Wikipedia
sswiki
https://ss.wikipedia.org/wiki/Likhasi_Lelikhulu
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Tinkundla
Lelibalulekile
Khuluma
Bantfu
Khuluma nebantfu
Wikipedia
Khuluma ngeWikipedia
Lifayela
Khuluma ngelifayela
MediaWiki
Khuluma ngeMediaWiki
iThempleti
Khuluma ngethempleti
Lusito
Khuluma ngelusito
Umkhakha
Khuluma ngemkhakha
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Kusoka
0
6547
43218
43061
2026-10-07T00:16:29Z
InternetArchiveBot
6884
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
43218
wikitext
text/x-wiki
'''Kusoka''' yinchubo lesusa sikhumba sesibeletho esitfweni sangasese semuntfu sangansense.<ref name=":2">https://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/jc1360_male_circumcision_en_0.pdf</ref>
== Kusebentisa ==
=== Kuvikela kwetifo ===
Cishe ihhafu yako kusoka emhlabeni wonkhe kwentiwa ngetizatfu tekunakekelwa kwemphilo.<ref name=":3">https://publications.aap.org/pediatrics/article/130/3/e756/30225/Male-Circumcision?autologincheck=redirected</ref>
==== Kusetjentiswa kuvikela bantfu labasengotini lenkhulu ====
[[File:South_Africa_1_millionth_Voluntary_Medical_Male_Circumcision_(40944402290).jpg|thumb|Umlingisi Melusi Yeni waba ngumdlali we -VMMC wesigidzi sinye wekulwa nekwendluliselwa kweligciwane le-HIV/AIDS esifundzeni saKwaZulu-Natal, eNingizimu Afrika.<ref name=":4">https://www.news24.com/citypress/news/its-hassle-free-says-actor-melusi-yeni-about-his-medical-circumcision-20180601</ref> ]]
Kukhona kuvumelana emkhatsini wetinhlangano letinkhulu tekwelapha emhlabeni kanye nasetincwadzini tetifundvo kutsi kusoka kungenelela kanjani ekuphumeleleni kwekuvikela i-HIV kubantfu labasengotini lenkhulu uma kwentiwa bongcweti betekwelapha ngaphansi kwetimo letiphephile.<ref name=":5">Lissauer T, Clayden G (October 2011). ''Illustrated Textbook of Paediatrics, Fourth edition''. Elsevier. pp. 352–353. ISBN <bdi>978-0-7234-3565-5</bdi>.</ref><ref name=":6">https://books.google.co.za/books?id=V8lMJniWK_QC&redir_esc=y</ref>
Nga-2007, i-WHO kanye neLuhlelo LweMhlabuhlangene Lwe-HIV/AIDS (i-UNAIDS) bancoma kusokwa kwebantfu labasha nalabadzala njengencenye yeluhlelo loluphelele lwekuvikela kutseleleka kwe-HIV etindzaweni letinemazinga laphakeme i-HIV, <ref name=":6" /><ref>https://books.google.co.za/books?id=or15PgAACAAJ&redir_esc=y</ref>uma nje loluhlelo lufaka ekhatsi " kuvuma ngekwati, kugcina imfihlo yekwelashwa, kanye nekungavumi" kusoka, nobe i-VMMC.<ref>https://www.who.int/publications/i/item/978-92-4-000854-0</ref> Nga 2010, <ref name=":7">https://www.who.int/publications/i/item/978-92-4-000854-0</ref>kwakhula kwaba kusoka lokujwayelekile kwebantfwana labancane,uma nje batali beluswane bavuma. Nga-2020,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-92-4-150075-3</ref> i-WHO yaphindze futsi yaphetsa ngekutsi kusoka kwemadvodza kungenelela lokuphumelelako kwekuvikela i-HIV nekutsi kusoka kwemadvodza kulisu lelibalulekile, ngetulu kwaletinye tindlela, tekuvikela kutseleleka nge-HIV lokutfolakala ngekwebulili lobehlukile emadvodzeni. <ref name=":7" /><ref>https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11666075/</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Springer_Nature</ref>Emphumalanga naseningizimu ye Afrika bekunebantfu labadvuna labasokile labaphansi. Lesigodzi sinelizinga leliphakeme kakhulu lekutseleleka ngeligciwane lesandulelangculazi (HIV),ngesibalo lesikhulu sekutseleleka lokuvela ekutselelekeni kwebantfu bebulili lobehlukile. Ngenca yaloko, kukhutsatwa kwekusoka kwekuvikela bekukungenelela lokubalulekile kuleso sigodzi kusukela ngetincomo te-WHO ta-2007. <ref name="WHO-PrevHIV" /> I-International Antiviral Society–USA iphindze iphakamise kutsi kusoka kucocwe nemadvodza laya emcasini nalamanye madvodza, ikakhulukati etigodzini lapho khona i-HIV ivame khona. <ref>https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6309682/</ref>Kukhona bufakazi bekutsi kusoka kuhambisana nekunciphisa ingoti yekutseleleka ngeligciwane lesandulelangculazi kumadvodza lanalo,kakhulukati emaveni lahola imali lencane. <ref name="yuan">{{Cite journal|journal=e436–e447}}</ref>
Kutfolakala kutsi kusoka kunciphisa kakhulu kundluliselwa kweligciwane lesandulelangculazi kusuka kulabasikati kuya kulabadvuna kwenta kutsi tinhlangano tekwelapha letisebentela imimango letsintsekile ngeligciwane lesandulelangculazi/ nebulalave lekhonako kutsi tikhutsate kusoka njengendlela yekulawula kusakateka kweligciwane lesandulelangculazi.<ref>Jacobs M, Grady R, Bolnick DA (2012). "Current Circumcision Trends and Guidelines". In Bolnick DA, Koyle M, Yosha A (eds.). ''Surgical Guide to Circumcision''. London: Springer. pp. 3–8, 255–257.</ref>
==== Kusetjentiswa nekuvikela emaveni latfutfukile ====
[[File:Elizabeth_Mataka,_2009_World_Economic_Forum_on_Africa.jpg|thumb|Elizabeth Mataka, Sitfunywa Lesikhetsekile saMabhalane Jikelele we-UN se-AIDS e-Afrika, wakhuluma ngesikhatsi atsi"Kusuka kubufakazi Kuya Ekusebentiseni: Kukhutsata Kusoka Kwemadvodza e-Afrika" ngesikhatsi seNhlangano Yetemnotfo Wemhlaba e-Afrika 2009 eKapa, eNingizimu Afrika, mhla tinge-11 Inhlaba 2009.]]
Tinhlangano letinkhulu tekwelapha tiphetse tikhundla letehlukahlukene mayelana nekusebenta kahle kwekuvikela kwekusokwa kwebantfwana labancane emaveni latfutfukile. Tincwadzi letimayelana nalendzaba tihlukaniswe, ngekuhlatiya tindleko-netinzuzo kuncike kakhulu etinhlotjeni kanye nasemvamisa yetinkinga tetemphilo kubantfu lokukhulunywa ngabo nekutsi kusoka kubatsintsa njani. <ref name="pinto_2012">{{Cite journal|journal=977–986}}</ref><ref>https://publications.aap.org/pediatrics/article/130/3/e756/30225/Male-Circumcision</ref><ref>Jacobs M, Grady R, Bolnick DA (2012). "Current Circumcision Trends and Guidelines". In Bolnick DA, Koyle M, Yosha A (eds.). ''Surgical Guide to Circumcision''. London: Springer. pp. 3–8, 255–257. </ref><ref>https://books.google.co.za/books?id=C1T6NrSPD_AC&pg=PA43&redir_esc=y</ref>
Inhlangano Yetemphilo Yemhlaba Wonkhe (WHO), i-UNAIDS, kanye netinhlangano tekwelapha taseMelika titsatsa sikhundla sekutsi tinzuzo tayo tetemphilo tekuvikela tidlula bungoti, kantsi tinhlangano tetekwelapha taseYurophu, tase-Australia, nase New Zealand tivame kubamba kutsi tinzuzo tayo tekwelapha atikeneli kute tiyivikele. <ref>Gable L, Gamharter K, Gostin L, Hodge Jr J, Puymbroeck R (2007). "1.12 Male Circumcision". ''Legal Aspects of HIV/AIDS: A Guide for Policy and Law Reform''. World Bank Publications. pp. 38–39. </ref>Bameli bekusoka bancoma kutsi kwentiwe ngesikhatsi sekutalwa lapho khona kungabiti kakhulu futsi kunebungoti lobuncane betinkinga. <ref>Jacobs M, Grady R, Bolnick DA (2012). "Current Circumcision Trends and Guidelines". In Bolnick DA, Koyle M, Yosha A (eds.). ''Surgical Guide to Circumcision''. London: Springer. pp. 3–8, 255–257.</ref>I -American Academy of Pediatrics,kanye neTikhungo Tekulawula Nekuvikela Tifo batsi tinzuzo letingaba khona ngekusoka tidlula bungoti.<ref>https://books.google.co.za/books?id=C1T6NrSPD_AC&pg=PA43&redir_esc=y</ref><ref>Pinto K (August 2012). "Circumcision controversies". ''Pediatric Clinics of North America''. '''59''' (4): 977–986.</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://wellcome.org/story/troubled-history-foreskin |access-date=2026-09-24 |archive-date=2026-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910142205/https://wellcome.org/story/troubled-history-foreskin |dead-url=yes}}</ref>
Nga-2010, Inhlangano Yetemphilo Yemhlaba wonkhe yatsi: <ref name=":8">https://iris.who.int/handle/10665/44478</ref>
=== Luncwaningo letifo ===
Kusoka kuphindze kusetjentiswe kulapha tifo letehlukahlukene. Loku kufaka ekhatsi i-phimosis yekugula, i-balanoposthitis lengaphili kanye nekugula lokungapheli noma lokuphindzaphindvwako kwemgudvu wemchamo (ema-UTI).<ref name=":8" />
== Timphawu letiphikisako ==
Kusoka akukafaneleki kutsi kwentiwe etimeni letitsite.
Loku kufaka ekhatsi tinswane letinetintfo letitsite letingakavami tekwakheka kwetitfo tangasense, njengekuvulwa kwemchamo lokungakafaneli (njengase hypospadias nase epispadias ), kugoba kwenhloko yesitfo sangasense ( chordee ), noma titfo tangasense letingacaci kahle, ngoba sikhumba sesibeletfo singadzingeka ekuhlindvweni kwekwakha kabusha. Kusoka kuphikiswa etinsaneni letingakafiki sikhatsi kanye nalabo labangakasimami emtholampilo futsi labanemphilo lenhle.<ref name=":4" /><ref>https://books.google.co.za/books?id=V8lMJniWK_QC&redir_esc=y</ref>
Nangabe umuntfu atiwa kutsi unesifo lesikhulu sekukhopha ingati nobe unemlandvo wemndeni wakhe njenge- hemophilia, kunconywa kutsi ingati ihlolwe kutsi ingakhona yini kuhlangana lokujwayelekile yini ngaphambi kwekutsi kuzanywe lenchubo.
== Tindlela ==
{{KI|Circumcision surgical procedure}}
[[File:Adult_circumcision_before_and_after.jpg|thumb|Ngaphambi (ngasencele) nangemuva (ngasekudla) kwekusoka kwebantfu labadzala lokwentiwa kwelapha i-phimosis. Emva kwekuhlindvwa, inhloko yenduku ihlala ibonakala nobe indvuku itsambile ingakavuki.]]
Sikhumba sesibeletfo sicucu lesinetigaba letimbili letisekupheleni kwemthondo wemuntfu lesimbonya i -glans kanye ne- urinary meatus. Esikhatsini lehlukene sikhumba siyasuswa ngesikhatsi sekusoka. Lesento sehlukile kuletinye tindlela tekuhlindvwa tekwelapha i -phimosis noma kugula lokumelana nekwelashwa ngekususa ngalokuphelele umgodzi we-preputial.<ref name=":6" /><ref name=":5" /><ref name=":9">https://en.wikipedia.org/wiki/Jhpiego</ref>
[[File:Uncircumcised_and_circumcised_erect_comparison.jpg|thumb|Kucatsanisa kwemthondo lemile, munye (ngasencele) awukasokwa, kantsi lomunye (ngasekudla) usokiwe.]]
