camera-nel-sistema-parlamentare|archive-date=20 prill 2026|url-status=dead}}</ref><ref name="senato-parl">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/il-senato-nel-sistema-bicamerale/il-parlamento|title=Il Parlamento|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> == Historia == Parlamenti italian u formua në vitin 1861, pas bashkimit të Italisë, mbi modelin e parlamentit të krijuar në vitin 1848 në [[Mbretëria e Sardenjës|Mbretërinë e Sardenjës]] nga [[Statuto Albertino]]. Në periudhën e [[Mbretëria e Italisë|Mbretërisë së Italisë]], ai kishte tashmë strukturë dykamerëshe, me një Senat të emëruar dhe me një Dhomë Deputetësh të zgjedhur.<ref name="treccani-storia">{{Cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/parlamento_%28Enciclopedia-dei-ragazzi%29/|title=Parlamento|website=Treccani|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> Në vitin 1939, gjatë regjimit fashist, sistemi parlamentar tradicional u ndërpre dhe Dhoma e Deputetëve u zëvendësua nga ''Camera dei fasci e delle corporazioni''. Pas rënies së fashizmit, referendumit institucional të vitit 1946 dhe hyrjes në fuqi të Kushtetutës republikane më 1 janar 1948, u krijua struktura aktuale e Parlamentit të Republikës Italiane.<ref name="treccani-storia" /><ref name="art55" /> == Struktura == Parlamenti përbëhet nga dy degë: * [[Dhoma e Deputetëve e Italisë|Dhoma e Deputetëve]] * [[Senati i Republikës Italiane|Senati i Republikës]] Neni 56 i Kushtetutës parashikon që Dhoma e Deputetëve përbëhet nga 400 deputetë, prej të cilëve 8 zgjidhen në qarkun jashtë vendit.<ref name="art56">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-i/sezione-i/articolo-56|title=La Costituzione - Articolo 56|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> Neni 57 parashikon që Senati i Republikës përbëhet nga 200 senatorë zgjedhorë, prej të cilëve 4 zgjidhen në qarkun jashtë vendit; këtyre u shtohen senatorët e përjetshëm, sipas rasteve të parashikuara nga neni 59 i Kushtetutës.<ref name="art57">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-i/sezione-i/articolo-57|title=La Costituzione - Articolo 57|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref><ref name="art59">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-i/sezione-i/articolo-59|title=La Costituzione - Articolo 59|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> Të dyja dhomat zgjidhen për pesë vjet. Mandati i tyre mund të zgjatet vetëm me ligj dhe vetëm në rast lufte.<ref name="art60">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-i/sezione-i/articolo-60|title=La Costituzione - Articolo 60|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> == Funksionet == Funksioni kryesor i Parlamentit është ai legjislativ. Një projektligj duhet të miratohet në të njëjtin tekst nga të dyja dhomat për t’u bërë ligj. Ky mekanizëm, i njohur zakonisht si ''navette parlamentare'', është një prej tipareve më karakteristike të sistemit italian të bikameralizmit paritar.<ref name="camera-legge">{{Cite web|url=https://conoscere.camera.it/il-ruolo-della-camera/la-camera-esamina-le-leggi/il-percorso-di-una-legge|title=Il percorso di una legge|website=Conoscere la Camera|language=it|access-date=2026-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20260418004034/https://conoscere.camera.it/il-ruolo-della-camera/la-camera-esamina-le-leggi/il-percorso-di-una-legge|archive-date=18 prill 2026|url-status=dead}}</ref><ref name="camera-parl" /> Përveç funksionit legjislativ, Parlamenti ushtron funksionin e drejtimit politik dhe të kontrollit mbi qeverinë. Qeveria duhet të gëzojë besimin e të dyja dhomave dhe mund të rrëzohet nëse njëra prej tyre voton kundër saj.<ref name="senato-parl" /><ref name="camera-parl" /> Parlamenti ushtron gjithashtu funksione të rëndësishme njohëse dhe inspektuese përmes pyetjeve parlamentare, interpelancave, mocioneve, rezolutave, komisioneve dhe hetimeve parlamentare.<ref name="indirizzo">{{Cite web|url=https://conoscere.camera.it/il-ruolo-della-camera/lattivita-di-indirizzo-controllo-e-conoscitiva-della-camera|title=L'attività di indirizzo, controllo e conoscitiva della Camera|website=Conoscere la Camera|language=it|access-date=2026-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419002059/https://conoscere.camera.it/il-ruolo-della-camera/lattivita-di-indirizzo-controllo-e-conoscitiva-della-camera|archive-date=19 prill 2026|url-status=dead}}</ref> == Parlamenti në seancë të përbashkët == Kushtetuta parashikon që Parlamenti të mblidhet në ''seancë të përbashkët'' vetëm në rastet e caktuara shprehimisht. Në këto raste deputetët dhe senatorët mblidhen së bashku në sallën e [[Dhoma e Deputetëve e Italisë|Dhomës së Deputetëve]] në [[Palazzo Montecitorio]] dhe seanca drejtohet nga presidenti i Dhomës së Deputetëve.<ref name="art55" /><ref name="seduta-comune">{{Cite web|url=https://visita.camera.it/aula|title=Aula|website=visita.camera.it|language=it|access-date=2026-04-13}} {{Lidhje e vdekur}}</ref> Rastet kryesore të seancës së përbashkët janë: * zgjedhja e [[Presidenti i Italisë|Presidentit të Republikës]], me pjesëmarrjen edhe të delegatëve rajonalë;<ref name="art83">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-ii/articolo-83|title=La Costituzione - Articolo 83|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> * betimi i Presidentit të Republikës;<ref name="art91">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-ii/articolo-91|title=La Costituzione - Articolo 91|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> * vënia në akuzë e Presidentit të Republikës në rastet e parashikuara nga Kushtetuta;<ref name="art90">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-ii/articolo-90|title=La Costituzione - Articolo 90|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> * zgjedhja e një pjese të anëtarëve të [[Këshilli i Lartë i Magjistraturës|Këshillit të Lartë të Magjistraturës]];<ref name="csm">{{Cite web|url=https://www.senato.it/relazioni-con-i-cittadini/nomine-procedure-pubbliche/elezione-componenti-csm|title=Elezione componenti del Consiglio superiore della magistratura|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> * zgjedhja e një pjese të gjyqtarëve të [[Gjykata Kushtetuese e Italisë|Gjykatës Kushtetuese]].<ref name="art135">{{Cite web|url=https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-vi/sezione-i/articolo-135|title=La Costituzione - Articolo 135|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> == Selitë == Veprimtaria e Parlamentit zhvillohet në dy seli kryesore në [[Roma]]: [[Palazzo Montecitorio]], ku mblidhet Dhoma e Deputetëve dhe ku mbahet edhe seanca e përbashkët, dhe [[Palazzo Madama]], ku mblidhet Senati i Republikës.<ref name="montecitorio">{{Cite web|url=https://conoscere.camera.it/lamministrazione/le-sedi-della-camera/palazzo-montecitorio|title=Palazzo Montecitorio|website=Conoscere la Camera|language=it|access-date=2026-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20260418002047/https://conoscere.camera.it/lamministrazione/le-sedi-della-camera/palazzo-montecitorio|archive-date=18 prill 2026|url-status=dead}}</ref><ref name="madama">{{Cite web|url=https://www.senato.it/Leg16/3049?documento=22&voce_sommario=15|title=Palazzo Madama|website=Senato della Repubblica|language=it|access-date=2026-04-13}}</ref> == Shih edhe == * [[Dhoma e Deputetëve e Italisë]] * [[Senati i Republikës Italiane]] * [[Kushtetuta e Italisë]] * [[Presidenti i Italisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.camera.it/ Faqja zyrtare e Dhomës së Deputetëve] * [https://www.senato.it/ Faqja zyrtare e Senatit të Republikës] * [https://www.senato.it/istituzione/la-costituzione/parte-ii/titolo-i/sezione-i/articolo-55 Neni 55 i Kushtetutës italiane] [[Kategoria:Kuvendi i Italisë]] jam7xl3cb4osifit7popr91vkjrtvwh 0 400637 3058521 3006237 2026-10-20T14:05:32Z Vyolltsa 129213 3058521 wikitext text/x-wiki {| class="infobox hrecipe adr" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Bucharest,_Greek_pie-maker,_1880.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bucharest,_Greek_pie-maker,_1880.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption" style="padding-bottom:0.25em;border-bottom:1px solid #aaa;">Një përgatitës i ''placentës'' greke në Bukuresht 1880</div> |- ! Lloji | class="infobox-data" |Tortë |- !Vendi i origjinës |Greqia e Lashtë, Roma e Lashtë |- !Përbërësit kryesorë |Miell dhe brumë semolina, djathë, mjaltë, gjethe dafine |} '''Torta placentë''' është një gatim nga Greqia dhe Roma e lashtë e cila përbëhet nga shumë shtresa brumi të mbuluara me një përzierje djathi (si p.sh. gjizë ) dhe mjaltë dhe të aromatizuara me gjethe dafine, të pjekura dhe më pas të mbuluara me mjaltë.<ref name="Faas">{{Harvnb|Faas|2005}}.</ref><ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref> Ëmbëlsira përmendet në tekste klasike si poemat greke të Arkestratit dhe Antifanit, si dhe në " ''De agri cultura"'' të Katonit të Vjetër. Mendohet se ka lidhje me bakllavanë.<ref>{{Cite book|title=Traditional Greek Cooking: A Memoir with Recipes|isbn=9781859641170|language=en}}</ref><ref name="Faas" /> == Etimologjia == Fjala latine ''placenta'' rrjedh nga greqishtja ''plakous'' (Greqishtja e Lashtë – ''plakountos'', nga πλακόεις – ''plakoeis'', "i sheshtë") për bukë të holla ose të shtresuara.<ref>{{Harvnb|Lewis|Short|1879}}: [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Dplacenta placenta].</ref><ref>{{Harvnb|Liddell|Scott|1940}}: [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dplakou%3Ds πλακοῦς].</ref><ref>{{Harvnb|Stevenson|Waite|2011}}.</ref> Placenta e shtatzanisë te gjitarët është emëruar kështu nga ngjashmëria e perceptuar midis formës së saj dhe asaj të një keku placente. == Histori == Shumica pretendojnë se placenta, dhe për këtë arsye me shumë mundësi bakllavaja, rrjedh nga një recetë nga Greqia e Lashtë. ''Odisea'' e Homerit, e shkruar rreth vitit 800 para Krishtit, përmend bukë të holla të ëmbëlsuara me arra dhe mjaltë. Në shekullin e pestë para Krishtit, Filoksenosi pohon në poemën e tij " ''Darka'' " se, në pjatën e fundit të pirjes së një vakti, mikpritësit përgatisnin dhe shërbenin tortë ''cheesecake'' të bërë me qumësht dhe mjaltë që piqej në formë torteje.<ref>Hoffman, Susanna. ''The Olive and the Caper''. Workman Publishing Company, Inc. {{ISBN|9781563058486}}</ref> Një përmendje e hershme në gjuhën greke e ''plakous'' si ëmbëlsirë (ose delikatesë e dytë në tryezë) vjen nga poemat e Arkestratos. Ai e përshkruan ''plakousa''të shërbyer me arra dhe fruta të thata dhe lëvdon versionin athinas të ''plakous'' të mbuluar me mjaltë.<ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref> Antifani (shekulli i 4-të p.e.s.), një bashkëkohës i Arkestratit, dha një përshkrim të zbukuruar të ''plakous'' me miell gruri dhe djathë dhie si përbërës kryesorë:<ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref><ref>{{Harvnb|Dalby|1998}}</ref><blockquote>Rrëketë e bletës së kuqërremtë, të përziera me lumin e mpiksur të dhive që blegërinin, të vendosura mbi një enë të sheshtë të vajzës së virgjër të Demeterës [mjaltë, djathë, miell], duke shijuar në dhjetë mijë shtesa delikate - apo duhet të them thjesht plakous? Unë jam për plakous' (Antifani cituar nga Atheneusi).</blockquote>Më vonë, në vitin 160 p.e.s., Katon Plaku dha një recetë për ''placentën'' në veprën e tij ''De agri cultura'', të cilën Andrew Dalby e konsideron, së bashku me recetat e tjera të ëmbëlsirave të Katonit, si pjesë të "traditës greke" dhe me gjasë të kopjuar nga një libër gatimi grek.<ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref><ref>{{Harvnb|Dalby|1998}}</ref><blockquote>Formësoni ''placentën'' si më poshtë: vendosni një rresht të vetëm ''trakta'' përgjatë gjithë gjatësisë së brumit bazë. Pastaj kjo mbulohet me përzierjen [djathë dhe mjaltë] nga havani. Vendosni një rresht tjetër ''trakta'' sipër dhe vazhdoni kështu derisa të jetë përdorur i gjithë djathi dhe mjalti. Përfundoni me një shtresë ''trakta''... vendosni placentën në furrë dhe vendosni një kapak të parangrohur sipër saj [...] Kur të jetë gati, mjalti hidhet mbi placentë. (Cato Plaku, ''De Agri Cultura'' )<ref name="Faas">{{Harvnb|Faas|2005}}.</ref></blockquote>Shkrimtari i kuzhinës Mark Kurlansky e përshkruan recetën e Katonit si të pakuptueshme dhe që përfundon në një pjatë të pangrënshme nëse ndiqet fjalë për fjalë.<ref>{{Cite news|last=Scott Simon|date=12 korrik 2025|title=Award-winning food writer Mark Kurlansky discusses his new novel 'Cheesecake'|url=https://www.npr.org/2025/07/12/nx-s1-5232159/award-winning-food-writer-mark-kurlansky-discusses-his-new-novel-cheesecake|language=en}}</ref> == Trashëgimi == Një numër studiuesish modernë sugjerojnë se pasardhësit romakë lindorë (bizantinë) të ëmbëlsirës greko-romake, ''plakountas tetyromenous'' ("placenta me djathë") dhe ''koptoplakous'' ( greqishtja bizantine: κοπτοπλακοῦς), janë paraardhësit modernë të tiropitës (ose banitsës ) dhe përkatësisht bakllavasë.<ref name="Faas">{{Harvnb|Faas|2005}}.</ref><ref>{{Harvnb|Salaman|1986}}; {{Harvnb|Vryonis|1971}}.</ref> Emri ''placentë'' ( Greek: πλακόεις) përdoret sot në ishullin Lesbos në Greqi për të përshkruar një ëmbëlsirë të tipit të bakllavës me fletë brumi të shtresuara që përmbajnë arra të shtypura, të cilat piqen dhe më pas mbulohen me mjaltë.<ref>{{Cite web|last=Τριανταφύλλη|first=Κική|date=17 tetor 2015|title=Πλατσέντα, από την Αγία Παρασκευή Λέσβου|url=http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=3528|access-date=7 shkurt 2020|website=bostanistas.gr|language=en}}</ref><ref>{{Harvnb|Γιαννέτσου|2014|loc=p. 161: "Η πλατσέντα είναι σαν τον πλακούντα των αρχαίων Ελλήνων, με ξηρούς καρπούς και μέλι."}}</ref> Brumi për këtë {{Lang|la|placenta}} moderne përgatitet me gjethe të holla brumi të thërrmueshëm të zhytura në shurup të thjeshtë. Brumit i shtohet ouzo.<ref>{{Cite web|last=Αποστολή με Email|title=Πλατσέντα, από την Αγία Παρασκευή Λέσβου &#124; Άρθρα &#124; Bostanistas.gr : Ιστορίες για να τρεφόμαστε διαφορετικά|url=http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=3528|access-date=2017-01-28|website=Bostanistas.gr|language=en}}</ref><ref name="cookbook">{{Cite book|last=Λούβαρη-Γιαννέτσου|first=Βασιλεία|title=Τα Σαρακοστιανά 50 συνταγές για τη Σαρακοστή και τις γιορτές|year=2014|trans-title=Lent foods: 50 recipes for Lent and the holidays|chapter=Πλατσέντα ή γλυκόπιτα|chapter-url=https://books.google.com/books?id=5U0iAwAAQBAJ&q=%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B1&pg=PT161|language=en}}</ref> Përmes emrit të saj bizantin grek ''plakountos'', ëmbëlsira u përvetësua në kuzhinën armene si ''plagindi'', ''plagunda'' dhe ''pghagund'', të gjitha "ëmbëlsira buke dhe mjaltë".<ref name="Perry">{{Harvnb|Perry|2001}}.</ref> Nga termi i fundit erdhi emri i mëvonshëm arab ''iflaghun që'' përmendet në librin mesjetar të gatimit arab ''Wusla ila al-habib'' si një specialitet i armenëve kilikianë të vendosur në Azinë e Vogël jugore dhe në mbretëritë fqinje Kryqtare të Sirisë veriore.<ref name="Perry" /> Kështu, gatimi mund të ketë udhëtuar në Levant në Mesjetë nëpërmjet armenëve, shumë prej të cilëve migruan atje pas shfaqjes së parë të fiseve turke në Anadollin mesjetar.<ref>{{Harvnb|Bozoyan|2008}}.</ref> Variante të tjera të gatimit greko-romake mbijetuan në epokën moderne në formën e ''plăcintă'' rumune (një brumë i sheshtë i pjekur që përmban djathë) dhe ''palatschinke'' vjeneze<ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref> (një petull shumë e hollë e bërë si krep; gjithashtu e zakonshme në Ballkan, Evropën Qendrore dhe Lindore ). == Shih edhe == * Nougat, ndonjëherë i atribuohet grekëve dhe romakëve nga format më të forta të recetave të ngjashme. == Lidhje të jashtme == * {{Cite book|last=Bozoyan|first=Azat A.|url=https://books.google.com/books?id=0KYMAQAAMAAJ|title=Armenian Cilicia|publisher=Mazda Publishers|year=2008|isbn=978-1568591544|editor-last=Hovannisian|editor-first=Richard G.|series=UCLA Armenian History and Culture Series|location=Costa Mesa, CA|pages=67–78|language=en|chapter=Armenian Political Revival in Cilicia|editor-last2=Payaslian|editor-first2=Simon}} * {{Cite book|last=Dalby|first=Andrew|title=Cato. On Farming (De Agricultura). A Modern Translation with Commentary|publisher=Prospect|year=1998|location=Totnes|language=en}} * {{Cite book|last=Faas|first=Patrick|url=https://books.google.com/books?id=YXGlAr17oekC|title=Around the Roman Table: Food and Feasting in Ancient Rome|year=2005|isbn=0226233472|location=Chicago, IL|language=en}} * {{Cite book|last=Γιαννέτσου|first=Βασιλεία Λούβαρη|url=https://books.google.com/books?id=5U0iAwAAQBAJ|title=Τα Σαρακοστιανά: 50 συνταγές για τη Σαρακοστή και τις γιορτές της από τη MAMAVASSO|publisher=Georges Yannetsos|year=2014|language=en}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbi6BwAAQBAJ|title=The Oxford Companion to Sugar and Sweets|publisher=Oxford University Press|year=2015|isbn=978-0199313396|editor-last=Goldstein|editor-first=Darra|location=Oxford|language=en}} * {{Cite book|last=Lewis|first=Charlton T.|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.147309|title=A Latin Dictionary|last2=Short|first2=Charles|publisher=Clarendon Press|year=1879|location=Oxford|language=en}} * {{Cite book|last=Liddell|first=Henry George|url=https://archive.org/details/b31364949_0002|title=A Greek-English Lexicon|last2=Scott|first2=Robert|publisher=Clarendon Press|year=1940|location=Oxford|language=en}} * {{Cite book|last=Perry|first=Charles|url=https://books.google.com/books?id=EbHYAAAAMAAJ|title=Medieval Arab Cookery|publisher=Prospect Books|year=2001|isbn=0907325912|editor-last=Rodinson|editor-first=Maxime|location=Totnes|pages=91–163|language=en|chapter=Studies in Arabic Manuscripts|editor-last2=Arberry|editor-first2=Arthur John}} * {{Cite book|last=Salaman|first=Rena|url=https://books.google.com/books?id=jYa3J6xrjt4C|title=Oxford Symposium on Food & Cookery 1984 & 1985, Cookery: Science, Lore and Books Proceedings|publisher=Prospect Books Limited|year=1986|isbn=9780907325161|editor-last=Davidson|editor-first=Alan|location=London|pages=184–187|language=en|chapter=The Case of the Missing Fish, or ''Dolmathon Prolegomena'' (1984)}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sYScAQAAQBAJ|title=Concise Oxford English Dictionary: Luxury Edition|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0199601110|editor-last=Stevenson|editor-first=Angus|location=Oxford|language=en|editor-last2=Waite|editor-first2=Maurice}} * {{Cite book|last=Vryonis|first=Speros|url=https://books.google.com/books?id=wBpIAAAAMAAJ|title=The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century|publisher=University of California Press|year=1971|isbn=978-0-52-001597-5|location=Berkeley, CA|language=en}} * {{Cite news|date=prill–maj 2006|title=American Pie|language=en|url=http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/2/2006_2_30.shtml|url-status=dead|access-date=2009-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090712030514/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/2/2006_2_30.shtml|archive-date=2009-07-12|quote=The Romans refined the recipe, developing a delicacy known as placenta, a sheet of fine flour topped with cheese and honey and flavored with bay leaves.}} == Referime == {{Reflist|2}} [[Kategoria:Kuzhina greke]] [[Kategoria:Greqia e Lashtë]] [[Kategoria:Roma e Lashtë]] d7za5hs7qke4uvgwleqbf22tat1629l 3058522 3058521 2026-10-20T14:05:59Z Vyolltsa 129213 /* Trashëgimi */ 3058522 wikitext text/x-wiki {| class="infobox hrecipe adr" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Bucharest,_Greek_pie-maker,_1880.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bucharest,_Greek_pie-maker,_1880.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption" style="padding-bottom:0.25em;border-bottom:1px solid #aaa;">Një përgatitës i ''placentës'' greke në Bukuresht 1880</div> |- ! Lloji | class="infobox-data" |Tortë |- !Vendi i origjinës |Greqia e Lashtë, Roma e Lashtë |- !Përbërësit kryesorë |Miell dhe brumë semolina, djathë, mjaltë, gjethe dafine |} '''Torta placentë''' është një gatim nga Greqia dhe Roma e lashtë e cila përbëhet nga shumë shtresa brumi të mbuluara me një përzierje djathi (si p.sh. gjizë ) dhe mjaltë dhe të aromatizuara me gjethe dafine, të pjekura dhe më pas të mbuluara me mjaltë.<ref name="Faas">{{Harvnb|Faas|2005}}.</ref><ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref> Ëmbëlsira përmendet në tekste klasike si poemat greke të Arkestratit dhe Antifanit, si dhe në " ''De agri cultura"'' të Katonit të Vjetër. Mendohet se ka lidhje me bakllavanë.<ref>{{Cite book|title=Traditional Greek Cooking: A Memoir with Recipes|isbn=9781859641170|language=en}}</ref><ref name="Faas" /> == Etimologjia == Fjala latine ''placenta'' rrjedh nga greqishtja ''plakous'' (Greqishtja e Lashtë – ''plakountos'', nga πλακόεις – ''plakoeis'', "i sheshtë") për bukë të holla ose të shtresuara.<ref>{{Harvnb|Lewis|Short|1879}}: [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Dplacenta placenta].</ref><ref>{{Harvnb|Liddell|Scott|1940}}: [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dplakou%3Ds πλακοῦς].</ref><ref>{{Harvnb|Stevenson|Waite|2011}}.</ref> Placenta e shtatzanisë te gjitarët është emëruar kështu nga ngjashmëria e perceptuar midis formës së saj dhe asaj të një keku placente. == Historia == Shumica pretendojnë se placenta, dhe për këtë arsye me shumë mundësi bakllavaja, rrjedh nga një recetë nga Greqia e Lashtë. ''Odisea'' e Homerit, e shkruar rreth vitit 800 para Krishtit, përmend bukë të holla të ëmbëlsuara me arra dhe mjaltë. Në shekullin e pestë para Krishtit, Filoksenosi pohon në poemën e tij " ''Darka'' " se, në pjatën e fundit të pirjes së një vakti, mikpritësit përgatisnin dhe shërbenin tortë ''cheesecake'' të bërë me qumësht dhe mjaltë që piqej në formë torteje.<ref>Hoffman, Susanna. ''The Olive and the Caper''. Workman Publishing Company, Inc. {{ISBN|9781563058486}}</ref> Një përmendje e hershme në gjuhën greke e ''plakous'' si ëmbëlsirë (ose delikatesë e dytë në tryezë) vjen nga poemat e Arkestratos. Ai e përshkruan ''plakousa''të shërbyer me arra dhe fruta të thata dhe lëvdon versionin athinas të ''plakous'' të mbuluar me mjaltë.<ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref> Antifani (shekulli i 4-të p.e.s.), një bashkëkohës i Arkestratit, dha një përshkrim të zbukuruar të ''plakous'' me miell gruri dhe djathë dhie si përbërës kryesorë:<ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref><ref>{{Harvnb|Dalby|1998}}</ref><blockquote>Rrëketë e bletës së kuqërremtë, të përziera me lumin e mpiksur të dhive që blegërinin, të vendosura mbi një enë të sheshtë të vajzës së virgjër të Demeterës [mjaltë, djathë, miell], duke shijuar në dhjetë mijë shtesa delikate - apo duhet të them thjesht plakous? Unë jam për plakous' (Antifani cituar nga Atheneusi).</blockquote>Më vonë, në vitin 160 p.e.s., Katon Plaku dha një recetë për ''placentën'' në veprën e tij ''De agri cultura'', të cilën Andrew Dalby e konsideron, së bashku me recetat e tjera të ëmbëlsirave të Katonit, si pjesë të "traditës greke" dhe me gjasë të kopjuar nga një libër gatimi grek.<ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref><ref>{{Harvnb|Dalby|1998}}</ref><blockquote>Formësoni ''placentën'' si më poshtë: vendosni një rresht të vetëm ''trakta'' përgjatë gjithë gjatësisë së brumit bazë. Pastaj kjo mbulohet me përzierjen [djathë dhe mjaltë] nga havani. Vendosni një rresht tjetër ''trakta'' sipër dhe vazhdoni kështu derisa të jetë përdorur i gjithë djathi dhe mjalti. Përfundoni me një shtresë ''trakta''... vendosni placentën në furrë dhe vendosni një kapak të parangrohur sipër saj [...] Kur të jetë gati, mjalti hidhet mbi placentë. (Cato Plaku, ''De Agri Cultura'' )<ref name="Faas">{{Harvnb|Faas|2005}}.</ref></blockquote>Shkrimtari i kuzhinës Mark Kurlansky e përshkruan recetën e Katonit si të pakuptueshme dhe që përfundon në një pjatë të pangrënshme nëse ndiqet fjalë për fjalë.<ref>{{Cite news|last=Scott Simon|date=12 korrik 2025|title=Award-winning food writer Mark Kurlansky discusses his new novel 'Cheesecake'|url=https://www.npr.org/2025/07/12/nx-s1-5232159/award-winning-food-writer-mark-kurlansky-discusses-his-new-novel-cheesecake|language=en}}</ref> == Trashëgimia == Një numër studiuesish modernë sugjerojnë se pasardhësit romakë lindorë (bizantinë) të ëmbëlsirës greko-romake, ''plakountas tetyromenous'' ("placenta me djathë") dhe ''koptoplakous'' ( greqishtja bizantine: κοπτοπλακοῦς), janë paraardhësit modernë të tiropitës (ose banitsës ) dhe përkatësisht bakllavasë.<ref name="Faas">{{Harvnb|Faas|2005}}.</ref><ref>{{Harvnb|Salaman|1986}}; {{Harvnb|Vryonis|1971}}.</ref> Emri ''placentë'' ( Greek: πλακόεις) përdoret sot në ishullin Lesbos në Greqi për të përshkruar një ëmbëlsirë të tipit të bakllavës me fletë brumi të shtresuara që përmbajnë arra të shtypura, të cilat piqen dhe më pas mbulohen me mjaltë.<ref>{{Cite web|last=Τριανταφύλλη|first=Κική|date=17 tetor 2015|title=Πλατσέντα, από την Αγία Παρασκευή Λέσβου|url=http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=3528|access-date=7 shkurt 2020|website=bostanistas.gr|language=en}}</ref><ref>{{Harvnb|Γιαννέτσου|2014|loc=p. 161: "Η πλατσέντα είναι σαν τον πλακούντα των αρχαίων Ελλήνων, με ξηρούς καρπούς και μέλι."}}</ref> Brumi për këtë {{Lang|la|placenta}} moderne përgatitet me gjethe të holla brumi të thërrmueshëm të zhytura në shurup të thjeshtë. Brumit i shtohet ouzo.<ref>{{Cite web|last=Αποστολή με Email|title=Πλατσέντα, από την Αγία Παρασκευή Λέσβου &#124; Άρθρα &#124; Bostanistas.gr : Ιστορίες για να τρεφόμαστε διαφορετικά|url=http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=3528|access-date=2017-01-28|website=Bostanistas.gr|language=en}}</ref><ref name="cookbook">{{Cite book|last=Λούβαρη-Γιαννέτσου|first=Βασιλεία|title=Τα Σαρακοστιανά 50 συνταγές για τη Σαρακοστή και τις γιορτές|year=2014|trans-title=Lent foods: 50 recipes for Lent and the holidays|chapter=Πλατσέντα ή γλυκόπιτα|chapter-url=https://books.google.com/books?id=5U0iAwAAQBAJ&q=%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B1&pg=PT161|language=en}}</ref> Përmes emrit të saj bizantin grek ''plakountos'', ëmbëlsira u përvetësua në kuzhinën armene si ''plagindi'', ''plagunda'' dhe ''pghagund'', të gjitha "ëmbëlsira buke dhe mjaltë".<ref name="Perry">{{Harvnb|Perry|2001}}.</ref> Nga termi i fundit erdhi emri i mëvonshëm arab ''iflaghun që'' përmendet në librin mesjetar të gatimit arab ''Wusla ila al-habib'' si një specialitet i armenëve kilikianë të vendosur në Azinë e Vogël jugore dhe në mbretëritë fqinje Kryqtare të Sirisë veriore.<ref name="Perry" /> Kështu, gatimi mund të ketë udhëtuar në Levant në Mesjetë nëpërmjet armenëve, shumë prej të cilëve migruan atje pas shfaqjes së parë të fiseve turke në Anadollin mesjetar.<ref>{{Harvnb|Bozoyan|2008}}.</ref> Variante të tjera të gatimit greko-romake mbijetuan në epokën moderne në formën e ''plăcintă'' rumune (një brumë i sheshtë i pjekur që përmban djathë) dhe ''palatschinke'' vjeneze<ref name="Goldstein">{{Harvnb|Goldstein|2015}}</ref> (një petull shumë e hollë e bërë si krep; gjithashtu e zakonshme në Ballkan, Evropën Qendrore dhe Lindore ). == Shih edhe == * Nougat, ndonjëherë i atribuohet grekëve dhe romakëve nga format më të forta të recetave të ngjashme. == Lidhje të jashtme == * {{Cite book|last=Bozoyan|first=Azat A.|url=https://books.google.com/books?id=0KYMAQAAMAAJ|title=Armenian Cilicia|publisher=Mazda Publishers|year=2008|isbn=978-1568591544|editor-last=Hovannisian|editor-first=Richard G.|series=UCLA Armenian History and Culture Series|location=Costa Mesa, CA|pages=67–78|language=en|chapter=Armenian Political Revival in Cilicia|editor-last2=Payaslian|editor-first2=Simon}} * {{Cite book|last=Dalby|first=Andrew|title=Cato. On Farming (De Agricultura). A Modern Translation with Commentary|publisher=Prospect|year=1998|location=Totnes|language=en}} * {{Cite book|last=Faas|first=Patrick|url=https://books.google.com/books?id=YXGlAr17oekC|title=Around the Roman Table: Food and Feasting in Ancient Rome|year=2005|isbn=0226233472|location=Chicago, IL|language=en}} * {{Cite book|last=Γιαννέτσου|first=Βασιλεία Λούβαρη|url=https://books.google.com/books?id=5U0iAwAAQBAJ|title=Τα Σαρακοστιανά: 50 συνταγές για τη Σαρακοστή και τις γιορτές της από τη MAMAVASSO|publisher=Georges Yannetsos|year=2014|language=en}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbi6BwAAQBAJ|title=The Oxford Companion to Sugar and Sweets|publisher=Oxford University Press|year=2015|isbn=978-0199313396|editor-last=Goldstein|editor-first=Darra|location=Oxford|language=en}} * {{Cite book|last=Lewis|first=Charlton T.|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.147309|title=A Latin Dictionary|last2=Short|first2=Charles|publisher=Clarendon Press|year=1879|location=Oxford|language=en}} * {{Cite book|last=Liddell|first=Henry George|url=https://archive.org/details/b31364949_0002|title=A Greek-English Lexicon|last2=Scott|first2=Robert|publisher=Clarendon Press|year=1940|location=Oxford|language=en}} * {{Cite book|last=Perry|first=Charles|url=https://books.google.com/books?id=EbHYAAAAMAAJ|title=Medieval Arab Cookery|publisher=Prospect Books|year=2001|isbn=0907325912|editor-last=Rodinson|editor-first=Maxime|location=Totnes|pages=91–163|language=en|chapter=Studies in Arabic Manuscripts|editor-last2=Arberry|editor-first2=Arthur John}} * {{Cite book|last=Salaman|first=Rena|url=https://books.google.com/books?id=jYa3J6xrjt4C|title=Oxford Symposium on Food & Cookery 1984 & 1985, Cookery: Science, Lore and Books Proceedings|publisher=Prospect Books Limited|year=1986|isbn=9780907325161|editor-last=Davidson|editor-first=Alan|location=London|pages=184–187|language=en|chapter=The Case of the Missing Fish, or ''Dolmathon Prolegomena'' (1984)}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sYScAQAAQBAJ|title=Concise Oxford English Dictionary: Luxury Edition|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0199601110|editor-last=Stevenson|editor-first=Angus|location=Oxford|language=en|editor-last2=Waite|editor-first2=Maurice}} * {{Cite book|last=Vryonis|first=Speros|url=https://books.google.com/books?id=wBpIAAAAMAAJ|title=The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century|publisher=University of California Press|year=1971|isbn=978-0-52-001597-5|location=Berkeley, CA|language=en}} * {{Cite news|date=prill–maj 2006|title=American Pie|language=en|url=http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/2/2006_2_30.shtml|url-status=dead|access-date=2009-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090712030514/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/2/2006_2_30.shtml|archive-date=2009-07-12|quote=The Romans refined the recipe, developing a delicacy known as placenta, a sheet of fine flour topped with cheese and honey and flavored with bay leaves.}} == Referime == {{Reflist|2}} [[Kategoria:Kuzhina greke]] [[Kategoria:Greqia e Lashtë]] [[Kategoria:Roma e Lashtë]] khp9yks6q4evgbuv2pb161zpxwh9bef 0 401417 3058540 3006330 2026-10-20T15:16:46Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.6 3058540 wikitext text/x-wiki '''Leonardo Sciascia''' (Racalmuto, 8 janar 1921 - Palermo, 20 nëntor 1989) ishte një shkrimtar, gazetar, eseist, dramaturg, poet, politikan dhe kritik arti italian. Sciascia permbahet si një nga figurat më të mëdha letrare të [[Shekulli XX|shekullit të njëzetë]] italian dhe evropian. Me ankthin e njohjes së kontradiktave të vendit të tij dhe të njerëzimit, ai kombinoi një ndjenjë drejtësie [[Pesimizmi|pesimiste]] dhe gjithmonë të zhgënjyer, por që kurrë nuk heq dorë nga përdorimi i arsyes njerëzore të matricës së [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]], për të zbatuar këtë projekt. Ndikimi i relativizmit kognitiv të [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]] mund të gjurmohet në [[Humori|humor]] dhe vështirësinë për të arritur në një përfundim me të cilin përballen protagonistët e tij: realiteti nuk mund të vëzhgohet gjithmonë në mënyrë objektive dhe shpesh është një përzierje e pazgjidhshme e së vërtetës dhe gënjeshtrës.<ref>{{Cite book|title=Letteratura italiana|publisher=La Nuova Italia|location=Firenze|pages=680-681|language=it}}</ref><ref name="Cellura">{{Cite web|last=Gaetano Cellura|date=2019|title=E Sciascia disse: “Pirandello mio padre”|url=https://www.lunarionuovo.it/e-sciascia-disse-pirandello-mio-padre/|language=it}}</ref> Ai pati po ashtu një aktivitet të rëndësishëm politik, fillimisht të bazuar në qëndrimet e [[Demokracia socialiste|socializmit demokratik]] dhe [[Marksizmi|marksizmit]] të moderuar, pastaj në radikalizmin [[Liberalizmi shoqëror|liberal]], garancitë dhe [[Socialdemokracia|demokracinë sociale]].<ref>{{Cite web|title=Leonardo Sciascia eretico imprudente|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2002/04/23/leonardo-sciascia-eretico-imprudente.html|language=it}}</ref> Së pari ai ishte këshilltar bashkiak në Palermo (1975-1977)<ref name="Senato">{{Cite web|title=Leonardo Sciascia|url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=3601&newsletter_numero=301|language=it}}</ref> për Partinë Komuniste Italiane, dhe më vonë (nga [[1979|viti 1979]] deri në [[1983|vitin 1983]]) anëtar i [[Kuvendi i Italisë|Parlamentit]] për Partinë Radikale,<ref name="Senato" /> së fundmi ai ishte simpatizant i Partisë Socialiste. == Biografia == Ai lindi më 8 janar 1921 në Racalmuto, në [[Provinca e Agrixhentos|provincën e Agrigentos]], i pari nga tre vëllezër, djali i një punonjësi, Pasquale Sciascia, dhe një amvise, Genoveffa Martorelli.<ref name="WeSchool">{{Cite web|title=Leonardo Sciascia: biografia e opere|url=https://library.weschool.com/lezione/sciascia-romanzi-gialli-e-mafia-6489.html|language=it}}</ref><ref name="Fond. Sciascia">{{Cite web|last=Paolo Squillacioti|title=Fondazione Leonardo Sciascia|url=http://www.fondazioneleonardosciascia.it/biografia/|language=it|access-date=31 maj 2026|archive-date=4 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221204081745/http://www.fondazioneleonardosciascia.it/biografia/|url-status=dead}}</ref> Nëna e tij ka prejardhjen nga një familje artizanësh, ndërsa babai i tij është i punësuar në një nga minierat lokale të squfurit; HISTORIA në minierën e squfurit ku punonin gjyshi dhe babai i tij. Ai e kaloi fëmijërinë e tij i rrethuar nga hallat dhe xhaxhallarët në shtëpinë në Racalmuto në via Regina Margherita, 37 vjeç (tani via Leonardo Sciascia),<ref>{{Cite web|title=La Racalmuto di Sciascia|url=https://www.visitvalledeitempli.it/la-racalmuto-di-sciascia/|language=it}}</ref> e hapur për publikun në korrik 2019 nga individë privatë dhe e përfshirë në itinerarin turistik "Strada degli scrittori". === Studime: periudha Nisseno === Në moshën gjashtë vjeçare, Sciascia nisi shkollën fillore në Racalmuto. Në vitin 1935, ai u zhvendos me familjen e tij në Caltanissetta ku u regjistrua në Institutin e Trajnimit të Mësuesve "IX Maggio"<ref name="WeSchool"/> ku dha mësim Vitaliano Brancati,<ref>{{Cite web|date=20 nëntor 2025|title=33 anni fa l’addio a Leonardo Sciascia, uno tra i migliori scrittori del Novecento|url=https://www.luinonotizie.it/anniversario/2022/11/20/33-anni-fa-laddio-a-leonardo-sciascia-uno-tra-i-migliori-scrittori-del-novecento/152206|language=it}}</ref> i cili do të bëhej modeli i tij dhe që e udhëhoqi atë në leximin e autorëve francezë, ndërsa takimi me një mësues të ri, Giuseppe Granata<ref>{{Cite web|last=Alessandro Puglisi|date=20 nëntor 2014|title=Leonardo Sciascia a 25 anni dalla scomparsa: cosa resta?|url=https://www.sulromanzo.it/blog/leonardo-sciascia-a-25-anni-dalla-scomparsa-cosa-resta|language=it}}</ref> (i cili më vonë u bë senator komunist), e prezantoi atë me Iluminizmin Franceze dhe Italian.<ref name="WeSchool" /> Kështu ai formoi ndërgjegjen e tij civile mbi tekstet e Volterit, [[Monteskjë|Montesquieu-t]], [[Cesare Beccaria|Cesare Beccaria-s]], Pietro Verri-t. Ai i kaloi vitet më të paharrueshme të jetës së tij në kryeqytetin e Nisës, siç tregon vet në autobiografinë e tij, ku fitoi përvojat dhe zbulimet e para në jetë, si dhe forcoi edukimin e tij kulturor. Ndërkohë, ai mban një marrëdhënie epistolare me Giuseppe Tulumello-n, një bashkëqytetar të Racalmuto-s, me të cilin ndan kryesisht shijet e tij kinematografike.<ref>{{Cite web|date=15 nëntor 2019|title=Sciascia cinefilo: le cartoline all’amico Giuseppe Tulumello sui film che vedeva|url=https://palermo.repubblica.it/cronaca/2019/11/15/news/sciascia_cinefilo_le_cartoline_all_amico_sui_film_che_vedeva-300896342/|language=it}}</ref> Një shoqi vëllazërore, kjo, e cila do ta shoqërojë deri në vdekje. I thirrur për shërbim [[Shërbimi ushtarak|ushtarak]], ai u konsiderua dy herë i papërshtatshëm, por herën e tretë u pranua dhe u caktua në shërbime sedentare<ref name="italialibri">{{Cite web|title=Leonardo Sciascia (1921-1989)|url=https://www.italialibri.net/autori/sciascial.html|language=it}}</ref> Në vitin 1941 ai mori diplomën e mësuesisë dhe po atë vit filloi të punonte për Konsorciumin Bujqësor,<ref>{{Cite web|last=E. Zan.|date=12 dhjetor 2017|title=Vita e opere di Leonardo Sciascia sarà il filo conduttore dell'incontro|url=https://www.ilgazzettino.it/pay/cultura_pay/progetto_900_vita_e_opere_di_leonardo_sciascia_sara_il_filo_conduttore_dell_incontro-3422797.html?refresh_ce|language=it}}</ref> duke u marrë me mbledhjen e drithërave në Racalmuto, ku qëndroi deri në vitin 1948. Kështu, ai pati mundësinë të kishte një marrëdhënie të fortë me realitetin e vogël rural. Në vitin 1942 ai u martua me Maria Andronico, një mësuese në [[Shkolla fillore|shkollën fillore]] Racalmuto. Nga bashkimi i tyre lindën dy vajza, Laura dhe Anna Maria.<ref>{{Cite web|last=Tano Gullo|date=8 janar 2009|title=addio a donna maria correttrice di sciascia|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2009/01/08/addio-donna-maria-correttrice-di-sciascia.html|language=it}}</ref> Në vitin 1948, Leonardo Sciascia u trondit nga vetëvrasja e vëllait të tij të dashur Giuseppe.<ref>{{Cite web|last=Gherardo Fabretti|date=24 tetor 2017|title=Giuseppe Sciascia, fratello di …|url=https://www.soproxi.it/le-arti-del-sopravvivere/letteratura/giuseppe-sciascia/|language=it}}</ref> === Veprat e hershme: poezi dhe ese === Në vitin 1950 ai botoi ''Fabulat e Diktaturës'', të cilat [[Pier Paolo Pasolini]] i vuri në dukje dhe i recenzoi.<ref>{{Cite web|last=[[Tano Gullo]]|date=11 dhjetor 2003|title=Caro Sciascia, ti scrivo firmato Pier Paolo Pasolini|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2003/12/11/caro-sciascia-ti-scrivo-firmato-pier-paolo.html|language=it}}</ref> Libri përfshin njëzet e shtatë tekste të shkurtra poetike, "[[Fabula|fabula ezopiane]]" klasike, me moral të qartë, protagonistë e të cilave janë kafshët.<ref>{{Cite web|last=Domenico Scarpa|date=25 shtator 2011|title=Le favole politiche di Sciascia|url=https://st.ilsole24ore.com/art/cultura/2011-09-22/favole-politiche-sciascia-155733.shtml?uuid=AakU1f6D|publisher=[[Il Sole 24 Ore]]|language=it}}</ref> Njëzet prej këtyre teksteve ishin shfaqur midis vitit 1950 dhe verës së vitit 1951 në ''La Prova'' të themeluar në Palermo nga politikani [[Democrazia Cristiana|demokrat i krishterë]] Giuseppe Alessi,<ref name="partenza democristiana">{{Cite journal|last=Domenico Scarpa|date=16 novembre 2014|title=«Partenza democristiana»|language=it}}</ref> një periodik politik me të cilin Sciascia filloi të bashkëpunonte që nga numri i parë, duke nënshkruar nekrologjinë ''[[Xhorxh Orvell|George Orwell]] vdiq shumë kohë para [[1984 (libër)|vitit 1984]]'', më 15 mars 1950.<ref name="partenza democristiana" /> Në vitin 1952, u botua përmbledhja e [[Poezia|poezive]] ''La Sicilia, il suo cuore'', e cila u ilustrua me vizatime nga [[Skulptura|skulptori]] [[Katania|katanez]] Emilio Greco<ref name="italialibri"/> Në vitin 1953 ai fitoi Çmimin Pirandello, të dhënë nga [[Siçilia|Rajoni Siçilian]] për [[Eseja|esenë]] e tij ''Pirandello dhe Pirandelizmi''.<ref>{{Cite web|title=Pirandello e il pirandellismo. Con lettere inedite di Pirandello a Tilgher|url=https://www.abebooks.it/Pirandello-pirandellismo-lettere-inedite-Tilgher-Sciascia/30824719048/bd|language=it}}</ref> Në vitin 1954 ai filloi të bashkëpunonte me revista antologjike kushtuar [[Letërsia|letërsisë]] dhe studimeve [[Etnologjia|etnologjike]], duke marrë rolin e drejtorit të «Galleria» dhe të «I quaderni di Galleria» të botuara nga Salvatore Sciascia i Caltanissetta-s, me të njëjtin emër.<ref name="Senato"/> === Në Romë: Historitë === ==== ''Xhaxhallarët e Sicilisë'' ==== Në vitin shkollor 1957-1958 ai u caktua në Ministrinë e Arsimit Publik në [[Roma|Romë]] dhe në vjeshtë botoi tre tregimet që mbanin titullin ''Gli zii di Sicilia''. Përmbledhja e shkurtër hapet me ''La zia d'America'', një përpjekje për të përdhosur mitin amerikan të [[Uncle Sam|xhaxha Samit]], i cili shihej si shpërndarës dhuratash dhe lirie.<ref>{{Cite book|title=Rosario M. Atria, Dimensione privata e affresco civile ne "La zia d’America" di Leonardo Sciascia, in AA. VV., ''Spazio domestico e quotidiano nella letteratura e nel cinema dall’Ottocento a oggi'', a cura di K. Ackermann e S. Winter, Firenze, Cesati, 2014, pp. 103-113 [ISBN 978-88-7667-490-7]|language=it}}</ref> Historia e dytë titullohet ''Vdekja e Stalinit'', në të cilën, edhe një herë, personazhi është një [[Miti|mit]], ai i [[Komunizmi|komunizmit]] i cili mishërohet, në sytë e sicilianit Calogero Schirò, nga [[Josif Stalini|Stalini]] Historia e tretë, ''Dyzet e Tetë'', zhvillohet në periudhën e [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]] (midis viteve 1848 dhe 1860) dhe trajton temën e bashkimit të Mbretërisë së Italisë të parë përmes syve të një siciliani. Në histori, autori dëshiron të nxjerrë në pah indiferencën dhe cinizmin e klasës sunduese duke trajtuar një temë të trajtuar tashmë nga Federico De Roberto në ''I Viceré'' (1894) dhe e cila do të trajtohet në mënyrë të ngjashme nga Giuseppe Tomasi di Lampedusa në ''Leopardi''. === Në Caltanissetta: romanet === Sciascia qëndroi në [[Roma|Romë]] për një vit dhe pas kthimit të tij u vendos me familjen e tij në Caltanissetta, duke filluar një punë në një zyrë të Bordit Shkollor.<ref name="Italialibri">{{Cite web|title=Leonardo Sciascia (1921-1989)|url=https://www.italialibri.net/autori/sciascial.html|language=it}}</ref> === Kthimi në ese === Në vitin 1964 ai botoi [[Eseja|esenë]] ose tregimin e shkurtë, siç thotë vetë Sciascia në parathënien e ribotimit të vitit 1967, ''Vdekja e Inkuizitorit'', e vendosur në [[Shekulli XVI|shekullin e 17-të]], e cila merr frymëzim nga figura sicilian Frat Diego La Matina, viktimë e Tribunalit të Inkuizicionit Siçilian, i cili vret Juan Lopez De Cisneros, [[Inkuizicioni|inkuizitor]] në [[Mbretëria e Siçilisë|Mbretërinë e Siçilisë]].<ref>{{Cite web|last=Vittorio Sciuti Russi|date=7 qershor 2004|title=Il martirio dell'"affannoso innocente": l'inquisitore di Sicilia Juan López de Cisneros|url=https://zdjp.si/wp-content/uploads/2015/09/sciutti-rusi.pdf|language=it}}</ref> === Komedia === Gjithashtu në vitin 1965 u publikua komedia e tij ''L'onore''<ref>{{Cite web|title=L'onorevole: dramma in tre atti|url=https://books.google.it/books/about/L_onorevole.html?id=TfAIAQAAMAAJ&hl=en&redir_esc=y|language=it}}</ref>, e cila është një denoncim i pamëshirshëm i bashkëpunimit midis qeverisë dhe [[Mafia|mafias]]. === Kthimi në zhanrin e detektivit === Viti 1971 është viti i ''Il contesto'', me të cilin autori i rikthehet zhanrit detektiv. Historia sillet rreth Inspektorit Rogas, i cili duhet të zgjidhë një rast të ndërlikuar që buron nga një keqdrejtësi dhe një seri vrasjesh gjyqtarësh. Edhe pse romani zhvillohet në një vend imagjinar, lexuesi e njeh pa mundim Italinë bashkëkohore. Libri ngjall shumë polemika, më shumë politike sesa estetike, në të cilat Sciascia nuk dëshiron të marrë pjesë, duke tërhequr kështu nominimin e romanit për çmimin Campiello.<ref name="italialibri"/> Ndërkohë'', botohet Todo modo'', një libër që flet për "katolikët që merren me politikë" dhe që kritikohet nga hierarkitë kishtare.<ref name="italialibri"/> Historia, e zhanrit detektiv, zhvillohet në një eremitazh/hotel ku kryhen ushtrime shpirtërore. Në këtë vend, gjatë tërheqjes vjetore të një grupi njerëzish "të fuqishëm", përfshirë kardinalë, politikanë dhe industrialistë, ndodh një sërë krimesh shqetësuese. Ky roman u bë edhe film (''Todo modo''), me regji nga Elio Petri në vitin 1976. === Angazhimi politik === Në zgjedhjet bashkiake [[Palermo|të Palermos]] në qershor 1975, shkrimtari kandidoi si kandidat i pavarur në listat e Partisë Komuniste Italiane; ai u zgjodh me një numër të lartë preferencash, duke zënë vendin e dytë për nga numri i preferencave pas Achille Occhetto-s,<ref>{{Cite web|last=Euclide Lo Giudice|title=Leonardo Sciascia consigliere comunale a Palermo|url=https://www.amicisciascia.it/component/k2/item/532-leonardo-sciascia-consigliere-comunale-a-palermo.html|language=it}}</ref> sekretarit rajonal të partisë, dhe përpara një kandidati tjetër të shquar, Renato Guttuso-s.<ref name="impegno">{{Cite web|title=L'impegno civile|url=http://www.regalpetra.it/contenuti/impegno.htm|publisher=regalpetra.it|language=it|access-date=31 maj 2026|archive-date=7 maj 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060507203045/http://www.regalpetra.it/contenuti/impegno.htm|url-status=dead}}</ref> Në të njëjtin vit ai botoi ''La scomparsa di Majorana'',<ref name="WeSchool"/><ref name="Fond. Sciascia"/> një hetim mbi zhdukjen e [[Fizika|fizikantit]] Ettore Majorana që ndodhi në vitet [[Vitet 1930|1930.]] Gjithashtu, në lidhje me Ettore Majorana, Leonardo Sciascia, në vitin 1974, deklaroi në disa raste se e kishte takuar personalisht në një manastir në Kalabri, ku shkoi ta vizitonte dy herë. ==== Ndërhyrja në debatin publik dhe parlamentar ==== Sciascia ishte shumë aktiv në debatin parlamentar, duke paraqitur pyetje dhe interpelanca shumë të diskutueshme mbi ngjarjet aktuale të nxehta që çuan në diskutim: çështja Evangelisti mbi financimin e paligjshëm të DC-së<ref>{{Cite web|title=INTERPELLANZA 2/00371 presentata da SCIASCIA (PR) in data 03/06/1980|url=https://dati.camera.it/ocd/aic.rdf/aic2_00371_8|language=it|access-date=31 maj 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124003759/https://dati.camera.it/ocd/aic.rdf/aic2_00371_8|archive-date=24 janar 2025|url-status=dead}}</ref>, çështja Donat-Cattin<ref>{{Cite web|title=:: Radicali.it ::|url=http://old.radicali.it/search_view.php?id=47150&lang=&cms=|language=it}}</ref>, skandali i naftës dhe çështja Pecorelli, mashtrimet e lidhura me rindërtimin pas tërmetit të Belice-s, vrasja e magjistratëve Giangiacomo Ciaccio Montalto<ref>{{Cite web|title=UCCISIONE DI CIACCIO MONTALTO: INTERROGAZIONE PARLAMENTARE E INTERVENTO ALLA CAMERA DI LEONARDO SCIASCIA|url=http://old.radicali.it/search_view.php?id=48120&lang=&cms=|language=it}}</ref> dhe Gaetano Costa<ref>{{Cite web|title=Un onorevole siciliano {{!}} Treccani, il portale del sapere|url=https://www.treccani.it/magazine/lingua_italiana/speciali/Sciascia/02_de_Fazio.html|language=it-IT}}</ref>. Në mars të vitit 1982, parlamentarët e Partisë Radikale (përmes pyetjeve nga deputetët Bonino, Rippa, Faccio, Boato dhe të tjerë) dhe të tjerë nga PDUP (Famiano Crucianelli) dhe të pavarur ([[Stefano Rodotà]]), denoncuan [[Tortura|torturën]] e ushtruar ndaj anëtarëve të Brigadave të Kuqe nga policia, kryesisht gjatë rrëmbimit të gjeneralit James Lee Dozier; Ministri i Brendshëm Virginio Rognoni, i cili më vonë pranoi se kishte autorizuar "metodat e ashpra" dhe kishte dhënë "dritën jeshile" për skuadrat speciale të udhëhequra nga Prefekti Umberto Improta dhe zyrtarët nga Fioriolli, Genova dhe Ciocia, i kritikoi ashpër deputetët. Më 23 mars 1982, Sciascia iu drejtua Dhomës së Deputetëve, duke iu kundërpërgjigjur me forcë Ministrit: === Vitet e fundit të jetës === Në të njëjtat vite ai u diagnostikua me mielomë të shumëfishtë.<ref name="Siciliafan">{{Cite web|date=17 shkurt 2022|title=Leonardo Sciascia, vita, opere e pensiero dello scrittore siciliano|url=https://www.siciliafan.it/leonardo-sciascia-vita-e-opere/|language=it}}</ref> Ai u detyrua gjithnjë e më shumë të largohej nga Siçilia për [[Milano|në Milano]] për trajtim, por vazhdoi, megjithëse me vështirësi, aktivitetin e tij si shkrimtar. Në vitin 1984 ai botoi ''Occhio di Capra'',<ref>{{Cite web|title=OCCHIO DI CAPRA (1984)|url=https://invitoallalettura.com/libri/10015-occhio-di-capra.html|language=it}}</ref> një përmbledhje me thënie dhe proverba siciliane, në vitin 1985 ''Cronachette''<ref>{{Cite web|title=Leonardo Sciascia – Cronachette – Sellerio 1985|url=https://www.semidinchiostro.com/prodotto/leonardo-sciascia-cronachette-sellerio-1985/|language=it}}</ref> dhe në vitin 1986 ''La strega e il capitano'',<ref>{{Cite web|title=La strega e il capitano|url=https://www.adelphi.it/libro/9788845934278|language=it}}</ref> një ese për të përkujtuar lindjen e [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonit]]. Në vitin 1987, ai kuroi një ekspozitë shumë sugjestive brenda Mole Antonelliana në [[Torino]], të titulluar ''"I panjohur për veten time'' " (Prill-Qershor). U shfaqën pothuajse 200 fotografi të rralla, të zgjedhura nga Leonardo Sciascia dhe të huazuara në origjinal nga institucione të rëndësishme në të gjithë botën. Ato janë portrete të shkrimtarëve të famshëm, nga dagerotipet e para deri në ditët e sotme, nga [[Edgar Allan Poe]] te [[Rabindranat Tagora|Rabindranath Tagore]], te [[Maksim Gorki|Gorky]] te [[Jorge Luis Borges]] . Katalogu u shtyp nga Bompiani dhe, përveç esesë së Sciascias ''"Portreti fotografik si enteleki''<ref>{{Cite web|last=Francesca Bella|title=Leonardo Sciascia e la fotografia|url=https://www.elapsus.it/2024/07/leonardo-sciascia-e-la-fotografia.html|language=it}}</ref> përmban 163 portrete dhe po aq citate nga shkrimtarët e lidhur me të. Çelësi i ekspozitës është ndoshta citimi nga [[Antoine de Saint-Exupéry]]: Një nga betejat e tij të fundit politike ishte në mbrojtje të Enzo Tortorës (mikut të tij të hershëm, viktimë e [[Shkelja e drejtësisë|një keqdrejtësie]] dhe gjithashtu i bërë një militant radikal) dhe mbështetjes së dhënë Adriano Sofrit, i akuzuar në vitin 1988 për vrasjen e Calabresit (Sciascia kërkoi gjithashtu që të hidhej dritë më në fund mbi vdekjen e [[Anarkia|anarkistit]] Giuseppe Pinelli në vitin 1969).<ref>{{Cite web|date=19 gusht 2003|title=Speciale Adriano Sofri: Sciascia, scopriamo chi ha ucciso Pinelli|url=http://www.radioradicale.it/scheda/170702/speciale-adriano-sofri-sciascia-scopriamo-chi-ha-ucciso-pinelli|publisher=[[Radio Radicale]]|language=it}}</ref> Disa muaj para se të vdiste ai shkroi ''Alfabeto pirandelliano'', ''A futura memoria (se la memoria ha un futuro)'', e cila u botua pas vdekjes, dhe ''Fatti diversi di storia letteraria e civile'' botuar nga Sellerio. === Vdekja === Leonardo Sciascia vdiq në [[Palermo]] më 20 nëntor 1989, pas ndërlikimeve të sëmundjes që e prekte ( nefropatia e mieloma multiple me dështim kronik të veshkave, për të cilën ai shpesh i nënshtrohej hemodializës<ref>Guido Ceronetti, ''Per le strade della Vergine''[https://books.google.it/books?id=HwC-CwAAQBAJ&pg=PT63&lpg=PT63&dq=leonardo+sciascia+insufficienza+renale&source=bl&ots=PgU0fyiUE6&sig=x3Asa2qH_5Z3rdXbTgI9nh1LztI&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwipgZ_FvrvXAhUGLVAKHTYQA3oQ6AEIJzAA#v=onepage&q=leonardo%20sciascia%20insufficienza%20renale&f=false estratto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113221828/https://books.google.it/books?id=HwC-CwAAQBAJ&pg=PT63&lpg=PT63&dq=leonardo+sciascia+insufficienza+renale&source=bl&ots=PgU0fyiUE6&sig=x3Asa2qH_5Z3rdXbTgI9nh1LztI&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwipgZ_FvrvXAhUGLVAKHTYQA3oQ6AEIJzAA#v=onepage&q=leonardo%20sciascia%20insufficienza%20renale&f=false|date=13 novembre 2017}}</ref>), dhe kërkoi një funeral në Kishë, në mënyrë që "të mos shkaktonte shumë skandal" rreth familjes në Racalmuto.