Wikipedia suwiki https://su.wikipedia.org/wiki/Tepas MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Média Husus Obrolan Pamaké Obrolan pamaké Wikipedia Obrolan Wikipedia Gambar Obrolan gambar MédiaWiki Obrolan MédiaWiki Citakan Obrolan citakan Pitulung Obrolan pitulung Kategori Obrolan kategori Portal Obrolan portal TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 13693 709672 610986 2026-05-23T01:06:48Z Dinototosugiarto 11449 /* Poé peré / poé panginget-nginget */ 709672 wikitext text/x-wiki {| style="float:right;" |- |{{calendar|lk=on|show_year=on|float=right|month=August|prevnext=on}} |- |{{ThisDateInRecentYears|Month=Agustus|Day=23}} |} '''23 Agustus''' nyaéta poé ka-235 dina sataun (ka-236 dina [[taun kabisat]]) dina [[kalénder Gregorian]], sésana 130 poé. == Kajadian == * [[634]] - Kholifah [[Umar bin Khottob|Umar]] jadi [[Khulafaur Rasyidin]] kadua sapupusna [[Abu Bakar]] * [[1799]] - [[Napoléon Bonaparte]] mulang deui ka [[Perancis]] sanggeus suksés ngalakukeun aksi militér di [[Mesir]] * [[1821]] - [[Méksiko]] merdéka ti [[Spanyol]]. * [[1839]] - [[Britania Raya]] ngarebut [[Hong Kong]]. * [[1866]] - [[Pakta Praha]] mungkas [[Perang Austria-Prusia]]. * [[1942]] - [[Patempuran Stalingrad]] dimimitian. * [[1945]] - Presidén [[Soekarno]] nepikeun biantarana nu munggaran ngaliwatan [[radio]] ka rahayat [[Indonésia]]. * [[1949]] - [[Konférénsi Méja Bundar]] dimimitian di [[Dén Haag]]. * [[1967]] - Diadegkeunana [[Lembaga Ilmu Pengetahuan Indonesia]] * [[1975]] - Kudéta [[komunis]] meunang hasil nyugemakeun di [[Laos]]. * [[1990]] - [[Arménia]] merdéka ti [[Uni Soviét]]. * [[1998]] - [[Partai Amanat Nasional]] diadegkeun. * [[2008]] - Pelantikan [[Bibit Waluyo]]-[[Rustriningsih]] jadi [[Gubernur Jawa Tengah|Gubernur]]-[[Wakil Gubernur Jawa Tengah|Wakil Gubernur]] [[Jawa Tengah]] 2008-[[2013]]. == Nu babar == * [[1754]] - [[Louis XVI ti Perancis|Louis XVI]], [[Raja Perancis]] (td. [[1793]]) * [[1922]] - [[Sutoyo Siswomiharjo]], korban kajadian [[Gerakan 30 September]] (td. [[1965]]) * [[1923]] - [[Ibu Tien]], istri présidén Indonésia, [[Soeharto]] (td [[1996]]) * [[1949]] – [[Rick Springfield]], musisi Australia * [[1978]] – [[Kobe Bryant]], pamaén baskét Amérika (td. 2020) * [[1979]] – [[Mulan Jameela]], musisi, pulitikus Indonésia * [[2000]] – [[Abdul Qodir Jaelani]], musisi Indonésia == Nu pupus == * [[634]] - [[Abu Bakar]], [[kalifah]] mimiti (l. [[572]]) * [[1305]] - [[William Wallace]], satria [[Skotlandia]] (l. kira-kira [[1276]]) * [[1680]] - [[Thomas Blood]], [[kolonél]] kelahiran [[Irlandia]] * [[1900]] - [[Kuroda Kiyotaka]], [[Perdana Mentri Jepang]] ka-2. == Poé peré / poé panginget-nginget == * Poé Internasional pikeun Pangéling-ngéling Pangjualan [[Hamba]] Sahaya jeung Panghapusanna == Tumbu luar == {{bulan}} {{Kalender-pondok}} [[Kategori:Agustus]] n4y4g4mkk4us8opzxseln3p0eqq1oqw 0 25726 709660 709632 2026-05-22T17:12:06Z ~2026-30540-90 36762 /* Afiliasi Internasional */ 709660 wikitext text/x-wiki {{Kotak info paguron luhur |nama=Universitas Gadjah Mada |logo= |tahun=19 Desember 1949 |jenis=Perguruan Tinggi Negeri, UGM, GAMA, Kampus Pancasila, Universitas Nasional, Universitas Pusat Kebudayaan, Balai Pendidikan Nasional, Kampus Perjuangan, Kampus Kerakyatan, Kampus Biru, |rektor= Ova Emilia |lokasi=[[Yogyakarta]], [[Indonesia]] |situs=[http://www.ugm.ac.id http://www.ugm.ac.id] }} '''Universitas Gadjah Mada''' ([[basa Inggris]]: ''Gadjah Mada University'') nyaéta hiji [[universitas]] pangkolotna di [[Indonesia]], perenahna di [[Yogyakarta]]. Ngadeg ping [[19 Desember]] [[1949]], Gadjah Mada mangrupa [[universitas]] munggaran nu ngadeg saprak Indonésia merdika. Nalika diadegkeun, Universitas Gadjah Mada ukur boga genep [[fakultas]], kiwari aya 18 fakultas sarta hiji Sekolah Pascasarjana (saméméhna ngaranna Program Pascasarjana), keur S-2 jeung S-3. Universitas Gadjah Mada perenahna di Kampus [[Bulaksumur]] [[Yogyakarta]]. Sabagéan gedé fakultas nu aya di lingkungan Universitas Gadjah Mada ngawengku sababaraha jurusan/bagéan jeung atawa program studi. Kagiatan Universitas Gadjah Mada diperelekeun dina wangun ''Tri Dharma Perguruan Tinggi'' nu kaasup ''Pendidikan dan Pengajaran'', ''Penelitian'' jeung ''Pengabdian kepada Masyarakat''. == Réktor == Réktor UGM mangrupa Pingpinan Eksekutif pangluhurna di Universitas Gadjah Mada nu dipikih ku Senat Universitas dina hiji sidang Senat nu anggotana para [[Guru Besar]] katut wawakil Fakultas di lingkungan UGM. Calon-calon nu aya dittepkeun tur dipilih dumasar persaratan nu geus ditetepkeun tur disatujuan ku [[Majelis Wali Amanat]] nu mangrupa lembaga legislatif UGM sanggeus UGM resmi jadi Badan Hukum Milik Negara (BHMN)). Ti saprak ngadeg ping 19 Desember 1949, UGM geus miboga 12 urang Rektor. Pingpinan Universitas munggaran nyaéta Prof. Dr. M. Sardjito (1949-1961) ti [[Fakultas Kadokteran]] UGM, nu saméméh katelah Rektor, kalungguhannana nyaéta présidén Universiteit. Rektor nu mangku kalungguhan kiwari nyaéta Prof. [[Soedjarwadi]] ti Fakultas téhnik, saméméhna jadi Pembantu Rektor I Bidang Akademik. Nami-nami para rektor ti taun 1949 tepi ka kiwari nyaéta: # Prof. Dr. M. Sardjito (1949-1961) # Prof. Dr. Ir. [[Herman Johannes]] (1961-1966) # drg. M. Nazir Alwi (1966-1967) # Drs. Soepojo Padmodipoetro, MA (1967-1968) # Prof. Dr. Soeroso H. Prawirohardjo, MA (1968-1973) # Prof. Dr. Sukadji Ranuwihardjo, MA (1973-1981) # Prof. Dr. Teuku Jacob, MS, DS (1981-1986) # Prof. Dr. [[Koesnadi Hardjasoemantri]], SH,ML (1986-1990) # Prof. Dr. Ir. Mohammad Adnan (1990-1994) # Prof. Dr. Soekanto H. Reksohadiprodjo, M.Com (1994-1998) # Prof. Dr. Ichlasul Amal, MA (1998-2003) # Prof. Dr. Sofian Effendi, MPIA (2004-2007) # Prof. Ir. Soedjarwadi, M.Eng., Ph.D. (2007-2012) # Prof. Dr. Drs. Pratikno M.Soc.Sc.(2012-2014) # Prof. Ir. Dwikorita Karnawati, M.Sc. Ph.D. (2014-2017) # Prof. Ir, Panut Mulyono, Ph.D (2017-2022) # Prof. dr. Ova Emilia, M.Med., Ed., Sp.OG (K), Ph.D. (2022-...) == Afiliasi Internasional == * International Association of Universities (IAU-UNESCO) * Jardine Foundation Scholarship for Postgraduate Studies at University of Oxford and University of Cambridge * Southeast Asian Ministers of Education Organization (SEAMEO) * The ASEAN European Academic University Network (ASEA-UNINET) * Association of Southeast Asian Institutions of Higher Learning (ASAIHL) * The Accreditation Board for Engineering and Technology, Inc. (ABET) * Akkreditierungsagentur für Studiengänge der Ingenieurwissenschaften, der Informatik, der Naturwissenschaften und der Mathematik (ASIIN) * The Institution of Chemical Engineers (IChemE) * Royal Society of Chemistry (RSC) * Royal College of Veterinary Surgeon (RCVS accredited) * The Association to Advance Collegiate Schools of Business, (AACSB Accredited) * Indonesian Accreditation Board for Engineering Education (IABEE) * Korea Architectural Accrediting Board (KAAB) * Indonesian Accreditation Agency for Higher Education in Health (IAAHEH). * International Medical Informatics Association (IMIA accredited) * Worldwide Quality Assurance (WQA) * Partnership in science & technology ETH Zurich-UCL-Imperial College London-King's College London-Glasgow University-Bristol University, Kyoto University-Seoul National University-Copenhagen University, Denmark-Karolinska Institute, Sweden-Lund University, Sweden- University of Barcelona, Spain-University of Vienna-University of Helsinki-Sapienza University of Rome-University of Malaya-University of Auckland- UGM * International Atomic Energy Agency (IAEA) * Non-Aligned Movement-Center of South-South Technical Cooperation (NAM CSSTC) * Institute of Governance and Public Affairs (IGPA) * The Australia-Indonesia Centre (AIC) * Towards A New Age of Partnership (TANAP), Universiteit Leiden-UGM * Knowledge Sector Initiative (KSI)-partner * The Asian Academy for Heritage Management (UNESCO-ICCROM) * Asian Consortium for Political Research (ACPR) * Germany-Indonesian, Geo-Campus in Indonesia for Competence in Education and Research for Organizations, RWTH Aachen-UGM (Get-In CICERO) * Center for Indigenous & Cultural Psychology (CICP) * International Association for Hydro-Environment Engineering and Research (IAHEER) * The ASEAN International Mobility for Students (AIMS) * Association Franco-Indonésienne pour le Développement des Sciences (AFIDES) * Consortium Eindhoven University of Technology / TU/e (The Netherlands) – NUS (Singapore) – UGM * Southeast and South Asia and Taiwan Universities (SATU Presidents’ Forum) * The Academic Consortium for the 21st Century (AC21) * MedicProLink-UGM * International Indonesia Forum UGM-Yale * Indonesian Netherlands University Consortium on Sustainable Future (INUCoST) * The Network of Centers /NoC Interational Consortium - CfDS UGM * Collaborative Center for Biomedical Scaffold Research, BRIN-UGM * Asean University Network (AUN) * Promotion of Sustainability in Postgraduate Education and Research Network (ProSPER Net) * Asian Association of Veterinary Schools (AAVS) * Partnership in Science & Technology Massachusetts Institute of Technology-Harvard University-Stanford University-Princeton University-Northwestern University-University of Texas at Austin-University of Maryland, College Park-Colorado University, Boulder-North Carolina University, Chapel Hill-Colorado School of Mines-UGM * American Nuclear Society (ANS) * Cosmopolis Advanced, Universiteit Leiden-UGM * Towards Unity For Health (TUFH) * Amsterdam Institute for Social Science Research (AISSR), Universiteit van Amsterdam (UvA) * University Mobility in Asia Pacific (UMAP), * Network For Quality In International Health Postgraduate (LINQED Educational Network) * Educational Commission for Foreign Medical Graduates (ECFMG) * European Communication Research and Education Association (ECREA) * Citizen Engagement and Natural Resource Governance Education (CitRes-Edu) * ASEAN Universities Consortium on Food and Agro-based Engineering & Technology (AUCFA) * World Organization of Animal Health (OIE) * The Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences Scientific Programme Indonesia - Netherlands (KNAW-SPIN) * Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) * Partnership in Food & Nutrition Cornell University-The Michigan State University-Purdue University-UGM * American Accounting Association (AAA) * Groningen Research Center for Southeast Asia and ASEAN, Rijksuniversiteit Groningen/UG, The Netherlands * Southeast Asian University Consortium for Graduate Education in Agriculture and Natural Resources * Global Educational Exchange in Medicine and the Health Professions (GEMx) * Consortium for International Crop Protection (CICP) * International Network of Institutions for Higher Education in International Health (tropEd) * International Association for Accounting Education and Research (IAAER) * INDEPTH Training and Research Centre of Excellence (INTREC), * The Asia Pacific Master of Arts in Human Rights and Democratization (APMA) * South East Regional Association of Medical Education (SEARAME) * European Association for Southeast Asian Studies (EASAS) * Centre de coopération Internationale en Recherche Agronomique pour le Développement (CIRAD) * World Institute for Nuclear Security (WINS) * Partnership in Science & Technology Edinburgh University-University of Manchester-Warwick University-Nottingham University-Birmingham University-Leeds University-Queen Mary University of London-UGM * Center for Maritime Economics & Logistics – Erasmus University Rotterdam * International Union of Microbiological Societies (IUMS) * International Sociological Association (ISA) * ERASMUS+, * World Center of Excellence on Landslide Disaster Reduction – International Programme on Landslide (WCoE IPL-UNESCO) * International Project Management Association, Europe * International Consortium for Information Technology and Electrical Engineering (ICITEE) * Accreditation Council of Pharmacy Education (ACPE) * International Consortium for Social Development (ICSD) * International Consortium for Sustainable Civil Engineering Structures and Construction Materials (ICSCESCM) * Project Management Institute (PMI), USA * International Consortium for Geological Engineering and Geosciences (ICGoES) * Federation of Asian Pharmaceuticals Association (FAPA) * Partnership in Science & Technology University of British Columbia-California Institute of Technology-KU Leuven-Vrije Universiteit Brussel-Maastricht University-Vrije Universiteit Amsterdam-Zurich University-Tohoku University-UGM * Asia – Europe Meeting (ASEM) * Encountering A Common Past (ENCOMPAS), Universiteit Leiden-UGM * Asian Association for Public Administration (AAPA) * Collaborative Programme on Sustainable Development Goals: UI, UGM, Delft University of Technology/TU Delft and Erasmus University * American Society of Mechanical Engineers (ASME) * GEOCAP, Delft University of Technology/TU Delft-Universiteit Utrecht-TU ITC-ITB-UGM-UI * International Public Policy Association (IPPA) * International Association for Cross-Cultural Psychology (IACCP) * Southeast Asian Network of Animal Science (SEANAS) * Asian Association of Agricultural College and University (AAACU) * US-Indonesia Partnership Program for Study Abroad Capacity (USIPP) * Partnership in Agro Complex/Agricultural sciences & Economics: Wageningen University & Research-University California, Davis-University of Wisconsin, Madison-Tokyo University-Queensland University-Purdue University-Michigan State University- University of Reading -Minnesota University-Texas A & M University- University of Maryland, College Park-Universiteit Ghent, Belgium-BOKU, Vienna Austria-Osaka University-UGM * Asian Association of Indigenous and Cultural Psychology (AAICP) * Projects IN Controlled Environments (PRINCE2), AXELOS, London, UK * International Consortium of Universities in South and Southeast Asia Region for the Doctoral Education on the Agricultural Science and Biotechnology (IC-U12) * Asian Australian Animal Production (AAAP) * Implementation Research on Tropical Diseases & Public Health, School of Medicine & Public Health, The Johns Hopkins University-UGM * Asian Association of Schools of Pharmacy (AASP), * International Database for Enhanced Assessments and Learning (IDEAL Consortium) * International Association of Geomorphologist (IAG) * Forum of Higher Education in Geography and Geography Education (FORPIMGEO) * International Cell Research Organization (ICRO-UNESCO) * Partnership in pharmacy, mathematics & natural sciences Chicago University-Universiteit Leiden-Kyoto University-Sydney University-UGM * Asian Association of Social Psychology (AASP) * Central Agriculture and Bioscience International South-east Asia (CABI) * Department of Agriculture Fisheries and Forestry Australia (DAFF) * Commonwealth Scientific and Industrial Research Organization Australia (CSIRO) * Australian Centre for International Agricultural Research (ACIAR) * Centre for Biological Information Technology (CBIT), The University of Queensland Australia * Erasmus+ Capacity Building in Higher Education (REPESEA) * Pharmacy Education and Research Network of ASEAN, * French Institute of Health and Medical Research (INSERM) * International Society for Social Justice Research (ISCJR) * The International Bioprocessing Association (IBA) * Asian School in Public Health (ASPH) * British-Indonesian Higher Education Consortium (BIHEC) * The Southeast Asian Regional Center for Graduate Study and Research in Agriculture (SEARCA) * International Geothermal Association (IGA) * Partnership in Energy, Maritime & Environment, Center for Development of Sustainable Region (CDSR), University of California, Davis (UC Davis)-UGM * Inter-University Consortium on Global Health (IUCGH). * Institute of Nuclear Materials Management (INMM) * Consortium on Geospatial Information Science and Engineering (CGISE) * Consortium of Agricultural Education Japan - Indonesia, SUIJI * International Consortium of Geo-Disaster Reduction (ICGDR) * College of Asia Pacific (CAP) Kyushu University-UGM * Association of Academic Health Centers International (AAHCI) * ASEAN University Consortium for Food and Agro-based Engineering and Technology (AUCFA), * University Network for Tropical Agriculture (UNTA) * Center for Advanced Studies for Agriculture and Food (CASAF) * Asian Federation of Societies on Lactic Acid Bacteria (AFSLAB), * Germany Alumni Food Network (GAFooN), * The International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation (ITC), Enschede, The Netherlands * Mycotoxin Reduction Program (MYCORED), * The Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) Study Center Consortium * System of Rice Intensification (SRI) with JIRCAS, * Food Safety Intensive Course – Kagawa University, etc. * International Consortium on Landslide (ICL) * Consortium Hokkaido University, Japan-Karlsruhe Institute of Technology (KIT), Germany-UGM * COCHRAN-COCHRANE INDONESIA, * Association to Advance Collegiate Schools of Business (AACSB Membership), * Global Business School Network (GBSN) * New Energy and Industrial Technology Development Organization (NEDO), Japan * University Consortium on Global Health Indonesian-Germany, * International Consortium on Bioethics & Medical Humanities-(CBMH) * Education and Research Capacity Building (HEALTH-I) * Partnership in Humanity & Philosophy Cornell University-Columbia University-University of Pittsburgh-UGM * Association of Asia-Pacific Business School (AAPBS) * Asia Pacific Consortium of Veterinary Epidemiology (APCOVE) * ASEAN University Network for Business and Economics (AUN BE) * The Australian Consortium for In-Country Indonesian Studies (ACICIS) * The European Foundation for Management Development (EFMD) * World Federation of Medical Education (WFME) * The International Academy of Financial Consumers (IAFICO) * Marine Natural Products (MNP), Osaka University-Hokkaido University-ITB-UGM * East Asia Development Network (EADN). * Network of International Business and Economics Schools (NIBES) * Partnership in Biotechnology University of Toronto/Toronto Medical Laboratories-Queensland University-Wageningen University & Research-UGM * The Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW) * Partnership