Kusoka kwelapha kwebantfu labadzala, kuphola kwesilonda lesingetulu kutsatsa liviki, kanye nekuphola lokuphelele tinyanga letingu 4 kuya ku 6. Kubantfwana labancane, kwelashwa kuvame kuphola kungakapheli liviki linye.<ref name=":5" /><ref name=":9" />
=== Kususwa kwesikhumba ===
[[File:Beschneidungsstile,_Styles_of_Circumcision.jpg|thumb|Imiphumela leyehlukene yekusoka ngekuya ngekubeka lokusikiwe kanye nekucindzeteleka kwesikhumba (kusuka ngesencele kuya ngesekudla): kuphakeme futsi kukhululekile, kuphakeme futsi kucinile, kuphansi futsi kukhululekile, kuphansi futsi kucinile.]]
Kusoka bantfwana labancane, tintfo letifana ne Gomco clamp, iPlastibell kanye ne Mogen clamp tivame kusetjentiswa eMelika. Leti tilandzela inchubo lefanako lesisekelo.<ref name=":3" /> Kwekucala,kulinganiselwa kutsi kufanele kususwe linani lesikhumba sesibeletfo. <ref>Partin AW, ed. (2020). "Chapter 61: Penile and Urethral Reconstructive Surgery". ''Campbell-Walsh-Wein Urology''. Vol. 1 (12th ed.). Elsevier.</ref>Dokotela uvula sikhumba sesicumbi ngekusebentisa umgodzi we preputial kwentela kuveta i-glans lengaphansi bese ucinisekisa kutsi ivulekile ngaphambi kwekuhlukanisa ngalokucondzile luhlaka lwangekhatsi lwesicumbi sesicumbi ( preputial epithelium ) kusuka ekunamatseleni kwayo ku-glans.<ref>Lönnqvist PA (September 2010). "Regional anaesthesia and analgesia in the neonate". ''Best Practice & Research. Clinical Anaesthesiology''. '''24''' (3): 309–321.</ref> <ref>Shockley RA, Rickett K (April 2011). "Clinical inquiries. What's the best way to control circumcision pain in newborns?". ''The Journal of Family Practice''. '''60'''(4): 233a–233b. PMID 21472156.</ref>Dokotela ubese ubeka lentfo yekusoka (loku ngalesinye sikhatsi kudzinga umgodzi wemgogodla ), lohlala lapho kute kuhamba kwengati sekuphelile.<ref>https://umc.edu/Childrens/Childrens%20Urology/Patient%20Resources/What-to-Expect-After-Circumcision.html</ref>Ekugcineni, sikhumba sesicumbi siyajutjwa. Kubantfwana labadzala kanye nebantfu labadzala, kusoka kuvame kwentiwa ngekuhlindvwa ngaphandle kwetintfo letikhetsekile, futsi letinye tindlela letifana ne Unicirc, Shang ring noma kusoka nge stapler tiyatfolakala. Kuya ngendlela letsite yekuhlindvwa nobe tidzingo temtimba, i- frenulum libhande le- elastic lelineticubu letingaphansi kwesitho sangasense ingagcinwa nobe isuswe ngesikhatsi sekuhlindvwa.<ref>https://medlineplus.gov/ency/presentations/100081_4.htm</ref> <ref name=":9" />Uma leticubu tisuswa ngaso sonkhe sikhatsi, lenchubo yekuncedisa yatiwa ngekutsi yi-penile frenulectomy.<ref>Shockley RA, Rickett K (April 2011). "Clinical inquiries. What's the best way to control circumcision pain in newborns?". ''The Journal of Family Practice''. '''60'''(4): 233a–233b. PMID 21472156.</ref>
=== Kulawula tihlungu ===
Lendlela yekusoka ibangela buhlungu, futsi kubantfwana labasha lobuhlungu bungaphazamisa kusebentisana kwamake neluswane noma kubangele letinye tingucuko tekutiphatsa, ngako kusetjentiswa kwe- analgesia kuyakhutsatwa futsi kuyadzingeka ngemtsetfo kulamanye emave. <ref name=":2" /> Buhlungu bungalawulwa ngetindlela temitsi naletingasiwo temitsi. Tindlela temitsi, njengemijovo yendzawo noma yesifundza levimbela buhlungu kanye nemakhilimu ekucedza buhlungu lasetulu,aphephile futsi ayasebenta.<ref name=":9" /> I -ring block kanye ne-dorsal penile nerve block (DPNB) ngiyo lephumelelako kakhulu ekunciphiseni buhlungu,futsi i-ring block ingasebenta kakhulu kune-DPNB. Tisebenta kakhulu kune -EMLA (ingcucuko ye-eutectic ye-anesthetics yasendzaweni) ukhilimu, lesebenta kakhulu kune- placebo. Emakhilimu lasetulu atfolakele kutsi acasula sikhumba setinswane letinesisindvo lesiphansi sekutalwa,ngako-ke tindlela tekuvimba imiva yepipi tinconywa kulelicembu. <ref>https://web.archive.org/web/20130312062922/http://whqlibdoc.who.int/hq/2012/WHO_HIV_2012.7_eng.pdf</ref>Kusoka kuphikiswa bantfwana labatalwe ngaphambi kwesikhatsi kancane ngenca yetinkinga ngekubulala buhlungu.
[[File:Circumcision_instrument_on_gray_background_-_Mogen_clamp.jpg|right|thumb|I-Mogen Clamp levulekile. Ekusetjentisweni lesikhumba sesibeletfo besitawudvonswa ngekuvuleka bese le clamp iyavalwa bese iyakhiywa, ichobosele sikhumba sesibeletfo.]]
Kubantfwana labancane, tindlela letingekho emitsetfweni letifana nekusebentisa situlo lesikhululekile, lesinemaphepha kanye ne- sucrose noma i-pacifier lengasiyo i-sucrose tiphumelela kakhulu ekunciphiseni buhlungu kune-placebo, kepha i -American Academy of Pediatrics (AAP) itsi tindlela letinjalo atikeneli todvwa futsi kufanele tisetjentiswe kakhulu.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Jhpiego</ref> Inchubo lesheshako inciphisa sikhatsi sebuhlungu; kusetjentiswa kwe Mogen clamp kwatfolakala kutsi kuphumela esikhatsini lesifishane senchubo kanye nekucindzeteleka lokuncane lokubangwa buhlungu kunekusebentisa i Gomco clamp noma iPlastibell. Bufakazi lobutfolakalako abukhombi kutsi kulawulwa kwebuhlungu ngemuva kwenchubo kuyadzingeka. Labanye bodokotela bancoma kutsi kusetjentiswe i -petroleum jelly kute ingati inganamatseli etitfweni tangasense kulelinabukeni ngesikhatsi sekuphola. <ref>Shockley RA, Rickett K (April 2011). "Clinical inquiries. What's the best way to control circumcision pain in newborns?". ''The Journal of Family Practice''. '''60'''(4): 233a–233b. </ref>Kubantfu labadzala, kubulawa kwemtimba ngesihloko, kuvimba indandatho, kuvimba kwetinzwa tesitho semuva (DPNB) kanye nekubulawa kwemtimba jikelele konkhe lokungakhetfwa, futsi lenchubo idzinga emaviki lamane kuya kulasitfupha ekuyekela kushaya indlwabu noma kuya ecasini kute kuvunyelwe silonda kutsi sipholise.<ref>Partin AW, ed. (2020). "Chapter 61: Penile and Urethral Reconstructive Surgery". ''Campbell-Walsh-Wein Urology''. Vol. 1 (12th ed.). Elsevier.</ref>
=== Kuphilisa kanye nekulungisa kabusha sikhumba ===
[[File:Prepuce_tissue_remodeling_comparison.jpg|right|thumb|Ngaphambi (ngasencele) nangemuva (ngasekudla) kucatsanisa kubukeka kwepipi ngemuva kwenchubo. Simo lesiphilisiwe (ngasekudla) sikhombisa imiphumela lebonakalako yekuvuselela ticubu tesakhiwo.]]
Ngemuva kwekukhishwa kwesikhumba sesibeletho, silonda sekuhlindvwa sihamba ngetigaba letijwayelekile tekuphola: hemostasis,kuvuvuka, kwandza kwemaseli,kanye nekulungisa kabusha kweticubu. Ngenca yekutsi kusoka kunciphisa inethiwekhi leminyene yemitsambo yengati lengetulu kanye netindlela te-lymphatic ngaphakatsi kwe- prepuce kanye ne-dartos fascia, kukhishwa kwemanti lokujwayelekile kuyaphazamiseka kwesikhashana. Loku kuphazamiseka kweluhlelo lwe lymphatic kuvame kubangela i-edema lesendzaweni ngemuva kwekuhlindvwa (kuvuvuka) letungelete umugca wekusika kanye ne-mucosal collar lesele. <ref name=":10">https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470443/</ref>
Ngesikhatsi setigaba tekwandza kanye nekulungisa kabusha tekululama, umtimba wenta i-angiogenesis (kwakheka kwemitsambo lemisha yengati) kanye ne -lymphangiogenesis. Emanethiwekhi emitsambo kanye ne lymphatic akhiwa kabusha kancane kancane kwentela kusungulwa tindlela letinsha tekukhipha emanti e collateral ngaphesheya kwemncele wekuhlindvwa. Njengoba loku kuvuselelwa kweticubu tesakhiwo kuvutfwa emavikini lalandzela lenchubo, kuvuvuka ngemuva kwekuhlindvwa kuyacatululeka bese ibhalansi yemanti emtimbeni ibuyiselwa esikhumbeni sesitfo sangasense.<ref name=":10" />
== Emitselela ==
=== Tifo letitsatselana ngekwelicasi ===
==== Ligciwane lekushoda kwemasotja emtimba ====
==== Ligciwane lebantfu ====
I-Human papillomavirus (HPV) ngeyo indlela levame kutsatselwana ngekwelicansi, letsintsa emadvodza nebafati. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Springer_Publishing</ref>Ngesikhatsi kugula lokunyenti kungabonisi timphawu futsi kususwa ngemasotja emtimba, letinye tinhlobo taleligciwane tibangela tinsumpa etindzawo tangasense, futsi letinye tinhlobo, uma tingaphatfwa, tibangela tinhlobo letehlukahlukene temdlavuza, kufaka ekhatsi umdlavuza wesibeletfo kanye nemdlavuza wempipi. Tinsumpe etindzawo tangasense kanye nemdlavuza wesibeletfo tinkinga letimbili letivame kakhulu letibangelwa yi-HPV.
Kusoka kuhlobana nekuncipha kwekusakateka kwetinhlobo te -oncogenic tekugula kwe-HPV, lokusho kutsi indvodza lesokiwe ayikhoni kutseleleka ngetinhlobo te-HPV letibanga umdlavuza kunendvodza lengakasoki. <ref name="zhu">{{Cite journal|journal=125–131}}</ref> Kuphindze kunciphise ematfuba ekutseleleka ngetifo letinyenti. Nga 2012, bekute bufakazi lobucinile bekutsi kunciphisa lizinga lekutseleleka kwe-HPV, kepha lenchubo ihlobene nekukhuliswa kwekuhlanjululwa kweligciwane ngumtimba, lokungalandzisa kutfolakala kwekuncipha kwekusakateka. Kujova i-HPV yindlela lencono kakhulu yekuvikela kutseleleka nge-HPV.
Noma nje tinsumpa etindzawo tangasense tibangelwa luhlobo lwe HPV, kute budlelwane lobubalulekile ngekwetibalo emkhatsini wekusoka kanye nekubakhona kwetinsumpa etindzawo tangasense. <ref name="zhu"/>
==== Letinye tifo ====
Tifundvo letihlola umphumela wekusoka emazingeni aletinye tifo letitsatselwanako ngekwelicansi, ngalokuvamile, titfole kutsi kuyavikela. Kuhlatiya lokukhulu kwa-2006 kutfole kutsi kusoka kuhlobene nemazinga laphansi e -syphilis, i-chancroid, kanye ne- herpes yetitfo tangasense . Kubuyeketwa kwa 2010 kutfole kutsi kusoka kunciphise kwenteka kwekugula kwe HSV -2 (ligciwane le herpes simplex, luhlobo 2) nga 28%. Labacwaningi batfola imiphumela lehlukahlukene yekuvikela ku -trichomonas vaginalis kanye ne -chlamydia trachomatis, futsi kute bufakazi bekuvikela ku -gonorrhea noma ku-syphilis. Kungenteka futsi kuvikeleke ku-syphilis ku-MSM.