<ref name="epitaffio1">{{Cite news|title=Sciascia, svelato l'ultimo enigma|url=http://archiviostorico.corriere.it/2007/settembre/05/Sciascia_svelato_ultimo_enigma_co_9_070905042.shtml|language=it}}</ref> Me të në arkivol, gruaja dhe miqtë e tij donin të vendosnin një kryq argjendi, një simbol që ai e respektonte, edhe pse nuk ishte besimtar në kuptimin e ngushtë (por as [[Ateizmi|ateist]]: ''"Unë udhëhiqem nga arsyeja, ndjenja e ndriçuar e inteligjencës, ndjenja njerëzore dhe e krishterë e jetës, kërkimi i së vërtetës dhe lufta kundër padrejtësisë, mashtrimit dhe mistifikimeve"'', shkroi ai<ref>{{Cite web|last=[[Onofrio Pirrotta]]|date=26 qërshor 2010|title=Sciascia, il grande eretico che manca all'Italia|url=http://www.thefrontpage.it/2010/06/26/sciascia-il-grande-eretico-che-manca-allitalia/|publisher=The Front Page|language=it}}</ref>).<ref name="giallo">{{Cite web|last=Tano Gullo|date=15 nëntor 2012|title=Come nacque il giallo della conversione di Sciascia|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2012/11/15/come-nacque-il-giallo-della-conversione-di.html|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|last=Gaspare Agnello|date=30 gusht 2009|title=Leonardo Sciascia “Il Dio di Sciascia”|url=http://www.gaspareagnello.it/2009/08/leonardo-sciascia-il-dio-di-sciascia/|language=it}}</ref> Në funeral ai u kujtua nga fjalë të shumta vlerësimi, përfshirë ato të mikut të tij të madh [[Gesualdo Bufalino]].<ref>{{Cite news|title=Leonardo Sciascia: la testimonianza di Gesualdo Bufalino|url=http://www.raiscuola.rai.it/articoli-programma-puntate/leonardo-sciascia-la-testimonianza-di-gesualdo-bufalino/3592/default.aspx|language=it}}</ref> Ai është varrosur në varrezat e Racalmutos, qytetit të tij të lindjes; == Fondacioni Leonardo Sciascia == Fondacioni Leonardo Sciascia, një organizatë bamirëse e njohur ligjërisht, u krijua nga Bashkia e Racalmutos në marrëveshje me shkrimtarin, i cili dhuroi një koleksion të vlefshëm portretesh shkrimtarësh, pothuajse të gjitha botimet italiane dhe të huaja të librave të tij, letra të marra gjatë më shumë se gjysmë shekulli aktivitet letrar dhe afërsisht dy mijë vëllime nga biblioteka e tij. [[Skeda:Biblioteca_Fondazione_Sciascia.jpg|alt=biblioteca|parapamje]] Mikpritës i konferencave prestigjioze letrare dhe shkencore, ekspozitave [[Piktura|të pikturës]] [[Skulptura|dhe skulpturës]], shfaqjeve [[Muzika|muzikore]], festivaleve [[Kinemaja|të filmit]] dhe seminareve studimore mbi tema të ndryshme, si dhe kurator dhe promovues i botimeve të lidhura ngushtë me kujtesën, punën dhe përditësimin e mesazhit të Leonardo Sciascias, Fondacioni mban kontakte me studiues italianë, spanjollë, francezë, polakë, gjermanë, hungarezë, rusë dhe britanikë; një ekspozitë e portreteve të Sciascias është shfaqur në [[Parisi|Paris]], [[Varshava|Varshavë]], [[Amsterdami|Amsterdam]], [[Këlni|Këln]], [[Beogradi|Beograd]], [[Vjena|Vjenë]], [[Podgorica|Podgoricë]] dhe [[Novi Sadi|Novi Sad]], në bashkëpunim me Institutet Kulturore Italiane dhe shoqatat kulturore. == Shoqata "Miqtë e Leonardo Sciascia" == [[Skeda:Tomba_di_Sciascia_3.jpg|majtas|parapamje|Epigraf mbi varrin e Sciascias]] [[Skeda:Leonardo_Sciascia.jpg|parapamje|Leonardo Sciascia]] Në fillim të vitit 2010, u nënshkrua një marrëveshje me shtëpinë botuese historike fiorentine Leo S. Olschki, sipas së cilës botohet çdo vit një revistë shkencore ndërkombëtare, ''Todomodo''. Kjo revistë pret kontribute origjinale të paraqitura me ftesë ose spontanisht përmes ''thirrjeve për punime'' . Krahas revistës, është krijuar një seri jo-fiktive, e titulluar ''Sciascia, Shkrimtar Evropian'' . Ajo përmban vëllime që pasqyrojnë projekte kërkimore që eksplorojnë marrëdhëniet e shkrimtarit me një larmi të gjerë kulturash. Në mars të vitit 2011, seria u përurua me vëllimin "Troppo poco pazzi", redaktuar nga Renato Martinoni (Universiteti i St. Gallen, [[Zvicra|Zvicër]]), kushtuar vizitave të shkrimtarit në Zvicër.<ref>{{Cite web|last=Renato Martinoni|title=Troppo poco pazzi: Leonardo Sciascia nella libera e laica Svizzera|url=https://books.google.it/books/about/Troppo_poco_pazzi.html?id=o8SluAAACAAJ&source=kp_book_description&redir_esc=y|publisher=L.S. Olschki|language=it}}</ref> Në janar të vitit 2015, u botua vëllimi i dytë me titull "Leonardo Sciascia dhe Jugosllavia", redaktuar nga Ricciarda Ricorda (Universiteti Ca' Foscari, Venecia), mbi marrëdhëniet që shkrimtari kishte me botën kulturore sllovene, kroate dhe të tjera jugosllave që nga fillimi i viteve 1960. Që nga viti 2010, çdo nëntor, në përvjetorin e vdekjes së shkrimtarit, shoqata ka promovuar ''Colloquia-n e Leonardo Sciascia-s'' në qytete të ndryshme, ngjarje për debat publik midis specialistëve të Sciascia-s dhe studiuesve nga disiplina të tjera për të thelluar në temat origjinale të veprës. == Çmimet == Emrat e mëposhtëm janë emëruar sipas Leonardo Sciascias: * Biblioteka Bashkiake e [[Palermo|Palermos]] * Biblioteka Bashkiake e Milenës * Shkolla e mesme shtetërore në Sant'Agata di Militello (Messina) * Instituti gjithëpërfshirës i Racalmuto (Ag), vendlindjes së tij * ''Parku letrar Leonardo Sciascia'',<ref>{{Cite web|title=Regalpetra. ''Parco Letterario Leonardo Sciascia''|url=http://www.regalpetra.it/|language=it|access-date=31 maj 2026|archive-date=21 mars 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090321032318/http://www.regalpetra.it/|url-status=dead}}</ref> midis Racalmuto, Caltanissetta dhe Enna * ''Muzeu i Mafias'' në Salemi (Trapani)<ref>{{Cite web|date=11 maj 2010|title=Inaugurato il “Museo della Mafia” dedicato a Leonardo Sciascia|url=http://www.amicisciascia.it/inaugurato-il-museo-della-mafia-dedicato-a-leonardo-sciascia.html|publisher=amicisciascia.it|language=it|access-date=31 maj 2026|archive-date=17 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120717191450/http://www.amicisciascia.it/inaugurato-il-museo-della-mafia-dedicato-a-leonardo-sciascia.html|url-status=dead}}</ref> * Instituti Teknik Tregtar dhe Turistik i Erice - Valderice (Trapani)<ref>{{Cite web|title=Istituto Tecnico Commerciale e per il Turismo Leonardo Sciascia Erice - V alderice|url=http://www.sciascia-erice.it/|language=it}}</ref> * Instituti Teknik për Tregti, Ekonomi, Teknologji dhe Turizëm i Agrigentos<ref>{{Cite web|title=Istituto Tecnico Commerciale, Economico, Tecnologico e per il Turismo di Agrigento|url=http://www.itcsciascia.com/|language=it}}</ref> * Çmimi Letrar Racalmare në Grotte (Ag) * Fondacioni Leonardo Sciascia në qytetin e tij të lindjes, Racalmuto, i cili merret me përhapjen e kulturës<ref>{{Cite web|title=Fondazione Leonardo Sciascia- la vita, le opere, il teatro e|url=http://www.fondazioneleonardosciascia.it/|language=it}}</ref> * Gjithashtu në Racalmuto ndodhen "vendet Sciasciane", domethënë ato që e frymëzuan shkrimtarin: Circolo Unione, i njohur edhe si Circolo della Concordia, i përshkruar në librin ''Le parrocchie di Regalpetra'' dhe ku Sciascia ishte anëtare, CasaSciascia, ku shkrimtari jetoi si fëmijë dhe kur ishte i martuar deri në vitin 1958, e hapur për publikun nga Pippo Di Falco i cili e bleu atë për ta bërë muze dhe qendër studimi mbi shkrimtarët sicilianë, klasa ku Sciascia dha mësim nga viti 1949 deri në vitin 1957, e rindërtuar në vitin 2007 në shkollën fillore "Generale E. Macaluso" (tavolinat e vjetra të shkollës u restauruan në vitin 1999 për xhirimin e filmit dokumentar "Ce ne ricorderemo, di questo pianeta" nga Salvo Cuccia, falë punës së ekspertëve të historisë lokale [[Salvatore Picone]], Carmelo Marchese dhe Pietro Tulumello të cilët në vitin 2007 bashkëpunuan me drejtoreshën e shkollës Stefana Morreale dhe kryetarin e bashkisë së Racalmuto-s Luigi Restivo Pantalone për ndërtimin dhe instalimin e klasës-muze kushtuar mësuesit Leonardo Sciascia). Në vitin 2014, falë interesit të kryetarit të bashkisë së Racalmuto-s Emilio Messana dhe këshilltarit për Kulturën [[Salvatore Picone]], vendet e Sciascia-s u përfshinë, me Dekretin nr. 05 të datës 17.09.2014 të Departamentit Rajonal të Trashëgimisë Kulturore dhe Identitetit Siçilian, në Hartën Rajonale të Vendeve të Identitetit dhe Kujtesës. Ndër "vendet e Sciascia-s" janë edhe distrikti Noce, shpella e Fra Diego La Matina, teatri Regina Margherita, Kisha e Madonna del Monte. Vendet janë pjesë e itinerarit turistik të quajtur "Itinerari i Shkrimtarëve" në provincat e Agrigento-s dhe Caltanissetta-s, krijuar nga gazetari Felice Cavallaro . Për të mësuar më shumë rreth historisë së "vendeve kryesore skiasciane" - nga Racalmuto në Caltanissetta, në Palermo, Romë, Milano e Manzonit, Parisi i tij i dashur dhe Spanja - lexoni librin "Dalle parti di Leonardo Sciascia" nga [[Salvatore Picone]] dhe Gigi Restivo (Zolfo editore, 2021), me një parathënie nga Gaetano Savatteri, shkruar për 100-vjetorin e lindjes së shkrimtarit të madh sicilian. == Veprat e plota == * ''Vepra. 1956–1971'', redaktuar nga Claude Ambroise, Koleksioni i Klasikëve Bompiani, Bompiani, Milano, 1987–2004 ISBN 978-88-452-0282-7 * ''Vepra. 1971-1983'', redaktuar nga Claude Ambroise, Koleksioni i Klasikëve Bompiani, Bompiani, Milano, 1989-2004 ISBN 978-88-452-1476-9 * ''Vepra. 1984-1989'', redaktuar nga Claude Ambroise, Koleksioni i Klasikëve Bompiani, Bompiani, Milano, 1991-2004 ISBN 978-88-452-1699-2 * ''Vepra. 1956–1989. Redaktuar nga Claude Ambroise'', komplet kutish me 3 vëllime, Koleksioni i Klasikëve Bompiani, Bompiani, Milano, 2004, ISBN 88-452-3253-0 * ''Vepra. Vëllimi I: Trillim · Teatër · Poezi'', redaktuar nga Paolo Squillacioti, Seria La Nave Argo nr. 15, Adelphi, Milano, 2012, ISBN 978-88-459-2744-7 * ''Vepra. Vëllimi II: Inkuizicione · Kujtime · Ese. Vëllimi I: Inkuizicione dhe Kujtime'', redaktuar nga Paolo Squillacioti, Seria La Nave Argo nr. 16, Adelphi, Milano, 2014 ISBN 978-88-459-2944-1 * ''Punimet. Vëllimi II: Inkuizicionet · Kujtime · Ese. Vëllimi II: Ese letrare, historike, arti dhe civile'', redaktuar nga Paolo Squillacioti, seria La Nave Argo n.18, Adelphi, Milano, 2019, ISBN 978-88-459-3443-8 == Vepra == === Romane === * ''Dita e Bufit'', Torino, Einaudi, 1961 * ''Këshilli i Egjiptit'', Torino, Einaudi, 1963 * ''Secilit të vetin'', Torino, Einaudi, 1966 * ''Konteksti . Një parodi'', Torino, Einaudi, 1971 * ''Todo modo'', Torino, Einaudi, 1974 * ''Kandidi, ose Një Ëndërr e Bërë në Siçili'', Torino, Einaudi, 1977 * ''Shtriga dhe Kapiteni'', Milano, Bompiani, 1986 * ''[[1912 + 1]]'', Milano, Adelphi, 1986<ref>{{Cite web|title=Uno Sciascia inedito e postmoderno: 1912+1|url=http://www.elapsus.it/2014/10/uno-sciascia-inedito-e-postmoderno-19121.html|language=it}}</ref> * ''Dyer të Hapura'', Milano, Adelphi, 1987 * ''Kalorësi dhe Vdekja . Sotie'', Milano, Adelphi, 1988 * ''Një histori e thjeshtë'', Milano, Adelphi, 1989, ISBN 88-459-0729-5 === Historitë === ==== Përmbledhje me tregime të shkurtra ==== * ''Xhaxhallarët e Siçilisë'', Torino, I gettoni, Einaudi, 1958 ** ''Antimoni'', në ''Xhaxhallarët e Siçilisë'' (botimi i 2-të), Torino, Einaudi, 1960 * ''Përralla Siçiliane'', Urbino, Instituti Shtetëror i Artit për Dekorimin dhe Ilustrimin e Librave, 1966 (botuar më vonë me titullin ''Deti, Ngjyra e Verës'' ) * ''Deti Ngjyra e Verës'', Torino, Einaudi, 1973 * ''[[Cronachette|Kronika të Vogla]]'', Palermo, Sellerio, 1985 === Përmbledhje poezish === * ''Tregime të Diktaturës'', Romë, Bardi, 1950. * ''[[La Sicilia, il suo cuore|Siçilia, zemra e saj]]'', Romë, Bardi, 1952. === Tekste teatrale === * ''[[L'onorevole (Sciascia)|I Nderuari]] . Dramë në tre akte'', Torino, Einaudi, 1965. * ''Recitim i polemikës së Liparit kushtuar AD'', Torino, Einaudi, 1969. * [[I mafiosi (Sciascia)|''Mafiozët'']], Torino, Einaudi, 1976. === Skenarë === * ''"Çmenduria"'', me regji nga Marcello Andrei ([[1963]]) * ''Italia e parë nga qielli'', episodi ''i Siçilisë'', me regji nga Folco Quilici (1970) * ''Bronte: Kronikë e një masakre që librat e historisë nuk e kanë treguar'', me regji nga Florestano Vancini ([[1972]]) * ''[[La singolare avventura di Francesco Maria|Aventra e vetme e Francesco Maria]]'', episodi i serialit televiziv ''10 regjisorë italianë, 10 tregime italiane'', me regji nga Enzo Muzii [[1983|(1983)]] '''Referencat''' [[Kategoria:Aktivistë kundër dënimit me vdekje]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] e7x3zcymhwpvfzzui9b1lylhjg4xhw5 0 401691 3058600 3006363 2026-10-20T19:23:01Z ~2026-56183-90 194685 /* Shih edhe */ 3058600 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Elementary_school_teaches_more_than_ABCs_DVIDS218937.jpg|parapamje|Mjedisi i të nxënit është qasje edukative dhe kulturore për të gjitha llojet e nxënësve dhe aktiviteteve.]] '''Mjedisi i të nxënit''' është një term që mund t'i referohet një qasjeje mësimore, edukative, kontekstit kulturor ose mjedisit fizik ( ''hapësirës së të nxënit'' ) në të cilin ndodhin mësimdhënia dhe të nxënit. Termi përdoret zakonisht si një alternativë përgjithësuese e " [[Klasa mësimore|klasës]] ", por zakonisht i referohet kontekstit të filozofisë arsimore ose njohurive të përjetuara nga studenti dhe gjithashtu mund të përfshijë një sërë kulturash të të nxënit - etosin dhe karakteristikat e tij mbizotëruese, mënyrën se si bashkëveprojnë individët, strukturat qeverisëse dhe filozofinë. Në një kuptim shoqëror, mjedisi i të nxënit mund t'i referohet kulturës së popullsisë që i shërben dhe vendndodhjes së tyre. Mjediset e të nxënit janë shumë të larmishme në përdorim, stile të të nxënit, organizim dhe institucion arsimor. Kultura dhe konteksti i një vendi ose organizate përfshin faktorë të tillë si mënyra e të menduarit, sjelljes ose punës, e njohur edhe si kulturë organizative . Për një mjedis të të nxënit siç është një institucion arsimor, ai përfshin gjithashtu faktorë të tillë si karakteristikat operative të instruktorëve, grupit mësimor ose institucionit; filozofia ose njohuritë e përjetuara nga studenti dhe mund të përfshijë gjithashtu një sërë kulturash të të nxënit - etosi dhe karakteristikat e tij mbizotëruese, mënyra se si bashkëveprojnë individët, strukturat qeverisëse dhe filozofia në stilet e të nxënit dhe pedagogjitë e përdorura; dhe kultura shoqërore e vendit ku zhvillohet të nxënit. Edhe pse mjediset fizike nuk përcaktojnë aktivitetet arsimore, ka prova të një marrëdhënieje midis mjediseve shkollore dhe aktiviteteve që zhvillohen atje.<ref>{{Cite journal|last=Horne-Martin|first=S|date=2002|title=The classroom environment and its effects on the practice of teachers|journal=Journal of Environmental Psychology|volume=22|issue=1–2|pages=139–156|doi=10.1006/jevp.2001.0239}}</ref> == Historiku == Fjala japoneze për shkollë, gakuen (がくえん、学園), do të thotë "kopsht mësimi" ose "kopsht i të mësuarit". Fjala ''shkollë'' rrjedh nga [[Gjuha greke|greqishtja]] {{Lang|grc|σχολή}} ''( {{Lang|grc-Latn|scholē}}'' ), fillimisht do të thotë " [[Koha e lirë|kohë e lirë]] " dhe gjithashtu "ajo në të cilën përdoret koha e lirë", por më vonë "një grup të cilit i jepeshin leksione, shkollë". [[Kopshti i fëmijëve|Kopshti]] është një fjalë gjermane, kuptimi i drejtpërdrejtë i së cilës është "kopsht për fëmijët", megjithatë, termi u shpik në kuptimin metaforik të "vendit ku fëmijët mund të rriten në një mënyrë natyrale". Mësimi i drejtpërdrejtë është ndoshta metoda më e vjetër e qytetërimit të arsimit formal dhe të strukturuar dhe vazhdon të jetë një formë dominuese në të gjithë botën. Në thelbin e saj, ajo përfshin transferimin e informacionit nga ai që zotëron më shumë njohuri tek ai që ka më pak njohuri, qoftë në përgjithësi ose në lidhje me një lëndë ose ide të caktuar. [[Metoda sokratike|Metoda Sokratike]] u zhvillua më shumë se dy mijëvjeçarë më parë në përgjigje të mësimit të drejtpërdrejtë në shkollat e [[Greqia e Lashtë|Greqisë së Lashtë]] . Forma e saj [[Dialektika|dialektike]], pyetëse vazhdon të jetë një formë e rëndësishme e të mësuarit në [[Shkolla e Ligjit|shkollat perëndimore të drejtësisë]] . [[Mësimi përmes përvojës|Mësimi praktik]], një formë e të mësuarit [[Mësimi aktiv|aktiv]] dhe [[Mësimi përmes përvojës|me përvojë]], i paraprin gjuhës dhe aftësisë për të përcjellë njohuri me mjete të tjera përveç demonstrimit, është treguar të jetë një nga mjetet më efektive të të mësuarit dhe gjatë dy dekadave të fundit i është dhënë një rol gjithnjë e më i rëndësishëm në arsim. == Karakteristikat operacionale == Funksionimi i objektit arsimor mund të ketë një rol përcaktues në natyrën e mjedisit të të nxënit. Karakteristikat që mund të përcaktojnë natyrën e mjedisit të të nxënit përfshijnë: * '''Lloji i organizatës:''' [[Shkolla publike|shkollë shtetërore ose publike]], [[Shkolla private|shkollë e pavarur]], [[Shkolla e famullisë|shkollë famullitare]] ; * '''Struktura:''' nga të strukturuara në mënyrë të ngurtë ( [[Akademia ushtarake|shkolla ushtarake]] ) deri në më pak të strukturuara ( shkolla Sudbury, lëvizja e shkollës së lirë, [[Edukimi demokratik|arsimi demokratik]], shkolla e lirë anarkiste, shkollat moderne ose shkollat Ferrer ); * '''Jo-institucional:''' [[Arsimi shtëpiak|shkollim në shtëpi]], [[Moshkollimi|pa shkollim]] ; * '''Orari:''' kohëzgjatja dhe koha e [[Viti shkollor|vitit akademik]] (p.sh. shkollimi gjatë gjithë vitit ), oraret e mësimit dhe të aktiviteteve, kohëzgjatja e periudhës mësimore, orari bllok ; * '''Stafi:''' numri i mësuesve, raporti nxënës-mësues, një mësues për klasë ose bashkë-mësimdhënie ; * '''Pjesëmarrja:''' student i detyrueshëm deri në arritjen e një moshe ose standardi të caktuar; * '''Certifikimi i mësuesve:''' shkallë të ndryshme të kualifikimeve profesionale; * '''Vlerësimi:''' testimi dhe standardet e ofruara nga qeveria drejtpërdrejt ose tërthorazi; * '''Partneritetet dhe mentorimi''' : marrëdhëniet midis mjediseve të të nxënit dhe subjekteve ose individëve të jashtëm në studimet e përgjithshme ose në fushat e zgjedhura; * '''Modeli organizativ:''' departamental, i integruar, akademi, shkollë e vogël. * '''[[Kurrikula]] :''' lëndët që përbëjnë një kurs studimi. == Kultura shoqërore == " [[Kultura]] " në përgjithësi përkufizohet si besimet, zakonet, artet, traditat dhe vlerat e një shoqërie, grupi, vendi ose kohe. Kjo mund të përfshijë një shkollë, komunitet, një komb ose një shtet. Kultura ndikon në sjelljen e edukatorëve, studentëve, stafit dhe komunitetit. Shpesh përcakton përmbajtjen e kurrikulës. Statusi socioekonomik i një komuniteti ndikon drejtpërdrejt në aftësinë e tij për të mbështetur një institucion mësimor; aftësinë e tij për të tërhequr edukatorë të nivelit të lartë me paga tërheqëse; një strukturë të sigurt, të mbrojtur dhe të rehatshme; dhe të sigurojë edhe nevojat themelore për studentët, të tilla si ushqimi i duhur, kujdesi shëndetësor, pushimi i duhur dhe mbështetja në shtëpi për detyrat e shtëpisë dhe për të marrë pushim të duhur. == Pedagogjia dhe stili i të nxënit == Disa nga trendet kryesore në modelet arsimore gjatë shekullit të 20-të dhe fillimit të shekullit të 21-të përfshijnë arsimin progresiv, arsimin konstruktivist dhe arsimin e shekullit të 21-të të bazuar në aftësi. Këto mund të ofrohen në shkolla gjithëpërfshirëse ose të specializuara në një sërë modelesh organizative, duke përfshirë ato departamentale, integruese, të bazuara në projekte, akademi, komunitete të vogla të të nxënit dhe shkollë brenda shkollës. Secila prej këtyre mund të çiftëzohet gjithashtu, të paktën pjesërisht, me modele të të nxënit të bazuara në dizajn, [[Shkolla virtuale|shkollë virtuale]], klasë të përmbysur dhe modele [[Mësimi i përzier|të të nxënit të përzier]] . === Mësim pasiv === Mësimi pasiv, një tipar kyç i mësimdhënies së drejtpërdrejtë, ka në thelb përhapjen e pothuajse të gjithë informacionit dhe njohurive nga një burim i vetëm, mësuesi me një libër shkollor që ofron mësime në formatin e stilit të leksioneve. Ky model është bërë i njohur edhe si "i urti në skenë". Një shkallë e lartë e të nxënit bëhej me anë të memorizimit. Kur arsimi publik filloi të përhapej në Evropë dhe Amerikën e Veriut nga fillimi i shekullit të 19-të, një model i mësimdhënies së drejtpërdrejtë u bë standardi dhe ka vazhduar në shekullin e 21-të. Arsimi në atë kohë ishte projektuar për të siguruar punëtorë për shoqëritë industriale në zhvillim të bazuara në fabrika, dhe ky model arsimor dhe organizimi i shkollave u bë i njohur si " shkolla model fabrike ", me kurrikulë, stil mësimdhënieje dhe vlerësim shumë të standardizuara dhe të përqendruara rreth nevojave dhe efikasitetit të menaxhimit të klasës dhe mësuesve. === Mësim aktiv === ''Mësimi aktiv'' është një model mësimdhënieje që përqendron përgjegjësinë e të nxënit te nxënësit, jo te mësimdhënia e udhëhequr nga mësuesi, një model i quajtur edhe [[Mësimi me nxënësin në qendër|i përqendruar te nxënësi]] . Ai bazohet në premisën se për të mësuar, nxënësit duhet të bëjnë më shumë sesa thjesht të dëgjojnë: ata duhet të lexojnë, të shkruajnë, të diskutojnë ose të angazhohen në zgjidhjen e problemeve. Ai lidhet me tre fusha të të nxënit të referuara si njohuri, aftësi dhe qëndrime (KSA) (Bloom, 1956), ku nxënësit duhet të angazhohen në detyra të tilla të të menduarit të nivelit të lartë si analiza, sinteza dhe vlerësimi. Mësimi aktiv i angazhon nxënësit në dy aspekte - duke bërë gjëra dhe duke menduar për gjërat që po bëjnë (Bonwell dhe Eison, 1991).<ref>{{Cite book|last=Bonwell|first=Charles C.|title=Active learning : creating excitement in the classroom|url=https://archive.org/details/activelearningcr0000bonw|date=1991|publisher=School of Education and Human Development, George Washington University|others=James A. Eison|isbn=1-878380-08-7|location=Washington, D.C.|oclc=24617474}}</ref> (Shih [[Taksonomia e Bloom-it|taksonominë e Bloom]] ). ==== Mësim i diferencuar ==== Mësimi i diferencuar është zhvilluar nga një ndërgjegjësim për efektivitetin e stileve të ndryshme të të nxënit, të cilat kanë dalë nga kërkimet neurologjike të fundit të shekullit të 20-të/fillimit të shekullit të 21-të dhe studimet mbi stilet e ndryshme të të nxënit. Ndërsa ndikimet e dizajnit të shkollës model fabrike në të nxënë u bënë më të dukshme, së bashku me nevojën e shfaqur për aftësi të ndryshme në fund të shekullit të 20-të, u rrit edhe nevoja për stile të ndryshme arsimore dhe konfigurime të ndryshme të mjediseve fizike të të nxënit. ''Mësimdhënia e drejtpërdrejtë'' tani po zgjerohet për të përfshirë studentët që kryejnë kërkime të pavarura ose të udhëhequra me burime të shumëfishta informacioni, diskutime më të mëdha në klasë, bashkëpunim në grup, forma të tjera të të nxënit aktiv me përvojë (praktike, të bazuara në projekte, etj.) dhe forma të tjera të të nxënit aktiv. Qasja e rolit "i urtë në skenë" të mësimdhënies së drejtpërdrejtë për mësuesit po shtohet ose zëvendësohet nga një qasje "udhëzues në krah". Në mësimdhënien e bazuar në diferencim, mësuesi i klasës ndryshon ofrimin dhe përmbajtjen e mësimdhënies për studentët bazuar në profilin e të nxënit, nivelin e gatishmërisë dhe interesat e secilit student ==== Arsimi progresiv ==== Arsimi progresiv është një lëvizje [[Pedagogjia|pedagogjike]] që përdor shumë parime të të nxënit aktiv që filloi në fund të shekullit të 19-të dhe ka vazhduar në forma të ndryshme deri në ditët e sotme. Termi ''progresiv'' u përdor për të dalluar këtë arsim nga [[Kurrikula|kurrikulat]] tradicionale euro-amerikane të shekullit të 19-të, të cilat ishin të rrënjosura në përgatitjen klasike për [[Universiteti|universitetin]] dhe të diferencuara fort nga [[klasa shoqërore]] . Arsimi progresiv është i rrënjosur në [[Përvoja|përvojën]] e tanishme. Shumë programe arsimore progresive përfshijnë cilësi të tilla si të nxënit duke bërë (projekte praktike, [[Mësimi përmes përvojës|të nxënit me përvojë]], kurrikulë e integruar, integrimi i [[Sipërmarrja|sipërmarrjes]], [[Zgjidhja e problemit|zgjidhja e problemeve]], [[Mendimi kritik|të menduarit kritik]], puna në grup, zhvillimi i aftësive sociale, qëllimet e të kuptuarit dhe veprimit në vend të njohurive të mësuara përmendësh, projektet [[Të mësuarit bashkëpunues|e të nxënit]] bashkëpunues, arsimi për [[Përgjegjësia shoqërore|përgjegjësinë sociale]] dhe [[Demokracia|demokracinë]], arsimi i personalizuar, integrimi i shërbimit ndaj komunitetit, përzgjedhja e përmbajtjes së lëndës bazuar në aftësitë e ardhshme që do të nevojiten, mungesa e theksit në tekstet shkollore, [[Mësimi permanent|të nxënit gjatë gjithë jetës]] dhe vlerësimi me anë të vlerësimit të projekteve dhe prodhimeve të studentëve. ==== Edukimi konstruktivist ==== Edukimi konstruktivist është një lëvizje që përfshin [[Mësimi aktiv|të nxënit aktiv]], [[Mësimi zbulues|të nxënit zbulues]] dhe ndërtimin e njohurive, dhe të gjitha versionet promovojnë eksplorimin e lirë të një nxënësi brenda një kuadri ose strukture të caktuar. Mësuesi vepron si një lehtësues i cili i inkurajon nxënësit të zbulojnë parime për veten e tyre dhe të ndërtojnë njohuri duke punuar duke iu përgjigjur pyetjeve të hapura dhe duke zgjidhur probleme të botës reale. [[Pedagogjia e Montesorit|Edukimi Montessori]] është një shembull i një qasjeje të të nxënit konstruktivist. === Mësimi i shekullit të 21-të === Një mjedis mësimor i shekullit të 21-të është një program mësimor, strategji dhe përmbajtje specifike. Të gjitha janë [[Mësimi me nxënësin në qendër|të përqendruara te nxënësi]] dhe mbështeten nga ose përfshijnë përdorimin e teknologjive moderne dixhitale. Shumë prej tyre përfshijnë komponentë kyç të të mësuarit aktiv. [[Mësimi i përzier|Mësimi i kombinuar]] është një program mësimor në të cilin një student mëson të paktën pjesërisht përmes ofrimit të përmbajtjes dhe mësimdhënies nëpërmjet mediave dixhitale dhe online, me kontroll më të madh të studentit mbi kohën, vendin, rrugën ose ritmin sesa me të mësuarit tradicional. [[Mësimi i personalizuar]] është një strategji arsimore që ofron pedagogji, kurrikulë dhe mjedise mësimore për të përmbushur nevojat, preferencat e të nxënit dhe interesat specifike të nxënësve individualë. Ai gjithashtu përfshin [[Mësimi i diferencuar|mësimdhënie të diferencuar]] që mbështet përparimin e nxënësve bazuar në zotërimin e lëndëve ose aftësive specifike. [[Aftësitë e shekullit 21]] janë një sërë aftësish, shkathtësish dhe prirjesh të të nxënit të nivelit të lartë që janë identifikuar si përmbajtje dhe rezultate të kërkuara për sukses në shoqërinë dhe vendet e punës të shekullit të 21-të nga edukatorët, udhëheqësit e biznesit, akademikët dhe agjencitë qeveritare. Këto aftësi përfshijnë lëndët kryesore ( Tre R-të ), përmbajtjen e shekullit të 21-të, bashkëpunimin, komunikimin, kreativitetin, të menduarit kritik, shkrim-leximin [[Teknologjia e informacionit dhe komunikimeve|e teknologjive të informacionit dhe komunikimit]] (TIK), aftësitë jetësore dhe vlerësimet e shekullit të 21-të. [[Njohuritë digjitale|Njohuritë dixhitale]] po bëhen kritike për të nxënit e suksesshëm, pasi teknologjia mobile dhe personale po transformon mjediset e të nxënit dhe vendet e punës njësoj. Ajo lejon që të nxënit - duke përfshirë kërkimin, bashkëpunimin, krijimin, shkrimin, prodhimin dhe prezantimin - të ndodhë pothuajse kudo. Mjetet e saj të fuqishme mbështesin kreativitetin e mendimit - përmes bashkëpunimit, gjenerimit dhe prodhimit që nuk kërkon shkathtësi manuale. Ajo nxit personalizimin e hapësirave të të nxënit nga mësuesit dhe nxënësit, gjë që mbështet aktivitetin e të nxënit drejtpërdrejt, si dhe tërthorazi, duke ofruar një ndjenjë më të madhe pronësie dhe rëndësie. == Klima të favorshme në klasë == Një klimë e favorshme në klasë është ajo që është optimale për mësimdhënien dhe të nxënit dhe ku nxënësit ndihen të sigurt dhe të kujdesur. Krijimet e tilla të klimës në klasë përfshijnë:<ref name=":0">{{Cite book|last=UNESCO|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000370901?posInSet=2&queryId=a05595b4-f5b2-48ce-b649-f8177b6036fe|title=Empowering students for just societies: a handbook for secondary school teachers|publisher=UNESCO|year=2019|isbn=978-92-3-100340-0}}</ref> * '''Modelimi i drejtësisë dhe paanshmërisë:''' Toni i vendosur nga mësuesi luan një rol të rëndësishëm në përcaktimin e pritjeve në lidhje me sjelljen respektuese në klasë. Një mësues i qetë, i drejtë dhe transparent në lidhje me pritjet dhe sjelljen shërben si model për nxënësit. Kjo përfshin përcaktimin e pasojave të qarta dhe të përshtatshme për shkeljen e rregullave të klasës dhe shkollës, duke siguruar që ato të jenë të drejta, proporcionale dhe të shoqëruara me përforcim pozitiv.<ref name=":0"/> * '''Mundësi angazhimi pozitiv për adoleshentët:''' Adoleshentët sjellin kreativitet, entuziazëm dhe një ndjenjë të fortë drejtësie natyrore në të nxënit dhe lojën e tyre. Kur nxënësve u jepen mundësi kuptimplote për të ofruar kontribut krijues dhe konstruktiv në planifikimin e mësimeve dhe proceset e qeverisjes së shkollës, përfitimet e pritura përfshijnë: rritjen e angazhimit; zhvillimin e aftësive në planifikim, zgjidhjen e problemeve, punën në grup dhe komunikim; dhe një ndjenjë krenarie në aktivitetet shkollore dhe përvojën e tyre të të nxënit. Përveç kësaj, gjetja e strukturës së duhur të zgjedhjes për angazhimin e nxënësve siguron këto përfitime. Zgjedhjet tepër komplekse mund të rezultojnë në rezultat negativ ose aspak në të nxënë.<ref name=":0"/> * '''Organizim i menduar mirë i klasës:''' Klasa fizike duhet të organizohet në mënyrë që nxënësit të mund të punojnë në mënyrë të pavarur dhe të rregullojnë lehtësisht tavolinat e tyre për punë në grup. Për shembull, të kesh një hapësirë të hapur që favorizon punën në grup. Mësuesit gjithashtu mund të identifikojnë zona të hapura jashtë klasës që mund të funksionojnë për aktivitete dhe punë në grup (siç është oborri i shkollës). Përveç hapësirave të hapura, një zonë e qetë ku mësuesi mund të flasë drejtpërdrejt me nxënësit ballë për ballë lejon diskutimin e problemeve të sjelljes dhe që nxënësit të ndihen të sigurt për të diskutuar çështje të ndjeshme, larg nxënësve të tjerë.<ref name=":0"/> * '''Metodat e mësimdhënies me pjesëmarrje:''' Mësuesit duhet të përvetësojnë metoda mësimdhënieje pjesëmarrëse për t'u lejuar nxënësve të përfitojnë nga të nxënit aktiv dhe aktivitetet praktike. Përdorimi i lojërave me role dhe arteve krijuese mund t'i ndihmojë nxënësit të kuptojnë dhe vlerësojnë përvoja dhe pikëpamje të ndryshme. Këto metoda zhvillojnë rezultate të të nxënit, të tilla si të menduarit kritik dhe aftësitë e zgjidhjes së problemeve.<ref name=":0"/> == Modelet organizative == Mjediset e të nxënit shpesh organizohen në gjashtë modele pedagogjike dhe fizike: * Modeli departamental * Model integrues * Modeli i të mësuarit i bazuar në projekte * Modeli i Akademisë * Modeli i komuniteteve të vogla të të nxënit * Modeli shkollë-brenda-shkollës == Shih edhe == * [[Arsimi bashkëpunues]] * [[Të mësuarit bashkëpunues]] * [[Arsimi shtëpiak|Shkollim në shtëpi]] * [[Hapësira e të mësuarit]] * [[Të nxënit e mbështetur në dukuri|Mësimi i bazuar në fenomene]] * Mësim profesional i bazuar në praktikë * [[Mësim përmes shërbimit]] * [[Mësimdhënia tematike|Mësim tematik]] * [[Mësimi i bazuar në punë|Mësim i bazuar në punë]] == Referime == [[Kategoria:Pedagogji e përgjithshme]] h6g446p1cbvfnu35i0xxj6jibvhog0t 1 402046 3058541 2996094 2026-10-20T15:16:49Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058541 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Leonardo skasia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2996093 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221204081745/http://www.fondazioneleonardosciascia.it/biografia/ për lidhjen http://www.fondazioneleonardosciascia.it/biografia/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060507203045/http://www.regalpetra.it/contenuti/impegno.htm për lidhjen http://www.regalpetra.it/contenuti/impegno.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090321032318/http://www.regalpetra.it/ për lidhjen http://www.regalpetra.it/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20120717191450/http://www.amicisciascia.it/inaugurato-il-museo-della-mafia-dedicato-a-leonardo-sciascia.html për lidhjen http://www.amicisciascia.it/inaugurato-il-museo-della-mafia-dedicato-a-leonardo-sciascia.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 qershor 2026 03:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Leonardo skasia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058540 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250124003759/https://dati.camera.it/ocd/aic.rdf/aic2_00371_8 për lidhjen https://dati.camera.it/ocd/aic.rdf/aic2_00371_8. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 17:16 (CEST) phf28exe14gl8lj5puz1dsdw6jxm0l5 0 405293 3058751 3046512 2026-10-21T11:22:07Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Gra shqiptare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3058751 wikitext text/x-wiki '''Fronti antifashist i grave në Kosovë''' ishte pjesë e organizimit [[Kundërfashizmi|antifashist]] dhe nacionalçlirimtar gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore,]] si dhe e përpjekjeve të pasluftës për përfshirjen e grave në jetën publike, politike, arsimore dhe shoqërore. Në Kosovë, kjo [[Lëvizja shoqërore|lëvizje]] u zhvillua në kushte të vështira politike, shoqërore dhe ekonomike. Përveç luftës kundër fashizmit, gratë u përballën edhe me varfërinë, normat patriarkale dhe sfidat politike të pasluftës. Fronti Antifashist i Grave, i formuar në vitin 1942 si organizatë e grave në kuadër të lëvizjes antifashiste [[Jugosllavia|jugosllave]], vazhdoi veprimtarinë edhe pas luftës. FAG gjatë luftës synonte mobilizimin e grave në përkrahje të Luftës Nacionalçlirimtare, ndihmën për partizanët, si dhe pas luftës përhapjen e shkrim-leximit, pjesëmarrjen e grave në rindërtimin e vendit dhe krijimin e një modeli të ri të gruas në shoqërinë socialiste. Në të njëjtën kohë, veprimtaria e saj mbeti e lidhur ngushtë me strukturat politike të kohës, prandaj trashëgimia e saj shihet si e dyfishtë, si hap drejt daljes publike të grave, por edhe si pjesë e propagandës dhe kontrollit politik të pushtetit të pasluftës.<ref>{{Cite web|last=Bassi|first=Luca Tesei Li|date=2026-01-12|title=Women’s Anti-Fascist Front in Kosovo|url=https://dwp-balkan.org/womens-anti-fascist-front-in-kosovo/|access-date=2026-08-13|website=DWP-BALKAN|language=en-GB|archive-date=14 gusht 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260814185339/https://dwp-balkan.org/womens-anti-fascist-front-in-kosovo/|url-status=dead}}</ref> == Sfondi historik i lëvizjes == Gjatë Luftës së Dytë Botërore, [[Kosova në Luftën e Dytë Botërore|Kosova]] ishte një territor i përfshirë nga pushtimi, ndarjet politike dhe përplasjet ideologjike.<ref>{{Cite web|title=1944 {{!}} The Resolution of Bujan|url=http://www.albanianhistory.net/1944_Resolution-of-Bujan/|access-date=2026-08-13|website=www.albanianhistory.net|language=en}}</ref> Në skenën politike vepronin forca të ndryshme, një pjesë u bashkua me [[Lëvizja Nacionalçlirimtare e Kosovës (1941-1945)|Lëvizjen Nacionalçlirimtare]], ndërsa pjesë të tjera mbetën jashtë saj ose u pozicionuan ndryshe, për shkak të qëndrimeve ndaj [[Jugosllavia në Luftën e Dytë Botërore|Jugosllavisë]] dhe statusit politik të Kosovës. Në këtë kontekst, gratë filluan të përfshiheshin në veprimtari antifashiste në forma të ndryshme, kryesisht përmes veprimtarisë ilegale , ndihmës logjistike, strehimit të aktivistëve dhe informimit.<ref name="AntifascistFrontofWomeninKosova">{{Cite web|title=Antifascist Front of Women in Kosova|url=https://www.pykepresje.com/antifascist-front-of-women-kosova|access-date=2026-08-13|website=Pykë-Presje|language=en}}</ref> Pozita e grave në Kosovë ishte e kufizuar nga normat patriarkale, niveli i ulët i arsimimit dhe varësia ekonomike. Për shumë gra, sidomos në mjediset rurale, dalja në jetën publike ishte e vështirë. Megjithatë, lufta dhe organizimi antifashist krijuan hapësira të reja veprimi. Gratë u angazhuan në mbledhjen e armëve, sigurimin e ushqimeve, materialit sanitar, strehimin e luftëtarëve të plagosur, mbajtjen e ilegalëve dhe informimin e popullsisë për qëllimet e Lëvizjes Nacionalçlirimtare.<ref name="AntifascistFrontofWomeninKosova" /> == Formimi dhe organizimi i lëvizjes == Fillimisht, qëllimi i tij kryesor ishte mobilizimi i grave për përkrahjen e Luftës Nacionalçlirimtare. Në Kosovë, FAG-u veproi në qendra si [[Prishtina]], [[Prizreni]], [[Gjakova]] dhe [[Peja]], ku gratë u përfshinë në mbledhjen e ndihmave për partizanët, shpërndarjen e materialit sanitar, strehimin e aktivistëve dhe bartjen e informatave. [[Skeda:Kosova në Luftën e Dytë Botërore.jpg|parapamje|Kosova në Luftën e Dytë Botërore.]] Pas vitit 1945, organizata e zgjeroi veprimtarinë nga detyrat e luftës drejt rindërtimit [[Socializmi|socialist]]. Ajo krijoi mekanizma organizativë, si sekretariate dhe këshilla, përmes të cilave koordinoheshin aktivitetet politike, arsimore dhe shoqërore. Në këtë periudhë, FAG-u synonte përfshirjen e grave në jetën politike, luftimin e analfabetizmit, hapjen e çerdheve për fëmijë dhe krijimin e kushteve që gratë të merrnin pjesë në punë dhe në jetën publike.<ref name="Kosovo2.0">{{Cite web|title=Kosovo2.0|url=https://kosovotwopointzero.com/sq/home|access-date=2026-08-13|website=Kosovo 2.0|language=sq}}</ref> == Veprimtaria gjatë luftës == Gjatë Luftës së Dytë Botërore, gratë antifashiste në Kosovë vepruan në shumë forma. Disa u përfshinë në njësite ilegale, disa shërbyen si korriere, disa strehonin aktivistë dhe partizanë, ndërsa të tjera ndihmonin me ushqim, veshmbathje, barna dhe materiale sanitare. Përmes këtyre aktiviteteve, ato krijuan lidhje ndërmjet ushtrisë, territorit të çliruar dhe zonave të pushtuara. Në Gjakovë, pjesëmarrja e grave mori përmasa të dukshme. Demonstrata e grave në fund të tetorit 1943 u bë një nga ngjarjet më të rëndësishme të mobilizimit antifashist të grave në Kosovë. Ajo dëshmoi se gratë nuk ishin vetëm mbështetëse në prapavijë, por edhe pjesëmarrëse aktive në veprimet politike dhe publike të kohës.<ref name="Kosovo2.0" /> == Gratë pjesëmarrëse dhe figurat e lëvizjes == Gratë pjesëmarrëse dhe figurat e lëvizjes Pjesëmarrja e grave në lëvizjen antifashiste në Kosovë përfshinte role të ndryshme politike, organizative dhe logjistike. Përveç figurave më të njohura, në aktivitetet e Frontit Antifashist të Grave dhe të Lëvizjes Nacionalçlirimtare morën pjesë edhe shumë gra të tjera në nivel lokal, të cilat kontribuan në organizimin e rrjeteve të ndihmës, shpërndarjen e informatave, aktivitetet arsimore dhe mobilizimin shoqëror gjatë luftës dhe periudhës së pasluftës. Në lëvizjen antifashiste të grave në Kosovë morën pjesë gra nga qytete, familje dhe shtresa të ndryshme shoqërore. Në mesin e tyre përmenden Sabrije Vokshi, Gjylije Hana, Fetije Hana, Hyrie Hana, Safete Nimani, Xhylshahe Pula, Shefkije Dobruna, Bademe Hoxha, Shirine Brovina, Nazmije Brovina, Mejreme Vokshi, Qazime Vokshi, Halise Muhaxhiri, Hedije Muhaxhiri, Hajrije Morina, Muzaqete Morina, Fehime Hima, Dyzene Hima, Elmaze Zajmi, Sanije Zherka, Halime Zherka, [[Vezire Deva]] dhe gra të tjera që u përfshinë në aktivitetet e lidhura me Lëvizjen Nacionalçlirimtare dhe organizimin e grave gjatë Luftës së Dytë Botërore.<ref>{{Cite web|title=Women’s Activism|url=https://oralhistorykosovo.org/research/women-activist/|access-date=2026-08-13|website=Oral History Kosovo|language=en}}</ref> Sabrije Vokshi ishte një nga figurat më të njohura të grave antifashiste në Kosovë. Ajo lidhej me organizimin e grave në Gjakovë dhe me strukturat e para të Frontit Antifashist të Grave. Në literaturën historike përmendet si pjesëmarrëse në aktivitetet organizative të periudhës së luftës dhe pasluftës. Safete Nimani u përfshi në veprimtarinë politike dhe kulturore të grave gjatë periudhës së pasluftës. Ajo lidhet me shtypin e grave dhe me aktivitetet që synonin organizimin dhe arsimimin e grave në kuadër të organizatave socialiste të kohës.<ref>{{Cite news|last=Dushi-Rogova|first=Raxhije|date=2015-02-12|title=Femrat gjakovare që lanë gjurmë|language=en|work=Zëri|url=http://zeri.info/dosier/19534/femrat-gjakovare-qe-lane-gjurme/|access-date=2026-08-13|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029140132/https://zeri.info/dosier/19534/femrat-gjakovare-qe-lane-gjurme/|url-status=dead}}</ref> [[Vahide Hoxha]] ishte një figurë tjetër e lidhur me organizimin e grave dhe shtypin e pasluftës në Kosovë. Pas Luftës së Dytë Botërore, ajo u përfshi në veprimtari arsimore dhe publicistike. Në vitin 1949, kur Buletini i Frontit Antifashist të Grave u zhvillua në revistën ''Agimi'', Vahide Hoxha u bë kryeredaktore e saj. Revista trajtonte tema që lidhen me arsimimin, organizimin dhe pjesëmarrjen shoqërore të grave në Kosovën e pasluftës. Naxhije Begolli lidhet me fillimet e shtypit të grave në Kosovën e pas Luftës së Dytë Botërore. Numri i parë i Buletinit të Këshillit Krahinor të Frontit Antifashist të Grave për Kosovë e Metohi u botua në Prizren në vitin 1946, me Naxhije Begollin si kryeredaktore. Në këtë botim morën pjesë edhe Vahide Hoxha, Vehbije Barbullushi-Gjinali, Safete Nimani, Rahmije Dobroshi dhe Jovanka Ninković. Ky botim konsiderohet ndër publikimet e para për gratë në gjuhën shqipe në Kosovën e pasluftës. [[Ganimete Tërbeshi]] është një nga figurat më të njohura të grave antifashiste në Kosovë. Ajo u përfshi në aktivitetet ilegale të Lëvizjes Nacionalçlirimtare në moshë të re, fillimisht përmes bartjes së postës ilegale dhe mbajtjes së lidhjeve ndërmjet aktivistëve. Shtëpia e familjes së saj në Gjakovë u përdor si pikë takimi dhe strehimi për pjesëtarë të lëvizjes. Në vitin 1944, ajo u arrestua bashkë me Shefkije Tërbeshin, u burgos në Pejë dhe më pas u dërgua në kampin e Prishtinës. Më 28 gusht 1944, Ganimete Tërbeshi u ekzekutua në Gjakovë së bashku me nëntë pjesëtarë të tjerë të Lëvizjes Nacionalçlirimtare.<ref>{{Cite web|title=Kush ishte Ganimete Tërbeshi, gruaja që u vra në moshën 17 vjeçare? {{!}} Albanian Post|url=https://albanianpost.com/kush-ishte-ganimete-terbeshi-gruaja-qe-u-vra-ne-moshen-17-vjecare/|access-date=2026-08-13|website=albanianpost.com|language=sq}}</ref> == Veprimtaria pas luftës == Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, FAG-u në Kosovë u përqendrua në ndërtimin e rendit të ri socialist. Aktivitetet kryesore përfshinin mobilizimin e grave në rindërtimin e vendit, përfshirjen në jetën politike, luftimin e analfabetizmit dhe organizimin e kurseve praktike. Kurset e shkrim-leximit zhvilloheshin në lagje, qytete dhe fshatra, ndërsa mësueset shkonin edhe në shtëpitë e grave për t’i ndihmuar ato të mësonin leximin dhe shkrimin. Krahas kurseve të alfabetizimit, FAG-u organizonte kurse rrobaqepësie, amvisërie, tjerrjeje, kujdesi për fëmijë dhe aktivitete të tjera praktike. Këto veprimtari synonin ngritjen shoqërore të grave, por njëkohësisht shërbenin edhe për përhapjen e ideve politike të kohës.<ref name="Kosovo2.0" /> == Shtypi: ''Buletini'' dhe ''Agimi'' == Shtypi i FAG-ut pati rol të rëndësishëm në përhapjen e ideve të organizatës. ''Buletini'' i FAG-ut u botua     në vitin 1946 në Prizren dhe më vonë, në vitin 1949, u zhvillua revista ''Agimi.'' Këto botime trajtonin çështje të arsimimit, shëndetit, punës, pjesëmarrjes politike dhe figurave të grave antifashiste. Ato shërbyen si mjet informimi për gratë që dinin shkrim-lexim, ndërsa për gratë analfabete organizoheshin edhe grupe leximi ku përmbajtja e artikujve lexohej dhe shpjegohej kolektivisht. Në këto botime u ndërtua edhe modeli publik i gruas së re socialiste: e arsimuar, punëtore, pjesëmarrëse në jetën publike dhe besnike ndaj idealeve antifashiste. Megjithatë, shtypi i FAG-ut nuk ishte vetëm hapësirë emancipimi; ai ishte edhe mjet politik, sepse përcillte linjën zyrtare të pushtetit dhe shpesh paraqiste politikat shtetërore si pjesë të përparimit shoqëror.<ref>{{Cite web|last=Bassi|first=Luca Tesei Li|date=2026-01-12|title=Fronti antifashist i grave në Kosovë|url=https://dwp-balkan.org/sq/fronti-antifashist-i-grave-ne-kosove/|access-date=2026-08-13|website=DWP-BALKAN|language=sq|archive-date=13 gusht 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260813215230/https://dwp-balkan.org/sq/fronti-antifashist-i-grave-ne-kosove/|url-status=dead|ref=none}}</ref> == Fushata për heqjen e mbulesës == Një nga çështjet më të ndjeshme të veprimtarisë së FAG-ut në Kosovë ishte fushata për heqjen e mbulesës së grave myslimane, e njohur me emra të ndryshëm si ''çarçaf, peçe, ferexhe, terlik'' ose ''xharrë''. Në diskursin socialist të kohës, mbulesa shihej si pengesë për arsimimin dhe përfshirjen publike të grave. Për këtë arsye, fushata për heqjen e saj u lidh me projektin e modernizimit socialist. Fushata nuk u zhvillua pa kundërshtime. Disa gra e kundërshtuan për arsye fetare, familjare ose personale; disa ishin nën kontrollin e burrave të familjes; ndërsa të tjera, edhe pasi e kishin hequr mbulesën, e vendosnin përsëri. Kishte edhe arsye praktike e ekonomike: për gra të varfra, çarçafi mund të shërbente edhe si veshje mbrojtëse ose si mantel i përditshëm. Në vitin 1951 u miratua ligji që ndalonte mbulesën e plotë të fytyrës. Në këtë mënyrë, një fushatë që fillimisht paraqitej si bindje dhe emancipim u shndërrua edhe në masë shtetërore detyruese. Për këtë arsye, kjo pjesë e historisë së FAG-ut mbetet ndër më të debatueshmet: ajo mund të shihet si përpjekje për ta nxjerrë gruan nga izolimi shoqëror, por edhe si politikë shtetërore që u ushtrua me presion mbi komunitetet tradicionale dhe fetare.<ref>{{Cite journal|last=Bakija|first=Drita|date=1977|title=Gratë e Kosoves ne lëvizjen revolucionare me 1937—1941|url=https://albanica.al/revista_kosova/article/view/5173|journal=KOSOVA|language=sq|issue=6|pages=97–109|doi=10.62609/ks.vi6.5173|issn=3006-4031}}</ref> == Shuarja e lëvizjes == Fronti Antifashist i Grave u shpërbë në vitin 1953. Shuarja e organizatës u arsyetua nga autoritetet jugosllave me argumentin se një organizatë e veçantë e grave nuk ishte më e nevojshme dhe se çështjet e grave mund të trajtoheshin përmes organizatave të përgjithshme politike dhe shoqërore. Pas shpërbërjes së Frontit Antifashist të Grave, një pjesë e aktiviteteve që lidhen me organizimin e grave u transferuan në organizata dhe struktura të tjera të sistemit socialist jugosllav. Megjithatë, roli dhe autonomia e organizimit të grave u reduktuan krahasuar me periudhën e pasluftës. Lëvizja e grave antifashiste konsiderohet një nga format e para të organizimit masiv të grave në Kosovë gjatë shekullit të njëzetë. Gratë e përfshira në këtë lëvizje morën pjesë në aktivitete të ndryshme gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe periudhës së pasluftës, përfshirë ndihmën për të plagosurit, shpërndarjen e materialeve ilegale, organizimin lokal dhe fushatat për shkrim-lexim dhe arsimim. Në historiografinë dhe kujtesën publike në Kosovë, lëvizja e grave antifashiste ka marrë më pak vëmendje krahasuar me zhvillime të tjera historike dhe politike të shekullit të njëzetë. Megjithatë, studimet mbi pjesëmarrjen e grave në lëvizjen antifashiste kanë kontribuar në zgjerimin e hulumtimeve mbi historinë shoqërore dhe politike të grave në Kosovë dhe në [[Jugosllavia Federale Demokratike|ish-Jugosllavi]].<ref>{{Cite web|title=Historia e humbur e grave anti-fashiste në Kosovë - Podcast me Blerta Haziraj|url=https://www.spreaker.com/episode/historia-e-humbur-e-grave-anti-fashiste-ne-kosove-podcast-me-blerta-haziraj--52194498|access-date=2026-08-13|website=Spreaker|language=en-US}}</ref> == Shiko edhe == * [[Këshilli Antifashist për Çlirimin Kombëtar të Kosovës]] * [[Kosova në Luftën e Dytë Botërore]] * [[Ganimete Tërbeshi]] * [[Vahide Hoxha]] * [[Vezire Deva]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Kosova në Luftën e Dytë Botërore]] [[Kategoria:Gra shqiptare të Kosovës]] fru349p4ucl90whmo9xnmhqg99aul65 4 405625 3058763 3056490 2026-10-21T11:49:50Z Leutrim.P 113691 /* Diskutimi */ 3058763 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Mustafë Bytyçi]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''7 shtator 2026, 23:52 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Biografia nuk i plotëson kushtet për shquarësi. Sipas [[WP:SHQ]], për të qenë e shquar një temë duhet të mbulohet nga një numër i burimeve të paanshme, të mbulohet me një përshkrim të rëndësishëm, të supozohet shquarësia, si dhe të jenë burime dytësore. Burimet mbi këtë subjekt mungojnë. Ato prezente në artikull janë: * '''''[[Fjalori Enciklopedik i Kosovës]]''''': Ia përshkruan jetën në një paragraf, duke ia plotësuar seksionet e jetës në shumicë, mirëpo nuk korroborohet nga burime të tjera. Nuk kontribuon tek shquarësia në vetvete. * '''''Monografi: Fakulteti i Shkencave Matematike Natyrore (1974–2014)''''': Botuar nga vendi i tij i punës dhe i arsimit. Nuk është burim i paanshëm, me ç'rast nuk kontribuon në shquarësi vetvetiu. * Vepra hulumtuese '''"Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals"''': Vepra që ai dhe Bajram Jakupi e ka botuar në kuadër të studimeve. Ajo nuk mund të kontribuojë në shquarësi sepse është bashkëvepra e tij dhe jo një burim dytësor. Ajo poashtu nuk kontribuon tek shquarësia e ''personit'', por tek ajo e konceptit për të cilën flet vepra (rrezja kozmike). Asnjë prej burimeve nuk mund të kontribojë në shquarësinë e përgjithshme të subjektit meqë nuk e mbulojnë subjektin në detaj më të gjerë, dhe po bëhet më tepër një artikull frankenshtajn duke i rifrazuar burimet ekzistuese e jo duke krijuar një biografi të hollësishme. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 gusht 2026 01:52 (CEST) === Votimi === *<s>{{I pavendosur}}</s>- {{Të griset}} - mungojnë burimet dytësore. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 gusht 2026 19:33 (CEST) *{{I pavendosur}}- I pashe komentet rreth artikullit dhe qe prej asaj kohe kane kaluar jave. Shoh se artikulli nderkohe eshte permiresuar me shtimin e disa referencave. Nga ana tjeter, referencat e reja jane po nga nje burim informacioni si "Bujku". Nese artikullit i jepet dhe pak kohe qe te pasurohet me referenca dytesore ose terciare ai mund te qendroje. Nese nuk pasurohet, bashkohem me parafolesit qe artikulli te fshihet. --[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 7 tetor 2026 16:36 (CEST) * {{Mbaje voto}} pas shqyrtimit, po e tërheqi nominimin meqë artikulli është në një gjendje të pranueshme. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 tetor 2026 02:21 (CEST) === Diskutimi === {{KOMENT}} [https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Mustaf%C3%AB_Byty%C3%A7i#Grisja_e_faqes Diskutimi fillestar] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]])<br> {{KOMENT}} <br> <s>''Fjalori Enciklopedik i Kosovës'' (ASHAK 2018, f. 246) është burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm; plani mësimor i MASHT-it (2005, f. 122) është burim i dytë i pavarur</s>. - [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 17:48 (CEST) <s>''Fjalori Enciklopedik i Kosovës'' (ASHAK 2018, f. 246) është burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm; plani mësimor i MASHT-it (2005, f. 122) është burim i dytë i pavarur.