in Law & Social Sciences Universiteit Leiden-Nagoya University-Utrecht University-Melbourne University-UGM * International Association of Law Schools (IALS) * University Consortium on the Environmental (UCE) * Partnership in Geo-Disaster Risk Management System Osaka University-UGM * Coastal Resources Management Project (CRMP) * UK-Indonesia Consortium for Interdisciplinary Sciences (UKICIS) * Environmental Forum for the Commission on Environmental Law, the International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (CEL-IUCN) * International College of Dentist (ICD) * Federal Research Center for Nutrition Institute for Hygiene and Toxycology, West Germany * Institute for Microbiological Research, Tokyo, Japan * CTI Engineering International and Associates * Partnership in Life & Health sciences Universität Heidelberg-Universität Freiburg-Freie Universität Berlin-Humboldt-Universität zu Berlin-Universität Leipzig-Universitat Tübingen-Universität Göttingen, Germany-UGM * United Nations University-Institute for the Advanced Study of Sustainability (UNU-IAS) * Consortium for Populations-Activities-Resources-Environments (PARE) * International Society for Ceramics in Medicine (ISCM) * American Chemical Society (ACS) * Tissue Engineering and Regenerative Medicine Society, Asia Pacific Council (TERMIS-AP) * Consortium for Engineering Physics (CEP) * Partnership in Science & Technology ANU-Sydney University, UNSW, Western Australia University, Adelaide University-UGM * International Research Consortium on Dengue Risk Assessment, Management, and Surveillance (IDAMS) * Partnership in Geography & Disaster Risk Management System University of Paris 1, Pantheon, Sorbonne, French-UGM * Global Partnership for the Prevention of Armed Conflict (GPPAC) * Malaria Transmission Consortium (MTC) * Collaboration in Economics, Management, Business, Accounting & Finance University of California, Berkeley-London School of Economics and Political Science (LSE)-Erasmus University Rotterdam-University of Wisconsin, Madison-Melbourne University-ANU-UGM * Partnership in Science & Technology UCLA-TU Munich-LMU Munich-EPFL-Sheffield University-Durham University-Illinois University at  Urbana Champaign-Pennsylvania University (The Wharton School)-Georgia Institute of Technology-Tokyo Institute of Technology-Duke University-University of Washington at Seattle, University of Michigan at Ann Arbor-McGill University-Universite' de Sorbonne-National University of Singapore-Nanyang Technological University-University of Tsinghua-Taiwan National University-University of Zurich-Moscow State University- UGM * Asian Population Association (APA). * Global Geothermal Courses/International Geothermal Association, Bonn, Germany * International Consortium on Geo-disaster Reduction (ICGdR) * Oxford Poverty and Human Development Initiative (OPHI), UK * Maritime Security Consortium (MSC) * The South East Asia Infectious Disease Clinical Research Network (SEAICRN) * The Institute for Training and Technical Cooperation (ITTC), WTO * Partnership Delft University of Technology/TU Delft-ITB, UGM, UI * Association for Asian Constitutional Studies (AACS) * The International Master in Security, Intelligence and Strategic Studies (IMSISS) * AVEVA partnership, Cambridge University-UGM * World Mosquito Program (WMP), Monash University-UGM * The University of Tokyo Research Internship Program (UTRIP) * The Cambridge Crystallographic Data Centre (CCDC), UK * Southeast Asian Mathematical Society (SEAMS). * OEX Partner, Monash University-UGM * Partnership in science & technology Universite' de Paris Sciences et Lettres'-Universite' de Paris-Universite' de Paris Saclay-Universite' de Claude Bernard Lyon 1-Universite' de Bordeaux-Universite' de Lorraine-Sciences Po-Universite' de Grenoble Alpes-École Polytechnique-École Normale Supérieure, French-UGM * International Academic Association on Planning, Law, and Property Rights (PLPR) * Consortium Natural Resources and Development (CNRD), * Tokyo University of Foreign Studies (TUFS) * The Future Research Talent (FRT) ANU-UGM * South East Asian Technical University Consortium (SEATUC) * The Asia-Pacific Law Deans’ Forum * International Strategy and Partnerships, ANU-UGM * ASEAN University Network-Kyoto University Committee * Partnership in medicine, health & clinical sciences Johns Hopkins University-Toronto University-RIKEN Japan-Universiteit van Amsterdam, Universiteit Utrecht-Vrije Universiteit Amsterdam-Sydney University-Monash University-Melbourne University-Universitat Tubingen-Universite' de Montpellier-UGM * The International Conference on Nusantara Philosophy (ICNP) * The Center for Religious and Cross-cultural Studies (CRCS) * The Indonesian Consortium for Religious Studies (ICRS) * The Indonesia-Australia Human Flourishing Center == luar == * {{id}} [http://ikomp.ugm.ac.id/] * {{id}} [http://www.ugm.ac.id/ Situs resmi Universitas Gadjah Mada] * {{id}} [http://www.satubumi.net Situs resmi Satu Bumi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100813100642/http://www.satubumi.net/ |date=2010-08-13 }} * {{id}} [http://www.fkt.ugm.ac.id/index.php/ situs resmi Fak. Kehutanan] {{PTN di Indonesia}} [[Kategori:Paguron luhur nagri di Indonésia|Gadjah Mada]] [[Kategori:Paguron luhur di Yogyakarta|Gadjah Mada]] [[Kategori:Nu ngadeg taun 1949]] r5jfb79vd4t1f5aratf634442nc8m2s 14 41480 709656 439955 2026-05-22T12:56:24Z ~2026-29001-02 36761 709656 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kaca dokuméntasi]] [[Kategori:Wikipédia]] =Sepp Trütsch nein danke!= h0nezy56y30hfebskjqjljt6ek7gvt1 0 73935 709697 709139 2026-05-23T10:54:57Z Dinototosugiarto 11449 709697 wikitext text/x-wiki '''Qosor''' numut keun basa [[Saudi Arabia|Arab]] hartina ngaringkes. Sedengkeun pikeun [[Hukum Syara|hukum syara]] nyaéta ngaringkes [[solat]] [[Fardhu|fardlu]] anu opat [[roka’at]] jadi dua roka’at, anu tétép maca [[fatihah]] jeung surat tina [[Qur'an|Qur’an]]. ku kituna mung solat [[Lohor|dhuhur]], [[asar]], jeung [[Solat Isa|isya]] anu bisa di qosor, sedengkeun [[Magrib|maghrib]] jeung [[Subuh (solat)|subuh]] teu bisa di qosor, sabab magrib ngan tilu roka’at, subuh ngan dua roka’at. == Dalil Qosor == Salah sahiji dalilna nyaéta “Jeung nalika aranjeun iinditan di [[dunya]], mangka teu salah ngosor solat, lamun anjeun sieun ku jalma [[kafir]]” (QS: An-Nisa ayat 101). jeung hadits [[mutawattir]] anu diriwayat keun ku Anas bin Malik “saestuna [[Muhammad|Nabi Muhammad saw]] solat dhuhur di dayeuh [[Madinah]] opat roka’at (teu di qosor) jeung solat asar di [[Dzi-Hulaifah]] (Miqat [[haji]] urang Madinah) dua roka’at (di qosor)”.<ref>{{Cite book|title=Fikih Ibadah|last=Abbas|first=Arfan|publisher=UIN Maliki|year=2011|isbn=|location=|pages=95}}</ref> == Referensi == [[Kategori:Islam]] fnm9umnqws5dcx5nazdcxqn1kodpze3 0 74383 709669 675551 2026-05-22T21:04:51Z Dinototosugiarto 11449 709669 wikitext text/x-wiki Asy Syakur (الشَّكُورُ) nyaéta miboga harti nu maha ngahargaan<ref>{{Cite web|url=https://bersamadakwah.net/asmaul-husna/|title=99 Asmaul Husna Arab, Latin, Arti, Keutamaan dan Khasiat|website=BersamaDakwah|language=id-ID|accessdate=2019-01-29}}</ref>. [[Alloh]] maha ngahargaan jeung kawales kahadéan. Alloh muji hamba-hamba pilihan-Na jeung bakal ngawales sagala amal boh nu hade boh nu goréng sanajan sagedé siki jarak. == Dalil == Ngaran Asy Syakur aya dina Surat [[Surah Asy-Syura|Asy Syura]] ayat 23 jeung [[Surah Fatir|Fathir]] ayat 34.<ref>{{Cite web|url=http://www.santrimuda.com/asmaul-husna/|title=Nama Nama 99 Asmaul Husna Khasiat Dalil Teks Makna Dan Artinya|website=www.santrimuda.com|accessdate=2019-01-29}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190714123858/http://www.santrimuda.com/asmaul-husna/ |date=2019-07-14 }}</ref> == Rujukan == [[Kategori:Asmaul Husna]] [[Kategori:Artikel Peserta WSSA]] 7g4j2w6qtcy1duybuirualwrx4aiqyk 709670 709669 2026-05-22T21:06:12Z Dinototosugiarto 11449 709670 wikitext text/x-wiki Asy Syakur (الشَّكُورُ) nyaéta miboga harti nu maha ngahargaan<ref>{{Cite web|url=https://bersamadakwah.net/asmaul-husna/|title=99 Asmaul Husna Arab, Latin, Arti, Keutamaan dan Khasiat|website=BersamaDakwah|language=id-ID|accessdate=2019-01-29}}</ref>. [[Alloh]] maha ngahargaan jeung kawales kahadéan. Alloh muji hamba-hamba pilihan-Na jeung bakal ngawales sagala amal boh nu hadé boh nu goréng sanajan sagedé siki [[jarak]]. == Dalil == Ngaran Asy Syakur aya dina Surat [[Surah Asy-Syura|Asy Syura]] ayat 23 jeung [[Surah Fatir|Fathir]] ayat 34.<ref>{{Cite web|url=http://www.santrimuda.com/asmaul-husna/|title=Nama Nama 99 Asmaul Husna Khasiat Dalil Teks Makna Dan Artinya|website=www.santrimuda.com|accessdate=2019-01-29}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190714123858/http://www.santrimuda.com/asmaul-husna/ |date=2019-07-14 }}</ref> == Rujukan == [[Kategori:Asmaul Husna]] [[Kategori:Artikel Peserta WSSA]] 6o4o7h8oam446yk378a5hzlx7u8fcjk 709671 709670 2026-05-23T01:05:28Z Dinototosugiarto 11449 709671 wikitext text/x-wiki Asy Syakur (الشَّكُورُ) nyaéta miboga harti nu maha ngahargaan<ref>{{Cite web|url=https://bersamadakwah.net/asmaul-husna/|title=99 Asmaul Husna Arab, Latin, Arti, Keutamaan dan Khasiat|website=BersamaDakwah|language=id-ID|accessdate=2019-01-29}}</ref>. [[Alloh]] maha ngahargaan jeung kawales kahadéan. Alloh muji [[Hamba|hamba-hamba]] pilihan-Na jeung bakal ngawales sagala amal boh nu hadé boh nu goréng sanajan sagedé siki [[jarak]]. == Dalil == Ngaran Asy Syakur aya dina Surat [[Surah Asy-Syura|Asy Syura]] ayat 23 jeung [[Surah Fatir|Fathir]] ayat 34.<ref>{{Cite web|url=http://www.santrimuda.com/asmaul-husna/|title=Nama Nama 99 Asmaul Husna Khasiat Dalil Teks Makna Dan Artinya|website=www.santrimuda.com|accessdate=2019-01-29}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190714123858/http://www.santrimuda.com/asmaul-husna/ |date=2019-07-14 }}</ref> == Rujukan == [[Kategori:Asmaul Husna]] [[Kategori:Artikel Peserta WSSA]] h8tbop2ndep7ggtgs58nebx152wjarz 0 85622 709673 671146 2026-05-23T01:08:04Z Dinototosugiarto 11449 709673 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sura | name = Yunus<br/><big>يونس</big> | image = Sura10.pdf | katerangan = ##info gambar## | harti = Nabi Yunus | ngaran_séjén = | golongan = Makkiyah | surah_ka = 10 | nomer_juz = 11 | waktu_turun_wahyu = 51 | jumlah_ruku = 11 | jumlah_ayat = 109 | jumlah_kecap = | jumlah_aksara = 7.425 | ayat_sajdah = | Harf-e-Mukatta'at = }} Surat '''Yunus''' ([[basa Arab]]: يونس) nyaéta surat ka-10 dina [[Al-Qur'an]]. Ieu surat téh aya 109 ayat, kaasup kana golongan surat-surat Makkiyah nu turun di Mekkah <br> Ayat 40, 94, 95, turun di Madinah. Judul Yunus hartina Nabi Yunus. 1.Iman: Al Quran sanés sihir, Allah maréntahkeun jagat raya ti Arash-Na; syafaat ngan ukur ku izin Allah; Wali Allah; Wahyu Allah nerangkeun hal-hal anu teu katingali ka manusa; Allah nyaksian sareng niténan kalakuan [[hamba]]-Na di dunya; Allah téh henteu gaduh anak. 2.Hukum: Nangtukeun itungan taun sareng waktos ku lumakuna panonpoé sareng bulan; hukum nyusun hijihal ngalawan Allah sareng nolak ayat-ayat-Na. 3.Carita: Carita Nabi Nuh a.s. sareng umatna; Nabi Musa sareng Firaun tur tukang sihir; carita Bani Israil saatos kaluar ti Mesir; Nabi Yunus a.s. sareng rayatna. 4.Sareng anu sanésna: Manusa émut ka Allah dina waktos kasusah sareng hilap nalika aranjeunna bagja; kaayaan jalma nu hadé jeung jalma goréng/jahat dina poé kiamat; Al-Quran moal aya nunandingan; rasul ngan ukur ngirimkeun risalah. {{SuratQuran|10|[[At-Taubah]]|[[Hud (surat)|Hud]]}} [[Kategori:Surah dina Al-Qur'an]] 15il95u421t7p0ovhpms6leilc7zqfd 0 100789 709677 709609 2026-05-23T02:07:22Z InternetArchiveBot 25926 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709677 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = ''Gandrum'' | image = Sorghum.jpg | image_width = 250px | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[Liliopsida]] | ordo = [[Poales]] | familia = [[Poaceae]] | genus = '''''Sorghum''''' | genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] | subdivision_ranks = Spesies | subdivision = Aya kana 30 spésiés, tempo di handap }} '''Gandrum'''; sorgum; (''Sorghum'' spp.) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawargga [[Poaceae]].<ref name="Gandrum"/> Ieu tutuwuhan sarwa guna tiasa dianggo mangrupa sumber [[pangan]], parab [[ingon]] sareng bahan baku [[industri]]. Salaku bahan pangan, gandrum aya dina nomer ka-5 saatos [[gandum]], [[jagong]], [[paré]], tur [[hanjeli]].<ref name="Gandrum"/> Gandrum mangrupikeun ''makanan pokok'' penting di [[Asia kidul]] kitu deui di [[Afrika]] sub-sahara.<ref name="Gandrum">{{Cite book|title =Sorgum: Benih Leluhur untuk Masa Depan| last= Arif| first= Ahmad| coauthors =Kepustakaan Populer Gramedia| year= 2020|page=8|location=Jakarta| publisher=Kepustakaan Populer Gramedia| isbn=9786024813710|url=https://books.google.co.id/books?id=IsnjDwAAQBAJ&pg=PA8&dq=sorgum+adalah&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwja1IOMtOvuAhVCOSsKHZnHAwwQ6AEwA3oECAUQAg#v=onepage&q=sorgum%20adalah&f=false}}</ref> Binih gandrum téh bentukna buleud, tapi aya ogé anu rada lonjong kalayan warna anu rupa-rupa, mimiti tina bodas, konéng gading, coklat ngora, beureum, nepi ka hideung.<ref name=":0">{{Cite book|title=Ensiklopedia dari Bumi Nusantara ke Piring Kita|last=Stephanie|first=Maria|publisher=Guru Bumi|year=2024|location=Yogyakarta}}</ref> Gandrum ogé ngandung serat anu teu leyur dina cai atawa serat kasar jeung serat pangan, masing-masing gedéna 6,5% - 7,9% jeung 1,1% - 1,23%. Kandungan protéinna ogé saimbang jeung [[jagong]], nyaéta gedéna 10,11% sedengkeun jagong mah 11,02%. Kitu ogé jeung kandungan patina anu gedéna 80,42% sedengkeun kandungan dina jagong mah 79,95%. Ngan hanjakalna, anu ngajadikeun tipung gandrum kurang dipikaresep téh nyaéta lantaran euweuh kandungan gluténan kawas dina [[Tarigu|tipung tarigu]]. Masarakat [[Indonésia]] geus kajebat dina kanikmatan kanyandna tarigu kusabab luhurna kandungan [[Glutamin|glutén]], sarta ieu pisan anu ngajadikeun adonan mi jeung [[roti]] téh jadi kanyand (lentur). Kawas béas, binih gandrum ogé bisa diolah jadi sangu ku cara dipisahkeun kulit arina sarta dikulub dina panci/paréuk nepi ka hipu.<ref name=":0" /> Salian ti éta, gandrum dipikawanoh boga mangpaat anu leuwih alus batan tipung tarigu lantaran bébas glutén jeung boga angka indéks glikémik anu handap, sahingga milu ngarojong trén gerakan konsumén diét bébas glutén kawas di nagara-nagara maju. ==Ngaran séjén== Ngaran daérahna,kayaning : ''jaba bĕndil, jaba bĕngkok'' ([[basa Batak|Bat.]]); ''jagung roté, jawaras, [[gandum]], gĕndum'' (Mly.); ''jaguĕng garai, gandun'' ([[basa Minangkabau|Mink.]]); ''jagung cĕtrik, gandrum, gandrung, goel'' ([[basa Sunda|Sd.]]); ''cantél, gandum, jagung cantél, j. inda, j. pari, oncér'' (Jw.); ''jhaghung bhulir, oncér'' ([[basa Madura|Md.]]); ''batara tojéng'' (Mak.); ''bata'' ([[basa Bugis|Bug.]]); ''sĕla'' ([[Flores]]); ''dela'' ([[Solor]]); ''péla’ dae’, péla hik'' ([[Rote]]); ''téraé hawu'' ([[Sawu]]); ''wataru hamu'' ([[Sumba]]); jeung réa-réa deui.<ref name=heyne192>{{aut|[[Karel Heyne|Heyne, K.]]}} 1987. ''Tumbuhan Berguna Indonesia'' '''I''': 192-6. Badan Litbang Kehutanan, Departemen Kehutanan. Jakarta. (versi berbahasa [[Belanda]] [http://archive.org/stream/denuttigeplanten1922heyn#page/138/mode/2up -1922- '''I''': 138-42])</ref> ==Kandungan kimia jeung kagunaan== Gandrum ogé ngandung [[serat]]:fiber teu larut cai atanapi serat kasar sareng [[serat pangan]], masing-masing ageungna 6,5% - 7,9% tur 1,1% - 1,23%. Kandungan protein ogé saimbang sareng jagong gedéna 10,11% sedangkeun jagongmah 11,02%. Kitu ogé sareng kandungan pati gedéna 80,42% sedengkeun kandungan dina jagong 79,95%. Hanjakalna, [[tipung]] gandrum kurang dipikaresep alatan henteu mibanda [[gluten]] sapertos anu aya dina tipung tarigu. Masyarakat [[Indonésia]] geus karung mikaresep kana tipung [[tarigu]], alatan kandung gluten anu loba, gluten ieu anu ngawangun adonan emih jeung roti jadi élastis. Sok padahal Loba teuing ngonsumsi bahan pangan anu ngandung ''gluten'' ogé henteu alus pikeun kaséhatan, alatan bisa ngabalukarkeun ''celiac desease''. Malahan ieu mangrupi salah sahiji jalan kaluar tina ayana alternatif tipung anu leuwih sehat pikeun dikonsumsi tayalian tipung gandrum.<ref name="Gandrum1"/> Sagigireun kitu gandrum dipikanyaho mibanda mangpaat anu leuwih hadé tibatan tipung tarigu alatan gluten free sarta mibanda angka ''glikemik index'' anu saeutik tangtuna milu ngarojong trend gerakan konsumén ''gluten free diet'' saperti di nagara-nagara maju.<ref name="Gandrum1">{{Cite book|title =Energi hijau: pilihan bijak menuju negeri mandiri energi| last= Prihandana| first= Rama| coauthors =Niaga Swadaya| year= 2008|page=117|location=Jakarta| publisher=Niaga Swadaya| isbn=9789790020672|url=https://books.google.co.id/books?id=QTIKqw5aNGIC&pg=PA117&dq=sorgum+adalah&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwja1IOMtOvuAhVCOSsKHZnHAwwQ6AEwBXoECAEQAg#v=onepage&q=sorgum%20adalah&f=false}}</ref> == Budidaya gandrum== Gandrum kagolongkeun tutuwuhan anu gampil dibudidayakeun kituna waragad anu dikaluarkeun pikeun ngurusna kaitung murah katut bisa dipelak tumpangsari jeung tutuwuhan séjén, kayaning: [[paré]] [[huma]], [[kadelé]], [[kacang taneuh]] atawa bako, tangtuna ogé bisa dipelak sacara monokultur. Dina sakali melak, gandrum bisa dipanén leuwih ti sakali ku kituna gandrum kasebut tutuwuhan anu mibanda produktivitas alus. Daérah budidayana gandrum lega pisan, gandrum bisa hidup ti mimiti daérah landeuh nepika daérah tonggoh kalayan iklim tropis-garing nepika iklim baseuh.<ref name="sorgum2">{{Cite journal|last=Biba|first=M. Arsyad|date=2015|title=Prospek pengembangan sorgum untuk ketahanan pangan dan energi|url=|journal=Iptek Tanaman Pangan|volume=6|issue=2|pages=|doi=}}</ref> Di Indonesia, daérah anu melak gandrum kawilang loba. Kiwari, daérah anu ngahasilkeun gandrum mimiti ti [[Jawa Tengah]] ([[Kabupaten Pati|Pati]], [[Kabupaten Demak|Demak]], [[Kabupaten Wonogiri|Wonogiri]], [[Kabupaten Grobogan|Grobogan]]), [[Daerah Istimewa Yogyakarta|Yogyakarta]] ([[Kabupaten Gunungkidul|Gunung Kidul]], [[Kabupaten Kulon Progo|Kulon Progo]]), [[Jawa Timur]] ([[Kabupaten Lamongan|Lamongan]], [[Kabupaten Bojonegoro|Bojonegoro]], [[Kabupaten Tuban|Tuban]], [[Kota Probolinggo|Probolinggo]]), nepika sawaréh daérah di [[Nusa Tenggara Barat]] jeung [[Nusa Tenggara Timur]].