=== Sifo se-phimosis, ne sifo i-balanitis kanye nesifo se-balanoposthitis ===
Phimosis kungakhoni kuhlehlisa sikhumba sesicumbi ngetulu kwemtfondvo we-glans. <ref name="hayashi_2011">{{Cite journal|journal=289–301}}</ref> Ngesikhatsi utalwa, sikhumba sesicu asikhoni kuhlehliswa ngenca yekunamatsela emkhatsini wesikhumba sesicu kanye ne glans, futsi loku kutsatfwa njengalo kuvamile (physiological phimosis). <ref name="hayashi_2011" /> Ngekuhamba kwesikhatsi sikhumba sesibeletfo sihlukana ngekwemvelo ne glans, futsi liningi lebafana liyakhona kuhlehlisa sikhumba sesibeletfo ngeminyaka lemitsatfu. <ref name="hayashi_2011" /> Ngaphansi kweliphesenti linye basanetinkinga nabaneminyaka lengu 18. <ref name="hayashi_2011" /> Uma kungakhoni kwenta njalo kuba yinkinga (iphimosis yekugula) kusoka kuyintfo yekwelapha. I -preputioplasty, lapho khona sikhumba sesibeletfo sikhuliswa esikhundleni sekutsi sisuswe, ngulenye indlela yekwelapha ngekuhlindvwa lekhonakalako ye-phimosis. <ref>{{Cite journal|journal=2297–2302}}</ref> <ref name="pmid12949202">{{Cite journal|journal=452–53}}</ref> Le phimosis yekugula kungenteka kutsi ibangelwa kuba netibati letivela esifweni sesikhumba se balanitis xerotica obliterans (BXO),tikhatsi letiphindzaphindvwako te balanoposthitis noma kubuyiselwa emuva ngekuphocelelwa kwesikhumba sesikhumba. Emakhilimu e steroid nawo ayintfo lenengcondvo futsi angavikela sidzingo sekuhlindvwa kufaka ekhatsi kulabo labanesifo se-BXO lencane. <ref name=":1" /> <ref>{{Cite journal|journal=34–39}}</ref> Lenchubo ingaphindze isetjentiswe kuvikela kutfutfuka kwe-phimosis. I-Phimosis iphindze ibe yinkinga lengabangelwa kusoka. <ref name="KrillPalmer2011">{{Cite journal|journal=2458–2468}}</ref>
Kuvuvuka kwemtfondvo kanye nesikhumba sesibeletho kubitwa ngekutsi yi-balanoposthitis, futsi simo lesitsintsa umtfondvo kuphela sibitwa ngekutsi yi-balanitis. Emacala lamaningi aletimo entakala kulabadvuna labangakasoki, labatsintsa 4 - 11% walelo cembu. <ref name="hayashi_2011"/> Lendzawo lemanti,lefutfumele ngaphansi kwesikhumba sesicumbi kucatjangwa kutsi yenta kutsi kukhule emagciwane, kakhulu uma kuhlanteka kungakalungi. Imvubelo,kakhulu ''iCandida albicans'', ngiyo indlela levame kakhulu yekugula kwemtfondvo futsi ayikavami kukhonjwa kumasampula latsatfwa kulabadvuna labasokile. Totimbili letimo tivame kulashwa ngemitsi yekubulala emagciwane lesetulu (ukhilimu we metronidazole) kanye netibulala tikhunta (ukhilimu we clotrimazole) noma emakhilimu e-steroid lanemandla lamancane. Kusoka yindlela yekwelapha ye -balanoposthitis lephikisako noma lephindzaphindzako, kepha ngelikhulu lemashumi lamabili nakunye kutfolakala kwaletinye tindlela tekwelapha kwenta kutsi kungadzingeki kakhulu.
I-Phimosis iphindze ikhulise kakhulu ingoti lehambisanako yemdlavuza wepeni, futsi kusokwa kwebantfwana labasha kukhonjisiwe kutsi kucishe kucedze lengoti; <ref name="hayashi_2011"/> nomakunjalo, kucabanga ngebungoti nenzuzo lejikeleta kusetjentiswa kwekusoka njengendlela yekuvikela umdlavuza kungumtfombo wekuphikisana. <ref name="tpc">{{Cite book|edition=11–15}}</ref> 1 liphenseti kuphela wemadvodza ane phimosis ngeminyaka lengu 17. <ref name="hayashi_2011" /> Umphumela lonciphisako wekusoka lonawo esimeni sebungoti lesetfulwa ngekutsi kungenteka kutsi kube ne phimosis kusesigabeni sesibili, ngekutsi kususwa kwesikhumba sesibeletfo kucedza kungenteka kwe phimosis. Loku kungatsatfwa ngemiphumela yelucwaningo lekhombisa emadvodza langakasoki late umlandvo we phimosis anematfuba lalinganako ekuba nemdlavuza wesilisa njengemadvodza lasokile.
=== Kugula kwemgudvu wemchamo ===
I-UTI itsinta tincenye teluhlelo lwemchamo kufaka ekhatsi umgudvu wemchamo, sinye, kanye netinso . Kukhona ingoti lecishe ibe ngu-1% ye-UTIs kubafana labaseminyakeni lengephansi kwemibili budzala,futsi tigameko letinyenti tenteka ngemnyaka wekucala wekuphila. Kukhona bufakazi lobuhle kepha lobungakalungi bekutsi kusoka kunciphisa kwenteka kwema UTI kubafana labangaphansi kweminyaka lemibili, futsi kunebufakazi lobufanele bekutsi kunciphisa kwenteka ngesici lesingu 3 kuya ku 10 (kusoka lokulikhulu kuvikela i UTI yinye). <ref name="MorrisWiswell2013">{{Cite journal|journal=2118–2124}}</ref> Kusoka kungenteka kakhulu kutsi kuzuzise bafana labanengoti lenkhulu yekuba ne-UTI ngenca yekukhubateka kwemtimba futsi kungasetjentiswa kwelapha ema-UTI laphindzaphindvwako.
Kukhona inchazelo levakalako yetilwane yekunciphisa ingoti ye-UTI ngemuva kwekusoka. Lomgodzi lapho umchamo udlula khona esicongweni sesitho sangasese (i urinary meatus ) ubamba emagciwane lamanyenti labangela sifo seluhlelo lwemchamo kubafana bangakasoki kunalabafana labasokile, kakhulu kulabo labaneminyaka lengephansi kwetinyanga letisitfupha. Njengoba lamagciwane ayintfo leyingoti yema UTI, kusoka kungehlisa ingoti yema UTI ngekunciphisa linani lemagciwane.
=== Letinye tizatfu temdlavuza ===
Tingoti letiyinhloko temdlavuza wepeni yi-HPV, i-Phimosis kanye nekubhema. <ref name="Giona 2022">{{Cite book|edition=131–139}}</ref> Kukhona nekuhlobana emkhatsini wekusoka kwebantfu labadzala kanye nengoti lekhulile yemdlavuza wepeni lohlaselako; loku kukholelwa kutsi kuvela emadvodzeni lasokwako njengendlela yekwelapha umdlavuza wepeni noma simo lesihamba embili kumdlavuza kunekutsi kube ngumphumela wekusoka kona.
Kukhona bufakazi bekutsi kusoka kuhambisana nekunciphisa ingoti yemdlavuza we-prostate. <ref name="prost">{{Cite journal|journal=10768–10776}}</ref> <ref>{{Cite journal|journal=352–357}}</ref>
=== Imphilo yabomake ===
Kuya ecasini emkhatsini wabomake nalabasokile, uma kucatsaniswa nebantfu labangakasoki, emadvodza ahlobene nekuncipha kwengoti yemdlavuza wesibeletfo, i-dysplasia yesibeletho, i-HSV-2, i-chlamydia, kanye ne-syphilis kubantfu besifazane. Bufakazi abuhambisani kakhulu mayelana nekuhlobana kwekusoka nengoti yabomake ye-HPV ne-HIV. <ref>{{Cite journal|journal=e1113–e1122}}</ref> <ref>{{Cite journal|journal=e2500126}}</ref>
=== Imitselela yekuya ecasini ===
Ngebufakazi lobutfolakalako, kubonakala shengatsi emadvodza lasokile ngekusitwa yintfo yekusoka atfola injabulo yekuya ecasini lengashintji nobe lekhuphukile kanye nekweneliseka. Kukhona bufakazi lobutsite bekutsi lamadvodza aphindze atfole intfutfuko yesikhatsi lesidze ekusebenteni kwe-erectile . <ref name="quality">{{Cite journal|journal=1871–1879}}</ref>
Idatha lebutsaniswe ikhombisa kutsi kusoka kute umphumela lomubi emtimbeni ekutijabuliseni kwekuya ecasini, emsebentini,esifisweni noma ekutaleni. <ref name="bless">{{Cite journal|journal=139–148}}</ref> Kukhona bufakazi bekutsi kusoka kute umtselela ebuhlungwini bekuya ecasini, kukhipha sisu ngaphambi kwesikhatsi, sikhatsi sekukhipha sisu ngekhatsi esitfweni sangasese, kungasebenti kahle kwekuvuka, noma bumatima bekufika esigabeni sekucala. <ref name="Tian2013">{{Cite journal|journal=662–666}}</ref> Kukhona imibono lengakalungi levamile yekutsi kusoka kuyazuzisa noma kutsintsa kabi injabulo yekuya ecasini yemuntfu losokile. <ref name="sexual_function" />
Ngekuya kwekubuyeketwa kwa 2014,umphumela wekusoka kulokuhlangenwe nako kwebalingani bekuya ecasini awucaci kahle njengoba ungakafundvwa kahle. Ngekuya kwesitatimende senchubomgomo se -Canada Pediatric Society leyacinisekiswa nga-2021, "tifundvo tekwelapha atikusekeli kusokwa njengalokunemtselela emsebentini wekuya ecasini noma kweneliseka kwebalingani bebantfu labasokile".
== Imitselela letfutfukile ==
Kusoka kwebantfwana labasha kuvame kuba yinchubo lephephile, lenebungoti lobuncane uma kwentiwa ngudokotela lonelwati. <ref>{{Cite journal|journal=768–774}}</ref> <ref name="KrillPalmer2011"/>
Tinkinga letibucayi letivame kakhulu kukhopha kakhulu, kugula kanye nekususwa noma sikhumba sesibeletho lesiningi noma lesincane kakhulu. Letinkinga tenteka cishe ku 0.13% wetinchubo, ngekutsi kopha kube yinkinga levame kakhulu eMelika. Tinkinga letincane kubikwa kutsi tenteka cishe ku 3.8%. <ref>{{Cite journal|journal=25–34}}</ref> Tinkinga letimbi kakhulu tiyavela. <ref name="KrillPalmer2011" /> Lizinga lelitsite letinkinga kumatima kulitfola ngenca yekungahambisani ekuhlukaniseni. Emazinga etinkinga makhulu uma lenchubo yentiwa ngumsebenti longenalwati, etimeni letingakakhiciti, kanye neminyaka yesiguli lesidzala. Tigulini letisokwa ngemuva kwesikhatsi sekutalwa kanye naseminyakeni yekutfomba, emazinga etinkinga letincane akhuphuka cishe kusuka ku 1.5% kubantfwana labasha kuya ku 6% kubantfu labasha. Lokwandziswa kukholakala kutsi kubangelwa kukhula kwemitsambo yesikhumba sesibeletfo. Tinkinga letibalulekile letibucayi tenteka ngalokungakavami, tenteka cishe ku-1 ku-500 tinchubo tebantfwana labasha leMelika. Tinkinga letimbi kakhulu kuya kuletinhlekelele, letifaka ekhatsi kufa, tingakavami kangange kutsi tibikwa njengemibiko yemacala ngamunye kuphela. <ref name="KrillPalmer2011" /> Lapho kusetjentiswa khona intfo ye Plastibell, inkinga levame kakhulu kugcinwa kwentfo leyenteka cishe ku 3.5% wetinchubo. Letinye tinkinga letingaba khona tifaka ekhatsi umthondo longcwatjiwe, i-chordee, i-phimosis, emabhuloho esikhumba, ema-fistula emgudvini wemchamo, kanye nekucindzeteleka kwenyama. <ref name="KrillPalmer2011" /> Letinkinga tingagwenywa kancane ngendlela lefanele, futsi tivame kwelashwa ngaphandle kwekudzinga kubuyeketwa ngekuhlindvwa. <ref name="KrillPalmer2011"/> Inkinga levame kakhulu yesikhatsi lesidze yi metal stenosis, loku kucishe kubonakale kuphela kubantfwana labasokile, kucatjangwa kutsi kubangelwa ligciwane lelikhicita iammonia lelihlangana ne meatus etinsaneni letisokile. Ingalashwa ngekutsi kukhishwe inyama.
