Wikipedia stwiki https://st.wikipedia.org/wiki/Leqephe_la_pele MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Mbaqanga 0 10988 41200 2026-09-13T17:00:25Z SANKOMOTA 11165 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368378631|Mbaqanga]]" 41200 wikitext text/x-wiki '''Mbaqanga''' (  ) ke setaele sa mmino wa Afrika Borwa se ileng sa hlaha Mathwasong a dilemo tsa bo-1960 ditoropong tsa ditoropo, haholo-holo ho potoloha Johannesburg. E nka ditso tse fapaneng tsa merabe, ho kenyeletswa le dikarolo tsa mmino tsa Mazulu, Maxhosa, Basotho, Mapedi le Matsonga. Mbaqanga o kopanya dipina tsa setso tsa Afrika Borwa, dipaterone tsa morethetho, le mekgwa ya tantshi le ditshusumetso tse tswang marabi, kwela, le mmino o tsebahalang wa Bophirima jwalo ka jazz . E ntse e tsoela pele ho susumetsa dibini Afrika Borwa le lefatsheng ka bophara. == Nalane == Ka Sezulu, lentswe ''mbaqanga'' le bolela motoho wa poone wa letsatsi le letsatsi. Barati ba ''Mbaqanga'' ba ne ba rata mmino wa jazz wa Afrika haholoholo, batho ba motsemoholo. Ba bangata ba bona ba ne ba sa lumelloa ho lula motseng, empa ba ne ba sa kgone ho iphedisa mahaeng. ''Mbaqanga'' o ile a ba fa mofuta wa bohlokwa wa dijo tsa 'mmmino le tsa moya; e ne e le "bohobe ba bona ba letsatsi le letsatsi ba 'mino." Dibini tsa Mbaqanga di ne di fumana tjhelete e nyane. Mohlala, [[Mahlathini|Simon "Mahlathini" Nkabinde]], e mong wa dibini tse tsebahalang haholo tsa mbaqanga (mme mohlomong e le "groaner" ya tummeng ka ho fetisisa oa mbaqanga, ya bitswang "tau ya Soweto"), o hlokahetse e le mofutsana. <ref>http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp</ref>Sena se ne se bakwa ke tshebediso e mpe ya dibini tsa Afrika Borwa tse ntsho lapeng le kantle ho naha jwalo ka ha Mahlathini a boletse. Dihlopha tsa Mbaqanga tsa bo-1960 le tsona di ile tsa thatafallwa ho fumana nako ya ho haswa diteisheneng tsa seya-le-moya tsa lehae,<ref>https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit</ref> mme tsa tlameha ho etsa ditshwantshiso tsa kantle ho mabenkele a direkoto ho hohela bamamedi. Mbaqanga e ile ya hola dibakeng tsa polokelo ya diphoofolo tsa Afrika Borwa dilemong tsa bo-1960. Tshebediso ya yona ya diletsa tsa bophirima e ile ya dumella mbaqanga ho fetoha mofuta wa jazz wa [[Afrika Borwa]] . Ho latela mmino, modumo o ne o bontsha motswako pakeng tsa diletsa tsa bophirima le setaele sa mantswe sa Afrika Borwa. Ditsebi tse ngata tsa mbaqanga di nka hore ke phello ea kopano pakeng tsa [[marabi]] le kwela . Webosaete ya bohahlaudi [[Afrika Borwa|ya Afrika Borwa]] e tsheheditsweng ke mmuso e hlalosa mbaqanga e le "sebopeho se potolohang sa marabi ... ka mmino o boima wa sehlopha se seholo sa Amerika se lahleloang holimo." Mbaqanga o boetse a fane ka foramo ya pele haholo bakeng sa tshebedisano-mmoho ya batho ba batsho le ba basweu naheng e arohaneng. Ka lebaka leo, "mmuso wa makhowa wa Nationalist o felisitse nako ena ya bohlokwa" ka ho senya ditoropo tse neng di tshehetsa mbaqanga tse kang Sophiatown <ref>http://webarchive.loc.gov/all/20061128085829/http%3A//www%2Esouthafrica%2Einfo/ess_info/sa_glance/culture/922565%2Ehtm</ref>. Mofuta ona o ile wa tuma haholo ka lebaka la ho bapalwa ha seya-le-moya ke diteishene tse tlasa Mokgatlo wa Kgaso wa Afrika Borwa . Baetsi ba kgale ba ne ba kenyelletsa [[Miriam Makeba]], Dolly Rathebe le Letta Mbulu . Mbaqanga e ile ya tswela pele ho tuma ha yona ho fihlela dilemong tsa bo-1980 ha e nkelwa sebaka ke mmino wa pop wa Afrika Borwa o tsejwang e le bubblegum. Bubblegum ke mofuta o susumetswang haholo ke mbaqanga. E nngwe ya dihlopha tse mmalwa tse setseng tsa mmino wa mbaqanga ke [[The Cool Crooners]] . Sehlopha sena se bopilwe ka kopanelo pakeng tsa dihlopha tse pedi tse qothisanang lehlokwa tse ileng tsa qetella di kopane: The Cool Four le The Golden Delicious Rhythm Crooners .<ref>https://web.archive.org/web/20120310090142/http://kaganof.com/kagablog/2006/09/14/the-kwaito-story-penny-lebyane-interview/</ref> === Sebopeho === Bohareng ba dilemo tsa bo-1950, mmino wa matswallwa a Afrika Borwa o ntseng o fetoha o ile wa tuma haholo ka lebaka la ho ata ha wona ho baahi ba ditoropong ba ntseng ba hola ka bongata. Sebaka se tloaelehileng e ne e le toropo ya Sophiatown, haufi le Johannesburg, eo ho tloha ka bo-1930 e neng e fana ka mokgwa oa bophelo oa batho ba batsho ditoropong. Sophiatown le Alexandra e ne e le libaka tse sa tlwaelehang tsa "ho ba le thepa e ikemetseng" moo batho ba batsho ba neng ba ka ba le thepa. Ho ba haufi ha yona le sebaka sa toropo sa Johannesburg ho entse hore Sophiatown e hohele dibini tse labalabelang ho hlahloba ditsela tse ntjha tsa mmino. Sebaka seo se ile sa fetoha sebaka sa bohlokwa sa ho jala peo bakeng sa setso sa mmino sa batho ba batsho se ntseng se hola ka potlako. Empa ha baahi ba Sophiatown ba ne ba tloswa ka dikgoka ho ya ditoropong tse sa tswa thehwa tse kang [[Soweto]], kantle ho Johannesburg, nako ena e ile ya fela. E mong wa baqapi ba pele ba mmino wa mbaqanga e ne e le Makgona Tsohle Band, sehlopha se neng se entswe ka basebetsi ba bahlano ba malapeng ba tsoang Pretoria – Marks Mankwane (katara e ka sehloohong), Joseph Makwela (katara ya bass), Vivian Ngubane (katara ya morethetho), Lucky Monama (meropa) le West Nkosi (saxophone). Mbaqanga, lentsoe la Sezulu le bolelang bohobe ba poone bo phehilweng ka mouyane, ditshusumetso tsa [[marabi]] a kopantsweng le kwela . Sebopeho se potolohang sa [[marabi]] se ne se kopantswe le mekgwa wa motjeko wa setso jwalo ka [[Mazulu|Zulu]] indlamu, hammoho le big band swing. Moelelo wa indlamu o ile wa fetoha mokgwa wa "African stomp", o ileng wa fa mmino tshusumetso e ikhethang ya morethetho wa Afrika mme wa etsa hore o se ke oa hanelwa ke bamamedi ba yona ba batjha. Rupert Bopape, a hohetswe ke Khamphani e atlehileng ya direkoto ya Gallo ho ba mookamedi wa bona wa tlhahiso wa mmino wa Mo-afrika, o ile a kopanya dibini tsa Mmino wa Makgona Tsohle le Mahlathini le sehlopha se setjha sa basadi, Mahotella Queens . Ena e ne e le nako eo mbaqanga e ileng ya qala ka eona - kapa