Wikipedia stwiki https://st.wikipedia.org/wiki/Leqephe_la_pele MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Stuart Jones (rahistori wa moruo) 0 11132 41932 2026-10-19T14:42:53Z SANKOMOTA 11165 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372979391|Stuart Jones (economic historian)]]" 41932 wikitext text/x-wiki '''Frank Stuart Jones''' (1933-2019) e ne e le rahistori wa moruo wa Borithani ya qetileng boholo ba mosebetsi wa hae a le Univesithing ya Witwatersrand Afrika Borwa mme e ne e le molaodi ya hlomphehang moruong wa naha. bqozn90o9m3p13oprfoljh834pyon9p 41933 41932 2026-10-19T14:47:42Z SANKOMOTA 11165 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372979391|Stuart Jones (economic historian)]]" 41933 wikitext text/x-wiki '''Frank Stuart Jones''' (1933-2019) e ne e le rahistori wa moruo wa Borithani ya qetileng boholo ba mosebetsi wa hae [[University of the Witwatersrand|Univesithing ya Witwatersrand]] Afrika Borwa mme e ne e le molaodi ya hlomphehang moruong wa naha. == Dingodilweng tse khethilweng == === Dihlooho === * [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10113439609511084 "dibanka tsa borena Afrika Borwa 1861–1914"], ''South African Journal of Economic History'', Moq. 11 (1996), Nomoro ya 2, maq.&nbsp;21–54. https://doi.org/10.1080/10113439609511084 === Dibuka === * ''Moruo wa Afrika Borwa'' (1992) (Le AL Muller) * ''Dibanka tse Kgolo tsa Mmuso Afrika BoHwa'' (1996) <ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1813-6982.1997.tb01372.x</ref> * ''Ho wa ha Moruo wa Afrika Borwa'' (2002) (Mohlophisi) * ''Moruo wa Afrika Borwa dilemong tsa bo-1990'' (2010) (Le Robert Vivian) == Ditshupiso == 0g3lq2su2kzkv1861usqwok32gdff90 Inkosi 0 11133 41934 2026-10-19T14:59:42Z SANKOMOTA 11165 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1343587657|Inkosi]]" 41934 wikitext text/x-wiki '''Morena''' ( inkosi, ka dinako tse ding e ngolwa e le '''nkosi''' ) ke tlotla e sebediswang ditjhabeng tse mmalwa tse buang Senguni tsa [[Borwa ba Afrika|Afrika Boroa]] ho bontsha mmusi wa borena wa monna wa setso. Sebopeho sa bongata ke '''marena''' . Hangata lentswe lena le fetolelwa Senyesemaneng e le "morena" kapa "morena", ho latela maemo a nalane le a tsamaiso. Mekgweng ya dipolotiki ya pele ho puso ya Nguni, ''morena'' o ne a sebedisa matla a lefa hodima setjhaba le sebaka se hlalositsweng, a busa ho latela molao wa setso. Nakong ya puso ya bokolone le ya kgethollo ya morabe, tlotla ena e ile ya hlaloswa botjha ka hara ditsamaiso tsa puso e sa tobang, mme ''marena'' a ne a kgethwa ka molao e le "marena" tlasa molao wa bokolone le wa Afrika Borwa hamorao. == Mareo le mefuta e fapaneng ya puo == Lentswe ''inkosi'' le simoloha dipuong tsa Nguni, ho kenyeletswa [[Sezulu]], [[Seqhosa|Sexhosa]], [[Seswati]] le [[Sendebele|Sendebele sa Borwa]] . Related titles used in other Southern African languages and societies kenyeletsa '''morena''' kapa '''morena''' (Setswana le Sepedi), '''morena''' (Sesotho) le '''hoshi''' kapa '''hosi''' (Xitsonga). Leha ditlotla tsena ka dinako tse ding di fetolelwa ka tsela e tshwanang ka Senyesemane, di tswa meetlong e fapaneng ya puo le ditsamaisong tsa dipolotiki mme ha se kamehla di tshwanang ka ho toba. == Ditlotla le tatellano == Metseng e mengata ya Nguni, ho latela boemo ba ''morena'' ho latela lefa le bontate-moholo, leha melao e itseng e fapana ho ya ka setjhaba. '''Inkosana''' (ka ho toba e bolelang "morena e monyane") ka setso e bolela setloholo sa borena sa monna, khosana ea borena, ya tshwanelehang ho hlahlama teroneng. Ha e phethahatsa ditlhoko tsa moetlo, tse kang ho fihlela kgolong le ho etsa meetlo ya kananelo, ''inkosana'' e ka nka karolo ya ''morena'' . == Mefuta le mesebetsi ya basadi == Ditlotla tsa basadi le mabitso a amanang le tsona di kenyelletsa '''inkosikazi''' le '''inkhosikati''' (Nguni), '''kgosikgadi''' (Setswana), le '''mofumahadi''' (Sesotho). Mantsoe ana a ka bolela Mofumahadi, mosadi wa ''morena'' kapa, maemong a itseng a nalane le setso, mosadi ya busang ka boyena. Bolaodi le maemo a amanang le baetapele ba setso ba basadi di a fapana ho ya ka ditjhaba le dinako. == Tsamaiso ya mehleng ya bokolone le ya kgethollo == Tlasa puso ya bokolone ya Brithani le hamorao Kopano ya Afrika Borwa, baetapele ba setso ba ile ba kenyelletswa ditsamaisong tsa puso e sa tobang. Melao e kang '''Molao wa Afrika Borwa, 1909''' le '''Molao wa Tsamaiso ya Matswallwa, 1927''' (eo hamorao e ileng ya rehwa lebitso la Molao wa Tsamaiso ya Batho ba Batsho) e ile ya fa boetapele ba setso ba Ma-afrika naheng ya bokolone le ya kgethollo ya morabe. Musisi-Kakaretso wa Afrika Borwa o ile a kgethwa e le "Morena ya Phahameng wa matswallwa ohle" mme a fuwa matla a ho ananela, ho kgetha, kapa ho tlosa marena le ho hlalosa matla a bona a tsamaiso. Ka hara moralo ona wa molao, ''marena'' a ne a hlaloswa ka molao e le “marena” ho ena le marena a ikemetseng, ho sa tsotelehe boemo ba bona ba pele ho bokolone kapa tumello ya setso. Phetoho ena ya tsamaiso ha e a ka ya fedisa dikgopolo tsa matswallwa tsa borena empa e fetotse boikemelo ba dipolotiki, matla a sebaka le boemo ba molao ba baetapele ba setso haholo. == Tshebediso ya bodumedi le ya tshwantshetso == Maemong a bolumedi le a thuto ya bolumedi, haholo-holo tshebedisong ya Bokreste dipuong tsa Nguni, lentswe ''inkosi'' le boetse le sebediswa ka ho toba ho bolela [[Tumelo|Modimo]] kapa motho ya phahameng ka ho fetisisa. Tshebediso ena e bontsha katoloso ya mantswe a boetapele ba dipolotiki puong ya moya le ya bodumedi. == Bona hape == * Induna == Ditshupiso == 0554na62mj43s9ewi8ey935ohp3414b 41935 41934 2026-10-19T15:01:42Z SANKOMOTA 11165 /* */ 41935 wikitext text/x-wiki '''Morena''' ( inkosi, ka dinako tse ding e ngolwa e le '''nkosi''' ) ke tlotla e sebediswang ditjhabeng tse mmalwa tse buang Senguni tsa [[Borwa ba Afrika|Afrika