</s> [[Përdoruesi:ElMuBy|ElMuBy]] ([[Përdoruesi diskutim:ElMuBy|diskutimet]]) 5 shtator 2026 18:08 (CEST) ::nuk merren parasysh argumentet nga [[Wikipedia:Llogaria me një qëllim të vetëm|llogaritë me një qëllim të vetëm.]] [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 shtator 2026 04:21 (CEST) Pershendetje, jane shtuar ndryshimet me fisha te azhornuara dhe citime te reja, qe ndihmojne ne kerkesat e mesiperme. Gjithe te mirat. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-46116-75|&#126;2026-46116-75]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-46116-75|talk]]) 25 gusht 2026 10:02 (CEST) :Dy prej burimeve janë akoma vetë veprat ku ka bashkëpunuar subjekti, që bie ndesh me [[WP:NPOV]]. Duhet të ketë burime ''dytësore'' që flasin për ato tema, që të meritojnë përfshirje në Wikipedia. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 26 gusht 2026 15:25 (CEST) ::<nowiki>'''Koment'''</nowiki> (krijuesi i artikullit). Faleminderit për analizën e detajuar — disa pika i pranoj. ::Pajtohem se monografia e FSHMN-së është botim i institucionit ku ka punuar subjekti, pra nuk është burim i pavarur. Pajtohem gjithashtu se punimi i vitit 1984 është vepër e vetë subjektit dhe nuk kontribuon në shquarësinë e tij personale. Nuk insistoj në asnjërin prej tyre si burim shquarësie. ::Mbetet pika kryesore: <nowiki>''</nowiki>Fjalori Enciklopedik i Kosovës<nowiki>''</nowiki> (vëll. I, f. 246, ASHAK 2018). Ky është zë i shkruar për subjektin nga një redaksi e pavarur prej tij, botuar nga Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës — pra burim dytësor, i pavarur dhe i besueshëm. Vërejtja se "nuk korroborohet nga burime të tjera" është argument se një burim i vetëm nuk mjafton, jo se ky burim nuk vlen fare. ::Si burim të dytë të pavarur shtoj planin dhe programin mësimor të MASHT-it (2005, f. 122), i cili liston tekstin shkollor <nowiki>''</nowiki>Fizika 7<nowiki>''</nowiki> (Libri Shkollor, 2004), bashkautor i të cilit është subjekti. Ky është dokument qeveritar, i pavarur nga subjekti, dhe dëshmon përdorim në nivel kombëtar. ::Pyetje për komunitetin: në Wikipedian shqip ka biografi të shumta që mbështeten kryesisht në <nowiki>''</nowiki>Fjalorin Enciklopedik të Kosovës<nowiki>''</nowiki> ose dhe nuk kanë burime fare. Nëse përfundohet se Fjalori Enciklopedik nuk kontribuon në shquarësi, atëherë ky kriter duhet zbatuar njësoj për të gjithë! ::<nowiki>Nëse megjithatë konsensusi është se burimet aktuale nuk mjaftojnë, a mund të zhvendoset artikulli në hapësirën e përdoruesit në vend që të griset? Në ate kohë do shifja ne publikime te padigjitalizuara (Rilindja, Biblioteka Kombëtare) dhe do të digjitlaizoja / nxjerrja infot e plotekerkuara nga ato, por më duhet kohë për këtë pjesë. ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 17:42 (CEST) :::'''Përditësim:''' Dëshiroj të shtoj argumente të bazuara në kriteret e shquarësisë akademike (WP:PROF): :::* '''Botimet Ndërkombëtare:''' Puna e tij kërkimore shkon përtej punimit të vitit 1984. Ai ka botuar në revista ndërkombëtare të indeksuara, si p.sh. punimet në ''International Journal of Radiation Applications and Instrumentation'' në vitin 1986 ([https://doi.org/10.1016/1359-0189(86)90612-6 DOI: 10.1016/1359-0189(86)90612-6]) dhe 1990 ([https://doi.org/10.1016/1359-0189(90)90150-V DOI: 10.1016/1359-0189(90)90150-V]). :::* '''Pozita drejtuese institucionale:''' Subjekti ka shërbyer si '''Dekan''' dhe '''Kryetar i Degës së Fizikës''' në FSHMN. Sipas standardeve globale të Wikipedias, mbajtja e pozitës më të lartë drejtuese akademike në një institucion të rëndësishëm shtetëror vendos vetvetiu një prag të konsiderueshëm shquarësie. :::Duke qenë se karriera e tij akademike u zhvillua para epokës së digjitalizimit në Kosovë, kërkimi ekskluziv i artikujve të gazetave online e penalizon padrejtësisht. Gjurma e tij institucionale reflektohet në enciklopeditë shtetërore dhe regjistrat e publikimeve ndërkombëtare. Shpresoj që këto fakte të merren parasysh. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 5 shtator 2026 18:09 (CEST) ::::unë kam me ta mbajtë dorën deri sa ta them qita. '''mos shkruj me chatbot, të lutem. shkruj me duart e tua. krejt mundemi me e dallu që nuk po shkrun ti.''' po t'a demonstroj: ::::''Fjalori Enciklopedik'' nuk është burim jo i shquar, është burim i rëndësishëm që indekson njerëz, institucione, vende dhe ide shumë të rëndësishme. [[WP:JOARKIVË|Wikipedia nuk është vendi për të gjitha prej atyre]]. Wikipedia ka kritere pak ma t'larta sesa veç përfshirja në ''Fjalor''. vet përpilimi i librit ''Fizika'' për klasën e 7-të nuk është kriter për përfshirje. ajo është marramendëse që po e sygjeron deri tash. për me u përfshi në Wikipedia duhet të diskutohet personi në pyetje prej burimeve të paanshme, të papërfshira me subjektin, dhe të vijnë tek të njëjtat përfundime që po i përmbledh artikulli. ::::teksti që po përpilohet për momentin nuk i plotëson këto kushte. ::::nuk po du me ia demantu asnjë arritje shkencore që ka ba z. Bytyçi, ama e rëndësishmja këtu është që të gjitha deklaratat në një artikull nuk munden me qenë [[Wikipedia:Jo hulumtime vetjake|hulumtime vetjake]]. redaktimet që po i plotëson këtu janë t'u nxjerrë fije prej vetë ekzistencës së një vepre. p.sh. Mustafë Bytyçi është njëri prej autorëve të studimit "Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals". cili është burimi? ''vepra vet? nuk fluturon ajo.'' ::::''Fjalori'', Plani mësimor, dhe Monografia e cituar në artikull janë të vetmet burime që kualifikojnë fare naj trohë drejt shquarësisë (dmth kritereve të burimit të besueshëm), dhe ato nuk mjaftojnë këtu. Monografia është prej vendit të tij të punës, pashë Zotin. vlla, as ditëlindja e tij nuk është e plotë në asnjërin prej këtyre dokumenteve, dhe po don me m'folë këtu për "pragun e konsiderueshëm të shquarësisë" masi është profesor i Fakultetit të Shkencave? sipas asaj logjike, secili profesor universitar i Kosovës, Shqipërisë e kudo gjetkë prej A-së n'Zh po u dashka me pasë artikull. ::::udhëzimet e Wikipedive gjithandej kategorikisht refuzojnë artikuj si ky, dhe është e hatashme që po e sygjeron të kundërtën, kur ke provu po [[:en:Draft:Mustafë Bytyçi|të njëjtin artikull si draft tek Wikipedia Anglisht]] dhe t'u është refuzu. ::::një subjekt është, në sytë e Wikipedias, po aq i shquar sa është i diskutuar prej burimeve [[Wikipedia:Burimet e pavarura|të pavarura]], [[Wikipedia:Burimet e besueshme|të besueshme]], dhe [[WP:Vërtetueshmëria|të vërtetueshme]], që e diskutojnë subjektin në detaj jo të vogël dhe jo rutinor. s'ka lidhje që personi mund të ketë qenë i shquar para luftës ose para digjitalizimit. s'jam kundër burimeve si ''Rilindja'' apo diçka tjetër kategorikisht. artikulli këtu po i lidh të gjitha të dhënat që i dimë për të me një fije të hollë, si një gazetar, ose një chatbot. na s'jemi gazetarë, dhe chatbotat na lexojnë neve jo anasjelltas. na merremi me burimet e besueshme dhe përmbledhim ato që thojnë burimet. nëse burimet e besueshme folin për karrierën e tij, na ia përmbledhim ''ato'' -- jo me folë veprat e tij për vetveten. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 shtator 2026 02:38 (CEST) :::::Pershendetje dhe faleminderit per pergjigjen. :::::Atehere, po fakt qe shenimet i kam redaktu me chatbot, por per faktin qe me mbajte formatimin e sakte te Wikipedias, edhe me mbajte gjuhën ne nivelin e duhur, po edhe per te bere kerkime, e qe nuk po shoh dicka si gabim, gjithsesi kerkoj ndjese. :::::Sa i perket fjalorit enciklopedik si si burim i vetem, me ler te them qe jane plot profile tjera qe e kane vetem ate si burim edhe jane pa problem ne Wikipedia (Shembull konkret [[Andromaqi Gjergji]] ) ose nuk kane burime fare (shembull konkret [[Bajram Preza]] ) e plot tjere nga [[:Kategoria:Shkencëtarë shqiptarë]]. Gjithsesi, kjo nuk eshte ndonje problem, se ne fund te dites ideja eshte ta perditesojme Wikipedian me sa ma shume figura e te dhena Shqipetare, e jo ti humbim ato. :::::Sa i perket vepres se permendur ne pergjigjen tende, jo, burimi per informaten se Prof. Dr. Mustafë Bytyçi eshte njeri nga autoret e studimit "Analysis of cosmic rays with Z > 50 registered in meteorite minerals", nuk eshte vetem vepra vet, por ajo eshte e cekur tek @[[Përdoruesi:Https://hrcak.srce.hr/329223|https://hrcak.srce.hr/329223]] (Portali i revistave shkencore dhe profesionale kroate) ::::: Per vepren tjeter, shembull "Tracks of heavy charged particles in some natural minerals" - eshte cituar nga se paku 8 punime tjera (https://www.semanticscholar.org/paper/Tracks-of-heavy-charged-particles-in-some-natural-Jakupi-Bytyc%CC%A7i/f22778a85feeffc83b453c7dc85e9bb20053149f#cited-papers) - a nuk jane keto burime dytesore? Per me shume, ne baze te citimeve, vepra e personit ne fjale ka pase ndikim direkt ne kerkime tjera shkencore. :::::Perndryshe, nje shkenctare veprat e tij i ka punime shkencore, edhe ato botohen neper revista te ndryshme shkencore. Ato revista kan kritere per te u pranu nje veper e per tu publiku, dhe nuk mundet secili person random sic po aludohet, me botu, edhe me shenu per veten e tij pastaj. :::::Gjithsesi une do i nxjerr infot edhe cka nuk jane digjitale, dhe patjeter qe do e luftoj edhe artikullin ne Gjuhen Angleze, pasi nuk ka asnje gje qe nuk eshte e pasakte ne asnjerin nga artikujt per personin ne fjale, dhe mendoj qe njerez, figura e ne kete rast shkencetar Shqipetar duhet te prezervohen sa me shume kudo. :::::Md gjithe respektin. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 6 shtator 2026 09:40 (CEST) ::::::Vetëm që ekzistojnë artikujt që i ceke s'do me thanë që nuk kanë me u trajtu sipas këtij standardi -- nuk e di sa e ke vërejtë që jemi pak administratorë aktivë. Kemi akoma artikuj të vjetëruar dhe dokumentime prej dekadash, të cilat jemi në proces të aktualizimit. Kjo kërkon kohë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 12 shtator 2026 03:45 (CEST) :::::::E kuptoj, edhe po premtoj qe do i perditsoj une me aq sa mundem edhe per personat qe i permenda, edhe ckado qe gjej tjere, se besoj qe duhet te jene pjese e Wikipedias, por te jene ama me krejt informatat. :::::::gjithe te mirat [[Speciale:Kontributet/~2026-49348-14|~2026-49348-14]] ([[Përdoruesi diskutim:~2026-49348-14|talk]]) 12 shtator 2026 19:25 (CEST) ::::::::nuk po trajtohet problemi themelor. ndonëse mund të jetë i rëndësishëm, burimet në dispozicion nuk plotësojnë kushtet për Wikipedia. burimet që i ke cekur për të nuk flasin për veprat e tij gjerë e gjatë. studimet e tij po i përshkruajnë veprat e tij. ato pak burime që flasin për të janë ose të pakta ose konstatojnë burime jo dytësore. studimet e cituara në studime tjera ''mund'' të jenë të dobishme si burim, mirëpo nëse të paktën tre burime nuk ekzistojnë që i plotësojnë këshillat për [[Wikipedia:Burimet e pavarura|burime të pavarura]], atëherë nuk është shenja që me iu kthy dërrasës së zezë, por është shenja që subjekti ka nevojë për mbulim më të gjerë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 shtator 2026 04:21 (CEST) ::::::::::Pershendetje prap, :::::::::: ::::::::::Kam analizu keto dite pak online edhe revistat / gazetat qe ishin digjitalizuar nga FLOSSK, por jo te gjitha faqet ishin te kerkueshme, andaj jam duke lexuar edhe manualisht (specifikisht gazeten Rilindja) per me gjete burime tjera. :::::::::: ::::::::::Ne nderkohe, i kam gjete edhe referu disa artikuj qe konfirmojne me shume per jeten dhe punen e Prof. Dr. Mustafë Bytyçit, qe besoj qe munden me ndihmu ne vleresimin e artikullit: ::::::::::* 21 shtator 1991 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "U larguan nga puna edhe 18 veta", ku permendet "dr Mustafë Bytyçi" ne listen e arsimtareve shqiptare qe i largoi nga puna dekani i imponuar i FSHMN-se. ::::::::::* 23 gusht 1995 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "Perspektiva e fizikës", ku citohet si "shef i Seksionit të Fizikës" gjate reformimit te planprogramit. ::::::::::* 10 janar 1997 – Gazeta ''Bujku'', artikulli "Këshilla dhe puna e juaj janë synimet tona", ku permendet si shef i Katedres se Fizikes. :::::::::: ::::::::::I kam shtu keto ne artikull, edhe e kam hjeke monografine e fakultetit qe nuk ishte burim i pavarur. Po vazhdoj me kerku edhe manualisht ne Rilindja, se e di qe ka artikuj edhe per punimet e tij si fizikant. :::::::::: ::::::::::Burimet mund te verifikohen ne https://books.flossk.org/gazetat/ :::::::::: ::::::::::Faleminderit edhe njehere, edhe po shpresoj qe formatting e kam korrekt per Wikipedia [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 29 shtator 2026 11:10 (CEST) {{KOMENT}} '''Përmbledhje e ndryshimeve në artikull''' (29 shtator 2026) Pershendetje edhe njehere te gjitheve. Pas shqyrtimit te verejtjeve qe jane diskutuar ne kete forum, i kam bere disa ndryshime ne artikull. Speecifikisht si vijon: :* E kam largu monografine e FSHMN-se si burim, pasi qe eshte ceke se eshte botim nga vet vendi i punes dhe nuk po konsiderohet si burim i pavarur. Nese mendoni qe mund te jete burim i pavarun, e rikthej prap. :* Per momentin e kam largu pershkrimin e punimit te vitit 1984 - pasi fatkeqesisht per momentin nuk kam nje reference (e qe e di qe do e gjej te Rilindja) dhe i vetmi burim ishte vete punimi. Punimi gjithsesi mbetet te lista e punimeve :* Eshte ndryshu fjalia hyrses qe e theksonte Fjalorin Enciklopedik - fakt mbetet qe personi permendet ne Fjalorin Enciklopedik te Akademise se Shkencave dhe Arteve te Kosoves. :* Jane shtu burimet nga gazeta Bujku qe i kame ceke ne nje pergjigje ne kete forum. Saktesisht te datave 21 shtator 1991, 23 gusht 1995 dhe 10 janar 1997, ku flitet dhe konfirmohet per poziten dhe titullin e Prof. Dr. Mustafë Bytyçi. Burimet jane te digjitalizuara nga FLOSSK dhe jane te burime te pavarura. :* Ne baze te artikujve te lartecekur nga gazeta ''Bujku'' - eshte permend edhe largimi i tij nga puna ne vitin 1991 nga Dekani i imponuar nga Serbia, si dhe eshte cekur puna e tij ne sistemin paralel te shkollimit. :* Nuk kam shtu ndonje internpretim personal ne informatat e mbledhura nga Gazeta Bujku, vec cka eshte ceke ne artikuj! :* Ne pergjithesi kam tentu qe artikullin (faqen) ta bazoj kryesisht veten ne burime te pavarura. Dmth Fjalori Enciklopedik (ASHAK), Plani Mesimor i MASHT dhe Artikujt e gazetes Bujku si dhe citimet nga punet. Ne nderkohe do vazhdoj me kerku per burime tjera. Shpresoj qe i merrni parasyshe ndryshimet e fundit. :Pres feedback prej anes suaj, me shprese pozitiv.Gjithe te mirat. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 29 shtator 2026 11:29 (CEST) :Mbas një shqyrtimi mendoj që artikulli është në gjendje shumë ma t'paqme dhe po bazohet në burime të mirëfillta. I kam hi pak dhe e kam ndreqë artikullin në disa aspekte, se po na del më i bazuar në fakte të vërtetueshme. Po e tërheqi nominimin për grisje dhe po vendosi !votën për me e mbajtë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 tetor 2026 02:20 (CEST) ::: Pershendetje, se pari te falenderoj per terheqjen e nominimit, kjo per mu tregon qe jam ne drejtimin e duhur me citimet. Poashtu te falenderoj edhe per redaktimet qe ke bere ne artikull, e sidomos formatimin, se jam i ri ne edits ne Wiki, prandaj edhe mund te gaboj. ::: I kam gjet edhe disa burime edhe i kam shtu perndryshe edhe disa gjana te vogla ne artikull, ma sakte: :::* Citimin e Bujkut te 10 janarit 97 e kam bere ne formatin sic e kishe be edhe ti "Cite news" :::* Si burim te ri e kam gjete edhe nje Liber nga Jusuv Vatovci - i cili me sa po shof paska edhe wiki page Shqip (https://sq.wikipedia.org/wiki/Jusuf_S._Vatoci) - Libri i tij perfshine (po citoj) "2,233 magjistra e doktor të shkencave dhe të arteve në trojet shqiptare në Ballkan dhe jashtë tij nga viti 1430 deri në vitin 2000." :::* Prej burimit ma nalt i kam marre edhe titujt e tezes se Magjistratures dhe Doktoratures, si dhe informaten qe deri ne vitin 2000 ka te botuara 36 punime. :::* Poashtu kam gjete edhe nje burim te ri (punim) qe citon disertacionin e tij te Doktoratures te vitit 1984 - Burimi eshte "Nuclear Tracks and Radiation Measurements" - besoj qe eshte relevante. (eshte edhe ky link https://inspirehep.net/literature/241196 :::* Disa ndryshime te vogla (arsimtare e bera punonjes, se ne liste te te perjashtuarve ishin edhe asisten / teknik laboratori) ::: Po vazhdoj me kerku edhe gazeten Rilindja, mos din a ka dicka te ngjashme si "bujku.news" per rilindjen? (se ish leht e kerkueshme kjo). ::Gjithe te mirat. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 9 tetor 2026 20:08 (CEST) *:Pershendetje, te lutem shihe pergjigjen e fundit qe i kam ba Fallbackintoreality, ku i kam cekur edhe disa ndryshime por edhe kam gjetur edhe disa burime te reja, po i ceku edhe ketu (copy nga poshte): *::* Si burim te ri e kam gjete edhe nje Liber nga Jusuv Vatovci - i cili me sa po shof paska edhe wiki page Shqip (https://sq.wikipedia.org/wiki/Jusuf_S._Vatoci) - Libri i tij perfshine (po citoj) "2,233 magjistra e doktor të shkencave dhe të arteve në trojet shqiptare në Ballkan dhe jashtë tij nga viti 1430 deri në vitin 2000." *::* Poashtu kam gjete edhe nje burim te ri (punim) qe citon disertacionin e tij te Doktoratures te vitit 1984 - Burimi eshte "Nuclear Tracks and Radiation Measurements" - besoj qe eshte relevante. (eshte edhe ky link https://inspirehep.net/literature/241196 *:Shpresoj qe i merr ne konsiderate edhe ndryshon mendjen per voten. Ne nderkohe une ende jam duke kerku per burime te reja. *:Shume faleminderit. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 9 tetor 2026 20:11 (CEST) :::Sot në mbrëmje do i rishikoj argumentet dhe burimet në tërësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2026 15:50 (CEST) ::::Mirëmbrëma, i/e nderuar. Unë e kam lexuar atë që ke shkruar 3 herë dhe ende po kam vështirësi ta kuptoj argumentimin tënd në një vend, pasi ke përdorur tekst me gabime drejtshkrimore e të tepruar në sasi. Argumente të forta kundër teje janë se ti je një llogari e krijuar me një qëllim të vetëm dhe po e mbron me zell artikullin që ke shkruar, për profesorin në këtë rast. Ke përdorur inteligjencën artificiale dhe, me të, e ke mbingarkuar tekstin me formatim, saqë nuk kuptohet mirë çfarë ke dashur të thuash, edhe për shkak të formatimit të dobët të tekstit, e jo sepse nuk ke argumente të mjaftueshme. ::::Këto janë arsye të forta për ta grisur artikullin, por kjo nuk do të thotë se dikush nuk mund ta rikrijojë më mirë më vonë në mënyrën e duhur ose se profesori nuk e meriton artikullin biografik. Po ashtu, ne kemi një prirje të veçantë për të respektuar të gjithë ata që kanë punuar dhe punojnë në arsim në mbarë shqiptarinë, si dhe për të vlerësuar kontributin e tyre. Qartësia dhe burimet që vërtetojnë biografinë janë të domosdoshme. ::::Mos dysho se, nëse ke parë artikuj të tjerë ekzistues për persona që nuk i plotësojnë kriteret, edhe ata do t'i nënshtrohen të njëjtit proces. Megjithatë, për momentin kemi kapacitet të kufizuar për t'i shqyrtuar të gjithë brenda një kohe të shkurtër. ::::Për mua, qëndron vota për grisjen e artikullit, pasi ka argumente të mjaftueshme kundër mbajtjes së tij. Figura e tij ngjall interes edhe te ne për t'u hulumtuar më tej në të ardhmen dhe, pse jo, për ta rikrijuar faqen kushtuar atij. Por, në këtë moment, mënyra se si po tentohet të nxitohet procesi është arsye e mjaftueshme, krahas mungesës së burimeve të forta dhe sasisë së pamjaftueshme të përmbajtjes në artikull. Nëse ka pasur aq shumë veprimtari, artikulli do të duhej të kishte dyfishin e përmbajtjes. ::::Vota ime nuk është ajo që e vendos përfundimisht nëse artikulli do të ekzistojë apo jo, por konsensusi po. Të tjerët mund edhe të votojnë ndryshe dhe artikulli mund të mbahet. Ky është qëndrimi im, mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 tetor 2026 00:47 (CEST) :::::Tung Leutrim, faleminderit per pergjigjen. :::::Ndjese edhe njehere per gabimet. Eshte hera e pare qe po shkruaj nje artikull ne Wikipedia, dhe AI e kam perdor kryesisht per drejtshkrim dhe formatim, se thjesht nuk e di mire formatimin e Wikipedias. Sa i perket llogarise, e kuptoj verejtjen, por nuk eshte artikulli i fundit qe kam me shkru po shpresoj, edhe cdo llogari e ka nje fillim. :::::Burimet e reja (Leksikoni / Libri i Profesor Jusuf Vatocit dhe punimin e vitit 1986) i kam shtu direkt ne artikull. :::::Po vazhdoj me kerku burime dhe po ia le vleresimin komunitetit. Me respekt. [[Përdoruesi:Xk-wiki-ks|Xk-wiki-ks]] ([[Përdoruesi diskutim:Xk-wiki-ks|diskutimet]]) 12 tetor 2026 11:06 (CEST) n38ldte8a6rzkvptqp4r1i7902gln2i 4 405814 3058637 3057227 2026-10-20T22:45:21Z Klein Muçi 52109 Mbyllur: Artikull jo i mirë · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058637 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Klodian Allajbeu]] == {{dmb|JoAM|2=[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 00:45 (CEST)}} <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> === Votimi === *{{KUNDËR}} - Megjithëse supozohet të jetë artikull enciklopedik biografik, përmbajtja ngjan të jetë e anuar goxha te akuzat dhe pronat që personi zotëron duke u zhvendosur nga artikujt tipikë biografikë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shtator 2026 14:19 (CEST) *{{KUNDËR}} - [[Përdoruesi:DieliAlla|DieliAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:DieliAlla|diskutimet]]) 11 tetor 2026 13:30 (CEST) *{{KUNDËR}} - [[Përdoruesi:ErdetAlla|ErdetAlla]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdetAlla|diskutimet]]) 14 tetor 2026 22:37 (CEST) === Diskutimi === 22858t4hfrcrkiuhil4gk81gx762gwt 0 405896 3058548 3057862 2026-10-20T16:31:16Z AltinNatyra 180704 3058548 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Salerno | settlement_type = [[Komunat e Italisë|Komunë]] | image_skyline = Panorama of salerno from arechi.jpg | image_caption = Panorama e Salernos | image_flag = Flag of Salerno.svg | image_shield = Salerno-Stemma.svg | pushpin_map = Italy | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Vendndodhja në Itali | coordinates = {{Coord|40|40|48|N|14|45|36|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[Shtet|Shteti]] | subdivision_name = {{ITA}} | subdivision_type1 = [[Rajonet e Italisë|Rajoni]] | subdivision_name1 = [[Kampania]] | subdivision_type2 = [[Provincat e Italisë|Provinca]] | subdivision_name2 = [[Provinca e Salernos|Salerno]] (SA) | government_type = Komunë | leader_title = Kryetari | leader_name = [[Vincenzo De Luca]] | established_title = Themeluar | established_date = 197 p.e.s. | area_total_km2 = 58.96 | elevation_m = 4 | population_total = 125958 | population_as_of = 2025 | population_demonym = salernitanë | postal_code_type = Kodi postar | postal_code = 84121–84135 | area_code = 089 | blank_name = Shenjti mbrojtës | blank_info = [[Mateu Ungjilltari|Shën Mateu]] | website = {{URL|https://www.livesalerno.com}} }} Salerno ([[Gjuha italiane|italisht]]:{{IPA|Salerno}}) është një qytet dhe komunë në Kampania, Italinë jugore, dhe kryeqyteti i provincës me të njëjtin emër. Me 125,958 banorë që nga viti 2025, është komuna e dytë më e populluar në rajon pas [[Napoli|Napolit]]. Qyteti shtrihet në Gjirin e Salernos, në [[Deti Tirren|Detin Tirren]].<ref>{{Cite web|title=Definition of SALERNO|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Salerno|access-date=2026-09-04|website=www.merriam-webster.com|language=en}}</ref>Qyteti modern është i ndarë në tre zona të dallueshme: qendra historike [[Mesjeta|mesjetare]], një lagje e shekullit të 19-të, dhe lagjet rezidenciale më të gjera të pasluftës, të dominuara nga blloqe apartamentesh.<ref>{{Cite web|title=Associazione Città Italiane Patrimonio UNESCO|url=http://www.sitiunesco.it/index.phtml?id=674|access-date=2026-09-04|website=www.sitiunesco.it|language=it-IT|archive-date=21 gusht 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070821001245/http://www.sitiunesco.it/index.phtml?id=674|url-status=dead}}</ref> == Historia == Mbetjet arkeologjike, megjithëse fragmentare, sugjerojnë idenë e një qyteti të lulëzuar dhe të gjallë. Nën [[Diokleciani|Perandorin Dioklecian]], në fund të shekullit të 3-të pas Krishtit, Salernumi u bë qendra administrative e provincës Lucania dhe Bruttii. === Moderniteti i vonë dhe bashkëkohor === Salerno ishte një qendër aktive e aktiviteteve të [[Carbonari|Carbonarisë]] që mbështesnin bashkimin e Italisë në shekullin e 19-të<ref>{{Cite web|title=La rivoluzione vittoriosa e la nascita di un nuovo Stato {{!}} la Città|url=http://lacittadisalerno.gelocal.it/dettaglio/la-rivoluzione-vittoriosa-e-la-nascita-di-un-nuovo-stato/2958812|access-date=2026-09-04|website=lacittadisalerno.gelocal.it|language=it|archive-date=3 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303223653/http://lacittadisalerno.gelocal.it/dettaglio/la-rivoluzione-vittoriosa-e-la-nascita-di-un-nuovo-stato/2958812|url-status=dead}}</ref> == Gjeografia == Qyteti ndodhet në skajin veriperëndimor të fushës së lumit Sele, pikërisht në fillimin e bregdetit të Amalfit. Lumi i vogël Irno kalon nëpër pjesën qendrore të Salernos. Pika më e lartë është Monte Stella me 953 metra (3127 këmbë).<ref>{{Cite web|title=Comune di Salerno|url=https://www.comune.salerno.it/allegati/17637.pdf|language=sq}}</ref> == Klima == Salerno ka [[Klima mesdhetare|klimë mesdhetare]], me verë të nxehtë dhe relativisht të thatë (temperaturat maksimale arrijnë 31 °C në korrik dhe gusht) dhe vjeshtë e dimër me shi (temperaturat maksimale rreth 13 °C në janar). Zakonisht bien afërsisht 1000 mm shi çdo vit. Era e fortë që vjen nga malet drejt Gjirit të Salernos e bën qytetin shumë me erë, veçanërisht në dimër. Kjo i jep Salernos avantazhin të jetë një nga qytetet më me diell në Itali.<ref>{{Cite web|title=Weather in Salerno Italy|url=https://salernoitaly.ca/guide/weather.html|language=en}}</ref> [[Skeda:Italy 1000 AD.svg|parapamje|Principata e Salernos në vitin 1000]] == Ekonomia == Ekonomia e Salernos bazohet kryesisht në shërbime dhe [[Turizmi|turizëm]], pasi shumica e bazës industriale të qytetit nuk i mbijetoi krizës ekonomike të viteve 1970. Industritë e mbetura lidhen me prodhimin e [[Qeramika|qeramikës]] dhe prodhimin e përpunimin e ushqimeve.Porti i Salernos është një nga më aktivët e Detit Tirren. Ai trajton rreth 10 milionë tonë mallra në vit, prej të cilave 60% përbëhen nga kontejnerë.<ref>{{Cite web|title=porto.salerno|url=http://www.porto.salerno.it/index.php?option=com_content&task=view&id=685&Itemid=21|language=sq|access-date=5 shtator 2026|archive-date=8 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140508160305/http://www.porto.salerno.it/index.php?option=com_content&task=view&id=685&Itemid=21|url-status=dead}}</ref> == Arsimi == Salerno ka qenë shtëpia e shkollës mjekësore më të vjetër në botë, Scuola Medica Salernitana, që ishte burimi më i rëndësishëm i njohurive mjekësore në Evropë gjatë Mesjetës së hershme. Ajo u mbyll në vitin 1811 nga [[Joachim Murat]].Në vitin 1944 mbreti Vittorio Emanuele III themeloi Istituto Universitario di Magistero "Giovanni Cuomo". Në vitin 1968 universiteti u bë shtetëror. Sot Universiteti i Salernos ndodhet në qytetin fqinj të Fiscianos dhe ka rreth 34 000 studentë,<ref name=":0">{{Cite web|title=Hosted for the first time at the University of Salerno|url=https://web.unisa.it/en/university|language=en|access-date=5 shtator 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260905205811/https://web.unisa.it/en/university|archive-date=5 shtator 2026|url-status=dead}}</ref> me dhjetë fakultete: [[Arti|Arte]] dhe [[Filozofi]], [[Ekonomia|Ekonomi]], [[Edukimi|Edukim]], [[Inxhinieri]], Gjuhë dhe Letërsi të Huaja, [[Drejtësia|Drejtësi]], Matematikë, Fizikë dhe [[Shkencat natyrore|Shkenca Natyrore]], Mjekësi, Farmaci dhe [[Shkenca politike|Shkenca Politike]].<ref name=":0" /> == Sporti == Skuadra kryesore e futbollit e qytetit është U.S. Salernitana 1919, e cila luan në nivelin e tretë të futbollit italian, Serie C. Stadiumi i tyre shtëpiak është Stadio Arechi, i hapur në vitin 1990 me kapacitet 37 245 vende.<ref>{{Cite web|title=Salernitana is a football club from Italy founded in 1919|url=https://foot.io/team/salernitana-evbf3h|language=sq}}</ref> Ekipi më i suksesshëm në qytet është ekipi i hendbollit të femrave PDO Handball Team Salerno, me nëntë tituj kombëtarë, tetë kupa kombëtare dhe tetë superkupa kombëtare; ekipe të tjera të rëndësishme janë Arechi në regbi dhe Rari Nantes Salerno në vaterpolo. == Atraksionet == Salerno ndodhet në qendrën gjeografike të një trekëndëshi të njohur zakonisht si «Trekëndëshi Turistik i 3 P-ve», i formuar nga vendet historike të Pompeit, Paestumit dhe Positanos. Ky vendndodhje strategjike, së bashku me historinë e pasur dhe bukuritë bregdetare, e kanë bërë Salernon një destinacion të rëndësishëm turistik në Italinë jugore.Ndër monumentet më të shquara është Katedralja e Salernos (Duomo), një ndërtesë romaneske e shekullit XI që ruan reliket e Shën Mateut, një nga dymbëdhjetë apostujt. Duke e mbikëqyrur qytetin nga kodrat është Kalaja mesjetare Arechi (Castello di Arechi), e cila ofron pamje panoramike të Gjirit të Salernos.Vizitorët mund të ecin përgjatë Lungomare Trieste (Shetitoreja e detit Trieste), një bulevard i rreshtuar me palmë që shtrihet përgjatë bregut. Një tjetër vend i rëndësishëm është Giardino della Minerva, një nga kopshtet botanike më të vjetra të Evropës, që dikur shërbente si hapësirë edukative për studentët e famshëm të Schola Medica Salernitana, shkolla e parë mjekësore në botën perëndimore.Qyteti strehon gjithashtu disa muzeume, duke përfshirë Museo Didattico della Scuola Medica Salernitana dhe Museo Archeologico Provinciale di Salerno, i cili ruan artefakte nga periudhat etruske dhe romake. Teatro Verdi i shekullit XIX është një pikë e lartë kulturore, i modeluar sipas Teatro San Carlo të Napolit.Qendra e Salernos është e mbushur me rrugica të ngushta, kisha baroke, dyqane artizanale dhe restorante tradicionale.<ref>{{Cite web|title=the province of Salerno|url=https://www.italia.it/en/campania/salerno|language=en}}</ref> == Shih edhe == * [[U.S. Salernitana 1919]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Qytete në Itali]] [[Kategoria:Qytete në Evropë]] [[en:salerno]] 2i679x4czf1dqvwznjb8la5emmrv9za 828 406790 3058584 3058226 2026-10-20T18:33:16Z Klein Muçi 52109 Pjesa e përbashkët e rubrikave kalon te Moduli:Weekly rubric; këtu mbetet zgjedhja dhe karta e kësaj rubrike (rezultati i njëjtë në çdo faqe) — përmes Claude AI 3058584 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Article of the week -- -- The "Artikulli i javës" card on the Main Page (Faqja kryesore), with {{Artikulli i javës}}: -- {{#invoke:Article of the week|main}} -- For a week: -- 1. If its week page (e.g. "Wikipedia:Artikulli i javës/2026/45") holds only an article title, the card is built from -- the article: the image from Wikidata, its opening paragraph and the "Lexo më shumë" button. -- 2. If the week page is written out in full (the old way), it is shown as it is. -- 3. If there is no week page, a featured or good article is shown, with a short note. The candidates are the tiles on -- the featured and good article pages, minus the articles under re-evaluation. A candidate is used only if the -- article itself carries the featured or good article template (the template that puts it in the category) and no -- re-evaluation template, and the note names the list the article actually belongs to. -- The weeks, the week pages, the window of the next four weeks (Kuvendi), the archive box and the heads of the week -- pages are those of every weekly rubric of the Main Page: Module:Weekly rubric. -------------------------------------------------------------------------------- local Weekly = require('Module:Weekly rubric') local parser = require('Module:WikitextParser') local DAY, WEEK = Weekly.DAY, Weekly.WEEK -- The featured and good article lists: the page with the tiles, the template that marks an article -- (with its redirects), the re-evaluations (their subpages, listed on the page "…/Rivlerësime/Votimet", -- and the template an article under re-evaluation carries) and how the note refers to the list local SOURCES = { { page = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer', templates = { 'Artikull i përkryer', 'Artikulli i përkryer', 'Artikull perfekt', 'Artikulli perfekt', 'Artikuj perfekte', 'Artikulli Artikulli i përkryer', 'AP' }, reviews = 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', reviewTemplates = { 'APR' }, link = '[[Wikipedia:Artikuj të përkryer|artikujt e përkryer]]' }, { page = 'Wikipedia:Artikuj të mirë', templates = { 'Artikull i mirë', 'Artikulli i mirë', 'AM' }, reviews = 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', reviewTemplates = { 'AMR' }, link = '[[Wikipedia:Artikuj të mirë|artikujt e mirë]]' }, } -- Templates kept in the opening paragraph because they hold words of the text (Lua patterns, matched -- against the template name). Every other template (notes, references, maintenance tags…) is removed, -- as are references, files and categories. local KEEP = { '^[Ll]ang', '^M$', '^[Cc]onvert$', '^[Cc]vt$', '^[Nn]owrap$', '^[Nn]obr$', '^[Ss]nd$', '^[Nn]dash$', '^[Mm]dash$' } -- The Monday from which the automatic rotation is counted local START = { year = 2026, month = 9, day = 21 } -- How many articles to try if an article is not usable (no template, or an opening that does not come out clean) local TRIES = 5 local rubric -- If the week page contains only a title ("Kosova", "[[Kosova]]" or "'''Kosova'''"), returns it; -- otherwise returns nil (the page is written out in full, the old way) local function titleOnly(text) text = rubric:bare(text) if text == '' or text:find('\n') or text:find('{{', 1, true) or text:find('<', 1, true) then return nil end text = text:gsub("'''?", '') local title = text:match('^%[%[%s*([^|%]]-)%s*|.*%]%]$') or text:match('^%[%[%s*([^|%]]-)%s*%]%]$') or text title = mw.text.trim(title) if title == '' or title:find('[%[%]{}|<>]') then return nil end return title end -- Whether the text uses one of the named templates (the first letter may be written in lower case, -- and spaces as underscores) local function carries(text, names) for _, name in ipairs(names) do local first = name:sub(1, 1) local rest = name:sub(2):gsub('%p', '%%%0'):gsub(' ', '[ _]+') if text:find('{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. rest .. '%s*[|}]') then return true end end return false end -- The list (an entry of SOURCES) whose template the article carries, or nil if it carries neither -- or if it is under re-evaluation local function status(title) local page = mw.title.new(title) local text = page and page:getContent() if not text then return nil end text = text:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') for _, source in ipairs(SOURCES) do if carries(text, source.reviewTemplates) then return nil end end for _, source in ipairs(SOURCES) do if carries(text, source.templates) then return source end end return nil end -- The tiles of one list, ordered so that each topic is spread evenly over the list local function spread(tiles) local groups, order = {}, {} for _, tile in ipairs(tiles) do if not groups[tile.topic] then groups[tile.topic] = {} table.insert(order, tile.topic) end table.insert(groups[tile.topic], tile) end -- the k-th tile of the r-th topic goes to (k - 1 + (r - 1) / #order) / #group, kept as a fraction num / den local placed = {} for r, topic in ipairs(order) do local group = groups[topic] for k, tile in ipairs(group) do table.insert(placed, { num = (k - 1) * #order + r - 1, den = #order * #group, r = r, tile = tile }) end end table.sort(placed, function (a, b) local x, y = a.num * b.den, b.num * a.den if x ~= y then return x < y end return a.r < b.r end) local list = {} for i, x in ipairs(placed) do list[i] = x.tile end return list end -- The order in which to take the items of lists with the given sizes, so that the lists alternate in -- proportion to their sizes (on a tie, the earlier list first): the sizes {3, 2} give {1, 2, 1, 2, 1} local function interleave(sizes) local slots = {} for s, n in ipairs(sizes) do for i = 1, n do table.insert(slots, { s = s, i = i, n = n }) end end table.sort(slots, function (a, b) local x, y = (a.i - 1) * b.n, (b.i - 1) * a.n if x ~= y then return x < y end return a.s < b.s end) local order = {} for k, slot in ipairs(slots) do order[k] = slot.s end return order end -- The articles under re-evaluation: the subpages transcluded on each list's re-evaluation page -- ({{Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/Title}}). A subpage that still has an article's old name -- is followed through the redirect. known: the titles of the tiles. local function underReview(known) local set = {} for _, source in ipairs(SOURCES) do local page = mw.title.new(source.reviews .. 'Votimet') local text = (page and page:getContent() or ''):gsub('<!%-%-.-%-%->', '') for inner in text:gmatch('{{(.-)}}') do inner = mw.text.trim(inner:match('^[^|]*')):gsub('_', ' ') if inner:sub(1, #source.reviews) == source.reviews then local title = mw.title.new(mw.text.trim(inner:sub(#source.reviews + 1))) if title then set[title.prefixedText] = true local target = not known[title.prefixedText] and title.redirectTarget if target then set[target.prefixedText] = true end end end end end return set end -- Automatic rotation: the titles of the tiles "[[Title|<div class="fa-tile fa-tile-TOPIC">…" on the -- SOURCES pages, each title once, without the articles under re-evaluation. The featured and good -- articles alternate (in proportion to their numbers), each list's topics are spread evenly, and two -- weeks in a row get different topics wherever the remaining articles allow it. local function rotation() local all, seen = {}, {} for i, source in ipairs(SOURCES) do local page = mw.title.new(source.page) local text = page and page:getContent() or '' all[i] = {} for line in mw.text.gsplit(text, '\n', true) do local title, topic = line:match('^%[%[([^|%]]+)|<div class="%a+%-tile %a+%-tile%-(%a+)"') title = title and mw.text.trim(title) if title and not seen[title] then seen[title] = true table.insert(all[i], { title = title, topic = topic }) end end end local review = underReview(seen) local lists, sizes = {}, {} for _, tiles in ipairs(all) do local kept = {} for _, tile in ipairs(tiles) do if not review[tile.title] then table.insert(kept, tile) end end if #kept > 0 then table.insert(lists, spread(kept)) table.insert(sizes, #kept) end end local list, last = {}, nil for _, l in ipairs(interleave(sizes)) do local remaining = lists[l] -- the list's next tile, or the first one after it with a topic other than last week's local pick = 1 for j, tile in ipairs(remaining) do if tile.topic ~= last then pick = j break end end local tile = table.remove(remaining, pick) table.insert(list, tile.title) last = tile.topic end return list end -- The article's main image, from Wikidata (P18) local function wikidataImage(title) if not mw.wikibase then return nil end local id = mw.wikibase.getEntityIdForTitle(title) local statement = id and mw.wikibase.getBestStatements(id, 'P18')[1] if statement and statement.mainsnak and statement.mainsnak.datavalue then return statement.mainsnak.datavalue.value end return nil end -- Roughly the text a reader sees local function visibleText(wikitext) local t = mw.text.killMarkers(wikitext) t = t:gsub('%[%[[^%]|]*|', ''):gsub('[%[%]\']', ''):gsub('<[^>]*>', '') return t end -- The text without any of the given pieces local function without(text, pieces) for _, piece in ipairs(pieces) do local from = 1 while true do local a, b = text:find(piece, from, true) if not a then break end text = text:sub(1, a - 1) .. text:sub(b + 1) from = a end end return text end local function kept(name) for _, pattern in ipairs(KEEP) do if mw.ustring.find(name, pattern) then return true end end return false end -- The first n paragraphs of the article's introduction, ready for the card: without references -- and notes (nothing that would add footnotes or errors to the Main Page), without files, categories -- and templates other than those in KEEP, and with the article's name, written in bold, linked local function opening(frame, title, n) local page = mw.title.new(title) local paragraphs = parser.getParagraphs(parser.getLead(page and page:getContent() or '')) local text = table.concat(paragraphs, '\n\n', 1, math.min(n, #paragraphs)) text = text:gsub('<!%-%-.-%-%->', ''):gsub('__%u+__', '') text = text:gsub('<%s*[Rr][Ee][Ff][^>]-/%s*>', ''):gsub('<%s*[Rr][Ee][Ff][^>]*>.-<%s*/%s*[Rr][Ee][Ff]%s*>', '') local unwanted = {} for item in text:gmatch('{%b{}}') do local name = mw.text.trim(item:match('^{{%s*([^|}\n]*)') or '') -- parser functions stay, except {{#tag:ref|…}}, which makes a note if name:sub(1, 1) == '#' and name:lower():find('^#tag%s*:%s*ref') or name:sub(1, 1) ~= '#' and not kept(name) then table.insert(unwanted, item) end end text = without(text, unwanted) text = without(text, parser.getFiles(text)) text = without(text, parser.getCategories(text)) -- brackets left empty by a removed template, e.g. "Evropa ()" text = text:gsub(' ?%(%s*[,;:]?%s*%)', '') -- link the article's name, written in bold (''' or, with italics, ''''') near the start local s = text:find("'''", 1, true) if s then local quotes = text:sub(s, s + 4) == "'''''" and "'''''" or "'''" local e = text:find(quotes, s + #quotes, true) local name = e and text:sub(s + #quotes, e - 1) if name and name ~= '' and not name:find('[%[{]') then text = text:sub(1, s - 1) .. quotes .. '[[' .. title .. '|' .. name .. ']]' .. quotes .. text:sub(e + #quotes) end end text = frame:preprocess(text) -- categories added by the kept templates return mw.text.trim(without(text, parser.getCategories(text))) end -- The article's opening paragraph (two, if the first is very short), or nil if it comes out -- empty or with raw code (or, when strict, shorter than 150 characters) local function cleanIntro(frame, title, strict) local text = opening(frame, title, 1) if mw.ustring.len(visibleText(text)) < 300 then text = opening(frame, title, 2) end local visible = visibleText(text) if mw.ustring.len(visible) < (strict and 150 or 1) or visible:find('{{', 1, true) or visible:find('}}', 1, true) or visible:find('\n%s*|') or visible:find('^%s*|') then return nil end return text end -- Decides what to show in the week that starts on the given Monday. Returns a table with: -- mode: 'page' (week page written out in full), 'title' (week page with only a title), 'auto' or nil -- page (the week page), exists (whether it exists), title, intro and source (the list an automatic -- choice belongs to) local function choose(frame, monday) local page, text = rubric:weekPageText(frame, monday) if text then local title = titleOnly(text) if not title then return { mode = 'page', page = page, exists = true, text = text } end local target = Weekly.articleTitle(title) local intro = target and cleanIntro(frame, target, false) if intro then return { mode = 'title', title = target, intro = intro, page = page, exists = true } end -- the title doesn't lead to a usable article: fall through to the automatic choice end local list = rotation() if #list > 0 then local base = math.floor((monday - Weekly.mondayOf(Weekly.noon(START.year, START.month, START.day))) / WEEK + 0.5) local half = math.floor(#list / 2) for i = 0, TRIES - 1 do -- first this week's article, then (if it is not usable) ones from the other half of the list local title = Weekly.articleTitle(list[((base + (i == 0 and 0 or half + i - 1)) % #list) + 1]) local source = title and status(title) local intro = source and cleanIntro(frame, title, true) if intro then return { mode = 'auto', title = title, intro = intro, source = source, page = page, exists = text ~= nil } end end end return { page = page, exists = text ~= nil } end -- The card: image, opening paragraph, button and, for an automatic choice, the note local function card(frame, choice) local parts = {} local image = wikidataImage(choice.title) if image then table.insert(parts, frame:expandTemplate{ title = 'FAJ', args = { image, choice.title } }) end table.insert(parts, Weekly.withoutRedLinks(choice.intro)) table.insert(parts, frame:expandTemplate{ title = 'Lexo', args = { choice.title } }) if choice.mode == 'auto' then table.insert(parts, '<div class="mp-featured-auto">Për këtë javë nuk është zgjedhur asnjë artikull, ' .. 'ndaj po shfaqet automatikisht një nga ' .. choice.source.link .. '.</div>') end return table.concat(parts, '\n') end -- The article of a week chosen by hand, for its card in the window: the article, or for a page written out in full, -- the article of its "Lexo më shumë" button (or the page) local function chosenArticle(choice) if choice.mode == 'title' then return "'''[[" .. choice.title .. "]]'''" end local lexo = choice.text:match('{{%s*[Ll]exo%s*|%s*([^|}]-)%s*[|}]') return lexo and "'''[[" .. lexo .. "]]'''" or '[[' .. choice.page .. '|' .. rubric:weekName(choice.page) .. ']]' end rubric = Weekly.new{ name = 'Artikulli i javës', home = 'Wikipedia:Artikulli i javës', prefix = 'Wikipedia:Artikulli i javës/', head = 'Article of the week page', firstYear = 2023, -- the article of the week before the week pages: an archive page for each year from 2011 to 2022 older = { home = 'Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës', label = 'Më parë', years = { 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 }, link = function (year) return 'Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/Arkivi/' .. year end }, item = 'artikulli', oneItem = 'një artikull', formHint = 'Hap faqen e kësaj jave, ku shkruani titullin e artikullit.', aim = '<b>Synimi është që çdo javë të ketë një artikull të zgjedhur nga komuniteti.</b> Kur për një javë nuk zgjidhet ' .. 