ka ho khetheha, "vocal mbaqanga" (eo hamorao e ileng wa rehwa lebitso la boswaswi la simanje-manje kapa mgqashiyo ). Ntle le Mahlathini le Mahotella Queens, dinaledi tse binang jwalo ka Miriam Makeba, Dolly Rathebe le Letta Mbulu (bao kaofela ba neng ba qadile e le dinaledi tsa marabi nakong ya dilemo tsa bo-50) ba ile ba theha sehlopha se seholo sa balatedi, jwalo ka Dark City Sisters le The Soul Brothers . Dibini tse ding tsa mmino wa mbaqanga di ne di kenyelletsa Simon Baba Mokoena <ref>http://www.sarockdigest.com/archives/issue_200.txt</ref>le West Nkosi, ya ileng a ikarola sehlopheng sa Makgona Tsohle ka 1990 bakeng sa mosebetsi o atlehileng wa hae a le mong ho fihlela lefung la hae ka 1998. === Botumo ba matjhaba === [[File:9.500_metros_de_carrera_y_un_concierto_homenajean_a_Mandela_(02).jpg|right|thumb|300x300px| Sehlopha sa Mahotella Queens, se nkilweng setshwantshong ka 2017, se atlehile matjhabeng ka ho nka molumo wa setso wa mbaqanga.]] Botumo ba Mbaqanga bo ile ba fela dilemong tsa bo-1970 ka lebaka la tshusumetso ya mmino wa Western pop, soul le disco Afrika Borwa. Ponahalo ya setjhaba e ile ya fokotseha hobane bajaki ba basebetsi ba ne ba se ba sa batle ho ba leseding. Ho phaella moo, bamamedi ba ne ba batla mekgwa e mengata ya puo, mantswe le diletsa tsa mmino tse sebelisoang ditoropong. Leha ho le jwalo, e ile ya tsosoloswa pakeng tsa 1983 le 1986. Ho fetoha ha lehlohonolo ho bile teng ka lebaka la ho kenyelletsoa ha mmino wa Afrika Borwa ke Paul Simon albamong wa hae ''ya Graceland'' (1986) le leetong le latelang. Ho hlaha ha Mahlathini le Mahotella Queens meketeng Fora le konsareteng ea letsatsi la tswalo la Nelson Mandela ea dilemo tse 70 lebaleng la lipapali la Wembley, London ka 1988 (e neng e e-na le "Mozulu e mosweu" [[Johnny Clegg]] ) ho ile ha bontsha ho kgutla ha yona. Dibini tsa Afrika Borwa tse tsweu tse susumeditsoeng ke setaele sena di kenyelletsa sebini, sengodi sa dipina, Robin Auld . Sebapali sa piano sa kgale sa piano Nico Carstens o hlahisitse pina y''a boereqanga'' le ''Viva Madiba'' . Mbaqanga e ile ya nkelwa sebaka ka botlalo e le mofuta ya mmino o hlahelletseng dilemong tsa bo-1980 ke mofuta o motjha wa mmino wa ditoropo o bitswang 'bubblegum.' Bubblegum, e le mmino wa pop wa tantshi ya Afro, o ne o susumetswa haholo ke mbaqanga le mekgwa e meng e tsebahalang ya Afrika. Ka ho hlahiswa ha thelevishene ka 1976, mofuta ona wa mmino o ile wa kgothaletsa e le mmino ho pholletsa le merabe yohle. <ref>https://web.archive.org/web/20120310090142/http://kaganof.com/kagablog/2006/09/14/the-kwaito-story-penny-lebyane-interview/</ref>Mofuta wa mmino wa Bubblegum, o neng o tshwauwa e le pontsho ya ho fallela mminong o neng o le ya ditoropong ho feta ya setso, o ne o ena le dibini tse ngata tse atlehileng, ho kenyeletswa Chico Twala, Yvonne Chaka Chaka le [[Brenda Fassie]] . Ho qaptjwa ha mbaqanga ho bubblegum ho tlatselitse haholo ntlafatsong ya [[kwaito]] . Ditshwantshiso tse mmalwa tsa mbaqanga di ntse di rekota le ho etsa le kajeno, ho kenyeletswa le Mahotella Queens le Soul Brothers. Mbaqanga o ntse a tswela pele ho susumetsa dibini lefatsheng ka bophara. Mohlala, sehlopha sa Norway sa Real Ones se ne se kenyelletsa pina ya tlhompho, "All the Way Back (Shades of Mbaqanga)", ho albamo ya bona ya 2003 y''a This is Camping'' . == Ditshupiso == 7utlnv79000f8ucfu0c4cvm9j72g12y 41201 41200 2026-09-13T17:01:03Z SANKOMOTA 11165 41201 wikitext text/x-wiki '''Mbaqanga''' ke setaele sa mmino wa Afrika Borwa se ileng sa hlaha Mathwasong a dilemo tsa bo-1960 ditoropong tsa ditoropo, haholo-holo ho potoloha Johannesburg. E nka ditso tse fapaneng tsa merabe, ho kenyeletswa le dikarolo tsa mmino tsa Mazulu, Maxhosa, Basotho, Mapedi le Matsonga. Mbaqanga o kopanya dipina tsa setso tsa Afrika Borwa, dipaterone tsa morethetho, le mekgwa ya tantshi le ditshusumetso tse tswang marabi, kwela, le mmino o tsebahalang wa Bophirima jwalo ka jazz . E ntse e tsoela pele ho susumetsa dibini Afrika Borwa le lefatsheng ka bophara. == Nalane == Ka Sezulu, lentswe ''mbaqanga'' le bolela motoho wa poone wa letsatsi le letsatsi. Barati ba ''Mbaqanga'' ba ne ba rata mmino wa jazz wa Afrika haholoholo, batho ba motsemoholo. Ba bangata ba bona ba ne ba sa lumelloa ho lula motseng, empa ba ne ba sa kgone ho iphedisa mahaeng. ''Mbaqanga'' o ile a ba fa mofuta wa bohlokwa wa dijo tsa 'mmmino le tsa moya; e ne e le "bohobe ba bona ba letsatsi le letsatsi ba 'mino." Dibini tsa Mbaqanga di ne di fumana tjhelete e nyane. Mohlala, [[Mahlathini|Simon "Mahlathini" Nkabinde]], e mong wa dibini tse tsebahalang haholo tsa mbaqanga (mme mohlomong e le "groaner" ya tummeng ka ho fetisisa oa mbaqanga, ya bitswang "tau ya Soweto"), o hlokahetse e le mofutsana. <ref>http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp</ref>Sena se ne se bakwa ke tshebediso e mpe ya dibini tsa Afrika Borwa tse ntsho lapeng le kantle ho naha jwalo ka ha Mahlathini a boletse. Dihlopha tsa Mbaqanga tsa bo-1960 le tsona di ile tsa thatafallwa ho fumana nako ya ho haswa diteisheneng tsa seya-le-moya tsa lehae,<ref>https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit</ref> mme tsa tlameha ho etsa ditshwantshiso tsa kantle ho mabenkele a direkoto ho hohela bamamedi. Mbaqanga e ile ya hola dibakeng tsa polokelo ya diphoofolo tsa Afrika Borwa dilemong tsa bo-1960. Tshebediso ya yona ya diletsa tsa bophirima e ile ya dumella mbaqanga ho fetoha mofuta wa jazz wa [[Afrika Borwa]] . Ho latela mmino, modumo o ne o bontsha motswako pakeng tsa diletsa tsa bophirima le setaele sa mantswe sa Afrika Borwa. Ditsebi tse ngata tsa mbaqanga di nka hore ke phello ea kopano pakeng tsa [[marabi]] le kwela . Webosaete ya bohahlaudi [[Afrika Borwa|ya Afrika Borwa]] e tsheheditsweng ke mmuso e hlalosa mbaqanga e le "sebopeho se potolohang sa marabi ... ka mmino o boima wa sehlopha se seholo sa Amerika se lahleloang holimo." Mbaqanga o boetse a fane ka foramo ya pele haholo bakeng sa tshebedisano-mmoho ya batho ba batsho le ba basweu naheng e arohaneng. Ka lebaka leo, "mmuso wa makhowa wa Nationalist