Kulawulwa kwebuhlungu lokuphumelelako kufanele kusetjentiswe ngesikhatsi senkambo. Kucedza buhlungu lokunganele kungatsatsa bungoti bekuphendvula kwebuhlungu lobuphakeme kubantfwana labasha. Bantfwana labasha labahlangabetana nebuhlungu ngenca yekusoka banetimphendvulo letehlukene kumjovo loniketwa ngemuva kwaloko, ngemaphuzu laphakeme ebuhlungu labonwako. <ref>{{Cite journal|journal=311–320}}</ref> Kumadvodza lamadzala lasokile, kunengoti yekutsi lesibati sekusoka singahle sibe mnene. <ref name="crit">{{Cite journal|journal=263–290}}</ref> Kute bufakazi lobuhle bekutsi kusoka kutsintsa emakhono ekucabanga.
==Imitfombo yelwati ==
== Umlandvo ==
[[File:Circumcision_Sakkara_3.jpg|thumb|Sigcawu sekusokwa kwebantfu labadzala kusuka ethuneni la-Ankhmahor, eSaqqara, eGibhithe (c.2345–2333 BCE). Umfanekiso lomdzala kakhulu lokhombisa kusoka.]]
Ligama lelitsi kusoka lisukela esiLatini lokusho kutsi "kusika nxazonke". Imifanekiso yemapeni lasokile itfolakala ebucikweni bePaleolithic, <ref>{{Cite journal|journal=10–14}}</ref> ngaphambi kwetimphawu tekucala tekuhlaselwa. <ref name=":0">{{Cite book|edition=243–244}}</ref>
Umlandvo wekufuduka kanye nekugucuka kwekusoka watiwa kakhulu kusuka kumasiko etigodzi letimbili. Emaveni laseningizimu naseMpumalanga yeMedithera, kucala eSahara Lesekhatsi, eSudan naseTopiya, lenchubo beyentiwa ngemaGibhithe asendvulo kanye nemaSemites, bese kuba ngemaJuda nemaSulumane. E-Oceania, kusokwa kwentiwa bantfu base-Australia kanye nebantfu basePolynesia. Kukhona nebufakazi bekutsi kusokwa bekwentiwa emkhatsini wemphucuko yema Aztec nema Mayan eMelika, kepha kuncane lokwatiwako ngalowo mlandvo.
Tisolo kutsi kusoka kwavela njengendlela yekutsatsa sikhundla sekukhipha titsa letihlulekile noma njengemhlatjelo wenkholo. Emasikweni lamanyenti, kusebenta njengelisiko lekudlula lokuphawula kungena kwemfana ebudaleni.
=== EMpumalanga Lesekhatsi, i-Afrika neYurophu ===
[[File:Mangbetu_Beschneidungsmesser_Museum_Rietberg_RAC_15.jpg|right|thumb|Ummese wekusoka lovela eCongo; tigodvo, insimbi; ngasekupheleni kwelikhulu lesi-19/ekucaleni kwelikhulu lesi-20]]
E Oued Djerat, e Algeria, buciko lobubhalwe ngemadvwala lobubhalwe ngebantfu labagcoka umcibisholo, lobufaka kusokwa kwemadvodza futsi kungaba yindzawo lefaka ekhatsi umkhosi, bekubekwe ekucaleni kwa 6000 BP emkhatsini we Sikhatsi se Bubaline; <ref name="Campbell">{{Cite journal|journal=81–92}}</ref> ngalokucondzile, ngesikhatsi kungenteka kutsi titsatfwe ngaphambi kakhulu kwe 10,000 BP, tindvonga tebuciko bemadvwala kusuka esikhatsini se Bubaline titsatfwe emkhatsini wa 9200 BP na 5500 BP. Umkhuba wemasiko wekusoka kungenteka kutsi wasakateka kusukela eSahara Lesemkhatsini, ngaseningizimu e -Afrikha leseNingizimu neSahara nasemphumalanga esigodzini saseNile. <ref name="Campbell" /> Ngekuya kwebufakazi lobubhalwe phansi lobutfolakele etindvongeni kanye nebufakazi lobuvela kuma -mummies, kusokwa kwacala nga-6000 BCE eGibhithe yasendvulo. <ref name="Al-Salem">{{Cite book|edition=477–499}}</ref> Lamanye ema- mummies aseGibhithe asendvulo, labhalwe kutsi akhona kusukela nga-4000 BCE, akhombisa bufakazi bekusokwa.
Bufakazi buveta kutsi kusokwa bekwentiwa eMpumalanga Lesekhatsi ngeminyaka leyinkhulungwane yesine BCE, ngesikhatsi emaSumerian nemaSemite atfutsela endzaweni lebitwa ngekutsi yi-Iraq yalamuhla asuka eNyakatfo naseNshonalanga. Lirekhodi lekucala lemlandvo wekusoka livela eGibhithe, ngendlela yesitfombe sekusokwa kwemuntfu lomdzala lobaziwe ethuneni la Ankh-Mahor eSaqqara, kusukela 2400 - 2300 BCE. Kusoka kungenteka kutsi bekwentiwa ngemaGibhithe ngetizatfu tekuhlanteka,kepha futsi bekuyincenye yekukhatsateka kwabo ngekuhlanteka futsi bekuhlobana nekutfutfuka kwakamoya kanye nengcondvo. Kute imfundziso lemukelwe kahle lechaza kubaluleka kwekusoka kubantfu baseGibhithe, kepha kubonakala shengatsi bekuniketwe inhlonipho lenkhulu nekubaluleka njengemkhosi wekudlula, lowentiwa emcimbini wesive logcizelela kuchubeka kwetitukulwane temndeni kanye nekuzala. Kungenteka kutsi bekuluphawu lwekuhlukanisa bantfu labasetulu: ''iNcwadzi Yebafile'' yaseGibhithe ichaza nkulunkulu welilanga Ra ngekutsi watisoka.
[[File:Artemision-penis.jpg|left|thumb|Imininingwane yeLitfusi le -Artemision ; emaGriki abekwenyanya kusoka, loko kwenta kuphila kube matima kumaJuda lasokile labehlala emkhatsini wemaGriki.]]
Kusoka kuyintfo lebalulekile eBhayibhelini lesiHebheru. Ngetulu kwekutsi baphakamise kutsi kusoka bekwemukelwa ngema-Israyeli njengemtsetfo wenkholo kuphela,tati tiphakamise kutsi bokhokho bebuJuda nebalandzeli babo bemukela kusoka kute kwentiwe lula kuhlanteka kwemthondo etindzaweni letishisako, letinesihlabathi; njengelisiko lekwendlula ebudaleni; nobe njengeluhlobo lwemhlatjelo wengati.
Imikhankhaso yemlandvo yekuhlushwa kwebuhlanga, emasiko, kanye nenkholo beyivame kufaka ekhatsi kuvinjelwa kwekusoka njengendlela yekuhlanganiswa ngemandla, kuguculwa, kanye nekubulawa kwebuhlanga . Alexander Lomkhulu wancoba iMphumalanga Lesekhatsi ngelikhulu lesine BCE, futsi emakhulwini eminyaka lalandzelako emasiko kanye netimiso temaGriki asendvulo kwafika eMpumalanga Lesekhatsi. EmaGriki bekakwenyanya kusoka,futsi loko kwenta kuphila kwemaJuda lasokile labehlala nemaGriki futsi ngemuva kwesikhatsi emaRoma kube matima kakhulu. <ref name="Antisemitism" /> Kuvinjelwa kwemkhuba wemaJuda ngabohulumende baseYurophu kwenteke tikhatsi letinyenti emlandvweni wemhlaba, kufaka ekhatsi uMbuso wemaSeleucid ngaphansi kwa -Antiochus IV kanye neMbuso wemaRoma ngaphansi kwa -Hadrian, lapho khona kwasetjentiswa njengendlela yekuhlanganisa ngemandla kanye nekugucula. <ref name="Antisemitism" /> Kuvinjelwa kwa-Antiochus IV kwekusokwa kwemaJuda kwaba yintfo lenkhulu ekuvukeleni kwemaMaccabean. <ref name="Antisemitism" /> Kuvinjelwa kwaHadrian nako kwatsatfwa ngulabanye kutsi kwaba yimbangela yekuvukela umbuso kweBar Kokhba. <ref name="Antisemitism" /> Ngekuya kwa Silverman (2006),lemitsetfo beyiyincenye "yemkhankhaso lomkhulu" ngemaRoma kutsi "aphucuke" bantfu bemaJuda, abuka lomkhuba njengalonyanyisako futsi lofana nekukhipha sisu. <ref name="Antisemitism" /> Umlandzeli wakhe, Antoninus Pius, washintja umtsetfo kutsi avumele. <ref name="Antisemitism" /> Ngalesikhatsi emlandvweni, kusokwa kwemaJuda bekudzinga kutsi kususwe incenye kuphela yesikhumba, futsi emaJuda lase Hellenized bekavame kwetama kubukeka angasoki futsi kungenteka abuyisele tikhumba tawo ngekwelula tincenye letikhona tesikhumba sawo ngetintfo letikhetsekile letibitwa ngekutsi yi pondus Judae. Loku bekutsatfwa baholi bemaJuda njengenkinga lenkhulu, futsi ngelikhulu lesibili leminyaka CE bashintja tidzingo tekusokwa kwemaJuda kute bacele kutsi kususwe ngalokuphelele sikhumba sesibeletho, bagcizelela umbono wemaJuda wekusoka njengobe bekuhloswe kutsi kungabi nje kuphela kugcwaliseka kwe- biblicalman essentid liphawu lekuba lilunga lebantfu.
[[File:Ludovico_Mazzolino_-_Circumcision_-_WGA14715.jpg|left|thumb|Kusoka kwa Jesu Khristu,nguLudovico Mazzolino]]
Indzaba lelandzisako lese Vangelini lebuKhristu laLukha ikhuluma kafishane ngekusokwa kwaJesu, kodvwa kusokwa emtimbeni akusiyo incenye yetimfundziso taJesu letatfolakala. Kusoka kudlale indzima lebalulekile emlandvweni webuKhristu kanye nasenkholweni. Pawula Umphostoli waphindze wahumusha kusoka njengemcondvo wakamoya, aphikisana ngekutsi kusoka mbamba akudzingeki kubantfu betive labagucukela ebuKhristuni. Imfundziso yekutsi kusoka akudzingeki kute umuntfu abe lilunga lesivumelwane lesivela kuNkulunkulu, yasita kakhulu ekuhlukaniseni buKhristu nebuJuda. <ref name="Jacobs-2012">{{Cite book|edition=}}</ref> <ref name="Bolnick-2012">{{Cite book|edition=290–298}}</ref> Ngesikhatsi kusokwa kwaJesu kugujwa njengelilanga lelidzili ekhalendeni lekukhonta lemaKhristu lamanyenti. <ref name="Bolnick-2012" />
Nanobe kungashiwo ngalokucacile ku -Quran (ekucaleni kwelikhulu lesikhombisa CE), kusoka kutsatfwa njengalokubalulekile ku-Islam,futsi kucishe kwentiwe yonkhe indzawo kumaSulumane. Lomkhuba wekusoka wasakateka eMpumalanga Lesekhatsi,eNyakatfo Afrika, naseNingizimu yeYurophu ngebuSulumane.