'asnjë, faqja kryesore shfaq vetë një artikull nga artikujt e përkryer ose të mirë.', choose = choose, -- the card of a week in the window: the article chosen by hand, or the one the Main Page shows in its place pick = function (frame, choice, i) if choice.mode == 'title' or choice.mode == 'page' then return true, chosenArticle(choice) end if not choice.title then return false, '' end return false, string.format('<div class="window-aj-fallback">%s si zëvendësim: [[%s]], nga %s%s</div>', i == 1 and 'Po shfaqet' or 'Do të shfaqet', choice.title, choice.source.link, choice.exists and ' (titulli te faqja e javës nuk është artikull)' or '') end, -- the head of a week page describe = function (frame, choice) if choice.mode == 'title' then return { kind = 'chosen', label = 'Është zgjedhur artikulli:', detail = "'''[[" .. choice.title .. "]]'''", titleOnly = true, preview = true } elseif choice.mode == 'page' then return { kind = 'written', label = 'Kjo faqe është shkruar e plotë', detail = 'Faqja kryesore e shfaq ashtu siç është.' } end local fallback = choice.title and ("'''[[" .. choice.title .. "]]''', nga " .. choice.source.link) or 'një artikull të përkryer ose të mirë' return { kind = 'auto', label = choice.exists and 'Titulli i shkruar këtu nuk është artikull' or 'Ende nuk është zgjedhur një artikull', detail = 'Faqja kryesore do të shfaqë vetë ' .. fallback .. '.', preview = choice.title ~= nil } end, } -- {{#invoke:Article of the week|main}}: the card of the current week (or of the week its first parameter names, -- "202645", for the heads of the week pages) local function main(frame) local choice = choose(frame, (Weekly.weekOf(frame))) if choice.mode == 'page' then return frame:expandTemplate{ title = choice.page } elseif choice.title then return card(frame, choice) end return 'Shihni [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Artikuj të mirë|artikujt e mirë]].' end return rubric:exports(main) 7bwb4vwf61wj4yqm2hhc0gg88o4to6d 828 407224 3058512 3058457 2026-10-20T13:16:35Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi: vegla Votomati lexon rregullat dhe gjendjen e kërkesave nga ky modul — përmes Claude AI 3058512 wikitext text/x-wiki Moduli i votimeve të qendrave të komunitetit. Lexon listat e kërkesave (pjesën <code><nowiki><section begin="dritare" /></nowiki></code> të faqes së listës, me kërkesat që ajo përfshin), numëron votat e secilës kërkesë dhe tregon, sipas rregullave të procedurës, sa kohë mbetet dhe nëse votimi mund të mbyllet. Përdoret nga: * [[Moduli:WindowSections]]: dritaret e [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendit]] (rreshti nën titullin "Votimi" të çdo kërkese; kërkesat e mbyllura para kohe mbeten në dritare derisa të arkivohen); * {{tl|Vote summary}} (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|summary|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code>): tabela në krye të listave të qendrave; * arkivat e Administratës dhe të artikujve të mirë e të përkryer (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|…}}</nowiki></code>): shifrat sipër tabelës së arkivit (shih [[#Arkivat|më poshtë]]). * kokat e faqeve të votimeve të Administratës (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|…}}</nowiki></code>): numri i kërkesave të hapura (shih [[#Numri i kërkesave të hapura|më poshtë]]); * [[Moduli:Mbyllje diskutimi]] ({{tl|dmb}}): mesazhi i mbylljes, kur një votim mbyllet para kohe (shih [[#Mbyllja para kohe|më poshtë]]). * [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]] (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|data|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code>): kërkesat e një liste si të dhëna, që roboti t'i listojë dhe t'i arkivojë sipas të njëjtave rregulla (shih [[#Të dhënat për robotin|më poshtë]]). * vegla [[MediaWiki:Gadget-Votomati.js|Votomati]] (<code><nowiki>{{#invoke:Votes|rules}}</nowiki></code>, bashkë me <code>data</code>): butonat që votojnë dhe mbyllin kërkesat nga vetë faqja, sipas rregullave të këtij moduli (shih [[#Rregullat për skriptet|më poshtë]]). == Rregullat == Rregullat janë në tabelën <code>RULES</code> të modulit, sipas faqeve të procedurave: {| class="wikitable" ! Rregulli !! Ku !! Afati minimal !! Kushti për mbyllje |- | <code>grisje</code> || Forumi i Grisjes || 2 javë || 3 vota në njërën anë (Grise ose Mbaje) |- | <code>kandidature</code> || Kandidaturat AM/AP || një javë || 3 vota në njërën anë (PËR ose KUNDËR); kalon me dy të tretat PËR |- | <code>rivleresim</code> || Rivlerësimet AM/AP || një javë || 3 vota me të njëjtën stampë |- | <code>zgjedhje</code> || Zgjedhjet dhe shkarkimet e Administratës || 15 ditë (deri në 30) || të paktën 5 PËR dhe 75% PËR |- | <code>votim</code> || Ofiçina || — || — (vetëm votat) |- | <code>diskutim</code> || Pyetje e Përgjigje, Zyra e Ankesave || — || — (pa vota: data e komentit të fundit të çdo teme dhe kur e arkivon MajavahBot, pas 14 ditësh pa komente të reja) |} Koha minimale nuk është afat mbylljeje: para saj votimi nuk mund të mbyllet ("⏳ Mund të mbyllet pas 5 ditësh"); pas saj, votimi mbyllet kur plotësohen kushtet ("✓ Gati për mbyllje") ose vazhdon derisa të vijnë votat që mungojnë ("🗳 Pret votat"). Koha minimale numërohet nga krijimi i faqes së kërkesës: kur krijohet faqja, shablloni i kërkesës (faqja <code>…/InputInit</code> e procedurës) shkruan "minimalisht më ''data''" (dhe, te Administrata, "maksimalisht më ''data''"). Për kërkesat e hapura para 28 shtatorit 2026, datat e krijimit të faqeve janë te [[Moduli:Votes/dates]]. Kur mungojnë të dyja, koha llogaritet nga firma e parë. Këshilla e gjendjes tregon kur u hap votimi dhe nga kur mund të mbyllet. Votat numërohen në seksionin "Votimi" të kërkesës: një votë për përdorues (e fundit), pa votat e hequra me vijë. Stampat e votave dhe ridrejtimet e tyre janë në tabelën <code>TEMPLATES</code>. Votuesi i një rreshti njihet nga firma e tij: lidhja e fundit me faqen e një përdoruesi, me faqen e tij të diskutimit ose me kontributet e tij, bashkë me lidhjet e të njëjtit lloj që qëndrojnë menjëherë para saj, pa tekst tjetër ndërmjet (si te <code><nowiki>[[Përdoruesi:X|X]] ([[Përdoruesi diskutim:X|diskutimet]])</nowiki></code>). Brenda firmës vendos lidhja e fundit me faqen e përdoruesit: kështu, kur dikush kopjon firmën e një vote tjetër dhe ndryshon vetëm emrin, vota numërohet si e tij dhe jo si e atij tjetrit. Pa asnjë lidhje të tillë, vlen emri i dhënë te {{tl|unsigned}}. Çdo përdorues numërohet një herë, me votën e tij të fundit. == Mbyllja para kohe == <code>closing_check</code> i tregon {{tl|dmb}} nëse kërkesa në faqen e së cilës ndodhet po mbyllet para se të plotësohen kushtet e rregullit të saj: para kohës nga e cila mund të mbyllet ("mbyllur para kohe"), ose pas saj, por pa votat që i duhen ("mbyllur pa votat e nevojshme"); këto fjalë hyjnë në vetë mesazhin e mbylljes, bashkë me atë që mungonte. Koha e mbylljes merret nga redaktimi i fundit i faqes së kërkesës; në parapamje është çasti i parapamjes, që kushdo që e mbyll votimin ta lexojë para ruajtjes (votat dhe afati merren nga versioni i ruajtur i faqes). Kontrollohen vetëm kërkesat që janë ende në listën e tyre (tabela <code>REQUESTS</code>: parashtesa e faqeve të kërkesave të çdo procedure, rregulli dhe listat e saj); kërkesat e vjetra, të mbyllura e të arkivuara sipas praktikës së kohës së tyre, nuk preken. Mesazhi i një mbylljeje të tillë del me ngjyrën e paralajmërimit (qelibar) dhe me shenjën ⚠, cilido qoftë vendimi. Po ky kontroll (<code>early_closing</code>) shënon "⚠ Mbyllur para kohe" ose "⚠ Mbyllur pa votat e nevojshme", me po atë ngjyrë, te {{tl|Vote summary}} dhe te dritaret e Kuvendit, ku kërkesa e mbyllur para kohe mbetet derisa të arkivohet (<code>needing_attention</code>). Faqet e shënuara mblidhen te [[:Kategoria:Votime të mbyllura para kohe]]. == Arkivat == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|kandidatura|në detyrë}}</nowiki></code> vendoset brenda <code><nowiki><div class="archive-filter"></nowiki></code>, bashkë me tabelën e arkivit dhe para saj. Numëron rreshtat e tabelës së faqes, sipas klasave të qelizave të tyre (<code>…-at-approved</code>, <code>…-at-rejected</code>, <code>…-at-withdrawn</code>; <code>adm-at-self</code> për kandidaturat vetjake të Administratës; <code>…-at-yes</code> ose <code>adm-at-duty</code> për ata që janë ende "po"), dhe i tregon si çelësa: kur zgjidhet një shifër, rreshtat e saj theksohen dhe të tjerët zbehen; kur zgjidhet sërish, ose kur zgjidhet totali, tabela shfaqet e plotë. Parametri i parë është emri i rreshtave në shumës, i dyti emri i shifrës së fundit ("në detyrë", "ende të mira"). Që rreshtat të theksohen, rreshti <code>|-</code> i secilit mban klasat e shifrave të tij: <code>at-approved</code>, <code>at-rejected</code> ose <code>at-withdrawn</code>, <code>at-self</code> kur kandidatura është vetjake dhe <code>at-still</code> kur është ende "po", p.sh. <code><nowiki>|- class="at-approved at-self at-still"</nowiki></code>. Te Administrata, qelizat e kolonave "Vetjake" dhe "Në detyrë" shkruhen njësoj: <code><nowiki><span class="adm-at-po adm-at-self">po</span></nowiki></code> (ose <code>adm-at-duty</code>), <code><nowiki><span class="adm-at-jo">jo</span></nowiki></code>, dhe <code><nowiki><span class="adm-at-na">—</span></nowiki></code> kur nuk vlen (stilet janë te [[Wikipedia:Administrata/styles.css]]). Me parametrat <code>miratim=</code> dhe <code>dështim=</code> dy shifrat e para marrin emra të tjerë: arkivat e rivlerësimeve i quajnë "mbajtje" dhe "heqje", p.sh. <code><nowiki>{{#invoke:Votes|archive|rivlerësime|ende të mirë|miratim=mbajtje|dështim=heqje}}</nowiki></code>. Nën tabelë, <code><nowiki><div class="archive-legend"></nowiki></code> (me <code>archive-legend-title</code> dhe <code>archive-legend-items</code>) shpjegon të gjitha kolonat e saj; stilet janë te [[Moduli:Votes/styles.css]]. == Të dhënat për robotin == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|data|faqja e listës|rregulli}}</nowiki></code> jep kërkesat e një liste (pjesa "dritare") si JSON, për robotin [[Përdoruesi:Smallem|Smallem]], që i vendos kërkesat e reja në listë dhe arkivon ato të mbyllura: kështu rregullat e votimeve mbeten të shkruara vetëm në këtë modul. Për çdo kërkesë: <code>page</code> (faqja e kërkesës), <code>title</code> (titulli i saj), <code>closed</code> (nëse ka një stampë mbylljeje), <code>closed_at</code> (koha e mbylljes, si e merr edhe pjesa tjetër e modulit: ajo e redaktimit të fundit të faqes, në sekonda nga 1970, UTC), <code>early</code> (për një kërkesë të mbyllur para kohe: <code>kind</code>, <code>status</code> dhe <code>text</code> të [[#Mbyllja para kohe|mbylljes para kohe]]; një kërkesë e tillë nuk arkivohet nga roboti), dhe, kur lista ka votime, <code>counts</code>, <code>votes</code>, <code>kind</code>, <code>ready</code> e <code>deadline</code> (gjendja e votimit, si te {{tl|Vote summary}}), si dhe <code>status</code>, <code>missing</code>, <code>note</code> e <code>when</code> (po ajo me fjalë, si e tregojnë përmbledhjet: gjendja, çfarë u mungon ende votave, këshilla me hapjen e votimit dhe rregullin e tij, dhe data nga e cila mund të mbyllet). Pa rregull, ose me rregullin <code>diskutim</code>, jepen vetëm katër të parat. Të njëjtat të dhëna i lexojnë edhe [[#Rregullat për skriptet|skriptet e qendrave]]. == Rregullat për skriptet == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|rules}}</nowiki></code> jep si JSON stampat e votave (<code>templates</code>: për çdo lloj vote, stampa dhe ridrejtimet e saj), emrat e llojeve të votave (<code>labels</code>), rregullat (<code>rules</code>: llojet e votave, kushtet, afatet dhe shënimi i secilit rregull) dhe procedurat (<code>requests</code>: parashtesa e faqeve të kërkesave të çdo procedure, rregulli dhe listat e saj). Vegla [[MediaWiki:Gadget-Votomati.js|Votomati]], që shton butona votimi dhe mbylljeje te qendrat, i merr që këtu: kështu vota shkruhet, numërohet dhe mbyllet sipas rregullave të shkruara vetëm në këtë modul, dhe çdo ndryshim i tyre vlen menjëherë edhe për butonat. == Numri i kërkesave të hapura == <code><nowiki>{{#invoke:Votes|count|faqja e listës|faqja e listës…|rule=…|emri=…|emrat=…|hapur=…}}</nowiki></code> jep me fjalë numrin e kërkesave të hapura të një ose më shumë listave, për kokat e faqeve të votimeve të Administratës: "Nuk ka asnjë kandidaturë të hapur aktualisht", "1 kandidaturë e hapur aktualisht", "3 kandidatura të hapura aktualisht". Kërkesat e mbyllura që janë ende në listë nuk numërohen. Fjalët janë ato të rregullit (parazgjedhja është <code>zgjedhje</code>), ose <code>emri</code> (njëjës), <code>emrat</code> (shumës) dhe <code>hapur</code> ("e hapur" ose "i hapur"). Me <code>shkurt=po</code> del forma e shkurtër, që zë një rresht në kartat e një qendre: "Asnjë kandidaturë e hapur", "1 kandidaturë e hapur", "3 kandidatura të hapura", brenda një <code>span</code> me klasën <code>votes-count-none</code> ose <code>votes-count-open</code> (që qendra t’i theksojë kërkesat e hapura). Shembull: <pre>{{#invoke:Votes|count|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura vetjake|Wikipedia:Administrata/Votimet/Kandidatura për administratorë/Kandidatura të propozuara}}</pre> jxt2lcar3678j5fxbdnu4e59yfbu19s 828 407410 3058586 3058462 2026-10-20T18:33:23Z Klein Muçi 52109 Pjesa e përbashkët e rubrikave kalon te Moduli:Weekly rubric; këtu mbetet zgjedhja dhe karta e kësaj rubrike (rezultati i njëjtë në çdo faqe) — përmes Claude AI 3058586 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Challenge of the week -- -- The "Sfida e javës" card on the Main Page (Faqja kryesore), with {{Sfida e javës}}: an article that needs improving, -- another one each week, as Module:Article of the week and Module:Showcase of the week give the article and the -- showcase of the week. The card names the article, says what is wrong with it and what to do, and on its right has a -- button that opens the article for editing and, under it, a link to a page that shows how. -- {{#invoke:Challenge of the week|main}} -- (Its styles are in Stampa:Sfida e javës/styles.css.) -- -- For a week: -- 1. If the first line of its week page (e.g. "Wikipedia:Sfida e javës/2026/45") is the title of an article, -- the card shows that article; the rest of the page, if any, says what to improve in it. -- 2. If not, an article is chosen automatically. The weeks take the pools below in turn. A pool is the set of the -- articles that carry a maintenance template (and so sit in its maintenance category). Only the templates whose -- problem anyone sees at once are here, those whose notice says what is missing or wrong: an article without any -- source, a stub, a text without "ë" and "ç", a rough translation, spelling mistakes, a section to expand, an -- article without links, one that is out of date, and the good and featured articles under re-evaluation ({{AMR}}, -- {{APR}}), whose discussion says what they lack. The vague ones ("Për përmirësim", which does not say what to -- improve) and the technical ones (orphans, dead links, missing footnotes, notability, neutrality…) are left out -- on purpose: whoever follows the card must be able to tell what to do from the article itself, without guidance. -- The article of a week is the one whose page number comes next after a number that changes with the week, so it -- stays the same for the whole week. An article that is put right and loses its template leaves the pool, and the -- next one takes its place. -- -- The articles of the automatic choice are listed by Special:WhatLinksHere, so the Main Page does not read them: an -- article that a module reads is taken as a part of the Main Page and protected with it, and nobody could fix it. For -- the same reason the article chosen by hand is never read either: the module only asks whether it exists. -- Special:WhatLinksHere can be shown only once on a page (its list has a fixed id), so only the card shows the article -- of an automatic choice; the window and the heads of the week pages name its template. -- -- The weeks, the week pages, the window of the next four weeks (Kuvendi), the archive box and the heads of the week -- pages are those of every weekly rubric of the Main Page: Module:Weekly rubric. The first parameter of "main" can -- give another week ("202645": the ISO year and the week), as the heads of the week pages do, and for tests. -------------------------------------------------------------------------------- local Weekly = require('Module:Weekly rubric') -- The pools, in the order in which the weeks take them: the names of the maintenance templates. -- Articles with a problem and stubs take turns. A template on several lines has that many weeks in a -- round (a round is as long as the list). To add a pool, add a line (and, for a template that is not a stub, -- its words in PROBLEMS). local POOLS = { 'Pa referenca', -- no source at all 'Cung', -- a stub 'Shkronja', -- written without "ë" and "ç" 'Biografi-cung', 'Pa referenca', 'Shqipëria-hist-cung', 'Përkthim i përafërt', -- a rough translation 'AL-gjeo-cung', 'Pa referenca', 'Lit-cung', 'Underlinked', -- too few links to other articles 'Futboll-cung', 'Zgjerim', -- a section to expand 'Kosova-hist-cung', 'AMR', -- a good article under re-evaluation 'Muzi-cung', 'Shkronja', 'SQ-Administrata-Cung', 'Gabim drejtshkrimor', -- spelling mistakes 'Film-cung', 'Pa referenca', 'Cung', 'Përkthim i përafërt', 'Poli-cung', 'Aktualizo', -- out of date 'KO-gjeo-cung', 'APR', -- a featured article under re-evaluation 'Aktor-cung', 'Pa rrugëdalje', -- no links to other articles 'Bio-cung', 'Shkronja', 'Sport-cung', 'Pa referenca', 'His-cung', 'Expand language', -- to expand from the article in another language 'Shtypi-cung', 'Përkthim i përafërt', 'Libri-cung', 'GabimeDrejtshkrimi', -- language mistakes 'Art-cung', } -- What the card says of the article of each pool: the problem, what to do, and a page that shows how (and the words of -- its link). The stubs (the templates whose name ends in "cung") share the words of "Cung". local PROBLEMS = { ['Pa referenca'] = { 'Artikulli nuk ka asnjë burim.', 'Gjeni burime të besueshme për të dhënat e tij dhe shtojini si referime.', 'Ndihmë:Referimi', 'Si shtohet një referim' }, ['Cung'] = { 'Artikulli është një cung: ka vetëm pak rreshta.', 'Zgjerojeni me të dhëna nga burime të besueshme.', 'Wikipedia:Cung', 'Si zgjerohet një cung' }, ['Shkronja'] = { 'Artikulli është shkruar pa shkronjat "ë" dhe "ç".', 'Shtoni shkronjat që mungojnë.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['Përkthim i përafërt'] = { 'Artikulli është përkthyer automatikisht dhe tingëllon i përafërt.', 'Rishkruajeni në shqip të rrjedhshëm, duke e krahasuar me origjinalin.', 'Wikipedia:Përkthimi', 'Si përkthehet një artikull' }, ['Underlinked'] = { 'Artikulli ka pak lidhje drejt artikujve të tjerë.', 'Shtoni lidhje te emrat dhe termat kryesorë të tekstit.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['Pa rrugëdalje'] = { 'Artikulli nuk ka asnjë lidhje drejt artikujve të tjerë.', 'Shtoni lidhje te emrat dhe termat kryesorë të tekstit.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['Zgjerim'] = { 'Një seksion i artikullit ka nevojë për zgjerim.', 'Plotësojeni me të dhëna nga burime të besueshme.', 'Ndihmë:Referimi', 'Si shtohet një referim' }, ['Gabim drejtshkrimor'] = { 'Artikulli ka gabime drejtshkrimore ose fjalë dialektore.', 'Ndreqini sipas drejtshkrimit të shqipes standarde.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['GabimeDrejtshkrimi'] = { 'Artikulli ka gabime gjuhësore.', 'Ndreqini sipas drejtshkrimit të shqipes standarde.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' }, ['Aktualizo'] = { 'Disa të dhëna të artikullit janë të vjetruara.', 'Përditësojini me të dhënat e fundit, bashkë me burimet e tyre.', 'Ndihmë:Referimi', 'Si shtohet një referim' }, ['Expand language'] = { 'Artikulli është më i plotë në një gjuhë tjetër.', 'Zgjerojeni duke përkthyer pjesë nga artikulli në atë gjuhë.', 'Wikipedia:Përkthimi', 'Si përkthehet një artikull' }, ['AMR'] = { 'Ky artikull i mirë po rivlerësohet: komuniteti po shqyrton nëse i plotëson ende kriteret.', 'Ndreqni atë që thotë diskutimi i rivlerësimit, që artikulli ta mbajë statusin.', 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime', 'Diskutimet e rivlerësimit' }, ['APR'] = { 'Ky artikull i përkryer po rivlerësohet: komuniteti po shqyrton nëse i plotëson ende kriteret.', 'Ndreqni atë që thotë diskutimi i rivlerësimit, që artikulli ta mbajë statusin.', 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime', 'Diskutimet e rivlerësimit' }, } -- What the card says of an article chosen by hand, when its week page says nothing more local CHOSEN = { 'Ky artikull ka nevojë për përmirësim.', 'Shihni njoftimet në krye të tij dhe ndreqni atë që mungon.', 'Ndihmë:Redaktimi', 'Si redaktohet një artikull' } -- Pools of a few articles whose page numbers are all on one side (old articles only, or new ones -- only; the good and featured articles under re-evaluation are old ones): the number of a week could -- fall where no article of theirs follows, so for them the week takes the first article of the pool -- or the last one local EDGES = { ['Underlinked'] = true, ['Pa rrugëdalje'] = true, ['Gabim drejtshkrimor'] = true, ['GabimeDrejtshkrimi'] = true, ['AMR'] = true, ['APR'] = true, } -- The week of the first pool (the ISO year times 53, plus the week): 2026/41 local FIRST = 2026 * 53 + 41 -- The page number from which the article of a week is looked for is (week * STEP) mod the span of -- the page numbers local STEP = 104729 -- A number above every page number: looked for backwards from it, the last article of a pool local LAST = 999999999 local rubric -- The title on the first line of a week page ("Kosova", "[[Kosova]]" or "'''Kosova'''") and the rest of the page -- (what to improve), or nil if the first line is not a title local function chosenTitle(text) text = rubric:bare(text) local first, rest = text:match('^([^\n]*)\n?(.*)$') first = mw.text.trim(((first or ''):gsub("'''?", ''))) local title = first:match('^%[%[%s*([^|%]]-)%s*|.*%]%]$') or first:match('^%[%[%s*([^|%]]-)%s*%]%]$') or first title = mw.text.trim(title) if title == '' or title:find('[%[%]{}|<>]') then return nil end return title, mw.text.trim(rest or '') end -- The pool of the given week (202642) local function poolOf(week) -- The weeks of a year follow one another, and so do the years (a year has at most 53 weeks) local serial = math.floor(week / 100) * 53 + week % 100 return POOLS[(serial - FIRST) % #POOLS + 1] end -- The words of a pool: those of "Cung" for every stub local function problemOf(pool) return PROBLEMS[pool] or (pool:lower():find('cung$') and PROBLEMS['Cung']) or CHOSEN end -- Decides what to show in the week that starts on the given Monday. Returns a table with: -- mode: 'title' (an article chosen by hand) or 'auto' -- page (the week page), exists (whether it exists), week (202642), and title and note (what to improve) for an -- article chosen by hand, or pool (the template) for an automatic choice local function choose(frame, monday, week) local page, text = rubric:weekPageText(frame, monday) week = week or Weekly.weekId(frame, monday) if text then local title, note = chosenTitle(text) local target = title and Weekly.articleTitle(title) if target then return { mode = 'title', title = target, note = note, page = page, exists = true, week = week } end -- the first line is not an article: fall through to the automatic choice end return { mode = 'auto', pool = poolOf(week), page = page, exists = text ~= nil, week = week } end -- The page numbers of the wiki run up to about a quarter more than its count of pages (the pages -- that were deleted keep their numbers). The span follows them in steps of 100 000, so that it -- changes once in years and the article of a week does not change with it. local function span() return math.max(400000, math.floor(mw.site.stats.pages * 1.25 / 100000) * 100000) end -- The list of Special:WhatLinksHere with the article of the given week and pool (one article, or none when the pool -- has run out) local function list(frame, week, pool) local all = span() local from = (week * STEP) % all -- From a number in the lower half of the page numbers the next article of the pool is taken, from -- one in the upper half the article before it: a pool has articles on both sides of the middle, -- so there is always one. (The list cannot be read here: an empty one would not be noticed.) A -- pool of EDGES gives its first article or its last one instead. local back = from > all / 2 if EDGES[pool] then from = back and LAST or 0 end return frame:preprocess(string.format( '{{Special:WhatLinksHere/Template:%s|namespace=0|limit=1|hidelinks=1|hideredirs=1%s|offset=0{{!}}%d}}', pool, back and '|dir=prev' or '', from)) end -- The template of a pool, linked, for the card, the window and the week pages: "{{Pa referenca}}", kept on one line local function templateLink(pool) return '<span style="white-space: nowrap;">{{[[Stampa:' .. pool .. '|' .. pool .. ']]}}</span>' end -- What is wrong and what to do (without "task" when the week page says it) local function issue(problem, task) return '<div class="mp-improve-issue"><div class="mp-improve-problem">' .. problem .. '</div>' .. (task and ('<div class="mp-improve-task">' .. task .. '</div>') or '') .. '</div>' end -- The card: the call to help, the article, and what is wrong and what to do; in a column on their right, a button -- that opens the article in the visual editor and, under it, a link to a page that shows how. By hand, the article is -- known and the button is a link of its own (section=all: the mobile site then opens the whole article, not its lead; -- the desktop editor ignores the value). Automatic: the list of Special:WhatLinksHere (one article) comes first in the -- text, and its edit link ("redakto") becomes the button; the styles put every part in its place and show them only -- when they follow a list, so that a pool that has run out shows only that it has (.mp-improve-empty). local function card(frame, choice) if choice.mode == 'title' then local words = CHOSEN local note = choice.note ~= '' and choice.note or nil return table.concat({ '<div class="mp-improve">', '<div class="mp-improve-text">', '<div class="mp-improve-lead">Ndihmoni të përmirësojmë artikullin</div>', "<div class=\"mp-improve-article\">'''[[" .. choice.title .. "]]'''</div>", issue(note or words[1], not note and words[2] or nil), string.format('<div class="mp-improve-edit plainlinks">[%s Përmirësojeni artikullin]</div>', mw.title.new(choice.title):fullUrl({ veaction = 'edit', section = 'all' })), string.format('<div class="mp-improve-help">[[%s|%s]]</div>', words[3], words[4]), '</div>', '</div>', }, '\n') end local words = problemOf(choice.pool) return table.concat({ '<div class="mp-improve mp-improve-auto">', '<div class="mp-improve-text">' .. list(frame, choice.week, choice.pool), '<div class="mp-improve-lead">Ndihmoni të përmirësojmë artikullin</div>', issue(words[1], words[2]), string.format('<div class="mp-improve-help">[[%s|%s]]</div>', words[3], words[4]), '<div class="mp-improve-note">Për këtë javë nuk është zgjedhur asnjë artikull, ndaj po shfaqet automatikisht ' .. 'një nga artikujt me stampën ' .. templateLink(choice.pool) .. '.</div>', '<div class="mp-improve-empty">Asnjë artikull nuk e ka më stampën ' .. templateLink(choice.pool) .. ': problemi është ndrequr kudo.</div>', '</div>', '</div>', }, '\n') end rubric = Weekly.new{ name = 'Sfida e javës', home = 'Wikipedia:Sfida e javës', prefix = 'Wikipedia:Sfida e javës/', head = 'Challenge of the week page', firstYear = 2026, -- the weekly collaboration that came before the challenge of the week, and the years of its week pages -- ("Wikipedia:Bashkëpunimi i javës/2021/30"): it ended in 2021, so the list does not change older = { home = 'Wikipedia:Bashkëpunimi i javës', label = 'Bashkëpunimi i javës', years = { 2011, 2012, 2016, 2018, 2020, 2021 }, link = function (year) return 'Special:PrefixIndex/Wikipedia:Bashkëpunimi i javës/' .. year .. '/' end }, item = 'artikulli', oneItem = 'një artikull', formHint = 'Hap faqen e kësaj jave, ku shkruani titullin e artikullit dhe, po të doni, çfarë duhet përmirësuar.', aim = '<b>Synimi është që çdo javë të ketë një artikull për përmirësim të zgjedhur nga komuniteti.</b> Kur për një ' .. 'javë nuk zgjidhet asnjë, faqja kryesore shfaq vetë një artikull nga kategoritë e mirëmbajtjes.', choose = choose, -- the card of a week in the window: the article chosen by hand, or the template whose articles the Main Page -- takes from in its place pick = function (frame, choice, i) if choice.mode == 'title' then return true, "'''[[" .. choice.title .. "]]'''" end return false, string.format('<div class="window-aj-fallback">%s si zëvendësim një artikull me stampën %s%s</div>', i == 1 and 'Po shfaqet' or 'Do të shfaqet', templateLink(choice.pool), choice.exists and ' (titulli te faqja e javës nuk është artikull)' or '') end, -- the head of a week page describe = function (frame, choice) if choice.mode == 'title' then return { kind = 'chosen', label = 'Është zgjedhur artikulli:', detail = "'''[[" .. choice.title .. "]]'''", titleOnly = true, preview = true } end return { kind = 'auto', label = choice.exists and 'Titulli i shkruar këtu nuk është artikull' or 'Ende nuk është zgjedhur një artikull', detail = 'Faqja kryesore do të shfaqë vetë një nga artikujt me stampën ' .. templateLink(choice.pool) .. '.', preview = true } end, } -- {{#invoke:Challenge of the week|main}}: the card of the current week, or of the week its first parameter names -- ("202645") local function main(frame) local monday, week = Weekly.weekOf(frame) return card(frame, choose(frame, monday, week)) end return rubric:exports(main) br0ecuhz90nwufscky4novk2lrt6vkm 828 407420 3058590 3058464 2026-10-20T18:35:43Z Klein Muçi 52109 Pjesa e përbashkët te Moduli:Weekly rubric — përmes Claude AI 3058590 wikitext text/x-wiki Ky modul ndërton kartën "Sfida e javës" të [[Faqja kryesore|faqes kryesore]]: çdo javë një artikull që ka nevojë për përmirësim, që lexuesit ta ndreqin bashkë. Karta tregon në të majtë artikullin dhe, poshtë tij, çfarë nuk shkon dhe çfarë duhet bërë; në një kolonë në të djathtë, një buton që e hap artikullin për redaktim ("Përmirësojeni artikullin") dhe, poshtë tij, një lidhje te faqja që tregon si. Për një artikull të zgjedhur me dorë, butoni e hap të gjithë artikullin në redaktuesin pamor, edhe në versionin për celular (<code>veaction=edit&section=all</code>); te zgjedhja automatike, butoni është lidhja "redakto" e faqes speciale. Thirret nga [[Stampa:Sfida e javës]], me <code><nowiki>{{#invoke:Challenge of the week|main}}</nowiki></code>, dhe ndërton edhe faqet e javëve të [[Wikipedia:Sfida e javës]], ashtu si [[Moduli:Article of the week]] për artikullin e javës. Java ndërron të hënën, në orën e wikit. == Si zgjidhet artikulli == * '''Me dorë.''' Faqja e javës (<code>Wikipedia:Sfida e javës/VITI/JAVA</code>, p.sh. <code>Wikipedia:Sfida e javës/2026/43</code>) ka në rreshtin e parë titullin e artikullit dhe, po të duhet, në rreshtat pas tij çfarë duhet përmirësuar në të. Kur nuk shkruhet asgjë më shumë, karta thotë të shihen njoftimet në krye të artikullit. * '''Automatikisht.''' Kur java nuk ka faqe, ose titulli i saj nuk është artikull, javët marrin me radhë stampat e mirëmbajtjes të listës <code>POOLS</code>, një stampë për javë. Artikujt me një problem dhe cungjet vijnë me radhë; një stampë që del disa herë në listë ka po aq javë në një rreth (rrethi është sa lista: 40 javë). Artikulli i javës merret nga [[Speciale:LidhjetKëtu]] e stampës, dhe lidhja e saj "redakto" bëhet butoni i kartës: është artikulli i parë pas një numri faqeje që ndryshon me javën. Kështu ai mbetet i njëjtë gjithë javën dhe nuk e zgjedh askush me dorë. Kur artikulli rregullohet dhe stampa i hiqet, vendin e tij e zë artikulli pasues. Karta thotë cili është problemi, çfarë duhet bërë, dhe jep një lidhje te faqja që tregon si (tabela <code>PROBLEMS</code>). * '''Pa mbrojtje.''' Faqja kryesore nuk e lexon kurrë tekstin e artikullit: zgjedhja automatike vjen nga një faqe speciale, dhe për atë me dorë moduli pyet vetëm nëse ekziston. Ndaj mbrojtja "në kaskadë" e faqes kryesore nuk e prek artikullin dhe kushdo mund ta redaktojë. == Cilat stampa == Në listë janë vetëm stampat, problemi i të cilave duket menjëherë, sepse njoftimi në artikull e thotë qartë se çfarë mungon ose çfarë është gabim: {| class="wikitable" ! Problemi !! Stampat |- | Asnjë burim || {{tl|Pa referenca}} |- | Tekst pa "ë" dhe "ç" || {{tl|Shkronja}} |- | Përkthim i përafërt || {{tl|Përkthim i përafërt}} |- | Gabime drejtshkrimore || {{tl|Gabim drejtshkrimor}}, {{tl|GabimeDrejtshkrimi}} |- | Pak lidhje ose asnjë || {{tl|Underlinked}}, {{tl|Pa rrugëdalje}} |- | Seksion për t'u zgjeruar || {{tl|Zgjerim}} |- | I vjetruar || {{tl|Aktualizo}} |- | Për t'u zgjeruar nga një gjuhë tjetër || {{tl|Expand language}} |- | Artikull i mirë ose i përkryer në rivlerësim (diskutimi i rivlerësimit thotë çfarë i mungon) || {{tl|AMR}}, {{tl|APR}} |- | Cung || {{tl|Cung}} dhe cungjet sipas temës: {{tl|Biografi-cung}}, {{tl|Shqipëria-hist-cung}}, {{tl|Kosova-hist-cung}}, {{tl|AL-gjeo-cung}}, {{tl|KO-gjeo-cung}}, {{tl|SQ-Administrata-Cung}}, {{tl|Lit-cung}}, {{tl|Muzi-cung}}, {{tl|Film-cung}}, {{tl|Aktor-cung}}, {{tl|Futboll-cung}}, {{tl|Sport-cung}}, {{tl|Poli-cung}}, {{tl|His-cung}}, {{tl|Bio-cung}}, {{tl|Shtypi-cung}}, {{tl|Libri-cung}}, {{tl|Art-cung}} |} Janë lënë jashtë me qëllim stampat e paqarta ({{tl|Për përmirësim}}, që nuk thotë se çfarë duhet përmirësuar) dhe ato teknike (faqe të palidhura, lidhje të vdekura, fusnota, shquarësi, neutralitet etj.): kush ndjek kartën duhet ta kuptojë nga vetë artikulli se çfarë të bëjë, pa udhëzime. == Si shtohet ose hiqet një stampë == Shtoni ose hiqni një rresht te lista <code>POOLS</code> e modulit (emri i stampës, pa "Stampa:"). Për një stampë që nuk është cung, shtoni edhe fjalët e saj te <code>PROBLEMS</code> (problemi, çfarë duhet bërë, faqja e ndihmës dhe emri i lidhjes); cungjet marrin fjalët e {{tl|Cung}}. Një stampë me pak artikuj, të gjithë të vjetër ose të gjithë të rinj, shkruhet edhe te <code>EDGES</code>: për të, java merr artikullin e parë ose të fundit të stampës. Kur një stampe i mbarojnë artikujt, në javën e saj karta thotë vetëm që problemi është ndrequr kudo; atëherë rreshti i saj mund të hiqet. == Funksionet == {| class="wikitable" ! Funksioni !! Ku përdoret !! Çfarë jep |- | <code>main</code> || [[Stampa:Sfida e javës]] || kartën e javës; <code><nowiki>{{#invoke:Challenge of the week|main|202643}}</nowiki></code> jep kartën e një jave tjetër (viti dhe java ISO), për prova |- | <code>nextFree</code> || [[Wikipedia:Sfida e javës]] (formulari) || javën e parë të ardhshme pa faqe, p.sh. "2026/43" |- | <code>window</code> || [[Wikipedia:Sfida e javës]] (seksioni "dritare") || katër javët e ardhshme si karta; [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]] e shfaq këtë seksion në dritaren "Faqja kryesore" ([[Moduli:WindowSections]]), bashkë me artikullin dhe vitrinën e javës; distinktivi i dritares numëron javët pa zgjedhje të të tria rubrikave |- | <code>years</code> || [[Wikipedia:Sfida e javës]] (arkivat) || lidhjet te kategoritë e viteve, p.sh. [[:Kategoria:Sfida e javës 2026]] (para faqes së parë të javës: "ende asnjë"), dhe poshtë tyre vitet e [[Wikipedia:Bashkëpunimi i javës|Bashkëpunimit të javës]], projektit ku çdo javë komuniteti punonte bashkë për artikuj cilësorë |- | <code>page</code> || {{tl|Challenge of the week page}} || kokën e faqes së javës: java, datat, lidhjet te javët fqinje, çfarë shfaq faqja kryesore, pamjen e kartës dhe kategorinë e vitit |} Javët, faqet e javëve, dritarja, arkivat dhe koka e faqes së javës janë të përbashkëta për të tria rubrikat: [[Moduli:Weekly rubric]]. Lista e [[Speciale:LidhjetKëtu]] mund të shfaqet vetëm një herë në një faqe (ka një id të caktuar): ndaj artikullin e zgjedhur automatikisht e tregojnë vetëm karta dhe pamja e saj në faqen e javës, ndërsa dritaret tregojnë stampën e javës. Moduli nuk duhet thirrur dy herë me <code>main</code> në të njëjtën faqe. Stilet: [[Stampa:Sfida e javës/styles.css]] (karta), [[Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css]] (kokat e faqeve të javëve) dhe [[Moduli:WindowSections/styles.css]] (kartat e javëve). gpad21divwxd1fkr9vijs2pcqqqoj4t 1 407631 3058518 3056427 2026-10-20T13:43:27Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058518 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kuvendi i Italisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3056426 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://visita.camera.it/aula. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2026 04:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kuvendi i Italisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058517 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260420061240/https://conoscere.camera.it/la-camera-dei-deputati/la-camera-nel-sistema-parlamentare për lidhjen https://conoscere.camera.it/la-camera-dei-deputati/la-camera-nel-sistema-parlamentare. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260418004034/https://conoscere.camera.it/il-ruolo-della-camera/la-camera-esamina-le-leggi/il-percorso-di-una-legge për lidhjen https://conoscere.camera.it/il-ruolo-della-camera/la-camera-esamina-le-leggi/il-percorso-di-una-legge. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260419002059/https://conoscere.camera.it/il-ruolo-della-camera/lattivita-di-indirizzo-controllo-e-conoscitiva-della-camera për lidhjen https://conoscere.camera.it/il-ruolo-della-camera/lattivita-di-indirizzo-controllo-e-conoscitiva-della-camera. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260418002047/https://conoscere.camera.it/lamministrazione/le-sedi-della-camera/palazzo-montecitorio për lidhjen https://conoscere.camera.it/lamministrazione/le-sedi-della-camera/palazzo-montecitorio. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 15:43 (CEST) bpp1stgqfm2ass9zt0csisqvve7kg28 828 407645 3058585 3058312 2026-10-20T18:33:19Z Klein Muçi 52109 Pjesa e përbashkët e rubrikave kalon te Moduli:Weekly rubric; këtu mbetet zgjedhja dhe karta e kësaj rubrike (rezultati i njëjtë në çdo faqe) — përmes Claude AI 3058585 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Showcase of the week -- -- The "Vitrina e javës" card on the Main Page (Faqja kryesore), with {{Vitrina e javës}}: a file of the week, a -- picture, a video or a sound. -- {{#invoke:Showcase of the week|main}} -- For a week: -- 1. If the first line of its week page (e.g. "Wikipedia:Vitrina e javës/2026/45") names a file, the card shows it -- (a video or a sound with the player of the wiki), with the rest of the page as its caption. -- 2. If the week page is written out in full (a gallery, a table…), it is shown as it is. -- 3. If there is no week page, or its file does not exist, the card shows what Wikimedia Commons features, the -- three kinds in turn, one a week, each once before any comes again (DAILY): the picture of the day of the -- Monday, which is always one of its featured pictures; a sound recording from its media of the day; a video -- from its media of the day. A module cannot read Commons, so the card holds a place for the file with the date -- of the Monday (class "potw-commons", data-potd="2026-10-26", data-sound="2026-11-02" or -- data-video="2026-11-09"), and MediaWiki:Showcase-of-the-week.js puts the file there: the picture from the -- wiki's own feed of featured content (/api/rest_v1/feed/featured/2026/10/26); the sound or the video from the -- media of the day of Commons (Template:Motd/2026-11-02), the first of its kind in the three weeks from the -- Monday on, until the next week of its kind (or, when there is none, the latest one before it that no earlier -- week took, so that none comes twice), in the player of the wiki; each with its caption when Commons has one in -- Albanian, and its date in the note. MediaWiki:Common.js and MediaWiki:Mobile.js load that script on the pages -- that hold such a place. Without scripts the card shows a link to the files of the day instead. Nothing is kept -- in a table, and no robot is needed. -- The weeks, the week pages, the window of the next four weeks (Kuvendi), the archive box and the heads of the week -- pages are those of every weekly rubric of the Main Page: Module:Weekly rubric. -------------------------------------------------------------------------------- local Weekly = require('Module:Weekly rubric') local DAY, WEEK = Weekly.DAY, Weekly.WEEK -- What Commons features, the kinds that the weeks without a choice take in turn, one a week: the picture of the day, -- a sound recording and a video from the media of the day. For each: the attribute of the place in the card (it -- holds the date of the Monday), the main page of the kind on Commons and, for the picture, the page of a date -- (that of the sound and the video is found by MediaWiki:Showcase-of-the-week.js), and what the card calls it in -- the forms the sentences need: as the subject, the article that follows it ("fotografia e ditës e Commons", -- "regjistrimi zanor i ditës i Commons") and as the object. local DAILY = { { key = 'potd', day = 'commons:Template:Potd/', home = 'commons:Commons:Picture of the day', name = 'fotografia e ditës', of = 'e', object = 'fotografinë e ditës' }, { key = 'sound', home = 'commons:Commons:Media of the day', name = 'regjistrimi zanor i ditës', of = 'i', object = 'regjistrimin zanor të ditës' }, { key = 'video', home = 'commons:Commons:Media of the day', name = 'videoja e ditës', of = 'e', object = 'videon e ditës' }, } -- The icon before the name of a sound recording in the card of a week, and the longest name it shows in full -- (as MediaWiki:Showcase-of-the-week.js) local SOUND_ICON = 'OOjs UI icon volumeUp-ltr.svg' local NAME_MAX = 60 -- The Monday (at noon) of the week that takes the first kind, 2026/41; the weeks after it take the kinds in turn, -- counted in weeks, so that the turn goes on from one year to the next whether a year has 52 weeks or 53 local DAILY_FIRST = os.time{ year = 2026, month = 10, day = 5, hour = 12 } -- The size of a picture or a video on the Main Page: it fits in this box and is made smaller on narrow screens -- (MediaWiki:Showcase-of-the-week.js fits the picture of the day of Commons in the same box); a sound has a player as -- wide as SOUND_SIZE local SIZE = '800x500px' local SOUND_SIZE = '400px' local MONTHS = { 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' } -- The file namespace and its other names, and the words that are options of a file link, not its caption local FILE_NAMES = { 'Skeda', 'File', 'Figura', 'Image', 'Foto' } local OPTIONS = { thumb = true, thumbnail = true, parapamje = true, ['miniaturë'] = true, frame = true, framed = true, frameless = true, border = true, left = true, right = true, center = true, centre = true, none = true, majtas = true, djathtas = true, ['qendër'] = true, qender = true, upright = true, baseline = true, middle = true, sub = true, super = true, top = true, ['text-top'] = true, bottom = true, ['text-bottom'] = true } -- The extensions of the files that the card can show: pictures, and the videos and sounds that the wiki plays local PICTURES = { jpg = true, jpeg = true, png = true, gif = true, svg = true, tif = true, tiff = true, webp = true } local PLAYED = { webm = true, ogv = true, mpg = true, mpeg = true, ogg = true, oga = true, opus = true, mp3 = true, wav = true, flac = true, mid = true, midi = true } local rubric -- The end of the link or call that opens at "start" ('[[' or '{{'), counting the ones inside it local function closing(text, start) local depth, i = 0, start while i < #text do local two = text:sub(i, i + 1) if two == '[[' or two == '{{' then depth, i = depth + 1, i + 2 elseif two == ']]' or two == '}}' then depth, i = depth - 1, i + 2 if depth == 0 then return i - 1 end else i = i + 1 end end return #text end -- The parts of a link or a call (the text between [[ ]] or {{ }}), split at the bars that are not inside an inner -- link or call local function split(inner) local parts, depth, start, i = {}, 0, 1, 1 while i <= #inner do local two = inner:sub(i, i + 1) if two == '[[' or two == '{{' then depth, i = depth + 1, i + 2 elseif (two == ']]' or two == '}}') and depth > 0 then depth, i = depth - 1, i + 2 elseif inner:sub(i, i) == '|' and depth == 0 then table.insert(parts, inner:sub(start, i - 1)) start, i = i + 1, i + 1 else i = i + 1 end end table.insert(parts, inner:sub(start)) return parts end -- Whether a part of a file link is one of its options (a size, a place, a frame, alt=, link=…), not its caption local function isOption(part) part = mw.ustring.lower(mw.text.trim(part)) return OPTIONS[part] or part:find('^%d*x?%d+%s*px$') or part:find('^upright') or part:find('^[%a_]+%s*=') ~= nil end -- The name of a file without its namespace ("Skeda:Emri.jpg" → "Emri.jpg"), or nil if it is not one local function withoutNamespace(name) name = mw.text.trim(name or '') for _, ns in ipairs(FILE_NAMES) do local first = ns:sub(1, 1) local rest = name:match('^[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. ns:sub(2) .. '%s*:%s*(.+)$') if rest then return mw.text.trim(rest) end end return name end -- The first file link of a text ([[Skeda:…]] or one of the other names): where it starts, or nil local function firstFileLink(text) local best for _, ns in ipairs(FILE_NAMES) do local first = ns:sub(1, 1) local s = text:find('%[%[%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. ns:sub(2) .. '%s*:') if s and (not best or s < best) then best = s end end return best end -- The file and the caption of the file link that starts at "s" local function fileLink(text, s) local parts = split(text:sub(s + 2, closing(text, s) - 2)) local file = withoutNamespace(parts[1]) local caption = '' for i = 2, #parts do local part = mw.text.trim(parts[i]) if part ~= '' and not isOption(part) then caption = part end end return file, caption end -- The file of the first line of a week page and its caption (the rest of the page, or the caption of the link): -- "Skeda:Emri.jpg", "[[Skeda:Emri.jpg|Përshkrimi]]" or "Emri.jpg". nil if the first line does not name a picture, a -- video or a sound (the page is then written out in full). local function chosenFile(text) text = rubric:bare(text) local first, rest = text:match('^([^\n]*)\n?(.*)$') first = mw.text.trim(first or '') local file, caption if first:find('^%[%[') and first:find('%]%]$') then local s = firstFileLink(first) if s ~= 1 then return nil end file, caption = fileLink(first, 1) else file = withoutNamespace(first) end local extension = file:match('%.(%w+)$') extension = extension and mw.ustring.lower(extension) if file == '' or file:find('[%[%]{}|<>\n]') or not extension or not (PICTURES[extension] or PLAYED[extension]) then return nil end rest = mw.text.trim(rest or '') return file, rest ~= '' and rest or caption or '' end -- What the file is, if it exists (here or on Commons): 'picture', 'video' or 'sound' (a sound has no size; an Ogg -- file can be either). nil if it does not exist. local function fileKind(name) local title = mw.title.new(name, 'File') local file = title and title.file if not (file and file.exists) then return nil end if PICTURES[mw.ustring.lower(name:match('%.(%w+)$') or '')] then return 'picture' end return (file.width or 0) > 0 and 'video' or 'sound' end -- What Commons features that the week that starts on the given Monday takes, when it has no choice (DAILY) local function dailyOf(monday) return DAILY[math.floor((monday - DAILY_FIRST) / WEEK + 0.5) % #DAILY + 1] end -- Decides what to show in the week that starts on the given Monday. Returns a table with: -- mode: 'file' (a file named on the week page), 'page' (week page written out in full) or 'commons' (what Commons -- features on the Monday of the week, "day": "daily" says which kind, see DAILY) -- page (the week page), exists (whether it exists), and file, kind (see fileKind) and caption for a file named on -- the week page local function choose(frame, monday) local page, text = rubric:weekPageText(frame, monday) if text then local file, caption = chosenFile(text) if not file then return { mode = 'page', page = page, exists = true, text = text } end local kind = fileKind(file) if kind then return { mode = 'file', file = file, kind = kind, caption = caption, page = page, exists = true } end -- the file does not exist: the picture of the day of Commons, as for a week without a page end return { mode = 'commons', day = monday, daily = dailyOf(monday), page = page, exists = text ~= nil } end -- Roughly the text a reader sees, for the alternative text of the picture local function plain(wikitext) local t = wikitext:gsub('%[%[[^%]|]*|([^%]]*)%]%]', '%1'):gsub('%[%[([^%]]*)%]%]', '%1') t = t:gsub('%[%a+://%S+%s*([^%]]*)%]', '%1'):gsub("'''?", ''):gsub('<[^>]*>', ''):gsub('{%b{}}', '') t = mw.text.trim((t:gsub('[|%[%]]', ' '):gsub('%s+', ' '))) if mw.ustring.len(t) > 200 then t = mw.ustring.sub(t, 1, 199) .. '…' end return t end -- The name of a file as a title: without "_" and without its extension; with "max", a longer one is cut after a -- word, with "…" local function fileTitle(file, max) local name = (file:gsub('_', ' '):gsub('%.%w+$', '')) if max and mw.ustring.len(name) > max then local head = mw.ustring.sub(name, 1, max - 1) local cut = mw.ustring.find(head, ' [^ ]*$') if cut and cut > max / 2 then head = mw.ustring.sub(head, 1, cut - 1) end name = mw.ustring.gsub(head, '[%s,;:.–-]+$', '') .. '…' end return name end -- A day in words: "12 tetor 2026" local function dayText(t) local d = os.date('!*t', t) return d.day .. ' ' .. MONTHS[d.month] .. ' ' .. d.year end -- A day as Commons names its pictures of the day: "2026-10-12" local function isoDay(t) return os.date('!%Y-%m-%d', t) end -- The card: the file and its caption (a video or a sound in the player of the wiki); for a week without a chosen file, -- the place of the file of the day of Commons (filled by MediaWiki:Showcase-of-the-week.js) and the note, in two -- forms: the one for readers whose browser runs the script, and the link to the file for the others -- (Stampa:Vitrina e javës/styles.css shows one of the two) local function card(frame, choice) if choice.mode == 'commons' then local day, daily = isoDay(choice.day), choice.daily local nojs = daily.day and string.format('[[%s%s|%s]] të Wikimedia Commons për datën %s', daily.day, day, daily.object, dayText(choice.day)) or string.format('[[%s|skedat multimediale të ditës]] të Wikimedia Commons', daily.home) return table.concat({ string.format('<div class="mp-potw potw-commons potw-%s" data-%s="%s">', daily.key, daily.key, day), '<div class="mp-potw-image potw-commons-image"></div>', string.format('<div class="mp-potw-auto potw-js">Për këtë javë nuk është zgjedhur asnjë skedë, ndaj po shfaqet ' .. '[[%s|%s]] %s Wikimedia Commons për datën <span class="potw-date">%s</span>.</div>', daily.home, daily.name, daily.of, dayText(choice.day)), '<div class="mp-potw-auto potw-nojs">Për këtë javë nuk është zgjedhur asnjë skedë. Shihni ' .. nojs .. '.</div>', '</div>', }, '\n') end local caption = mw.text.trim(choice.caption or '') local kind = choice.kind or 'picture' -- the alternative text of a picture; a player has the name of its file local options = SIZE if kind == 'picture' then options = SIZE .. '|alt=' .. (caption ~= '' and plain(caption) or choice.file:gsub('%.%w+$', '')) elseif kind == 'sound' then options = SOUND_SIZE end local parts = { '<div class="mp-potw">' } -- a sound without a caption has its name above its player, which shows nothing of it if kind == 'sound' and caption == '' then table.insert(parts, string.format('<div class="mp-potw-title">[[:File:%s|%s]]</div>', choice.file, fileTitle(choice.file))) end table.insert(parts, string.format('<div class="mp-potw-image mp-potw-%s">[[File:%s|%s]]</div>', kind, choice.file, options)) if caption ~= '' then table.insert(parts, '<div class="mp-potw-caption">' .. Weekly.withoutRedLinks(caption) .. '</div>') end table.insert(parts, '</div>') return table.concat(parts, '\n') end -- A small picture of a week's choice, for its card in the window: a picture, linked to the page of its file; a video -- as a small player, which shows its first frame; a sound as its name after the icon of a loudspeaker, linked to the -- page of its file. For the file of the day of Commons, an empty place with the date of the Monday, which -- MediaWiki:Showcase-of-the-week.js fills in the same way. local function thumbnail(file, kind) if kind == 'sound' then return string.format('<span class="window-ij-sound">[[File:%s|16px|link=|alt=|class=skin-invert]] ' .. '[[:File:%s|%s]]</span>', SOUND_ICON, file, fileTitle(file, NAME_MAX)) end return string.format('<span class="window-ij-thumb window-ij-%s">[[File:%s|120x80px|link=File:%s|alt=]]</span>', kind, file, file) end local function commonsThumbnail(day, daily) return string.format('<span class="window-ij-thumb potw-commons potw-commons-thumb potw-%s" data-%s="%s"></span>', daily.key, daily.key, isoDay(day)) end -- The picture of the day that the Main Page had before the showcase of the week (2011–2022), and the pages of its -- years: its yearly archive where there is one, otherwise the list of its daily pages of that year. It ended in 2022, -- so the list does not change. local OLDER_PREFIX = 'Wikipedia:Faqja kryesore/Fotografia e ditës/' local OLDER_ARCHIVES = { [2011] = true, [2019] = true, [2020] = true, [2022] = true } rubric = Weekly.new{ name = 'Vitrina e javës', home = 'Wikipedia:Vitrina e javës', prefix = 'Wikipedia:Vitrina e javës/', head = 'Showcase of the week page', firstYear = 2026, older = { home = 'Wikipedia:Faqja kryesore/Fotografia e ditës', label = 'Fotografia e ditës', years = { 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 }, link = function (year) return OLDER_ARCHIVES[year] and (OLDER_PREFIX .. 'Arkivi/' .. year) or ('Special:PrefixIndex/' .. OLDER_PREFIX .. year .. '/') end }, item = 'skeda', oneItem = 'një skedë', formHint = 'Hap faqen e kësaj jave, ku shkruani emrin e skedës dhe përshkrimin e saj.', aim = '<b>Synimi është që çdo javë të ketë një skedë multimediale të zgjedhur nga komuniteti.</b> Kur për një javë ' .. 'nuk zgjidhet asnjë, faqja kryesore shfaq vetë, me radhë, fotografinë e ditës, një regjistrim zanor ose një ' .. 'video nga skedat multimediale të ditës të Wikimedia Commons.', choose = choose, -- the card of a week in the window: a small copy of the file chosen by hand, or the file of the day of Commons -- that the Main Page shows in its place pick = function (frame, choice, i, monday) if choice.mode == 'file' then return true, thumbnail(choice.file, choice.kind) elseif choice.mode == 'page' then return true, '[[' .. choice.page .. '|faqe e shkruar e plotë]]' end local daily = choice.daily return false, string.format('<div class="window-aj-fallback">%s si zëvendësim [[%s|%s]] %s Commons për datën ' .. '<span class="potw-date">%s</span>%s</div>', i == 1 and 'Po shfaqet' or 'Do të shfaqet', daily.day and daily.day .. isoDay(monday) or daily.home, daily.name, daily.of, dayText(monday), choice.exists and ' (skeda te faqja e javës nuk ekziston)' or '') .. commonsThumbnail(monday, daily) end, -- the head of a week page describe = function (frame, choice, monday) if choice.mode == 'file' then return { kind = 'chosen', label = 'Është zgjedhur skeda:', detail = string.format('[[:File:%s|%s]]', choice.file, (choice.file:gsub('_', ' '))), titleOnly = true, preview = true } elseif choice.mode == 'page' then return { kind = 'written', label = 'Kjo faqe është shkruar e plotë', detail = 'Faqja kryesore e shfaq ashtu siç është.' } end local daily = choice.daily return { kind = 'auto', label = choice.exists and 'Skeda e shkruar këtu nuk ekziston' or 'Ende nuk është zgjedhur një skedë', detail = daily.day and string.format('Faqja kryesore do të shfaqë vetë [[%s%s|%s]] të Wikimedia Commons për ' .. 'datën %s.', daily.day, isoDay(monday), daily.object, dayText(monday)) or string.format('Faqja kryesore do të shfaqë vetë [[%s|%s]] të Wikimedia Commons për një ditë nga %s deri ' .. 