o felisitse nako ena ya bohlokwa" ka ho senya ditoropo tse neng di tshehetsa mbaqanga tse kang Sophiatown <ref>http://webarchive.loc.gov/all/20061128085829/http%3A//www%2Esouthafrica%2Einfo/ess_info/sa_glance/culture/922565%2Ehtm</ref>. Mofuta ona o ile wa tuma haholo ka lebaka la ho bapalwa ha seya-le-moya ke diteishene tse tlasa Mokgatlo wa Kgaso wa Afrika Borwa . Baetsi ba kgale ba ne ba kenyelletsa [[Miriam Makeba]], Dolly Rathebe le Letta Mbulu . Mbaqanga e ile ya tswela pele ho tuma ha yona ho fihlela dilemong tsa bo-1980 ha e nkelwa sebaka ke mmino wa pop wa Afrika Borwa o tsejwang e le bubblegum. Bubblegum ke mofuta o susumetswang haholo ke mbaqanga. E nngwe ya dihlopha tse mmalwa tse setseng tsa mmino wa mbaqanga ke [[The Cool Crooners]] . Sehlopha sena se bopilwe ka kopanelo pakeng tsa dihlopha tse pedi tse qothisanang lehlokwa tse ileng tsa qetella di kopane: The Cool Four le The Golden Delicious Rhythm Crooners .<ref>https://web.archive.org/web/20120310090142/http://kaganof.com/kagablog/2006/09/14/the-kwaito-story-penny-lebyane-interview/</ref> === Sebopeho === Bohareng ba dilemo tsa bo-1950, mmino wa matswallwa a Afrika Borwa o ntseng o fetoha o ile wa tuma haholo ka lebaka la ho ata ha wona ho baahi ba ditoropong ba ntseng ba hola ka bongata. Sebaka se tloaelehileng e ne e le toropo ya Sophiatown, haufi le Johannesburg, eo ho tloha ka bo-1930 e neng e fana ka mokgwa oa bophelo oa batho ba batsho ditoropong. Sophiatown le Alexandra e ne e le libaka tse sa tlwaelehang tsa "ho ba le thepa e ikemetseng" moo batho ba batsho ba neng ba ka ba le thepa. Ho ba haufi ha yona le sebaka sa toropo sa Johannesburg ho entse hore Sophiatown e hohele dibini tse labalabelang ho hlahloba ditsela tse ntjha tsa mmino. Sebaka seo se ile sa fetoha sebaka sa bohlokwa sa ho jala peo bakeng sa setso sa mmino sa batho ba batsho se ntseng se hola ka potlako. Empa ha baahi ba Sophiatown ba ne ba tloswa ka dikgoka ho ya ditoropong tse sa tswa thehwa tse kang [[Soweto]], kantle ho Johannesburg, nako ena e ile ya fela. E mong wa baqapi ba pele ba mmino wa mbaqanga e ne e le Makgona Tsohle Band, sehlopha se neng se entswe ka basebetsi ba bahlano ba malapeng ba tsoang Pretoria – Marks Mankwane (katara e ka sehloohong), Joseph Makwela (katara ya bass), Vivian Ngubane (katara ya morethetho), Lucky Monama (meropa) le West Nkosi (saxophone). Mbaqanga, lentsoe la Sezulu le bolelang bohobe ba poone bo phehilweng ka mouyane, ditshusumetso tsa [[marabi]] a kopantsweng le kwela . Sebopeho se potolohang sa [[marabi]] se ne se kopantswe le mekgwa wa motjeko wa setso jwalo ka [[Mazulu|Zulu]] indlamu, hammoho le big band swing. Moelelo wa indlamu o ile wa fetoha mokgwa wa "African stomp", o ileng wa fa mmino tshusumetso e ikhethang ya morethetho wa Afrika mme wa etsa hore o se ke oa hanelwa ke bamamedi ba yona ba batjha. Rupert Bopape, a hohetswe ke Khamphani e atlehileng ya direkoto ya Gallo ho ba mookamedi wa bona wa tlhahiso wa mmino wa Mo-afrika, o ile a kopanya dibini tsa Mmino wa Makgona Tsohle le Mahlathini le sehlopha se setjha sa basadi, Mahotella Queens . Ena e ne e le nako eo mbaqanga e ileng ya qala ka eona - kapa ka ho khetheha, "vocal mbaqanga" (eo hamorao e ileng wa rehwa lebitso la boswaswi la simanje-manje kapa mgqashiyo ). Ntle le Mahlathini le Mahotella Queens, dinaledi tse binang jwalo ka Miriam Makeba, Dolly Rathebe le Letta Mbulu (bao kaofela ba neng ba qadile e le dinaledi tsa marabi nakong ya dilemo tsa bo-50) ba ile ba theha sehlopha se seholo sa balatedi, jwalo ka Dark City Sisters le The Soul Brothers . Dibini tse ding tsa mmino wa mbaqanga di ne di kenyelletsa Simon Baba Mokoena <ref>http://www.sarockdigest.com/archives/issue_200.txt</ref>le West Nkosi, ya ileng a ikarola sehlopheng sa Makgona Tsohle ka 1990 bakeng sa mosebetsi o atlehileng wa hae a le mong ho fihlela lefung la hae ka 1998. === Botumo ba matjhaba === [[File:9.500_metros_de_carrera_y_un_concierto_homenajean_a_Mandela_(02).jpg|right|thumb|300x300px| Sehlopha sa Mahotella Queens, se nkilweng setshwantshong ka 2017, se atlehile matjhabeng ka ho nka molumo wa setso wa mbaqanga.]] Botumo ba Mbaqanga bo ile ba fela dilemong tsa bo-1970 ka lebaka la tshusumetso ya mmino wa Western pop, soul le disco Afrika Borwa. Ponahalo ya setjhaba e ile ya fokotseha hobane bajaki ba basebetsi ba ne ba se ba sa batle ho ba leseding. Ho phaella moo, bamamedi ba ne ba batla mekgwa e mengata ya puo, mantswe le diletsa tsa mmino tse sebelisoang ditoropong. Leha ho le jwalo, e ile ya tsosoloswa pakeng tsa 1983 le 1986. Ho fetoha ha lehlohonolo ho bile teng ka lebaka la ho kenyelletsoa ha mmino wa Afrika Borwa ke Paul Simon albamong wa hae ''ya Graceland'' (1986) le leetong le latelang. Ho hlaha ha Mahlathini le Mahotella Queens meketeng Fora le konsareteng ea letsatsi la tswalo la Nelson Mandela ea dilemo tse 70 lebaleng la lipapali la Wembley, London ka 1988 (e neng e e-na le "Mozulu e mosweu" [[Johnny Clegg]] ) ho ile ha bontsha ho kgutla ha yona. Dibini tsa Afrika Borwa tse tsweu tse susumeditsoeng ke setaele sena di kenyelletsa sebini, sengodi sa dipina, Robin Auld . Sebapali sa piano sa kgale sa piano Nico Carstens o hlahisitse pina y''a boereqanga'' le ''Viva Madiba'' . Mbaqanga e ile ya nkelwa sebaka ka botlalo e le mofuta ya mmino o hlahelletseng dilemong tsa bo-1980 ke mofuta o motjha wa mmino wa ditoropo o bitswang 'bubblegum.' Bubblegum, e le mmino wa pop wa tantshi ya Afro, o ne o susumetswa haholo ke mbaqanga le mekgwa e meng e tsebahalang ya Afrika. Ka ho hlahiswa ha thelevishene ka 1976, mofuta ona wa mmino o ile wa kgothaletsa e le mmino ho pholletsa le merabe yohle. <ref>https://web.archive.org/web/20120310090142/http://kaganof.com/kagablog/2006/09/14/the-kwaito-story-penny-lebyane-interview/</ref>Mofuta wa mmino wa Bubblegum, o neng o tshwauwa e le pontsho ya ho fallela mminong o neng o le ya ditoropong ho feta ya setso, o ne o ena le dibini tse ngata tse atlehileng, ho kenyeletswa Chico Twala, Yvonne Chaka Chaka le [[Brenda Fassie]] . Ho qaptjwa ha mbaqanga ho bubblegum ho