<ref name="sorgum1">{{Cite journal|last=Sirappa|first=M.P.|date=2003|title=Prospek Pengembangan Sorgum di Indonesia sebagai Komoditas Alternatif untuk Pangan, Pakan, dan Industri|url=|journal=Jurnal Litbang Pertanian|volume=22|issue=4|pages=133-140|doi=}}</ref> Sorgum kaasup tutuwuhan prioritas kadua pikeun petani di Nusa Tenggara Timur saenggeus tangkal jagong, alatan sagigireun gandrum bisa dipelakk dina lahan-lahan anu teupati subur, saperti halodo leuwih panjang, irigasi kurang, tutuwuhan sorgum ogé bisa dimangpaatkeun salaku parab ingon-ingon. <ref name="sorgum">{{Cite journal|last=Subagio|first=Herman dan Muh Aqil|date=2013|title=Pengembangan Produksi Sorgum di Indonesia.|url=|journal=Seminar Nasional Inovasi Teknologi Pertanian|volume=|issue=|pages=199-214|doi=}}</ref> TNI AU jeung Kementrian Pertanian (Kementan) sapuk pikeun ngamekarkeun pepelakan gandrum, salaku komoditas bahan kadaharan anu bakal dimekarkeun ku duanana. Kasapukan éta aya dina naskah kasapahaman babarengan (MoU) antara TNI AU jeung Kementan, anu ditandatanganan ku KSAU Marsekal TNI Fadjar Prasetyo jeung Wakil Mentri Pertanian (Wamentan) [[Harvick Hasnul Qolbi]], di [[Lanud Sutan Sahrir]], [[Kota Padang|Padang]], poé Salasa (29/11/2022). Pikeun ngarojong program Katahanan Pangan, TNI AU geus nyiapkeun lahan anu kurang produktif di Lapangan Udara Sutan Syahrir legana 12 héktar keur pamekaran pepelakan gandrum. Diihwalkeun (diharapkeun) ieu program téh bisa mantuan katahanan pangan nasional sarta ngaronjatkeun karaharjaan (kasejahteraan) prajurit jeung kulawargana.<ref>{{Cite news|title=Tanda Tangani MOU Ketahanan Pangan, TNI AU-Kementan Sepakat Kembangkan Tanaman Sorgum - ZONAMILITER.COM|url=https://www.zonamiliter.com/2022/11/30/tanda-tangani-mou-ketahanan-pangan-tni-au-kementan-sepakat-kembangkan-tanaman-sorgum/|newspaper=ZONAMILITER.COM|date=2022-11-30|access-date=2026-05-21|language=en-US}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230419103951/https://www.zonamiliter.com/2022/11/30/tanda-tangani-mou-ketahanan-pangan-tni-au-kementan-sepakat-kembangkan-tanaman-sorgum/ |date=2023-04-19 }}</ref> == Spésiés == * ''[[Sorghum almum]]'' * ''[[Sorghum amplum]]'' * ''[[Sorghum angustum]]'' * ''[[Sorghum arundinaceum]]'' * ''[[Sorghum bicolor]]'' ([[Cantel]], durra, milo) * ''[[Sorghum brachypodum]]'' * ''[[Sorghum bulbosum]]'' * ''[[Sorghum burmahicum]]'' * ''[[Sorghum controversum]]'' * ''[[Sorghum drummondii]]'' * ''[[Sorghum ecarinatum]]'' * ''[[Sorghum exstans]]'' * ''[[Sorghum grande]]'' * ''[[Johnson grass|Sorghum halepense]]'' * ''[[Sorghum interjectum]]'' * ''[[Sorghum intrans]]'' * ''[[Sorghum laxiflorum]]'' * ''[[Sorghum leiocladum]]'' * ''[[Sorghum macrospermum]]'' * ''[[Sorghum matarankense]]'' * ''[[Sorghum miliaceum]]'' * ''[[Sorghum nitidum]]'' * ''[[Sorghum plumosum]]'' * ''[[Sorghum propinquum]]'' * ''[[Sorghum purpureosericeum]]'' * ''[[Sorghum stipoideum]]'' * ''[[Sorghum timorense]]'' * ''[[Sorghum trichocladum]]'' * ''[[Sorghum versicolor]]'' * ''[[Sorghum virgatum]]'' * ''[[Sorghum vulgare]]'' <gallery> File:Benin - Tchouk photo 7.jpg File:Ybsgm 2b (7707848650).jpg File:Wikiourembaya2.jpg File:Women pounding Soghum in Pader in the afternoon.jpg File:Ponk and sev.jpg File:Natural history (1919) (14595282107).jpg </gallery> == Tutumbu ka luar == {{Commonscat|Sorghum}} * [http://www.fao.org/docrep/T0818e/T0818E00.HTM FAO Report (1995) "Sorghum and millets in human nutrition"] * [http://www.fao.org/inpho/content/compend/toc_main.htm#TopOfPage FAO "Compendium on post-harvest operations" — Contains discussion on origin, processing and uses of sorghum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100505233003/http://www.fao.org/inpho/content/compend/toc_main.htm#TopOfPage |date=2010-05-05 }} * [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/afcm/sorghum.html Alternative Field Crops] * [http://www.itis.usda.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=42106 ITIS 42106] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051129020415/http://www.itis.usda.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=42106 |date=2005-11-29 }} 2002-09-22 * [http://www.icrisat.org/text/research/grep/homepage/sorghum/sorghumhomepage.htm ICRISAT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050324042221/http://www.icrisat.org/text/research/grep/homepage/sorghum/sorghumhomepage.htm |date=2005-03-24 }} * [http://amarillo.tamu.edu/programs/irrigtce/publications/Grain%20Sorghum%20Irrigation%20B-6152.pdf Grain Sorghum Irrigation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090911064046/http://amarillo.tamu.edu/programs/irrigtce/publications/Grain%20Sorghum%20Irrigation%20B-6152.pdf |date=2009-09-11 }} * [http://www.grains.org/page.ww?section=Barley%2C+Corn+%26+Sorghum&name=Sorghum Sorghum on US Grains Council Web Site] * [http://www.sorghumgrowers.com National Grain Sorghum Producers] * [http://www.ca.uky.edu/nssppa/production.html National Sweet Sorghum Producers and Processors Association] * [http://www.grains.org/galleries/default-file/Sorghum%20Handbook.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202074553/http://www.grains.org/galleries/default-file/Sorghum%20Handbook.pdf |date=2007-12-02 }} - Sorghum Handbook * [http://weedsoft.unl.edu/documents/GrowthStagesModule/Sorghum/Sorg.htm Sorghum Growth Stages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070429022343/http://weedsoft.unl.edu/documents/GrowthStagesModule/Sorghum/Sorg.htm |date=2007-04-29 }} * [http://biology.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&doi=10.1371/journal.pbio.0030013 Sequencing of the Sorghum Genome by Methylation Filtration] * [http://www2.dpi.qld.gov.au/health/11762.html Risk management of cyanide (prussic acid) and nitrates in sorghum crops] * [http://www.phytozome.net/sorghum Preliminary assembly and annotation of sorghum bicolor genome] == Referensi == <references /> {{Bahan pangan}} {{tanaman-stub}} [[Kategori:Poaceae]] [[Kategori:Serealia]] [[Kategori:Tutuwuhan tropis]] [[Kategori:Tutuwuhan industri]] [[Kategori:Tutuwuhan]] [[Kategori:Bahan kadaharan]] grxnalxzg4ex9hgoc6kfv70t6aprjhs 0 107742 709686 705360 2026-05-23T05:20:35Z Dinototosugiarto 11449 709686 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; float:right; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; font-size:95%; margin-left:1em;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; margin-bottom:0.2em;" | Sérén Taun |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Seren Taun Cigugur.jpg|250px|Prosesi numbuk paré]]<br/><small>''Hiji pintonan dina upacara Sérén Taun.''</small> |- ! style="text-align:left;" | Jinis | Syukuran Panén |- ! style="text-align:left;" | Sélér | [[Sunda]] |- ! style="text-align:left;" | Lokasi | [[Jawa Kulon]] sarta [[Banten]] |- ! style="text-align:left;" | Tanggal | Unggal bulan [[Rayagung]] |- ! style="text-align:left;" | Tujuan | Rasa [[Tahmid|syukur]] sarta ngamulyakeun [[Nyi Pohaci]] |- ! style="text-align:left;" | Pakakas | [[Étém]], [[Rengkong]], [[Lisung]], [[Alu]], [[Leuit]] |} '''Sérén Taun''' nyaéta upacara adat panén paré masarakat [[Sunda]] anu dilaksanakeun unggal taun.<ref name="Kiblat">Hidayat, Rachmat Taufiq, spk. (2005). ''Peperenian Urang Sunda''. Bandung: Kiblat Buku Utama.</ref> Ieu upacara mangrupa wujud rasa syukur ka Gusti Nu Maha Suci sarta panghurmat ka [[Nyi Pohaci Sanghyang Asri]] anu dianggap salaku déwi paré sarta kasuburan.<ref name="Sasmita">Sasmita, Mamat. (2009). ''Kearifan Lokal Manusia Sunda''. Bandung: Kiblat Buku Utama.</ref> == Étimologi == Nami '''Sérén Taun''' asalna tina dua kecap: * '''Sérén''': Hartina masrahkeun, mikeun, atawa nyérénkeun. * '''Taun''': Hartina taun anu geus kaliwat sarta taun anu bakal datang. Jadi, Sérén Taun hartina masrahkeun hasil panén taun ieu sarta ménta kasalametan pikeun taun payun.<ref name="Dinas">Dinas Pariwisata dan Kebudayaan Jawa Barat. (2020). ''Upacara Adat Seren Taun''. Bandung.</ref> == Ritual Utama == Sanajan ritualna béda-béda di unggal daérah, sacara umum aya sababaraha prosési utama: # '''Ngaréngkong''': Ngagotong paré maké [[awi gombong]] anu ngaluarkeun sora unik. # '''Meuleum Kemenyan''': Simbol panyambat ka para karuhun. # '''Majémpang''': Ngumpulkeun hasil bumi ti masarakat. # '''[[Nutu Paré]]''': Prosés nutu paré babarengan dina [[lisung]] anu jadi puncak acara, di mana paré hasilna bakal diasupkeun kana [[Leuit]] (gudang paré).<ref name="Prawira">Prawirasumantri, Abud, spk. (1990). ''Sastra Lisan Sunda''. Jakarta: Depdikbud.</ref> == Lokasi Palaksanaan == Sababaraha daérah anu masih pengkuh ngalaksanakeun Sérén Taun kalayan rongkah di antarana: * '''[[Cigugur, Kuningan]]''': Salah sahiji anu pangbadagna, biasana dilaksanakeun unggal tanggal 22 [[Rayagung]] (bulan pamungkas dina kalénder Sunda). * '''[[Kasepuhan Ciptagelar]]''', Sukabumi: Ngonci sakabéh tatanén dina sistem [[huma]] sarta [[leuit]]. * '''[[Sindang Barang, Bogor]]''': Anu miboga sajarah raket jeung karajaan [[Pajajaran]]. * '''[[Sirna Resmi]]''' sarta '''[[Cisungsang]]''' di [[Banten Kidul]]. == Harti Filosofis == Sérén Taun lain saukur hajat, tapi miboga harti: * '''Silaturahmi''': Ngumpulkeun warga sarta para pamingpin adat. * '''Ékologi''': Ngajarkeun manusa sangkan ngajaga kasaimbangan alam (leuweung, cai, jeung taneuh). * '''Ketahanan Pangan''': Mastikeun stok paré di [[leuit]] cukup pikeun sataun ka hareup.<ref name="Suwatno">Suwatno, Edi. (2014). ''Nilai Budaya dina Upacara Sérén Taun''. Jurnal Budaya Sunda.</ref> == Tutumbu Kaluar == * [https://budaya-indonesia.org/Seren-Taun-Cigugur Inpormasi Budaya: Sérén Taun Cigugur]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://kasepuhan-ciptagelar.org/ Profil Adat Kasepuhan Ciptagelar Sukabumi]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://jakarta-tourism.go.id/ Situs Pariwisata Jawa Kulon: Tradisi Masyarakat Sunda] == Rujukan == <references /> [[Kategori:Upacara Adat Sunda]] [[Kategori:Tatanén di Tatar Sunda]] [[Kategori:Upacara Adat Sunda]] [[Kategori:Tatanén di Tatar Sunda]] [[Kategori:Kabudayaan Sunda]] [[Kategori:Kearifan Lokal]] br8wrepstz182ew7uxz23m8lld4fju4 0 107782 709665 709645 2026-05-22T20:50:02Z Dinototosugiarto 11449 /* Arafah: Lalampahan Nyuprih Pangarti */ 709665 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; border-spacing:2px; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:88%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#daa520; color:white; padding:5px;" | Wukuf |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[file:Pilgrims cover Arafat's roads, plains and mountain - Flickr - Al Jazeera English.jpg|250px]]<br/>''Jamaah haji nuju wukuf di [[Arafah]].'' |- ! style="text-align:left;" | Ngaran Arab | وقوف (''Wuqūf'') |- ! style="text-align:left;" | Hartosna | Cicing / Eureun |- ! style="text-align:left;" | Waktu | 9 [[Dzulhijjah]] |- ! style="text-align:left;" | Lokasi | Padang [[Arafah]] |- ! style="text-align:left;" | Status | Rukun Haji (Paling Utama) |} '''Wukuf''' (basa Arab: وقوف) nyaéta cicingna jamaah haji di padang [[Arafah]] dina waktu anu parantos ditangtukeun. Wukuf mangrupikeun puncak sarta rukun haji anu paling utama, sakumaha dawuh [[Muhammad|Nabi Muhammad saw.]]: "Haji téh nyaéta Arafah."<ref>''Sunan An-Nasa'i'', Hadits nomer 3016. Diaksés tina [https://sunnah.com/nasai:3016 sunnah.com/nasai:3016].</ref><ref name=wukuf >{{cite book |last1=Herwibowo |first1=H. Bobby |last2=Dani |first2=Indriya R. |title=Panduan Pintar Manasik Haji dan Umrah |date=2013 |publisher=WahyuMedia |location=Jakarta |isbn=978-979-795-714-8 |page=42 |url=https://www.google.co.id/books/edition/Panduan_Pintar_Manasik_Haji_dan_Umrah/wXtxEQAAQBAJ?gbpv=1&pg=PA42 |access-date=2 Pébruari 2026 |language=id}}</ref> == Waktu Palaksanaan == Waktu wukuf dimimitian saatos lingsir panonpoé (waktu [[Lohor|Zuhur]]) dina kaping '''9 [[Dzulhijjah]]''' dugi ka meletékna fajar dina kaping 10 Dzulhijjah (Idul Adha).<ref>Sayyid Sabiq, ''Fiqih Sunnah'', Jilid 3, (Jakarta: Pena Pundi Aksara, 2013), kaca 55. ISBN 978-979-3210-44-5.</ref><ref name=wukuf /> == Kagiatan nalika Wukuf == Nalika wukuf, jamaah disunnahkeun pikeun: * Ngaregepkeun hutbah Arafah. * Ngalaksanakeun [[Solat|salat]] [[Lohor|Zuhur]] sarta Ashar kalayan cara jamak takdim sarta [[Qosor|qashar]]. * Loba [[dzikir]], maca [[talbiyah]], sarta ngadu'a ka Allah swt. kalayan husyu'. * Maca du'a anu pangsaéna nalika wukuf: <blockquote> '''{{lang|ar|لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}'''<br/> ''Lā ilāha illallāhu waḥdahū lā syarīka lah, lahul-mulku wa lahul-ḥamdu, wa huwa ‘alā kulli syay’in qadīr.''<br/> (Taya deui Pangéran anging Allah, Anu Maha Tunggal, teu aya sekutu pikeun Mantenna. Kagungan Mantenna sagala karajaan sarta puji, sarta Mantenna Maha Kawasa luhureun sagala perkara).<ref>''Al-Muwatta'', Imam Malik, Kitab ka-15, Hadits nomer 32. [https://sunnah.com/malik/15/32 sunnah.com/malik/15/32]</ref> </blockquote> == Hikmah == === Simbol Padang Mahsyar === Wukuf mangrupikeun gambaran leutik tina kaayaan manusa nalika engké dikumpulkeun di Padang Mahsyar. Di Arafah, sakabéh manusa ngagem papaséntan/anggoan anu sami (kaén ihram), tanpa ningali pangkat, kabeungharan, atanapi asal-usul bangsa. Iwal ti kataqwaan anu ngabedakeunna. <ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, ''Sejarah Mekah'', (2015), kaca 112.</ref><ref name=wukuf /> . Ieu téh kaayaan di mana manusa ngarasa leutik sarta hina di payuneun Nu Maha Kawasa.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin: Kitab Rahasia-Rahasia Haji''.</ref> === Muhasabah sarta Pangampura === Wukuf hartosna "eureun". Pesenna nyaéta manusa kedah eureun sakedap tina kasibukan dunya pikeun '''Muhasabah''' (nginget-nginget dosa). Arafah sorangan asalna tina kecap '''Araffa''' anu hartosna "mikawanoh". Di dieu, manusa diharepkeun tiasa mikawanoh dirina anu loba dosa, sakaligus mikawanoh [[Takbir|kaagungan Allah]] anu Maha Pangampura. Éta sababna, wanci wukuf mangrupikeun waktu anu paling mustajab pikeun ngadoa sarta ménta hampura sagemblengna. === Jabal Rahmah: Tempat Kasih Sayang === Di tengah [[tegal]] Arafah aya hiji [[pasir]] anu disebut '''Jabal Rahmah''' (Pasir Kasih Sayang). Numutkeun sajarah, ieu téh tempat ditepungkeunana deui [[Nabi Adam]] as. sareng [[Siti Hawa]] saatos mangpuluh-puluh taun dipisahkeun. Ieu ngalambangkeun yén Arafah téh tempat lungsurna rahmat sarta kasih sayang Allah ka hamba-Na anu daék tobat sarta mulang ka jalan-Na.<ref>Ibn Katsir. ''Qisas al-Anbiya'' (Sajarah nabi-nabi).</ref> ===Ma'rifat di Arafah: Nepangkeun Diri ka Gusti=== Di Arafah téh sanés ngan saukur cicing papanasan, tapi mangrupikeun wanci [[Ma'rifatullah]] (mikawanoh Allah) anu dimimitian ku [[Ma'rifatun Nafs]] (mikawanoh diri sorangan). # Ngawanohkeun [[Jati Diri]] anu Hina: "Nepangkeun diri" di dieu hartosna ngaku: "Ieu sim kuring, ya Allah, hamba Anjeun anu kotor, anu taya lian ngan saukur siki keusik di jagat raya Anjeun." Di payuneun Allah anu Maha Agung, urang nembongkeun diri urang anu saéstuna: seueur dosa, bodo, sarta teu gaduh daya naon-naon. # Ma'rifat Ti "Nyaho" Jadi "Wano" : Di Arafah, jamaah haji sanés ngan saukur nyaho yén Allah téh aya, tapi kedah "manggihan" sarta "nepangkeun diri" sacara langsung dina suasana anu kacida caketna. Ieu mangrupikeun momen dialog batin anu paling jujur. Upami urang tacan nepangkeun diri (ngaku dosa sarta jati diri) ka Allah, mangka wukuf urang ngan saukur raga anu nuju aya di padang pasir, tapi jiwana tacan nepi. # Caketna Allah di Arafah:Arafah disebut tempat anu caket ka Allah sabab di dinya sakabéh halangan dunya (harta, pangkat, sarta baju) parantos dipiceun. Nalika manusa geus jadi "nol", di dinya manusa bisa nepangkeun dirina ka Nu Maha "Hiji". <blockquote> "Di '''[[Arafah]]''', anjeun nuju nangtung di payuneun Allah anu Maha Agung. Naha anjeun ngan saukur hadir sacara fisik, atanapi anjeun parantos 'nepangkeun diri' ka Manten-na? Nepangkeun diri hartosna anjeun jujur ngabongkar sakabéh dosa sarta kahinaan anjeun di payuneun Anjeunna. Sabab, moal aya anu bisa mikawanoh (Ma'rifat) ka Allah, upami anjeunna tacan mikawanoh sarta nepangkeun jati dirina anu saéstuna." <cite>— Disarikeun tina ''Makna Haji'' (2014) ku Dr. Ali Syariati.</cite> </blockquote> ===Arafah: Lalampahan Nyuprih Pangarti=== Ari hakekat [[Wukuf]] téh mangrupikeun fase [[Kasadaran]] (''Consciousness''). # Arafah salaku Madrasah Intelektual: Di Arafah, jamaah haji henteu dipiwarang ngerjakeun ritual fisik anu beurat sapertos [[tawaf]] atanapi [[sa'i]]. Jamaah ngan saukur dipiwarang cicing sarta mikir. Ieu mangrupikeun simbol yén sateuacan manusa meta ''(beraksi)'', manusa kedah gaduh [[Pangarti]] (ilmu/kasadaran) heula. Haji tanpa pangarti ngan saukur bakal janten adat kabiasaan anu kosong. # Kagémbang dina Milari [[Jati Diri]]: Saha urang? (Ma'rifatun Nafs), Keur naon urang di dunya?, Kamana urang bakal mulang? Di Arafah, manusa nuju ngéntép "ideologi" sarta "tujuan hirupna" sateuacan lebet kana medan perang di [[Mina]]. # Pangarti salaku Sanjata: Nyuprih pangarti di Arafah mangrupikeun ''persiapan mental''. Tanpa pangarti anu jero ngeunaan [[Tauhid]] sarta kamanusaan, saurang jamaah moal bakal kuat nalika kudu nyanghareupan gogoda [[sétan]] (Jumrah). Pangarti nyaéta cahaya anu nyaangan jalan haji urang.<ref>Syariati, Ali. (2014). ''Makna Haji''. Jakarta: Zahira.</ref> == Dalil ngeunaan Wukuf == === Al-Qur'an: Miang ti Arafah === Allah SWT parantos maparin arahan nalika para jamaah tos lekasan ngerjakeun wukuf di Arafah: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">فَإِذَا أَفَضْتُم مِّنْ عَرَفَاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِندَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ...</div> "Maka nalika anjeun geus miang ti Arafat (sanggeus wukuf), mangka kudu maraca dikir ka Allah di Masy’aril Haram (Muzdalifah)..." <cite>— '''QS. Al-Baqarah: 198'''</cite> </blockquote> === Hadis: Puncakna Ibadah Haji === Hadis ieu mangrupikeun rujukan utama anu nandeskeun yén wukuf di Arafah nyaéta inti tina sakabéh prosés ibadah haji: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">الْحَجُّ عَرَفَةُ</div> "Haji téh nyaéta (wukuf di) Arafah." <cite>— '''HR. Tirmidzi no. 889, Abu Dawud no. 1949, sarta Ibnu Majah no. 3015. Hadis Shahih.'''