'më %s (ose më herët, kur këto ditë nuk kanë asnjë).', daily.home, daily.object, dayText(monday), dayText(monday + 20 * DAY)), preview = true } end, } -- {{#invoke:Showcase of the week|main}}: the card of the current week (or of the week its first parameter names, -- "202645", for the heads of the week pages) local function main(frame) local choice = choose(frame, (Weekly.weekOf(frame))) if choice.mode == 'page' then return frame:expandTemplate{ title = choice.page } end return card(frame, choice) end return rubric:exports(main) gbe896w9cqz9sfnwvt36z3mayr1qxyx 828 407646 3058589 3058313 2026-10-20T18:35:40Z Klein Muçi 52109 Parametri i javës te main; pjesa e përbashkët te Moduli:Weekly rubric — përmes Claude AI 3058589 wikitext text/x-wiki Ky modul ndërton kartën "Vitrina e javës" të [[Faqja kryesore|faqes kryesore]] dhe faqet e javëve të [[Wikipedia:Vitrina e javës]], ashtu si [[Moduli:Article of the week]] për artikullin e javës: çdo javë një skedë, një fotografi, një video ose një regjistrim zanor. Java ndërron të hënën, në orën e wikit. == Si zgjidhet skeda == * '''Me dorë.''' Faqja e javës (<code>Wikipedia:Vitrina e javës/VITI/JAVA</code>, p.sh. <code>Wikipedia:Vitrina e javës/2026/43</code>, sipas numërimit ISO të javëve) ka në rreshtin e parë emrin e skedës (<code>Skeda:Emri.jpg</code>, <code><nowiki>[[Skeda:Emri.jpg]]</nowiki></code> ose vetëm <code>Emri.jpg</code>) dhe në rreshtat pas tij përshkrimin e saj. Skeda mund të jetë nga Wikimedia Commons ose e ngarkuar këtu. Një fotografi del sa e lejon karta (brenda 800 × 500 pikselëve); një video ose një regjistrim zanor (webm, ogv, mpg, ogg, oga, opus, mp3, wav, flac, mid) del me luajtësin e wikit, që e luan aty për aty. * '''Faqe e shkruar e plotë.''' Kur rreshti i parë nuk është emër skede (p.sh. faqja nis me një galeri), faqja kryesore e shfaq faqen e javës ashtu siç është. * '''Automatikisht.''' Kur java nuk ka faqe, ose skeda e saj nuk ekziston, karta shfaq vetë një nga tri llojet e skedave që paraqet Wikimedia Commons, me radhë, një javë secilin, që secili të vijë një herë para se të përsëritet ndonjë: [[commons:Commons:Picture of the day|fotografinë e ditës]] për të hënën e asaj jave, gjithmonë një nga [[commons:Commons:Featured pictures|fotografitë e përkryera]] të Commons-it; një regjistrim zanor; një video. Regjistrimi zanor dhe videoja vijnë nga [[commons:Commons:Media of the day|skedat multimediale të ditës]] dhe luhen aty për aty. Radha numërohet në javë nga java 2026/41, që mori fotografinë e ditës (2026/42 një regjistrim zanor, 2026/43 një video), dhe vazhdon edhe pas një viti me 52 ose 53 javë: ** një modul nuk mund ta lexojë Commons-in, ndaj karta lë një vend me datën e së hënës (<code><nowiki><div class="potw-commons potw-potd" data-potd="2026-10-26"></nowiki></code>, ose <code>potw-sound</code> me <code>data-sound</code>, <code>potw-video</code> me <code>data-video</code>) dhe skripti [[MediaWiki:Showcase-of-the-week.js]] e mbush: fotografinë e ditës nga burimi i përmbajtjes së zgjedhur i vetë wikit (<code>/api/rest_v1/feed/featured/2026/10/26</code>); regjistrimin zanor ose videon nga skedat multimediale të ditës të Commons-it (<code>Template:Motd/2026-11-03</code>), me luajtësin e vetë wikit, si një skedë të zgjedhur me dorë; [[MediaWiki:Common.js]] dhe [[MediaWiki:Mobile.js]] e ngarkojnë skriptin vetëm në faqet që kanë një vend të tillë; ** një javë e regjistrimit zanor ose e videos merr skedën e parë të atij lloji në tri javët nga e hëna e saj e tutje, deri te java tjetër e atij lloji; të tjerat e atyre ditëve mbahen për javët që nuk kanë asnjë (regjistrimet zanore janë të rralla, disa muaj nuk kanë asnjë): një javë e tillë merr më të voninë e mbajtur para saj që nuk e ka marrë një javë tjetër, ndaj asnjë nuk del dy herë; data e saj del në shënim; ** përshkrimi del kur Commons e ka në shqip (<code>Template:Potd/2026-10-26 (sq)</code> ose <code>Template:Motd/2026-11-03 (sq)</code> në Commons); përndryshe karta tregon vetëm skedën, që të çon te faqja e saj, dhe një regjistrim zanor ka emrin e vet mbi luajtës; ** pa skripte, ose kur skeda nuk merret dot, karta tregon një lidhje te skedat e ditës në Commons; ** nuk ka asnjë tabelë për t'u mbajtur dhe asnjë robot. Nën skedën e zgjedhur automatikisht del një shënim i vogël me datën e saj. Te kartat e javëve ([[Wikipedia:Vitrina e javës]] dhe dritarja e Kuvendit) skripti vendos edhe një figurë të vogël për çdo javë pa skedë të zgjedhur: fotografinë e ditës, një luajtës të vogël të videos, që tregon një kuadër të saj, ose emrin e regjistrimit zanor pas ikonës së një altoparlanti (një emër i gjatë shkurtohet). Kështu shfaqen edhe një video ose një regjistrim zanor i zgjedhur me dorë. == Funksionet == {| class="wikitable" ! Funksioni !! Ku përdoret !! Çfarë jep |- | <code>main</code> || [[Stampa:Vitrina e javës]] || kartën e javës për faqen kryesore; <code><nowiki>{{#invoke:Showcase of the week|main|202645}}</nowiki></code> jep kartën e një jave tjetër (viti dhe java ISO) |- | <code>nextFree</code> || [[Wikipedia:Vitrina e javës]] (formulari) || javën e parë të ardhshme pa faqe, p.sh. "2026/43" |- | <code>window</code> || [[Wikipedia:Vitrina e javës]] (seksioni "dritare") || katër javët e ardhshme si karta; [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]] e shfaq këtë seksion në dritaren "Faqja kryesore" ([[Moduli:WindowSections]]), bashkë me artikullin dhe sfidën e javës; distinktivi i dritares numëron javët pa zgjedhje të të tria rubrikave |- | <code>years</code> || [[Wikipedia:Vitrina e javës]] (arkivat) || lidhjet te kategoritë e viteve, p.sh. [[:Kategoria:Vitrina e javës 2026]], dhe poshtë tyre vitet e [[Wikipedia:Faqja kryesore/Fotografia e ditës|Fotografisë së ditës]], rubrikës që faqja kryesore pati nga 2011 deri në 2022 |- | <code>page</code> || {{tl|Showcase of the week page}} || kokën e faqes së javës: java, datat, lidhjet te javët fqinje, çfarë shfaq faqja kryesore, pamjen e kartës dhe kategorinë e vitit |} Javët, faqet e javëve, dritarja, arkivat dhe koka e faqes së javës janë të përbashkëta për të tria rubrikat: [[Moduli:Weekly rubric]]. Stilet: [[Stampa:Vitrina e javës/styles.css]] (karta), [[Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css]] (kokat e faqeve të javëve, të përbashkëta me artikullin e javës) dhe [[Moduli:WindowSections/styles.css]] (kartat e javëve). Faqja e javës që lexon faqja kryesore mbrohet bashkë me të (mbrojtje "në kaskadë"), si faqet e javëve të artikullit të javës. gz458s32b2eyojemk08v8aq1zacmkig 10 407649 3058581 3058230 2026-10-20T18:31:00Z Klein Muçi 52109 Parametri java: karta e një jave tjetër, për kokat e faqeve të javëve; kategoria vetëm te stampa — përmes Claude AI 3058581 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Faqja kryesore/styles.css" /> <templatestyles src="Stampa:Vitrina e javës/styles.css" /> <div class="mp-card-inner mp-potw-card"> <div class="mp-card-heading">[[File:HSBild.svg|40px|link=|alt=]] <div class="mp-card-title" role="heading" aria-level="2">Vitrina e javës</div></div> <div class="mp-card-body"> {{#invoke:Showcase of the week|main|{{{java|}}}}} </div> </div><noinclude> [[Kategoria:Faqja kryesore]] Parametri <code>java</code> (p.sh. <code>java=202645</code>: viti dhe java sipas ISO) tregon kartën e një jave tjetër; e përdorin kokat e faqeve të javëve ([[Moduli:Weekly rubric]]).</noinclude> lin0vklcwlvw19i4qexvu1bmn79gii5 10 407650 3058582 3058236 2026-10-20T18:31:03Z Klein Muçi 52109 Parametri java: karta e një jave tjetër, për kokat e faqeve të javëve; kategoria vetëm te stampa — përmes Claude AI 3058582 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stampa:Faqja kryesore/styles.css" /> <templatestyles src="Stampa:Sfida e javës/styles.css" /> <div class="mp-card-inner mp-improve-card"> <div class="mp-card-heading">[[File:HSEditor.svg|40px|link=|alt=]] <div class="mp-card-title" role="heading" aria-level="2">Sfida e javës</div></div> <div class="mp-card-body"> {{#invoke:Challenge of the week|main|{{{java|}}}}} </div> </div><noinclude> [[Kategoria:Faqja kryesore]] Parametri <code>java</code> (p.sh. <code>java=202645</code>: viti dhe java sipas ISO) tregon kartën e një jave tjetër; e përdorin kokat e faqeve të javëve ([[Moduli:Weekly rubric]]).</noinclude> 7b4rt2wteiitlr3u98uwnjznt4o5iy3 1 407702 3058741 3057168 2026-10-21T10:48:36Z Leutrim.P 113691 3058741 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Manaferra e zezë/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Lidhje ndërgjuhësore == A mund të kryesh lidhje ndërgjuhësore të këtij artikulli me [https://en.wikipedia.org/wiki/Blackberry Blackberry]? @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 tetor 2026 05:11 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]: {{U bë}} - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 tetor 2026 10:00 (CEST) b58xk73xlian5lwxulh06vaxcgwdtci 2 407857 3058510 3058456 2026-10-20T13:13:33Z Klein Muçi 52109 Votomati është tani vegël e wikit (MediaWiki:Gadget-Votomati.js): kjo kopje personale nuk ngarkon më asgjë — përmes Claude AI 3058510 javascript text/javascript /* Votomati (ish Asistenti i qendrave) është tani vegël e wikit: MediaWiki:Gadget-Votomati.js, e ndezur për të gjithë. Kjo faqe nuk ngarkon më asgjë; rreshti i saj te common.js mund të hiqet. */ hb0llqwzrb9iuapmbkumazalee8ven4 2 407872 3058497 2026-10-20T13:02:23Z Klein Muçi 52109 Votomati 1.0: kopja e provës, para se të bëhet vegël e wikit — përmes Claude AI 3058497 javascript text/javascript /** * Votomati 1.0 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata) and on the pages of * their requests, every request gets a bar under its title: its state, its votes, your vote and the button * "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the vote can be closed, a quiet "Mbyll". * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a {{dmb|…}} closing under the title. The vote templates, the rules and the state of each * request come from Moduli:Votes ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written * once; Smallem does the rest (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … (signature)</s> {{Të griset}} - … (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // Whether the text carries one of the templates that close a request (as is_closed in Moduli:Votes) function isClosed( text ) { return /\{\{\s*(resolved|zgjidhur|refused|refuzuar|dmb|mbyllje diskutimi)\s*[|}]/i.test( text ); } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // The candidate of an election, from {{User|…}} function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /_/g, ' ' ) ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, addClosing: addClosing, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] } ]; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja të grihet.', mbaje: 'Faqja të mbetet.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te dy të tretat.' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështesni kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështesni kandidaturën.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' }, heqje: { per: 'Jeni për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Jeni kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Jo artikull i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Jo artikull i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Hiqen të drejtat e administratorit', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Mbeten të drejtat e administratorit', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Hiqen të drejtat e burokratit', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Mbeten të drejtat e burokratit', 'yes' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', lock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.8a4.2 4.2 0 0 0-4.2 4.2v2.8H4v9.4h12V8.8h-1.8V6A4.2 4.2 0 0 0 10 ' + '1.8zM7.6 8.8V6a2.4 2.4 0 0 1 4.8 0v2.8z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } function voteIcon( kind ) { return COMMONS + ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'lock', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the three choices of its rule, and any other kind // that has votes (old re-evaluations were voted with PËR and KUNDËR) function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], shown, $t; if ( !c ) { return null; } shown = kinds.slice( 0, 3 ).concat( kinds.slice( 3 ).filter( function ( k ) { return c[ k ]; } ) ); $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); shown.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right = voteRight( req ), st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'lock', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0 }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; var PREVIEW_HTML = [ '<div v-if="wikitext" class="votomati-preview">', ' <div class="votomati-preview-label">Parapamje</div>', ' <div class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>', '</div>' ].join( '\n' ); var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', ' <div class="votomati-reason">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason"><votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + 'Shtoni një arsye</button>', ' <cdx-text-area v-else v-model="reason" :placeholder="placeholder" :rows="2" :autosize="true"', ' :aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"></cdx-text-area>', ' </div>', PREVIEW_HTML, ' <cdx-checkbox v-model="watch" class="votomati-watch">Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds.slice( 0, 3 ), hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + this.reasonText + ' ' + SIG : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) + ' ' + SIG; } return '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) + ' ' + SIG; }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" title="Mbyllni kërkesën" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', ' <div class="votomati-reason">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason"><votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + 'Shtoni arsyen e vendimit</button>', ' <cdx-text-area v-else v-model="reason" placeholder="P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR." :rows="2"', ' :autosize="true" aria-label="Arsyeja e vendimit"></cdx-text-area>', ' </div>', PREVIEW_HTML, ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', ' <template #footer-text>Smallem bën pjesën tjetër.</template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = req.entry.counts || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } function closeDialog( req ) { var e = req.entry, rule = RULES.rules[ req.rule ], c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text ), extendTo = '', extendable = false, article = articleOf( req.text ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: e.votes, title: ( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: pct + '% PËR', title: 'Për të kaluar duhen dy të tretat e votave PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: ( c.per || 0 ) + ' PËR · ' + pct + '%', title: 'Për të kaluar duhen 5 vota PËR dhe 75% PËR.' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: OUTCOMES[ key ][ 0 ], tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? '{{dmb|' + this.choice + '|2=' + ( this.reasonText ? this.reasonText + ' ' : '' ) + SIG + '}}' : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + OUTCOMES[ this.choice ][ 0 ] : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise'; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + OUTCOMES[ choice ][ 0 ] + SUFFIX, true ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the page as it is now function afterClosing( req, choice ) { var target = req.candidate || req.title, link; if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { link = mw.util.getUrl( 'Speciale:UserRights/' + target ); mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Të drejtat i jep një burokrat: ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', link ).text( 'Speciale:UserRights/' + target ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } setTimeout( function () { location.reload(); }, choice === 'Admin' || choice === 'Krat' || /Shkarkim$/.test( choice ) ? 6000 : 1500 ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; function requestHeadings() { var out = []; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page, proc; page = a && new URL( a.href, location.href ).searchParams.get( 'title' ); page = page && page.replace( /_/g, ' ' ); proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: $( this ).find( 'h2' ).first().text().trim() } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text ); req.ready = !!( entry && entry.ready && !req.closed ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ); req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote: the votes and the bar of the request again, without reloading the page function refresh( req ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { var $heading = votingHeading( req ), $next; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextAll(); $next.each( function () { if ( $( this ).is( '.mw-heading' ) ) { return false; } $( this ).remove(); } ); $heading.after( $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The heading "Votimi" of a request on this page function votingHeading( req ) { var found = null; $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 8em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-preview { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-preview-label { margin-bottom: 2px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; }', '.votomati-rendered { padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var heads, titles; if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) !== 4 || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); titles = heads.map( function ( h ) { return h.page; } ); mw.util.addCSS( CSS ); $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), getTexts( titles ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ).then( function ( rulesJson, pages ) { var lists = {}, known = {}; Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { known[ r.prefix ] = r; } ); heads = heads.filter( function ( req ) { var r = known[ req.proc.prefix ]; if ( !r || !pages[ req.page ] ) { return false; } req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); return true; } ); return loadStates( lists ).then( function ( states ) { heads.forEach( function ( req ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); p5er8s2hjcdw1wn8nns1siv5h0vplbx 3058501 3058497 2026-10-20T13:05:13Z Klein Muçi 52109 Votomati: arsyeja dhe parapamja të palosura, kutia e mbikëqyrjes poshtë — përmes Claude AI 3058501 javascript text/javascript /** * Votomati 1.0 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata) and on the pages of * their requests, every request gets a bar under its title: its state, its votes, your vote and the button * "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the vote can be closed, a quiet "Mbyll". * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a {{dmb|…}} closing under the title. The vote templates, the rules and the state of each * request come from Moduli:Votes ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written * once; Smallem does the rest (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … (signature)</s> {{Të griset}} - … (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // Whether the text carries one of the templates that close a request (as is_closed in Moduli:Votes) function isClosed( text ) { return /\{\{\s*(resolved|zgjidhur|refused|refuzuar|dmb|mbyllje diskutimi)\s*[|}]/i.test( text ); } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // The candidate of an election, from {{User|…}} function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /_/g, ' ' ) ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, addClosing: addClosing, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] } ]; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja të grihet.', mbaje: 'Faqja të mbetet.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te dy të tretat.' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështesni kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështesni kandidaturën.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' }, heqje: { per: 'Jeni për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Jeni kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Jo artikull i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Jo artikull i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Hiqen të drejtat e administratorit', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Mbeten të drejtat e administratorit', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Hiqen të drejtat e burokratit', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Mbeten të drejtat e burokratit', 'yes' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', lock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.8a4.2 4.2 0 0 0-4.2 4.2v2.8H4v9.4h12V8.8h-1.8V6A4.2 4.2 0 0 0 10 ' + '1.8zM7.6 8.8V6a2.4 2.4 0 0 1 4.8 0v2.8z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } function voteIcon( kind ) { return COMMONS + ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'lock', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the three choices of its rule, and any other kind // that has votes (old re-evaluations were voted with PËR and KUNDËR) function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], shown, $t; if ( !c ) { return null; } shown = kinds.slice( 0, 3 ).concat( kinds.slice( 3 ).filter( function ( k ) { return c[ k ]; } ) ); $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); shown.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right = voteRight( req ), st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'lock', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds.slice( 0, 3 ), hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + this.reasonText + ' ' + SIG : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) + ' ' + SIG; } return '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) + ' ' + SIG; }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" title="Mbyllni kërkesën" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', 'placeholder="P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR."', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', ' <template #footer-text>Smallem bën pjesën tjetër.</template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = req.entry.counts || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } function closeDialog( req ) { var e = req.entry, rule = RULES.rules[ req.rule ], c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text ), extendTo = '', extendable = false, article = articleOf( req.text ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: e.votes, title: ( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: pct + '% PËR', title: 'Për të kaluar duhen dy të tretat e votave PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: ( c.per || 0 ) + ' PËR · ' + pct + '%', title: 'Për të kaluar duhen 5 vota PËR dhe 75% PËR.' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: OUTCOMES[ key ][ 0 ], tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? '{{dmb|' + this.choice + '|2=' + ( this.reasonText ? this.reasonText + ' ' : '' ) + SIG + '}}' : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + OUTCOMES[ this.choice ][ 0 ] : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise'; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + OUTCOMES[ choice ][ 0 ] + SUFFIX, true ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the page as it is now function afterClosing( req, choice ) { var target = req.candidate || req.title, link; if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { link = mw.util.getUrl( 'Speciale:UserRights/' + target ); mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Të drejtat i jep një burokrat: ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', link ).text( 'Speciale:UserRights/' + target ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } setTimeout( function () { location.reload(); }, choice === 'Admin' || choice === 'Krat' || /Shkarkim$/.test( choice ) ? 6000 : 1500 ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; function requestHeadings() { var out = []; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page, proc; page = a && new URL( a.href, location.href ).searchParams.get( 'title' ); page = page && page.replace( /_/g, ' ' ); proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: $( this ).find( 'h2' ).first().text().trim() } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text ); req.ready = !!( entry && entry.ready && !req.closed ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ); req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote: the votes and the bar of the request again, without reloading the page function refresh( req ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { var $heading = votingHeading( req ), $next; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextAll(); $next.each( function () { if ( $( this ).is( '.mw-heading' ) ) { return false; } $( this ).remove(); } ); $heading.after( $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The heading "Votimi" of a request on this page function votingHeading( req ) { var found = null; $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 8em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var heads, titles; if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) !== 4 || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); titles = heads.map( function ( h ) { return h.page; } ); mw.util.addCSS( CSS ); $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), getTexts( titles ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ).then( function ( rulesJson, pages ) { var lists = {}, known = {}; Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { known[ r.prefix ] = r; } ); heads = heads.filter( function ( req ) { var r = known[ req.proc.prefix ]; if ( !r || !pages[ req.page ] ) { return false; } req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); return true; } ); return loadStates( lists ).then( function ( states ) { heads.forEach( function ( req ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); gxf2bapzzjofdkx2c8lawz4rsqhxv4h 3058504 3058501 2026-10-20T13:08:00Z Klein Muçi 52109 Votomati: kushtet e mbylljes me emrat e tyre, kartat e zgjedhjes edhe në ekrane të ngushta — përmes Claude AI 3058504 javascript text/javascript /** * Votomati 1.0 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata) and on the pages of * their requests, every request gets a bar under its title: its state, its votes, your vote and the button * "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the vote can be closed, a quiet "Mbyll". * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a {{dmb|…}} closing under the title. The vote templates, the rules and the state of each * request come from Moduli:Votes ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written * once; Smallem does the rest (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … (signature)</s> {{Të griset}} - … (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // Whether the text carries one of the templates that close a request (as is_closed in Moduli:Votes) function isClosed( text ) { return /\{\{\s*(resolved|zgjidhur|refused|refuzuar|dmb|mbyllje diskutimi)\s*[|}]/i.test( text ); } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // The candidate of an election, from {{User|…}} function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /_/g, ' ' ) ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, addClosing: addClosing, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] } ]; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja të grihet.', mbaje: 'Faqja të mbetet.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te dy të tretat.' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështesni kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështesni kandidaturën.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' }, heqje: { per: 'Jeni për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Jeni kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Jo artikull i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Jo artikull i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Hiqen të drejtat e administratorit', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Mbeten të drejtat e administratorit', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Hiqen të drejtat e burokratit', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Mbeten të drejtat e burokratit', 'yes' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', lock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.8a4.2 4.2 0 0 0-4.2 4.2v2.8H4v9.4h12V8.8h-1.8V6A4.2 4.2 0 0 0 10 ' + '1.8zM7.6 8.8V6a2.4 2.4 0 0 1 4.8 0v2.8z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } function voteIcon( kind ) { return COMMONS + ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'lock', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the three choices of its rule, and any other kind // that has votes (old re-evaluations were voted with PËR and KUNDËR) function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], shown, $t; if ( !c ) { return null; } shown = kinds.slice( 0, 3 ).concat( kinds.slice( 3 ).filter( function ( k ) { return c[ k ]; } ) ); $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); shown.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right = voteRight( req ), st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'lock', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds.slice( 0, 3 ), hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + this.reasonText + ' ' + SIG : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) + ' ' + SIG; } return '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) + ' ' + SIG; }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" title="Mbyllni kërkesën" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', 'placeholder="P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR."', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', ' <template #footer-text>Smallem bën pjesën tjetër.</template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = req.entry.counts || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } function closeDialog( req ) { var e = req.entry, rule = RULES.rules[ req.rule ], c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text ), extendTo = '', extendable = false, article = articleOf( req.text ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: OUTCOMES[ key ][ 0 ], tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? '{{dmb|' + this.choice + '|2=' + ( this.reasonText ? this.reasonText + ' ' : '' ) + SIG + '}}' : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + OUTCOMES[ this.choice ][ 0 ] : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise'; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + OUTCOMES[ choice ][ 0 ] + SUFFIX, true ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the page as it is now function afterClosing( req, choice ) { var target = req.candidate || req.title, link; if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { link = mw.util.getUrl( 'Speciale:UserRights/' + target ); mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Të drejtat i jep një burokrat: ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', link ).text( 'Speciale:UserRights/' + target ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } setTimeout( function () { location.reload(); }, choice === 'Admin' || choice === 'Krat' || /Shkarkim$/.test( choice ) ? 6000 : 1500 ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; function requestHeadings() { var out = []; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page, proc; page = a && new URL( a.href, location.href ).searchParams.get( 'title' ); page = page && page.replace( /_/g, ' ' ); proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: $( this ).find( 'h2' ).first().text().trim() } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text ); req.ready = !!( entry && entry.ready && !req.closed ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ); req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote: the votes and the bar of the request again, without reloading the page function refresh( req ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { var $heading = votingHeading( req ), $next; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextAll(); $next.each( function () { if ( $( this ).is( '.mw-heading' ) ) { return false; } $( this ).remove(); } ); $heading.after( $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The heading "Votimi" of a request on this page function votingHeading( req ) { var found = null; $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var heads, titles; if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) !== 4 || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); titles = heads.map( function ( h ) { return h.page; } ); mw.util.addCSS( CSS ); $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), getTexts( titles ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ).then( function ( rulesJson, pages ) { var lists = {}, known = {}; Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { known[ r.prefix ] = r; } ); heads = heads.filter( function ( req ) { var r = known[ req.proc.prefix ]; if ( !r || !pages[ req.page ] ) { return false; } req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); return true; } ); return loadStates( lists ).then( function ( states ) { heads.forEach( function ( req ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); gym9dbpimvvhibtsbaqwrnkkz4l3vam 3058511 3058504 2026-10-20T13:13:35Z Klein Muçi 52109 Kopja e provës: vegla e wikit është te MediaWiki:Gadget-Votomati.js — përmes Claude AI 3058511 javascript text/javascript /* Kopja e provës së Votomatit. Vegla e wikit është te MediaWiki:Gadget-Votomati.js; kjo faqe mund të griset. */ hyb6cd56qiobbgevrlmna3dgy6k8if9 0 407873 3058502 2026-10-20T13:05:17Z Kastrati Rrezart 194670 Artikull studimor mbi fshatin Çevretepe në Turqi, me fokus në historinë, gjeografinë dhe trashëgiminë shqiptare, bazuar në dëshmitë e banorëve dhe hulumtimin në terren. 3058502 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = | settlement_type = | image_skyline = | image_caption = | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = | subdivision_type1 = Bashkia ose komuna | subdivision_name1 = | population_total = | population_as_of = | area_total_km2 = | elevation_m = | coordinates = }} '''''Hyrje''''' {{NIA|Një histori rrënjësh, mërgimi dhe identiteti shqiptar në Turqi. Përtej kufijve të atdheut, ka vende ku historia shqiptare vazhdon të jetojë përmes gjuhës, traditave dhe kujtimeve të brezave. Një prej tyre është edhe Çevretepe, fshati që prej më shumë se një shekulli ruan gjurmët e një komuniteti shqiptar.|vendbanim}} Në jug të Turqisë, në provincën e Adanës, në rrethin e Ceyhanit, ndodhet fshati Çevretepe, një vendbanim që mbart në vetvete një histori të veçantë të pranisë shqiptare. Prej më shumë se 110 vitesh, mbi 50 familje shqiptare jetojnë në këtë fshat, duke ruajtur kujtimin e rrënjëve të tyre, gjuhën, traditat dhe lidhjen shpirtërore me vendin e të parëve. Historia e tyre është dëshmi e qëndresës së identitetit shqiptar ndër breza, e një trashëgimie që ka kapërcyer kufijtë gjeografikë dhe kohën, duke mbetur e gjallë larg atdheut, por gjithmonë pranë tij në zemër dhe në kujtesë. == Historia == '''A mund të mbijetojë gjuha shqipe për më shumë se një shekull larg atdheut? A mund të ruhen rrënjët, kujtimet dhe ndjenja e përkatësisë kombëtare, edhe kur breza të tërë rriten në një vend tjetër?''' Historia e fshatit Çevretepe, në Turqi, na sjell një rrëfim që i jep kuptim këtyre pyetjeve. Një komunitet që, sipas dëshmive të banorëve, vazhdon të flasë shqip, të ruajë kujtimin e prejardhjes së tij dhe të jetojë me një ndjenjë të fortë bashkimi. Pas emrit të këtij fshati qëndron historia e familjeve që lanë trojet e të parëve dhe nisën një jetë të re larg tyre, pa e shkëputur plotësisht lidhjen me rrënjët shqiptare. Përmes rrëfimeve të banorëve, Çevretepe shfaqet si një dëshmi e gjallë e kujtesës historike, e gjuhës së trashëguar dhe e solidaritetit që i ka mbajtur njerëzit pranë njëri-tjetrit ndër breza. Sipas informacioneve të mbledhura nga banorët, paraardhësit e familjeve të këtij fshati u vendosën aty rreth vitit 1912. Ata tregonin se kishin ardhur kryesisht nga Kosova, e njohur historikisht edhe si Dardani, dhe nga territore të Maqedonisë së sotme të Veriut. Këto shpërngulje përbëjnë pjesë të historisë së komuniteteve shqiptare që u vendosën në Turqi gjatë periudhave të ndryshme historike. Sipas kryetarit të fshatit, në kohën kur u vendosën familjet e para, Çevretepe kishte rreth 120 familje. Sot, sipas tij, numri ka rënë në rreth 80 familje, ndërsa një pjesë e banorëve janë larguar drejt Adanës dhe qyteteve përreth për arsye pune. Megjithatë, largimi i disa familjeve nuk e ka zhdukur lidhjen e komunitetit me rrënjët e tij. Një nga veçoritë më të spikatura të Çevretepes është ruajtja e gjuhës shqipe. Sipas personave që kanë dhënë dëshmi për këtë fshat, banorët flasin një shqipe të pastër dhe të bukur, të përcjellë nga brezi në brez. Kjo dëshmon rëndësinë që gjuha ka në ruajtjen e kujtesës familjare dhe të identitetit kombëtar, edhe kur një komunitet jeton larg trojeve të paraardhësve. Përveç gjuhës, banorët vlerësojnë edhe marrëdhëniet e ngushta mes tyre. Ata tregojnë se në fshat ekziston një respekt i madh dhe se njerëzit ndajnë së bashku si gëzimet, ashtu edhe vështirësitë. Kjo frymë solidariteti është një pjesë e rëndësishme e jetës së komunitetit dhe e mënyrës se si ai ka ruajtur lidhjet ndër vite. Në fshat, xhamia zë një vend të rëndësishëm në jetën fetare. Sipas dëshmive të banorëve, hoxha i fshatit është me origjinë turke dhe thërret ezanin për namazet. Banorët, nga ana tjetër, e përshkruajnë komunitetin si shqiptar, duke theksuar ruajtjen e gjuhës dhe të traditave të trashëguara nga të parët. Historia e Çevretepes është një kujtesë se shqiptarët dhe trashëgimia e tyre gjenden edhe përtej kufijve të Shqipërisë së sotme. Përmes gjuhës, kujtimeve familjare dhe respektit të ndërsjellë, ky komunitet vazhdon të ruajë lidhjen me prejardhjen e tij. Për ta dokumentuar më tej këtë histori, mbeten të rëndësishme mbledhja e dëshmive të të moshuarve, identifikimi i vendbanimeve të sakta të paraardhësve dhe gjetja e dokumenteve që mund të konfirmojnë datën e shpërnguljes dhe historinë e familjeve të para. == Gjeografia e Çevretepe == Çevretepe ndodhet në jug të Turqisë, në provincën e Adanës, në rrethin e Ceyhanit, në rajonin e Mesdheut Lindor. Vendbanimi ndodhet pranë disa fshatrave të tjerë ruralë, ndërsa qyteti i Ceyhanit gjendet në afërsi dhe Adana rreth 66 kilometra larg me rrugë automobilistike. Fshati shtrihet afërsisht 114 metra mbi nivelin e detit dhe karakterizohet nga një reliev kryesisht fushor, me toka pjellore dhe kodra të ulëta në zonat përreth. Një element i rëndësishëm natyror i rajonit është lumi Ceyhan, ndërsa më larg shtrihen zona malore, përfshirë malet Nur. Klima është mesdhetare, me vera të nxehta e të thata dhe dimra të butë e me reshje. Këto kushte natyrore favorizojnë zhvillimin e bujqësisë dhe kanë ndikuar në mënyrën e jetesës së banorëve të Çevretepes ndër breza. == Demografia e Çevretepe == Çevretepe është një vendbanim në rrethin e Ceyhanit, në provincën e Adanës, në Turqi. Popullsia e tij karakterizohet nga një histori e pasur kulturore dhe nga bashkëjetesa e traditave vendase me trashëgiminë shqiptare. Banorët kanë krijuar lidhje të forta familjare dhe shoqërore, të cilat kanë ndikuar në formimin e jetës komunitare. Ndër vite, ndryshimet shoqërore dhe zhvillimi i brezave kanë ndikuar në mënyrën e jetesës dhe në organizimin e familjeve. Sot, Çevretepe mbetet një vendbanim ku historia, kultura dhe traditat përbëjnë pjesë të rëndësishme të identitetit të komunitetit. == Sqarim metodologjik == # Informacionet e paraqitura në rubrikën e historisë së këtij studimi janë mbledhur tërësisht përmes hulumtimit në terren dhe pyetësorëve të zhvilluar me banorët e Çevretepes. Për të dokumentuar sa më mirë historinë e vendbanimit dhe të komunitetit shqiptar, kam zhvilluar biseda dhe intervista me banorë të ndryshëm, si dhe jam lidhur drejtpërdrejt me kryeplakun e fshatit, të cilit i kam drejtuar pyetje lidhur me të kaluarën historike, prejardhjen e familjeve dhe kujtesën historike të vendit. Dëshmitë dhe rrëfimet e mbledhura nga këto burime përbëjnë bazën kryesore të informacionit të paraqitur në këtë rubrikë. Ky studim synon të ruajë dhe të dokumentojë historinë e Çevretepes përmes kujtimeve, përvojave dhe dëshmive të vetë banorëve, duke i dhënë rëndësi të veçantë historisë gojore dhe trashëgimisë së përcjellë ndër breza. == Referime == 1. Ceyhan Kaymakamlığı – Mahallelerimiz. Faqja zyrtare e administratës së Ceyhanit, ku përmendet Çevretepe. <nowiki>https://ceyhan.gov.tr/mahallelerimiz</nowiki> 2. Hrant Dink Foundation – ''Ermeni Kültür Varlıklarıyla Adana / Envanter''. Publikim që përmend Çevretepen, emrin e mëparshëm Nacarlı dhe komunitetin shqiptar të vendosur në fshat. 3. Jusuf Osmani – studim mbi shqiptarët në Turqi. Burim që përmend Çevretepen në Ceyhan si një vendbanim me popullsi shqiptare. 4. Studim akademik mbi shqiptarët e Çevretepes. Dokument universitar në gjuhën turke që trajton vendosjen e shqiptarëve në këtë fshat pas Luftërave Ballkanike të viteve 1912–1913, si dhe kujtimet e banorëve.{{Reflist}}'''Autor: Rrezart Kastrati''' ''Artikull studimor mbi historinë, gjeografinë dhe trashëgiminë shqiptare të fshatit Çevretepe, Ceyhan, Adana, Turqi.''{{NIA}} fdaml699l3svr7yfze19hfreoful7y3 8 407874 3058506 2026-10-20T13:10:08Z Klein Muçi 52109 Përshkrimi i veglës Votomati (votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat) — përmes Claude AI 3058506 wikitext text/x-wiki '''Votomati''': votoni, ndryshoni votën dhe, si administrator, mbyllni kërkesat me një klikim te [[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumi i Grisjes]], [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]], [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. ieitjj9piz034uq1kbyb7jdwsjcglc2 3058602 3058506 2026-10-20T19:26:44Z Klein Muçi 52109 3058602 wikitext text/x-wiki Votomati: votoni, ndryshoni votën dhe, si administrator, mbyllni kërkesat me një klikim te [[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumi i Grisjes]], [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]], [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. jjezxb97ko8qat3t4m0e3nyvp1m4kt9 3058603 3058602 2026-10-20T19:27:19Z Klein Muçi 52109 3058603 wikitext text/x-wiki Votomati - votoni, ndryshoni votën dhe, si administrator, mbyllni kërkesat me një klikim te [[Wikipedia:Forumi i Grisjes|Forumi i Grisjes]], [[Wikipedia:Artikuj të mirë|Artikujt e mirë]], [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|Artikujt e përkryer]] dhe [[Wikipedia:Administrata|Administrata]]. 26n6jyks2k6bg6zp8zwglm7iksk9bdl 8 407875 3058508 2026-10-20T13:13:03Z Klein Muçi 52109 Vegla Votomati: butona për të votuar, për ta ndryshuar votën dhe për të mbyllur kërkesat te qendrat e komunitetit — përmes Claude AI 3058508 javascript text/javascript /** * Votomati 1.0 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata) and on the pages of * their requests, every request gets a bar under its title: its state, its votes, your vote and the button * "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the vote can be closed, a quiet "Mbyll". * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a {{dmb|…}} closing under the title. The vote templates, the rules and the state of each * request come from Moduli:Votes ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written * once; Smallem does the rest (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … (signature)</s> {{Të griset}} - … (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // Whether the text carries one of the templates that close a request (as is_closed in Moduli:Votes) function isClosed( text ) { return /\{\{\s*(resolved|zgjidhur|refused|refuzuar|dmb|mbyllje diskutimi)\s*[|}]/i.test( text ); } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // The candidate of an election, from {{User|…}} function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /_/g, ' ' ) ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, addClosing: addClosing, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] } ]; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja të grihet.', mbaje: 'Faqja të mbetet.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te dy të tretat.' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështesni kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështesni kandidaturën.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' }, heqje: { per: 'Jeni për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Jeni kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Jo artikull i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Jo artikull i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Hiqen të drejtat e administratorit', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Mbeten të drejtat e administratorit', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Hiqen të drejtat e burokratit', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Mbeten të drejtat e burokratit', 'yes' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', lock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.8a4.2 4.2 0 0 0-4.2 4.2v2.8H4v9.4h12V8.8h-1.8V6A4.2 4.2 0 0 0 10 ' + '1.8zM7.6 8.8V6a2.4 2.4 0 0 1 4.8 0v2.8z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } function voteIcon( kind ) { return COMMONS + ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'lock', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the three choices of its rule, and any other kind // that has votes (old re-evaluations were voted with PËR and KUNDËR) function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], shown, $t; if ( !c ) { return null; } shown = kinds.slice( 0, 3 ).concat( kinds.slice( 3 ).filter( function ( k ) { return c[ k ]; } ) ); $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); shown.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right = voteRight( req ), st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'lock', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds.slice( 0, 3 ), hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + this.reasonText + ' ' + SIG : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) + ' ' + SIG; } return '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) + ' ' + SIG; }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" title="Mbyllni kërkesën" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', 'placeholder="P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR."', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', ' <template #footer-text>Smallem bën pjesën tjetër.</template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = req.entry.counts || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } function closeDialog( req ) { var e = req.entry, rule = RULES.rules[ req.rule ], c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text ), extendTo = '', extendable = false, article = articleOf( req.text ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: OUTCOMES[ key ][ 0 ], tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? '{{dmb|' + this.choice + '|2=' + ( this.reasonText ? this.reasonText + ' ' : '' ) + SIG + '}}' : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + OUTCOMES[ this.choice ][ 0 ] : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise'; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + OUTCOMES[ choice ][ 0 ] + SUFFIX, true ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the page as it is now function afterClosing( req, choice ) { var target = req.candidate || req.title, link; if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { link = mw.util.getUrl( 'Speciale:UserRights/' + target ); mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Të drejtat i jep një burokrat: ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', link ).text( 'Speciale:UserRights/' + target ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } setTimeout( function () { location.reload(); }, choice === 'Admin' || choice === 'Krat' || /Shkarkim$/.test( choice ) ? 6000 : 1500 ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; function requestHeadings() { var out = []; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page, proc; page = a && new URL( a.href, location.href ).searchParams.get( 'title' ); page = page && page.replace( /_/g, ' ' ); proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: $( this ).find( 'h2' ).first().text().trim() } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text ); req.ready = !!( entry && entry.ready && !req.closed ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ); req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote: the votes and the bar of the request again, without reloading the page function refresh( req ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { var $heading = votingHeading( req ), $next; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextAll(); $next.each( function () { if ( $( this ).is( '.mw-heading' ) ) { return false; } $( this ).remove(); } ); $heading.after( $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The heading "Votimi" of a request on this page function votingHeading( req ) { var found = null; $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var heads, titles; if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) !== 4 || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); titles = heads.map( function ( h ) { return h.page; } ); mw.util.addCSS( CSS ); $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), getTexts( titles ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ).then( function ( rulesJson, pages ) { var lists = {}, known = {}; Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { known[ r.prefix ] = r; } ); heads = heads.filter( function ( req ) { var r = known[ req.proc.prefix ]; if ( !r || !pages[ req.page ] ) { return false; } req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); return true; } ); return loadStates( lists ).then( function ( states ) { heads.forEach( function ( req ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); gym9dbpimvvhibtsbaqwrnkkz4l3vam 3058523 3058508 2026-10-20T14:14:16Z Klein Muçi 52109 3058523 javascript text/javascript /** * Votomati 1.0 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata) and on the pages of * their requests, every request gets a bar under its title: its state, its votes, your vote and the button * "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the vote can be closed, a quiet "Mbyll". * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a {{dmb|…}} closing under the title. The vote templates, the rules and the state of each * request come from Moduli:Votes ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written * once; Smallem does the rest (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … (signature)</s> {{Të griset}} - … (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // Whether the text carries one of the templates that close a request (as is_closed in Moduli:Votes) function isClosed( text ) { return /\{\{\s*(resolved|zgjidhur|refused|refuzuar|dmb|mbyllje diskutimi)\s*[|}]/i.test( text ); } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // The candidate of an election, from {{User|…}} function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /_/g, ' ' ) ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, addClosing: addClosing, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] } ]; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja të griset.', mbaje: 'Faqja të mbetet.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te dy të tretat.' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështesni kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështesni kandidaturën.