tlatselitse haholo ntlafatsong ya [[kwaito]] . Ditshwantshiso tse mmalwa tsa mbaqanga di ntse di rekota le ho etsa le kajeno, ho kenyeletswa le Mahotella Queens le Soul Brothers. Mbaqanga o ntse a tswela pele ho susumetsa dibini lefatsheng ka bophara. Mohlala, sehlopha sa Norway sa Real Ones se ne se kenyelletsa pina ya tlhompho, "All the Way Back (Shades of Mbaqanga)", ho albamo ya bona ya 2003 y''a This is Camping'' . == Ditshupiso == 29nzxd45yefku7kujd0c2dzye5dkx96 41204 41201 2026-09-13T17:12:30Z SANKOMOTA 11165 /* Nalane */ 41204 wikitext text/x-wiki '''Mbaqanga''' ke setaele sa mmino wa Afrika Borwa se ileng sa hlaha Mathwasong a dilemo tsa bo-1960 ditoropong tsa ditoropo, haholo-holo ho potoloha Johannesburg. E nka ditso tse fapaneng tsa merabe, ho kenyeletswa le dikarolo tsa mmino tsa Mazulu, Maxhosa, Basotho, Mapedi le Matsonga. Mbaqanga o kopanya dipina tsa setso tsa Afrika Borwa, dipaterone tsa morethetho, le mekgwa ya tantshi le ditshusumetso tse tswang marabi, kwela, le mmino o tsebahalang wa Bophirima jwalo ka jazz . E ntse e tsoela pele ho susumetsa dibini Afrika Borwa le lefatsheng ka bophara. == Nalane == Ka Sezulu, lentswe ''mbaqanga'' le bolela motoho wa poone wa letsatsi le letsatsi. Barati ba ''Mbaqanga'' ba ne ba rata mmino wa jazz wa Afrika haholoholo, batho ba motsemoholo. Ba bangata ba bona ba ne ba sa lumelloa ho lula motseng, empa ba ne ba sa kgone ho iphedisa mahaeng. ''Mbaqanga'' o ile a ba fa mofuta wa bohlokwa wa dijo tsa 'mmmino le tsa moya; e ne e le "bohobe ba bona ba letsatsi le letsatsi ba 'mino." Dibini tsa Mbaqanga di ne di fumana tjhelete e nyane. Mohlala, [[Mahlathini|Simon "Mahlathini" Nkabinde]], e mong wa dibini tse tsebahalang haholo tsa mbaqanga (mme mohlomong e le "groaner" ya tummeng ka ho fetisisa wa mbaqanga, ya bitswang "tau ya Soweto"), o hlokahetse e le mofutsana. <ref>http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp</ref>Sena se ne se bakwa ke tshebediso e mpe ya dibini tsa Afrika Borwa tse ntsho lapeng le kantle ho naha jwalo ka ha Mahlathini a boletse. Dihlopha tsa Mbaqanga tsa bo-1960 le tsona di ile tsa thatafallwa ho fumana nako ya ho haswa diteisheneng tsa seya-le-moya tsa lehae,<ref>https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit</ref> mme tsa tlameha ho etsa ditshwantshiso tsa kantle ho mabenkele a direkoto ho hohela bamamedi. Mbaqanga e ile ya hola dibakeng tsa polokelo ya diphoofolo tsa Afrika Borwa dilemong tsa bo-1960. Tshebediso ya yona ya diletsa tsa bophirima e ile ya dumella mbaqanga ho fetoha mofuta wa jazz wa [[Afrika Borwa]] . Ho latela mmino, modumo o ne o bontsha motswako pakeng tsa diletsa tsa bophirima le setaele sa mantswe sa Afrika Borwa. Ditsebi tse ngata tsa mbaqanga di nka hore ke phello ea kopano pakeng tsa [[marabi]] le kwela . Webosaete ya bohahlaudi [[Afrika Borwa|ya Afrika Borwa]] e tsheheditsweng ke mmuso e hlalosa mbaqanga e le "sebopeho se potolohang sa marabi ... ka mmino o boima wa sehlopha se seholo sa Amerika se lahleloang holimo." Mbaqanga o boetse a fane ka foramo ya pele haholo bakeng sa tshebedisano-mmoho ya batho ba batsho le ba basweu naheng e arohaneng. Ka lebaka leo, "mmuso wa makhowa wa Nationalist o felisitse nako ena ya bohlokwa" ka ho senya ditoropo tse neng di tshehetsa mbaqanga tse kang Sophiatown <ref>http://webarchive.loc.gov/all/20061128085829/http%3A//www%2Esouthafrica%2Einfo/ess_info/sa_glance/culture/922565%2Ehtm</ref>. Mofuta ona o ile wa tuma haholo ka lebaka la ho bapalwa ha seya-le-moya ke diteishene tse tlasa Mokgatlo wa Kgaso wa Afrika Borwa . Baetsi ba kgale ba ne ba kenyelletsa [[Miriam Makeba]], [[Dolly Rathebe]] le Letta Mbulu . Mbaqanga e ile ya tswela pele ho tuma ha yona ho fihlela dilemong tsa bo-1980 ha e nkelwa sebaka ke mmino wa pop wa Afrika Borwa o tsejwang e le bubblegum. Bubblegum ke mofuta o susumetswang haholo ke mbaqanga. E nngwe ya dihlopha tse mmalwa tse setseng tsa mmino wa mbaqanga ke [[The Cool Crooners]] . Sehlopha sena se bopilwe ka kopanelo pakeng tsa dihlopha tse pedi tse qothisanang lehlokwa tse ileng tsa qetella di kopane: The Cool Four le The Golden Delicious Rhythm Crooners .<ref>https://web.archive.org/web/20120310090142/http://kaganof.com/kagablog/2006/09/14/the-kwaito-story-penny-lebyane-interview/</ref> === Sebopeho === Bohareng ba dilemo tsa bo-1950, mmino wa matswallwa a Afrika Borwa o ntseng o fetoha o ile wa tuma haholo ka lebaka la ho ata ha wona ho baahi ba ditoropong ba ntseng ba hola ka bongata. Sebaka se tloaelehileng e ne e le toropo ya Sophiatown, haufi le Johannesburg, eo ho tloha ka bo-1930 e neng e fana ka mokgwa oa bophelo oa batho ba batsho ditoropong. Sophiatown le Alexandra e ne e le libaka tse sa tlwaelehang tsa "ho ba le thepa e ikemetseng" moo batho ba batsho ba neng ba ka ba le thepa. Ho ba haufi ha yona le sebaka sa toropo sa Johannesburg ho entse hore Sophiatown e hohele dibini tse labalabelang ho hlahloba ditsela tse ntjha tsa mmino. Sebaka seo se ile sa fetoha sebaka sa bohlokwa sa ho jala peo bakeng sa setso sa mmino sa batho ba batsho se ntseng se hola ka potlako. Empa ha baahi ba Sophiatown ba ne ba tloswa ka dikgoka ho ya ditoropong tse sa tswa thehwa tse kang [[Soweto]], kantle ho Johannesburg, nako ena e ile ya fela. E mong wa baqapi ba pele ba mmino wa mbaqanga e ne e le Makgona Tsohle Band, sehlopha se neng se entswe ka basebetsi ba bahlano ba malapeng ba tsoang Pretoria – Marks Mankwane (katara e ka sehloohong), Joseph Makwela (katara ya bass), Vivian Ngubane (katara ya morethetho), Lucky Monama (meropa) le West Nkosi (saxophone). Mbaqanga, lentsoe la Sezulu le bolelang bohobe ba poone bo phehilweng ka mouyane, ditshusumetso tsa [[marabi]] a kopantsweng le kwela . Sebopeho se potolohang sa [[marabi]] se ne se kopantswe le mekgwa wa motjeko wa setso jwalo ka [[Mazulu|Zulu]] indlamu, hammoho le big band swing. Moelelo wa indlamu o ile wa fetoha mokgwa wa "African stomp", o ileng wa fa mmino tshusumetso e ikhethang ya morethetho wa Afrika mme wa etsa hore o se ke oa hanelwa ke bamamedi ba yona ba batjha. Rupert Bopape, a hohetswe ke