</cite> </blockquote> === Hadis: Kaistiméwaan Poé Arafah === Ngenaan kautamaan poé nalika jamaah nuju wukuf, Rasulullah saw. ngadawuh: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يُعْتِقَ اللَّهُ فِيهِ عَبْدًا مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ</div> "Taya hiji poé anu di dinya Allah leuwih loba ngabébaskeun hamba-Na tina seuneu naraka salian ti dina poé Arafah." <cite>— '''HR. Muslim no. 1348'''</cite> </blockquote> ==Rujukan== {{Reflist|2}} * {{cite book |last=Syariati |first=Ali |title=Makna Haji |year=2014 |publisher=Zahira |location=Jakarta}} == Kategori == [[Kategori:Ibadah Islam]] [[Kategori:Haji]] [[Kategori:Mekah]] [[Kategori:islam]] {{Ibadah Haji}} {{islam-pondok}} 781dyho5bmkvthiky89owr7fye1aexx 709666 709665 2026-05-22T20:55:18Z Dinototosugiarto 11449 /* Muhasabah sarta Pangampura */ 709666 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; border-spacing:2px; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:88%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#daa520; color:white; padding:5px;" | Wukuf |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[file:Pilgrims cover Arafat's roads, plains and mountain - Flickr - Al Jazeera English.jpg|250px]]<br/>''Jamaah haji nuju wukuf di [[Arafah]].'' |- ! style="text-align:left;" | Ngaran Arab | وقوف (''Wuqūf'') |- ! style="text-align:left;" | Hartosna | Cicing / Eureun |- ! style="text-align:left;" | Waktu | 9 [[Dzulhijjah]] |- ! style="text-align:left;" | Lokasi | Padang [[Arafah]] |- ! style="text-align:left;" | Status | Rukun Haji (Paling Utama) |} '''Wukuf''' (basa Arab: وقوف) nyaéta cicingna jamaah haji di padang [[Arafah]] dina waktu anu parantos ditangtukeun. Wukuf mangrupikeun puncak sarta rukun haji anu paling utama, sakumaha dawuh [[Muhammad|Nabi Muhammad saw.]]: "Haji téh nyaéta Arafah."<ref>''Sunan An-Nasa'i'', Hadits nomer 3016. Diaksés tina [https://sunnah.com/nasai:3016 sunnah.com/nasai:3016].</ref><ref name=wukuf >{{cite book |last1=Herwibowo |first1=H. Bobby |last2=Dani |first2=Indriya R. |title=Panduan Pintar Manasik Haji dan Umrah |date=2013 |publisher=WahyuMedia |location=Jakarta |isbn=978-979-795-714-8 |page=42 |url=https://www.google.co.id/books/edition/Panduan_Pintar_Manasik_Haji_dan_Umrah/wXtxEQAAQBAJ?gbpv=1&pg=PA42 |access-date=2 Pébruari 2026 |language=id}}</ref> == Waktu Palaksanaan == Waktu wukuf dimimitian saatos lingsir panonpoé (waktu [[Lohor|Zuhur]]) dina kaping '''9 [[Dzulhijjah]]''' dugi ka meletékna fajar dina kaping 10 Dzulhijjah (Idul Adha).<ref>Sayyid Sabiq, ''Fiqih Sunnah'', Jilid 3, (Jakarta: Pena Pundi Aksara, 2013), kaca 55. ISBN 978-979-3210-44-5.</ref><ref name=wukuf /> == Kagiatan nalika Wukuf == Nalika wukuf, jamaah disunnahkeun pikeun: * Ngaregepkeun hutbah Arafah. * Ngalaksanakeun [[Solat|salat]] [[Lohor|Zuhur]] sarta Ashar kalayan cara jamak takdim sarta [[Qosor|qashar]]. * Loba [[dzikir]], maca [[talbiyah]], sarta ngadu'a ka Allah swt. kalayan husyu'. * Maca du'a anu pangsaéna nalika wukuf: <blockquote> '''{{lang|ar|لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}'''<br/> ''Lā ilāha illallāhu waḥdahū lā syarīka lah, lahul-mulku wa lahul-ḥamdu, wa huwa ‘alā kulli syay’in qadīr.''<br/> (Taya deui Pangéran anging Allah, Anu Maha Tunggal, teu aya sekutu pikeun Mantenna. Kagungan Mantenna sagala karajaan sarta puji, sarta Mantenna Maha Kawasa luhureun sagala perkara).<ref>''Al-Muwatta'', Imam Malik, Kitab ka-15, Hadits nomer 32. [https://sunnah.com/malik/15/32 sunnah.com/malik/15/32]</ref> </blockquote> == Hikmah == === Simbol Padang Mahsyar === Wukuf mangrupikeun gambaran leutik tina kaayaan manusa nalika engké dikumpulkeun di Padang Mahsyar. Di Arafah, sakabéh manusa ngagem papaséntan/anggoan anu sami (kaén ihram), tanpa ningali pangkat, kabeungharan, atanapi asal-usul bangsa. Iwal ti kataqwaan anu ngabedakeunna. <ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, ''Sejarah Mekah'', (2015), kaca 112.</ref><ref name=wukuf /> . Ieu téh kaayaan di mana manusa ngarasa leutik sarta hina di payuneun Nu Maha Kawasa.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin: Kitab Rahasia-Rahasia Haji''.</ref> === Muhasabah sarta Pangampura === Wukuf hartosna "eureun". Pesenna nyaéta manusa kedah eureun sakedap tina kasibukan dunya pikeun '''[[Muhasabah]]''' (nginget-nginget dosa). Arafah sorangan asalna tina kecap '''Araffa''' anu hartosna "mikawanoh". Di dieu, manusa diharepkeun tiasa mikawanoh dirina anu loba dosa, sakaligus mikawanoh [[Takbir|kaagungan Allah]] anu Maha Pangampura. Éta sababna, wanci wukuf mangrupikeun waktu anu paling mustajab pikeun ngadoa sarta ménta hampura sagemblengna. === Jabal Rahmah: Tempat Kasih Sayang === Di tengah [[tegal]] Arafah aya hiji [[pasir]] anu disebut '''Jabal Rahmah''' (Pasir Kasih Sayang). Numutkeun sajarah, ieu téh tempat ditepungkeunana deui [[Nabi Adam]] as. sareng [[Siti Hawa]] saatos mangpuluh-puluh taun dipisahkeun. Ieu ngalambangkeun yén Arafah téh tempat lungsurna rahmat sarta kasih sayang Allah ka hamba-Na anu daék tobat sarta mulang ka jalan-Na.<ref>Ibn Katsir. ''Qisas al-Anbiya'' (Sajarah nabi-nabi).</ref> ===Ma'rifat di Arafah: Nepangkeun Diri ka Gusti=== Di Arafah téh sanés ngan saukur cicing papanasan, tapi mangrupikeun wanci [[Ma'rifatullah]] (mikawanoh Allah) anu dimimitian ku [[Ma'rifatun Nafs]] (mikawanoh diri sorangan). # Ngawanohkeun [[Jati Diri]] anu Hina: "Nepangkeun diri" di dieu hartosna ngaku: "Ieu sim kuring, ya Allah, hamba Anjeun anu kotor, anu taya lian ngan saukur siki keusik di jagat raya Anjeun." Di payuneun Allah anu Maha Agung, urang nembongkeun diri urang anu saéstuna: seueur dosa, bodo, sarta teu gaduh daya naon-naon. # Ma'rifat Ti "Nyaho" Jadi "Wano" : Di Arafah, jamaah haji sanés ngan saukur nyaho yén Allah téh aya, tapi kedah "manggihan" sarta "nepangkeun diri" sacara langsung dina suasana anu kacida caketna. Ieu mangrupikeun momen dialog batin anu paling jujur. Upami urang tacan nepangkeun diri (ngaku dosa sarta jati diri) ka Allah, mangka wukuf urang ngan saukur raga anu nuju aya di padang pasir, tapi jiwana tacan nepi. # Caketna Allah di Arafah:Arafah disebut tempat anu caket ka Allah sabab di dinya sakabéh halangan dunya (harta, pangkat, sarta baju) parantos dipiceun. Nalika manusa geus jadi "nol", di dinya manusa bisa nepangkeun dirina ka Nu Maha "Hiji". <blockquote> "Di '''[[Arafah]]''', anjeun nuju nangtung di payuneun Allah anu Maha Agung. Naha anjeun ngan saukur hadir sacara fisik, atanapi anjeun parantos 'nepangkeun diri' ka Manten-na? Nepangkeun diri hartosna anjeun jujur ngabongkar sakabéh dosa sarta kahinaan anjeun di payuneun Anjeunna. Sabab, moal aya anu bisa mikawanoh (Ma'rifat) ka Allah, upami anjeunna tacan mikawanoh sarta nepangkeun jati dirina anu saéstuna." <cite>— Disarikeun tina ''Makna Haji'' (2014) ku Dr. Ali Syariati.</cite> </blockquote> ===Arafah: Lalampahan Nyuprih Pangarti=== Ari hakekat [[Wukuf]] téh mangrupikeun fase [[Kasadaran]] (''Consciousness''). # Arafah salaku Madrasah Intelektual: Di Arafah, jamaah haji henteu dipiwarang ngerjakeun ritual fisik anu beurat sapertos [[tawaf]] atanapi [[sa'i]]. Jamaah ngan saukur dipiwarang cicing sarta mikir. Ieu mangrupikeun simbol yén sateuacan manusa meta ''(beraksi)'', manusa kedah gaduh [[Pangarti]] (ilmu/kasadaran) heula. Haji tanpa pangarti ngan saukur bakal janten adat kabiasaan anu kosong. # Kagémbang dina Milari [[Jati Diri]]: Saha urang? (Ma'rifatun Nafs), Keur naon urang di dunya?, Kamana urang bakal mulang? Di Arafah, manusa nuju ngéntép "ideologi" sarta "tujuan hirupna" sateuacan lebet kana medan perang di [[Mina]]. # Pangarti salaku Sanjata: Nyuprih pangarti di Arafah mangrupikeun ''persiapan mental''. Tanpa pangarti anu jero ngeunaan [[Tauhid]] sarta kamanusaan, saurang jamaah moal bakal kuat nalika kudu nyanghareupan gogoda [[sétan]] (Jumrah). Pangarti nyaéta cahaya anu nyaangan jalan haji urang.<ref>Syariati, Ali. (2014). ''Makna Haji''. Jakarta: Zahira.</ref> == Dalil ngeunaan Wukuf == === Al-Qur'an: Miang ti Arafah === Allah SWT parantos maparin arahan nalika para jamaah tos lekasan ngerjakeun wukuf di Arafah: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">فَإِذَا أَفَضْتُم مِّنْ عَرَفَاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِندَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ...</div> "Maka nalika anjeun geus miang ti Arafat (sanggeus wukuf), mangka kudu maraca dikir ka Allah di Masy’aril Haram (Muzdalifah)..." <cite>— '''QS. Al-Baqarah: 198'''</cite> </blockquote> === Hadis: Puncakna Ibadah Haji === Hadis ieu mangrupikeun rujukan utama anu nandeskeun yén wukuf di Arafah nyaéta inti tina sakabéh prosés ibadah haji: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">الْحَجُّ عَرَفَةُ</div> "Haji téh nyaéta (wukuf di) Arafah." <cite>— '''HR. Tirmidzi no. 889, Abu Dawud no. 1949, sarta Ibnu Majah no. 3015. Hadis Shahih.'''</cite> </blockquote> === Hadis: Kaistiméwaan Poé Arafah === Ngenaan kautamaan poé nalika jamaah nuju wukuf, Rasulullah saw. ngadawuh: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يُعْتِقَ اللَّهُ فِيهِ عَبْدًا مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ</div> "Taya hiji poé anu di dinya Allah leuwih loba ngabébaskeun hamba-Na tina seuneu naraka salian ti dina poé Arafah." <cite>— '''HR. Muslim no. 1348'''</cite> </blockquote> ==Rujukan== {{Reflist|2}} * {{cite book |last=Syariati |first=Ali |title=Makna Haji |year=2014 |publisher=Zahira |location=Jakarta}} == Kategori == [[Kategori:Ibadah Islam]] [[Kategori:Haji]] [[Kategori:Mekah]] [[Kategori:islam]] {{Ibadah Haji}} {{islam-pondok}} r2q51m1js7a6kkg1k4fynpr2r4oq4k1 709698 709666 2026-05-23T11:07:35Z Dinototosugiarto 11449 /* Muhasabah sarta Pangampura */ 709698 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; border-spacing:2px; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:88%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#daa520; color:white; padding:5px;" | Wukuf |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[file:Pilgrims cover Arafat's roads, plains and mountain - Flickr - Al Jazeera English.jpg|250px]]<br/>''Jamaah haji nuju wukuf di [[Arafah]].'' |- ! style="text-align:left;" | Ngaran Arab | وقوف (''Wuqūf'') |- ! style="text-align:left;" | Hartosna | Cicing / Eureun |- ! style="text-align:left;" | Waktu | 9 [[Dzulhijjah]] |- ! style="text-align:left;" | Lokasi | Padang [[Arafah]] |- ! style="text-align:left;" | Status | Rukun Haji (Paling Utama) |} '''Wukuf''' (basa Arab: وقوف) nyaéta cicingna jamaah haji di padang [[Arafah]] dina waktu anu parantos ditangtukeun. Wukuf mangrupikeun puncak sarta rukun haji anu paling utama, sakumaha dawuh [[Muhammad|Nabi Muhammad saw.]]: "Haji téh nyaéta Arafah."<ref>''Sunan An-Nasa'i'', Hadits nomer 3016. Diaksés tina [https://sunnah.com/nasai:3016 sunnah.com/nasai:3016].</ref><ref name=wukuf >{{cite book |last1=Herwibowo |first1=H. Bobby |last2=Dani |first2=Indriya R. |title=Panduan Pintar Manasik Haji dan Umrah |date=2013 |publisher=WahyuMedia |location=Jakarta |isbn=978-979-795-714-8 |page=42 |url=https://www.google.co.id/books/edition/Panduan_Pintar_Manasik_Haji_dan_Umrah/wXtxEQAAQBAJ?gbpv=1&pg=PA42 |access-date=2 Pébruari 2026 |language=id}}</ref> == Waktu Palaksanaan == Waktu wukuf dimimitian saatos lingsir panonpoé (waktu [[Lohor|Zuhur]]) dina kaping '''9 [[Dzulhijjah]]''' dugi ka meletékna fajar dina kaping 10 Dzulhijjah (Idul Adha).<ref>Sayyid Sabiq, ''Fiqih Sunnah'', Jilid 3, (Jakarta: Pena Pundi Aksara, 2013), kaca 55. ISBN 978-979-3210-44-5.</ref><ref name=wukuf /> == Kagiatan nalika Wukuf == Nalika wukuf, jamaah disunnahkeun pikeun: * Ngaregepkeun hutbah Arafah. * Ngalaksanakeun [[Solat|salat]] [[Lohor|Zuhur]] sarta Ashar kalayan cara jamak takdim sarta [[Qosor|qashar]]. * Loba [[dzikir]], maca [[talbiyah]], sarta ngadu'a ka Allah swt. kalayan husyu'. * Maca du'a anu pangsaéna nalika wukuf: <blockquote> '''{{lang|ar|لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}'''<br/> ''Lā ilāha illallāhu waḥdahū lā syarīka lah, lahul-mulku wa lahul-ḥamdu, wa huwa ‘alā kulli syay’in qadīr.''<br/> (Taya deui Pangéran anging Allah, Anu Maha Tunggal, teu aya sekutu pikeun Mantenna. Kagungan Mantenna sagala karajaan sarta puji, sarta Mantenna Maha Kawasa luhureun sagala perkara).<ref>''Al-Muwatta'', Imam Malik, Kitab ka-15, Hadits nomer 32. [https://sunnah.com/malik/15/32 sunnah.com/malik/15/32]</ref> </blockquote> == Hikmah == === Simbol Padang Mahsyar === Wukuf mangrupikeun gambaran leutik tina kaayaan manusa nalika engké dikumpulkeun di Padang Mahsyar. Di Arafah, sakabéh manusa ngagem papaséntan/anggoan anu sami (kaén ihram), tanpa ningali pangkat, kabeungharan, atanapi asal-usul bangsa. Iwal ti kataqwaan anu ngabedakeunna. <ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, ''Sejarah Mekah'', (2015), kaca 112.</ref><ref name=wukuf /> . Ieu téh kaayaan di mana manusa ngarasa leutik sarta hina di payuneun Nu Maha Kawasa.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin: Kitab Rahasia-Rahasia Haji''.</ref> === Muhasabah sarta Pangampura === Wukuf hartosna "eureun". Pesenna nyaéta manusa kedah eureun sakedap tina kasibukan dunya pikeun '''[[Muhasabah]]''' (nginget-nginget dosa). Arafah sorangan asalna tina kecap '''Araffa''' anu hartosna "mikawanoh". Di dieu, manusa diharepkeun tiasa mikawanoh dirina anu loba [[dosa]], sakaligus mikawanoh [[Takbir|kaagungan Allah]] anu Maha Pangampura. Éta sababna, wanci wukuf mangrupikeun waktu anu paling mustajab pikeun ngadoa sarta ménta hampura sagemblengna. === Jabal Rahmah: Tempat Kasih Sayang === Di tengah [[tegal]] Arafah aya hiji [[pasir]] anu disebut '''Jabal Rahmah''' (Pasir Kasih Sayang). Numutkeun sajarah, ieu téh tempat ditepungkeunana deui [[Nabi Adam]] as. sareng [[Siti Hawa]] saatos mangpuluh-puluh taun dipisahkeun. Ieu ngalambangkeun yén Arafah téh tempat lungsurna rahmat sarta kasih sayang Allah ka hamba-Na anu daék tobat sarta mulang ka jalan-Na.<ref>Ibn Katsir. ''Qisas al-Anbiya'' (Sajarah nabi-nabi).</ref> ===Ma'rifat di Arafah: Nepangkeun Diri ka Gusti=== Di Arafah téh sanés ngan saukur cicing papanasan, tapi mangrupikeun wanci [[Ma'rifatullah]] (mikawanoh Allah) anu dimimitian ku [[Ma'rifatun Nafs]] (mikawanoh diri sorangan). # Ngawanohkeun [[Jati Diri]] anu Hina: "Nepangkeun diri" di dieu hartosna ngaku: "Ieu sim kuring, ya Allah, hamba Anjeun anu kotor, anu taya lian ngan saukur siki keusik di jagat raya Anjeun." Di payuneun Allah anu Maha Agung, urang nembongkeun diri urang anu saéstuna: seueur dosa, bodo, sarta teu gaduh daya naon-naon. # Ma'rifat Ti "Nyaho" Jadi "Wano" : Di Arafah, jamaah haji sanés ngan saukur nyaho yén Allah téh aya, tapi kedah "manggihan" sarta "nepangkeun diri" sacara langsung dina suasana anu kacida caketna. Ieu mangrupikeun momen dialog batin anu paling jujur. Upami urang tacan nepangkeun diri (ngaku dosa sarta jati diri) ka Allah, mangka wukuf urang ngan saukur raga anu nuju aya di padang pasir, tapi jiwana tacan nepi. # Caketna Allah di Arafah:Arafah disebut tempat anu caket ka Allah sabab di dinya sakabéh halangan dunya (harta, pangkat, sarta baju) parantos dipiceun. Nalika manusa geus jadi "nol", di dinya manusa bisa nepangkeun dirina ka Nu Maha "Hiji". <blockquote> "Di '''[[Arafah]]''', anjeun nuju nangtung di payuneun Allah anu Maha Agung. Naha anjeun ngan saukur hadir sacara fisik, atanapi anjeun parantos 'nepangkeun diri' ka Manten-na? Nepangkeun diri hartosna anjeun jujur ngabongkar sakabéh dosa sarta kahinaan anjeun di payuneun Anjeunna. Sabab, moal aya anu bisa mikawanoh (Ma'rifat) ka Allah, upami anjeunna tacan mikawanoh sarta nepangkeun jati dirina anu saéstuna." <cite>— Disarikeun tina ''Makna Haji'' (2014) ku Dr. Ali Syariati.</cite> </blockquote> ===Arafah: Lalampahan Nyuprih Pangarti=== Ari hakekat [[Wukuf]] téh mangrupikeun fase [[Kasadaran]] (''Consciousness''). # Arafah salaku Madrasah Intelektual: Di Arafah, jamaah haji henteu dipiwarang ngerjakeun ritual fisik anu beurat sapertos [[tawaf]] atanapi [[sa'i]]. Jamaah ngan saukur dipiwarang cicing sarta mikir. Ieu mangrupikeun simbol yén sateuacan manusa meta ''(beraksi)'', manusa kedah gaduh [[Pangarti]] (ilmu/kasadaran) heula. Haji tanpa pangarti ngan saukur bakal janten adat kabiasaan anu kosong. # Kagémbang dina Milari [[Jati Diri]]: Saha urang? (Ma'rifatun Nafs), Keur naon urang di dunya?, Kamana urang bakal mulang? Di Arafah, manusa nuju ngéntép "ideologi" sarta "tujuan hirupna" sateuacan lebet kana medan perang di [[Mina]]. # Pangarti salaku Sanjata: Nyuprih pangarti di Arafah mangrupikeun ''persiapan mental''. Tanpa pangarti anu jero ngeunaan [[Tauhid]] sarta kamanusaan, saurang jamaah moal bakal kuat nalika kudu nyanghareupan gogoda [[sétan]] (Jumrah). Pangarti nyaéta cahaya anu nyaangan jalan haji urang.<ref>Syariati, Ali. (2014). ''Makna Haji''. Jakarta: Zahira.</ref> == Dalil ngeunaan Wukuf == === Al-Qur'an: Miang ti Arafah === Allah SWT parantos maparin arahan nalika para jamaah tos lekasan ngerjakeun wukuf di Arafah: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">فَإِذَا أَفَضْتُم مِّنْ عَرَفَاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِندَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ...</div> "Maka nalika anjeun geus miang ti Arafat (sanggeus wukuf), mangka kudu maraca dikir ka Allah di Masy’aril Haram (Muzdalifah)..." <cite>— '''QS. Al-Baqarah: 198'''</cite> </blockquote> === Hadis: Puncakna Ibadah Haji === Hadis ieu mangrupikeun rujukan utama anu nandeskeun yén wukuf di Arafah nyaéta inti tina sakabéh prosés ibadah haji: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">الْحَجُّ عَرَفَةُ</div> "Haji téh nyaéta (wukuf di) Arafah." <cite>— '''HR. Tirmidzi no. 889, Abu Dawud no. 1949, sarta Ibnu Majah no. 3015. Hadis Shahih.'''