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' }, heqje: { per: 'Jeni për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Jeni kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Artikull jo i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Artikull jo i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit hiqen', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit mbeten', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit hiqen', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit mbeten', 'yes' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', lock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.8a4.2 4.2 0 0 0-4.2 4.2v2.8H4v9.4h12V8.8h-1.8V6A4.2 4.2 0 0 0 10 ' + '1.8zM7.6 8.8V6a2.4 2.4 0 0 1 4.8 0v2.8z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } function voteIcon( kind ) { return COMMONS + ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'lock', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the three choices of its rule, and any other kind // that has votes (old re-evaluations were voted with PËR and KUNDËR) function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], shown, $t; if ( !c ) { return null; } shown = kinds.slice( 0, 3 ).concat( kinds.slice( 3 ).filter( function ( k ) { return c[ k ]; } ) ); $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); shown.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right = voteRight( req ), st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'lock', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds.slice( 0, 3 ), hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + this.reasonText + ' ' + SIG : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) + ' ' + SIG; } return '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) + ' ' + SIG; }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" title="Mbyllni kërkesën" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', 'placeholder="P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR."', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', ' <template #footer-text>Smallem bën pjesën tjetër.</template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = req.entry.counts || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } function closeDialog( req ) { var e = req.entry, rule = RULES.rules[ req.rule ], c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text ), extendTo = '', extendable = false, article = articleOf( req.text ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: OUTCOMES[ key ][ 0 ], tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? '{{dmb|' + this.choice + '|2=' + ( this.reasonText ? this.reasonText + ' ' : '' ) + SIG + '}}' : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + OUTCOMES[ this.choice ][ 0 ] : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise'; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + OUTCOMES[ choice ][ 0 ] + SUFFIX, true ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the page as it is now function afterClosing( req, choice ) { var target = req.candidate || req.title, link; if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { link = mw.util.getUrl( 'Speciale:UserRights/' + target ); mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Të drejtat i jep një burokrat: ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', link ).text( 'Speciale:UserRights/' + target ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } setTimeout( function () { location.reload(); }, choice === 'Admin' || choice === 'Krat' || /Shkarkim$/.test( choice ) ? 6000 : 1500 ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; function requestHeadings() { var out = []; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page, proc; page = a && new URL( a.href, location.href ).searchParams.get( 'title' ); page = page && page.replace( /_/g, ' ' ); proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: $( this ).find( 'h2' ).first().text().trim() } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text ); req.ready = !!( entry && entry.ready && !req.closed ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ); req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote: the votes and the bar of the request again, without reloading the page function refresh( req ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { var $heading = votingHeading( req ), $next; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextAll(); $next.each( function () { if ( $( this ).is( '.mw-heading' ) ) { return false; } $( this ).remove(); } ); $heading.after( $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The heading "Votimi" of a request on this page function votingHeading( req ) { var found = null; $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var heads, titles; if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) !== 4 || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); titles = heads.map( function ( h ) { return h.page; } ); mw.util.addCSS( CSS ); $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), getTexts( titles ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ).then( function ( rulesJson, pages ) { var lists = {}, known = {}; Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { known[ r.prefix ] = r; } ); heads = heads.filter( function ( req ) { var r = known[ req.proc.prefix ]; if ( !r || !pages[ req.page ] ) { return false; } req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); return true; } ); return loadStates( lists ).then( function ( states ) { heads.forEach( function ( req ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); 2wq3gatlkpcjmybo8fmr78ofr83bbvg 3058531 3058523 2026-10-20T14:40:17Z Klein Muçi 52109 Votomati: butoni "Mbyll" dhe gjendja "Mbyllur" me ikonën e një kutie të shënuar (dryni të kujtonte mbrojtjen e faqes) — përmes Claude AI 3058531 javascript text/javascript /** * Votomati 1.0 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata) and on the pages of * their requests, every request gets a bar under its title: its state, its votes, your vote and the button * "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the vote can be closed, a quiet "Mbyll". * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a {{dmb|…}} closing under the title. The vote templates, the rules and the state of each * request come from Moduli:Votes ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written * once; Smallem does the rest (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … (signature)</s> {{Të griset}} - … (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // Whether the text carries one of the templates that close a request (as is_closed in Moduli:Votes) function isClosed( text ) { return /\{\{\s*(resolved|zgjidhur|refused|refuzuar|dmb|mbyllje diskutimi)\s*[|}]/i.test( text ); } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // The candidate of an election, from {{User|…}} function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /_/g, ' ' ) ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, addClosing: addClosing, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] } ]; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja të griset.', mbaje: 'Faqja të mbetet.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te dy të tretat.' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'Pa një qëndrim përfundimtar.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështesni kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështesni kandidaturën.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' }, heqje: { per: 'Jeni për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Jeni kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'Pa mbajtur anë: nuk numërohet te 75%.' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Artikull jo i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Artikull jo i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit hiqen', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit mbeten', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit hiqen', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit mbeten', 'yes' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', // a ticked box: the request is done (a lock would read as page protection) done: '<path fill-rule="evenodd" d="M4.5 2.5h11a2 2 0 0 1 2 2v11a2 2 0 0 1-2 2h-11a2 2 0 0 1-2-2v-11a2 2 0 0 1 2-2zm0 ' + '1.8a.2.2 0 0 0-.2.2v11c0 .1.1.2.2.2h11a.2.2 0 0 0 .2-.2v-11a.2.2 0 0 0-.2-.2z"/>' + '<path d="M8.6 12.9 5.9 10.2l1.2-1.2 1.5 1.5 4.3-4.3 1.2 1.2z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } function voteIcon( kind ) { return COMMONS + ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'done', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the three choices of its rule, and any other kind // that has votes (old re-evaluations were voted with PËR and KUNDËR) function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], shown, $t; if ( !c ) { return null; } shown = kinds.slice( 0, 3 ).concat( kinds.slice( 3 ).filter( function ( k ) { return c[ k ]; } ) ); $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); shown.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right = voteRight( req ), st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds.slice( 0, 3 ), hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + this.reasonText + ' ' + SIG : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) + ' ' + SIG; } return '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) + ' ' + SIG; }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" title="Mbyllni kërkesën" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', 'placeholder="P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR."', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', ' <template #footer-text>Smallem bën pjesën tjetër.</template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = req.entry.counts || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } function closeDialog( req ) { var e = req.entry, rule = RULES.rules[ req.rule ], c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text ), extendTo = '', extendable = false, article = articleOf( req.text ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: OUTCOMES[ key ][ 0 ], tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? '{{dmb|' + this.choice + '|2=' + ( this.reasonText ? this.reasonText + ' ' : '' ) + SIG + '}}' : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + OUTCOMES[ this.choice ][ 0 ] : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise'; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + OUTCOMES[ choice ][ 0 ] + SUFFIX, true ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the page as it is now function afterClosing( req, choice ) { var target = req.candidate || req.title, link; if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { link = mw.util.getUrl( 'Speciale:UserRights/' + target ); mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Të drejtat i jep një burokrat: ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', link ).text( 'Speciale:UserRights/' + target ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } setTimeout( function () { location.reload(); }, choice === 'Admin' || choice === 'Krat' || /Shkarkim$/.test( choice ) ? 6000 : 1500 ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; function requestHeadings() { var out = []; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page, proc; page = a && new URL( a.href, location.href ).searchParams.get( 'title' ); page = page && page.replace( /_/g, ' ' ); proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: $( this ).find( 'h2' ).first().text().trim() } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text ); req.ready = !!( entry && entry.ready && !req.closed ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ); req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote: the votes and the bar of the request again, without reloading the page function refresh( req ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { var $heading = votingHeading( req ), $next; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextAll(); $next.each( function () { if ( $( this ).is( '.mw-heading' ) ) { return false; } $( this ).remove(); } ); $heading.after( $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The heading "Votimi" of a request on this page function votingHeading( req ) { var found = null; $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var heads, titles; if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) !== 4 || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); titles = heads.map( function ( h ) { return h.page; } ); mw.util.addCSS( CSS ); $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), getTexts( titles ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ).then( function ( rulesJson, pages ) { var lists = {}, known = {}; Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { known[ r.prefix ] = r; } ); heads = heads.filter( function ( req ) { var r = known[ req.proc.prefix ]; if ( !r || !pages[ req.page ] ) { return false; } req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); return true; } ); return loadStates( lists ).then( function ( states ) { heads.forEach( function ( req ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); ppxf5slejp31xu4ha9qnb6hyroswoj4 3058641 3058531 2026-10-20T22:53:43Z Klein Muçi 52109 3058641 javascript text/javascript /** * Votomati 1.0 — votimi dhe mbyllja e kërkesave te qendrat e komunitetit. * MediaWiki:Gadget-Votomati.js, the gadget "Votomati" (MediaWiki:Gadgets-definition). * * On the voting hubs (Forumi i Grisjes, Artikuj të mirë, Artikuj të përkryer, Administrata) and on the pages of * their requests, every request gets a bar under its title: its state, its votes, your vote and the button * "Voto" (or "Ndrysho votën", "Komento"); for administrators, once the vote can be closed, a quiet "Mbyll". * The dialogs write what people write by hand: a vote line under "Votimi", the old vote struck with <s>…</s> * on its own line, a {{dmb|…}} closing under the title. The vote templates, the rules and the state of each * request come from Moduli:Votes ({{#invoke:Votes|rules}} and {{#invoke:Votes|data}}), where they are written * once; Smallem does the rest (lists, the templates on the articles, the archives). * * To try a change without saving anything, run this first: window.votomatiDryRun = true; * The pure functions of part 1 are tested in Node (test/test_core.js of the working copy). */ ( function () { 'use strict'; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 1. The wikitext of a request: pure functions (the tests use them too) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // Struck text (<s>, <del>, <strike>): a vote that was changed or withdrawn function struckRe() { return /<(s|del|strike)(\s[^>]*)?>[\s\S]*?<\/\1\s*>/gi; } function ucfirst( s ) { return s.charAt( 0 ).toUpperCase() + s.slice( 1 ); } // A heading: its level and its title, as Moduli:Votes reads it ("=== Votimi ===" is 3 and "Votimi") function headingOf( line ) { var m = /^(==+)(.*?)(==+)\s*$/.exec( line ); var title = m ? m[ 2 ].trim() : ''; if ( !m || m[ 1 ].length !== m[ 3 ].length || !title ) { return null; } return { level: m[ 1 ].length, title: title }; } // The first section whose heading passes the test: the line of its heading and the line after its end function findSection( lines, test ) { var i, j, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && test( h ) ) { for ( j = i + 1; j < lines.length && !headingOf( lines[ j ] ); j++ ) { // the section runs to the next heading } return { start: i, end: j, level: h.level, title: h.title }; } } return null; } function isVoting( h ) { return h.level >= 3 && /^votim/i.test( h.title ); } function isDiscussion( h ) { return h.level >= 3 && /^diskutim/i.test( h.title ); } function isReaction( h ) { return h.level >= 3 && /^reagim/i.test( h.title ); } // The name of a template as the parser sees it: first letter in capitals, "_" as a space function templateKey( name ) { name = name.replace( /_/g, ' ' ).replace( /\s+/g, ' ' ).trim(); name = name.replace( /^[Ss]tampa:/, '' ).replace( /^[Tt]emplate:/, '' ); return ucfirst( name ); } // The kind of each vote template ({ "Të griset": "grise", … }) from the templates of Moduli:Votes function kindsOf( templates ) { var map = {}; Object.keys( templates ).forEach( function ( kind ) { templates[ kind ].forEach( function ( name ) { map[ templateKey( name ) ] = kind; } ); } ); return map; } // The kind of the vote on a line: a list line with a vote template, or a line that starts with one; when // a line has several, the last one counts (as vote_of in Moduli:Votes) function voteOf( line, kinds ) { var re = /\{\{\s*([^{}|]*?)\s*[|}]/g, m, kind, last = null, first = -1; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { kind = kinds[ templateKey( m[ 1 ] ) ]; if ( kind ) { last = kind; if ( first < 0 ) { first = m.index; } } } if ( !last ) { return null; } if ( /[*#]/.test( /^[*#:]*/.exec( line )[ 0 ] ) || /^[*#:\s']*/.exec( line )[ 0 ].length === first ) { return last; } return null; } // The user of a link to a user page, a user talk page or the contributions of a user function userOfLink( target, nsIds ) { var i, ns, rest, m; target = target.trim().replace( /^:/, '' ); i = target.indexOf( ':' ); if ( i < 0 ) { return null; } ns = nsIds[ target.slice( 0, i ).trim().toLowerCase().replace( / /g, '_' ) ]; rest = target.slice( i + 1 ).replace( /_/g, ' ' ).trim(); if ( ( ns === 2 || ns === 3 ) && rest ) { return { user: ucfirst( rest.split( '/' )[ 0 ].trim() ), own: ns === 2 }; } m = ns === -1 && /^([^/]+)\/(.+)$/.exec( rest ); if ( m && ( m[ 1 ] === 'Kontributet' || m[ 1 ] === 'Contributions' ) ) { return { user: ucfirst( m[ 2 ].trim() ), own: false }; } return null; } // A letter or a digit (Latin, Greek, Cyrillic): text that is more than the marks between two links var LETTER = /[0-9A-Za-z\u00AA\u00B5\u00BA\u00C0-\u00D6\u00D8-\u00F6\u00F8-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]/; // The user who signed a line (as voter_of in Moduli:Votes): the last user link and the user links just // before it; the last link to a user page among them decides. Without any, the name in {{unsigned}}. function voterOf( line, nsIds ) { var re = /\[\[([^[\]|]+)[^[\]]*?\]\]/g, m, u, links = [], first, between, i, unsigned; while ( ( m = re.exec( line ) ) ) { u = userOfLink( m[ 1 ], nsIds ); if ( u ) { links.push( { user: u.user, own: u.own, start: m.index, stop: m.index + m[ 0 ].length } ); } } if ( !links.length ) { unsigned = /\{\{\s*[Uu]nsigned\s*\|\s*([^|}]+)/.exec( line ); return unsigned ? ucfirst( unsigned[ 1 ].trim() ) : null; } first = links.length - 1; while ( first > 0 ) { between = line.slice( links[ first - 1 ].stop, links[ first ].start ) .replace( /<[^>]*>/g, '' ).replace( /&#?\w+;/g, '' ).replace( /'/g, '' ); if ( LETTER.test( between ) ) { break; } first--; } for ( i = links.length - 1; i >= first; i-- ) { if ( links[ i ].own ) { return links[ i ].user; } } return links[ links.length - 1 ].user; } function unstruck( line ) { return line.replace( struckRe(), '' ); } // The vote of a user in the section "Votimi": the line and its kind (the last one, as it is the one that // counts), or null function myVote( text, user, kinds, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isVoting ), found = null, i, clean, kind; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { clean = unstruck( lines[ i ] ); kind = voteOf( clean, kinds ); if ( kind && voterOf( clean, nsIds ) === user ) { found = { index: i, kind: kind, line: lines[ i ] }; } } return found; } // A new line at the end of a section: after its last line that is not blank function addToSection( text, test, line ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, test ), at, i; if ( !sec ) { return null; } at = sec.start + 1; for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( lines[ i ].trim() ) { at = i + 1; } } lines.splice( at, 0, line ); return lines.join( '\n' ); } // A changed or withdrawn vote, on its own line: the part of the line that still counts is struck and the // new text follows it ("* <s>{{Të mbahet}} - … (signature)</s> {{Të griset}} - … (signature)") function changeLine( line, replacement ) { var m = /^([*#:]*\s*)([\s\S]*)$/.exec( line ), bullet = m[ 1 ], rest = m[ 2 ]; var close = /<\/(s|del|strike)\s*>/gi, c, cut = 0, head, tail; while ( ( c = close.exec( rest ) ) ) { cut = c.index + c[ 0 ].length; } head = rest.slice( 0, cut ).replace( /\s+$/, '' ); tail = rest.slice( cut ).trim(); if ( !tail ) { return null; } return bullet + ( head ? head + ' ' : '' ) + '<s>' + tail + '</s> ' + replacement; } function replaceLine( text, index, line ) { var lines = text.split( '\n' ); lines[ index ] = line; return lines.join( '\n' ); } // Whether the text carries one of the templates that close a request (as is_closed in Moduli:Votes) function isClosed( text ) { return /\{\{\s*(resolved|zgjidhur|refused|refuzuar|dmb|mbyllje diskutimi)\s*[|}]/i.test( text ); } // The closing goes on the line after the title of the request function addClosing( text, dmb ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { lines.splice( i + 1, 0, dmb ); return lines.join( '\n' ); } } return null; } // The page that the title of a request links to ("== [[Kosova (1912-1945)]] ==") function articleOf( text ) { var lines = text.split( '\n' ), i, h, m; for ( i = 0; i < lines.length; i++ ) { h = headingOf( lines[ i ] ); if ( h && h.level === 2 ) { m = /\[\[\s*:?([^[\]|#]+)/.exec( h.title ); return m ? m[ 1 ].trim() : null; } } return null; } // The candidate of an election, from {{User|…}} function candidateOf( text ) { var m = /\{\{\s*[Uu]ser\s*\|\s*([^|}]+?)\s*[|}]/.exec( text ); return m ? ucfirst( m[ 1 ].replace( /_/g, ' ' ) ) : null; } // Whether a proposed candidate has accepted: a signature of the candidate under "Reagimi i kandidatit // të propozuar" (null when the page has no such section) function hasAccepted( text, candidate, nsIds ) { var lines = text.split( '\n' ), sec = findSection( lines, isReaction ), i; if ( !sec ) { return null; } for ( i = sec.start + 1; i < sec.end; i++ ) { if ( voterOf( lines[ i ], nsIds ) === candidate ) { return true; } } return false; } // Dates as the preloads write them ("18 maj 2026, 18:48 (CEST)"), in the time of Tirana var MONTHS = [ 'janar', 'shkurt', 'mars', 'prill', 'maj', 'qershor', 'korrik', 'gusht', 'shtator', 'tetor', 'nëntor', 'dhjetor' ]; var DATE_RE = /(\d{1,2})\s+([^\s\d,()']+)\s+(\d{4}),?\s*(\d{1,2}):(\d{2})\s*\((CEST|CET)\)/; function parseDate( s ) { var m = DATE_RE.exec( s ), mon; if ( !m ) { return null; } mon = MONTHS.indexOf( m[ 2 ].toLowerCase() ); if ( mon < 0 ) { return null; } return Date.UTC( +m[ 3 ], mon, +m[ 1 ], +m[ 4 ] - ( m[ 6 ] === 'CEST' ? 2 : 1 ), +m[ 5 ] ); } function formatDate( ms ) { var parts = {}, local, zone; new Intl.DateTimeFormat( 'en-GB', { timeZone: 'Europe/Tirane', year: 'numeric', month: 'numeric', day: 'numeric', hour: '2-digit', minute: '2-digit', hourCycle: 'h23' } ).formatToParts( new Date( ms ) ) .forEach( function ( p ) { parts[ p.type ] = p.value; } ); local = Date.UTC( +parts.year, +parts.month - 1, +parts.day, +parts.hour, +parts.minute ); zone = Math.round( ( local - ms ) / 3600000 ) === 2 ? 'CEST' : 'CET'; return +parts.day + ' ' + MONTHS[ +parts.month - 1 ] + ' ' + parts.year + ', ' + parts.hour + ':' + parts.minute + ' (' + zone + ')'; } // The end of an election moved by 30 days: the date after "maksimalisht më" function extendText( text, days ) { var re = new RegExp( "(maksimalisht më\\s*'*)(" + DATE_RE.source + ')' ), m = re.exec( text ), t; t = m && parseDate( m[ 2 ] ); if ( !t ) { return null; } return text.replace( re, function ( all, before ) { return before + formatDate( t + days * 86400000 ); } ); } // The dates of an election: the minimum and the maximum written on its page function electionDates( text ) { var min = /minimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ), max = /maksimalisht më\s*'*([^']+)/.exec( text ); return { min: min && parseDate( min[ 1 ] ), max: max && parseDate( max[ 1 ] ) }; } var core = { headingOf: headingOf, findSection: findSection, templateKey: templateKey, kindsOf: kindsOf, voteOf: voteOf, userOfLink: userOfLink, voterOf: voterOf, unstruck: unstruck, myVote: myVote, addToSection: addToSection, changeLine: changeLine, replaceLine: replaceLine, isClosed: isClosed, addClosing: addClosing, articleOf: articleOf, candidateOf: candidateOf, hasAccepted: hasAccepted, parseDate: parseDate, formatDate: formatDate, extendText: extendText, electionDates: electionDates, isVoting: isVoting, isDiscussion: isDiscussion }; if ( typeof window === 'undefined' ) { module.exports = core; return; } // Once only: the gadget and an old copy of the script may both be loaded if ( window.votomatiLoaded ) { return; } window.votomatiLoaded = true; /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 2. The procedures, their words and their colours * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The requests this script knows, by the prefix of their pages. Moduli:Votes gives each its rule and its // lists; here are the words of the dialogs and the outcomes of {{dmb}} (Moduli:Mbyllje diskutimi). var PROCEDURES = [ { prefix: 'Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/', name: 'kërkesë për grisje', type: 'grisje', outcomes: [ 'Grise', 'Mbaje' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të mirë', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AM', 'JoAM' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të mirë', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për artikull të përkryer', type: 'kandidature', outcomes: [ 'AP', 'JoAP' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime/', name: 'rivlerësim i artikullit të përkryer', type: 'rivleresim', outcomes: [ 'Mbaje', 'Hiqe' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për administrator', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Admin', 'JoAdmin' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Burokratë/Kandidatura/', name: 'kandidaturë për burokrat', type: 'zgjedhje', outcomes: [ 'Krat', 'JoKrat' ] }, { prefix: 'Wikipedia:Administrata/Dorëheqje/Kandidatura/', name: 'heqje e të drejtave', type: 'heqje', outcomes: [ 'AdminShkarkim', 'JoAdminShkarkim', 'KratShkarkim', 'JoKratShkarkim' ] } ]; // What a choice means, in one line, by the type of the procedure and the kind of the vote var HINTS = { grisje: { grise: 'Faqja duhet të griset.', mbaje: 'Faqja duhet të mbahet.', pav: 'I pavendosur.' }, kandidature: { per: 'Artikulli i plotëson kriteret.', kunder: 'Artikulli nuk i plotëson ende kriteret.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te dy të tretat).' }, rivleresim: { mbaje: 'Artikulli e meriton ende statusin.', hiqe: 'Artikulli nuk i plotëson më kriteret.', pav: 'I pavendosur.' }, zgjedhje: { per: 'E mbështet kandidaturën.', kunder: 'Nuk e mbështet kandidaturën.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' }, heqje: { per: 'Je për heqjen e të drejtave.', kunder: 'Je kundër heqjes së të drejtave.', asnjanes: 'I pavendosur (nuk numërohet te 75%).' } }; var PLACEHOLDERS = { grisje: 'Vendimi merret sipas argumenteve: një arsye e shkurtër i jep peshë votës.', kandidature: 'P.sh. pse i plotëson, ose jo, kriteret.', rivleresim: 'P.sh. a i plotëson ende kriteret.', zgjedhje: 'P.sh. pse e mbështesni, ose jo.', heqje: 'P.sh. arsyeja e votës suaj.' }; // The tone of each kind of vote: for (green), against (red) or neither (grey) var TONES = { per: 'yes', mbaje: 'yes', kunder: 'no', grise: 'no', hiqe: 'no', asnjanes: 'neutral', pav: 'neutral' }; // The outcomes of a closing ({{dmb|<key>}}): their words and their tone var OUTCOMES = { Grise: [ 'Të griset', 'no' ], Mbaje: [ 'Të mbahet', 'yes' ], Hiqe: [ 'Të hiqet', 'no' ], AM: [ 'Artikull i mirë', 'yes' ], JoAM: [ 'Artikull jo i mirë', 'no' ], AP: [ 'Artikull i përkryer', 'yes' ], JoAP: [ 'Artikull jo i përkryer', 'no' ], Admin: [ 'Zgjidhet administrator', 'yes' ], JoAdmin: [ 'Nuk zgjidhet administrator', 'no' ], Krat: [ 'Zgjidhet burokrat', 'yes' ], JoKrat: [ 'Nuk zgjidhet burokrat', 'no' ], AdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit hiqen', 'no' ], JoAdminShkarkim: [ 'Të drejtat e administratorit mbeten', 'yes' ], KratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit hiqen', 'no' ], JoKratShkarkim: [ 'Të drejtat e burokratit mbeten', 'yes' ] }; // The symbols of the vote templates, as the wiki shows them (Wikimedia Commons) var COMMONS = 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; var VOTE_ICONS = { per: '9/94/Symbol_support_vote.svg', kunder: '7/7f/Symbol_oppose_vote.svg', asnjanes: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', pav: '8/89/Symbol_neutral_vote.svg', grise: '8/89/Symbol_delete_vote.svg', mbaje: 'd/d0/Symbol_keep_vote.svg', hiqe: 'c/ce/Symbol_unsupport_star_gold.svg' }; // The small icons of the bar and the dialogs (20 × 20, drawn for this script, in the colour of the text) var ICONS = { clock: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5a8.5 8.5 0 1 0 0 17a8.5 8.5 0 1 0 0-17zM10 3.3a6.7 6.7 0 1 1 0 ' + '13.4a6.7 6.7 0 1 1 0-13.4zM9.1 5h1.8v4.6l3.4 2-.9 1.6-4.3-2.6z"/>', hourglass: '<path d="M4 2h12v1.8h-1.2c-.3 2.5-1.8 4.3-3.6 6.2 1.8 1.9 3.3 3.7 3.6 6.2H16V18H4v-1.8h1.2c.3-2.5 ' + '1.8-4.3 3.6-6.2C7 8.1 5.5 6.3 5.2 3.8H4z"/>', check: '<path d="M7.5 13.6 4.2 10.3 2.9 11.6l4.6 4.6 9.6-9.6-1.3-1.3z"/>', cross: '<path d="M5.3 4 10 8.7 14.7 4 16 5.3 11.3 10 16 14.7 14.7 16 10 11.3 5.3 16 4 14.7 8.7 10 4 5.3z"/>', // a ticked box: the request is done (a lock would read as page protection) done: '<path fill-rule="evenodd" d="M4.5 2.5h11a2 2 0 0 1 2 2v11a2 2 0 0 1-2 2h-11a2 2 0 0 1-2-2v-11a2 2 0 0 1 2-2zm0 ' + '1.8a.2.2 0 0 0-.2.2v11c0 .1.1.2.2.2h11a.2.2 0 0 0 .2-.2v-11a.2.2 0 0 0-.2-.2z"/>' + '<path d="M8.6 12.9 5.9 10.2l1.2-1.2 1.5 1.5 4.3-4.3 1.2 1.2z"/>', alert: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 1.5.8 18.2h18.4zM9.1 7h1.8v5.4H9.1zm0 6.8h1.8v1.8H9.1z"/>', arrow: '<path d="M2.5 9.1h11.3L9.6 4.9l1.3-1.3 6.4 6.4-6.4 6.4-1.3-1.3 4.2-4.2H2.5z"/>', undo: '<path d="M7.8 4.6V1.5L2 6.8l5.8 5.3V9c3.9 0 6.9 1.2 8.9 4.5-.6-4.5-3.4-8.3-8.9-8.9z"/>', plus: '<path d="M9.1 3h1.8v6.1H17v1.8h-6.1V17H9.1v-6.1H3V9.1h6.1z"/>', eye: '<path fill-rule="evenodd" d="M10 4.5c-4.2 0-7.3 3.1-8.5 5.5 1.2 2.4 4.3 5.5 8.5 5.5s7.3-3.1 8.5-5.5C17.3 ' + '7.6 14.2 4.5 10 4.5zm0 2.3a3.2 3.2 0 1 1 0 6.4 3.2 3.2 0 0 1 0-6.4zm0 1.8a1.4 1.4 0 1 0 0 2.8 1.4 1.4 0 0 0 0-2.8z"/>' }; var SUFFIX = ' · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]]'; // The signature, in two halves: MediaWiki expands four tildes even in the source of a script var SIG = '~~' + '~~'; var DRY = !!window.votomatiDryRun; var user = mw.config.get( 'wgUserName' ); var groups = mw.config.get( 'wgUserGroups' ) || []; var isSysop = groups.indexOf( 'sysop' ) >= 0; var isCrat = groups.indexOf( 'bureaucrat' ) >= 0; var nsIds = mw.config.get( 'wgNamespaceIds' ); var api, Vue, codex, RULES, KINDS, LABELS; function procedureOf( page ) { var i, rest; for ( i = 0; i < PROCEDURES.length; i++ ) { if ( page.indexOf( PROCEDURES[ i ].prefix ) === 0 ) { rest = page.slice( PROCEDURES[ i ].prefix.length ); if ( rest && !/^(InputInit|Arkiv|Votimet)\b/.test( rest ) ) { return PROCEDURES[ i ]; } } } return null; } // The word of a kind of vote, as the template shows it ("Grise", "PËR") function label( kind ) { return LABELS[ kind ] || kind; } function tone( kind ) { return TONES[ kind ] || 'neutral'; } function voteIcon( kind ) { return COMMONS + ( VOTE_ICONS[ kind ] || VOTE_ICONS.asnjanes ); } // The template that a kind of vote is written with: the first name Moduli:Votes gives it function templateOf( kind ) { return RULES.templates[ kind ][ 0 ]; } // A status of Moduli:Votes without the symbol in front ("⏳ Mund të mbyllet…" is "Mund të mbyllet…") function plain( status ) { return ( status || '' ).replace( /^[^0-9A-Za-z\u00C0-\u024F\u0370-\u03FF\u0400-\u04FF]+/, '' ); } function svg( name ) { return '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor">' + ICONS[ name ] + '</svg>'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 3. Reading and saving * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ function expand( text ) { return api.post( { action: 'expandtemplates', text: text, prop: 'wikitext', formatversion: 2, title: mw.config.get( 'wgPageName' ) } ).then( function ( r ) { return r.expandtemplates.wikitext; } ); } function getTexts( titles ) { var out = {}, calls = [], i; function batch( list ) { return api.post( { action: 'query', prop: 'revisions', rvprop: 'ids|timestamp|content', rvslots: 'main', titles: list.join( '|' ), curtimestamp: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { ( r.query.pages || [] ).forEach( function ( p ) { if ( p.revisions ) { out[ p.title ] = { text: p.revisions[ 0 ].slots.main.content, revid: p.revisions[ 0 ].revid, ts: p.revisions[ 0 ].timestamp, start: r.curtimestamp }; } } ); } ); } for ( i = 0; i < titles.length; i += 50 ) { calls.push( batch( titles.slice( i, i + 50 ) ) ); } return $.when.apply( $, calls ).then( function () { return out; } ); } // Saves the change that "transform" makes to the latest text of a page (an error with words for the // user stops it); on an edit conflict it starts again once from the newer text. function editPage( title, transform, summary, watch, again ) { return getTexts( [ title ] ).then( function ( pages ) { var p = pages[ title ], next; if ( !p ) { throw new Error( 'Faqja e kërkesës nuk u gjet.' ); } next = transform( p.text ); if ( DRY ) { window.votomatiLastDryRun = { title: title, before: p.text, after: next, summary: summary }; console.log( '[Votomati] Provë, nuk u ruajt:', title, summary, '\n' + next ); return { dry: true }; } return api.postWithEditToken( { action: 'edit', title: title, text: next, summary: summary, nocreate: 1, baserevid: p.revid, basetimestamp: p.ts, starttimestamp: p.start, watchlist: watch ? 'watch' : 'nochange', formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.edit; }, function ( code ) { if ( code === 'editconflict' && !again ) { return editPage( title, transform, summary, watch, true ); } return $.Deferred().reject( code ).promise(); } ); } ); } function notifyDone( words, edit ) { var $m = $( '<span>' ).text( words + ' ' ); if ( edit && edit.dry ) { $m.text( 'Provë: asgjë nuk u ruajt.' ); } else if ( edit && edit.newrevid ) { $m.append( $( '<a>' ).attr( 'href', mw.util.getUrl( '', { diff: edit.newrevid } ) ).text( 'Shihni ndryshimin' ) ); } mw.notify( $m, { type: 'success' } ); } function errorText( e ) { if ( e instanceof Error ) { return e.message; } return 'Nuk u ruajt (' + e + '). Provoni sërish.'; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 4. The bar of a request * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ // The state of a request: its class, icon and words, with the rest of the words for the tooltip function stateOf( req ) { var e = req.entry, parts; if ( req.closed ) { if ( e && e.early ) { return { cls: 'early', icon: 'alert', text: plain( e.early.status ), title: e.early.text || '' }; } return { cls: 'closed', icon: 'done', text: 'Mbyllur', title: 'Pret arkivimin.' }; } if ( !e || !e.status ) { return null; } parts = plain( e.status ).split( ' · ' ); return { cls: e.kind || 'time', icon: { ready: 'check', wait: 'hourglass' }[ e.kind ] || 'clock', text: parts[ 0 ], title: [ parts.slice( 1 ).join( ' · ' ), e.note || '' ].filter( Boolean ).join( '\n' ) }; } // Who may vote in an election: not the candidate, and only with more than 3 months and 50 edits function voteRight( req ) { var reg, limit; if ( req.rule !== 'zgjedhje' ) { return { ok: true }; } if ( req.candidate === user ) { return { ok: false, self: true, text: 'Nuk votoni dot për veten.' }; } reg = mw.user.getRegistration(); limit = new Date(); limit.setMonth( limit.getMonth() - 3 ); if ( ( reg && reg > limit ) || ( mw.config.get( 'wgUserEditCount' ) || 0 ) <= 50 ) { return { ok: false, text: 'Votojnë redaktorët me mbi 3 muaj dhe mbi 50 redaktime. Ju mund të lini një koment.' }; } return { ok: true }; } function voteChip( kind ) { return $( '<span>' ).addClass( 'votomati-vote votomati-tone-' + tone( kind ) ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: '', width: 16, height: 16 } ), $( '<span>' ).text( label( kind ) ) ); } // The votes of a request as symbols and numbers: the three choices of its rule, and any other kind // that has votes (old re-evaluations were voted with PËR and KUNDËR) function tally( req ) { var c = req.entry && req.entry.counts, kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds || [], shown, $t; if ( !c ) { return null; } shown = kinds.slice( 0, 3 ).concat( kinds.slice( 3 ).filter( function ( k ) { return c[ k ]; } ) ); $t = $( '<span>' ).addClass( 'votomati-tally' ).attr( 'title', req.entry.votes || '' ); shown.forEach( function ( kind ) { $t.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-count' ).append( $( '<img>' ).attr( { src: voteIcon( kind ), alt: label( kind ), width: 14, height: 14 } ), document.createTextNode( String( c[ kind ] || 0 ) ) ) ); } ); return $t; } function button( words, weight, icon, onClick ) { return $( '<button>' ).attr( 'type', 'button' ) .addClass( 'cdx-button' + ( weight === 'primary' ? ' cdx-button--action-progressive cdx-button--weight-primary' : ( weight === 'quiet' ? ' cdx-button--weight-quiet votomati-quiet' : '' ) ) ) .append( icon ? svg( icon ) : '', document.createTextNode( words ) ) .on( 'click', onClick ); } function renderBar( req ) { var $bar = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-bar' ).attr( { role: 'group', 'aria-label': 'Votomati' } ), $info = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-info' ), $actions = $( '<div>' ).addClass( 'votomati-actions' ), right = voteRight( req ), st = stateOf( req ); if ( st ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-chip votomati-state votomati-state-' + st.cls ).attr( 'title', st.title ) .append( svg( st.icon ), $( '<span>' ).text( st.text ) ) ); } $info.append( tally( req ) ); if ( req.mine ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine' ).append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-mine-label' ).text( 'Vota juaj' ), voteChip( req.mine.kind ) ) ); } if ( !req.closed ) { if ( !right.ok ) { $info.append( $( '<span>' ).addClass( 'votomati-note' ).text( right.self ? right.text : 'Pa të drejtë vote' ) .attr( 'title', right.self ? '' : right.text ) ); } // closing is the quiet one, for administrators once Moduli:Votes says it can be closed if ( isSysop && req.ready ) { $actions.append( button( 'Mbyll', 'quiet', 'done', function () { closeDialog( req ); } ).attr( 'title', 'Mbyllni kërkesën' ) ); } if ( right.ok ) { $actions.append( req.mine ? button( 'Ndrysho votën', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'change' ); } ) : button( 'Voto', 'primary', null, function () { voteDialog( req, 'vote' ); } ) ); } else if ( !right.self ) { $actions.append( button( 'Komento', 'normal', null, function () { voteDialog( req, 'comment' ); } ) ); } } $bar.append( $info, $actions ); if ( req.flash ) { $bar.addClass( 'votomati-flash' ); req.flash = false; } if ( req.$bar ) { req.$bar.replaceWith( $bar ); } else { $( req.head ).after( $bar ); } req.$bar = $bar; } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 5. The dialogs (Vue and Codex, as MediaWiki ships them) * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var VotomatiIcon = { props: [ 'name' ], template: '<svg class="votomati-icon" viewBox="0 0 20 20" width="16" height="16" aria-hidden="true" focusable="false" ' + 'fill="currentColor" v-html="paths[ name ]"></svg>', data: function () { return { paths: ICONS }; } }; var VotomatiVote = { props: [ 'kind', 'big' ], template: '<span class="votomati-vote" :class="[ \'votomati-tone-\' + tone, { \'votomati-vote-big\': big } ]">' + '<img :src="src" alt="" :width="big ? 24 : 16" :height="big ? 24 : 16"><span>{{ words }}</span></span>', computed: { tone: function () { return tone( this.kind ); }, src: function () { return voteIcon( this.kind ); }, words: function () { return label( this.kind ); } } }; function mount( def ) { var el = document.createElement( 'div' ), app; document.body.appendChild( el ); app = Vue.createApp( def ); [ 'CdxCheckbox', 'CdxDialog', 'CdxMessage', 'CdxTextArea' ].forEach( function ( name ) { app.component( name, codex[ name ] ); } ); app.component( 'votomati-icon', VotomatiIcon ); app.component( 'votomati-vote', VotomatiVote ); app.config.globalProperties.$unmount = function () { setTimeout( function () { app.unmount(); el.remove(); }, 400 ); }; app.mount( el ); } // A preview of wikitext as it would be saved (the signature included), in the context of the request function preview( text, page ) { return api.post( { action: 'parse', text: text, title: page, pst: 1, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ).then( function ( r ) { return r.parse.text; } ); } var DIALOG_MIXIN = { data: function () { return { rendered: '', timer: null, seq: 0, showPreview: false }; }, watch: { // immediate: the closing dialog opens with the suggested outcome already chosen wikitext: { immediate: true, handler: function () { var vm = this; clearTimeout( vm.timer ); vm.timer = setTimeout( function () { // only the answer to the latest text is shown var seq = ++vm.seq; if ( !vm.wikitext ) { vm.rendered = ''; return; } preview( vm.wikitext, vm.page ).then( function ( html ) { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = html; } }, function () { if ( seq === vm.seq ) { vm.rendered = ''; } } ); }, 350 ); } }, open: function ( value ) { if ( !value ) { this.$unmount(); } } }, methods: { openReason: function () { this.showReason = true; this.$nextTick( function () { var t = document.querySelector( '.votomati-dialog .votomati-reason textarea' ); if ( t ) { t.focus(); } } ); } } }; // The reason (folded until asked for, open from the start for a comment), then a row with the small tools // ("Shtoni një arsye", "Parapamja") and the preview, folded too: the vote itself comes first function reasonAndPreview( reasonLink, placeholder, ariaLabel ) { return [ ' <cdx-text-area v-if="showReason" v-model="reason" class="votomati-reason" ' + placeholder + ' :rows="2"', ' :autosize="true" ' + ariaLabel + '></cdx-text-area>', ' <div class="votomati-tools">', ' <button v-if="!showReason" type="button" class="votomati-link" @click="openReason">' + '<votomati-icon name="plus"></votomati-icon>' + reasonLink + '</button>', ' <button v-if="wikitext" type="button" class="votomati-link votomati-link-quiet"', ' :aria-expanded="showPreview ? \'true\' : \'false\'" @click="showPreview = !showPreview">' + '<votomati-icon name="eye"></votomati-icon>Parapamja</button>', ' </div>', ' <div v-if="wikitext && showPreview" class="votomati-rendered" v-html="rendered"></div>' ].join( '\n' ); } var VOTE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" :title="title" :subtitle="subtitle" :use-close-button="true"', ' close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary" :default-action="{ label: \'Anulo\' }"', ' @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <div v-if="mode === \'change\'" class="votomati-change" aria-live="polite">', ' <votomati-vote :kind="current" :big="true" class="votomati-vote-old"></votomati-vote>', ' <votomati-icon name="arrow" class="votomati-change-arrow"></votomati-icon>', ' <span v-if="choice === \'withdraw\'" class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><votomati-icon name="undo"></votomati-icon>' + '<span>Pa votë</span></span>', ' <votomati-vote v-else-if="choice" :kind="choice" :big="true"></votomati-vote>', ' <span v-else class="votomati-vote votomati-vote-big votomati-vote-none"><span>Zgjidhni</span></span>', ' </div>', ' <p v-if="mode === \'comment\'" class="votomati-lead">{{ rightText }}</p>', ' <div v-else class="votomati-choices" role="radiogroup" :aria-label="mode === \'change\' ? \'Vota e re\' : \'Vota juaj\'">', ' <label v-for="opt in options" :key="opt.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + opt.tone, { \'votomati-on\': choice === opt.key, \'votomati-now\': opt.now } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-choice" :value="opt.key" v-model="choice" :disabled="opt.now">', ' <span class="votomati-choice-body"><img :src="opt.icon" alt="" width="28" height="28">', ' <span class="votomati-choice-label">{{ opt.label }}</span><span v-if="opt.now" class="votomati-tag">vota juaj tani</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <p v-if="mode === \'change\'" class="votomati-row"><button type="button" class="votomati-link votomati-link-no"', ' :class="{ \'votomati-link-on\': choice === \'withdraw\' }" @click="choice = \'withdraw\'">', ' <votomati-icon name="undo"></votomati-icon>Tërhiqe votën</button></p>', reasonAndPreview( 'Shtoni një arsye', ':placeholder="placeholder"', ':aria-label="mode === \'comment\' ? \'Komenti\' : \'Arsyeja\'"' ), ' <template #footer-text><cdx-checkbox v-model="watch" :inline="true" class="votomati-watch">' + 'Mbikëqyre kërkesën</cdx-checkbox></template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); // mode: "vote", "change" (a new vote or the withdrawal of the old one) or "comment" (an election, without // the right to vote: {{KOMENT}} under "Diskutimi") function voteDialog( req, mode ) { var kinds = RULES.rules[ req.rule ].kinds.slice( 0, 3 ), hints = HINTS[ req.proc.type ] || {}; mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: VOTE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, mode: mode, choice: null, reason: '', watch: true, busy: false, error: '', showReason: mode === 'comment', page: req.page, title: mode === 'comment' ? 'Komentoni' : ( mode === 'change' ? 'Ndryshoni votën' : 'Votoni' ), subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, placeholder: mode === 'comment' ? 'Komenti juaj' : PLACEHOLDERS[ req.proc.type ], current: mode === 'change' && req.mine ? req.mine.kind : null, rightText: voteRight( req ).text || '' }; }, computed: { options: function () { var cur = this.current; return kinds.map( function ( kind ) { return { key: kind, label: label( kind ), tone: tone( kind ), icon: voteIcon( kind ), now: kind === cur }; } ); }, hint: function () { if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'Vota e vjetër vijëzohet dhe nuk shtohet një e re.'; } return this.choice ? hints[ this.choice ] || '' : ''; }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ); }, newText: function () { if ( mode === 'comment' ) { return this.reasonText ? '{{KOMENT}} ' + this.reasonText + ' ' + SIG : ''; } if ( !this.choice ) { return ''; } if ( this.choice === 'withdraw' ) { return 'E tërhoqa votën' + ( this.reasonText ? ': ' + this.reasonText : '.' ) + ' ' + SIG; } return '{{' + templateOf( this.choice ) + '}}' + ( this.reasonText ? ' - ' + this.reasonText : '' ) + ' ' + SIG; }, wikitext: function () { if ( !this.newText ) { return ''; } if ( mode === 'change' ) { return changeLine( req.mine.line, this.newText ) || ''; } return '* ' + this.newText; }, primary: function () { var words; if ( mode === 'comment' ) { words = 'Shto komentin'; } else if ( mode === 'change' ) { words = this.choice === 'withdraw' ? 'Tërhiq votën' : ( this.choice ? 'Ndrysho në ' + label( this.choice ) : 'Ndrysho votën' ); } else { words = this.choice ? 'Voto ' + label( this.choice ) : 'Voto'; } return { label: words, actionType: this.choice === 'withdraw' ? 'destructive' : 'progressive', disabled: !this.wikitext || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, line = vm.wikitext, choice = vm.choice, summary, words; vm.busy = true; vm.error = ''; if ( mode === 'comment' ) { summary = '/* Diskutimi */ Koment' + SUFFIX; words = 'Komenti u shtua.'; } else if ( mode === 'change' ) { summary = '/* Votimi */ ' + ( choice === 'withdraw' ? 'Tërhoqa votën (' + label( vm.current ) + ')' : 'Ndryshova votën: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) ) + SUFFIX; words = choice === 'withdraw' ? 'Vota juaj u tërhoq.' : 'Vota juaj u ndryshua: ' + label( vm.current ) + ' → ' + label( choice ) + '.'; } else { summary = '/* Votimi */ Votë: ' + label( choice ) + SUFFIX; words = 'Vota juaj (' + label( choice ) + ') u shtua.'; } editPage( req.page, function ( text ) { var mine, next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa u mbyll ndërkohë; asgjë nuk u ruajt.' ); } if ( mode === 'comment' ) { next = core.addToSection( text, isDiscussion, line ); } else { mine = myVote( text, user, KINDS, nsIds ); if ( mode === 'vote' && mine ) { throw new Error( 'Keni votuar tashmë këtu (' + label( mine.kind ) + '). Rifreskoni faqen dhe ' + 'përdorni "Ndrysho votën".' ); } if ( mode === 'change' ) { if ( !mine || mine.line !== req.mine.line ) { throw new Error( 'Rreshti i votës suaj ka ndryshuar ndërkohë. Rifreskoni faqen.' ); } next = replaceLine( text, mine.index, line ); } else { next = core.addToSection( text, isVoting, line ); } } if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet pjesa ku shkon ky rresht.' ); } return next; }, summary, vm.watch ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( words, edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e ); } ); } } } ); } var CLOSE_TEMPLATE = [ '<cdx-dialog v-model:open="open" class="votomati-dialog" title="Mbyllni kërkesën" :subtitle="subtitle"', ' :use-close-button="true" close-button-label="Mbyll" :primary-action="primary"', ' :default-action="{ label: \'Anulo\' }" @primary="submit" @default="open = false">', ' <cdx-message v-if="error" type="error" class="votomati-gap">{{ error }}</cdx-message>', ' <cdx-message v-for="w in warnings" :key="w" type="warning" :inline="true" class="votomati-gap">{{ w }}</cdx-message>', ' <div class="votomati-checks">', ' <span v-for="c in checks" :key="c.key" class="votomati-check" :class="c.ok ? \'votomati-check-ok\' : \'votomati-check-no\'"', ' :title="c.title"><votomati-icon :name="c.ok ? \'check\' : \'cross\'"></votomati-icon>{{ c.text }}</span>', ' </div>', ' <div class="votomati-choices votomati-outcomes" role="radiogroup" aria-label="Vendimi">', ' <label v-for="o in outcomes" :key="o.key" class="votomati-choice"', ' :class="[ \'votomati-tone-\' + o.tone, { \'votomati-on\': choice === o.key } ]">', ' <input type="radio" name="votomati-outcome" :value="o.key" v-model="choice">', ' <span class="votomati-choice-body"><span class="votomati-choice-label">{{ o.label }}</span>', ' <span v-if="o.key === suggested" class="votomati-tag">sipas rregullave</span></span>', ' </label>', ' </div>', ' <p v-if="hint" class="votomati-hint">{{ hint }}</p>', ' <cdx-checkbox v-if="canDelete && choice === \'Grise\'" v-model="del" class="votomati-gap">', ' Gris edhe faqen "{{ article }}"</cdx-checkbox>', reasonAndPreview( 'Shtoni arsyen e vendimit', 'placeholder="P.sh. tri vota KUNDËR dhe asnjë PËR."', 'aria-label="Arsyeja e vendimit"' ), ' <p v-if="extendable" class="votomati-extend"><button type="button" class="votomati-link" :disabled="busy" @click="extend">', ' <votomati-icon name="clock"></votomati-icon>Zgjate votimin me 30 ditë</button>', ' <span class="votomati-hint">mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR: deri më {{ extendTo }}</span></p>', ' <template #footer-text>Smallem bën pjesën tjetër.