Khamphani e atlehileng ya direkoto ya Gallo ho ba mookamedi wa bona wa tlhahiso wa mmino wa Mo-afrika, o ile a kopanya dibini tsa Mmino wa Makgona Tsohle le Mahlathini le sehlopha se setjha sa basadi, Mahotella Queens . Ena e ne e le nako eo mbaqanga e ileng ya qala ka eona - kapa ka ho khetheha, "vocal mbaqanga" (eo hamorao e ileng wa rehwa lebitso la boswaswi la simanje-manje kapa mgqashiyo ). Ntle le Mahlathini le Mahotella Queens, dinaledi tse binang jwalo ka Miriam Makeba, Dolly Rathebe le Letta Mbulu (bao kaofela ba neng ba qadile e le dinaledi tsa marabi nakong ya dilemo tsa bo-50) ba ile ba theha sehlopha se seholo sa balatedi, jwalo ka Dark City Sisters le The Soul Brothers . Dibini tse ding tsa mmino wa mbaqanga di ne di kenyelletsa Simon Baba Mokoena <ref>http://www.sarockdigest.com/archives/issue_200.txt</ref>le West Nkosi, ya ileng a ikarola sehlopheng sa Makgona Tsohle ka 1990 bakeng sa mosebetsi o atlehileng wa hae a le mong ho fihlela lefung la hae ka 1998. === Botumo ba matjhaba === [[File:9.500_metros_de_carrera_y_un_concierto_homenajean_a_Mandela_(02).jpg|right|thumb|300x300px| Sehlopha sa Mahotella Queens, se nkilweng setshwantshong ka 2017, se atlehile matjhabeng ka ho nka molumo wa setso wa mbaqanga.]] Botumo ba Mbaqanga bo ile ba fela dilemong tsa bo-1970 ka lebaka la tshusumetso ya mmino wa Western pop, soul le disco Afrika Borwa. Ponahalo ya setjhaba e ile ya fokotseha hobane bajaki ba basebetsi ba ne ba se ba sa batle ho ba leseding. Ho phaella moo, bamamedi ba ne ba batla mekgwa e mengata ya puo, mantswe le diletsa tsa mmino tse sebelisoang ditoropong. Leha ho le jwalo, e ile ya tsosoloswa pakeng tsa 1983 le 1986. Ho fetoha ha lehlohonolo ho bile teng ka lebaka la ho kenyelletsoa ha mmino wa Afrika Borwa ke Paul Simon albamong wa hae ''ya Graceland'' (1986) le leetong le latelang. Ho hlaha ha Mahlathini le Mahotella Queens meketeng Fora le konsareteng ea letsatsi la tswalo la Nelson Mandela ea dilemo tse 70 lebaleng la lipapali la Wembley, London ka 1988 (e neng e e-na le "Mozulu e mosweu" [[Johnny Clegg]] ) ho ile ha bontsha ho kgutla ha yona. Dibini tsa Afrika Borwa tse tsweu tse susumeditsoeng ke setaele sena di kenyelletsa sebini, sengodi sa dipina, Robin Auld . Sebapali sa piano sa kgale sa piano Nico Carstens o hlahisitse pina y''a boereqanga'' le ''Viva Madiba'' . Mbaqanga e ile ya nkelwa sebaka ka botlalo e le mofuta ya mmino o hlahelletseng dilemong tsa bo-1980 ke mofuta o motjha wa mmino wa ditoropo o bitswang 'bubblegum.' Bubblegum, e le mmino wa pop wa tantshi ya Afro, o ne o susumetswa haholo ke mbaqanga le mekgwa e meng e tsebahalang ya Afrika. Ka ho hlahiswa ha thelevishene ka 1976, mofuta ona wa mmino o ile wa kgothaletsa e le mmino ho pholletsa le merabe yohle. <ref>https://web.archive.org/web/20120310090142/http://kaganof.com/kagablog/2006/09/14/the-kwaito-story-penny-lebyane-interview/</ref>Mofuta wa mmino wa Bubblegum, o neng o tshwauwa e le pontsho ya ho fallela mminong o neng o le ya ditoropong ho feta ya setso, o ne o ena le dibini tse ngata tse atlehileng, ho kenyeletswa Chico Twala, Yvonne Chaka Chaka le [[Brenda Fassie]] . Ho qaptjwa ha mbaqanga ho bubblegum ho tlatselitse haholo ntlafatsong ya [[kwaito]] . Ditshwantshiso tse mmalwa tsa mbaqanga di ntse di rekota le ho etsa le kajeno, ho kenyeletswa le Mahotella Queens le Soul Brothers. Mbaqanga o ntse a tswela pele ho susumetsa dibini lefatsheng ka bophara. Mohlala, sehlopha sa Norway sa Real Ones se ne se kenyelletsa pina ya tlhompho, "All the Way Back (Shades of Mbaqanga)", ho albamo ya bona ya 2003 y''a This is Camping'' . == Ditshupiso == fu123q6wzsyepw0w5v14jjt5qfes57g 41206 41204 2026-09-13T17:32:22Z SANKOMOTA 11165 /* Nalane */ 41206 wikitext text/x-wiki '''Mbaqanga''' ke setaele sa mmino wa Afrika Borwa se ileng sa hlaha Mathwasong a dilemo tsa bo-1960 ditoropong tsa ditoropo, haholo-holo ho potoloha Johannesburg. E nka ditso tse fapaneng tsa merabe, ho kenyeletswa le dikarolo tsa mmino tsa Mazulu, Maxhosa, Basotho, Mapedi le Matsonga. Mbaqanga o kopanya dipina tsa setso tsa Afrika Borwa, dipaterone tsa morethetho, le mekgwa ya tantshi le ditshusumetso tse tswang marabi, kwela, le mmino o tsebahalang wa Bophirima jwalo ka jazz . E ntse e tsoela pele ho susumetsa dibini Afrika Borwa le lefatsheng ka bophara. == Nalane == Ka Sezulu, lentswe ''mbaqanga'' le bolela motoho wa poone wa letsatsi le letsatsi. Barati ba ''Mbaqanga'' ba ne ba rata mmino wa jazz wa Afrika haholoholo, batho ba motsemoholo. Ba bangata ba bona ba ne ba sa lumelloa ho lula motseng, empa ba ne ba sa kgone ho iphedisa mahaeng. ''Mbaqanga'' o ile a ba fa mofuta wa bohlokwa wa dijo tsa 'mmmino le tsa moya; e ne e le "bohobe ba bona ba letsatsi le letsatsi ba 'mino." Dibini tsa Mbaqanga di ne di fumana tjhelete e nyane. Mohlala, [[Mahlathini|Simon "Mahlathini" Nkabinde]], e mong wa dibini tse tsebahalang haholo tsa mbaqanga (mme mohlomong e le "groaner" ya tummeng ka ho fetisisa wa mbaqanga, ya bitswang "tau ya Soweto"), o hlokahetse e le mofutsana. <ref>http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp</ref>Sena se ne se bakwa ke tshebediso e mpe ya dibini tsa Afrika Borwa tse ntsho lapeng le kantle ho naha jwalo ka ha Mahlathini a boletse. Dihlopha tsa Mbaqanga tsa bo-1960 le tsona di ile tsa thatafallwa ho fumana nako ya ho haswa diteisheneng tsa seya-le-moya tsa lehae,<ref>https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit</ref> mme tsa tlameha ho etsa ditshwantshiso tsa kantle ho mabenkele a direkoto ho hohela bamamedi. Mbaqanga e ile ya hola dibakeng tsa polokelo ya diphoofolo tsa Afrika Borwa dilemong tsa bo-1960. Tshebediso ya yona ya diletsa tsa bophirima e ile ya dumella mbaqanga ho fetoha mofuta wa jazz wa [[Afrika Borwa]] . Ho latela mmino, modumo o ne o bontsha motswako pakeng tsa diletsa tsa bophirima le setaele sa mantswe sa Afrika Borwa. Ditsebi tse ngata tsa mbaqanga di nka hore ke phello ea kopano pakeng tsa [[marabi]] le kwela . Webosaete ya bohahlaudi [[Afrika Borwa|ya Afrika Borwa]] e tsheheditsweng ke mmuso e hlalosa mbaqanga