Wikipedia srnwiki https://srn.wikipedia.org/wiki/Fesipapira MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Spesyal Taki Masyin Taki fu masyin Wikipedia Taki fu Wikipedia Gefre Taki fu gefre MediaWiki Taki fu MediaWiki Ankra Taki fu ankra Yepi Taki fu yepi Guru Taki fu guru TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk Ankra:MunPapira/03-2008 10 197 40200 40160 2026-06-02T01:02:23Z CommonsDelinker 174 Replacing Atom.svg with [[File:Helium_atom_(not_to_scale).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · Naming according meaning.). 40200 wikitext text/x-wiki [[Image:Helium atom (not to scale).svg|thumb|right|100px|Wan atomi fu [[Helimi|helimi]]. A koru, nanga tu protoni (redi) nanga tu nutroni (grun), e ben umgi nanga tu elektroni (geri).]] Wan '''atomi''' e ben fu pasa [[Sabi fu skotriki|skykundi]] elementi a pikinsu nogi leki sodani rekonisibili bustono. Da e ben fu disi rei pasa pikinr elementeri parti pe a atomi u e ben. Pasa ala skykundi nanga nutrukundi yguskapi fu a opo aldoti fukon materiali e ben skaki na den yguskapi fu atomi. Da e ben da-um wan srotobigripi ini disi skoro. Den yguskapi fu atomi leki kompleti sey studeri ini a atomifisika. Ini nanganen [[Son|son]], nutronison nanga blaka olo kon ok materiala fu dy no u atomi e ben bu. A studi fu sisi -fru aldoti perspektifi strangunen- formu fu materiala e ben a treni fu a plasmafisika nanga a astrofisika. <small><center>[[Atomi|Leysi pasa]] - [http://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Template:MunPapira/04-2008&action=edit Kenki trawan mun] - [[Wikipedia:Mun Papira|Praposi]]</center></small> <noinclude>[[Guru:Wp/srn]] [[Guru:Fruwondruwiwiri Ankra]] [[Guru:Peprewoysi fu a mun]] </noinclude> sd5s2l36xii8l7bknltx3ate1gl2378 Atomi 0 516 40201 40159 2026-06-02T01:02:26Z CommonsDelinker 174 Replacing Atom.svg with [[File:Helium_atom_(not_to_scale).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · Naming according meaning.). 40201 wikitext text/x-wiki [[Gefre:Helium atom (not to scale).svg|thumb|right|150px|Wan atomi fu [[helimi]]. A koru, nanga tu protoni (redi) nanga tu nutroni (grun), e ben umgi nanga tu elektroni (geri).]] Wan '''atomi''' e ben fu pasa [[Sabi fu skotriki|skykundi]] elementi a pikinsu nogi leki sodani rekonisibili bustono. Da e ben fu disi rei pasa pikinr elementeri parti pe a atomi u e ben. Pasa ala skykundi nanga [[Sabi fu natru|nutrukundi]] yguskapi fu a opo aldoti fukon materiali e ben skaki na den yguskapi fu atomi. Da e ben da-um wan srotobigripi ini disi skoro. Den yguskapi fu atomi leki kompleti sey studeri ini a atomifisika. Ini nanganen [[son]], nutronison nanga blaka olo kon ok materiala fu dy no u atomi e ben bu. A studi fu sisi -fru aldoti perspektifi strangunen- formu fu materiala e ben a treni fu a plasmafisika nanga a astrofisika. == Bu fu wan atomi == [[Gefre:Bouw materie.PNG|thumb|right|250px|opobu fu materiala]] Wan atomi e ben u wan utesi pikin, positifi lay atomikoru nanga wan diameter fu sowe 10<sup>-14</sup> meter (10 femtometer) dy e ben opo bu u [[protoni]] (a protoni e ben positifi lay) nanga [[nutroni]] (nutrali lay); nanga