</template>', '</cdx-dialog>' ].join( '\n' ); function share( counts ) { var per = counts.per || 0, kunder = counts.kunder || 0; return per + kunder ? per / ( per + kunder ) : 0; } // The outcome the rules point to, when they point to one function suggestedOutcome( req ) { var c = req.entry.counts || {}, rule = RULES.rules[ req.rule ], out = req.proc.outcomes; if ( req.rule === 'grisje' ) { return ( c.grise || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Grise' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.grise || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'kandidature' ) { return share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } if ( req.rule === 'rivleresim' ) { return ( c.hiqe || 0 ) >= rule.min && ( c.mbaje || 0 ) < rule.min ? 'Hiqe' : ( ( c.mbaje || 0 ) >= rule.min && ( c.hiqe || 0 ) < rule.min ? 'Mbaje' : null ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' && req.proc.type === 'zgjedhje' ) { return ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share ? out[ 0 ] : out[ 1 ]; } return null; } function closeDialog( req ) { var e = req.entry, rule = RULES.rules[ req.rule ], c = e.counts || {}, checks = [], warnings = [], suggested = suggestedOutcome( req ), dates = core.electionDates( req.text ), extendTo = '', extendable = false, article = articleOf( req.text ), pct = Math.round( share( c ) * 100 ); // the conditions by their names; the numbers are in their tooltips (and in the bar) checks.push( { key: 'time', ok: e.deadline * 1000 <= Date.now(), text: 'Koha minimale', title: 'Mund të mbyllet nga ' + e.when + ' e tutje.' } ); checks.push( { key: 'votes', ok: !( e.missing && e.missing.length ), text: 'Votat e nevojshme', title: [ e.votes ].concat( e.missing || [] ).join( ' · ' ) } ); if ( req.rule === 'kandidature' ) { checks.push( { key: 'share', ok: share( c ) >= rule.share, text: 'Dy të tretat PËR', title: pct + '% e votave janë PËR.' } ); } if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { checks.push( { key: 'share', ok: ( c.per || 0 ) >= rule.min_per && share( c ) >= rule.share, text: '5 PËR dhe 75%', title: ( c.per || 0 ) + ' vota PËR · ' + pct + '% PËR' } ); if ( req.proposed && req.accepted === false ) { warnings.push( 'Kandidati nuk e ka pranuar kandidaturën: pa pranimin e tij, procesi dështon.' ); } if ( isCrat && dates.max && dates.min && dates.max - dates.min < 20 * 86400000 && ( c.per || 0 ) < rule.min_per && ( c.per || 0 ) > 0 && share( c ) >= rule.share ) { extendable = true; extendTo = formatDate( dates.max + 30 * 86400000 ); } } if ( req.mine ) { warnings.push( 'Keni votuar këtu (' + label( req.mine.kind ) + '): mund ta lini mbylljen për një ' + 'administrator tjetër.' ); } mount( { mixins: [ DIALOG_MIXIN ], template: CLOSE_TEMPLATE, data: function () { return { open: true, choice: suggested, reason: '', busy: false, error: '', showReason: false, page: req.page, subtitle: req.title + ' · ' + req.proc.name, checks: checks, warnings: warnings, suggested: suggested, hint: req.rule === 'grisje' ? 'Vendimi merret sipas argumenteve: lexoni diskutimin.' : '', canDelete: req.rule === 'grisje' && !!article, article: article, del: true, extendable: extendable, extendTo: extendTo }; }, computed: { outcomes: function () { return req.proc.outcomes.map( function ( key ) { return { key: key, label: OUTCOMES[ key ][ 0 ], tone: OUTCOMES[ key ][ 1 ] }; } ); }, reasonText: function () { return this.reason.trim().replace( /\s*\n\s*/g, ' ' ).replace( /~{3,5}/g, '' ).replace( /\|/g, '{{!}}' ); }, wikitext: function () { return this.choice ? '{{dmb|' + this.choice + '|2=' + ( this.reasonText ? this.reasonText + ' ' : '' ) + SIG + '}}' : ''; }, primary: function () { var del = this.del && this.canDelete && this.choice === 'Grise'; return { label: del ? 'Mbyll dhe gris' : ( this.choice ? 'Mbyll: ' + OUTCOMES[ this.choice ][ 0 ] : 'Mbyll' ), actionType: 'progressive', disabled: !this.choice || this.busy }; } }, methods: { submit: function () { var vm = this, choice = vm.choice, line = vm.wikitext, del = vm.del && vm.canDelete && choice === 'Grise'; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next; if ( isClosed( text ) ) { throw new Error( 'Kërkesa është mbyllur tashmë.' ); } next = addClosing( text, line ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet titulli i kërkesës.' ); } return next; }, 'Mbyllur: ' + OUTCOMES[ choice ][ 0 ] + SUFFIX, true ).then( function ( edit ) { if ( !del || edit.dry ) { return edit; } return api.postWithToken( 'csrf', { action: 'delete', title: article, deletetalk: 1, formatversion: 2, reason: 'Sipas vendimit në [[' + req.page + '|Forumin e Grisjes]]' } ).then( function () { return edit; }, function ( code ) { mw.notify( 'Kërkesa u mbyll, por faqja nuk u gris (' + code + '). Grisni atë me dorë.', { type: 'warn' } ); return edit; } ); } ).then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Kërkesa u mbyll.', edit ); if ( !edit.dry ) { afterClosing( req, choice ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); }, extend: function () { var vm = this; vm.busy = true; vm.error = ''; editPage( req.page, function ( text ) { var next = core.extendText( text, 30 ); if ( !next ) { throw new Error( 'Nuk u gjet data pas "maksimalisht më".' ); } return next; }, 'Votimi u zgjat me 30 ditë: mbi 75% PËR, por më pak se 5 vota PËR' + SUFFIX, true ) .then( function ( edit ) { vm.open = false; notifyDone( 'Votimi u zgjat me 30 ditë.', edit ); if ( !edit.dry ) { refresh( req ); } }, function ( e2 ) { vm.busy = false; vm.error = errorText( e2 ); } ); } } } ); } // After a closing: what comes next for the people (rights), then the page as it is now function afterClosing( req, choice ) { var target = req.candidate || req.title, link; if ( choice === 'Admin' || choice === 'Krat' ) { link = mw.util.getUrl( 'Speciale:UserRights/' + target ); mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Të drejtat i jep një burokrat: ' ).append( $( '<a>' ).attr( 'href', link ).text( 'Speciale:UserRights/' + target ) ), { autoHide: false } ); } else if ( choice === 'AdminShkarkim' || choice === 'KratShkarkim' ) { mw.notify( $( '<span>' ).text( 'Heqja e të drejtave: ' ).append( $( '<a>' ) .attr( 'href', 'https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access' ) .text( 'kërkesë te kujdestarët në Meta' ) ), { autoHide: false } ); } setTimeout( function () { location.reload(); }, choice === 'Admin' || choice === 'Krat' || /Shkarkim$/.test( choice ) ? 6000 : 1500 ); } /* ------------------------------------------------------------------------------------------------ * 6. Loading and refreshing * ------------------------------------------------------------------------------------------------ */ var SEP = '\n@@VOTOMATI@@\n'; function requestHeadings() { var out = []; $( '#mw-content-text .mw-heading2' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page, proc; page = a && new URL( a.href, location.href ).searchParams.get( 'title' ); page = page && page.replace( /_/g, ' ' ); proc = page && procedureOf( page ); if ( proc ) { out.push( { head: this, page: page, proc: proc, title: $( this ).find( 'h2' ).first().text().trim() } ); } } ); return out; } // The state of the requests of some lists, from Moduli:Votes: { page: { entry, list } } function loadStates( lists ) { var names = Object.keys( lists ); if ( !names.length ) { return $.Deferred().resolve( {} ).promise(); } return expand( names.map( function ( list ) { return '{{#invoke:Votes|data|' + list + '|' + lists[ list ] + '}}'; } ).join( SEP ) ).then( function ( out ) { var states = {}; out.split( SEP ).forEach( function ( part, i ) { var items = []; try { items = JSON.parse( part ); } catch ( err ) { mw.log.warn( '[Votomati]', err ); } items.forEach( function ( entry ) { if ( entry.page ) { states[ entry.page ] = { entry: entry, list: names[ i ] }; } } ); } ); return states; } ); } function setUp( req, info, page ) { var entry = info && info.entry; req.entry = entry || null; req.list = info && info.list; req.text = page.text; req.closed = entry ? entry.closed : isClosed( page.text ); req.ready = !!( entry && entry.ready && !req.closed ); req.mine = myVote( page.text, user, KINDS, nsIds ); if ( req.rule === 'zgjedhje' ) { req.candidate = candidateOf( page.text ) || req.page.slice( req.proc.prefix.length ).replace( /\s*\(\d+\)$/, '' ); req.proposed = req.proc.type === 'zgjedhje' && !!( req.list && /propozuara$/.test( req.list ) ); req.accepted = req.proposed ? hasAccepted( page.text, req.candidate, nsIds ) : true; } } // After a vote: the votes and the bar of the request again, without reloading the page function refresh( req ) { var lists = {}; if ( req.list ) { lists[ req.list ] = req.rule; } $.when( getTexts( [ req.page ] ), loadStates( lists ) ).then( function ( pages, states ) { var page = pages[ req.page ], lines, sec; if ( !page ) { return; } setUp( req, states[ req.page ], page ); req.flash = true; renderBar( req ); lines = page.text.split( '\n' ); sec = findSection( lines, isVoting ); if ( !sec ) { return; } api.post( { action: 'parse', text: lines.slice( sec.start + 1, sec.end ).join( '\n' ), title: req.page, prop: 'text', contentmodel: 'wikitext', disablelimitreport: 1, disableeditsection: 1, formatversion: 2 } ) .then( function ( r ) { var $heading = votingHeading( req ), $next; if ( !$heading ) { return; } $next = $heading.nextAll(); $next.each( function () { if ( $( this ).is( '.mw-heading' ) ) { return false; } $( this ).remove(); } ); $heading.after( $( r.parse.text ).children() ); } ); } ); } // The heading "Votimi" of a request on this page function votingHeading( req ) { var found = null; $( '#mw-content-text .mw-heading' ).each( function () { var a = this.querySelector( '.mw-editsection a[href]' ), page = a && new URL( a.href, location.href ) .searchParams.get( 'title' ); if ( page && page.replace( /_/g, ' ' ) === req.page && /^votim/i.test( $( this ).find( 'h3, h4' ).first().text().trim() ) ) { found = $( this ); return false; } } ); return found; } // The colours are the skin's (Codex design tokens), so the bar and the dialogs follow the night mode; // the values after the commas are the day colours, for the skins without the tokens var GREEN = 'var(--color-success, #177860)', GREEN_BG = 'var(--background-color-success-subtle, #dff2eb)', GREEN_LINE = 'var(--border-color-success, #099979)', RED = 'var(--color-destructive, #bf3c2c)', RED_BG = 'var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5)', RED_LINE = 'var(--border-color-destructive, #f54739)', GREY = 'var(--color-subtle, #54595d)', GREY_BG = 'var(--background-color-neutral, #eaecf0)', GREY_LINE = 'var(--border-color-base, #a2a9b1)', AMBER = 'var(--color-warning, #886425)', AMBER_BG = 'var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5)'; var CSS = [ '.votomati-bar { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; margin: 4px 0 12px;', ' padding: 5px 6px 5px 8px; border: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);', ' font-size: 0.875rem; line-height: 1.4; }', '.votomati-info { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 6px 12px; }', '.votomati-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; margin-left: auto; }', '.votomati-icon { flex: none; width: 16px; height: 16px; }', '.votomati-chip, .votomati-vote, .votomati-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 5px; border-radius: 999px;', ' font-size: 0.8125rem; white-space: nowrap; }', '.votomati-chip { padding: 2px 10px 2px 7px; font-weight: 700; }', '.votomati-state-time, .votomati-state-none, .votomati-state-closed { color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-state-wait, .votomati-state-early { color: ' + AMBER + '; background-color: ' + AMBER_BG + '; }', '.votomati-state-ready { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-tally { display: inline-flex; align-items: center; gap: 10px; color: ' + GREY + '; font-weight: 700;', ' font-variant-numeric: tabular-nums; cursor: default; }', '.votomati-count { display: inline-flex; align-items: center; gap: 3px; }', '.votomati-mine { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }', '.votomati-mine-label, .votomati-note { color: ' + GREY + '; font-size: 0.8125rem; }', '.votomati-vote { padding: 1px 10px 1px 4px; border: 1px solid; font-weight: 700; }', '.votomati-vote.votomati-tone-yes { color: ' + GREEN + '; border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-no { color: ' + RED + '; border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-vote.votomati-tone-neutral { color: ' + GREY + '; border-color: ' + GREY_LINE + '; background-color: ' + GREY_BG + '; }', '.votomati-bar .cdx-button { gap: 4px; }', '.votomati-bar .votomati-quiet { color: ' + GREY + '; font-weight: normal; }', '.votomati-bar .votomati-quiet:hover { color: var(--color-base, #202122); }', '.votomati-flash { animation: votomati-flash 1.8s ease-out; }', '@keyframes votomati-flash { from { box-shadow: 0 0 0 3px ' + GREEN_LINE + '; } to { box-shadow: 0 0 0 0 transparent; } }', '.votomati-dialog .votomati-gap { margin-bottom: 12px; }', '.votomati-change { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; justify-content: center; gap: 12px;', ' margin: 0 0 16px; padding: 14px 8px; border-radius: 2px; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); }', '.votomati-vote-big { gap: 8px; padding: 4px 14px 4px 6px; font-size: 1rem; }', '.votomati-vote-old { opacity: 0.65; }', '.votomati-vote-old span { text-decoration: line-through; }', '.votomati-vote.votomati-vote-none { color: ' + GREY + '; border-style: dashed; border-color: ' + GREY_LINE + ';', ' background-color: transparent; font-weight: normal; padding-left: 12px; }', '.votomati-change-arrow { width: 20px; height: 20px; color: ' + GREY + '; }', '.votomati-choices { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin: 0 0 8px; }', '.votomati-choice { position: relative; flex: 1 1 0; min-width: 6em; margin: 0; cursor: pointer; }', '.votomati-choice input { position: absolute; top: 0; left: 0; width: 1px; height: 1px; margin: 0; opacity: 0; }', '.votomati-choice-body { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; justify-content: center; gap: 6px;', ' height: 100%; box-sizing: border-box; padding: 12px 8px 10px; border: 1px solid ' + GREY_LINE + '; border-radius: 2px;', ' background-color: var(--background-color-base, #fff); text-align: center;', ' transition: border-color 100ms, background-color 100ms, box-shadow 100ms; }', '.votomati-choice:hover .votomati-choice-body { border-color: var(--border-color-interactive, #72777d); }', '.votomati-choice input:focus-visible + .votomati-choice-body { outline: 2px solid var(--border-color-progressive--focus, #36c);', ' outline-offset: 1px; }', '.votomati-choice-label { font-weight: 700; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-body { border-color: ' + GREEN_LINE + '; background-color: ' + GREEN_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREEN_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-body { border-color: ' + RED_LINE + '; background-color: ' + RED_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + RED_LINE + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-neutral .votomati-choice-body { border-color: ' + GREY + '; background-color: ' + GREY_BG + ';', ' box-shadow: inset 0 0 0 1px ' + GREY + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-yes .votomati-choice-label { color: ' + GREEN + '; }', '.votomati-on.votomati-tone-no .votomati-choice-label { color: ' + RED + '; }', '.votomati-now { cursor: default; }', '.votomati-now .votomati-choice-body { border-style: dashed; opacity: 0.6; }', '.votomati-tag { color: ' + GREY + '; font-size: 0.75rem; font-weight: normal; }', '.votomati-outcomes .votomati-choice-body { padding: 10px 8px; gap: 2px; }', '.votomati-dialog .votomati-hint { margin: 0 0 12px; color: ' + GREY + '; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-dialog .votomati-lead { margin: 0 0 12px; }', '.votomati-dialog .votomati-row { margin: 0 0 8px; }', '.votomati-link { display: inline-flex; align-items: center; gap: 4px; padding: 2px 0; border: 0; background: none;', ' color: var(--color-progressive, #36c); font: inherit; font-size: 0.875rem; cursor: pointer; }', '.votomati-link:hover { text-decoration: underline; }', '.votomati-link:disabled { color: ' + GREY + '; cursor: default; text-decoration: none; }', '.votomati-link-no { color: ' + RED + '; }', '.votomati-link-on { font-weight: 700; }', '.votomati-reason { margin: 4px 0 8px; }', '.votomati-tools { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 4px 18px; margin: 4px 0 12px; }', '.votomati-link-quiet { color: ' + GREY + '; }', '.votomati-rendered { margin: 0 0 12px; padding: 6px 10px; border-left: 3px solid var(--border-color-subtle, #c8ccd1);', ' background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); font-size: 0.875rem; }', '.votomati-rendered ul, .votomati-rendered p { margin-top: 0; margin-bottom: 0; }', '.votomati-watch { margin: 0; font-size: 0.875rem; }', '.votomati-checks { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 6px; margin: 0 0 12px; }', '.votomati-check { padding: 2px 10px 2px 6px; }', '.votomati-check-ok { color: ' + GREEN + '; background-color: ' + GREEN_BG + '; }', '.votomati-check-no { color: ' + RED + '; background-color: ' + RED_BG + '; }', '.votomati-dialog .votomati-extend { display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: baseline; gap: 2px 8px; margin: 0;', ' padding-top: 8px; border-top: 1px solid var(--border-color-muted, #dadde3); }', '.votomati-dialog .votomati-extend .votomati-hint { margin: 0; font-size: 0.8125rem; }' ].join( '\n' ); function init() { var heads, titles; if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) !== 4 || mw.config.get( 'wgAction' ) !== 'view' || !user || ( mw.user.isNamed && !mw.user.isNamed() ) || mw.config.get( 'wgRevisionId' ) !== mw.config.get( 'wgCurRevisionId' ) ) { return; } heads = requestHeadings(); if ( !heads.length ) { return; } api = new mw.Api(); titles = heads.map( function ( h ) { return h.page; } ); mw.util.addCSS( CSS ); $.when( expand( '{{#invoke:Votes|rules}}' ), getTexts( titles ), mw.loader.using( [ 'vue', '@wikimedia/codex' ] ) ).then( function ( rulesJson, pages ) { var lists = {}, known = {}; Vue = mw.loader.require( 'vue' ); codex = mw.loader.require( '@wikimedia/codex' ); RULES = JSON.parse( rulesJson ); KINDS = kindsOf( RULES.templates ); LABELS = RULES.labels; RULES.requests.forEach( function ( r ) { known[ r.prefix ] = r; } ); heads = heads.filter( function ( req ) { var r = known[ req.proc.prefix ]; if ( !r || !pages[ req.page ] ) { return false; } req.rule = r.rule; r.lists.forEach( function ( list ) { lists[ list ] = r.rule; } ); return true; } ); return loadStates( lists ).then( function ( states ) { heads.forEach( function ( req ) { setUp( req, states[ req.page ], pages[ req.page ] ); renderBar( req ); } ); } ); } ).catch( function ( e ) { mw.log.warn( '[Votomati]', e ); } ); } mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util', 'mediawiki.user' ] ).then( function () { $( init ); } ); }() ); f2mdv1bho53nonah286yej6x05sl4lv 1 407876 3058520 2026-10-20T13:59:11Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058520 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Këshilli Ekzekutiv Federal (Jugosllavi)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058519 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://catalog.ohiolink.edu/iii/encore/record/C__Rb13518253. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 15:59 (CEST) g7fszh6fzfcyk6rok7y5gklasvh3gs5 4 407877 3058534 2026-10-20T14:49:35Z Siar O 126613 Kërkesë për të drejtën e kontrolluesit 3058534 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/&#32;Siar O|&#32;Siar O]] == {{User|&#32;Siar O}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Përshëndetje. Dëshiroj të paraqes një kërkesë për të marrë të drejtën e kontrolluesit në Wikipedia Shqip. Jam kontribues aktiv dhe me përvojë si në Wikipedia-n shqip ashtu edhe në Wikimedia Commons. Fokusi im kryesor është krijimi dhe përditësimi i artikujve që lidhen me institucionet shtetërore, si dhe përditësimi i imazheve dhe logove përkatëse. Kjo punë kërkon shpesh konfirmimin e ndryshimeve kur përditësohet informacioni apo kur hapet një faqe e re, ndaj kjo e drejtë do ta lehtësonte ndjeshëm procesin e punës duke respektuar gjithmonë rregullat dhe udhëzimet e projektit. Faleminderit për konsideratën! [[Përdoruesi:Siar O|siaromeritv@gmail.com]] ([[Përdoruesi diskutim:Siar O|diskutimet]]) 20 tetor 2026 16:49 (CEST) === Diskutimi === 9kwhthd7jeo7fply86pk7j308tn3u1d 3058717 3058534 2026-10-21T07:31:34Z Klein Muçi 52109 /* Diskutimi */ 3058717 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Wikipedia:Administrata/Kontrollues/Kërkesa/&#32;Siar O|&#32;Siar O]] == {{User|&#32;Siar O}} <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kërkesës më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Përshëndetje. Dëshiroj të paraqes një kërkesë për të marrë të drejtën e kontrolluesit në Wikipedia Shqip. Jam kontribues aktiv dhe me përvojë si në Wikipedia-n shqip ashtu edhe në Wikimedia Commons. Fokusi im kryesor është krijimi dhe përditësimi i artikujve që lidhen me institucionet shtetërore, si dhe përditësimi i imazheve dhe logove përkatëse. Kjo punë kërkon shpesh konfirmimin e ndryshimeve kur përditësohet informacioni apo kur hapet një faqe e re, ndaj kjo e drejtë do ta lehtësonte ndjeshëm procesin e punës duke respektuar gjithmonë rregullat dhe udhëzimet e projektit. Faleminderit për konsideratën! [[Përdoruesi:Siar O|siaromeritv@gmail.com]] ([[Përdoruesi diskutim:Siar O|diskutimet]]) 20 tetor 2026 16:49 (CEST) === Diskutimi === {{U bë}} - Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:31 (CEST) k88y59oe69f3fs1mjpb3e1dlayhb6do 0 407878 3058551 2026-10-20T16:51:52Z Edukatori 112234 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1369961924|History of knowledge]]" 3058551 wikitext text/x-wiki Historia e diturisë në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 March 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 March 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> == Konteksti == Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678 |hdl-access=free}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar|Histori e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë|Menaxhimi i njohurive]] * [[Ekonomia e njohurisë|Revolucioni i Dijes]] [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] n34uf4dsxpo6tir50svacc5gnzfbycp 3058553 3058551 2026-10-20T16:53:18Z Edukatori 112234 3058553 wikitext text/x-wiki Historia e diturisë në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 March 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 March 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . == Konteksti == Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678 |hdl-access=free}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë]] * [[Ekonomia e njohurisë]] == Referime == [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] sfakcksp8x1n54k0mcur1pdtc94fu4h 3058554 3058553 2026-10-20T16:54:51Z Edukatori 112234 3058554 wikitext text/x-wiki Historia e diturisë në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 March 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 March 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . == Konteksti == Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678 |hdl-access=free}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë]] * [[Ekonomia e njohurisë]] == Literatura == * [http://www.theoryculturesociety.org/peter-burke-on-writing-the-social-history-of-knowledge/ Burke, Peter. "Writing the Social History of Knowledge." Theory, Culture & Society, December 21, 2010]. * History of Knowledge (blog), https://historyofknowledge.hypotheses.org * Burke, Peter. ''What Is the History of Knowledge?'' Cambridge, Uk: Polity Press, 2015. * Daston, Lorraine (2017). "The History of Science and the History of Knowledge". ''KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge.'' 1 (1). * Dupré, Sven, and Geert Somsen. “The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900006</nowiki>. * [https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf Lässig, Simone. "The History of Knowledge and the Expansion of the Historical Research Agenda." ''Bulletin of the German Historical Institute'' (Fall 2016): 29–58]. *Mulsow, Martin, and Lorraine Daston. “History of Knowledge.” In ''Debating New Approaches to History'', edited by Marek Tamm and Peter Burke. Bloomsbury Publishing, 2018. *Marchand, Suzanne. “How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900005</nowiki>. *Nilsson Hammar, Anna, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds. ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge''. Lund: Nordic Academic Press, 2020. *Östling, Johan; Heidenblad, David Larsson (2020). "Fulfilling the Promise of the History of Knowledge: Key Approaches for the 2020s". ''Journal for the History of Knowledge''. '''1''' (1). *Burke, Peter. “The History of Knowledge. Social or Cultural History?” ''Cultural History in France'', 2019. *Sarasin, Philipp. “More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge.” ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020). <nowiki>https://doi.org/10.5334/jhk.25</nowiki>. == Referime == [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] 0swv0ebg75wroqmr8w5d4k69qwjopil 3058555 3058554 2026-10-20T16:55:11Z Edukatori 112234 3058555 wikitext text/x-wiki '''Historia e diturisë''' në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 March 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 March 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . == Konteksti == Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678 |hdl-access=free}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë]] * [[Ekonomia e njohurisë]] == Literatura == * [http://www.theoryculturesociety.org/peter-burke-on-writing-the-social-history-of-knowledge/ Burke, Peter. "Writing the Social History of Knowledge." Theory, Culture & Society, December 21, 2010]. * History of Knowledge (blog), https://historyofknowledge.hypotheses.org * Burke, Peter. ''What Is the History of Knowledge?'' Cambridge, Uk: Polity Press, 2015. * Daston, Lorraine (2017). "The History of Science and the History of Knowledge". ''KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge.'' 1 (1). * Dupré, Sven, and Geert Somsen. “The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900006</nowiki>. * [https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf Lässig, Simone. "The History of Knowledge and the Expansion of the Historical Research Agenda." ''Bulletin of the German Historical Institute'' (Fall 2016): 29–58]. *Mulsow, Martin, and Lorraine Daston. “History of Knowledge.” In ''Debating New Approaches to History'', edited by Marek Tamm and Peter Burke. Bloomsbury Publishing, 2018. *Marchand, Suzanne. “How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900005</nowiki>. *Nilsson Hammar, Anna, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds. ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge''. Lund: Nordic Academic Press, 2020. *Östling, Johan; Heidenblad, David Larsson (2020). "Fulfilling the Promise of the History of Knowledge: Key Approaches for the 2020s". ''Journal for the History of Knowledge''. '''1''' (1). *Burke, Peter. “The History of Knowledge. Social or Cultural History?” ''Cultural History in France'', 2019. *Sarasin, Philipp. “More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge.” ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020). <nowiki>https://doi.org/10.5334/jhk.25</nowiki>. == Referime == [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] lknnsuhcdt29z4f0dk58rqxwzpj9cz2 3058558 3058555 2026-10-20T16:57:07Z Edukatori 112234 3058558 wikitext text/x-wiki '''Historia e diturisë''' në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 March 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 March 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . <ref name=":4">Peter Burke, ''What Is the History of Knowledge?'' (Cambridge, Uk: Polity Press, 2015)</ref> == Konteksti == Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678 |hdl-access=free}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë]] * [[Ekonomia e njohurisë]] == Literatura == * [http://www.theoryculturesociety.org/peter-burke-on-writing-the-social-history-of-knowledge/ Burke, Peter. "Writing the Social History of Knowledge." Theory, Culture & Society, December 21, 2010]. * History of Knowledge (blog), https://historyofknowledge.hypotheses.org * Burke, Peter. ''What Is the History of Knowledge?'' Cambridge, Uk: Polity Press, 2015. * Daston, Lorraine (2017). "The History of Science and the History of Knowledge". ''KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge.'' 1 (1). * Dupré, Sven, and Geert Somsen. “The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900006</nowiki>. * [https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf Lässig, Simone. "The History of Knowledge and the Expansion of the Historical Research Agenda." ''Bulletin of the German Historical Institute'' (Fall 2016): 29–58]. *Mulsow, Martin, and Lorraine Daston. “History of Knowledge.” In ''Debating New Approaches to History'', edited by Marek Tamm and Peter Burke. Bloomsbury Publishing, 2018. *Marchand, Suzanne. “How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900005</nowiki>. *Nilsson Hammar, Anna, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds. ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge''. Lund: Nordic Academic Press, 2020. *Östling, Johan; Heidenblad, David Larsson (2020). "Fulfilling the Promise of the History of Knowledge: Key Approaches for the 2020s". ''Journal for the History of Knowledge''. '''1''' (1). *Burke, Peter. “The History of Knowledge. Social or Cultural History?” ''Cultural History in France'', 2019. *Sarasin, Philipp. “More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge.” ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020). <nowiki>https://doi.org/10.5334/jhk.25</nowiki>. == Referime == [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] dffcez4723todvfby02lj5so8gkpvl7 3058559 3058558 2026-10-20T16:58:38Z Edukatori 112234 3058559 wikitext text/x-wiki '''Historia e diturisë''' në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 March 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 March 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . <ref name=":4">Peter Burke, ''What Is the History of Knowledge?'' (Cambridge, Uk: Polity Press, 2015)</ref> == Konteksti == Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> <ref name=":5">Peter Burke, "The History of Knowledge. Social or Cultural History?", ''Cultural History in France'', 2019.</ref> Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678 |hdl-access=free}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë]] * [[Ekonomia e njohurisë]] == Literatura == * [http://www.theoryculturesociety.org/peter-burke-on-writing-the-social-history-of-knowledge/ Burke, Peter. "Writing the Social History of Knowledge." Theory, Culture & Society, December 21, 2010]. * History of Knowledge (blog), https://historyofknowledge.hypotheses.org * Burke, Peter. ''What Is the History of Knowledge?'' Cambridge, Uk: Polity Press, 2015. * Daston, Lorraine (2017). "The History of Science and the History of Knowledge". ''KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge.'' 1 (1). * Dupré, Sven, and Geert Somsen. “The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900006</nowiki>. * [https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf Lässig, Simone. "The History of Knowledge and the Expansion of the Historical Research Agenda." ''Bulletin of the German Historical Institute'' (Fall 2016): 29–58]. *Mulsow, Martin, and Lorraine Daston. “History of Knowledge.” In ''Debating New Approaches to History'', edited by Marek Tamm and Peter Burke. Bloomsbury Publishing, 2018. *Marchand, Suzanne. “How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900005</nowiki>. *Nilsson Hammar, Anna, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds. ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge''. Lund: Nordic Academic Press, 2020. *Östling, Johan; Heidenblad, David Larsson (2020). "Fulfilling the Promise of the History of Knowledge: Key Approaches for the 2020s". ''Journal for the History of Knowledge''. '''1''' (1). *Burke, Peter. “The History of Knowledge. Social or Cultural History?” ''Cultural History in France'', 2019. *Sarasin, Philipp. “More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge.” ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020). <nowiki>https://doi.org/10.5334/jhk.25</nowiki>. == Referime == [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] pkgyizr0lv494otma4hp23oq7i2oja1 3058560 3058559 2026-10-20T16:59:32Z Edukatori 112234 3058560 wikitext text/x-wiki '''Historia e diturisë''' në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 March 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 March 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . <ref name=":4">Peter Burke, ''What Is the History of Knowledge?'' (Cambridge, Uk: Polity Press, 2015)</ref> == Konteksti == Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> <ref name=":5">Peter Burke, "The History of Knowledge. Social or Cultural History?", ''Cultural History in France'', 2019.</ref> Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë]] * [[Ekonomia e njohurisë]] == Literatura == * [http://www.theoryculturesociety.org/peter-burke-on-writing-the-social-history-of-knowledge/ Burke, Peter. "Writing the Social History of Knowledge." Theory, Culture & Society, December 21, 2010]. * History of Knowledge (blog), https://historyofknowledge.hypotheses.org * Burke, Peter. ''What Is the History of Knowledge?'' Cambridge, Uk: Polity Press, 2015. * Daston, Lorraine (2017). "The History of Science and the History of Knowledge". ''KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge.'' 1 (1). * Dupré, Sven, and Geert Somsen. “The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900006</nowiki>. * [https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf Lässig, Simone. "The History of Knowledge and the Expansion of the Historical Research Agenda." ''Bulletin of the German Historical Institute'' (Fall 2016): 29–58]. *Mulsow, Martin, and Lorraine Daston. “History of Knowledge.” In ''Debating New Approaches to History'', edited by Marek Tamm and Peter Burke. Bloomsbury Publishing, 2018. *Marchand, Suzanne. “How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900005</nowiki>. *Nilsson Hammar, Anna, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds. ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge''. Lund: Nordic Academic Press, 2020. *Östling, Johan; Heidenblad, David Larsson (2020). "Fulfilling the Promise of the History of Knowledge: Key Approaches for the 2020s". ''Journal for the History of Knowledge''. '''1''' (1). *Burke, Peter. “The History of Knowledge. Social or Cultural History?” ''Cultural History in France'', 2019. *Sarasin, Philipp. “More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge.” ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020). <nowiki>https://doi.org/10.5334/jhk.25</nowiki>. == Referime == [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] q2y3bgeljeemh9zpp3yethf0vr1jidc 3058561 3058560 2026-10-20T17:01:21Z Edukatori 112234 3058561 wikitext text/x-wiki '''Historia e diturisë''' në qarqet akademike është fusha që mbulon [[Njohuria|njohurinë]] e akumuluar dhe të njohur njerëzore të ndërtuar ose zbuluar gjatë [[Historia e njerëzimit|historisë njerëzore]] dhe format e saj historike, fokusin, akumulimin, bartësit, <ref>{{Cite web |title=Was ist Wissensgeschichte? |url=https://www.zgw.ethz.ch/fileadmin/ZGW/PDF/sarasin_wissensgeschichte_2011.pdf |access-date=7 mars 2017}}</ref> ndikimet, ndërmjetësimet, shpërndarjen, zbatimet, kontekstet shoqërore, kushtet <ref name=":0">{{Cite web |title=Hoch- und Spätmittelalter / Westeuropäische Geschichte - Wissensgeschichte |url=https://www.uni-muenster.de/Geschichte/histsem/MA-G/L1/forschen/wissensgeschichte.html |access-date=7 mars 2017 |publisher=Westfälische Wilhelms-Universität Münster, Lehreinheit Geschichte der Universität Münster |language=de}}</ref> dhe metodat e prodhimit. Është e lidhur me, por e ndarë nga, historinë e shkencës, historinë e studimeve shkencore dhe [[Historia e filozofisë|historinë e filozofisë]] . Shtrirja e historisë së dijes përfshin të gjitha fushat e zbuluara dhe të krijuara të dijes së derivuar nga njeriu, siç janë [[logjika]], [[filozofia]], [[matematika]], [[shkenca]], [[sociologjia]], [[psikologjia]] dhe [[Minimi i të dhënave|nxjerrja e të dhënave]] . <ref name=":4">Peter Burke, ''What Is the History of Knowledge?'' (Cambridge, Uk: Polity Press, 2015)</ref> == Konteksti == Historia e dijes është një disiplinë [[Akademia|akademike]] që studion format e [[Njohuria|dijes]] në të [[E shkuara|kaluarën]] e dokumentuar. <ref name=":2">Sven Dupré and Geert Somsen, "The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies", ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99, {{Doi|10.1002/bewi.201900006}}.</ref> Disiplina u shfaq në vitet 2000 si një përgjigje ndaj epokës dixhitale dhe u njoh zyrtarisht me futjen e disiplinave të tilla si ''Geschichte des Wissens'' dhe ''Wissenschaftsgeschichte'' në akademinë gjermane. <ref>Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020); Suzanne Marchand, "How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens," ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49, {{Doi|10.1002/bewi.201900005}}.</ref> Akademikët në këtë fushë synojnë të hulumtojnë format, përhapjen dhe prodhimin e njohurive me fokus në njohuritë e përditshme si "të larta" ashtu edhe "të ulëta". Qasjet kërkimore bazohen në teoritë e [[Michel Foucault]] me koncepte si "renditjet e dijes" dhe janë të ngjashme me fusha të tjera me përdorimin e kornizave [[Shoqëria|sociale]], [[Kultura|kulturore]] dhe [[Politika|politike]] . <ref>Philipp Sarasin, "More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge," ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020), {{Doi|10.5334/jhk.25}}; Anna Nilsson Hammar, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds., ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge'' (Lund: Nordic Academic Press, 2020).</ref> <ref name=":5">Peter Burke, "The History of Knowledge. Social or Cultural History?", ''Cultural History in France'', 2019.</ref> Formimi i disiplinës ka rrënjë në historinë e shkencës në vitet 1950 dhe konceptet bashkëkohore mund të identifikohen në veprat që datojnë që nga shekulli i 15-të. Shkalla e studiuar brenda fushës është dinamike siç shihet nga hulumtimi i njohurive konfesionale deri te revolucioni dixhital. Konceptet e aplikuara në këtë specialitet, të tilla si "shkencëzimi", shpjegojnë transformimin e informacionit në njohuri. "Shkencifikimi" lidhet me përshkrimin e informacionit "të papërpunuar" të dhënë nga Peter Burke . <ref name=":4" /> Peter Burke është renditur midis disa autorëve kanonikë në këtë fushë, së bashku me Martin Mulsow, [[Pierre Bourdieu]] dhe [[Michel Foucault]] . Themelet e historisë së dijes janë hulumtuar nga akademikë të tillë si historiani Peter Burke në vepra të tilla si "Çfarë është Historia e Dijes?". Libri identifikon "Përparimin e të Mësuarit" të shekullit të 15-të, në të cilin Francis Bacon shkruan mbi qarkullimin e dijes. Koncepti i "qarkullimit" është përdorur në fushën e historisë që nga vitet 2000 dhe përshkruan transferimin e njohurive përmes aktorëve ose hapësirave. Në shekullin e 19-të, akademikët shprehën dëshirën për të historizuar njohuritë dhe për të parë zhvillimet e tyre. <ref name=":4" /> Kjo është e ngjashme me shfaqjen e historisë së shkencave natyrore në shekullin e 19-të. <ref name=":4" /> Filozofi shkencor [[Ogyst Kont|Auguste Comte]] ishte një nga të parët që u përpoq ta zbatonte atë në sistemin universitar. <ref name=":4" /> Filozofi ilustron interesin akademik në rritje drejt historizimit të dijes. <ref name=":4" /> Pas Comte, lëvizja e dytë e viteve 1960 e sociologjisë së dijes prezantoi ide nga [[Michel Foucault]] dhe [[Pierre Bourdieu]] . Të dy autoritetet ndikuan në mënyrë analoge në historinë e dijes të dëshmuar nga puna e Foucault mbi vendet e prodhimit të dijes dhe puna e Bourdieu mbi dijen e situuar në ''Homo Academicus'' . <ref name=":5" /> Fillimi i historisë së dijes vjen pas zhvillimeve të [[Historia e shkencës|historisë së shkencës]] si disiplinë akademike. <ref name=":2" /> Në vitet e para të shekullit të 20-të, George Sarton mbështeti një praktikë të re për të studiuar progresin në [[Shkenca|shkencë]] dhe parashikoi përdorimin e [[Shkencat humane|shkencave humane]] në [[Shkenca|shkencë]] . <ref name=":2" /> Deri në vitet 1950 dhe 1960, historia e shkencës ishte zbatuar si një disiplinë akademike në universitetet në të gjithë Amerikën dhe Evropën. <ref name=":6">{{Cite journal |last=Daston |first=Lorraine |date=2017 |title=The History of Science and the History of Knowledge |journal=KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge |volume=1 |issue=1 |pages=131–154 |doi=10.1086/691678}}</ref> Kalimi nga historia e shkencës në ''Wissenschaftsgeschichte'' (historia e njohurive [[Akademia|akademike]] ) gjermane përfshinte përfshirjen e shkencave [[Shkencat humane|humane]] dhe [[Shkenca shoqërore|shoqërore]] . Vitet 2000 filluan lëvizjen drejt ''Wissensgeschichte'' gjermane, që do të thotë historia e dijes. <ref name=":5" /> Pas themelimit të historisë së dijes, u zhvilluan debate nëse [[historia e shkencës]] duhej të përthithej nga historia e dijes. <ref name=":6" /> Historia e rëndësisë së dijes ka përkuar me diskutimin e termit akademik "shoqëri e dijes", siç reflektohet në nevojën për menaxhimin e dijes që nga vitet 1960. Gjithashtu ka përkuar me studimin e revolucionit dixhital, i cili shihet si pjesë e një serie revolucionesh të njohurive. <ref name=":4" /> Epoka e revolucionit dixhital ka ngritur pyetje se si është qarkulluar dhe gjeneruar njohuria e së kaluarës. Peter Burke dokumenton se globalizimi gjithnjë e më i madh i studimeve shkencore ndikoi në rritjen e disiplinës, gjë që shihet në kërkimin e pavarur në vitet 1990 me libra si "Fushat e Dijes" (1992) dhe "Kolonializmi dhe Format e tij të Dijes" (1996). <ref name=":4" /> Më pas, historia e disiplinës së dijes u institucionalizua në vitet 2000 në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]] ( [[Erfurti|Erfurt]] dhe [[Kieli|Kiel]] ). <ref name=":4" /> == Shih edhe == * [[Historia e regjistruar]] * [[Menaxhimi i njohurisë]] * [[Ekonomia e njohurisë]] == Literatura == * [http://www.theoryculturesociety.org/peter-burke-on-writing-the-social-history-of-knowledge/ Burke, Peter. "Writing the Social History of Knowledge." Theory, Culture & Society, December 21, 2010]. * History of Knowledge (blog), https://historyofknowledge.hypotheses.org * Burke, Peter. ''What Is the History of Knowledge?'' Cambridge, Uk: Polity Press, 2015. * Daston, Lorraine (2017). "The History of Science and the History of Knowledge". ''KNOW: A Journal on the Formation of Knowledge.'' 1 (1). * Dupré, Sven, and Geert Somsen. “The History of Knowledge and the Future of Knowledge Societies.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 186–99. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900006</nowiki>. * [https://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/Publications/Bulletin59/29.pdf Lässig, Simone. "The History of Knowledge and the Expansion of the Historical Research Agenda." ''Bulletin of the German Historical Institute'' (Fall 2016): 29–58]. *Mulsow, Martin, and Lorraine Daston. “History of Knowledge.” In ''Debating New Approaches to History'', edited by Marek Tamm and Peter Burke. Bloomsbury Publishing, 2018. *Marchand, Suzanne. “How Much Knowledge Is Worth Knowing? An American Intellectual Historian’s Thoughts on the Geschichte Des Wissens.” ''Berichte Zur Wissenschaftsgeschichte'' 42, no. 2-3 (August 13, 2019): 126–49. <nowiki>https://doi.org/10.1002/bewi.201900005</nowiki>. *Nilsson Hammar, Anna, David Larsson Heidenblad, and ÖstlingJohan, eds. ''Forms of Knowledge : Developing the History of Knowledge''. Lund: Nordic Academic Press, 2020. *Östling, Johan; Heidenblad, David Larsson (2020). "Fulfilling the Promise of the History of Knowledge: Key Approaches for the 2020s". ''Journal for the History of Knowledge''. '''1''' (1). *Burke, Peter. “The History of Knowledge. Social or Cultural History?” ''Cultural History in France'', 2019. *Sarasin, Philipp. “More than Just Another Specialty: On the Prospects for the History of Knowledge.” ''Journal for the History of Knowledge'' 1, no. 1 (2020). <nowiki>https://doi.org/10.5334/jhk.25</nowiki>. == Referime == [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Akademi]] [[Kategoria:Njohuri]] [[Kategoria:Histori intelektuale]] q467fr25m3n960qjo6nnov9vvjappq7 1 407879 3058557 2026-10-20T16:55:46Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058557 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e ishujve të Finlandës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058556 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210624125510/https://mmm.fi/documents/1410837/1948019/Suomi_Saarten_ja_vetten_maa_esite_suomi.pdf/ për lidhjen https://mmm.fi/documents/1410837/1948019/Suomi_Saarten_ja_vetten_maa_esite_suomi.pdf/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181105012146/https://mmm.fi/documents/1410837/1948019/Ilman_kiinteaa...TEM_julkaisu.pdf/3afcef7a-22c2-47f8-a037-0119d2924843/Ilman_kiinteaa...TEM_julkaisu.pdf.pdf për lidhjen https://mmm.fi/documents/1410837/1948019/Ilman_kiinteaa...TEM_julkaisu.pdf/3afcef7a-22c2-47f8-a037-0119d2924843/Ilman_kiinteaa...TEM_julkaisu.pdf.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 18:55 (CEST) ntiodmouadt2h5cvx7pt40rszh9q5y5 14 407880 3058566 2026-10-20T17:24:33Z Edukatori 112234 Faqe e re: [[Kategoria:Histori kulturore]] 3058566 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Histori kulturore]] 4mw2tyo01yibv9kv4bbho19xdzl11lb 3058567 3058566 2026-10-20T17:25:02Z Edukatori 112234 added [[Category:Intelektualizëm]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3058567 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Histori kulturore]] [[Kategoria:Intelektualizëm]] lrc4jvysj36qf0z6dvez5ole70ga6a9 1 407881 3058570 2026-10-20T17:31:32Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058570 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e rrëzimeve dhe aksidenteve të aviacionit gjatë Luftës në Kosovë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058569 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250430101612/https://www.baaa-acro.com/crash/crash-lockheed-c-130-hercules-kukes për lidhjen https://www.baaa-acro.com/crash/crash-lockheed-c-130-hercules-kukes. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 19:31 (CEST) d6mhc39fnyt7klt6zrdvgmqwavach49 3 407882 3058575 2026-10-20T17:56:46Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3058575 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Rudina Mustafa}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 20 tetor 2026 19:56 (CEST) 273x4gd8zcf5ke5e0hh9wpe6z3gp8sh 828 407883 3058583 2026-10-20T18:33:12Z Klein Muçi 52109 Moduli i përbashkët i tri rubrikave të javës në faqen kryesore (javët, faqet e javëve, dritarja e Kuvendit, arkivat, koka e faqes së javës), i nxjerrë nga Article, Showcase dhe Challenge of the week — përmes Claude AI 3058583 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Weekly rubric -- -- What the three weekly rubrics of the Main Page have in common: Module:Article of the week, Module:Showcase of the -- week and Module:Challenge of the week. Each of them describes itself to this module (its week pages, its page, its -- archives, its words) and keeps only what is its own: what a week shows when nobody chose for it, and how its card -- looks. This module does the rest, in the same way for the three: -- the weeks: Mondays (at noon), ISO years and weeks, the dates of a week ("5–11 tetor 2026"); the week of a call: -- the current one, or the one its first parameter names ("202645": the ISO year and the week); -- the week pages ("Wikipedia:Artikulli i javës/2026/45"), what counts as no page, and the next week without one -- (nextFree, for the form on the page of the rubric); -- the window: the next four weeks as cards, in the section "dritare" of the page of the rubric, which Kuvendi shows in -- its window "Faqja kryesore" (Module:WindowSections, where the badge counts the weeks without a choice); -- the archive box: the years of the week pages and the archives of what the Main Page had before (years); -- the head of each week page ({{Article of the week page}} and the others): the week between links to the weeks -- around it, what the Main Page shows that week, its card as the Main Page shows it and the category of the year. -- That card is the template of the Main Page itself ({{Artikulli i javës}}, …), given the week ("java=202645"), -- so that the preview and the Main Page cannot differ. -- The styles: the cards of the window in Module:WindowSections/styles.css, the heads of the week pages in -- Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css. -- -- A rubric (Rubric.new) is described by: -- name its name, which is also the name of its template on the Main Page and the start of the categories of -- its week pages of a year ("Artikulli i javës" → [[Kategoria:Artikulli i javës 2026]]) -- home its page, whose section "dritare" holds the window -- prefix the start of the names of its week pages ("Wikipedia:Artikulli i javës/") -- head the template at the top of its week pages ("Article of the week page") -- firstYear the first year with week pages -- older what the Main Page had before the rubric: home, label, years and link(year), the page of a year -- item what a week chooses, as the subject of a sentence ("artikulli", "skeda"), and oneItem, with "një" -- ("një artikull", "një skedë") -- formHint the tooltip of the button that opens the page of a week without a choice -- aim the head of the window on Kuvendi -- choose(frame, monday) what the week shows: a table with at least page (its week page) and exists -- pick(frame, choice, i, monday) -- for its card in the window: whether the week has a choice, and what it shows (the article, the file…), -- or, without one, what the Main Page shows in its place; i is 1 for the current week -- describe(frame, choice, monday) -- for the head of its week page: kind ("chosen", "written" or "auto"), label and detail (the block of -- the week), titleOnly (the page holds only the choice) and preview (whether to show the card) -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} local DAY, WEEK = 86400, 7 * 86400 p.DAY, p.WEEK = DAY, WEEK -- The names of the next four weeks, for their cards in the window local WINDOW_WEEKS = { 'Kjo javë', 'Java e ardhshme', 'Pas dy javësh', 'Pas tri javësh' } -------------------------------------------------------------------------------- -- 1. Weeks -------------------------------------------------------------------------------- function p.noon(year, month, day) return os.time{ year = year, month = month, day = day, hour = 12 } end -- Monday (at noon) of the week that contains the time t function p.mondayOf(t) local d = os.date('!