Genghis Khan kanye neYuan Emperors lelandzelako eChina bavimbela imikhuba yema Islam lefana nekubulala inyama ngendlela ye halal kanye nekusoka. <ref name="Elverskog-2010">{{Cite book|edition=[https://archive.org/details/buddhismislamons0000elve/page/228 228]}}</ref>
Lomkhuba wekusoka ucatjangwa kutsi waletfwa etiveni letikhuluma siBantu eAfrika noma ngemaJuda ngemuva kwekucoshwa kwawo lokuningi emaveni ase Europe,noma ngema Muslim Moors laphunyuka ngemuva kwekuncoba kabusha iSpain nga 1492. Engcenyeni yesibili yeminyaka leyinkhulungwane yekucala CE,bantfu labavela eNyakatfo-mphumalanga ye-Afrika batfutsela eningizimu futsi bahlangana nemacembu lasuka e-Arabia, eMpumalanga Lesekhatsi naseNshonalanga Afrika. Labantfu batfutsela eningizimu base bakha loko lokwatiwa ngekutsi yi Bantu namuhla. Tive te Bantu tabonakala tisekela loko lokwachazwa ngekutsi ngumtsetfo wemaJuda, lokufaka ekhatsi kusoka, ngelikhulu lesi-16. Kusoka kanye netintfo temikhawulo yekudla kwemaJuda kusatfolakala emkhatsini wetive teBantu.
== imitfombo yelwati ==
l86xnfk1js4d9xubxofej4yli1q75q4
Lijazi lebesifazane
0
6975
43219
43078
2026-10-07T00:18:44Z
InternetArchiveBot
6884
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
43219
wikitext
text/x-wiki
'''Lijazi lebesifazane''' (lephindze yatiwe ngekutsi '''yikhondomu yangekhatsi''' ) yintfo levimbelako lesetjentiswa ngesikhatsi sekuya ecasini njengendlela yekuvimbela kukhulelwa kunciphisa ematfuba ekukhulelwa noma kugula lokutsatselwanako ngekwelicansi (STI).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/MedlinePlus</ref><ref>https://web.archive.org/web/20090430072202/http://www.aidsmap.com/en/docs/A85BA23D-6F72-4CD2-90A4-D914A60BEF79.asp</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20120905112142/http://www.acponline.org/acp_press/fenway/how-to-put-on-a-female-condom-for-anal-sex.pdf</ref>Ifakwa esitfweni sangasense noma esitfweni sangasense ngaphambi kwekuya ecasini kwentela kunciphisa ingoti yekutsatsela esitfweni sesilisa noma letinye tintfo letimanti emtimbeni. Lekhondomu yesifazane yasungulwa nga 1990 ngudokotela wase Denmark Lasse Hessel,futsi yavunywa kutsi ithengiswe eMelika yi FDA nga 1993. Yakhiwa njenge lenye indlela yekutsi ikhondomu lendzala yangaphandle, lefakwa ngetulu kwemtfondvo.<ref>https://www.theatlantic.com/health/archive/2016/06/the-enduring-unpopularity-of-the-female-condom/485519/</ref>
== Kukhombisa ==
Lijazi kwebantfu labansikati yindvwangu lencane, letsambile, lekhululekile lenendandatho/luhlaka noma indandatho/idiski yegwebu legucugucukako ekugcineni lokuvaliwe. Ngalokuvamile tifika ngebukhulu lobehlukahlukene. Tintfo tabomake tangesense, lijazi lelinganako yanele; bomake labatsandza kubeleka kufanele bazame isayizi lomkhulu kucala. Indandatho lengekhatsi noma i-foam disc lesekupheleni lokuvaliwe kwesigogo isetjentiselwa kufaka lijazi ekhatsi esitfweni sangasense kanye nekuyibamba ngesikhatsi sekuya ecasini. Lendandatho yangaphandle legociwe noma luhlaka lwe poly ekugcineni lokuvulekile kwesigogo kuhlala ngaphandle kwesitho sangasense futsi kumbonya incenye yetitfo tangasense tangephandle.
Lijazi labesifazane lasungulwa ngasekupheleni kwelikhulu lema-20, kantsi lijazi lemukhwenyane lemadvodza selisetjentiswe emakhulu eminyaka. Sisusa lesiyinhloko sekudalwa kwayo kwala kwalamanye emadvodza kusebentisa lijazi ngenca yekulahlekelwa kwekuva kanye nemtselela lobangelwa kucina kwekuvuka kwendvodza, futsi kwesibili ngekusho kwayo kutsi lendvodza ingadlulisela i-STI.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.nhs.uk/Conditions/contraception-guide/Pages/partner-wont-use-condoms.aspx |access-date=2026-09-25 |archive-date=2017-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929002401/http://www.nhs.uk/Conditions/contraception-guide/Pages/partner-wont-use-condoms.aspx |dead-url=yes}}</ref><ref>https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4074317/</ref>
== Tingucuko kanye netintfo ==
[[File:Female_Condom.png|left|thumb|200x200px|Umfanekiso welijazi lebesifazane ]]
Lijazi lebesifazane ye-FC1 yacala kwentiwa nge -polyurethane. Lijazi yesitukulwane sesibili kube sifazane ibitwa ngekutsi yi FC2 futsi yentiwa nge nitrile synthetic rubber<ref>http://webarchive.loc.gov/all/20050903121504/http://femalehealth.com/theproduct.html#compare</ref> (lolushintjo lwetintfo lwamenyetelwa ngenyanga yeNyoni nga 2005,<ref>https://web.archive.org/web/20080912050434/http://www.femalehealth.com/InvestorRelations/investor_pressreleases/press_2005_09_21_2ndGenerationFC_Announcement.pdf</ref> futsi kugucuka lokuphelele kwelayini yemkhicito kuya ku FC2 kwentiwa ngenyanga yeMphala 2009 ).<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20090207110740/http://femalehealth.com/</ref> Emajazi lamasha e-nitrile akavami kwenta imisindvo lephazamisako yekucwebetela. iFC2 yakhiwa kutsi itsatse indzawo ye FC1, iniketa kuphepha lokufanako kanye nekusebenta kahle ngesikhatsi sekusetjentiswa, kepha ngetindleko letiphansi kakhulu.<ref name=":1" /> I-FC2 yentiwa yi-Veru Pharma. Inhlangano Yetemphilo Yemhlaba (i-WHO) ivumele i-FC2 kutsi ithengwe ngema-ejensi eMhlabuhlangene kantsi neSikhwama Sebantfu SeMhlabuhlangene sifakeyebantfu lijazi lebesifazane etinhlelweni tavelonkhe. <ref>https://www.unfpa.org/hiv-and-aids</ref>Titsengiswa ngaphansi kwemagama lamanyenti, kufaka ekhatsi ''Liciniso, Bufati, Bukhosi, Bufati, Kuvikela'' kanye ''Nekunakekela.''<ref>https://www.ashasexualhealth.org/new-platform-makes-it-easier-to-get-internal-condoms/</ref>
I-FC2 njenga nyalo ngiyo kuphela lijazi lebantfu besifazane lelinemvume yeKudla Netidzakamiva (i-FDA) eMelika. Ekucaleni beyitfolakala ngetulu kwekhawunta,kepha nga 2018, Veru washintjela kumodeli yemitsi ngenca yekutsengiswa lokubi, ngako-ke emajazu lebesifazane akasatfolakali OTC emakhemisi aseMelika.<ref>https://web.archive.org/web/20131228152904/http://www.avert.org/female-condom.htm</ref>
Inguquko yakamuva yelijazi lebesifazane yentiwa nge-latex yemvelo, intfo lefanako lesetjentiswa kumakhondomu emadvodza. Lelijazi aliwenti umisindvo labanye labahlangabetana nayo ngemakhondomu epulasitiki futsi ihambisana kahle nemtimba wesifazane. Loluhlobo lwelijazi lebesifazane yakhiwa yi-HLL Lifecare Ltd., eNdiya kanye ne-IXu LLC yaseMelika. Itsengiswa ngaphansi kweligama le ''-VA wow lijazi lebesifazane.'' Kudzingeka lokunye kulinga kwemtfolampilo ngaphambi kwekutsi kucatshangelwe kutsi kuvunywe yi FDA eMelika.<ref>https://web.archive.org/web/20131228152904/http://www.avert.org/female-condom.htm</ref>
I -PATH yetemphilo yemhlaba wonkhe lengasebenti inzuzo nayo yente ikhondomu yebantfu besifazane leyentelwe kusetjentiswa emaveni lasafufusa. Lijazi lebafati lakhiwa yi -Shanghai Dahua Yekwelapha eShayina futsi isekucaleni kwetfulwa.<ref>https://web.archive.org/web/20130122085353/http://path.org/projects/womans_condom.php</ref>
== Lijazi e-FC2 ==
[[File:ReddyFc.png|right|thumb|Lijazi lebesifazane ye-VA wow]]
Lijazi lebesifazane ye-FC2 iyisikhwama se-nitrile noma sikhwama {{Convert|17|cm|in|1}} ngebudze. Ekupheleni ngakunye kunendandatho legucugucukako. Ekupheleni lokuvaliwe kwesigogo, indandatho legucugucukako ifakwa esitfweni sangasense kute ibambe ikhondomu yesifazane endzaweni yayo. Lomunye umkhawulo wesigogo uhlala ngaphandle kwesitho sangasense emnyango wesitfo sangasense. Lendandatho isebenta njengesicondziso ngesikhatsi sekungena futsi ivimba le sheath kutsi ingashintji ngesikhatsi sekuya ecasini. Kukhona lokugcobisako lokusekelwe ku-silicone ngekhatsi kwelijazi,kepha kungasetjentiswa lokunye lokugcobisako. Lijazi alikacuketfwe umutsi wekubulala sidvodza.
=== VA W.oW ===
Ikhondomu ye-VA wow Yesifazane yakhiwa yi-HLL Lifecare Ltd. Lellijazi le-latex linesikhwama lesinamatsele ekuvuleni kwalo lokuyindingilizi lokunguncantatfu kanye nesiponji sekulivikela ngekhatsi esitfweni sangasese semfati. Itfolakala ngekusebentisa umsabalalisi IXu LLC yemikhakha yangasese kanye neyemmango etigodzini letinyenti,kufaka ekhatsi i-EU, [[iNingizimu Afrika]], iBrazil, neNdiya. I-VA w.o.w itfole limaki le-CE, sitifiketi sekutsi ihlangabetana netidzingo tetemphilo tebatsengisi be-European Union. Kuphindze futsi kubuyeketwe yi-WHO.<ref>https://web.archive.org/web/20100419024500/http://www.preventionnow.net/female_condoms/products/</ref>
=== Lijazi Lebafati ===
Lijazi lebefati, leyakhiwe yi-PATH, ngenchubo yekuklama lecondziswe kumsebentisi,yindlela lensha yekuvimbela kukhulelwa kwebantfu besifazane leyentelwe kwemukeleka lokuncono, kusetjentiswa kalula, kanye nekutiva kahle. Lijazi lebefati sikhwama se-polyurethane lesivalwe kancane nge-capsule kusita ekufakeni. Le capsule incibilika ngekushesha ngemuva kwekufakwa esitfweni sangasense, lokukhipha lesikhwama. Lijazi libese libanjwa lizinzile kulomfati ngemaphedi e-foam. Ikhondomu Yemfati ipakishwa yomile futsi ita nesikhwama lesincane sekugcobisa lokusekelwe emanti lokutawugcotjwa lapho kusetjentiswa khona. I-PATH yaniketa ilayisensi yekwakha nekusabalalisa Lijazi Labomake eNkampanini Yetintfo Tekwelapha i-Shanghai Dahua nga-2008. I-Dahua itfole kumakwa kwesitifiketi se-Ningizimu Afrika Bureau of Standards (SABS) (2013),Imvume Yekulawula Kudla Netidzakamiva yaseShanghai (2011), kanye nemvume ye-CE Mark (2010) yeKhondomu Yabomake, levumela kutsengisa kanye nekusakatwa kwalomkhicito eNingizimu Afrika, eShayina naseYurophu, ngekulandzelana. Lijazi Labomake njengamanje isabuyeketwa yiKomidi Yekubuyeketa Yebuchwepheshe Yesikhwama Sebantfu Se-WHO/Mhlabuhlangene; kuvunywa kwalelikomidi kungaholela ekutsengweni kwemkhakha wahulumende ngebunyenti ngema-ejensi eMhlabuhlangene.<ref>https://web.archive.org/web/20100419024500/http://www.preventionnow.net/female_condoms/products/</ref>
=== Lijazi Lebantfu Labasikati Letiva Ngemvelo ===
Lijazi yePanty Sensation Yemvelo isabalaliswa eMelika kuphela yiNkampani Yekhondomu ye-ACME. Yakhiwa yiNkampani Yemvelo Yekuzwa Ltda. (NS) leseBogotá, eKolombia. Lomkhicito wentiwa nge ye polyethylene, lecinile futsi lencane kune latex. Ngalokwehlukile ku-latex, i-polyethylene ayilwa nekugula, iyabucayi kakhulu, iyabonakala futsi ayiphungi. Emajazi eNatural Sensation ayagcotjwa futsi angasetjentiswa netintfo tekugcobisa letisekelwe ku mafutsa noma emanti.