</cite> </blockquote> === Hadis: Kaistiméwaan Poé Arafah === Ngenaan kautamaan poé nalika jamaah nuju wukuf, Rasulullah saw. ngadawuh: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يُعْتِقَ اللَّهُ فِيهِ عَبْدًا مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ</div> "Taya hiji poé anu di dinya Allah leuwih loba ngabébaskeun hamba-Na tina seuneu naraka salian ti dina poé Arafah." <cite>— '''HR. Muslim no. 1348'''</cite> </blockquote> ==Rujukan== {{Reflist|2}} * {{cite book |last=Syariati |first=Ali |title=Makna Haji |year=2014 |publisher=Zahira |location=Jakarta}} == Kategori == [[Kategori:Ibadah Islam]] [[Kategori:Haji]] [[Kategori:Mekah]] [[Kategori:islam]] {{Ibadah Haji}} {{islam-pondok}} 9zi5qnfdsx6cx7ksfvzgt36pfu2rj2p 709701 709698 2026-05-23T11:39:38Z Dinototosugiarto 11449 /* Jabal Rahmah: Tempat Kasih Sayang */ 709701 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; border-spacing:2px; background:#f9f9f9; border:1px solid #aaa; float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:88%;" |+ style="font-size:125%; font-weight:bold; background:#daa520; color:white; padding:5px;" | Wukuf |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[file:Pilgrims cover Arafat's roads, plains and mountain - Flickr - Al Jazeera English.jpg|250px]]<br/>''Jamaah haji nuju wukuf di [[Arafah]].'' |- ! style="text-align:left;" | Ngaran Arab | وقوف (''Wuqūf'') |- ! style="text-align:left;" | Hartosna | Cicing / Eureun |- ! style="text-align:left;" | Waktu | 9 [[Dzulhijjah]] |- ! style="text-align:left;" | Lokasi | Padang [[Arafah]] |- ! style="text-align:left;" | Status | Rukun Haji (Paling Utama) |} '''Wukuf''' (basa Arab: وقوف) nyaéta cicingna jamaah haji di padang [[Arafah]] dina waktu anu parantos ditangtukeun. Wukuf mangrupikeun puncak sarta rukun haji anu paling utama, sakumaha dawuh [[Muhammad|Nabi Muhammad saw.]]: "Haji téh nyaéta Arafah."<ref>''Sunan An-Nasa'i'', Hadits nomer 3016. Diaksés tina [https://sunnah.com/nasai:3016 sunnah.com/nasai:3016].</ref><ref name=wukuf >{{cite book |last1=Herwibowo |first1=H. Bobby |last2=Dani |first2=Indriya R. |title=Panduan Pintar Manasik Haji dan Umrah |date=2013 |publisher=WahyuMedia |location=Jakarta |isbn=978-979-795-714-8 |page=42 |url=https://www.google.co.id/books/edition/Panduan_Pintar_Manasik_Haji_dan_Umrah/wXtxEQAAQBAJ?gbpv=1&pg=PA42 |access-date=2 Pébruari 2026 |language=id}}</ref> == Waktu Palaksanaan == Waktu wukuf dimimitian saatos lingsir panonpoé (waktu [[Lohor|Zuhur]]) dina kaping '''9 [[Dzulhijjah]]''' dugi ka meletékna fajar dina kaping 10 Dzulhijjah (Idul Adha).<ref>Sayyid Sabiq, ''Fiqih Sunnah'', Jilid 3, (Jakarta: Pena Pundi Aksara, 2013), kaca 55. ISBN 978-979-3210-44-5.</ref><ref name=wukuf /> == Kagiatan nalika Wukuf == Nalika wukuf, jamaah disunnahkeun pikeun: * Ngaregepkeun hutbah Arafah. * Ngalaksanakeun [[Solat|salat]] [[Lohor|Zuhur]] sarta Ashar kalayan cara jamak takdim sarta [[Qosor|qashar]]. * Loba [[dzikir]], maca [[talbiyah]], sarta ngadu'a ka Allah swt. kalayan husyu'. * Maca du'a anu pangsaéna nalika wukuf: <blockquote> '''{{lang|ar|لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}'''<br/> ''Lā ilāha illallāhu waḥdahū lā syarīka lah, lahul-mulku wa lahul-ḥamdu, wa huwa ‘alā kulli syay’in qadīr.''<br/> (Taya deui Pangéran anging Allah, Anu Maha Tunggal, teu aya sekutu pikeun Mantenna. Kagungan Mantenna sagala karajaan sarta puji, sarta Mantenna Maha Kawasa luhureun sagala perkara).<ref>''Al-Muwatta'', Imam Malik, Kitab ka-15, Hadits nomer 32. [https://sunnah.com/malik/15/32 sunnah.com/malik/15/32]</ref> </blockquote> == Hikmah == === Simbol Padang Mahsyar === Wukuf mangrupikeun gambaran leutik tina kaayaan manusa nalika engké dikumpulkeun di Padang Mahsyar. Di Arafah, sakabéh manusa ngagem papaséntan/anggoan anu sami (kaén ihram), tanpa ningali pangkat, kabeungharan, atanapi asal-usul bangsa. Iwal ti kataqwaan anu ngabedakeunna. <ref>Syaikh Safiyurrahman Al-Mubarakfuri, ''Sejarah Mekah'', (2015), kaca 112.</ref><ref name=wukuf /> . Ieu téh kaayaan di mana manusa ngarasa leutik sarta hina di payuneun Nu Maha Kawasa.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin: Kitab Rahasia-Rahasia Haji''.</ref> === Muhasabah sarta Pangampura === Wukuf hartosna "eureun". Pesenna nyaéta manusa kedah eureun sakedap tina kasibukan dunya pikeun '''[[Muhasabah]]''' (nginget-nginget dosa). Arafah sorangan asalna tina kecap '''Araffa''' anu hartosna "mikawanoh". Di dieu, manusa diharepkeun tiasa mikawanoh dirina anu loba [[dosa]], sakaligus mikawanoh [[Takbir|kaagungan Allah]] anu Maha Pangampura. Éta sababna, wanci wukuf mangrupikeun waktu anu paling mustajab pikeun ngadoa sarta ménta hampura sagemblengna. === Jabal Rahmah: Tempat Kasih Sayang === Di tengah [[tegal]] Arafah aya hiji [[pasir]] anu disebut '''Jabal Rahmah''' (Pasir Kasih Sayang). Numutkeun sajarah, ieu téh tempat ditepungkeunana deui [[Nabi Adam]] as. sareng [[Hawa|Siti Hawa]] saatos mangpuluh-puluh taun dipisahkeun. Ieu ngalambangkeun yén Arafah téh tempat lungsurna rahmat sarta kasih sayang Allah ka hamba-Na anu daék tobat sarta mulang ka jalan-Na.<ref>Ibn Katsir. ''Qisas al-Anbiya'' (Sajarah nabi-nabi).</ref> ===Ma'rifat di Arafah: Nepangkeun Diri ka Gusti=== Di Arafah téh sanés ngan saukur cicing papanasan, tapi mangrupikeun wanci [[Ma'rifatullah]] (mikawanoh Allah) anu dimimitian ku [[Ma'rifatun Nafs]] (mikawanoh diri sorangan). # Ngawanohkeun [[Jati Diri]] anu Hina: "Nepangkeun diri" di dieu hartosna ngaku: "Ieu sim kuring, ya Allah, hamba Anjeun anu kotor, anu taya lian ngan saukur siki keusik di jagat raya Anjeun." Di payuneun Allah anu Maha Agung, urang nembongkeun diri urang anu saéstuna: seueur dosa, bodo, sarta teu gaduh daya naon-naon. # Ma'rifat Ti "Nyaho" Jadi "Wano" : Di Arafah, jamaah haji sanés ngan saukur nyaho yén Allah téh aya, tapi kedah "manggihan" sarta "nepangkeun diri" sacara langsung dina suasana anu kacida caketna. Ieu mangrupikeun momen dialog batin anu paling jujur. Upami urang tacan nepangkeun diri (ngaku dosa sarta jati diri) ka Allah, mangka wukuf urang ngan saukur raga anu nuju aya di padang pasir, tapi jiwana tacan nepi. # Caketna Allah di Arafah:Arafah disebut tempat anu caket ka Allah sabab di dinya sakabéh halangan dunya (harta, pangkat, sarta baju) parantos dipiceun. Nalika manusa geus jadi "nol", di dinya manusa bisa nepangkeun dirina ka Nu Maha "Hiji". <blockquote> "Di '''[[Arafah]]''', anjeun nuju nangtung di payuneun Allah anu Maha Agung. Naha anjeun ngan saukur hadir sacara fisik, atanapi anjeun parantos 'nepangkeun diri' ka Manten-na? Nepangkeun diri hartosna anjeun jujur ngabongkar sakabéh dosa sarta kahinaan anjeun di payuneun Anjeunna. Sabab, moal aya anu bisa mikawanoh (Ma'rifat) ka Allah, upami anjeunna tacan mikawanoh sarta nepangkeun jati dirina anu saéstuna." <cite>— Disarikeun tina ''Makna Haji'' (2014) ku Dr. Ali Syariati.</cite> </blockquote> ===Arafah: Lalampahan Nyuprih Pangarti=== Ari hakekat [[Wukuf]] téh mangrupikeun fase [[Kasadaran]] (''Consciousness''). # Arafah salaku Madrasah Intelektual: Di Arafah, jamaah haji henteu dipiwarang ngerjakeun ritual fisik anu beurat sapertos [[tawaf]] atanapi [[sa'i]]. Jamaah ngan saukur dipiwarang cicing sarta mikir. Ieu mangrupikeun simbol yén sateuacan manusa meta ''(beraksi)'', manusa kedah gaduh [[Pangarti]] (ilmu/kasadaran) heula. Haji tanpa pangarti ngan saukur bakal janten adat kabiasaan anu kosong. # Kagémbang dina Milari [[Jati Diri]]: Saha urang? (Ma'rifatun Nafs), Keur naon urang di dunya?, Kamana urang bakal mulang? Di Arafah, manusa nuju ngéntép "ideologi" sarta "tujuan hirupna" sateuacan lebet kana medan perang di [[Mina]]. # Pangarti salaku Sanjata: Nyuprih pangarti di Arafah mangrupikeun ''persiapan mental''. Tanpa pangarti anu jero ngeunaan [[Tauhid]] sarta kamanusaan, saurang jamaah moal bakal kuat nalika kudu nyanghareupan gogoda [[sétan]] (Jumrah). Pangarti nyaéta cahaya anu nyaangan jalan haji urang.<ref>Syariati, Ali. (2014). ''Makna Haji''. Jakarta: Zahira.</ref> == Dalil ngeunaan Wukuf == === Al-Qur'an: Miang ti Arafah === Allah SWT parantos maparin arahan nalika para jamaah tos lekasan ngerjakeun wukuf di Arafah: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">فَإِذَا أَفَضْتُم مِّنْ عَرَفَاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِندَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ...</div> "Maka nalika anjeun geus miang ti Arafat (sanggeus wukuf), mangka kudu maraca dikir ka Allah di Masy’aril Haram (Muzdalifah)..." <cite>— '''QS. Al-Baqarah: 198'''</cite> </blockquote> === Hadis: Puncakna Ibadah Haji === Hadis ieu mangrupikeun rujukan utama anu nandeskeun yén wukuf di Arafah nyaéta inti tina sakabéh prosés ibadah haji: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">الْحَجُّ عَرَفَةُ</div> "Haji téh nyaéta (wukuf di) Arafah." <cite>— '''HR. Tirmidzi no. 889, Abu Dawud no. 1949, sarta Ibnu Majah no. 3015. Hadis Shahih.'''</cite> </blockquote> === Hadis: Kaistiméwaan Poé Arafah === Ngenaan kautamaan poé nalika jamaah nuju wukuf, Rasulullah saw. ngadawuh: <blockquote> <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 1.2em; line-height: 1.6em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif;">مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يُعْتِقَ اللَّهُ فِيهِ عَبْدًا مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ</div> "Taya hiji poé anu di dinya Allah leuwih loba ngabébaskeun hamba-Na tina seuneu naraka salian ti dina poé Arafah." <cite>— '''HR. Muslim no. 1348'''</cite> </blockquote> ==Rujukan== {{Reflist|2}} * {{cite book |last=Syariati |first=Ali |title=Makna Haji |year=2014 |publisher=Zahira |location=Jakarta}} == Kategori == [[Kategori:Ibadah Islam]] [[Kategori:Haji]] [[Kategori:Mekah]] [[Kategori:islam]] {{Ibadah Haji}} {{islam-pondok}} rvwxfmbvfm9kkxlyq32bg6brbjwoo43 0 107973 709675 706375 2026-05-23T01:11:14Z Dinototosugiarto 11449 709675 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 22em; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.2em; background-color: #f8f9fa; float: right; margin-left: 1em; clear: right;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #e3e3e3; padding: 0.4em;" | Nabi Isa as. |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em;" | [[File:The Prophet Isa (Jesus In Islam).png|200px|Nabi Isa]]<br /><small>Al-Masih, tanda kakawasaan Allah sarta nabi anu mawa kabar gumbira.</small> |- ! style="text-align: left; padding: 0.2em; width: 35%;" | Gelar | style="padding: 0.2em;" | ''Al-Masih'', ''Ruhullah'',<br />''Kalimatullah'' |- ! style="text-align: left; padding: 0.2em;" | Nasab | style="padding: 0.2em;" | Isa bin [[Maryam]]<br />binti Imran |- ! style="text-align: left; padding: 0.2em;" | Tempat Dakwah | style="padding: 0.2em;" | [[Paléstina]]<br />(Baitul Maqdis) |- ! style="text-align: left; padding: 0.2em;" | Kaistiméwaan | style="padding: 0.2em;" | Lahir tanpa bapa, tiasa nyarios nalika orok, sarta mukjizat nyageurkeun |} '''Isa''' ({{lang-ar|عيسى}}) nyaéta salah saurang Nabi sarta Rasul anu kaasup kana golongan ''Ulul Azmi'', anu diutus ku Allah SWT pikeun kaum [[Bani Israil]]. Anjeunna mangrupikeun putra ti [[Maryam]] binti Imran anu dilahirkeun kalayan mukjizat Allah tanpa ayana perantara bapa. Nabi Isa dipikawanoh salaku nabi anu mawa Kitab [[Injil]] sarta janten tanda agung kakawasaan Allah pikeun sakabéh alam.<ref>Ibnu Katsir. (2015). ''Qashashul Anbiya''. Jakarta: Pustaka Al-Kautsar. ISBN: 9789795926115.</ref> == Silsilah sarta Nasab == Nabi Isa as. mangrupikeun turunan ti kulawarga Imran, anu nasabna nyambung ka Nabi Daud as. sarta Nabi Ibrahim as. Nami anjeunna sering disebut dina Al-Qur'an kalayan sebutan "Isa bin Maryam" pikeun negeskeun yén anjeunna téh manusa sarta utusan Allah, lain anak Tuhan. Anjeunna hirup dina jaman kakawasaan [[Romawi]] di [[Paléstina]].<ref>Shihab, M. Q. (2002). ''Tafsir Al-Misbah''. Jakarta: Lentera Hati. ISBN: 9799023532.</ref> == Kaistiméwaan sarta Mukjizat == Allah SWT maparin rupa-rupa mukjizat anu luar biasa ka Nabi Isa pikeun ngabuktikeun kanabianana, di antarana: * Nyarios Nalika Orok: Nalika ibuna (Maryam) dituduh anu sanés-sanés ku kaumna, orok Isa nyarios pikeun ngabéla kasucian ibuna sarta ngumumkeun yén anjeunna téh [[hamba]] Allah. * Nyageurkeun sarta Ngahirupkeun: Kalayan idzin Allah, anjeunna tiasa nyageurkeun jalma anu lolong ti lahir, panyakit sopak (kusta), sarta ngahirupkeun deui jalma anu parantos maot. * Meresihan Manuk tina Taneuh: Anjeunna ngawangun taneuh liat janten bentuk manuk, tuluy ditiup dugi ka janten manuk anu hirup.<ref>Al-Jaza'iri, S. A. B. (2012). ''Minhajul Muslim''. Jakarta: Darul Haq. ISBN: 9789793407210.</ref> == Bahasan dina Al-Qur'an == Kalahiran Nabi Isa sarta kalungguhanana disebutkeun sacara jéntré dina [[Surat Maryam]] sarta [[Surat Ali Imran]]: <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 2.5em; font-family: 'Amiri', 'Traditional Arabic', serif; margin: 10px 0;">قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتَانِيَ الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيًّا</div> : ''"Anjeunna (Isa) nyarios: Saéstuna kaula téh [[hamba]] Allah. Anjeunna maparin kaula Al-Kitab (Injil) sarta Anjeunna ngajadikeun kaula saurang Nabi."'' (QS. Maryam: 30).<ref>Kementerian Agama RI. (2019). ''Al-Qur'an dan Terjemahannya''. Surat Maryam Ayat 30.</ref> == Perjuangan sarta Akhir Mangsa Dakwah == Nabi Isa nyanghareupan tantangan anu beurat ti tokoh-tokoh [[Bani Israil]] anu henteu narima ajaranana. Nalika maranéhna nyoba rék nelasan Nabi Isa, Allah SWT nyalametkeun anjeunna ku cara diangkat ka langit. Al-Qur'an negeskeun yén anu disalib téh lain Nabi Isa, tapi jalma anu "disarungsumkeun" (disarupakeun) rupa sarta dedeganana jeung anjeunna.<ref>Al-Qarni, A. (2005). ''La Tahzan''. International Islamic Publishing House. ISBN: 9789960850443.</ref> == Doa-doa Nabi Isa as. == Dina Al-Qur'an, diabadikeun sababaraha momen nalika Nabi Isa neneda ka Allah SWT, anu nembongkeun kadeukeutan sarta katawadhuan anjeunna salaku [[hamba]]: * Mundut Hidangan ti Langit (Al-Ma'idah): Nalika kaum Hawariyyun nyuhunkeun bukti kakawasaan Allah, Nabi Isa ngadu'a sangkan diturunkeun katuangan ti langit: <div dir="rtl" lang="ar" style="font-size: 2em; font-family: 'Amiri', serif; margin: 10px 0;">رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِّنكَ ۖ وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ</div> : ''"Nun Gusti Pangéran abdi sadaya, lungsurkeun ka abdi sadaya hidangan ti langit, anu (turunna) éta hidangan bakal janten dinten raya pikeun abdi sadaya... sarta paparin rézki ka abdi sadaya, margi Gusti téh pangsaéna anu maparin rézki."'' (QS. Al-Ma'idah: 114). * Doa Pasrah ka Allah: Nabi Isa nembongkeun adab anu luhur nalika masrahkeun nasib umatna ka Allah dina poé kiamat: : ''"Upami Gusti nyiksa maranéhna, saéstuna maranéhna téh [[hamba]]-hamba Gusti. Sareng upami Gusti ngahampura maranéhna, saéstuna Gusti téh Nu Maha Perkasa tur Maha Wijaksana."'' (QS. Al-Ma’idah: 118). * Tawasul ku Idzin Allah: Unggal-unggal Nabi Isa badé midamel mukjizat sapertos nyageurkeun nu [[lolong]] atanapi ngahirupkeun nu maot, anjeunna salawasna negaskeun yén éta sadaya lumangsung "bi-idznillah" (kalayan idzin Allah).<ref>Shihab, M. Q. (2002). ''Tafsir Al-Misbah''. Bahasan Surat Al-Ma'idah.</ref> == Ajaran sarta Turunna deui Nabi Isa == Nabi Isa as. mawa ajaran tauhid anu nyampurnakeun [[syariat]] [[Nabi Musa]] as. sarta mawa kabar gumbira ngenaan bakal dongkapna nabi panungtung, nyaéta Nabi Muhammad SAW. * Al-Hawariyyun: Anjeunna dibantu ku para sahabat satia anu disebut Al-Hawariyyun dina nyebarkeun ajaran agama Allah. * Turun deui ka Dunya: Dina akidah Islam, diyakini yén Nabi Isa bakal lungsur deui ka dunya dina akhir jaman pikeun merangan [[Dajjal]] sarta negakkeun kaadilan dumasar kana syariat Islam.<ref>HR. Muslim no. 2937. Bahasan ngenaan turunna Nabi Isa.</ref> == Référénsi == {{reflist}} == Tempo Ogé == * [[Maryam]] * [[Injil]] * [[Nabi Yahya]] * [[Bani Israil]] [[Kategori:Nabi Islam]] [[Kategori:Tokoh dina Al-Qur'an]] [[Kategori:Ulul Azmi]] 9ny3dw10hf7q6nwo6qtlv4okhotdlts 0 108124 709694 707468 2026-05-23T08:57:58Z Dinototosugiarto 11449 709694 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodestyle = width: 25em; font-size: 90%; | title = Ma'rifatun Nafs | title_style = background:#4B0082; color:white; font-size: 125%; | label1 = Asal kecap | data1 = Basa Arab: ''Ma'rifah'' (معرفة) & ''Nafs'' (نفس) | label2 = Hartos basa | data2 = Wanoh ka Diri / Mengenal Diri | label3 = Hubungan | data3 = Pintu utama ka [[Ma'rifatullah]] | label4 = Pakakas | data4 = [[Mujahadah]] & [[Muhasabah]] }} '''Ma'rifatun Nafs''' (basa Arab: معرفة النفس) nyaéta prosés pikeun mikawanoh [[Jati Diri|jati diri]] manusa anu saenyana, boh tina sisi lahiriah (jasad) langkung-langkung tina sisi batiniah (ruhani).<ref>Al-Ghazali. ''Kimiya-yi Sa'adat'' (Kimia Kebahagiaan). Dar al-Minhaj.</ref> Dina tasawuf, ma'rifatun nafs dianggap pondasi utama; sabab ku cara mikawanoh kakurangan, kahéngkéran, sarta sipat-sipat diri, saurang hamba bakal sadar kana kasampurnaan sarta kaagungan Allah SWT.<ref>Ibn al-Qayyim. ''Madarij al-Salikin'', Bab al-Muhasabah. Dar al-Kutub al-Arabiyah.</ref> == Hakékat Diri dina Islam == Manusa sanés mung saukur daging sarta tulang, nanging miboga dimensi anu langkung jero:<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab Aja'ib al-Qalb. Dar al-Minhaj.</ref> # '''[[Al-Qalb]] (Haté):''' Hakékat manusa anu sabenerna, anu janten tempat datangna ilham sarta cahaya Ilahi. # '''[[Ar-Ruh]] (Ruh):''' Urusan Allah anu janten tanaga hirup pikeun jasad. # '''[[An-Nafs]] (Nafsu):''' Kakuatan dina diri anu tiasa ngajak kana kahadéan (muthmainnah) atanapi kana kaburukan (ammarah). # '''[[Al-Aql]] (Akal):''' Pakakas pikeun nimbang bebeneran sarta dunya materi. == Tingkatan Nafsu == Dina prosés ma'rifatun nafs, saurang hamba kedah mikawanoh tingkatan nafsuna sorangan sakumaha anu kaunggel dina Al-Qur'an:<ref>Al-Qushayri. ''Al-Risalah al-Qushayriyyah''. Dar al-Ma'arif.</ref> * '''[[Amarah|Nafsu Ammarah]]:''' Nafsu anu sok ngajak kana kajahatan (QS. Yusuf: 53). * '''[[Luwamah|Nafsu Lawwamah]]:''' Nafsu anu mimiti sadar sarta sok nyempad kana kasalahan diri sorangan (QS. Al-Qiyamah: 2). * '''[[Mutmainnah|Nafsu Muthmainnah]]:''' Nafsu anu parantos tenang sarta ridho ka Allah (QS. Al-Fajr: 27). == Filosofi "Eunteung" Ruhani == Ma'rifatun nafs hakékatna nyaéta jantenkeun diri salaku "eunteung". Nalika urang ningal kahéngkéran diri (sapertos sipat bodo, lemah, sarta fana), mangka urang bakal ningal sipat sabalikna dina diri Allah (Maha Uninga, Maha Kawasa, sarta Maha Langgeng).