e le "sebopeho se potolohang sa marabi ... ka mmino o boima wa sehlopha se seholo sa Amerika se lahleloang holimo." Mbaqanga o boetse a fane ka foramo ya pele haholo bakeng sa tshebedisano-mmoho ya batho ba batsho le ba basweu naheng e arohaneng. Ka lebaka leo, "mmuso wa makhowa wa Nationalist o felisitse nako ena ya bohlokwa" ka ho senya ditoropo tse neng di tshehetsa mbaqanga tse kang Sophiatown <ref>http://webarchive.loc.gov/all/20061128085829/http%3A//www%2Esouthafrica%2Einfo/ess_info/sa_glance/culture/922565%2Ehtm</ref>. Mofuta ona o ile wa tuma haholo ka lebaka la ho bapalwa ha seya-le-moya ke diteishene tse tlasa Mokgatlo wa Kgaso wa Afrika Borwa . Baetsi ba kgale ba ne ba kenyelletsa [[Miriam Makeba]], [[Dolly Rathebe]] le [[Letta Mbulu]] . Mbaqanga e ile ya tswela pele ho tuma ha yona ho fihlela dilemong tsa bo-1980 ha e nkelwa sebaka ke mmino wa pop wa Afrika Borwa o tsejwang e le bubblegum. Bubblegum ke mofuta o susumetswang haholo ke mbaqanga. E nngwe ya dihlopha tse mmalwa tse setseng tsa mmino wa mbaqanga ke [[The Cool Crooners]] . Sehlopha sena se bopilwe ka kopanelo pakeng tsa dihlopha tse pedi tse qothisanang lehlokwa tse ileng tsa qetella di kopane: The Cool Four le The Golden Delicious Rhythm Crooners .<ref>https://web.archive.org/web/20120310090142/http://kaganof.com/kagablog/2006/09/14/the-kwaito-story-penny-lebyane-interview/</ref> === Sebopeho === Bohareng ba dilemo tsa bo-1950, mmino wa matswallwa a Afrika Borwa o ntseng o fetoha o ile wa tuma haholo ka lebaka la ho ata ha wona ho baahi ba ditoropong ba ntseng ba hola ka bongata. Sebaka se tloaelehileng e ne e le toropo ya Sophiatown, haufi le Johannesburg, eo ho tloha ka bo-1930 e neng e fana ka mokgwa oa bophelo oa batho ba batsho ditoropong. Sophiatown le Alexandra e ne e le libaka tse sa tlwaelehang tsa "ho ba le thepa e ikemetseng" moo batho ba batsho ba neng ba ka ba le thepa. Ho ba haufi ha yona le sebaka sa toropo sa Johannesburg ho entse hore Sophiatown e hohele dibini tse labalabelang ho hlahloba ditsela tse ntjha tsa mmino. Sebaka seo se ile sa fetoha sebaka sa bohlokwa sa ho jala peo bakeng sa setso sa mmino sa batho ba batsho se ntseng se hola ka potlako. Empa ha baahi ba Sophiatown ba ne ba tloswa ka dikgoka ho ya ditoropong tse sa tswa thehwa tse kang [[Soweto]], kantle ho Johannesburg, nako ena e ile ya fela. E mong wa baqapi ba pele ba mmino wa mbaqanga e ne e le Makgona Tsohle Band, sehlopha se neng se entswe ka basebetsi ba bahlano ba malapeng ba tsoang Pretoria – Marks Mankwane (katara e ka sehloohong), Joseph Makwela (katara ya bass), Vivian Ngubane (katara ya morethetho), Lucky Monama (meropa) le West Nkosi (saxophone). Mbaqanga, lentsoe la Sezulu le bolelang bohobe ba poone bo phehilweng ka mouyane, ditshusumetso tsa [[marabi]] a kopantsweng le kwela . Sebopeho se potolohang sa [[marabi]] se ne se kopantswe le mekgwa wa motjeko wa setso jwalo ka [[Mazulu|Zulu]] indlamu, hammoho le big band swing. Moelelo wa indlamu o ile wa fetoha mokgwa wa "African stomp", o ileng wa fa mmino tshusumetso e ikhethang ya morethetho wa Afrika mme wa etsa hore o se ke oa hanelwa ke bamamedi ba yona ba batjha. Rupert Bopape, a hohetswe ke Khamphani e atlehileng ya direkoto ya Gallo ho ba mookamedi wa bona wa tlhahiso wa mmino wa Mo-afrika, o ile a kopanya dibini tsa Mmino wa Makgona Tsohle le Mahlathini le sehlopha se setjha sa basadi, Mahotella Queens . Ena e ne e le nako eo mbaqanga e ileng ya qala ka eona - kapa ka ho khetheha, "vocal mbaqanga" (eo hamorao e ileng wa rehwa lebitso la boswaswi la simanje-manje kapa mgqashiyo ). Ntle le Mahlathini le Mahotella Queens, dinaledi tse binang jwalo ka Miriam Makeba, Dolly Rathebe le Letta Mbulu (bao kaofela ba neng ba qadile e le dinaledi tsa marabi nakong ya dilemo tsa bo-50) ba ile ba theha sehlopha se seholo sa balatedi, jwalo ka Dark City Sisters le The Soul Brothers . Dibini tse ding tsa mmino wa mbaqanga di ne di kenyelletsa Simon Baba Mokoena <ref>http://www.sarockdigest.com/archives/issue_200.txt</ref>le West Nkosi, ya ileng a ikarola sehlopheng sa Makgona Tsohle ka 1990 bakeng sa mosebetsi o atlehileng wa hae a le mong ho fihlela lefung la hae ka 1998. === Botumo ba matjhaba === [[File:9.500_metros_de_carrera_y_un_concierto_homenajean_a_Mandela_(02).jpg|right|thumb|300x300px| Sehlopha sa Mahotella Queens, se nkilweng setshwantshong ka 2017, se atlehile matjhabeng ka ho nka molumo wa setso wa mbaqanga.]] Botumo ba Mbaqanga bo ile ba fela dilemong tsa bo-1970 ka lebaka la tshusumetso ya mmino wa Western pop, soul le disco Afrika Borwa. Ponahalo ya setjhaba e ile ya fokotseha hobane bajaki ba basebetsi ba ne ba se ba sa batle ho ba leseding. Ho phaella moo, bamamedi ba ne ba batla mekgwa e mengata ya puo, mantswe le diletsa tsa mmino tse sebelisoang ditoropong. Leha ho le jwalo, e ile ya tsosoloswa pakeng tsa 1983 le 1986. Ho fetoha ha lehlohonolo ho bile teng ka lebaka la ho kenyelletsoa ha mmino wa Afrika Borwa ke Paul Simon albamong wa hae ''ya Graceland'' (1986) le leetong le latelang. Ho hlaha ha Mahlathini le Mahotella Queens meketeng Fora le konsareteng ea letsatsi la tswalo la Nelson Mandela ea dilemo tse 70 lebaleng la lipapali la Wembley, London ka 1988 (e neng e e-na le "Mozulu e mosweu" [[Johnny Clegg]] ) ho ile ha bontsha ho kgutla ha yona. Dibini tsa Afrika Borwa tse tsweu tse susumeditsoeng ke setaele sena di kenyelletsa sebini, sengodi sa dipina, Robin Auld . Sebapali sa piano sa kgale sa piano Nico Carstens o hlahisitse pina y''a boereqanga'' le ''Viva Madiba'' . Mbaqanga e ile ya nkelwa sebaka ka botlalo e le mofuta ya mmino o hlahelletseng dilemong tsa bo-1980 ke mofuta o motjha wa mmino wa ditoropo o bitswang 'bubblegum.' Bubblegum, e le mmino wa pop wa tantshi ya Afro, o ne o susumetswa haholo ke mbaqanga le mekgwa e meng e tsebahalang ya Afrika. Ka ho hlahiswa ha thelevishene ka 1976, mofuta ona wa mmino o ile wa kgothaletsa e le mmino ho pholletsa le merabe yohle. <ref>https://web.archive.org/web/20120310090142/http://kaganof.com/kagablog/2006/09/14/the-kwaito-story-penny-lebyane-interview/</ref>Mofuta