Wikipedia stqwiki https://stq.wikipedia.org/wiki/Haudsiede MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Media Spezial Diskussion Benutser Benutser Diskussion Wikipedia Wikipedia Diskussion Bielde Bielde Diskussion MediaWiki MediaWiki Diskussion Foarloage Foarloage Diskussion Hälpe Hälpe Diskussion Kategorie Kategorie Diskussion TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 6583 124898 116104 2026-08-10T20:51:16Z Martin Macha 2111 11064 /* */ 124898 wikitext text/x-wiki {{Lântabel| eigennamme = República de Colombia | namme = Kolombia | flagge = Flag of Colombia.svg | wapen = Coat of arms of Colombia.svg | lokaasje = LocationColombia.svg| motto = | taal = [[Spanisk]] | haadstêd = [[Bogotá]] | steatsfoarm = Republik | oerflak = 1.138.748 | pctwetter = | ynwenners = 53.399.171 | teljier = 2026 | munt = Kolumbianiske peso | muntkoade = COP | tiidsone = -5 | feestdei = [[20. Juli]] | folksliet = Oh Gloria Inmarcesible | lânkoade = COL | ynternet = .co | tillefoan = 57 | }} '''Kolumbien''' is n Lound in [[Suud-Amerikoa]]. == Geographie == Dät Lound wäd beskat fon... * [[Panama]] un dän [[Atlantik]] (nieper: ju [[Karibiske See]]) in't Noud-Wääste, * [[Venezuela]] in't Noud-Aaste / Aaste * [[Brasilien]] in't Suud-Aaste * [[Peru]] un [[Ecuador]] in dät Suud-Wääste * dän [[Pazifik]] in dät Wääste Midde truch dät Lound ferloope fon Noudaaste ätter't Suudwääste do [[Anden]]. Midde in do kolumbioanske Anden lait ap ne Hööchte fon 2640 Meetere uur ju See ju Haudstääd [[Bogotá]]. Truch n joopen Iensnit outränd fon dän Anden-Koum, tichte bie ju Kuste fon ju Karibiske See, lait dät Bierichlound [[Sierra Nevada de Santa Marta]]. Deer fiende sik do hoochste Bierge fon dät Lound, die [[Pico Cristóbal Colón]] un die [[Pico Simón Bolívar]]. Bee sunt 5775 Meetere hooch. Ap ju Kustensiede fon do Bierge lait läich Lound, deelwiese mäd Sumpe un [[tropisken Rienwoold]]. Ju Binnenloundsiede fon do Anden deelt sik deer-ätter, ätter wäkke Äi ([[Orinoko]] of [[Amazonas]]) dät Woater oufljut. Orinokien, wier dät ätter dän Orinoko oufljut, is maast fon [[Fuchtige Savanne]]n bestimt, wilst [[Amazonien]] fon tichte Rienwoolde bewoaksen is. <gallery> Bielde:Arrecifes.jpg|Ju Kolumbioanske Karibik-Kuste Bielde:Volcan Cerro Bravo Tolima Colombia.jpg|Loundsträite in do Anden, unner dän [[Cerro Bravo]], aan Vulkoan fon moor as 4000 Meetere Hööchte. </gallery> == Fergeenhaid == [[Bielde:Simon Bolivar.jpg|thumb|left|150px|Simón Bolívar]] Ap dän [[20. Juli]] [[1810]] wuude in [[Bogotá]] ju uunouhongige [[Eerste Republik Kolumbien]] uutruupen. Ju bestuude, bit spoanske Troppen in'n Moai [[1816]] in [[Bogotá]] ienlooken un ju Moacht wierroakeden. Man deermäd wüülen sik do Uunouhongegaids-Striedere nit toufree reeke. Ätter sowät n Jiertjaand fon Uunouhongegaids-Stried juun ju [[Spanien|spoanske]] Kolonioal-Moacht begon ap dän [[15. Februoar]] [[1819]] die separatistiske [[Kongress fon Angostura]], wier do Uunouhongegaids-Striedere sik uur ju Näi-Oardenge ätter ju Uunouhongegaid fon do Rebätte beräide dieden. Ju [[Slacht fon Boyacá]] ap n [[7. August]] [[1819]], ju do Troppen fon Simón Bolívar juun do Spaniere won, fäästigede ju Uunouhongegaid. Ap n [[17. Dezember]] [[1819]] wuude ap dän Kongress al n Stoat mäd Noome ''República de Colombia'' gruunded, dät waas ne Fereenigenge fon [[Näi-Granada]] un [[Venezuela]]. Die Stoat briek al in [[1830]] stukken. Hie wäd däälich fon Histoorikere as [[Groot-Kolumbien]] beteekend, uumdät bit do noch moor Rebätte deer tou heerden, do däälich oaine Stoaten sunt: [[Venezuela]], [[Ecuador]] un [[Panama]]. Die eerste Präsident waas die Uunouhongegaids-Strieder [[Simón Bolívar]], die in masse Suudamerikoanske Stoaten bit däälich as Nasjonoal-Häld fierd wäd. Wät fon Groot-Kolumbien uurich bleeuw, hiet bit [[1858]] [[Republik Näigranada]], ätters bit [[1863]] ju [[Granada-Konföderatsjoon]], deer sunt do [[Fereende Stoaten fon Kolumbien]] uut foargeen, wier in [[1886]] ju Republik Kolumbien fon däälich ap ätterfoulgede. [[Panama]], dät in do 1830er un 1840er Jiere al wäkke Moale fersoacht hiede, uunouhongich tou blieuwen, bleeuw bit [[1903]] Deel fon Kolumbien. In [[1903]] suurgeden [[Fereende Stoaten fon Amerikoa|US]]-Troppen foar ju Uunouhongegaid fon Panama, uum n lichteren Ferhonnelengs-Partner foar dän Bau fon'n [[Panama-Kanoal]] tou kriegen. In [[1932]] briek die [[Kolumbioansk-Peruoansken Kriech|Kolumbioansk-Peruoanske Kriech]] uut, uumdät Apstoundiske uut [[Peru]] dän Skeedferloop uut dän [[Ferdraach fon Salomón-Lozano]] nit ounnieme wüülen. Ju Regierenge fon Peru, ju sik eerste juun dän Apstound uutspreeken hiede, stoalde sik bolde ap ju Siede fon do Apstoundiske, as kolumbioanske Troppen intervenierden. Die Kriech broachte foar neen Siede Winst. Sowät twohunnert Suldoaten sunt ap bee Sieden stuurwen, do maaste truch Dschungel-Kroankhaide, sunner dät een Siede Winst uut dän Kriech luuke kuude. In [[1933]] roate dät n Woapenstilstound, in [[1934]] wuude Free sleeten. In [[1948]] wuude [[Jorge Eliécer Gaitán]] möärend, die Präsidentskups-Kandidoat mäd do maaste Ounhongere. Sin Möärender [[Juan Roa Sierra]] wuude fon do dulle Massen fluks ätters sälwen uumebroacht, sodät wie nit wieten, wät sien Motiv waas. Wäkke kweede, hie waas maal, wäkke kweede, hie hiede n politisk Motiv. Die Moort oun Gaitán waas ju Uurseeke foar dän Burgerkriech [[La Violencia]], die bit [[1958]] duurde. Ju liberoale un ju konservative Paatäi fon dät Lound stuuden sik in dän Burgerkriech juunuur. Die Generoal [[Gustavo Rojas Pinilla]] moakede in'n Juni [[1953]] n Militär-Putsch, uum dät Lound tou stabilisierjen. Ju Militärdiktoatuur, ju hie apgjuchte, duurde bit [[1957]]. Mäd ju Nasjonoale Front, ne Eenegaids-Regierenge fon liberoale un konservative Politikere, ju in 1958 begon un bit 1974 duurde, eendede "La Violencia", die Burgerkriech twiske do bee Paatäie. Daach is dät Bloudferjooten nit heel un aal tou Eende geen. In ju Tied fon "La Violencia" begonnen noch moor bewoapende Fer'eenigengen, foar hiere Seeke tou strieden, uk Drogenkartelle, un dwo dät Deelwiese bit däälich. N wichtigen Ärfoulch deer juun is die eendgultige Woapenstilstound twiske ju Regierenge un ju links-radikoale [[Guerilla]]-Troppe [[FARC-EP]] ap n [[22. Juni]] [[2016]]. Man dät rakt noch moor paramilitäriske Koppele. [[Kategorie:Kolumbien| ]] [[Kategorie:Lound in Suudamerikoa]] 6og63rs4flxos2mnpdfz5htmg38mi1f