Boroa]] ho bontsha mmusi wa borena wa monna wa setso. Sebopeho sa bongata ke '''marena''' . Hangata lentswe lena le fetolelwa Senyesemaneng e le "morena" kapa "morena", ho latela maemo a nalane le a tsamaiso. Mekgweng ya dipolotiki ya pele ho puso ya Nguni, ''morena'' o ne a sebedisa matla a lefa hodima setjhaba le sebaka se hlalositsweng, a busa ho latela molao wa setso. Nakong ya puso ya bokolone le ya kgethollo ya morabe, tlotla ena e ile ya hlaloswa botjha ka hara ditsamaiso tsa puso e sa tobang, mme ''marena'' a ne a kgethwa ka molao e le "marena" tlasa molao wa bokolone le wa Afrika Borwa hamorao. == Mareo le mefuta e fapaneng ya puo == Lentswe ''inkosi'' le simoloha dipuong tsa Nguni, ho kenyeletswa [[Sezulu]], [[Seqhosa|Sexhosa]], [[Seswati]] le [[Sendebele|Sendebele sa Borwa]] . Related titles used in other Southern African languages and societies kenyeletsa '''morena''' kapa '''morena''' (Setswana le Sepedi), '''morena''' (Sesotho) le '''hoshi''' kapa '''hosi''' (Xitsonga). Leha ditlotla tsena ka dinako tse ding di fetolelwa ka tsela e tshwanang ka Senyesemane, di tswa meetlong e fapaneng ya puo le ditsamaisong tsa dipolotiki mme ha se kamehla di tshwanang ka ho toba. == Ditlotla le tatellano == Metseng e mengata ya Nguni, ho latela boemo ba ''morena'' ho latela lefa le bontate-moholo, leha melao e itseng e fapana ho ya ka setjhaba. '''Inkosana''' (ka ho toba e bolelang "morena e monyane") ka setso e bolela setloholo sa borena sa monna, khosana ea borena, ya tshwanelehang ho hlahlama teroneng. Ha e phethahatsa ditlhoko tsa moetlo, tse kang ho fihlela kgolong le ho etsa meetlo ya kananelo, ''inkosana'' e ka nka karolo ya ''morena'' . == Mefuta le mesebetsi ya basadi == Ditlotla tsa basadi le mabitso a amanang le tsona di kenyelletsa '''inkosikazi''' le '''inkhosikati''' (Nguni), '''kgosikgadi''' (Setswana), le '''mofumahadi''' (Sesotho). Mantsoe ana a ka bolela Mofumahadi, mosadi wa ''morena'' kapa, maemong a itseng a nalane le setso, mosadi ya busang ka boyena. Bolaodi le maemo a amanang le baetapele ba setso ba basadi di a fapana ho ya ka ditjhaba le dinako. == Tsamaiso ya mehleng ya bokolone le ya kgethollo == Tlasa puso ya bokolone ya Brithani le hamorao Kopano ya Afrika Borwa, baetapele ba setso ba ile ba kenyelletswa ditsamaisong tsa puso e sa tobang. Melao e kang '''Molao wa Afrika Borwa, 1909''' le '''Molao wa Tsamaiso ya Matswallwa, 1927''' (eo hamorao e ileng ya rehwa lebitso la Molao wa Tsamaiso ya Batho ba Batsho) e ile ya fa boetapele ba setso ba Ma-afrika naheng ya bokolone le ya kgethollo ya morabe. Musisi-Kakaretso wa Afrika Borwa o ile a kgethwa e le "Morena ya Phahameng wa matswallwa ohle" mme a fuwa matla a ho ananela, ho kgetha, kapa ho tlosa marena le ho hlalosa matla a bona a tsamaiso. Ka hara moralo ona wa molao, ''marena'' a ne a hlaloswa ka molao e le “marena” ho ena le marena a ikemetseng, ho sa tsotelehe boemo ba bona ba pele