wa mmino wa Bubblegum, o neng o tshwauwa e le pontsho ya ho fallela mminong o neng o le ya ditoropong ho feta ya setso, o ne o ena le dibini tse ngata tse atlehileng, ho kenyeletswa Chico Twala, Yvonne Chaka Chaka le [[Brenda Fassie]] . Ho qaptjwa ha mbaqanga ho bubblegum ho tlatselitse haholo ntlafatsong ya [[kwaito]] . Ditshwantshiso tse mmalwa tsa mbaqanga di ntse di rekota le ho etsa le kajeno, ho kenyeletswa le Mahotella Queens le Soul Brothers. Mbaqanga o ntse a tswela pele ho susumetsa dibini lefatsheng ka bophara. Mohlala, sehlopha sa Norway sa Real Ones se ne se kenyelletsa pina ya tlhompho, "All the Way Back (Shades of Mbaqanga)", ho albamo ya bona ya 2003 y''a This is Camping'' . == Ditshupiso == hva92u1w2e2xhkkpor7j3q2zuwzkxzd Dolly Rathebe 0 10989 41202 2026-09-13T17:10:04Z SANKOMOTA 11165 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1359957742|Dolly Rathebe]]" 41202 wikitext text/x-wiki '''Dolly Rathebe''' ( OIS ) (2 Mmesa 1928 &#x2013; 16 Lwetse 2004) <ref>https://www.theguardian.com/news/2004/sep/28/guardianobituaries.artsobituaries</ref> e ne e le sebini le sebapadi sa Afrika Borwa se ileng sa bapala le sehlopha sa mmino sa jazz sa Elite Swingsters, le ho ''African Jazz and Variety Show'' ya Alf Herbert. Rathebe o hlokahetse ka la 16 Lwetse 2004 ka lebaka la stroke .<ref>https://web.archive.org/web/20070930182530/http://www.info.gov.za/aboutgovt/orders/2004/rathebe.htm</ref> == Mosebetsi wa mmino == Rathebe o hlahetse Randfontein, Afrika Borwa empa o holetse Sophiatown, eo a e hlalosang e le "sebaka se setle haholo". O ile a fumanwa hoo e ka bang ka 1948 kamora ho bina pikiniking Johannesburg . <ref>https://www.allmusic.com/artist/dolly-rathebe-mn0000174589</ref> Sehlwela sa talenta se tswang Gallo se ile sa mo atamela mme ha hwa ka ha feta nako e telele pele a fetoha naledi.<ref>http://www.sahistory.org.za/people/dolly-rathebe</ref> Rathebe o ile a tuma ka 1949, a le dilemo di 21, ha a ne a hlaha e le sebini sa di-nightclub filiming e hlahisitsweng Brithani ya ''Jim Comes To Jo'burg'' - filimi ya pele e bontshang Ma-afrika a ditoropong ka tsela e ntle. Nakong ya ho nka dinepe bakeng sa makasine ''wa Drum'' sebakeng sa ho lahlela merafo, Rathebe le mofoto e mosweu, Jürgen Schadeberg, ba ile ba tshwarwa tlasa Molao wa Boitshwaro bo Bobe, o neng o thibela dikamano tsa merabe e fapaneng. Ha pontsho ya [[Alf Herbert]] ya African Jazz le Variety e bulwa ka 1954, Rathebe o ile a hlaha mme a dula e le sebaka se seholo sa Herbert ka dilemo tse ngata. O ile a fetoha naleli ya matjhaba ha a bina le sehlopha sa mmino wa Afro jazz, [[Elite Swingsters]], ka 1964. Ka mora hore Sophiatown e hapuwe ke mmuso wa [[Kgethollo ya merabe|Apartheid]] mafelong a bo-1950 le Mathwasong a bo-1960, Rathebe o ile a fumana ho le thata le ho feta ho etsa mosebetsi, haholoholo kamora dilemo tse 8. ho ile ha bewa thibelo ya ho tsamaya ka nakwana mantsibuya. O ile a fallela le lelapa la hae toropong ya [[Motse Kapa|Cape Town,]] mme, hore a phele, o ile a tsamaisa shebeen ka dilemo tse ngata. Ka 1989, Rathebe o ile a kopana hape le sehlopha sa Elite Swingsters ho etsa filimi e ileng ya etsahala dilemong tsa bo-1950 Johannesburg. Sehlopha se ile sa dula mmoho, sa lokolla alebamo e ntjha, ''Woza'', ka 1991. Sena se ile sa latelwa ke dialbamo tse ling tse peli, ''A Call for Peace'' (1995) le ''Siya Gida/We Dance'' (1997). Ka 2001, Rathebe o ile a fumana Kgau ya Bophelo Bohle ho Dikgau tsa Mmino tsa Afrika Borwa . Ka 2003, ha a le dilemo di 75, Rathebe o ile a hlaha lenaneong la Johannesburg ''la Sof'Town, A Celebration!'' , moo a ileng a bina "Randfontein", pale ya motho ya tahilweng ya neng a kgutlela hae 'me a fumana mosadi wa hae a le betheng le monna e mong, eo ka mora moo a ileng a otlwa mme a lelekwa. == Mosebetsi wa setjhaba == Dilemong tsa hae tsa ho qetela Rathebe e ne e le Lesedi le ka sehloohong ho [[Ikageng Women's League]] ya Pretoria . O ile a lefella kaho ya holo e nang le merero e mengata motsaneng wa Sofasonke haufi le Klipgat, ka leboya ho Pretoria. Holo ena e bitswa "Meriting kwaDolly", e bolelang "Dolly's Retreat". Ka 2004, Rathebe o ile a fuwa Khau ea Afrika Borwa ya Ikhamanga ka Silevera ka lebaka la "monehelo wa hae o motle 'minong le bononong ba ho etsa le boitlamo ba hae ho latela dikgopolo tsa toka, tokoloho le demokrasi". == Ditshupiso == [[Category:Pages with unreviewed translations]] j29rn931hcy5rip0j4ko00hnxmelie1 41203 41202 2026-09-13T17:11:04Z SANKOMOTA 11165 /* Mosebetsi wa setjhaba */ 41203 wikitext text/x-wiki '''Dolly Rathebe''' ( OIS ) (2 Mmesa 1928 &#x2013; 16 Lwetse 2004) <ref>https://www.theguardian.com/news/2004/sep/28/guardianobituaries.artsobituaries</ref> e ne e le sebini le sebapadi sa Afrika Borwa se ileng sa bapala le sehlopha sa mmino sa jazz sa Elite Swingsters, le ho ''African Jazz and Variety Show'' ya Alf Herbert. Rathebe o hlokahetse ka la 16 Lwetse 2004 ka lebaka la stroke .<ref>https://web.archive.org/web/20070930182530/http://www.info.gov.za/aboutgovt/orders/2004/rathebe.htm</ref> == Mosebetsi wa mmino == Rathebe o hlahetse Randfontein, Afrika Borwa empa o holetse Sophiatown, eo a e hlalosang e le "sebaka se setle haholo". O ile a fumanwa hoo e ka bang ka 1948 kamora ho bina pikiniking Johannesburg . <ref>https://www.allmusic.com/artist/dolly-rathebe-mn0000174589</ref> Sehlwela sa talenta se tswang Gallo se ile sa mo atamela mme ha hwa ka ha feta nako e telele pele a fetoha naledi.