*t', t) return p.noon(d.year, d.month, d.day) - ((d.wday + 5) % 7) * DAY end -- Monday (at noon) of the given ISO week: week 1 is the one with 4 January in it function p.mondayOfWeek(year, week) return p.mondayOf(p.noon(year, 1, 4)) + (week - 1) * WEEK end -- Monday of the current week, in the wiki's local time function p.thisMonday(frame) local function get(code) return tonumber(frame:callParserFunction('#timel', code)) end return p.mondayOf(p.noon(get('Y'), get('n'), get('j'))) end -- The ISO year and week of the week that starts on the given Monday, as one number (202645) function p.weekId(frame, monday) return tonumber(frame:callParserFunction('#time', 'oW', '@' .. monday)) end -- The week of a call: the one its first parameter names ("202645", the ISO year and the week: the heads of the week -- pages ask for the card of their week, and it serves for tests), otherwise the current one. Its Monday and its id. function p.weekOf(frame) local id = mw.text.trim(frame.args[1] or '') if id:match('^%d%d%d%d%d%d$') then return p.mondayOfWeek(tonumber(id:sub(1, 4)), tonumber(id:sub(5, 6))), tonumber(id) end -- {{#timel:}} also tells the parser when the week ends, so that the page is not cached past it id = tonumber(frame:callParserFunction('#timel', 'oW')) return p.thisMonday(frame), id end -- The dates of the week that starts on the given Monday: "5–11 tetor 2026", "28 shtator – 4 tetor 2026" function p.weekDates(frame, monday) local function date(t, code) return frame:callParserFunction('#time', code, '@' .. t) end local sunday = monday + 6 * DAY if date(monday, 'Y') ~= date(sunday, 'Y') then return date(monday, 'j F Y') .. ' – ' .. date(sunday, 'j F Y') elseif date(monday, 'n') ~= date(sunday, 'n') then return date(monday, 'j F') .. ' – ' .. date(sunday, 'j F Y') end return date(monday, 'j') .. '–' .. date(sunday, 'j F Y') end -------------------------------------------------------------------------------- -- 2. Helpers of the cards -------------------------------------------------------------------------------- -- The article's final title (following up to two redirects), or nil if there is no such article. Only whether the -- page exists is asked, never its text. function p.articleTitle(title) local t = mw.title.new(title) for _ = 1, 3 do if not t or t.namespace ~= 0 or not t.exists then return nil end if not t.isRedirect then return t.prefixedText end t = t.redirectTarget end return nil end -- The text with links to pages that don't exist yet turned into plain text (no red links on the Main Page) function p.withoutRedLinks(text) return (text:gsub('%[(%b[])%]', function (link) local inside = link:sub(2, -2) local target, label = inside:match('^([^|]*)|(.*)$') target = mw.text.trim(target or inside) local t = not target:find('^#') and mw.title.new(target) if not t or t.isExternal or t.namespace == 6 or t.namespace == 14 or t.exists then return nil end return label and label ~= '' and label or target end)) end -------------------------------------------------------------------------------- -- 3. A rubric -------------------------------------------------------------------------------- local Rubric = {} Rubric.__index = Rubric function p.new(rubric) return setmetatable(rubric, Rubric) end -- The category of the week pages of a year ("Artikulli i javës 2026") function Rubric:yearCategory(year) return self.name .. ' ' .. year end -- The name of a week page without the prefix ("2026/45") function Rubric:weekName(page) return page:sub(#self.prefix + 1) end -- The address that opens a new week page with the text of the form (InputInit) function Rubric:formUrl(page) return mw.title.new(page):fullUrl({ action = 'edit', preload = self.prefix .. 'InputInit' }) end -- The text of a week page without what is not the choice itself: comments, <noinclude> parts, category links and the -- head of the page function Rubric:bare(text) local first = self.head:sub(1, 1) local head = '{{%s*[' .. first:upper() .. first:lower() .. ']' .. self.head:sub(2):gsub('%p', '%%%0') .. '%s*}}' text = text:gsub('<noinclude>.-</noinclude>', ''):gsub('<!%-%-.-%-%->', '') text = text:gsub('%[%[%s*[KkCc]ategor[a-z]*%s*:[^%]]*%]%]', '') text = text:gsub(head, '') return mw.text.trim(text) end -- The page of the given (ISO) year and week, and its text (nil if there is no page). A week number written with a -- leading zero ("2026/05") is found too; a page that holds nothing but comments, categories and the head of the page -- counts as no page. function Rubric:weekText(year, week) local names = { self.prefix .. year .. '/' .. week } if week < 10 then table.insert(names, self.prefix .. year .. '/0' .. week) end for _, name in ipairs(names) do local page = mw.title.new(name) local text = page and page:getContent() if text and self:bare(text) ~= '' then return name, text end end return names[1], nil end -- The week page for the week that starts on the given Monday, and its text (nil if there is no page) function Rubric:weekPageText(frame, monday) local function get(code) return frame:callParserFunction('#time', code, '@' .. monday) end return self:weekText(get('o'), tonumber(get('W'))) end -- {{#invoke:…|nextFree}}: the next week, from next Monday on, that has no page yet ("2026/46") function Rubric:nextFree(frame) local first = p.thisMonday(frame) for i = 1, 52 do local page, text = self:weekPageText(frame, first + i * WEEK) if not text then return self:weekName(page) end end return '' end -- The next four weeks as cards. The aim is a choice for every week: a week with one (made by hand, on its page) is -- green, with a quiet button to the page of the week, which shows it as the Main Page will ("Shihni parapamjen"); a -- week without one is amber, with what the Main Page shows in its place and a button that opens the page of the week -- to choose. Each card has the name of the week ("Kjo javë"), with its page as the system names it ("2026/45") on -- the right, and its dates; what the week shows comes under them as one block (.window-aj-pick). function Rubric:weekCards(frame) local monday = p.thisMonday(frame) local cards = {} for i, label in ipairs(WINDOW_WEEKS) do local week = monday + (i - 1) * WEEK local choice = self.choose(frame, week) local chosen, shown = self.pick(frame, choice, i, week) local parts = { string.format('<div class="window-aj-when">%s<span class="window-aj-id">%s</span></div>', label, self:weekName(choice.page)), '<div class="window-aj-dates">' .. p.weekDates(frame, week) .. '</div>', } if chosen then table.insert(parts, '<div class="window-aj-pick"><div class="window-aj-state">Është zgjedhur ' .. self.item .. ':</div><div class="window-aj-article">' .. shown .. '</div></div>') table.insert(parts, string.format('<div class="window-aj-button window-aj-button-quiet plainlinks" title="%s">[%s Shihni parapamjen]</div>', 'Faqja e kësaj jave: tregon si do të shfaqet ' .. self.item .. ' në faqen kryesore. Aty mund ta ndryshoni.', mw.title.new(choice.page):fullUrl())) else table.insert(parts, '<div class="window-aj-pick"><div class="window-aj-state">Nuk është zgjedhur ' .. self.oneItem .. '</div>' .. shown .. '</div>') table.insert(parts, string.format('<div class="window-aj-button plainlinks" title="%s">[%s Zgjidhni %s]</div>', self.formHint, self:formUrl(choice.page), self.oneItem)) end table.insert(cards, string.format('<div class="window-aj-week %s">%s</div>', chosen and 'window-aj-chosen' or 'window-aj-auto', table.concat(parts))) end return '<div class="window-aj-weeks">' .. table.concat(cards) .. '</div>' end -- {{#invoke:…|window}}: the cards of the next four weeks, in the section "dritare" of the page of the rubric, which -- Kuvendi shows in its window "Faqja kryesore". Away from the page of the rubric (on Kuvendi), the cards come under a -- head: the aim of the week pages and, on its right, the link to their guidelines. function Rubric:window(frame) local weeks = self:weekCards(frame) if mw.title.getCurrentTitle().prefixedText == self.home then return weeks end return '<div class="window-aj-head"><div class="window-aj-intro">' .. self.aim .. '</div>' .. '<div class="window-aj-more">[[' .. self.home .. '|Udhëzime]]</div></div>' .. weeks end -- {{#invoke:…|years}}, for the archive box of the page of the rubric: on one line the links to the categories of the -- week pages of each year, from the first to the next one ("2026 · 2027"; a year without pages is left out, and before -- the first week page the box says "ende asnjë"), and under it, smaller, the years of what the Main Page had before -- the rubric, each linked to its archive function Rubric:years(frame) local links, older = {}, {} for year = self.firstYear, tonumber(frame:callParserFunction('#timel', 'o')) + 1 do if mw.site.stats.pagesInCategory(self:yearCategory(year), 'pages') > 0 then table.insert(links, string.format('[[:Kategoria:%s|%d]]', self:yearCategory(year), year)) end end for _, year in ipairs(self.older.years) do table.insert(older, string.format('[[%s|%d]]', self.older.link(year), year)) end -- before the first week page, the box says so (an empty list would show the archives of the page instead) return '<span class="hub-archives-years">' .. (#links > 0 and table.concat(links, ' · ') or "''ende asnjë''") .. '</span><span class="hub-archives-older">[[' .. self.older.home .. '|' .. self.older.label .. ']]: ' .. table.concat(older, ' · ') .. '</span>' end -- {{#invoke:…|page}}, the head of a week page ({{Article of the week page}} and the others), drawn as the card of its -- week in the window, in large: the week and its dates between links to the weeks around it; what the Main Page shows -- that week, as the tinted block of the cards (green with a choice, amber without one, blue for a page written out in -- full); its card as the Main Page shows it; at the foot, the ways back; and the category of the year, sorted by -- week. Anywhere else (on the page of the template, or on the Main Page when it shows a week page written out in -- full) it gives nothing. function Rubric:page(frame) local here = mw.title.getCurrentTitle().prefixedText local year, week = here:match('^' .. self.prefix:gsub('%p', '%%%0') .. '(%d%d%d%d)/(%d%d?)$') if not year then return '' end year, week = tonumber(year), tonumber(week) local monday = p.mondayOfWeek(year, week) local function weekLink(t, before) local y = tonumber(frame:callParserFunction('#time', 'o', '@' .. t)) local w = tonumber(frame:callParserFunction('#time', 'W', '@' .. t)) local label = 'Java ' .. w .. (y ~= year and (' e vitit ' .. y) or '') label = before and ('← ' .. label) or (label .. ' →') local name, text = self:weekText(y, w) if text then return string.format('[[%s|%s]]', name, label) end -- a week without a page: the link opens a new page with the text of the form (InputInit) return string.format('<span class="plainlinks">[%s %s]</span>', self:formUrl(name), label) end local block = self.describe(frame, self.choose(frame, monday), monday) local html = { frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css' } }, string.format('<div class="aj-week-page aj-week-%s%s">', block.kind, block.titleOnly and ' aj-week-title-only' or ''), '<div class="aj-week-head">', '<div class="aj-week-prev">' .. weekLink(monday - WEEK, true) .. '</div>', string.format('<div class="aj-week-title">Java %d e vitit %d<div class="aj-week-dates">%s</div></div>', week, year, p.weekDates(frame, monday)), '<div class="aj-week-next">' .. weekLink(monday + WEEK, false) .. '</div>', '</div>', '<div class="aj-week-body">', string.format('<div class="aj-week-pick"><div class="aj-week-state">%s</div><div class="aj-week-%s">%s</div></div>', block.label, block.kind == 'chosen' and 'article' or 'detail', block.detail), } if block.preview then table.insert(html, '<div class="aj-week-caption">Kështu do të shfaqet në faqen kryesore:</div>') table.insert(html, '<div class="aj-week-preview">' .. frame:expandTemplate{ title = 'Stampa:' .. self.name, args = { java = tostring(year * 100 + week) } } .. '</div>') end table.insert(html, '</div>') table.insert(html, string.format('<div class="aj-week-foot"><span>[[%s|← %s]]</span>' .. '<span>[[:Kategoria:%s|Javët e vitit %d]]</span></div></div>', self.home, self.name, self:yearCategory(year), year)) table.insert(html, string.format('[[Kategoria:%s|%02d]]', self:yearCategory(year), week)) return table.concat(html) end -- The functions that the pages call ({{#invoke:Article of the week|window}} …), for the module of a rubric to return -- with its own "main" function Rubric:exports(main) local rubric = self return { main = main, nextFree = function (frame) return rubric:nextFree(frame) end, window = function (frame) return rubric:window(frame) end, years = function (frame) return rubric:years(frame) end, page = function (frame) return rubric:page(frame) end, } end return p ddfwn4bb5g221jhk792ob87m37jsntc 828 407884 3058587 2026-10-20T18:35:33Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi i modulit të përbashkët të rubrikave të javës — përmes Claude AI 3058587 wikitext text/x-wiki Moduli i përbashkët i tri rubrikave të javës në [[Faqja kryesore|faqen kryesore]]: [[Moduli:Article of the week|Artikulli i javës]], [[Moduli:Showcase of the week|Vitrina e javës]] dhe [[Moduli:Challenge of the week|Sfida e javës]]. Secila rubrikë i përshkruan këtij moduli faqet e veta (emrin, faqen e rubrikës, faqet e javëve, arkivat e mëparshme, fjalët e kartave) dhe mban vetëm atë që është e saja: çfarë shfaq një javë kur nuk ka zgjedhur askush dhe si duket karta. Pjesën tjetër e bën ky modul, njësoj për të tria: * '''Javët''': e hëna e javës, viti dhe java sipas ISO, datat e javës ("5–11 tetor 2026"). Java e një thirrjeje është java e tanishme, ose ajo që jep parametri i parë ("202645": viti dhe java). * '''Faqet e javëve''' (<code>Wikipedia:Artikulli i javës/2026/45</code>): cila faqe numërohet si e zbrazët (vetëm komente, kategori ose koka e faqes) dhe java e parë e ardhshme pa faqe (<code>nextFree</code>, për formularin e faqes së rubrikës). * '''Dritarja''' (<code>window</code>): katër javët e ardhshme si karta, te seksioni "dritare" i faqes së rubrikës, që [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]] e shfaq në dritaren "Faqja kryesore" ([[Moduli:WindowSections]]). * '''Arkivat''' (<code>years</code>): vitet e faqeve të javëve dhe vitet e rubrikës që faqja kryesore kishte më parë. * '''Koka e faqes së javës''' (<code>page</code>): java mes lidhjeve te javët fqinje, çfarë shfaq faqja kryesore atë javë, karta ashtu siç del atje dhe kategoria e vitit. Karta është vetë stampa e faqes kryesore ({{tl|Artikulli i javës}}, {{tl|Vitrina e javës}}, {{tl|Sfida e javës}}) me parametrin <code>java=202645</code>, ndaj pamja te faqja e javës dhe faqja kryesore janë gjithmonë të njëjta. == Si përshkruhet një rubrikë == <syntaxhighlight lang="lua"> local Weekly = require('Module:Weekly rubric') local rubric = Weekly.new{ name = 'Artikulli i javës', -- edhe emri i stampës në faqen kryesore dhe fillimi i kategorive të viteve home = 'Wikipedia:Artikulli i javës', -- faqja e rubrikës (me seksionin "dritare") prefix = 'Wikipedia:Artikulli i javës/', head = 'Article of the week page', -- stampa në krye të faqeve të javëve firstYear = 2023, older = { home = '…', label = '…', years = { … }, link = function (year) return '…' end }, item = 'artikulli', oneItem = 'një artikull', formHint = '…', aim = '…', choose = function (frame, monday) … end, -- çfarë shfaq java (page, exists dhe të dhënat e rubrikës) pick = function (frame, choice, i, monday) … end, -- karta e javës në dritare describe = function (frame, choice, monday) … end, -- blloku i javës në kokën e faqes së saj } return rubric:exports(main) -- main, nextFree, window, years, page </syntaxhighlight> Stilet: [[Moduli:WindowSections/styles.css]] (kartat e javëve në dritare) dhe [[Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css]] (kokat e faqeve të javëve). 10vwv69bgwqfifkm9snw9vg02b0bvvy 828 407885 3058588 2026-10-20T18:35:37Z Klein Muçi 52109 Dokumentimi i modulit, si ai i vitrinës dhe i sfidës së javës — përmes Claude AI 3058588 wikitext text/x-wiki Ky modul ndërton kartën "Artikulli i javës" të [[Faqja kryesore|faqes kryesore]] dhe faqet e javëve të [[Wikipedia:Artikulli i javës]]. Java ndërron të hënën, në orën e wikit. == Si zgjidhet artikulli == * '''Me dorë.''' Faqja e javës (<code>Wikipedia:Artikulli i javës/VITI/JAVA</code>, p.sh. <code>Wikipedia:Artikulli i javës/2026/45</code>, sipas numërimit ISO të javëve) ka vetëm titullin e artikullit. Karta ndërtohet vetë: figura nga Wikidata, paragrafi i parë i artikullit (pa referime, shënime, skeda dhe stampa) dhe butoni "Lexo më shumë". * '''Faqe e shkruar e plotë.''' Kur faqja e javës ka më shumë se një titull (si faqet e vjetra, me {{tl|FAJ}} dhe {{tl|Lexo}}), faqja kryesore e shfaq ashtu siç është. * '''Automatikisht.''' Kur java nuk ka faqe, ose titulli i saj nuk çon te një artikull, faqja kryesore shfaq vetë një nga [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|artikujt e përkryer]] ose [[Wikipedia:Artikuj të mirë|të mirë]], me një shënim të shkurtër. Të përkryerit dhe të mirët vijnë me radhë, në përpjesëtim me numrin e tyre, dhe temat shpërndahen njëtrajtësisht, që dy javë radhazi të kenë tema të ndryshme. Lihen jashtë artikujt në rivlerësim; një artikull merret vetëm kur mban vetë stampën e listës së vet ({{tl|Artikull i përkryer}}, {{tl|Artikull i mirë}}) dhe asnjë stampë rivlerësimi ({{tl|APR}}, {{tl|AMR}}). == Funksionet == {| class="wikitable" ! Funksioni !! Ku përdoret !! Çfarë jep |- | <code>main</code> || [[Stampa:Artikulli i javës]] || kartën e javës për faqen kryesore; <code><nowiki>{{#invoke:Article of the week|main|202645}}</nowiki></code> jep kartën e një jave tjetër (viti dhe java ISO) |- | <code>nextFree</code> || [[Wikipedia:Artikulli i javës]] (formulari) || javën e parë të ardhshme pa faqe, p.sh. "2026/46" |- | <code>window</code> || [[Wikipedia:Artikulli i javës]] (seksioni "dritare") || katër javët e ardhshme si karta; [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]] e shfaq këtë seksion në dritaren "Faqja kryesore" ([[Moduli:WindowSections]]), bashkë me vitrinën dhe sfidën e javës |- | <code>years</code> || [[Wikipedia:Artikulli i javës]] (arkivat) || lidhjet te kategoritë e viteve, p.sh. [[:Kategoria:Artikulli i javës 2026]], dhe poshtë tyre arkivat e viteve 2011–2022 |- | <code>page</code> || {{tl|Article of the week page}} || kokën e faqes së javës: java, datat, lidhjet te javët fqinje, çfarë shfaq faqja kryesore, pamjen e kartës dhe kategorinë e vitit |} Javët, faqet e javëve, dritarja, arkivat dhe koka e faqes së javës janë të përbashkëta për të tria rubrikat: [[Moduli:Weekly rubric]]. Stilet: [[Stampa:Artikulli i javës/styles.css]] (karta), [[Wikipedia:Artikulli i javës/styles.css]] (kokat e faqeve të javëve) dhe [[Moduli:WindowSections/styles.css]] (kartat e javëve). Faqja e javës që lexon faqja kryesore mbrohet bashkë me të (mbrojtje "në kaskadë"). 16dbgw4u10ixlo6v0if0ppbgxepo9nr 1 407886 3058605 2026-10-20T19:38:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.6 3058605 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lufta në Gaza]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3058604 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231009125338/https://www.clevelandjewishnews.com/jns/deadliest-terror-attack-in-israel-s-history-a-timeline-of-devastation/article_ede36892-4df5-5e70-bf12-6b1f9a1a1f65.html për lidhjen https://www.clevelandjewishnews.com/jns/deadliest-terror-attack-in-israel-s-history-a-timeline-of-devastation/article_ede36892-4df5-5e70-bf12-6b1f9a1a1f65.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2026 21:38 (CEST) jf45ca5enwemrcsby76ckqpr7wikena 3 407887 3058607 2026-10-20T19:53:07Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3058607 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Arlind10}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 20 tetor 2026 21:53 (CEST) 613t6e858iefkvyqpwo3plt8r8ulbl5 0 407888 3058619 2026-10-20T21:43:44Z Qendrimi15 122927 Faqe e re: {{Infobox person | name = Ekin Koç | image = Ekin Koç at the 2025 Sundance Film Festival (cropped).jpg | caption = Koç në [[Sundance Film Festival 2025]] | birth_name = İsmet Ekin Koç | birth_date = {{birth date and age|21|6|1992}} | birth_place = [[Manavgat, Antalya]], Turkey | occupation = Aktor | years_active = 2013–tani }} '''İsmet Ekin Koç''' (lindi më 21 qershor 1992) është një aktor turk. ==Jeta e hershme== Koç lindi në vitin 199... 3058619 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ekin Koç | image = Ekin Koç at the 2025 Sundance Film Festival (cropped).jpg | caption = Koç në [[Sundance Film Festival 2025]] | birth_name = İsmet Ekin Koç | birth_date = {{birth date and age|21|6|1992}} | birth_place = [[Manavgat, Antalya]], Turkey | occupation = Aktor | years_active = 2013–tani }} '''İsmet Ekin Koç''' (lindi më 21 qershor 1992) është një aktor turk. ==Jeta e hershme== Koç lindi në vitin 1992 në [[Alanja]], [[Provinca Antalia|Antalya]].<ref>{{Cite web | url = https://www.yenialanya.com/haber/3733307/alanyadan-bir-yildiz-doguyor | title = Alanya'dan bir yıldız doğuyor | access-date = 7 nëntor 2021 | language = tr | work = Yeni Alanya Gazetesi | archive-url = https://web.archive.org/web/20211107071042/https://www.yenialanya.com/haber/3733307/alanyadan-bir-yildiz-doguyor | archive-date = 7 nëntor 2021}}</ref> Prindërit e tij janë me prejardhje nga [[Manavgat]], Antalya. Ai përfundoi shkollimin e mesëm në Shkollën e Mesme Anatoliane "Aldemir Atilla Konuk". Ai u largua nga Antalia për të studiuar administrim biznesi në [[Universiteti Istanbul Bilgi|Universitetin Istanbul Bilgi]].<ref>{{Cite web | url = https://medyapim.com/kisi/ekin-koc/ | title = Ekin Koç - Med Yapım | access-date = 21 shtator 2026 | date = 2 qershor 2022 | language = tr | archive-url = https://web.archive.org/web/20260921221851/https://medyapim.com/kisi/ekin-koc/ | archive-date = 21 shtator 2026}}</ref> ==Karriera== Karriera e tij si aktor filloi me një rol në serialin fantastike ''[[Sana Bir Sır Vereceğim]]'', në të cilin ai luajti një të ri me fuqinë e padukshmërisë. Më pas, ai luajti në serialin ''[[Benim Adım Gültepe]]'', i cili zgjati 8 episode. Më vonë, ai u shfaq në ''[[Muhteşem Yüzyıl Kösem]]'', ku luajti rolin e Sulltanit të 14-të Osman, [[Ahmeti I|Ahmetit I]], e cila bazohet në një histori të vërtetë. Ai luajti në serialin ''Hayat Sırları'', i cili u transmetua për 11 episode. ''[[Bozkır]]'', ku ai interpretoi personazhin Nuri Pamir, shënoi projektin e tij të parë në platformat dixhitale; seriali u publikua në [[BluTV]] dhe përbëhej nga 10 episode. Në vitin 2020, ai mori vlerësime të konsiderueshme për rolin e Sulltanit të Madh Selxhuk, [[Ahmed Sençer]], në serialin ''[[Uyanış: Büyük Selçuklu]]''.<ref>{{Cite web|url=http://televizyongazetesi.com/muhtesem-yuzyil-kosemde-ekin-koc-farki/18445|title=Muhteşem Yüzyıl Kösem’de Ekin Koç farkı|publisher=Televizyongazetesi|access-date=13 nëntor 2015|archive-date=17 nëntor 2015|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117023251/http://televizyongazetesi.com/muhtesem-yuzyil-kosemde-ekin-koc-farki/18445}}</ref> Ai gjithashtu pati një paraqitje si aktor i ftuar në serialin amerikan ''[[Succession]]'', ku luajti personazhin Kadir.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnnturk.com/magazin/ekin-koc-amerikan-dizisinde|title=Ekin Koç Amerikan dizisinde|access-date=24 shkurt 2021|work=[[CNN Türk]]|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323201124/https://www.cnnturk.com/magazin/ekin-koc-amerikan-dizisinde|archive-date=23 mars 2021}}</ref> Filmi i tij i parë artistik ishte ''[[Senden Bana Kalan]]'', në të cilin ai luajti së bashku me [[Neslihan Atagül]].<ref>{{Cite web | title = Senden Bana Kalan oyuncuları Ekin Koç ve Neslihan Atagül BUGÜN'e konuştu | url = http://www.bugun.com.tr/m/magazin/senden-bana-kalan-oyunculari-ekin-1609946.html | publisher = Bugün | access-date= 26 prill 2015 | language = tr |archive-url= https://web.archive.org/web/20151117020245/http://www.bugun.com.tr/m/magazin/senden-bana-kalan-oyunculari-ekin-1609946.html | archive-date = 17 nëntor 2015 }}</ref> Më vonë ai u shfaq në filmin ''[[Ali dhe Nino (film)|Ali dhe Nino]], përshtatur nga romani i Kurban Said, duke luajtur personazhin "Mehmed".<ref>{{Cite web |url=http://m.milliyet.com.tr/kazitilmis-saclari-ve-burma-magazin-2051390/ |title=Arşivlenmiş kopya |access-date=20 tetor 2016 |language=tr |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011094434/http://m.milliyet.com.tr/kazitilmis-saclari-ve-burma-magazin-2051390 |archive-date=11 tetor 2016}}</ref> Ai luajti në filmin ''[[Bizim İçin: Şampiyon]]'', i bazuar në historinë e jetës së kalorësit Halis Karataş. Në vitin 2021, ai luajti si Efe Tekin në serialin ''[[Üç Kuruş]]'', i cili zgjati 28 episode. Në vitin 2022, ai mori pjesë në [[Festivali i Filmit në Kanë|Festivalin e Filmit në Kanë]], ku u shfaq në tre filma në të cilët luajti një rol kryesor: ''[[Okul Tıraşı]]'', ''[[Kurak Günler]]'' dhe ''Büyük Uçuş''. Në vitin 2023, ai luajti si "Deniz" në filmin ''[[Sen İnandır]]'', i publikuar në Netflix. Në vitin 2024, ai mori rolin kryesor të avokatit Umut Tanrëkulu në serialin ''[[Taş Kağıt Makas]]'', prodhuar nga MF Yapım dhe transmetuar në [[Kanal D]]. Në 2025–2026, ai portretizoi personazhin "Deniz" në serialin ''Vicdansız'', i publikuar në platformën TOD. Në vitin 2026, ai filloi të luante personazhin Kadir Eminda në serialin ''[[Muhtemel Aşk]]'', duke luajtur përkrah [[Ayça Ayşin Turan]]. ==Filmografia== {| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:90%" |- ! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"|Televizion |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! Shënime ! Kanali |- |2013-2014 |''[[Sana Bir Sır Vereceğim]]'' |Tilki / Këvanç Gyndodu | rowspan="4"|Roli kryesor |[[NOW (kanal televiziv)|FOX]] |- |2014 |''[[Benim Adım Gültepe]]'' |Sejfi |[[Kanal D]] |- |2015-2016 |''[[Muhteşem Yüzyıl Kösem]]'' |[[Ahmeti I]] | rowspan="2"|[[Star TV]] |- |2017 |''Hayat Sırları'' |Burak Ozer |- |2019 |''[[Succession]]'' |Kadir |Roli mysafir |HBO |- |2020-2021 |''[[Uyanış: Büyük Selçuklu]]'' |[[Ahmed Sencer]] | rowspan="5"|Roli kryesor |[[TRT 1]] |- |2021-2022 |''[[Üç Kuruş]]'' |Efe Tekin |[[Show TV]] |- |2024 |''[[Taş Kağıt Makas]]'' |Umut Tanrëkulu |[[Kanal D]] |- |2026-duke vazhduar |''[[Muhtemel Aşk]]'' |Kadir Eminda |[[Show TV]] |- ! colspan="5" style="background:LightSteelBlue"|Filma dhe seriale interneti |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! Shënime ! Platforma |- |2017 |''[[7 Yüz]]'' |Kan Ajkar | rowspan="5"|Roli kryesor | rowspan="2"|[[BluTV]] |- |2018 |''[[Bozkır]]'' |Nuri Pamir Karagoz |- |2023 |''[[Sen İnandır]]'' |Deniz |[[Netflix]] |- |2025-2026 |''Vicdansız'' |Deniz |TOD |- |Së shpejti |''Usta'' |Semih Sajgëner |[[Netflix]] |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"|Filma |- ! Viti ! Titulli ! Roli ! Shënime |- | rowspan="2"|2015 |''[[Senden Bana Kalan]]'' |Ozgyr Arëxha | rowspan="6"|Roli kryesor |- |''[[Ali dhe Nino (film)|Ali dhe Nino]]'' |Mehmed |- |2018 |''[[Bizim İçin Şampiyon]]'' |Halis Karatash |- |2021 |''[[Okul Tıraşı]]'' | Selim |- |2022 |''[[Kurak Günler]]'' |Murat |- |2025 |''[[Öldürdüğün Şeyler]]'' |Ali |} ==Referime== {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [https://www.imdb.com/name/nm6122124/ Ekin Koç] në [[IMDb]] [[Kategoria:Lindje 1992]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Aktorë turq]] kq8qld8o3axg348gz4vpqnts8o2pcxm 10 407889 3058622 2026-10-20T22:11:47Z Fallbackintoreality 102113 Ridrejtim i qëllimshëm, pasi po drejtohet këtu nëpër historik dhe diskutime 3058622 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stampa:Sfida e javës]] cbvc44ajaevalzdrygia0bih6wep5tz 3058623 3058622 2026-10-20T22:12:06Z Fallbackintoreality 102113 Mbrojtur "[[Stampa:Përmirësimi i javës]]" ([Redaktimi=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar) [Zhvendosja=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar)) [të varura] 3058622 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stampa:Sfida e javës]] cbvc44ajaevalzdrygia0bih6wep5tz 10 407890 3058624 2026-10-20T22:12:33Z Fallbackintoreality 102113 Ridrejtim i qëllimshëm, pasi po drejtohet këtu nëpër historik dhe diskutime 3058624 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stampa:Vitrina e javës]] 4kg98odesxqkbxlcwh1in03lxjngp8q 3058625 3058624 2026-10-20T22:12:53Z Fallbackintoreality 102113 Mbrojtur "[[Stampa:Imazhi i javës]]": Faqe teknike ([Redaktimi=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar) [Zhvendosja=Lejohet vetëm për administratorët] (i pacaktuar)) [të varura] 3058624 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stampa:Vitrina e javës]] 4kg98odesxqkbxlcwh1in03lxjngp8q 10 407891 3058644 2026-10-20T23:04:46Z Klein Muçi 52109 Faqja u ridrejtua te [[Stampa:Update span]] 3058644 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Update span]] 8ya1m8a1ua1tjo6syj1ocgoih36nm6q 10 407892 3058645 2026-10-20T23:05:02Z Klein Muçi 52109 Faqe e re: {{ safesubst:<noinclude/>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= {{Fix-span | link = Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers#Chronological items | text = needs update{{#if:{{{?|}}}|?}} | title = {{{reason|The date of the event predicted near this tag {{#if:{{{?|}}}|may have|has}} passed.}}} | date = {{{date|}}} | content = {{{text|{{{1|}}}}}} }}{{DMCA|Wikipedia articles in need of updating|from|{{{date|}}}|All Wikipedia articles in need of updating}} }}<noinclude> {{Documentat... 3058645 wikitext text/x-wiki {{ safesubst:<noinclude/>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= {{Fix-span | link = Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers#Chronological items | text = needs update{{#if:{{{?|}}}|?}} | title = {{{reason|The date of the event predicted near this tag {{#if:{{{?|}}}|may have|has}} passed.}}} | date = {{{date|}}} | content = {{{text|{{{1|}}}}}} }}{{DMCA|Wikipedia articles in need of updating|from|{{{date|}}}|All Wikipedia articles in need of updating}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> i6kn7dmwel6f2d16nmspv3x3i7kakyl 0 407893 3058666 2026-10-21T05:59:10Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Sensorët dhe termoçiftet]] te [[Termoçiftet]] 3058666 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Termoçiftet]] 65i6dppkfsiy9230dxh9o2gfyets8dv 1 407894 3058668 2026-10-21T05:59:10Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Sensorët dhe termoçiftet]] te [[Diskutim:Termoçiftet]] 3058668 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Termoçiftet]] fby37t4my2s4292cw519xqe2t0us5w3 4 407895 3058702 2026-10-21T07:18:43Z Klein Muçi 52109 Faqe e re: <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[{{subst:SUBPAGENAME}}]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''{{safesubst:#timel: j F Y, H:i (T)|+14 days}}''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homolo... 3058702 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e fuqisë dhe energjisë]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:18 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:18 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> === Diskutimi === bwbym6keg7oq4ejdudo27ptv7f3es44 3058703 3058702 2026-10-21T07:19:11Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Grise · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058703 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e fuqisë dhe energjisë]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:18 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:18 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:19 (CEST) === Diskutimi === o81e1swgqxstmpa4n2j054zcubozrjs 4 407896 3058704 2026-10-21T07:19:56Z Klein Muçi 52109 Faqe e re: <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[{{subst:SUBPAGENAME}}]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''{{safesubst:#timel: j F Y, H:i (T)|+14 days}}''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homolo... 3058704 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rezistencës]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:19 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> === Diskutimi === g55meqwbdyt4837y1juuaoox5ufzbbf 3058705 3058704 2026-10-21T07:20:21Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Grise · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058705 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rezistencës]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:19 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:20 (CEST) === Diskutimi === ew1qbat40my4ia3sfdh6qzw6rytvjc5 3058708 3058705 2026-10-21T07:21:55Z Klein Muçi 52109 3058708 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rezistencës]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:19 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:21 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:20 (CEST) === Diskutimi === 3breqzqkk9twsuszh1xxcwr265cq80f 4 407897 3058707 2026-10-21T07:21:30Z Klein Muçi 52109 Faqe e re: <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[{{subst:SUBPAGENAME}}]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''{{safesubst:#timel: j F Y, H:i (T)|+14 days}}''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homolo... 3058707 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rrymes dhe tensonit]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:21 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:21 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> === Diskutimi === 5vsu6hzmj3mj067oudip4e2r3zpdell 3058711 3058707 2026-10-21T07:24:01Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Grise · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058711 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Matja e rrymes dhe tensonit]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:21 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:21 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) === Diskutimi === 8ej8vb3zlmyh9q6nx3qqchnlms2q2e6 4 407898 3058709 2026-10-21T07:23:00Z Klein Muçi 52109 Faqe e re: <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[{{subst:SUBPAGENAME}}]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''{{safesubst:#timel: j F Y, H:i (T)|+14 days}}''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homolo... 3058709 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Gabimet në matje]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:23 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:23 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> === Diskutimi === 12knti8x3mtumc8jblbtmzwr9e7optf 3058710 3058709 2026-10-21T07:23:22Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Grise · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058710 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Gabimet në matje]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:23 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:23 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:23 (CEST) === Diskutimi === 8dyhu5eo90lp4rgr7auksn5fy1ebsjc 4 407899 3058712 2026-10-21T07:24:27Z Klein Muçi 52109 Faqe e re: <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[{{subst:SUBPAGENAME}}]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''{{safesubst:#timel: j F Y, H:i (T)|+14 days}}''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homolo... 3058712 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Termoçiftet]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:24 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> === Diskutimi === cubf3rxqc98uf2du4z5sa83mxbe8k97 3058713 3058712 2026-10-21T07:24:42Z Klein Muçi 52109 /* Votimi */ Votë: Grise · [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|Votomati]] 3058713 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Termoçiftet]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''4 nëntor 2026, 08:24 (CET)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Ngjashëm me [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Matja e rrymes dhe tensionit]], teksti duket me natyrë didaktike, jo enciklopedike. Gjithashtu nuk ka artikuj homologë në gjuhët e tjera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) === Votimi === <!-- Votoni në një rresht të ri: * {{Të griset}}, * {{Të mbahet}} ose * {{I pavendosur}}, me një arsye të shkurtër dhe firmën tuaj. Për ta ndryshuar votën, vijëzojeni të vjetrën me <s>…</s> dhe shtoni të renë. --> * {{Të griset}} - Si propozuesi [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:24 (CEST) === Diskutimi === 76f496hvclllhhpwcmrh1gfz0dfa721 3 407900 3058721 2026-10-21T07:44:48Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3058721 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Sattvadoddaballapu}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:44 (CEST) slo6vyffrrs97xdd892bctyu2pbq9qq 3058722 3058721 2026-10-21T07:48:29Z Sattvadoddaballapu 194699 /* Sattva Doddaballapur */ pjesë e re 3058722 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=Sattvadoddaballapu}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:44 (CEST) == Sattva Doddaballapur == [https://sattvadoddaballapurplots.co/ Sattva Doddaballapur Plots] is a premium gated plotted development created for homebuyers who want the freedom to build a residence that suits their lifestyle and preferences. Located off Doddaballapur Main Road in North Bengaluru, the project benefits from its proximity to the Satellite Town Ring Road (STRR), which is around 300 metres away. The development offers 600, 1,200, and 2,000 sq. ft. plots, providing different options for buyers based on their space and construction requirements. Its planned infrastructure includes wide internal roads, landscaped areas, avenue plantations, underground electrical and sanitary networks, stormwater drainage, sewage treatment facilities, and LED street lighting. RERA registration adds to the development's appeal for buyers seeking a registered plotted community. With flexible plot choices, supporting infrastructure, and a strategically positioned location, Sattva Doddaballapur Plots offers a practical opportunity to create a personalised home in North Bengaluru. [[Përdoruesi:Sattvadoddaballapu|Sattvadoddaballapu]] ([[Përdoruesi diskutim:Sattvadoddaballapu|diskutimet]]) 21 tetor 2026 09:48 (CEST) 8p6wzsg3u5r6ukrtxenh9ve254ug52y 0 407901 3058728 2026-10-21T10:20:04Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Gjuha aramike]] 3058728 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Gjuha aramike]] jgxp9tvurs1kmcxzbgv7ht5qe58md9g 3058734 3058728 2026-10-21T10:21:38Z Leutrim.P 113691 Objektivi i ridrejtimit u ndryshua nga [[Gjuha aramike]] te [[Gjuha aramaike]] 3058734 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Gjuha aramaike]] qx4yvyqhtl13o4rfk55azmt240k4yfa 0 407902 3058729 2026-10-21T10:20:06Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Gjuha aramike]] 3058729 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Gjuha aramike]] jgxp9tvurs1kmcxzbgv7ht5qe58md9g 3058737 3058729 2026-10-21T10:22:28Z Leutrim.P 113691 Objektivi i ridrejtimit u ndryshua nga [[Gjuha aramike]] te [[Gjuha aramaike]] 3058737 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Gjuha aramaike]] qx4yvyqhtl13o4rfk55azmt240k4yfa 0 407903 3058731 2026-10-21T10:21:09Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Gjuha aramike]] te [[Gjuha aramaike]]: me sakte 3058731 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Gjuha aramaike]] qx4yvyqhtl13o4rfk55azmt240k4yfa 0 407904 3058738 2026-10-21T10:23:21Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Gjuhët semitike]] 3058738 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Gjuhët semitike]] 6jjw6o30bbxrtiwel3lskeht77bvo56 0 407905 3058743 2026-10-21T10:53:50Z Leutrim.P 113691 faqe e re; https://en.wikipedia.org/wiki/Berry 3058743 wikitext text/x-wiki {|style="width: 250px; height: 250px; float:right; text-align: center;" |<gallery mode="packed-hover" widths="80px" heights="80px"> File:Berberis thunbergii berries.jpg|[[Berberis thunbergii|Japanese barberries]] File:Norwegian blueberry.jpg|[[Bilberry]] File:Ribes rubrum2005-07-17.JPG|Redcurrants File:Lonicera coerulea a3.jpg|[[Lonicera caerulea|Honeysuckle]] File:Stachelbeere (Ribes uva-crispa).jpg|Gooseberries File:Rubus chamaemorus close-up.JPG|[[Rubus chamaemorus|Cloudberry]] File:Vaccinium corymbosum a2.jpg|[[Vaccinium corymbosum|Highbush blueberries]] File:Black Butte blackberry.jpg|Blackberries </gallery> |} Një '''manaferrë'''<ref>{{Cite web |title=Fjalorthi |url=https://fjalorthi.com/ |access-date=2026-10-21 |website=fjalorthi.com |language=en}}</ref> është një [[Fruti|frut]] i vogël, i butë dhe shpesh i ngrënshëm. Zakonisht, manaferrat janë të lëngshme, të rrumbullakëta, me ngjyra të ndezura, të ëmbla ose të tharta dhe nuk kanë bërthamë, megjithëse mund të jenë të pranishme shumë fara ose bërthama. Shembuj të zakonshëm të manave në kuptimin kulinar janë luleshtrydhet, mjedrat, boronicat, manaferrat, rrushi i bardhë, rrushi i zi dhe rrushi i kuq. Në Britani, frutat e buta janë një term hortikulturor për fruta të tilla. Përdorimi i zakonshëm i termit "manaferrë" është i ndryshëm nga përkufizimi shkencor ose botanik i një manaferre, i cili i referohet një fruti mishtor të prodhuar nga vezorja e një luleje të vetme ku shtresa e jashtme e murit të vezores zhvillohet në një pjesë mishtore të ngrënshme (perikarp). Përkufizimi botanik përfshin shumë fruta që nuk njihen ose nuk quhen zakonisht manaferra, siç janë rrushi, domatet, kastravecat, patëllxhanët, bananet dhe specat djegës. Frutat që zakonisht konsiderohen manaferra, por të përjashtuara nga përkufizimi botanik përfshijnë luleshtrydhet, mjedrat dhe manaferrat, të cilat janë fruta të përbashkëta, dhe manat, të cilat janë fruta të shumëfishta. Shalqinjtë dhe kungujt janë manaferra gjigante që bien në kategorinë "pepos". Një bimë që mban manaferra thuhet se është bacciferous ose baccate. Macerat hahen në të gjithë botën dhe shpesh përdoren në reçele, reçele, ëmbëlsira ose pite. Disa manaferra janë të rëndësishme komercialisht. Industria e manave ndryshon nga një vend në tjetrin, ashtu si edhe llojet e manave që kultivohen ose rriten në natyrë. Disa manaferra si mjedrat dhe luleshtrydhet janë kultivuar për qindra vjet dhe dallohen nga homologët e tyre të egër, ndërsa manaferra të tjera, si manaferrat dhe manaferrat, rriten pothuajse ekskluzivisht në natyrë. Ndërsa shumë manaferra janë të ngrënshme, disa janë helmuese për njerëzit, siç janë ato të manaferrës vdekjeprurëse dhe barit të lulediellit. Të tjera, të tilla si manaferra e bardhë, manaferra e kuqe dhe manaferra e shtogut, janë helmuese kur janë të papjekura, por të ngrënshme kur janë të pjekura. == Shiko edhe == * [[Fruti]] * [[Manaferra e zezë]] * [[Mjedra]] * [[Luleshtrydhja]] == Burime == d5pbgzwg57i9t52fla0l5zoov37xrpk 3058744 3058743 2026-10-21T10:54:45Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Manaferra]]; +[[Kategoria:Morfologji e frutave]]; +[[Kategoria:Produkte pyjore jo-drusore]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3058744 wikitext text/x-wiki {|style="width: 250px; height: 250px; float:right; text-align: center;" |<gallery mode="packed-hover" widths="80px" heights="80px"> File:Berberis thunbergii berries.jpg|[[Berberis thunbergii|Japanese barberries]] File:Norwegian blueberry.jpg|[[Bilberry]] File:Ribes rubrum2005-07-17.JPG|Redcurrants File:Lonicera coerulea a3.jpg|[[Lonicera caerulea|Honeysuckle]] File:Stachelbeere (Ribes uva-crispa).jpg|Gooseberries File:Rubus chamaemorus close-up.JPG|[[Rubus chamaemorus|Cloudberry]] File:Vaccinium corymbosum a2.jpg|[[Vaccinium corymbosum|Highbush blueberries]] File:Black Butte blackberry.jpg|Blackberries </gallery> |} Një '''manaferrë'''<ref>{{Cite web |title=Fjalorthi |url=https://fjalorthi.com/ |access-date=2026-10-21 |website=fjalorthi.com |language=sq}}</ref> është një [[Fruti|frut]] i vogël, i butë dhe shpesh i ngrënshëm. Zakonisht, manaferrat janë të lëngshme, të rrumbullakëta, me ngjyra të ndezura, të ëmbla ose të tharta dhe nuk kanë bërthamë, megjithëse mund të jenë të pranishme shumë fara ose bërthama. Shembuj të zakonshëm të manave në kuptimin kulinar janë luleshtrydhet, mjedrat, boronicat, manaferrat, rrushi i bardhë, rrushi i zi dhe rrushi i kuq. Në Britani, frutat e buta janë një term hortikulturor për fruta të tilla. Përdorimi i zakonshëm i termit "manaferrë" është i ndryshëm nga përkufizimi shkencor ose botanik i një manaferre, i cili i referohet një fruti mishtor të prodhuar nga vezorja e një luleje të vetme ku shtresa e jashtme e murit të vezores zhvillohet në një pjesë mishtore të ngrënshme (perikarp). Përkufizimi botanik përfshin shumë fruta që nuk njihen ose nuk quhen zakonisht manaferra, siç janë rrushi, domatet, kastravecat, patëllxhanët, bananet dhe specat djegës. Frutat që zakonisht konsiderohen manaferra, por të përjashtuara nga përkufizimi botanik përfshijnë luleshtrydhet, mjedrat dhe manaferrat, të cilat janë fruta të përbashkëta, dhe manat, të cilat janë fruta të shumëfishta. Shalqinjtë dhe kungujt janë manaferra gjigante që bien në kategorinë "pepos". Një bimë që mban manaferra thuhet se është bacciferous ose baccate. Macerat hahen në të gjithë botën dhe shpesh përdoren në reçele, reçele, ëmbëlsira ose pite. Disa manaferra janë të rëndësishme komercialisht. Industria e manave ndryshon nga një vend në tjetrin, ashtu si edhe llojet e manave që kultivohen ose rriten në natyrë. Disa manaferra si mjedrat dhe luleshtrydhet janë kultivuar për qindra vjet dhe dallohen nga homologët e tyre të egër, ndërsa manaferra të tjera, si manaferrat dhe manaferrat, rriten pothuajse ekskluzivisht në natyrë. Ndërsa shumë manaferra janë të ngrënshme, disa janë helmuese për njerëzit, siç janë ato të manaferrës vdekjeprurëse dhe barit të lulediellit. Të tjera, të tilla si manaferra e bardhë, manaferra e kuqe dhe manaferra e shtogut, janë helmuese kur janë të papjekura, por të ngrënshme kur janë të pjekura. == Shiko edhe == * [[Fruti]] * [[Manaferra e zezë]] * [[Mjedra]] * [[Luleshtrydhja]] == Burime == [[Kategoria:Manaferra]] [[Kategoria:Morfologji e frutave]] [[Kategoria:Produkte pyjore jo-drusore]] 1zy3qfmij64zyecvgwcjdl0q3e4yht1 3058745 3058744 2026-10-21T10:55:03Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Produkte pyjore jo-drusore]]; added [[Category:Produkte pyjore jo-drurore]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3058745 wikitext text/x-wiki {|style="width: 250px; height: 250px; float:right; text-align: center;" |<gallery mode="packed-hover" widths="80px" heights="80px"> File:Berberis thunbergii berries.jpg|[[Berberis thunbergii|Japanese barberries]] File:Norwegian blueberry.jpg|[[Bilberry]] File:Ribes rubrum2005-07-17.JPG|Redcurrants File:Lonicera coerulea a3.jpg|[[Lonicera caerulea|Honeysuckle]] File:Stachelbeere (Ribes uva-crispa).jpg|Gooseberries File:Rubus chamaemorus close-up.JPG|[[Rubus chamaemorus|Cloudberry]] File:Vaccinium corymbosum a2.jpg|[[Vaccinium corymbosum|Highbush blueberries]] File:Black Butte blackberry.jpg|Blackberries </gallery> |} Një '''manaferrë'''<ref>{{Cite web |title=Fjalorthi |url=https://fjalorthi.com/ |access-date=2026-10-21 |website=fjalorthi.com |language=sq}}</ref> është një [[Fruti|frut]] i vogël, i butë dhe shpesh i ngrënshëm. Zakonisht, manaferrat janë të lëngshme, të rrumbullakëta, me ngjyra të ndezura, të ëmbla ose të tharta dhe nuk kanë bërthamë, megjithëse mund të jenë të pranishme shumë fara ose bërthama. Shembuj të zakonshëm të manave në kuptimin kulinar janë luleshtrydhet, mjedrat, boronicat, manaferrat, rrushi i bardhë, rrushi i zi dhe rrushi i kuq. Në Britani, frutat e buta janë një term hortikulturor për fruta të tilla. Përdorimi i zakonshëm i termit "manaferrë" është i ndryshëm nga përkufizimi shkencor ose botanik i një manaferre, i cili i referohet një fruti mishtor të prodhuar nga vezorja e një luleje të vetme ku shtresa e jashtme e murit të vezores zhvillohet në një pjesë mishtore të ngrënshme (perikarp). Përkufizimi botanik përfshin shumë fruta që nuk njihen ose nuk quhen zakonisht manaferra, siç janë rrushi, domatet, kastravecat, patëllxhanët, bananet dhe specat djegës. Frutat që zakonisht konsiderohen manaferra, por të përjashtuara nga përkufizimi botanik përfshijnë luleshtrydhet, mjedrat dhe manaferrat, të cilat janë fruta të përbashkëta, dhe manat, të cilat janë fruta të shumëfishta. Shalqinjtë dhe kungujt janë manaferra gjigante që bien në kategorinë "pepos". Një bimë që mban manaferra thuhet se është bacciferous ose baccate. Macerat hahen në të gjithë botën dhe shpesh përdoren në reçele, reçele, ëmbëlsira ose pite. Disa manaferra janë të rëndësishme komercialisht. Industria e manave ndryshon nga një vend në tjetrin, ashtu si edhe llojet e manave që kultivohen ose rriten në natyrë. Disa manaferra si mjedrat dhe luleshtrydhet janë kultivuar për qindra vjet dhe dallohen nga homologët e tyre të egër, ndërsa manaferra të tjera, si manaferrat dhe manaferrat, rriten pothuajse ekskluzivisht në natyrë. Ndërsa shumë manaferra janë të ngrënshme, disa janë helmuese për njerëzit, siç janë ato të manaferrës vdekjeprurëse dhe barit të lulediellit. Të tjera, të tilla si manaferra e bardhë, manaferra e kuqe dhe manaferra e shtogut, janë helmuese kur janë të papjekura, por të ngrënshme kur janë të pjekura. == Shiko edhe == * [[Fruti]] * [[Manaferra e zezë]] * [[Mjedra]] * [[Luleshtrydhja]] == Burime == [[Kategoria:Manaferra]] [[Kategoria:Morfologji e frutave]] [[Kategoria:Produkte pyjore jo-drurore]] jjj20sw727379pa80gnhvirh5b69ggg 0 407906 3058746 2026-10-21T10:55:21Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Manaferra]] 3058746 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Manaferra]] hpjjvx5k38xq7gqbpq4nb581qp6xcsf 3 407907 3058750 2026-10-21T11:21:54Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3058750 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|name=GabrielaK99}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 21 tetor 2026 13:21 (CEST) 06fv6ivr07dyah0vuv4oscs7rle6u2p 0 407908 3058752 2026-10-21T11:26:48Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Revolta]] 3058752 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Revolta]] rc38eziceu21ifbc9jndhbnldoptutc 0 407909 3058753 2026-10-21T11:27:01Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Kryengritja]] 3058753 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Kryengritja]] 3innw1ytovh7be58f5k49wkx2xtx5lo 0 407910 3058754 2026-10-21T11:27:06Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Rebelimi]] 3058754 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Rebelimi]] qjna0vgd0tnccokbf01elxchuf0u2nd 0 407911 3058755 2026-10-21T11:33:13Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Oqeani Paqësor]] 3058755 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Oqeani Paqësor]] 5zf4rbjp5ssyu916u4uuwg09t9uol4k 0 407912 3058756 2026-10-21T11:33:28Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Paqja]] 3058756 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Paqja]] ekbpw2gzb472nc0pot2x8cc0rl9coh1 0 407913 3058757 2026-10-21T11:33:32Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Paqja]] 3058757 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Paqja]] ekbpw2gzb472nc0pot2x8cc0rl9coh1 0 407914 3058758 2026-10-21T11:34:17Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Paqja]] 3058758 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Paqja]] ekbpw2gzb472nc0pot2x8cc0rl9coh1 1 407916 3058761 2026-10-21T11:37:26Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 3058761 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1