ho bokolone kapa tumello ya setso. Phetoho ena ya tsamaiso ha e a ka ya fedisa dikgopolo tsa matswallwa tsa borena empa e fetotse boikemelo ba dipolotiki, matla a sebaka le boemo ba molao ba baetapele ba setso haholo. == Tshebediso ya bodumedi le ya tshwantshetso == Maemong a bolumedi le a thuto ya bolumedi, haholo-holo tshebedisong ya Bokreste dipuong tsa Nguni, lentswe ''inkosi'' le boetse le sebediswa ka ho toba ho bolela [[Tumelo|Modimo]] kapa motho ya phahameng ka ho fetisisa. Tshebediso ena e bontsha katoloso ya mantswe a boetapele ba dipolotiki puong ya moya le ya bodumedi.<ref>https://dsae.co.za/entry/inkosi/e03298</ref> == Bona hape == * Induna == Ditshupiso == 2f21cufqe6nn97evq0kv1w6z53soxwq 41936 41935 2026-10-19T15:02:58Z SANKOMOTA 11165 /* Tsamaiso ya mehleng ya bokolone le ya kgethollo */ 41936 wikitext text/x-wiki '''Morena''' ( inkosi, ka dinako tse ding e ngolwa e le '''nkosi''' ) ke tlotla e sebediswang ditjhabeng tse mmalwa tse buang Senguni tsa [[Borwa ba Afrika|Afrika Boroa]] ho bontsha mmusi wa borena wa monna wa setso. Sebopeho sa bongata ke '''marena''' . Hangata lentswe lena le fetolelwa Senyesemaneng e le "morena" kapa "morena", ho latela maemo a nalane le a tsamaiso. Mekgweng ya dipolotiki ya pele ho puso ya Nguni, ''morena'' o ne a sebedisa matla a lefa hodima setjhaba le sebaka se hlalositsweng, a busa ho latela molao wa setso. Nakong ya puso ya bokolone le ya kgethollo ya morabe, tlotla ena e ile ya hlaloswa botjha ka hara ditsamaiso tsa puso e sa tobang, mme ''marena'' a ne a kgethwa ka molao e le "marena" tlasa molao wa bokolone le wa Afrika Borwa hamorao. == Mareo le mefuta e fapaneng ya puo == Lentswe ''inkosi'' le simoloha dipuong tsa Nguni, ho kenyeletswa [[Sezulu]], [[Seqhosa|Sexhosa]], [[Seswati]] le [[Sendebele|Sendebele sa Borwa]] . Related titles used in other Southern African languages and societies kenyeletsa '''morena''' kapa '''morena''' (Setswana le Sepedi), '''morena''' (Sesotho) le '''hoshi''' kapa '''hosi''' (Xitsonga). Leha ditlotla tsena ka dinako tse ding di fetolelwa ka tsela e tshwanang ka Senyesemane, di tswa meetlong e fapaneng ya puo le ditsamaisong tsa dipolotiki mme ha se kamehla di tshwanang ka ho toba. == Ditlotla le tatellano == Metseng e mengata ya Nguni, ho latela boemo ba ''morena'' ho latela lefa le bontate-moholo, leha melao e itseng e fapana ho ya ka setjhaba. '''Inkosana''' (ka ho toba e bolelang "morena e monyane") ka setso e bolela setloholo sa borena sa monna, khosana ea borena, ya tshwanelehang ho hlahlama teroneng. Ha e phethahatsa ditlhoko tsa moetlo, tse kang ho fihlela kgolong le ho etsa meetlo ya kananelo, ''inkosana'' e ka nka karolo ya ''morena'' . == Mefuta le mesebetsi ya basadi == Ditlotla tsa basadi le mabitso a amanang le tsona di kenyelletsa '''inkosikazi''' le '''inkhosikati''' (Nguni), '''kgosikgadi''' (Setswana), le '''mofumahadi''' (Sesotho). Mantsoe ana a ka bolela Mofumahadi, mosadi