<ref>Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam'', Hikmah ngeunaan Mengenal Diri.</ref> <blockquote>"Saha anu wanoh yén dirina téh fana (bakal ruksak), mangka manéhna bakal wanoh yén Pangéranna téh Baqa (Langgeng)."</blockquote> == Cara Ngahontal Ma'rifatun Nafs == Para ulama maparin padoman pikeun mikawanoh diri ngaliwatan sababaraha léngkah:<ref>Al-Hujwiri. ''Kasyf al-Mahjub'', Bab al-Ma'rifah. Dar al-Kutub.</ref> # '''[[Muhasabah]]:''' Silih pariksa amalan sarta niat diri unggal dinten. # '''[[Mujahadah]]:''' Merangan hawa nafsu anu ngahalangan haté ka Allah. # '''[[Khalwat]] / Tadakkur:''' Nyalira pikeun mikiran hakékat diciptakeunana diri di alam dunya. == Tutumbu ka Luar == * [https://waqfeya.net/book.php?bid=102 Kitab Ihya Ulumiddin - Imam Al-Ghazali (Digital)] * [https://sunnah.com/nawawi40/2 Hadits ngeunaan Ihsan sarta Kasadaran Diri] == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Tasawuf]] [[Kategori:Filsafat Islam]] [[Kategori:Psikologi Islam]] [[Kategori:Islam]] m8v4ix61mmqnflgpm139dhmgclu681i 709695 709694 2026-05-23T09:04:28Z Dinototosugiarto 11449 /* Tingkatan Nafsu */ 709695 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodestyle = width: 25em; font-size: 90%; | title = Ma'rifatun Nafs | title_style = background:#4B0082; color:white; font-size: 125%; | label1 = Asal kecap | data1 = Basa Arab: ''Ma'rifah'' (معرفة) & ''Nafs'' (نفس) | label2 = Hartos basa | data2 = Wanoh ka Diri / Mengenal Diri | label3 = Hubungan | data3 = Pintu utama ka [[Ma'rifatullah]] | label4 = Pakakas | data4 = [[Mujahadah]] & [[Muhasabah]] }} '''Ma'rifatun Nafs''' (basa Arab: معرفة النفس) nyaéta prosés pikeun mikawanoh [[Jati Diri|jati diri]] manusa anu saenyana, boh tina sisi lahiriah (jasad) langkung-langkung tina sisi batiniah (ruhani).<ref>Al-Ghazali. ''Kimiya-yi Sa'adat'' (Kimia Kebahagiaan). Dar al-Minhaj.</ref> Dina tasawuf, ma'rifatun nafs dianggap pondasi utama; sabab ku cara mikawanoh kakurangan, kahéngkéran, sarta sipat-sipat diri, saurang hamba bakal sadar kana kasampurnaan sarta kaagungan Allah SWT.<ref>Ibn al-Qayyim. ''Madarij al-Salikin'', Bab al-Muhasabah. Dar al-Kutub al-Arabiyah.</ref> == Hakékat Diri dina Islam == Manusa sanés mung saukur daging sarta tulang, nanging miboga dimensi anu langkung jero:<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab Aja'ib al-Qalb. Dar al-Minhaj.</ref> # '''[[Al-Qalb]] (Haté):''' Hakékat manusa anu sabenerna, anu janten tempat datangna ilham sarta cahaya Ilahi. # '''[[Ar-Ruh]] (Ruh):''' Urusan Allah anu janten tanaga hirup pikeun jasad. # '''[[An-Nafs]] (Nafsu):''' Kakuatan dina diri anu tiasa ngajak kana kahadéan (muthmainnah) atanapi kana kaburukan (ammarah). # '''[[Al-Aql]] (Akal):''' Pakakas pikeun nimbang bebeneran sarta dunya materi. == Tingkatan Nafsu == Dina prosés ma'rifatun nafs, saurang hamba kedah mikawanoh tingkatan nafsuna sorangan sakumaha anu kaunggel dina Al-Qur'an:<ref>Al-Qushayri. ''Al-Risalah al-Qushayriyyah''. Dar al-Ma'arif.</ref> * '''[[Amarah|Nafsu Ammarah]]:''' Nafsu anu sok ngajak kana kajahatan (QS. [[Surah Yusuf|Yusuf: 53]]). * '''[[Luwamah|Nafsu Lawwamah]]:''' Nafsu anu mimiti sadar sarta sok nyempad kana kasalahan diri sorangan (QS. [[Surah Al-Qiyamah|Al-Qiyamah]]: 2). * '''[[Mutmainnah|Nafsu Muthmainnah]]:''' Nafsu anu parantos tenang sarta ridho ka Allah (QS. [[Surah Al-Fajar|Al-Fajr]]: 27). == Filosofi "Eunteung" Ruhani == Ma'rifatun nafs hakékatna nyaéta jantenkeun diri salaku "eunteung". Nalika urang ningal kahéngkéran diri (sapertos sipat bodo, lemah, sarta fana), mangka urang bakal ningal sipat sabalikna dina diri Allah (Maha Uninga, Maha Kawasa, sarta Maha Langgeng).<ref>Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam'', Hikmah ngeunaan Mengenal Diri.</ref> <blockquote>"Saha anu wanoh yén dirina téh fana (bakal ruksak), mangka manéhna bakal wanoh yén Pangéranna téh Baqa (Langgeng)."</blockquote> == Cara Ngahontal Ma'rifatun Nafs == Para ulama maparin padoman pikeun mikawanoh diri ngaliwatan sababaraha léngkah:<ref>Al-Hujwiri. ''Kasyf al-Mahjub'', Bab al-Ma'rifah. Dar al-Kutub.</ref> # '''[[Muhasabah]]:''' Silih pariksa amalan sarta niat diri unggal dinten. # '''[[Mujahadah]]:''' Merangan hawa nafsu anu ngahalangan haté ka Allah. # '''[[Khalwat]] / Tadakkur:''' Nyalira pikeun mikiran hakékat diciptakeunana diri di alam dunya. == Tutumbu ka Luar == * [https://waqfeya.net/book.php?bid=102 Kitab Ihya Ulumiddin - Imam Al-Ghazali (Digital)] * [https://sunnah.com/nawawi40/2 Hadits ngeunaan Ihsan sarta Kasadaran Diri] == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Tasawuf]] [[Kategori:Filsafat Islam]] [[Kategori:Psikologi Islam]] [[Kategori:Islam]] 8lnb194wia5fyzxgmrjbpk6i2du8497 0 108128 709667 708363 2026-05-22T20:58:30Z Dinototosugiarto 11449 /* Dasar Hukum sarta Urgensi */ 709667 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodestyle = width: 25em; font-size: 90%; | title = Muhasabah | title_style = background:#556B2F; color:white; font-size: 125%; | label1 = Asal kecap | data1 = Basa Arab: ''Hasiba'' (حاسب) | label2 = Hartos basa | data2 = Itungan / Mawas Diri | label3 = Tujuan | data3 = Ngoméan diri (''Ishlah al-Nafs'') | label4 = Pasangan | data4 = [[Muraqabah]] & [[Mujahadah]] }} '''Muhasabah''' (basa Arab: محاسبة) nyaéta hiji konsép dina ajaran [[Islam]] anu ngarujuk kana usaha saurang hamba pikeun nalungtik sarta nimbang sakabéh amal lampah, ucapan, sarta niat anu parantos dilakukeun.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab al-Muraqabah wa al-Muhasabah. Dar al-Minhaj.</ref> Tujuan utamana nyaéta pikeun mikanyaho kakurangan diri (''uyub al-nafs'') supados tiasa dioméan sateuacan dongkapna dinten itungan (Hisab) di ahérat.<ref>Ibn al-Qayyim. ''Madarij al-Salikin'', Bab al-Muhasabah. Dar al-Kutub al-Arabiyah.</ref> == Étimologi == Sacara basa (étimologi), kecap '''muhasabah''' asalna tina akar kecap basa Arab ''hasiba - yahasibu - hisaban'' (حاسب - يحاسب - حسابا) anu hartosna ngitung atanapi ngira-ngira.<ref>Al-Jurjani. ''Al-Ta'rifat'', Bab al-Ha'. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.</ref> Dina pamakéan sapopoé, kecap ieu mekar hartosna janten mawas diri atanapi [[introspéksi]], nyaéta prosés ngitung kauntungan (pahala) sarta karugian (dosa) anu parantos dipidamel ku diri sorangan.<ref>Raghib al-Isfahani. ''Mu'jam Mufradat Alfadz al-Qur'an''. Dar al-Qalam.</ref> == Dasar Hukum sarta Urgensi == Paréntah pikeun muhasabah parantos ditétélakeun ku Allah SWT dina Al-Qur'an: <blockquote>يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ ۖ</blockquote> <blockquote>"Wahai jalma-jalma anu ariman! Pék [[takwa]] ka Allah sarta kedah satiap diri nengetan (nalungtik) naon anu parantos dipidamel pikeun dinten éjang (ahérat)..." (QS. [[Surah Al-Hasyr|Al-Hasyr]]: 18).<ref>{{cite web |title=Surah Al-Hashr - 18 |url=https://quran.com/59/18 |website=Quran.com |access-date=27 Maret 2026}}</ref></blockquote> Sajaba ti éta, Sahabat [[Umar bin Khattab|Umar bin Khattab r.a.]] kantos ngadawuh: <blockquote>حَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا، وَزِنُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُوزَنُوا</blockquote> <blockquote>"Pék itung (muhasabah) diri hidep sateuacan hidep diitung (hisab ku Allah), sarta timbang amalan hidep sateuacan amalan éta ditimbang (di ahérat)."<ref>Tirmidzi. ''Sunan al-Tirmidzi'', Kitab Shifat al-Qiyamah.</ref></blockquote> == Filosofi Muhasabah == Dina jihat falsafah Islam, muhasabah miboga harti anu luhung salaku pakakas pikeun ngahontal kasampurnaan iman:<ref>Al-Hujwiri. ''Kasyf al-Mahjub'', Bab al-Muhasabah. Dar al-Kutub.</ref> * '''Eunteung Ruhani:''' Muhasabah mangrupikeun prosés ningal "beungeut batin" sorangan. Tanpa muhasabah, manusa bakal [[lolong]] kana kakuranganana sarta moal tiasa ngoméan diri (''ishlah'').<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab al-Muraqabah.</ref> * '''Manajemén Umur:''' Ngibaratkeun hirup sapertos modal padagang. Muhasabah nyaéta cara pikeun mastikeun yén umur (modal) henteu béak ku karugian (dosa), nanging ngahasilkeun kauntungan (amal soléh).<ref>Ibn al-Qayyim. ''Madarij al-Salikin''.</ref> * '''Pangadilan Diri:''' Muhasabah nyaéta bentuk nyingkurkeun diri tina sipat takabur. Jalma anu sering nyempad dirina sorangan hakékatna nuju nuju kana katenangan batin (''[[Mutmainnah|nafs al-muthmainnah]]'').<ref>Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam''. Dar al-Ma'arif.</ref> == Tahapan Muhasabah == Dina kitab-kitab tasawuf primer, muhasabah dibagi janten sababaraha tingkatan:<ref>Ibn al-Qayyim. ''Ighatsah al-Lahfan fi Mashayid al-Shaytan''. Dar al-Ma'arif.</ref> # '''Muhasabah sateuacan Amal:''' Nalungtik niat, naha hiji padamelan téh leres-leres karana Allah (''Ikhlas'') atanapi karana hayang dipuji (''[[Riya]]''). # '''Muhasabah nalika Amal:''' Ngajagi haté supados tetep husyu' sarta saluyu sareng [[Syaréat Islam|syaréat]] nalika nuju midamel hiji perkara. # '''Muhasabah saatos Amal:''' Nalungtik hasil amalan; upami saé mangka [[syukur]], upami kirang mangka [[istighfar]] sarta ngajangji bakal ngoméan.<ref>Al-Qushayri. ''Al-Risalah al-Qushayriyyah'', Bab al-Muhasabah. Dar al-Ma'arif.</ref> == Tutumbu ka Luar == * [https://waqfeya.net/book.php?bid=102 Kitab Ihya Ulumiddin - Imam Al-Ghazali (Digital)] * [https://sunnah.com/tirmidzi/38/19 Hadits ngeunaan Muhasabah (Sunan al-Tirmidzi)]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Tasawuf]] [[Kategori:Etika Islam]] [[Kategori:Istilah Islam]] [[Kategori:Islam]] q7jr7oj6pppqmeog0d4m9wu1s1z9wml 709668 709667 2026-05-22T21:00:06Z Dinototosugiarto 11449 /* Tahapan Muhasabah */ 709668 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodestyle = width: 25em; font-size: 90%; | title = Muhasabah | title_style = background:#556B2F; color:white; font-size: 125%; | label1 = Asal kecap | data1 = Basa Arab: ''Hasiba'' (حاسب) | label2 = Hartos basa | data2 = Itungan / Mawas Diri | label3 = Tujuan | data3 = Ngoméan diri (''Ishlah al-Nafs'') | label4 = Pasangan | data4 = [[Muraqabah]] & [[Mujahadah]] }} '''Muhasabah''' (basa Arab: محاسبة) nyaéta hiji konsép dina ajaran [[Islam]] anu ngarujuk kana usaha saurang hamba pikeun nalungtik sarta nimbang sakabéh amal lampah, ucapan, sarta niat anu parantos dilakukeun.<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab al-Muraqabah wa al-Muhasabah. Dar al-Minhaj.</ref> Tujuan utamana nyaéta pikeun mikanyaho kakurangan diri (''uyub al-nafs'') supados tiasa dioméan sateuacan dongkapna dinten itungan (Hisab) di ahérat.<ref>Ibn al-Qayyim. ''Madarij al-Salikin'', Bab al-Muhasabah. Dar al-Kutub al-Arabiyah.</ref> == Étimologi == Sacara basa (étimologi), kecap '''muhasabah''' asalna tina akar kecap basa Arab ''hasiba - yahasibu - hisaban'' (حاسب - يحاسب - حسابا) anu hartosna ngitung atanapi ngira-ngira.<ref>Al-Jurjani. ''Al-Ta'rifat'', Bab al-Ha'. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.</ref> Dina pamakéan sapopoé, kecap ieu mekar hartosna janten mawas diri atanapi [[introspéksi]], nyaéta prosés ngitung kauntungan (pahala) sarta karugian (dosa) anu parantos dipidamel ku diri sorangan.<ref>Raghib al-Isfahani. ''Mu'jam Mufradat Alfadz al-Qur'an''. Dar al-Qalam.</ref> == Dasar Hukum sarta Urgensi == Paréntah pikeun muhasabah parantos ditétélakeun ku Allah SWT dina Al-Qur'an: <blockquote>يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ ۖ</blockquote> <blockquote>"Wahai jalma-jalma anu ariman! Pék [[takwa]] ka Allah sarta kedah satiap diri nengetan (nalungtik) naon anu parantos dipidamel pikeun dinten éjang (ahérat)..." (QS. [[Surah Al-Hasyr|Al-Hasyr]]: 18).<ref>{{cite web |title=Surah Al-Hashr - 18 |url=https://quran.com/59/18 |website=Quran.com |access-date=27 Maret 2026}}</ref></blockquote> Sajaba ti éta, Sahabat [[Umar bin Khattab|Umar bin Khattab r.a.]] kantos ngadawuh: <blockquote>حَاسِبُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا، وَزِنُوا أَنْفُسَكُمْ قَبْلَ أَنْ تُوزَنُوا</blockquote> <blockquote>"Pék itung (muhasabah) diri hidep sateuacan hidep diitung (hisab ku Allah), sarta timbang amalan hidep sateuacan amalan éta ditimbang (di ahérat)."<ref>Tirmidzi. ''Sunan al-Tirmidzi'', Kitab Shifat al-Qiyamah.</ref></blockquote> == Filosofi Muhasabah == Dina jihat falsafah Islam, muhasabah miboga harti anu luhung salaku pakakas pikeun ngahontal kasampurnaan iman:<ref>Al-Hujwiri. ''Kasyf al-Mahjub'', Bab al-Muhasabah. Dar al-Kutub.</ref> * '''Eunteung Ruhani:''' Muhasabah mangrupikeun prosés ningal "beungeut batin" sorangan. Tanpa muhasabah, manusa bakal [[lolong]] kana kakuranganana sarta moal tiasa ngoméan diri (''ishlah'').<ref>Al-Ghazali. ''Ihya Ulumiddin'', Kitab al-Muraqabah.</ref> * '''Manajemén Umur:''' Ngibaratkeun hirup sapertos modal padagang. Muhasabah nyaéta cara pikeun mastikeun yén umur (modal) henteu béak ku karugian (dosa), nanging ngahasilkeun kauntungan (amal soléh).<ref>Ibn al-Qayyim. ''Madarij al-Salikin''.</ref> * '''Pangadilan Diri:''' Muhasabah nyaéta bentuk nyingkurkeun diri tina sipat takabur. Jalma anu sering nyempad dirina sorangan hakékatna nuju nuju kana katenangan batin (''[[Mutmainnah|nafs al-muthmainnah]]'').<ref>Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam''. Dar al-Ma'arif.</ref> == Tahapan Muhasabah == Dina kitab-kitab tasawuf primer, muhasabah dibagi janten sababaraha tingkatan:<ref>Ibn al-Qayyim. ''Ighatsah al-Lahfan fi Mashayid al-Shaytan''. Dar al-Ma'arif.</ref> # '''Muhasabah sateuacan Amal:''' Nalungtik niat, naha hiji padamelan téh leres-leres karana Allah (''[[Ikhlas]]'') atanapi karana hayang dipuji (''[[Riya]]''). # '''Muhasabah nalika Amal:''' Ngajagi haté supados tetep husyu' sarta saluyu sareng [[Syaréat Islam|syaréat]] nalika nuju midamel hiji perkara. # '''Muhasabah saatos Amal:''' Nalungtik hasil amalan; upami saé mangka [[syukur]], upami kirang mangka [[istighfar]] sarta ngajangji bakal ngoméan.<ref>Al-Qushayri. ''Al-Risalah al-Qushayriyyah'', Bab al-Muhasabah. Dar al-Ma'arif.</ref> == Tutumbu ka Luar == * [https://waqfeya.net/book.php?bid=102 Kitab Ihya Ulumiddin - Imam Al-Ghazali (Digital)] * [https://sunnah.com/tirmidzi/38/19 Hadits ngeunaan Muhasabah (Sunan al-Tirmidzi)]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Tasawuf]] [[Kategori:Etika Islam]] [[Kategori:Istilah Islam]] [[Kategori:Islam]] 8g0sms4jw6uam2gzr1md9o8jyys86k0 0 108422 709688 708768 2026-05-23T05:23:36Z Dinototosugiarto 11449 709688 wikitext text/x-wiki == Rahmat == '''Rahmat''' (basa Arab: رحمة) nyaéta sipat kaasih sarta kadeudeuh Gusti [[Allah]] SWT anu dipaparinkeun ka sakabéh mahluk-Na tanpa aya watesna.<ref name="AlMunawwir">Warson, Ahmad. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia''. Surabaya: Pustaka Progressif.</ref> Dina bacaan [[Tahiyat|tasyahud]], kecap rahmat nuturkeun kecap salam (''Warahmatullaahi''), anu negeskeun yén kasalametan moal sampurna tanpa ayana asih ti Nu Maha Kawasa.<ref name="Safinah">Salim bin Sumair Al-Hadhrami. ''Safinatun Najah''. Kaca 24.</ref> === Étimologi === Kecap rahmat asalna tina akar kecap ''rahima'' (رحم) anu miboga harti asih, nyaah, atanapi mikawelas.<ref name="Lisan">Ibnu Manzur. ''Lisan al-Arab''. Jilid 12, kaca 231.</ref> Sacara harfiah, kecap ieu miboga hubungan raket jeung kecap ''rahim'' (kandungan indung), anu ngagambarkeun kumaha Gusti Allah ngajaga sarta mikanyaah hamba-Na sakumaha indung mikanyaah fétus dina kandunganana kalayan pinuh ku kaamanan sarta kacukupan.<ref name="Raghib">Al-Raghib al-Isfahani. ''Al-Mufradat fi Gharib al-Quran''. Darul Ma'rifah, kaca 191.</ref> === Filosofi Rahmat dina Budaya Sunda === Dina sawangan hirup urang [[Sunda]], rahmat téh sering dihartoskeun salaku "panyébor haté" atanapi "pamanis hirup".<ref name="KamusSunda">Danadibrata, R.A. (2006). ''Kamus Basa Sunda''. Bandung: Panitia Penerbitan Kamus Basa Sunda.</ref> Kolot baheula sering ngadoakeun sangkan urang meunang "rahmat ti langit, berkah ti bumi", anu hartosna hirup téh kudu aya dina lindungan kaasih Gusti sarta mangpaat pikeun sasama mahluk.<ref name="EtikaSunda">Ekadjati, Edi S. (2005). ''Kebudayaan Sunda''. Jakarta: Pustaka Jaya.</ref> Rahmat dina rasa Sunda ogé nembongkeun sikep ''"welas asih"'' ka sasama, saluyu jeung paribasa ''"Silih asih"'' anu janten pondasi utama dina kauripan masarakat Sunda.<ref name="Galur">Rosidi, Ajip. (2011). ''Kearifan Lokal dalam Budaya Sunda''. Bandung: Kiblat.</ref> === Hakekat Spiritual dina Tahiyat === Dina kontéks bacaan solat, rahmat Allah miboga diménsi anu kacida jerona: * '''Panto Pangampura:''' Rahmat téh nyaéta panto anu muka sagala rupa halangan dosa sahingga hamba tiasa deukeut deui ka Pangéranna.<ref name="Ihya">Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin''. Jilid 1, bab Rahasia Solat.</ref> * '''Sumber Katenangan:''' Tanpa rahmat, kasalametan (salam) ngan saukur formalitas fisik; rahmat-Na anu ngajadikeun éta kasalametan téh karasa ni'mat sarta tumaninah dina jiwa.<ref name="Misbah">Quraish Shihab. (2002). ''Tafsir Al-Misbah''. Jakarta: Lentera Hati.</ref> * '''Asih ka Rasulullah:''' Nalika urang ngucapkeun ''Warahmatullaahi'' dina salam ka Nabi, urang nuju ngaku yén Kangjeng Nabi Muhammad SAW téh mangrupkeun utusan anu janten ''Rahmatan lil 'Alamin'' (Rahmat pikeun sakabéh alam).<ref name="Kasyifah">Nawawi al-Bantani. ''Kasyifatus Saja''. Kaca 65.</ref> === Kasimpulan === Rahmat téh mangrupkeun napas tina sagala ibadah. Sakumaha ceuk para ulama, taya saurang ogé anu asup sawarga iwal ti ku rahmat Allah SWT, sahingga milari rahmat-Na téh janten tujuan utama dina unggal gerakan sarta bacaan solat urang.<ref name="Syarah">Zainuddin Al-Malibari. ''Fathul Mu'in''. Bab Solat.</ref> == Rujukan == <references /> [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Asmaul Husna]] [[Kategori:Budaya Sunda]] [[Kategori:Étika]] hi22hzp3v9kfzf12fzfa4mxwmguw3m6 709689 709688 2026-05-23T05:24:43Z Dinototosugiarto 11449 /* Étimologi */ 709689 wikitext text/x-wiki == Rahmat == '''Rahmat''' (basa Arab: رحمة) nyaéta sipat kaasih sarta kadeudeuh Gusti [[Allah]] SWT anu dipaparinkeun ka sakabéh mahluk-Na tanpa aya watesna.<ref name="AlMunawwir">Warson, Ahmad. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia''. Surabaya: Pustaka Progressif.</ref> Dina bacaan [[Tahiyat|tasyahud]], kecap rahmat nuturkeun kecap salam (''Warahmatullaahi''), anu negeskeun yén kasalametan moal sampurna tanpa ayana asih ti Nu Maha Kawasa.