<ref>http://www.sahistory.org.za/people/dolly-rathebe</ref> Rathebe o ile a tuma ka 1949, a le dilemo di 21, ha a ne a hlaha e le sebini sa di-nightclub filiming e hlahisitsweng Brithani ya ''Jim Comes To Jo'burg'' - filimi ya pele e bontshang Ma-afrika a ditoropong ka tsela e ntle. Nakong ya ho nka dinepe bakeng sa makasine ''wa Drum'' sebakeng sa ho lahlela merafo, Rathebe le mofoto e mosweu, Jürgen Schadeberg, ba ile ba tshwarwa tlasa Molao wa Boitshwaro bo Bobe, o neng o thibela dikamano tsa merabe e fapaneng. Ha pontsho ya [[Alf Herbert]] ya African Jazz le Variety e bulwa ka 1954, Rathebe o ile a hlaha mme a dula e le sebaka se seholo sa Herbert ka dilemo tse ngata. O ile a fetoha naleli ya matjhaba ha a bina le sehlopha sa mmino wa Afro jazz, [[Elite Swingsters]], ka 1964. Ka mora hore Sophiatown e hapuwe ke mmuso wa [[Kgethollo ya merabe|Apartheid]] mafelong a bo-1950 le Mathwasong a bo-1960, Rathebe o ile a fumana ho le thata le ho feta ho etsa mosebetsi, haholoholo kamora dilemo tse 8. ho ile ha bewa thibelo ya ho tsamaya ka nakwana mantsibuya. O ile a fallela le lelapa la hae toropong ya [[Motse Kapa|Cape Town,]] mme, hore a phele, o ile a tsamaisa shebeen ka dilemo tse ngata. Ka 1989, Rathebe o ile a kopana hape le sehlopha sa Elite Swingsters ho etsa filimi e ileng ya etsahala dilemong tsa bo-1950 Johannesburg. Sehlopha se ile sa dula mmoho, sa lokolla alebamo e ntjha, ''Woza'', ka 1991. Sena se ile sa latelwa ke dialbamo tse ling tse peli, ''A Call for Peace'' (1995) le ''Siya Gida/We Dance'' (1997). Ka 2001, Rathebe o ile a fumana Kgau ya Bophelo Bohle ho Dikgau tsa Mmino tsa Afrika Borwa . Ka 2003, ha a le dilemo di 75, Rathebe o ile a hlaha lenaneong la Johannesburg ''la Sof'Town, A Celebration!'' , moo a ileng a bina "Randfontein", pale ya motho ya tahilweng ya neng a kgutlela hae 'me a fumana mosadi wa hae a le betheng le monna e mong, eo ka mora moo a ileng a otlwa mme a lelekwa. == Mosebetsi wa setjhaba == Dilemong tsa hae tsa ho qetela Rathebe e ne e le Lesedi le ka sehloohong ho [[Ikageng Women's League]] ya Pretoria . O ile a lefella kaho ya holo e nang le merero e mengata motsaneng wa Sofasonke haufi le Klipgat, ka leboya ho Pretoria. Holo ena e bitswa "Meriting kwaDolly", e bolelang "Dolly's Retreat". Ka 2004, Rathebe o ile a fuwa Kgau ya Afrika Borwa ya Ikhamanga ka Silevera ka lebaka la "monehelo wa hae o motle mminong le bononong ba ho etsa le boitlamo ba hae ho latela dikgopolo tsa toka, tokoloho le demokrasi". == Ditshupiso == [[Category:Pages with unreviewed translations]] gdr8jbykn5cl8ynwg4k88v8mku2jik4 Letta Mbulu 0 10990 41205 2026-09-13T17:28:36Z SANKOMOTA 11165 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369472531|Letta Mbulu]]" 41205 wikitext text/x-wiki '''Letta Mbulu''' (ya hlahileng ka la 24 Lwetse 1942) <ref name=":1">https://en.wikipedia.org/wiki/Colin_Larkin_(writer)</ref>ke sebini sa jazz sa Afrika Borwa se bileng mafolofolo ho tloha dilemong tsa bo-1960. == Tsa bophelo == Letta Mbulu, ya hlahetseng le ho holela [[Soweto]], Afrika Borwa, o bile sebini se mafolofolo ho tloha dilemong tsa bo-1960. Qalong ya mosebetsi wa hae o ile a bina le sehlopha sa mmino sa Afrika Borwa sa basadi feela se bitswang The Skylarks . <ref name=":2">https://books.google.co.za/books?id=_fwkCIKoTpgC</ref>Ha e sa le motjha, o ile a etela sehlopha sa mmino sa Afrika feela ''sa King Kong''<ref>http://www.dougpayne.com/lmbio.htm</ref> <ref name=":2" />empa a tloha ho ya United States ka 1964 ka lebaka la [[Kgethollo ya merabe|kgethollo ya morabe]] . <ref name=":2" /> Motseng wa New York, o ile a ikopanya le batshwaruwa ba bang ba Afrika Borwa, ho kenyeletswa [[Miriam Makeba]], [[Hugh Masekela]] le Jonas Gwangwa,<ref>http://www.dougpayne.com/lmbio.htm</ref> mme a tswela pele ho sebetsa le Cannonball Adderley, David Axelrod le Harry Belafonte .<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Sekirining, ho bina ha hae ho ka utluoa filiming ya 1973 ''ya A Warm December'', letoto la thelevishene la 1977 la ''Roots'', le ''The Color Purple'' ya 1985,<ref>http://www.allmusic.com/artist/letta-mbulu-mn0000215321/biography</ref> mme e ne e le moeti ketsahalong ya Sehla sa 6 sa <nowiki><i id="mwRg">Soul Train</i></nowiki> . Mbulu o boetse a bina pina ya Seswahili ka pina ya [[Michael Jackson]] e reng " Liberian Girl ". Mohlahisi Quincy Jones o itse ka eena: "Mbulu ke Mofumahadi wa metso, o hlahisa bohlale le mofuthu tse tsosang tshepo ya ho fihlela lerato le hlwekileng, botle le bonngwe lefatsheng." <ref>http://www.allmusic.com/artist/letta-mbulu-mn0000215321/biography</ref><ref name="AllMusic">Craig Harris, [http://www.allmusic.com/artist/letta-mbulu-mn0000215321/biography Artist Biography], [[AllMusic]]</ref> Ke setho sa mothehi wa South African Artists United (SAAU), mokgatlo o thehilweng ka 1986.<ref>https://www.sahistory.org.za/people/letta-mbulu</ref> == Bophelo ba botho == Mbulu o nyetse sebini Caiphus Semenya .<ref>http://www.music.org.za/artist.asp?id=111</ref> Ha puso ya kgethollo ya morabe e ne e arola, e kgetholla le ho hlekefetsa baahi ba Afrika Borwa bao e seng makgowa dilemong tsa bo-1960, Mbulu o ile a ya United States, moo, ha a le botlamuweng, a ileng a tswela pele ho phehella mmino. O ile a etela le sebapadi sa jazz alto saxophone Cannonball Adderley, mme a boela a ikopanya le sebini sa Amerika Harry Belafonte. Hammoho ba ile ba ya maetong a mmalwa a lefatsheng. Tshusumetso ya hae e kgolo ya mmino e bile mmino wa setso, American Jazz le wa Brazil.<ref>http://southafrica.co.za/letta-mbulu.html</ref> == Dikgau == * 2001: ''Kgau ya Mmino wa Afrika Borwa'' bakeng sa katleho ya bophelo bohle.<ref>http://www.dougpayne.com/lmbio.htm</ref> * 2009: ''Odara ya Ikhamanga'' ka Silevera. <ref>https://web.archive.org/web/20151217105819/http://www.sahistory.org.za/ahmed-timol-posthumous/national-orders-recipients-2009</ref> * 2018: Khau ya Mzantsi Jazz bakeng sa katleho ybohle ya bophelo bohle.<ref>https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2018-12-05-letta-mbulu-scoops-another-honorary-award/</ref> == Discography == * ''Letta Mbulu Sings'' (Capitol, 1967) * ''Moya o Lokolohileng'' (Capitol, 1968) * ''Letta'' (Chisa, 1970) * ''Ka tlhaho'' (Fantasy, 1972) * ''Mmino o Moyeng'' (A&M, 1976) * ''Letta'' (A&M, 1977) * ''Letta Mbulu'' – Kgauta (A&M, 1978) * ''Molumo ya Mookodi'' (CBS, 1980) * ''Letta Mbulu'' – Sweet juju (Hoseng, 1985) * ''The Best of Letta & Caiphus'' (Columbia, 1996) * ''Dipina tse Hlwahlwa'' (Columbia, 1999) * ''Letta Mbulu Sings/Free Soul'' (Stateside, 2005) * ''Culani Nami'' (Sony, 2007) '''le Quincy Jones''' * ''Roots'' (A&M, 1977) == Ditshupiso == rywf9sqnkkkytg626a2t1v3mrmrqd45