wa ''morena'' kapa, maemong a itseng a nalane le setso, mosadi ya busang ka boyena. Bolaodi le maemo a amanang le baetapele ba setso ba basadi di a fapana ho ya ka ditjhaba le dinako. == Tsamaiso ya mehleng ya bokolone le ya kgethollo == Tlasa puso ya bokolone ya Brithani le hamorao Kopano ya Afrika Borwa, baetapele ba setso ba ile ba kenyelletswa ditsamaisong tsa puso e sa tobang. Melao e kang '''Molao wa Afrika Borwa, 1909''' le '''Molao wa Tsamaiso ya Matswallwa, 1927''' (eo hamorao e ileng ya rehwa lebitso la Molao wa Tsamaiso ya Batho ba Batsho) e ile ya fa boetapele ba setso ba Ma-afrika naheng ya bokolone le ya kgethollo ya morabe. Musisi-Kakaretso wa Afrika Borwa o ile a kgethwa e le "Morena ya Phahameng wa matswallwa ohle" mme a fuwa matla a ho ananela, ho kgetha, kapa ho tlosa marena le ho hlalosa matla a bona a tsamaiso. Ka hara moralo ona wa molao, ''marena'' a ne a hlaloswa ka molao e le “marena” ho ena le marena a ikemetseng, ho sa tsotelehe boemo ba bona ba pele ho bokolone kapa tumello ya setso. Phetoho ena ya tsamaiso ha e a ka ya fedisa dikgopolo tsa matswallwa tsa borena empa e fetotse boikemelo ba dipolotiki, matla a sebaka le boemo ba molao ba baetapele ba setso haholo.<ref>https://www.sahistory.org.za/article/role-traditional-leaders-during-apartheid</ref> == Tshebediso ya bodumedi le ya tshwantshetso == Maemong a bolumedi le a thuto ya bolumedi, haholo-holo tshebedisong ya Bokreste dipuong tsa Nguni, lentswe ''inkosi'' le boetse le sebediswa ka ho toba ho bolela [[Tumelo|Modimo]] kapa motho ya phahameng ka ho fetisisa. Tshebediso ena e bontsha katoloso ya mantswe a boetapele ba dipolotiki puong ya moya le ya bodumedi.<ref>https://dsae.co.za/entry/inkosi/e03298</ref> == Bona hape == * Induna == Ditshupiso == ccyxqooy6vy2lqa89m26nmvgljzjibz 41937 41936 2026-10-19T15:03:34Z SANKOMOTA 11165 /* Mefuta le mesebetsi ya basadi */ 41937 wikitext text/x-wiki '''Morena''' ( inkosi, ka dinako tse ding e ngolwa e le '''nkosi''' ) ke tlotla e sebediswang ditjhabeng tse mmalwa tse buang Senguni tsa [[Borwa ba Afrika|Afrika Boroa]] ho bontsha mmusi wa borena wa monna wa setso. Sebopeho sa bongata ke '''marena''' . Hangata lentswe lena le fetolelwa Senyesemaneng e le "morena" kapa "morena", ho latela maemo a nalane le a tsamaiso. Mekgweng ya dipolotiki ya pele ho puso ya Nguni, ''morena'' o ne a sebedisa matla a lefa hodima setjhaba le sebaka se hlalositsweng, a busa ho latela molao wa setso. Nakong ya puso ya bokolone le ya kgethollo ya morabe, tlotla ena e ile ya hlaloswa botjha ka hara ditsamaiso tsa puso e sa tobang, mme ''marena'' a ne a kgethwa ka molao e le "marena" tlasa molao wa bokolone le wa Afrika Borwa hamorao. == Mareo le mefuta e fapaneng ya puo == Lentswe ''inkosi'' le simoloha dipuong tsa Nguni, ho kenyeletswa [[Sezulu]], [[Seqhosa|Sexhosa]], [[Seswati]] le [[Sendebele|Sendebele sa Borwa]] . Related titles used in other Southern African