da-um wan loto fu negatifi lay [[elektroni]] nanga wan diameter ini a ordru fu 10<sup>-10</sup> meter (100 pikometer). A loto fu elektroni blifi ronum a koru siti via a elektrisi anari ini a positifi lay koru nanga den negatifi lay elektroni, korutayi e nen. Wan strangu simpli gefre fu wan atomi e ben gi ini a bofuben ilustrasi. A studi fu a atomikoru e ben a treni fu a korufisika/ A e ben abli den bustono fu a koru pasa tu spliti ini pasa pikinr subatomeri parti. Disi e ben a treni fu a hey-enesifisika. == Sortu atomi == Atomi kan ondrosky sey na a teri fu protoni ini a koru. Disi teri e nen si a atominumro. Wan skotriki dy e ben u atomi nanga a selfi atominumro e nen si wan elementi. Da e ben sinsi 2006 pasa leki 118 ski elementi noni, pefu wan teri sonen no opo a aldoti frukon. Den elementi sey rangskiki ini a [[periodiki sistemi]]. Leki wan atomi no a selfi teri fu [[elektroni]] nanga [[protoni]] e abi e ben disi atomi wan so nen [[ioni]]. Leki wan atomi pasa elektroni leki protoni e abi e ben a atomi no nutrali lay, ma negatifi lay. Leki wan atomi pasa protoni leki elektroni e abi e ben a atomi no nutrali lay, ma positifi lay. A e ben abli taki den atomi fu wan elementi no a selfi teri fu nutroni ini a koru e abi. Da ten e ben dati atomi wan [[isotopi]]. Isotopi e abi den selfi kemisi ma trawan fisisi yguskapi. Pasa elementi e abi pasa leki wan isotopi. Dananga e ben a posibili nanga koruspliti nanga korufusi nyunr atomi tu produseri, ma disi e ben oftoten instabili nanga ondrogo radio aktifi frufadon. Da e ben gassi dy u lusi atomi e ben, disi e ben frunen den ediligassi, leki [[argoni]], ma disi e ben tru fu a dampu fu [[kwiki]] tu. Pasar atomi e kan si ok organiseri ini [[molekuli]]. Watradampu funen e ben u watramolekuli dy e ben opobu u tu [[Watraskotriki|watraskotriki-atomi]] nanga wán [[Swaskotriki|swaskotriki-atomi]]. {{Flosi Grati}} [[Guru:Sabi fu natru]] [[Guru:Sabi fu skotriki]] 3la2xbra3c5yfw0325ruqwrh8vak717 Ankra:Fesipapira/Flosi grati/7 10 1566 40202 40158 2026-06-02T01:02:32Z CommonsDelinker 174 Replacing Atom.svg with [[File:Helium_atom_(not_to_scale).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · Naming according meaning.). 40202 wikitext text/x-wiki [[Gefre:Helium atom (not to scale).svg|thumb|right|150px|Wan atomi fu [[helimi]]. A koru, nanga tu protoni (redi) nanga tu nutroni (grun), e ben umgi nanga tu elektroni (geri).]] Wan '''atomi''' e ben fu pasa [[Sabi fu skotriki|skykundi]] elementi a pikinsu nogi leki sodani rekonisibili bustono. Da e ben fu disi rei pasa pikinr elementeri parti pe a atomi u e ben. Pasa ala skykundi nanga [[Sabi fu natru|nutrukundi]] yguskapi fu a opo aldoti fukon materiali e ben skaki na den yguskapi fu atomi. Da e ben da-um wan srotobigripi ini disi skoro. Den yguskapi fu atomi leki kompleti sey studeri ini a atomifisika. Ini nanganen [[son]], nutronison nanga blaka olo kon ok materiala fu dy no u atomi e ben bu. A studi fu sisi -fru aldoti perspektifi strangunen- formu fu materiala e ben a treni fu a plasmafisika nanga a astrofisika. <br> '''[[Atomi|Leisi a sten...]]''' 9twdjqt1420we7wbuheeani88f3sttn