<ref name="Safinah">Salim bin Sumair Al-Hadhrami. ''Safinatun Najah''. Kaca 24.</ref> === Étimologi === Kecap rahmat asalna tina akar kecap ''rahima'' (رحم) anu miboga harti asih, nyaah, atanapi mikawelas.<ref name="Lisan">Ibnu Manzur. ''Lisan al-Arab''. Jilid 12, kaca 231.</ref> Sacara harfiah, kecap ieu miboga hubungan raket jeung kecap ''rahim'' (kandungan indung), anu ngagambarkeun kumaha Gusti Allah ngajaga sarta mikanyaah hamba-Na sakumaha indung mikanyaah jabang bwyi/''fétus'' dina kandunganana kalayan pinuh ku kaamanan sarta kacukupan.<ref name="Raghib">Al-Raghib al-Isfahani. ''Al-Mufradat fi Gharib al-Quran''. Darul Ma'rifah, kaca 191.</ref> === Filosofi Rahmat dina Budaya Sunda === Dina sawangan hirup urang [[Sunda]], rahmat téh sering dihartoskeun salaku "panyébor haté" atanapi "pamanis hirup".<ref name="KamusSunda">Danadibrata, R.A. (2006). ''Kamus Basa Sunda''. Bandung: Panitia Penerbitan Kamus Basa Sunda.</ref> Kolot baheula sering ngadoakeun sangkan urang meunang "rahmat ti langit, berkah ti bumi", anu hartosna hirup téh kudu aya dina lindungan kaasih Gusti sarta mangpaat pikeun sasama mahluk.<ref name="EtikaSunda">Ekadjati, Edi S. (2005). ''Kebudayaan Sunda''. Jakarta: Pustaka Jaya.</ref> Rahmat dina rasa Sunda ogé nembongkeun sikep ''"welas asih"'' ka sasama, saluyu jeung paribasa ''"Silih asih"'' anu janten pondasi utama dina kauripan masarakat Sunda.<ref name="Galur">Rosidi, Ajip. (2011). ''Kearifan Lokal dalam Budaya Sunda''. Bandung: Kiblat.</ref> === Hakekat Spiritual dina Tahiyat === Dina kontéks bacaan solat, rahmat Allah miboga diménsi anu kacida jerona: * '''Panto Pangampura:''' Rahmat téh nyaéta panto anu muka sagala rupa halangan dosa sahingga hamba tiasa deukeut deui ka Pangéranna.<ref name="Ihya">Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin''. Jilid 1, bab Rahasia Solat.</ref> * '''Sumber Katenangan:''' Tanpa rahmat, kasalametan (salam) ngan saukur formalitas fisik; rahmat-Na anu ngajadikeun éta kasalametan téh karasa ni'mat sarta tumaninah dina jiwa.<ref name="Misbah">Quraish Shihab. (2002). ''Tafsir Al-Misbah''. Jakarta: Lentera Hati.</ref> * '''Asih ka Rasulullah:''' Nalika urang ngucapkeun ''Warahmatullaahi'' dina salam ka Nabi, urang nuju ngaku yén Kangjeng Nabi Muhammad SAW téh mangrupkeun utusan anu janten ''Rahmatan lil 'Alamin'' (Rahmat pikeun sakabéh alam).<ref name="Kasyifah">Nawawi al-Bantani. ''Kasyifatus Saja''. Kaca 65.</ref> === Kasimpulan === Rahmat téh mangrupkeun napas tina sagala ibadah. Sakumaha ceuk para ulama, taya saurang ogé anu asup sawarga iwal ti ku rahmat Allah SWT, sahingga milari rahmat-Na téh janten tujuan utama dina unggal gerakan sarta bacaan solat urang.<ref name="Syarah">Zainuddin Al-Malibari. ''Fathul Mu'in''. Bab Solat.</ref> == Rujukan == <references /> [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Asmaul Husna]] [[Kategori:Budaya Sunda]] [[Kategori:Étika]] pxtokj64xxu9iza0eu2tur4gv5hztnb 709690 709689 2026-05-23T05:25:54Z Dinototosugiarto 11449 /* Hakekat Spiritual dina Tahiyat */ 709690 wikitext text/x-wiki == Rahmat == '''Rahmat''' (basa Arab: رحمة) nyaéta sipat kaasih sarta kadeudeuh Gusti [[Allah]] SWT anu dipaparinkeun ka sakabéh mahluk-Na tanpa aya watesna.<ref name="AlMunawwir">Warson, Ahmad. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia''. Surabaya: Pustaka Progressif.</ref> Dina bacaan [[Tahiyat|tasyahud]], kecap rahmat nuturkeun kecap salam (''Warahmatullaahi''), anu negeskeun yén kasalametan moal sampurna tanpa ayana asih ti Nu Maha Kawasa.<ref name="Safinah">Salim bin Sumair Al-Hadhrami. ''Safinatun Najah''. Kaca 24.</ref> === Étimologi === Kecap rahmat asalna tina akar kecap ''rahima'' (رحم) anu miboga harti asih, nyaah, atanapi mikawelas.<ref name="Lisan">Ibnu Manzur. ''Lisan al-Arab''. Jilid 12, kaca 231.</ref> Sacara harfiah, kecap ieu miboga hubungan raket jeung kecap ''rahim'' (kandungan indung), anu ngagambarkeun kumaha Gusti Allah ngajaga sarta mikanyaah hamba-Na sakumaha indung mikanyaah jabang bwyi/''fétus'' dina kandunganana kalayan pinuh ku kaamanan sarta kacukupan.<ref name="Raghib">Al-Raghib al-Isfahani. ''Al-Mufradat fi Gharib al-Quran''. Darul Ma'rifah, kaca 191.</ref> === Filosofi Rahmat dina Budaya Sunda === Dina sawangan hirup urang [[Sunda]], rahmat téh sering dihartoskeun salaku "panyébor haté" atanapi "pamanis hirup".<ref name="KamusSunda">Danadibrata, R.A. (2006). ''Kamus Basa Sunda''. Bandung: Panitia Penerbitan Kamus Basa Sunda.</ref> Kolot baheula sering ngadoakeun sangkan urang meunang "rahmat ti langit, berkah ti bumi", anu hartosna hirup téh kudu aya dina lindungan kaasih Gusti sarta mangpaat pikeun sasama mahluk.<ref name="EtikaSunda">Ekadjati, Edi S. (2005). ''Kebudayaan Sunda''. Jakarta: Pustaka Jaya.</ref> Rahmat dina rasa Sunda ogé nembongkeun sikep ''"welas asih"'' ka sasama, saluyu jeung paribasa ''"Silih asih"'' anu janten pondasi utama dina kauripan masarakat Sunda.<ref name="Galur">Rosidi, Ajip. (2011). ''Kearifan Lokal dalam Budaya Sunda''. Bandung: Kiblat.</ref> === Hakekat Spiritual dina Tahiyat === Dina kontéks bacaan solat, rahmat Allah miboga diménsi anu kacida jerona: * '''Panto Pangampura:''' Rahmat téh nyaéta panto anu muka sagala rupa halangan dosa sahingga [[hamba]] tiasa deukeut deui ka Pangéranna.<ref name="Ihya">Al-Ghazali. ''Ihya Ulumuddin''. Jilid 1, bab Rahasia Solat.</ref> * '''Sumber Katenangan:''' Tanpa rahmat, kasalametan (salam) ngan saukur formalitas fisik; rahmat-Na anu ngajadikeun éta kasalametan téh karasa ni'mat sarta tumaninah dina jiwa.<ref name="Misbah">Quraish Shihab. (2002). ''Tafsir Al-Misbah''. Jakarta: Lentera Hati.</ref> * '''Asih ka Rasulullah:''' Nalika urang ngucapkeun ''Warahmatullaahi'' dina salam ka Nabi, urang nuju ngaku yén Kangjeng Nabi Muhammad SAW téh mangrupkeun utusan anu janten ''Rahmatan lil 'Alamin'' (Rahmat pikeun sakabéh alam).<ref name="Kasyifah">Nawawi al-Bantani. ''Kasyifatus Saja''. Kaca 65.</ref> === Kasimpulan === Rahmat téh mangrupkeun napas tina sagala ibadah. Sakumaha ceuk para ulama, taya saurang ogé anu asup sawarga iwal ti ku rahmat Allah SWT, sahingga milari rahmat-Na téh janten tujuan utama dina unggal gerakan sarta bacaan solat urang.<ref name="Syarah">Zainuddin Al-Malibari. ''Fathul Mu'in''. Bab Solat.</ref> == Rujukan == <references /> [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Asmaul Husna]] [[Kategori:Budaya Sunda]] [[Kategori:Étika]] jifkvmhhcigbmn325z6ot8f5l6bwx2z 0 108550 709674 709479 2026-05-23T01:09:42Z Dinototosugiarto 11449 709674 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#f0fff0; border:1px solid #006400; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#006400; color:white; padding:0.4em;" | Diuk Antara Dua Sujud<br/><small>(الجلسة بين السجدتين)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hukum | Rukun Fi'li (Wajib dina Solat) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Macam Duduk | Iftirasy (Sunnah) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Inti Bacaan | Istighfar, Doa, sarta Talaran Rejeki |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Lambang Spiritual | Diangkatna Darajat [[Pakarir]] |} '''Diuk Antara Dua Sujud''' (basa Arab: '''الجلسة بين السجدتين''', ''Al-Jalsah baina as-Sajdatain'') nyaéta salah sahiji rukun fi'li (gerakan wajib) dina ibadah solat, boh solat fardhu atanapi solat sunnah. Gerakan ieu dilakukeun saatos saurang [[hamba]] hudang tina sujud anu munggaran sarta sateuacan ngalaksanakeun sujud anu kadua. Sanajan durasina kawilang pondok, gerakan sarta bacaan dina posisi ieu miboga hakékat spiritual sarta filosofi anu kacida mundelna pikeun kahirupan dunya sarta ahérat manusa.<ref>Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''.</ref> == Tata Cara sarta Adab == Dina rujukan fikih, posisi diuk anu pang utamana (sunnah) dina gerakan ieu nyaéta ku cara [[Iftirasy]], nyaéta diuk dina luhureun dampal suku kénca anu diamparkeun, sedengkeun dampal suku katuhu ditegakkeun bari ramo-ramona nyanghareup ka kiblat. Panangan duanana diteundeun dina luhureun pingping atanapi tuur kalayan ramo anu bébas (henteu ngeupeul).<ref>An-Nawawi, Imam. ''Al-Majmu' Syarh al-Muhadzdzab''.</ref> == Bacaan Doa sarta Hartosna == Dumasar kana hadis shahih riwayat Imam At-Tirmidzi sarta Ibnu Majah ti Sahabat Abdullah bin Abbas Radhiyallahu 'Anhu, [[Nabi Muhammad SAW]] maparin conto bacaan doa anu kacida jéntréna sarta mundel dina posisi ieu:<ref>Hadis Riwayat '''At-Tirmidzi''' (No. 284) sarta '''Ibnu Majah''' (No. 898).</ref> <p style="text-align:center; font-size:145%; line-height:2.3em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #ddd; border-radius:5px;">'''رَبِّ اغْفِرْ لِي، وَارْحَمْنِي، وَاجْبُرْنِي، وَارْفَعْنِي، وَارْزُقْنِي، وَاهْدِنِي، وَعَافِنِي، وَاعْفُ عَنِّي'''</p> <blockquote> ''“Rabbighfir lî, warhamnî, wajburnî, warfa'nî, warzuqnî, wahdinî, wa 'âfinî, wa'fu 'annî.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Nun Gusti Pangéran abdi, mugi ngahampura ka abdi, mikawelas ka abdi, nutupan sakabéh kakurangan abdi, ngangkat darajat abdi, maparin rejeki ka abdi, maparin pituduh (hidayah) ka abdi, maparin kaséhatan ka abdi, sarta ngahampura (ngaleungitkeun dosa) abdi." </blockquote> == Hartos Unggal Kecap sarta Hakekat Jerona == Pikeun tiasa leres-leres nyerepkeun sarta [[Ikhlas]] nalika calik di payuneun Mantenna, ieu katetepan hartos per kecap (lafadz) dina doa diuk antara dua sujud dumasar tina jihat harfiah sarta siloka spiritualna:<ref name="ihya_ghazali">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 1, kaca 156.</ref> {| class="wikitable" style="width:100%; font-size:95%; border:1px solid #006400;" |- style="background:#006400; color:white; font-weight:bold; text-align:center;" | style="width:5%;" | No | style="width:20%;" | Lafadz Arab / Latén | style="width:25%;" | Hartos Harfiah (Basa Sunda) | style="width:50%;" | Hakekat sarta Siloka Spiritual |- | style="text-align:center;" | 1 | '''رَبِّ اغْفِرْ لِي'''<br/>''Rabbighfir lî'' | "Nun Pangéran abdi, mugi ngahampura ka abdi." | '''Miceun Dosa:''' Léngkah munggaran saatos urang sujud nyaéta meresihan diri tina rereged dosa, margi dosa téh benténg anu ngahalangan lungsurna rahmat sarta barokah tatanén amal. |- | style="text-align:center;" | 2 | '''وَارْحَمْنِي'''<br/>''Warhamnî'' | "Sarta mugi mikawelas / mikanyaah ka abdi." | '''Méndeutan Kanyaah:''' Urang sadar yén urang téh '''[[Pakarir]]''' ([[hamba]] anu walurat). Urang salamet dunya-ahérat lain kusabab lobana amal urang, tapi murni alatan syafaat sarta rahmat ti Allah SWT. |- | style="text-align:center;" | 3 | '''وَاجْبُرْنِي'''<br/>''Wajburnî'' | "Sarta mugi nutupan / menerkeun sakabéh kakurangan abdi." | '''Nambal Karuksakan:''' Asal kecapna tina ''Jabar'' (saperti gips pangbeungkeut) anu hartosna nambal anu potong atanapi bolong. Urang ménta supados sagala kakurangan, karugian, sarta karuksakan batin dilereskeun ku Gusti. |- | style="text-align:center;" | 4 | '''وَارْفَعْنِي'''<br/>''Warfa'nî'' | "Sarta mugi ngangkat darajat abdi." | '''Kamuliaan Lahir Batin:''' Saatos saurang [[hamba]] [[ragem]] ngasorkeun tarangna dina taneuh nalika sujud, di dieu Allah ngangkat darajatna, boh darajat kaimanan di ahérat, boh kahormatan ('''Muru'ah''') anu saé di dunya. |- | style="text-align:center;" | 5 | '''وَارْزُقْنِي'''<br/>''Warzuqnî'' | "Sarta mugi maparin rejeki ka abdi." | '''Kacukupan Hirup:''' Urang ménta rejeki anu jembar sarta barokah pikeun nyukupan kabutuhan kulawarga. Ieu benténg mutlak sangkan ati urang tebih tina sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek) kana milik batur. |- | style="text-align:center;" | 6 | '''وَاهْدِنِي'''<br/>''Wahdinî'' | "Sarta mugi maparin pituduh (hidayah) ka abdi." | '''Kompas Kahirupan:''' Supados lisan, batin, sarta léngkah suku urang salawasna aya dina jalan bebeneran, henteu kasasab, sarta tebih tina sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong/nyimpang). |- | style="text-align:center;" | 7 | '''وَعَافِنِي'''<br/>''Wa 'âfinî'' | "Sarta mugi maparin kaséhatan / kasalametan ka abdi." | '''Afiatna Jasmani sarta Ati:''' Kaséhatan anu gembleng, nyaéta jagragna jasmani tina panyakit fisik, sarta beresihna rohani tina rupa-rupa panyakit ati (takabur, hasud, sarta riya). |- | style="text-align:center;" | 8 | '''وَاعْفُ عَنِّي'''<br/>''Wa'fu 'annî'' | "Sarta mugi ngahampura (ngaleungitkeun tilar dosa) abdi." | '''Pangbeberah Pungkasan:''' Béda sareng ''Maghfirah'' (ngahampura dosa tapi catetanana aya), '' 'Afwu'' mah hartosna dosa urang bener-bener dihapus beresih tina buku catetan, saolah-olah urang teu kantos midamel kalepatan éta. |} == Filosofi sarta Hakekat Spiritual == Dina jihat spiritual sarta élmu rasa, diuk antara dua sujud teh lain saukur "tempat reureuh", tapi mangrupa wanci sawala sarta pangbeberah agung ti Gusti Allah pikeun [[hamba]]-Na: * Diangkatna Darajat : Dina sujud munggaran, saurang [[hamba]] parantos ngasorkeun dirina sagemblengna, neundeun tarang sarta otakna (simbul harga diri dunya) dina taneuh anu hina. Sesuai sareng hukum tauhid, jalma anu ikhlas ngasor di payuneun Allah, pasti bakal diangkat ku Mantenna. Diuk ieu mangrupa simbul yén Allah langsung nangtukeun [[hamba]]-Na pikeun hudang sarta calik dina kamuliaan. * Solusi Gembleng Kahirupan: Doa dina posisi ieu ngawengku dalapan paménta anu janten pondasi kabagjaan dunya-ahérat. Urang ménta panghampura (''Ighfirli''), dipikaasih (''Warhamni''), sarta ditutupan tina rupa-rupa kagagalan sarta karuksakan tatanén amal dunya (''Wajburni''). Éta pisan sababna jalma anu solatna husyu sarta nyerep rasa dina posisi ieu bakal miboga sipat Qana'ah sarta bérésih tina panyakit ati saperti [[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]] (serakah) sarta [[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]] (bohong), sabab manéhna yakin sakabéh kabutuhan hirupna parantos ditedunan dina unggal solatna. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Istilah Islam]] [[Kategori:Solat]] m2hcllngtulm69py1v0yt7eibghvcm9 0 108568 709655 709603 2026-05-22T12:54:37Z Badak Jawa 28990 Mindahkeun ka [[Kaso]] 709655 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Kaso]] rsm8c30h9vs2jeb3n4vhmweifuareoa 0 108581 709676 709619 2026-05-23T02:02:46Z InternetArchiveBot 25926 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 709676 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Es Teller 77.jpg|jmpl|Es teler]] Es teler nyaéta inuman campuran bungbuahan has Indonesia anu ilaharna dijieun tina alpuket, kalapa ngora, jeung nangka (atawa bisa ogé ditambahan ku bungbuahan séjénna), tuluy dicampur ku susu kentel amis. Aya ogé nu nambahan cai gula atawa sirop, sarta kadangkala maké santan. Sanggeus éta, ditambahan és, boh és batu boh és serut.<ref>{{Cite web|date=9 Maret 2025|title=Cara Bikin Es Teler yang Segar dan Nikmat untuk Dinikmati di Rumah|url=https://www.liputan6.com/feeds/read/5951156/cara-bikin-es-teler-yang-segar-dan-nikmat-untuk-dinikmati-di-rumah|website=Liputan6|access-date=31 Mei 2025}}</ref> == Sajarah == Es teler dipikanyaho asalna ti Kabupatén Sukoharjo. Dina taun 1957, ieu inuman kapanggih ku pasangan salaki pamajikan, nyaéta H. Tukiman jeung Hj. Samijem Darmowiyono, warga Désa Juron, Kacamatan Nguter, Kabupatén Sukoharjo, Jawa Tengah.{{fact}}<ref name=":0">{{Cite news|last=Setya|first=Devi|title=Tukiman dan Samijem Peracik Es Teler Pertama di Indonesia|url=https://food.detik.com/berita-boga/d-4907184/tukiman-dan-samijem-peracik-es-teler-pertama-di-indonesia|work=[[Detik.com|detikcom]]|language=id|access-date=2022-05-16}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331154128/https://food.detik.com/berita-boga/d-4907184/tukiman-dan-samijem-peracik-es-teler-pertama-di-indonesia |date=2023-03-31 }}</ref> Hj. Samijem jeung Tukiman mangrupakeun jalma anu mimiti nyiptakeun racikan és teler. Samijem kungsi nétélakeun yén dirina anu mimiti manggihan campuran éta inuman, tuluy engkéna és teler sumebar sarta dipikawanoh di rupa-rupa tempat. Sanajan kitu, anjeunna henteu ngamatenkeun racikanana.{{fact}}<ref>{{Cite news|last=Khairunnisa|first=Syifa Nuri|date=2020-03-06|title=Asal-usul Es Teler, Benarkah Berawal dari Kedai Es Teler Sari Mulia Asli?|url=https://travel.kompas.com/read/2020/03/06/111150627/asal-usul-es-teler-benarkah-berawal-dari-kedai-es-teler-sari-mulia-asli|work=[[Kompas.com]]|language=id|access-date=2022-05-16|editor-last=Agmasari|editor-first=Silvita}}</ref> Pikeun nyumponan kabutuhan hirup, kulawarga Darmowiyono ngalalana ka Jakarta sarta ngajual bungbuahan sacara asongan di wewengkon Menteng, Jakarta Pusat. Ku sabab hasil ngajual bungbuahan dirasa can cukup pikeun kahirupan sapopoé, Tukiman jeung pamajikanana tuluy miboga inisiatif ngajual és buah. Lila-lila maranéhna ngalakukeun inovasi ku nyampurkeun nangka, kalapa, alpuket, sirop, jeung susu. Teu disangka, loba jalma anu resep kana campuran bungbuahan éta.{{fact}}<ref name=":0" /> Ngaran “és teler” asalna tina ucapan salah saurang palanggan anu nyebutkeun yén “ésna matak teler”. Tina éta ucapan, kecap “és teler” tuluy dipaké jadi ngaran pikeun ieu inuman.{{fact}}<ref name=":0" /> Saterusna, kulawarga Darmowiyono muka warung dahar di daérah Cikini, Jakarta Pusat, pasna di kawasan Metropole Megaria. Rumah makan éta dingaranan “Es Teler Sari Mulia Asli”. Sajaba ngajual és teler, tempat éta ogé nyadiakeun hayam bakar, bakso, sioméy, jeung rupa-rupa inuman séjén. Usaha kulawarga Darmowiyono terus mekar nepi ka kiwari.{{fact}}<ref>{{Cite news|last=Khairunnisa|first=Syifa Nuri|date=2020-03-06|title=Es Teler Sari Mulia Asli, Usaha yang Dirintis karena Wangsit dalam Mimpi|url=https://travel.kompas.com/read/2020/03/06/115102127/es-teler-sari-mulia-asli-usaha-yang-dirintis-karena-wangsit-dalam-mimpi|work=[[Kompas.com]]|language=id|access-date=2022-05-16|editor-last=Agmasari|editor-first=Silvita}}</ref> Nepi ka ayeuna, usaha éta geus miboga sababaraha cabang. Palangganna ogé asalna ti rupa-rupa kalangan, kaasup seniman jeung pulitikus kasohor. Dina taun 1993, Samijem kungsi diondang pikeun milu siaran tipi ku Ebeth Kadarusman, salah saurang palanggan satia és telerna. Kulawarga Darmowiyono ogé muka dua rumah makan di kampung halamanna di Sukoharjo kalayan ngaran “Siomay WOLU-WOLU”. Dina widang kulinér, taun 2005 és teler sacara resmi dijadikeun inuman has Sukoharjo ku Bupati Sukoharjo waktu harita, nyaéta Bambang Riyanto.