=== Ikhondomu Yesifazane Yesilika ===
Ikhondomu yePanty Yesifazane yentiwa yiSilk Parasol. Yentiwe nge-latex lebolako. Akukavunyelwa yi-FDA futsi njengamanje kusahlolwa emtfolampilo.
=== Ikhondomu Yesifazane ===
Le Phoenurse yentiwa ngesikhumba se polyurethane lesimise njenge dumbbell futsi ita nelithuluzi lekufaka, emanti- noma emafutsa lesekelwe ekugcobiseni, emathawula ekuhlanteka, kanye netikhwama tekulahla. Yakhiwa yi-Tianjin Condombao Tekwelapha Tech. Co. Ltd. futsi ivunyelwe kutsi itsengiswe eNdzaweni Yetemnotfo YaseYurophu. Lijazi lebesifazane ye-Phoenurse iyatfolakala futsi eBrazil, eSri Lanka, eShayina, eKenya, naseMexico. Akukavunywa yi-FDA.
=== Ikhondomu Yesifazane YaCupid ===
I-Cupid's Female Condom yentiwe ngerabha yemvelo ye-latex futsi yakhiwe, eNdiya yi-Cupid Ltd. Ivunyelwe kutsi isabalaliswe eYurophu futsi yafaneleka kutsi isabalaliswe yi-WHO nga-2012. Kwanyalo sekuvivinywa emtfolampilo kute kutfolakale imvume yi-FDA.
=== Ikhondomu Yesifazane Ye-Origami ===
Lijazi lebesifazane ye-ORIGAMI (i-OFC) yentiwa nge-silicone lebunjiwe kute ihambisane nemtimba. Kwacinisekiswa njenge 100% biocompatible futsi akusiyo i-allergenic ekuhlolweni kwelab letimele ngaphambi kwemtfolampilo. Lelijazi ayikavunyelwe kutsi ithengiswe futsi kumele ibuyeketwe yi-WHO, i-C-Mark (EU), kanye ne-FDA kute lihlangabetane netidzingo tekuphepha tekulawula. Tilingo letikhulu temtfolampilo bekufanele tilandzelwe nga-2014, kuhlola kusebenta kwayo kanye nekuphepha kwayo. Bekulindzeleke kutsi ifike emakethe ngasekupheleni kwa 2015, kulindzelwe kuvunywa kwekulawula ngaphambi kwemakethe. Kusukela ngaJanuwari 2017,kute imiphumela leyatfolakala kusuka etifundvweni tekucala tekukhonakala. Licala lelilindzelwe lelifaka ekhatsi tinsolo tekukhwabanisa lisho kutsi i-Origami, kusukela ngaFebruary 2017, imiswe phakadze kutsi ingafiki emakethe.<ref>https://web.archive.org/web/20170313151125/http://learn.condomdepot.com/2015/02/27/origami-condom-delayed-due-to-embezzlement/</ref>
== Tindleko kanye "nekuphindze kusetjentiswe" kwe-FC yekucala ne-FC2. ==
Intsengo yeyunithi ngelijazi lebantfu besifazane iphakeme kunaleyo yebantfu labadvuna kepha kunebufakazi lobutsite lobukhombisa kutsi emajazi ebantfu besifazane e-polyurethane akangetwa, abulale emagciwane, futsi aphindze asetjentiswe.<ref>https://web.archive.org/web/20131027161927/http://www.who.int/reproductivehealth/topics/rtis/reuse_FC2_info_update.pdf</ref>
Kuphindze usebentise ikhondomu yesifazane ye polyurethane akutsatfwa njengalokuphephile njengekusebentisa lensha; kepha i-WHO itsi:
Kwetfulwa kwenkomfeni yemhlaba wonkhe ye-AIDS nga-1998 kwaphetsa ngekutsi "kugeza, komisa kanye nekugcobisa kabusha ikhondomu yesifazane kuze kube tikhatsi letilishumi akuguculi kakhulu bucotfo besakhiwo saledivaysi. Kuhlolwa lokunyenti kwema-microbiological kanye ne-virological kuyadzingeka ngaphambi kwekutsi kusetjentiswe kabusha ikhondomu yesifazane kunganconywa."<ref>https://www.ovid.com/jnls/aidsonline/abstract/10.1097/01.aids.0000247567.57762.fb~country-wide-distribution-of-the-nitrile-female-condom-fc2?redirectionsource=fulltextview</ref>
Lucwaningo lukhombisa kutsi emajazi e-FC2 ebantfu besifazane ayindlela lebitako yekuvikela i-HIV ngisho nasemazingeni laphansi ekusetjentiswa. Idatha ikhombisa kutsi kusebenta kahle kwetindleko bekutawukhula kakhulu emazingeni laphakeme ekusebentisa. Lucwaningo lolwentiwe nga-2005 nguDavid Holtgrave, Sihlalo weLitiko Letemphilo, Kutiphatsa Nemmango eSikolweni Setemphilo Yemmango saseNyuvesi yaseJohns Hopkins, luhlole umtselela locatshangelwako wetemphilo yemmango kutsi lijazi lebantfu besifazane ye-FC2 itawuba nawo emazingeni lehlukene ekusetjentiswa emaveni lamabili lasafufusa: iNingizimu Afrika neBrazil. Lucwaningo luphetse ngekutsi kusetjentiswa kwe-FC2 kutawukhicita konga lokukhulu kwetindleko kuwo onkhe emazinga ekucala kusebenta ngekuvikela tinkhulungwane tekutseleleka ngeligciwane lesandulelangculazi kanye nekonga tigidzi temadola etindlekweni tekunakekelwa kwemphilo. <ref>https://web.archive.org/web/20120309225306/http://www.aegis.com/conferences/iac/1998/33124.html</ref> Kukhona bufakazi lobutsite lobukhombisa kutsi kusebenta kwemakhondomu langekhatsi ekuvikeleni kwesulelana kweligciwane lesandulelangculazi kungafana nekwejazi emadvodza.<ref>https://zenodo.org/records/1236046</ref>
== Kugcobisa ==
Njengato tonkhe tindlela tekuvikela kukhulelwa, emanti noma tintfo tekugcobisa letisekelwe ku-silicone tiphephile kutisebentisa nanoma nguyiphi ikhondomu yebantfu besifazane. Emafutsa akukafaneli asetjentiswe nelijazi lebantfu besifazane leyentiwe nge -latex.
I-FC2 Female Condom ita igcotjwe ngaphambilini ngekugcobisa lokungabulali sicumbi sesilisa, lokusekelwe ku-silicone. I-FC2 yentiwa nge-nitrile ngako-ke tintfo tekugcobisa letisekelwe kuwoyela (noma letisekelwe emanti) tingafakwa ngekhatsi nangephandle kwe-FC2 Female Condom noma esitfweni sangasense.
== imitselela ==
Uma isetjentiswa kahle, Lijazi lebesifazane lilinganiswa sekwehluleka se-5%. Kusetjentiswa lokungahambisani noma lokungakalungi kukhonjisiwe kutsi kuholela ekuhlulekeni lokungu 21%.<ref>https://www.plannedparenthood.org/learn/birth-control/internal-condom</ref>
Letinye tinzuzo temajazi ebantfu besifazane kunaletinye tindlela tekulawula kutalwa tifaka ekhatsi:<ref>https://web.archive.org/web/20130611201201/http://www.plannedparenthood.org/health-topics/birth-control/female-condom-4223.htm</ref>
* Bavumela bomake kutsi bahlanganyele emsebentini wekuvikela ema-STI.
* Tiphephile kutisebentisa kubantfu labanekugula kwe-latex.
* Tingasetjentiswa nako kokubili lokugcobisako lokusekelwe emanti kanye (ngekungafani nemakhondomu e-latex) kanye nekugcobisa lokusekelwe emafutseni.
* Kute umtselela emazingeni emahomoni emvelo emfati.
* Tingakhulisa kuya ecasini kanye nekudlala ngekwelicasi kubo bobabili labashadene—indandatho yangaphandle yekhondomu ingavusa i-clitoris kanye/noma umthondo ngesikhatsi sekuya ecasini.<ref>https://web.archive.org/web/20130611201201/http://www.plannedparenthood.org/health-topics/birth-control/female-condom-4223.htm</ref>
* Abancikile kumlingani lomdvuna kutsi agcine kuvuka kwakhe kute ahlale endzaweni.
Letinye tintfo letimbi telijazi lebesifazane tifaka ekhatsi:
* Kungabangela kutfukutsela kwendzawo yetitho tangasense kubantfu bebulili bobabili (kufaka ekhatsi kutfukutsela kwesitho sangasese, sitho sangasese, sitho sangasese, noma umthondo).
* Ingashelela ingene esithweni sangasese noma emgudvini ngesikhatsi sekuya ecasini ngesitho sangasese noma emgudvini.
* Kungehlisa umuva ngesikhatsi sekuya ecasini.
== Tinzuzo ==
FC2 Lijazi Lebantfu Labasikati iniketa bomake kulawula nekukhetsa ngemphilo yabo yekuya ecasini; bomake bangativikela nangabe umlingani wabo angafuni kusebentisa Lijazi lebantfu lebadvuna; emajazi lebesifazane anganiketa umuva lokhulisiwe emadvodzeni uma kucatsaniswa nemakhondomu emadvodza; iFC2 i-hypo allergenic futsi iphephile kusetjentiswa nebantfu labagulako nge-latex yerabha; FC2 kungafakwa emahora ngaphambi kwekuya ecasini; emakhondomu esifazane akanciki ekutseni umthondo umile kute ufakwe futsi akudzingi kutsi uhociswe ngekushesha ngemuva kwekukhipha sisu; FC2 akucindzeteli noma kucindzetela; FC2 igcotjwe kakhulu futsi lentfo iyafutfumala kuya ekushiseni kwemtimba.
Titfo tangasense tangephandle talomgcoki kanye nesisekelo semthondo wemlingani lofakako kungavikeleka kancono (kusukela kuma- STI ladluliselwa esikhumbeni kuya esikhumbeni njenge -herpes kanye ne -HPV ) kunalapho kusetjentiswa ikhondomu yesilisa.
== Kusetjentiswa emhlabeni wonkhe ==
Kutsengiswa kwemajazi ebantfu labasikati bekuphansi emaveni latfutfukile, noma nje emave lasafufutsa yaya ngekuya awasebentisa kute aphelelise tinhlelo tekuhlela umndeni letivele tikhona kanye ne-HIV/AIDS. Tizatfu letingaba khona tekutsengisa lokubi kutsi kufaka ikhondomu yesifazane kulikhono lelifanele kutsi lifundvwe nekutsi emajazi ebantfu labasikati angadula kakhulu kudlula emajazi emadvodza (ngetulu kwetindleko letiphindvwe kabili noma katsatfu). Futsi, kubikwe "kukhala" imisindvo kusuka kunguqulo yekucala yekhondomu yesifazane ngesikhatsi sekuya ecasini icisha labanye basebentisi labangaba khona, njengoba kwenta kubonakala kwendandatho yangaphandle lehlala ngaphandle ngesitfo sangasense. Tindzaba tekulawula nato tibe nenshisekelo lencane ekwakhiweni kwemakhondomu ebantfu besifazane.<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20110607010022/http://www.womenhealthline.com/understanding-the-finer-nuances-of-the-female-condom/</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20111003161916/http://contraception.about.com/od/overthecounterchoices/gr/fc.htm</ref>EMelika, i -FDA ngemlandvo yahlukanisa emakhondomu ebantfu besifazane njengetintfo tekwelapha teLizinga III, sigaba lesinetidzingo leticinile kuneLizinga II, lelifaka ekhatsi emakhondomu langaphandle. Ngemuva kwetiphakamiso tekuhlukanisa kabusha emajazi ebantfu labasikati, i-FDA yamemetela nga 2018 kutsi emakhondomu ebantfu labasikati lasetjentiswa kanye nyalo atawatiwa ngekutsi ngemakhondomu ebantfu labasikati lasetjentiswa kanye, futsi atfutselwa eSigabeni II. <ref>http://webarchive.loc.gov/all/20050903121504/http://femalehealth.com/theproduct.html?__cf_chl_tk=xYuqS45u4f7b70.IEd9eslIwF7GrZxo.SeE9e2K7kYU-1790371563-1.0.1.1-NKgpmF63bbRsbuu1sm4hK.t_8B_j1naQCcH4VRRql10</ref>
Ngenyanga yeLweti 2005, i-World YWCA yabita tingcweti tetemphilo tavelonkhe kanye nebanikeli bemhlaba wonkhe kutsi batibophetele ekutsengeni emakhondomu abo labasikati labatigidzi letingu-180 kutsi asabalaliswe emhlabeni wonkhe nga- 2006, yatsi "Emakhondomu abomake ahlala akuphela kwelithulusi lekuvikela i-HIV kutsi bomake bangacala kutfutfukisa futsi balawule." 72¢ ngesicucu ngasinye. Uma ngabe kutsenga emakhondomu ebantfu labasikati labatigidzi letingu-180, intsengo yekhondomu yinye yebantfu besifazane bekucatshangelwa kutsi yehle ibe ngu-22¢.