languages and societies kenyeletsa '''morena''' kapa '''morena''' (Setswana le Sepedi), '''morena''' (Sesotho) le '''hoshi''' kapa '''hosi''' (Xitsonga). Leha ditlotla tsena ka dinako tse ding di fetolelwa ka tsela e tshwanang ka Senyesemane, di tswa meetlong e fapaneng ya puo le ditsamaisong tsa dipolotiki mme ha se kamehla di tshwanang ka ho toba. == Ditlotla le tatellano == Metseng e mengata ya Nguni, ho latela boemo ba ''morena'' ho latela lefa le bontate-moholo, leha melao e itseng e fapana ho ya ka setjhaba. '''Inkosana''' (ka ho toba e bolelang "morena e monyane") ka setso e bolela setloholo sa borena sa monna, khosana ea borena, ya tshwanelehang ho hlahlama teroneng. Ha e phethahatsa ditlhoko tsa moetlo, tse kang ho fihlela kgolong le ho etsa meetlo ya kananelo, ''inkosana'' e ka nka karolo ya ''morena'' . == Mefuta le mesebetsi ya basadi == Ditlotla tsa basadi le mabitso a amanang le tsona di kenyelletsa '''inkosikazi''' le '''inkhosikati''' (Nguni), '''kgosikgadi''' (Setswana), le '''mofumahadi''' (Sesotho). Mantsoe ana a ka bolela Mofumahadi, mosadi wa ''morena'' kapa, maemong a itseng a nalane le setso, mosadi ya busang ka boyena. Bolaodi le maemo a amanang le baetapele ba setso ba basadi di a fapana ho ya ka ditjhaba le dinako.<ref>https://dsae.co.za/entry/inkosi/e03298</ref> == Tsamaiso ya mehleng ya bokolone le ya kgethollo == Tlasa puso ya bokolone ya Brithani le hamorao Kopano ya Afrika Borwa, baetapele ba setso ba ile ba kenyelletswa ditsamaisong tsa puso e sa tobang. Melao e kang '''Molao wa Afrika Borwa, 1909''' le '''Molao wa Tsamaiso ya Matswallwa, 1927''' (eo hamorao e ileng ya rehwa lebitso la Molao wa Tsamaiso ya Batho ba Batsho) e ile ya fa boetapele ba setso ba Ma-afrika naheng ya bokolone le ya kgethollo ya morabe. Musisi-Kakaretso wa Afrika Borwa o ile a kgethwa e le "Morena ya Phahameng wa matswallwa ohle" mme a fuwa matla a ho ananela, ho kgetha, kapa ho tlosa marena le ho hlalosa matla a bona a tsamaiso. Ka hara moralo ona wa molao, ''marena'' a ne a hlaloswa ka molao e le “marena” ho ena le marena a ikemetseng, ho sa tsotelehe boemo ba bona ba pele ho bokolone kapa tumello ya setso. Phetoho ena ya tsamaiso ha e a ka ya fedisa dikgopolo tsa matswallwa tsa borena empa e fetotse boikemelo ba dipolotiki, matla a sebaka le boemo ba molao ba baetapele ba setso haholo.<ref>https://www.sahistory.org.za/article/role-traditional-leaders-during-apartheid</ref> == Tshebediso ya bodumedi le ya tshwantshetso == Maemong a bolumedi le a thuto ya bolumedi, haholo-holo tshebedisong ya Bokreste dipuong tsa Nguni, lentswe ''inkosi'' le boetse le sebediswa ka ho toba ho bolela [[Tumelo|Modimo]] kapa motho ya phahameng ka ho fetisisa. Tshebediso ena e bontsha katoloso ya mantswe a boetapele ba dipolotiki puong ya moya le ya bodumedi.<ref>https://dsae.co.za/entry/inkosi/e03298</ref> == Bona hape == * Induna == Ditshupiso == 8qy3lqt9ua397iwvad9m4yic7zemdt6