Nga-2005, emakhondomu ebantfu besifazane latigidzi letingu-12 asakatwa kubomake emaveni lasafufutsako. Uma kucatsaniswa, emkhatsini wetigidzigidzi letingu-6 kuya ku-9 temakhondomu langaphandle (emadvodza) asakatwa ngalowo mnyaka.<ref name=":2" />
== Kucaphela kanye nekufinyelela ==
Muva nje, tinyatselo letinyenti tentiwe tinhlangano temave emhlaba kanye naletisemkhatsini wahulumende kute kwandiswe kufinyelela kukhondomu yebantfu besifazane. <ref>https://web.archive.org/web/20060616030553/http://www.path.org/projects/womans_condom_gcfc2005.php</ref>Nga-2012, iKhomishini YeMhlabuhlangene Yemphahla Lesindzisa Imphilo Yebantfu Labasikati Nebantfwana (i-UNCoLSC) yavuma emakhondomu ebantfu labasikati njengalenye yetintfo tayo letingu-13 Lesindzisa Imphilo,lekhutsata imizamo yetinhlangano letihlangene yekuncoba tihibe letinyenti letiphatselene nemphahla levimbela umkhicito wemhlaba njengamanje.
Intsengo ibe ngulesinye setihibe letibalulekile ekwandziseni kufinyelela kumakhondomu ebantfu labasikati ezingeni lemhlaba wonkhe emakhondomu esifazane abiza, ngesilinganiso, US$2– 4, kuya ngetintfo temakethe yasendzaweni. Emhlanganweni wekuhlela umndeni wa-2012 eLondon, Inkampani Yetemphilo Yebantfu Labasikati yatibophelela kutsi itawukhulisa kufinyelela kukhondomu yebantfu besifazane ye-FC2 emaveni lahluphekile emhlabeni futsi yamemetela luhlelo lwemanani lolutawuba khona lolusekelwe ekutsengeni lokuhlangene kanye nemphahla yamahhala lengemaphesenti lasihlanu lesekelwe ekutsengweni kwe-multiyear $14 wetigidzi. kuceceshwa kanye nemfundvo yi-FHC kuleminyaka lesitfupha letako.<ref>https://web.archive.org/web/20111122101724/http://www.prnewswire.co.uk/cgi/news/release?id=158769=</ref>
Emakhondomu esifazane eCupid atsengiswe eRiphabhulikhi yaseKyrgyz ngekusebentisa i-UNFPA yeluhlelo lwawo lwekusabalalisa emmangweni. Ikhondomu yeBafati seyitsengiswe emkhakheni wahulumende eShayina. Emhlabeni wonkhe, kuyavunywa kutsi kwehliswa kwemanani lokunyenti kuyadzingeka kute kutsi wonkhe umuntfu akhone kufinyelela kumakhondomu ebantfu labasikati. Ngekuhlatiya emakethe kulindzeleke kutsi kuncishiswa kwemanani ngendlela lesimeme kungenteka.
== Imitfombo yelwati ==
89dnpe3cd3au78gdlh1rn5advmhvv1m
Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika
0
6983
43220
2026-10-07T07:37:52Z
Bobbyshabangu
3059
Created page with "{{Infobox court case | name = ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'' | court = [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]] | case number = CCT 126/25 | date decided = 7 Kholwane 2026 | citation = [2026] ZACC 30 | judges = Majiedt J (lokhipha sehlulelo), Dambuza J, Kollapen J, Mhlantla J, Opperman AJ, Rogers J, Savage J na Tshiqi J | legislation = [[Refugees Act 130 of 1998]] }} '''I-Scalabrini Centre of Cape Town an..."
43220
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox court case
| name = ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''
| court = [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
| case number = CCT 126/25
| date decided = 7 Kholwane 2026
| citation = [2026] ZACC 30
| judges = Majiedt J (lokhipha sehlulelo), Dambuza J, Kollapen J, Mhlantla J, Opperman AJ, Rogers J, Savage J na Tshiqi J
| legislation = [[Refugees Act 130 of 1998]]
}}
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka '''7 Kholwane 2026''', iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme.
INkantolo yatsi tincenye '''4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B)''' te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
### Kwephula tinchubo
INkantolo yatsi lemitsetfo beyenta kutsi kwephula tinchubo kungasetjentiswa njenge ''filter'' lengavimba umuntfu kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
Loku bekusho kutsi umuntfu angahle angafinyeleli kuloluhlelo lwe-asylum ngenxa yekutsi wephule umgomo lotsite wekungena, kubika noma kubhalisa, kunekutsi kubhekwe kutsi unesizatfu yini lesisemthethweni sekufuna kuvikelwa njengembaleki.
INkantolo yatsi loku kwephula umgomo we-'''non-refoulement''' futsi kungaphazamisa emalungelo labalulekile lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo.
### Lilungelo lekutsi sicelo sihlolwe
Sehlulelo sagcizelela kutsi umuntfu lofuna siphephelo kufanele abe nelithuba lekutsi sicelo sakhe sihlolwe '''ngetizizatfu letisemcoka'''.
Loku kusho kutsi kwephula inchubo yekungena noma yekubhalisa akukafaneli, kukodvwa, kube sizatfu sekutsi umuntfu angafaneleki kufaka sicelo se-asylum.
Noma kunjalo, lesahlulelo '''asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-asylum kufanele bemukelwe njengebabaleki'''. Esikhundleni saloko, sisho kutsi umuntfu kufanele anikwe lithuba lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sakhe sekuba yimbaleki.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Imithombo ==
<references />
* ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'', [2026] ZACC 30, INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika, 7 Kholwane 2026.
* ''Scalabrini Centre of Cape Town v Minister of Home Affairs'', [2025] 3 All SA 827 (WCC), INkantolo Lephakeme yaseWestern Cape.
5gnkaoxfcnrmgs5zjng8g1gykl0va39
43221
43220
2026-10-07T07:38:40Z
Bobbyshabangu
3059
43221
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka '''7 Kholwane 2026''', iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme.
INkantolo yatsi tincenye '''4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B)''' te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
### Kwephula tinchubo
INkantolo yatsi lemitsetfo beyenta kutsi kwephula tinchubo kungasetjentiswa njenge ''filter'' lengavimba umuntfu kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
Loku bekusho kutsi umuntfu angahle angafinyeleli kuloluhlelo lwe-asylum ngenxa yekutsi wephule umgomo lotsite wekungena, kubika noma kubhalisa, kunekutsi kubhekwe kutsi unesizatfu yini lesisemthethweni sekufuna kuvikelwa njengembaleki.
INkantolo yatsi loku kwephula umgomo we-'''non-refoulement''' futsi kungaphazamisa emalungelo labalulekile lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo.
### Lilungelo lekutsi sicelo sihlolwe
Sehlulelo sagcizelela kutsi umuntfu lofuna siphephelo kufanele abe nelithuba lekutsi sicelo sakhe sihlolwe '''ngetizizatfu letisemcoka'''.
Loku kusho kutsi kwephula inchubo yekungena noma yekubhalisa akukafaneli, kukodvwa, kube sizatfu sekutsi umuntfu angafaneleki kufaka sicelo se-asylum.
Noma kunjalo, lesahlulelo '''asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-asylum kufanele bemukelwe njengebabaleki'''. Esikhundleni saloko, sisho kutsi umuntfu kufanele anikwe lithuba lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sakhe sekuba yimbaleki.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Imithombo ==
<references />
* ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'', [2026] ZACC 30, INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika, 7 Kholwane 2026.
* ''Scalabrini Centre of Cape Town v Minister of Home Affairs'', [2025] 3 All SA 827 (WCC), INkantolo Lephakeme yaseWestern Cape.
0tdh15qy2u056iqnadwfqcuq6brixth
43222
43221
2026-10-07T07:40:30Z
Bobbyshabangu
3059
/* Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo */
43222
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Imithombo ==
<references />
* ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'', [2026] ZACC 30, INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika, 7 Kholwane 2026.
* ''Scalabrini Centre of Cape Town v Minister of Home Affairs'', [2025] 3 All SA 827 (WCC), INkantolo Lephakeme yaseWestern Cape.
bpw6klexbqxikvpq8bnl9lerwwpltz3
43223
43222
2026-10-07T07:45:07Z
Bobbyshabangu
3059
43223
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Imithombo ==
<references />
* ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'', [2026] ZACC 30, INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika, 7 Kholwane 2026.
* ''Scalabrini Centre of Cape Town v Minister of Home Affairs'', [2025] 3 All SA 827 (WCC), INkantolo Lephakeme yaseWestern Cape.
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]
2mozn5j4jmaubptrbe69i8kqi46rjjf
43224
43223
2026-10-07T07:45:44Z
Bobbyshabangu
3059
43224
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Imithombo ==
<references />
* ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'', [2026] ZACC 30, INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika, 7 Kholwane 2026.
* ''Scalabrini Centre of Cape Town v Minister of Home Affairs'', [2025] 3 All SA 827 (WCC), INkantolo Lephakeme yaseWestern Cape.
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]
2mtpa41op4c6oul2652ofqn4y6635z1
43225
43224
2026-10-07T07:46:31Z
Bobbyshabangu
3059
43225
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Imithombo ==
<references />
* ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'', [2026] ZACC 30, INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika, 7 Kholwane 2026.
* ''Scalabrini Centre of Cape Town v Minister of Home Affairs'', [2025] 3 All SA 827 (WCC), INkantolo Lephakeme yaseWestern Cape.
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
jm68kxqa72y2yrs1o1m4272ipgymv0i
43227
43225
2026-10-07T07:49:32Z
Bobbyshabangu
3059
43227
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref>
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Imithombo ==
<references />
* ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'', [2026] ZACC 30, INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika, 7 Kholwane 2026.
* ''Scalabrini Centre of Cape Town v Minister of Home Affairs'', [2025] 3 All SA 827 (WCC), INkantolo Lephakeme yaseWestern Cape.
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
1qbtgop0lkuree6xxkg63375oilxcq8
43228
43227
2026-10-07T07:49:51Z
Bobbyshabangu
3059
/* Imithombo */
43228
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref>
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
* ''Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others'', [2026] ZACC 30, INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika, 7 Kholwane 2026.
* ''Scalabrini Centre of Cape Town v Minister of Home Affairs'', [2025] 3 All SA 827 (WCC), INkantolo Lephakeme yaseWestern Cape.
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
5m8pdmao83k1o5hiltdq7bl05mllzlh
43229
43228
2026-10-07T07:50:21Z
Bobbyshabangu
3059
/* Tinkomba */
43229
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref>
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
*
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
n7b08nm7qsenmwddvobcbw91lht6cn5
43230
43229
2026-10-07T07:50:58Z
Bobbyshabangu
3059
43230
wikitext
text/x-wiki
'''I-Scalabrini Centre of Cape Town and Another v Minister of Home Affairs and Others''' yicala leNkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika lebelimayelana nelilungelo lebantfu labafuna kucela siphephelo eNingizimu Afrika kutsi bafinyelele kuloluhlelo lwe-[[asylum]] futsi ticelo tabo tihlolwe ngetizizatfu letisemcoka. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref>
Licala lanqunywa mhlaka '''7 Kholwane 2026''' ngaphansi kwenombolo '''CCT 126/25''', futsi linelicaphuno lelikhomba sehlulelo lelitsi '''[2026] ZACC 30'''. INkantolo yoMthethosisekelo yavumelana ngazwi linye futsi yaqinisekisa sehlulelo seNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape lesatsi tincenye letitsite te-[[Refugees Act 130 of 1998]] tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.<ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
*
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
hrfhgsiksy3py53bfda4iefej40gruq
43231
43230
2026-10-07T08:00:30Z
Bobbyshabangu
3059
43231
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum.
Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe.
I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
*
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
2p9ca8mjn9rgeppl3ahfk6oh280opfh
43232
43231
2026-10-07T08:01:59Z
Bobbyshabangu
3059
/* Imvelaphi */
43232
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref>
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
*
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
3vqhjsqnisk6soeih3po9wfb2vjo106
43233
43232
2026-10-07T08:02:32Z
Bobbyshabangu
3059
/* Imvelaphi */
43233
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ==
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ==
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
*
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
53xinhjkyb81huc6z7bnj84c1x0smtv
43234
43233
2026-10-07T08:03:22Z
Bobbyshabangu
3059
43234
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe.
INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele.
Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ===
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
*
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
4wik83a8prenprzidzl2hoordnuofaz
43235
43234
2026-10-07T08:03:42Z
Bobbyshabangu
3059
/* Sehlulelo seNkantolo Lephakeme */
43235
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe. INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele. Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ===
Mhlaka **7 Kholwane 2026**, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
*
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
991eqqu1ugj8trl2lw1fcsgjfppz5xm
43236
43235
2026-10-07T08:03:57Z
Bobbyshabangu
3059
/* Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo */
43236
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe. INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele. Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ===
Mhlaka 7 Kholwane 2026, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
'''Non-refoulement''' ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu.
INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo.
INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo.
INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi '''lokulungele umntfwana''' kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa.
Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente.
Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka '''tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo''' letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka.
Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini '''kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum''' kanye '''nekunikwa simo sembaleki'''. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe.
Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
*
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
j7l8vptoowvf928al1sc69x4oz3a6r7
43237
43236
2026-10-07T08:06:43Z
Bobbyshabangu
3059
43237
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe. INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele. Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ===
Mhlaka 7 Kholwane 2026, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umgomo we-non-refoulement ==
Non-refoulement ngumgomo lobalulekile emtsetfweni wetebabaleki. Uvimbela live kutsi libuyisele umuntfu endzaweni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu. INkantolo yoMthethosisekelo yabona kutsi imiphumela yetincenye te-Refugees Act letiphikiswako ingaba kutsi bantfu bangavinjelwa kutsi ticelo tabo te-asylum tihlolwe ngaphambi kwekutsi baphindiselwe emaveni abo. INkantolo yatsi luhlelo lwe-asylum kufanele luvumele kuhlolwa kwesicelo ngetizizatfu letisemcoka, kunekutsi umuntfu akhishwe kuloluhlelo ngenxa yekwephula tinchubo.
== Bantfwana labafuna siphephelo ==
Licala liphindze laba nemiphumela lebalulekile kubantfwana labahamba nabatali noma labafuna siphephelo. INkantolo yanaka kutsi tincenye letiphikiswako tingathinta emalungelo ebantfwana, lokufaka ekhatsi umgomo wekutsi lokulungele umntfwana kufanele kubekwe embili lapho kutsatfwa tincumo letibatsintsa. Loku kuhlobene neSigaba 28 seMtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika, lesinika bantfwana emalungelo lakhuluma ngekutfutfuka, kuvikeleka kanye nenhlalakahle yabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente. Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka. Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum kanye nekunikwa simo sembaleki. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
0s2rb4dfmk0kfkswbwug4kymurs1iqx
43238
43237
2026-10-07T08:08:46Z
Bobbyshabangu
3059
43238
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe. INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele. Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMthethosisekelo, licala laya eNkantolo yoMthethosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ===
Mhlaka 7 Kholwane 2026, iNkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umphumela ==
INkantolo yoMthethosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente. Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka. Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum kanye nekunikwa simo sembaleki. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
bj4fb96p69xrajjno07tq2lq8ian88t
43239
43238
2026-10-07T08:10:36Z
Bobbyshabangu
3059
43239
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe. INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele. Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMtsetfosisekelo, licala laya eNkantolo yoMtsetfosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yoMthethosisekelo ===
Mhlaka 7 Kholwane 2026, iNkantolo yoMtsetfosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umphumela ==
INkantolo yeMtsetfosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente. Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka. Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum kanye nekunikwa simo sembaleki. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika|INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
f3j542co9kpal3pg9t6od5yv7h4fxf7
43240
43239
2026-10-07T08:10:56Z
Bobbyshabangu
3059
43240
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe. INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele. Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yoMtsetfosisekelo, licala laya eNkantolo yoMtsetfosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yeMtsetfosisekelo ===
Mhlaka 7 Kholwane 2026, iNkantolo yoMtsetfosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umphumela ==
INkantolo yeMtsetfosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente. Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka. Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum kanye nekunikwa simo sembaleki. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika|INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
7gkhw09gukdchfqe19si6key7v1e85s
43241
43240
2026-10-07T08:11:45Z
Bobbyshabangu
3059
/* Sehlulelo seNkantolo Lephakeme */
43241
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe. INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele. Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yeMtsetfosisekelo, licala laya eNkantolo yeMtsetfosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yeMtsetfosisekelo ===
Mhlaka 7 Kholwane 2026, iNkantolo yeMtsetfosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Umphumela ==
INkantolo yeMtsetfosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo futsi atekwati kuchubeka tisebente. Lesahlulelo satfola kutsi lemitsetfo beyibeka tivimbelo letisuselwa ekwephuleni tinchubo letingavimbela umuntfu kutsi atfole kuhlolwa kwesicelo sakhe se-asylum ngetizizatfu letisemcoka. Ngako-ke, licala lagcizelela umehluko emkhatsini kufinyelela kuloluhlelo lwe-asylum kanye nekunikwa simo sembaleki. Umuntfu angaba nelilungelo lekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngaphandle kwekutsi loko kusho kutsi sewuvunyiwe njengembaleki.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika|INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
2u012hidegvoybn6dtxshz9xlz3jq7l
43242
43241
2026-10-07T08:17:32Z
Bobbyshabangu
3059
/* Sehlulelo seNkantolo yeMtsetfosisekelo */
43242
wikitext
text/x-wiki
'''Licala leScalabrini kanye neLitiko Letasekhaya eNiningizimu Afrika''' licala leNkantolo leMtsetfosisekelo wase[[Ningizimu Afrika]] lebelimayelana nelilungelo lebantfu bekuhamba labafuna kufaka ticelo tekuhoseliswa eNingizimu Afrika. <ref>https://www.sanews.gov.za/south-africa/home-affairs-notes-constitutional-court-judgment</ref> Licala lancunywa mhlaka 7 Kholwane 2026 enkontolo yaseKapa. Litiko letasekhaya laphikisana nalesahlulelo kantsi INkantolo yemtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrka yavumelana nenkantolo Lephakeme yaseWestern Cape. <ref>https://hsf.org.za/news/press-releases/media-statement-hsf-welcomes-constitutional-court-judgement-striking-down-procedural-barriers-for-asylum-seekers</ref>
== Imvelaphi ==
I-Scalabrini Centre of Cape Town kanye nebaphatsi bayo bafaka licala eNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape nga-2024 baphikisa indlela tincenye te-Refugees Act kanye neRefugee Regulations lebetingavimba ngayo bantfu labafuna siphephelo kutsi bangene kuloluhlelo lwe-asylum. Licala belibhekene kakhulu netimo lapho umuntfu angahle angene eNingizimu Afrika ngendlela lengalandzeli tinchubo letibekiwe, noma angabiki kubaphatsi betindzaba te-asylum ngekhatsi kwesikhatsi lesibekiwe. I-Scalabrini Centre yaphikisa ngekutsi kwephula tinchubo tekungena noma tekubhalisa akukafaneli kube sizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Ngembono wabo, lokunjalo kungaphumela ekutseni umuntfu abuyiselwe eveni lapho angahle abhekane khona nekushushiswa noma ingoti, ngaphandle kwekutsi sicelo sakhe sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka.<ref>https://www.cliffedekkerhofmeyr.com/en/news/publications/2026/South-Africa/Pro-Bono-Human-Rights/pro-bono-and-human-rights-alert-10-july-constitutional-court-confirms-that-no-person-should-be-arbitrarily-returned-to-a-country-to-face-persecution</ref><ref>https://www.polity.org.za/article/concourt-strikes-down-refugee-barriers-reaffirms-non-refoulement-2026-07-07</ref>
=== Sehlulelo seNkantolo Lephakeme ===
NgaMay 2025, iNkantolo Lephakeme yaseWestern Cape yatsi tincenye letitsite te-Refugees Act tiphambene neMtsetfosisekelo futsi yatsi kumele tichithwe. INkantolo Lephakeme yaphindze yabeka kutsi simiso se-'''non-refoulement''' sibalulekile kuloluhlelo lwe-asylum. Lesimiso sisho kutsi umuntfu lofuna kuvikelwa akukafaneli abuyiselwe endzaweni lapho angabhekana khona nekushushiswa noma ingoti lenkhulu ngaphambi kwekutsi simo sakhe sihlolwe ngendlela lefanele. Ngesizatfu sekutsi sehlulelo seNkantolo Lephakeme mayelana nekungahambisani neMtsetfosisekelo bekudzingeka sicinisekiswe yiNkantolo yeMtsetfosisekelo, licala laya eNkantolo yeMtsetfosisekelo.
=== Sehlulelo seNkantolo yeMtsetfosisekelo ===
Mhlaka 7 Kholwane 2026, iNkantolo yeMtsetfosisekelo yaqinisekisa kutsi tincenye 4(1)(f), 4(1)(h), 4(1)(i) kanye 21(1B) te-Refugees Act 130 of 1998 tiphambene neMtsetfosisekelo. INkantolo yatsi kwephula tinchubo tekungena, kubika noma kubhalisa angeke kusetjentiswe njengesizatfu sekutsi umuntfu angavunyelwa kutsi sicelo sakhe se-*asylum* sihlolwe ngetizizatfu letisemcoka, ngoba loku kungaphambene nemgomo we-**non-refoulement** kanye nemalungelo lacinisekiswe nguMtsetfosisekelo. Nokho, lesahlulelo asisho kutsi bonkhe labafaka ticelo se-*asylum* kufanele bemukelwe njengebabaleki; sisho kutsi kufanele banikwe litfuba lekutsi ticelo tabo tihlolwe ngekwemtsetfo ngaphambi kwekutsi kutsatfwe sincumo ngesimo sabo.
== Imiphumela yelicala ==
Lesahlulelo sibalulekile ngoba sicinisekisa kutsi tinchubo tekuhamba, kungena noma kubhalisa angeke, ngekwato, tisuswe njengehlawulo lengavimba umuntfu kutsi atfole lithuba lekutsi sicelo sakhe se-asylum sihlolwe. Lesahlulelo siphindze sacinisekisa kubaluleka kwe-[[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]] kanye nemgomo we-non-refoulement ekuphatsweni kwebantfu labafuna kuvikelwa njengababaleki.
== Bona futsi ==
* [[INkantolo yoMthethosisekelo yaseNingizimu Afrika|INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
* [[Refugees Act 130 of 1998]]
* [[Mtsetfosisekelo waseNingizimu Afrika]]
* [[Scalabrini Centre of Cape Town]]
* [[Non-refoulement]]
* [[Ruta v Minister of Home Affairs]]
* [[Ashebo v Minister of Home Affairs]]
== Tinkomba ==
<references />
[[Category:Bantfu]]
[[Category:IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika]]
[[Category:Sopolitiki]]
[[Category:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika]]
9fcsq6e0ic3x7m5km1qvrf6ttjtj9s6
Umkhakha:INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika
14
6984
43226
2026-10-07T07:46:43Z
Bobbyshabangu
3059
Created page with "INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika"
43226
wikitext
text/x-wiki
INkantolo yeMtsetfosisekelo yaseNingizimu Afrika
151ut78ilpnlmzobln8yetgbc0guyta