<ref>{{Cite news|date=2019-07-30|title=Es Teler|url=https://www.tribunnewswiki.com/2019/07/30/es-teler|work=Koran Tribun News|access-date=2022-12-23}}</ref> == Rupa-rupa es teler == === Es teler Bandung === Es teler Bandung dijieun tina alpuket, daging kalapa ngora, nangka, cincau, agar-agar, sagu mutiara, roti tawar, cai kalapa ngora, santan, cai gula, jeung susu kentel amis.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://rri.co.id/meulaboh/berita-lain/696096/asal-usul-es-teler-minuman-segar-yang-mengenyagkan|website=rri.co.id|access-date=2026-05-14}}</ref> Di Bandung jeung sawatara wewengkon di Jawa Barat, es teler sok disaruakeun jeung Es doger dina hal komposisina. Duanana sarua ngagunakeun bahan saperti kalapa ngora, gula, alpuket, susu, jeung santan. Sanajan kitu, és doger biasana ditambahan tape jeung ketan hideung, ari es teler mah leuwih mindeng ngagunakeun campuran bungbuahan minangka eusina anu utama.<ref name=":3" /> === Es teler Bogor === Es teler Bogor dijieun tina alpuket, daging kalapa ngora, nangka, cau, cincau, kalapa parut sangrai, jeung susu kentel amis. Di Bogor, sawatara padagang ngajual és teler dina porsi gedé kalayan eusi anu padet sarta maké durén minangka salah sahiji bahan tambahan.<ref>{{Cite web|title=Cari Kuliner Indonesia Merupakan Tempat yang menyediakan info tentang berbagai macam Kuliner Yang Ada Di Indonesia dari yang terlaris sampai termurah berdasarkan kota maupun kategori|url=https://www.carikulinerindonesia.com/|website=www.carikulinerindonesia.com|language=id|access-date=2026-05-14}}</ref> Campuran bahan éta ngahasilkeun tékstur anu kentel jeung rasa anu gurih. Sababaraha padagang ogé nyadiakeun rupa-rupa variasi, saperti tambahan bubuk coklat, kéju, atawa olahan alpuket. === Es teler Jakarta === Es teler Jakarta dijieun tina alpuket, daging kalapa ngora, nangka, susu kentel amis, jeung sirop gula beureum. Komposisi bahan es teler di Jakarta sabenerna henteu jauh béda jeung es teler di daérah séjén di Indonesia.{{fact}} Di Jakarta, es teler dijual di rupa-rupa tempat, mimitian ti padagang kaki lima nepi ka restoran jeung hotél. Béda anu paling katara biasana aya dina cara panyuguhanana, utamana di restoran jeung hotél anu nyuguhkeun es teler kalayan tampilan leuwih éndah sarta wadah anu rupa-rupa.{{fact}} === Es teler Makassar === Es teler Makassar dijieun tina alpuket, gedang, daging kalapa ngora, nangka, cincau, sagu mutiara, kacang disco,<ref>{{Cite web|last=Rismawati|date=2026-02-20|title=Resep Es Teler Saus Gula Merah khas Makassar, Cocok buat Takjil|url=https://www.idntimes.com/food/recipe/resep-es-teler-saus-gula-merah-khas-makassar-cocok-buat-takjil-c1c2-01-8rdny-gltl0d|website=IDN Times|language=id|access-date=2026-05-14}}</ref> susu kentel amis, jeung saos gula anu dijieun tina gula beureum, tipung hunkwe bodas, jeung uyah. Es teler di Makassar umumna miboga komposisi anu teu pati béda jeung daérah séjén. Nu jadi ciri hasna nyaéta pamakéan saos gula beureum anu kentel jeung seungit. Sajaba ti éta, dina sababaraha panyuguhan sok ditambahan sirop has Bugis-Makassar<ref name=":2">{{Cite web|last=Baharuddin|first=Burhan Andi|title=Es Teler Makassar, Segarnya Bikin Ngiler di Tengah Teriknya Kota Daeng|url=https://sulsel.pikiran-rakyat.com/kuliner/pr-2729553186/es-teler-makassar-segarnya-bikin-ngiler-di-tengah-teriknya-kota-daeng|website=Chanel Sulsel|language=id|access-date=2026-05-14}}</ref> pikeun nambahan rasa jeung warna. Dina kamekaranana, rupa-rupa topping saperti cincau, nata de coco, jeung boba ogé mimiti dipaké dina panyuguhan es teler di Makassar. Es teler dijual di rupa-rupa tempat usaha, ti mimiti gerai kadaharan, restoran, nepi ka padagang kaki lima, kaasup di kawasan wisata sabudeureun Pantai Losari.<ref name=":2" /> [[Category:WikiMaknyus Jakarta]] == Rujukan == 3zw71zk9fvpal9faetunz4lg1quz8tx 0 108586 709657 2026-05-22T14:59:17Z HenriPurwanto 36661 Njieun kaca anyar Batu Lingga 709657 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; margin:0 0 1em 1em; width:250px; font-size:90%;" ! colspan="2" style="text-align:center; background:#f2f2f2;" | Batu Lingga |- | '''Lokasi''' || Jawa Kulon, Banten |- | '''Jaman''' || Megalitik / Sunda Kuno |- | '''Budaya''' || Sunda |} '''Batu Lingga''' nyaéta struktur batu tegak anu mangrupa tinggalan budaya megalitik di wewengkon [[Sunda]]. Sacara tradisional, batu lingga dipaké minangka panyaksian spiritual, panandaan wewengkon suci, jeung alat pikeun observasi astronomi saderhana. == Harti jeung Fungsi == Numutkeun Dr. Undang Ahmad Darsa, filolog FIB Universitas Padjadjaran, lingga dina tradisi Sunda kuno henteu salawasna simbol [[Dewa Siwa]]. Dina kronik Sunda pra-pangaruh [[India]], batu lingga dipaké salaku alat téknologi astronomi. Bayangan anu ragrag di sabudeureun lingga dibaca pikeun nangtukeun waktu dumasar posisi panonpoé, fungsina kawas jam panonpoé atawa ''sundial''. Salian ti éta, batu lingga ogé miboga nilai spiritual jeung dianggap situs suci ku masarakat sabudeureunana. == Situs Batu Lingga di Sunda == Tradisi ieu kapanggih di sababaraha lokasi di [[Jawa Kulon]] jeung [[Banten]]: === Batu Lingga Gunung Payung, Tasikmalaya === Ayana di Dusun Awiluar, Desa Sirnajaya, Kec. Karangjaya, Kab. [[Tasikmalaya]]. Situs ieu dianggap minangka jejak spiritualitas jeung saksi peradaban Sunda.<ref>Batu Lingga Gunung Payung: Jejak Spiritualitas dan Warisan Leluhur Sunda. SudutPandang.id, 16 Oktober 2025.</ref><ref>Batu Lingga Gunung Payung: Saksi Sejarah Peradaban Sunda di Tasikmalaya. Mercinews.com, 16 Oktober 2025.</ref> Numutkeun tim ekspedisi wisata sejarah, situs ieu aya kaitanna jeung Karajaan Nagara Tengah.<ref>Misteri Batu Lingga Gunung Payung Karangjaya, Situs Suci Kerajaan Nagara Tengah. KabarMetro.id, 16 Oktober 2025.</ref> === Batu Lingga Gunung Ciremai, Kuningan === Ayana di ketinggian 2.200 mdpl di [[Gunung Ciremai]]. Batu ieu diwariskeun aya kaitanna jeung [[Sunan Gunung Jati]] sareng Nyi Linggi, sareng kacatet dina sajarah [[Linggarjati|Desa Linggarjati]].<ref>Legenda Batu Lingga Gunung Ciremai yang Sempat Disinggahi Sunan Gunung Jati. Ciremai Today via Kumparan, 18 Februari 2021.</ref><ref>Batu Lingga Gunung Ciremai, Tempat Sunan Gunung Jati Bermunajat dan Kisah Nyi Linggi Mencari Kesaktian. RadarCirebon.disway.id, 7 Agustus 2022.</ref> === Situs Batu Lingga Baros, Serang === Ayana di Kampung Batu Lingga, Desa Sindangmandi, Kec. Baros, Kab. [[Serang]], [[Banten]]. Ieu mangrupa tinggalan megalitikum anu pinuh ku misteri jeung legenda lokal.<ref>Situs Batu Lingga Baros Serang: Tinggalan Megalitikum yang Penuh Misteri dan Legenda Lokal. Siaran-Berita.com, 5 Désémber 2024.</ref> == Nilai Budaya == Batu Lingga nunjukkeun yén masarakat Sunda kuno geus miboga pangaweruh kosmologi, astronomi, jeung spiritualitas anu mekar sacara mandiri saméméh datangna pangaruh Hindu-Buddha. Tinggalan ieu ogé ngagambarkeun kontinyuitas budaya ti jaman karajaan nepi ka ayeuna. == Pelestarian == Ayeuna sababaraha situs Batu Lingga keur dilestarikeun ku budayawan lokal sapertos Abah H. Anton Charliyan. Pelestarian ieu penting sangkan generasi ka hareup bisa ngarti kana akar budaya Sunda. == Rujukan == <references /> == Tumbu Kaluar == * [[Kidung Lakbok]] – naskah Sunda kuno anu ngandung ajaran harmoni jeung alam [[Kategori:Situs megalitik di Indonesia]] [[Kategori:Kebudayaan Sunda]] [[Kategori:Sajarah Jawa Kulon]] 6r7rmf8otkuv60k4ljof4ftnpubgygg 709658 709657 2026-05-22T15:46:07Z HenriPurwanto 36661 Tambah rujukan sareng link arsip pikeun nyegah link paeh 709658 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; margin:0 0 1em 1em; width:250px; font-size:90%;" ! colspan="2" style="text-align:center; background:#f2f2f2;" | Batu Lingga |- | '''Lokasi''' || Jawa Kulon, Banten |- | '''Jaman''' || Megalitik / Sunda Kuno |- | '''Budaya''' || Sunda |} '''Batu Lingga''' nyaéta struktur batu tegak anu mangrupa tinggalan budaya megalitik di wewengkon [[Sunda]]. Sacara tradisional, batu lingga dipaké minangka panyaksian spiritual, panandaan wewengkon suci, jeung alat pikeun observasi astronomi saderhana. == Harti jeung Fungsi == Numutkeun Dr. Undang Ahmad Darsa, filolog FIB Universitas Padjadjaran, lingga dina tradisi Sunda kuno henteu salawasna simbol [[Dewa Siwa]]. Dina kronik Sunda pra-pangaruh [[India]], batu lingga dipaké salaku alat téknologi astronomi. Bayangan anu ragrag di sabudeureun lingga dibaca pikeun nangtukeun waktu dumasar posisi panonpoé, fungsina kawas jam panonpoé atawa ''sundial''. Salian ti éta, batu lingga ogé miboga nilai spiritual jeung dianggap situs suci ku masarakat sabudeureunana. == Situs Batu Lingga di Sunda == Tradisi ieu kapanggih di sababaraha lokasi di [[Jawa Kulon]] jeung [[Banten]]: === Batu Lingga Gunung Payung, Tasikmalaya === Ayana di Dusun Awiluar, Desa Sirnajaya, Kec. Karangjaya, Kab. [[Tasikmalaya]]. Situs ieu dianggap minangka jejak spiritualitas jeung saksi peradaban Sunda.<ref>[https://archive.ph/CDQiZ "Batu Lingga Gunung Payung: Jejak Spiritualitas dan Warisan Leluhur Sunda"]. SudutPandang.id, 16 Oktober 2025.</ref><ref>[https://archive.ph/3xFtP "Batu Lingga Gunung Payung: Saksi Sejarah Peradaban Sunda di Tasikmalaya"]. Mercinews.com, 16 Oktober 2025.</ref> Numutkeun tim ekspedisi wisata sejarah, situs ieu aya kaitanna jeung Karajaan Nagara Tengah.<ref>Misteri Batu Lingga Gunung Payung Karangjaya, Situs Suci Kerajaan Nagara Tengah. KabarMetro.id, 16 Oktober 2025.</ref> === Batu Lingga Gunung Ciremai, Kuningan === Ayana di ketinggian 2.200 mdpl di [[Gunung Ciremai]]. Batu ieu diwariskeun aya kaitanna jeung [[Sunan Gunung Jati]] sareng Nyi Linggi, sareng kacatet dina sajarah [[Linggarjati|Desa Linggarjati]].<ref>Legenda Batu Lingga Gunung Ciremai yang Sempat Disinggahi Sunan Gunung Jati. Ciremai Today via Kumparan, 18 Februari 2021.</ref><ref>Batu Lingga Gunung Ciremai, Tempat Sunan Gunung Jati Bermunajat dan Kisah Nyi Linggi Mencari Kesaktian. RadarCirebon.disway.id, 7 Agustus 2022.</ref> === Situs Batu Lingga Baros, Serang === Ayana di Kampung Batu Lingga, Desa Sindangmandi, Kec. Baros, Kab. [[Serang]], [[Banten]]. Ieu mangrupa tinggalan megalitikum anu pinuh ku misteri jeung legenda lokal.<ref>Situs Batu Lingga Baros Serang: Tinggalan Megalitikum yang Penuh Misteri dan Legenda Lokal. Siaran-Berita.com, 5 Désémber 2024.</ref> == Nilai Budaya == Batu Lingga nunjukkeun yén masarakat Sunda kuno geus miboga pangaweruh kosmologi, astronomi, jeung spiritualitas anu mekar sacara mandiri saméméh datangna pangaruh Hindu-Buddha. Tinggalan ieu ogé ngagambarkeun kontinyuitas budaya ti jaman karajaan nepi ka ayeuna. == Pelestarian == Ayeuna sababaraha situs Batu Lingga keur dilestarikeun ku budayawan lokal sapertos Abah H. Anton Charliyan. Pelestarian ieu penting sangkan generasi ka hareup bisa ngarti kana akar budaya Sunda. == Rujukan == <references /> == Tumbu Kaluar == * [[Kidung Lakbok]] – naskah Sunda kuno anu ngandung ajaran harmoni jeung alam [[Kategori:Situs megalitik di Indonesia]] [[Kategori:Kebudayaan Sunda]] [[Kategori:Sajarah Jawa Kulon]] cn5hg9j727a49hsupeqzv60qdzuv5ip 0 108587 709659 2026-05-22T16:08:10Z HenriPurwanto 36661 Nyieun kaca Linggarjati 709659 wikitext text/x-wiki '''Linggarjati''' nyaéta hiji désa di Kacamatan [[Cilimus, Kuningan|Cilimus]], [[Kabupatén Kuningan]], [[Jawa Barat]]. Désa ieu kasohor ku ayana Gedung Perundingan Linggarjati anu dilaksanakeun dina taun [[1946]]. Ngaran "Linggarjati" asalna tina kecap "lingga" jeung "linggar" anu patali jeung carita [[Sunan Gunung Jati]]. Numutkeun sajarah resmi désa, [[Sunan Gunung Jati]] kantos linggih di luhur batu anu ayeuna disebut [[Batu Lingga]] di [[Gunung Ciremai]].<ref>Pamaréntah Désa Linggarjati. "Sajarah Désa Linggarjati". https://desa-linggarjati.kuningankab.go.id/profil/sejarah. Diaksés 22 Méi 2026.</ref> == Tumbu kaluar == * [[Batu Lingga]] [[Kategori:Desa di Kabupatén Kuningan]] [[Kategori:Kacamatan Cilimus]] 4riaom7vgktlxglfs4dqi7t8vtms886 0 108588 709661 2026-05-22T18:26:21Z Dinototosugiarto 11449 Ngabaladah 709661 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#fff0f0; border:1px solid #8b0000; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#8b0000; color:white; padding:0.4em;" | Maksiat<br/><small>(معصية)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos Basa | Nyempal, Nolak, Atanapi Ngarempak |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sabalikna tina | Thá'at (طاعة) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Pamérangan Utama | Maksiat Lahir & Maksiat Batin |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Dampak Spiritual | Ati Janten Poék (Rereged Ati) |} '''Maksiat''' (basa Arab: '''معصية''', ''ma'shiyah'') nyaéta sagala rupa tatanén amal, ucapan, atanapi kayakinan anu ngarempak aturan hukum [[Islam]] sarta nolak kana paréntah Gusti Allah SWT sareng [[Nabi Muhammad SAW]].<ref name="lisan_arab">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 15, kaca 68-70.</ref> Kecap maksiat mangrupa sabalikna tina kecap thá'at (طاعة).<ref name="kamus_almunawwir">Munawwir, Ahmad Warson. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia Terlengkap''. Surabaya: Pustaka Progressif. kaca 911.</ref> Dina sawangan élmu [[tasawuf]], hakekat maksiat téh nyaéta lolongna rasa sarta élingna saurang hamba ka Pangéran, sahingga manéhna poho kana jati dirina salaku '''[[Pakarir]]''' anu saéstuna walurat sarta butuh ku rahmat Allah.<ref name="ihya_ghazali">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 3, kaca 5-7.</ref> == Babagian Maksiat == Para ulama ngabagi maksiat janten dua papasingan utama dumasar kana larapanana, nyaéta:<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 132-135.</ref> === 1. Maksiat Lahir (Dhahir) === Maksiat lahir nyaéta sagala rupa kalepatan anu dilakukeun ku anggota badan sahingga tiasa katingal ku batur.<ref>Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2800.</ref> Contona saperti maksiat lisan anu ngalakukeun sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong), ngupat, sarta sumpah palsu, atanapi maksiat padaleman saperti maok, midamel aniaya ka sasama makhluk, sarta milari rejeki anu teu [[Thayyib]] sarta teu halal.<ref name="ihya_ghazali"/> === 2. Maksiat Batin (Qalbi) === Maksiat batin nyaéta panyakit sarta dosa anu nyumput di jero ati (rasa). Maksiat jinis ieu kacida bahayana margi tiasa ngaleungitkeun sagemblengna tatanén amal soléh anu parantos dipidamel.<ref name="hikam_ataillah">Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam''. Kairo: Dar al-Ma'arif. kaca 112.</ref> Conto maksiat batin nyaéta kaasup kana sakabéh '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Akhlak Madzmumah]]''', saperti sipat Hasad (sirik), Takabur (sombong), Ujub (ngarasa hébat sorangan), sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya/harta).<ref name="ihya_ghazali"/> == Dasar Hukum tina Al-Qur'an sarta Hadis == Dina sumber hukum Islam, pasipatan sarta tatanén maksiat téh parantos dilarang kalayan teges sarta tétéla ngaliwatan sababaraha dalil naqli, di antarana: === 1. Dumasar tina Al-Qur'an === Gusti Allah SWT maparin pépéling anu kacida kerasna pikeun sing saha waé anu ngarempak aturan-Na sarta rasul-Na, sakumaha anu tétéla dina '''[[Surah An-Nisa']]''' ayat 14:<ref name="tafsir_katsir_nisa">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 2, kaca 222-223.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #8b0000; border-radius:5px;">'''وَمَن يَعْصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُۥ يُدْخِلْهُ نَارًا خَٰلِدًا فِيهَا وَلَهُۥ عَذَابٌ مُّهِينٌ'''</p> <blockquote> ''“Wa man ya'ṣillāha wa rasūlahū wa yata'adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā wa lahū 'ażābum muhīn.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Sarta sing saha anu maksiat (doraka) ka Allah jeung Rasul-Na sarta ngarémpak katangtosan-katangtosan-Na, niscaya Allah bakal ngasupkeun manéhna kana naraka, bari manéhna langgeng di jerona; sarta manéhna bakal meunang siksa anu kacida hinana." </blockquote> Ayat ieu nuduhkeun yén jalma anu midamel maksiat bari ngalajur nafsu sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya) bakal dileungitkeun sagemblengna barokah hirupna sarta kagentos ku kahinaan di ahérat.<ref name="tafsir_katsir_nisa"/> === 2. Dumasar tina Hadis === [[Nabi Muhammad SAW]] ogé parantos maparin pépéling ngeunaan hakékat maksiat anu tiasa ngaruksak kasucian iman saurang hamba, sakumaha dawuhan Mantenna dina hadis shahih:<ref name="syarah_muslim">An-Nawawi, Abu Zakariya Yahya bin Syaraf. ''Al-Minhaj fi Syarh Shahih Muslim bin al-Hajjaj''. Beirut: Dar Ihya al-Turats al-Arabi. Jilid 2, kaca 41-43.</ref> <blockquote> "Moal jinah saurang jalma anu jinah, nalika manéhna jinah bari kaayaan iman. Sarta moal maok saurang jalma anu maok, nalika manéhna maok bari kaayaan iman."<br/> '''Rujukan:''' Hadis Riwayat '''[[Al-Bukhari]]''' (No. 2475) sareng '''[[Muslim]]''' (No. 57) ti sahabat Abu Hurairah Radhiyallahu 'Anhu. </blockquote> Para ulama syarah hadis negeskeun yén nalika manusa teuneung midamel maksiat lahir (saperti maok atawa jinah) atanapi maksiat lisan saperti sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong), saéstuna cahaya iman dina batinna nuju dilaan sarta dipareuman ku Gusti Allah SWT, sahingga saurang hamba leungiteun hakekat jati diri sarta kahormatanana ('''Muru'ah''').<ref name="syarah_muslim"/> == Tingkatan Dosa dina Maksiat == Dina hukum fikih sarta syariat, tingkatan bahaya jeung balukar maksiat téh dipasing-pasing janten dua tingkatan dosa utama:<ref name="fiqh_zuhayli">Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2910-2915.</ref> # '''Dosa Gedé (Al-Kaba'ir):''' Nyaéta rupa-rupa maksiat anu miboga ancaman hukuman teges di dunya (had) atanapi ancaman siksa naraka sarta bendu Allah di ahérat. Contona nyaéta syirik (nyakutukeun Allah), maéhan jalma tanpa dadasar haq, jinah, sihir, maok, jeung duraka ka kolot.<ref name="fiqh_zuhayli"/> # '''Dosa Leutik (Al-Shagha'ir):''' Nyaéta rupa-rupa maksiat anu teu miboga katangtosan hukuman husus di dunya atawa ancaman sacara éksplisit di ahérat. Tapi, para ulama maparin pépéling yén dosa leutik anu dilakukeun sacara tuluy-tumuluy (''istiqrar'') bisa manceg sarta manah janten dosa gedé alatan sipat ngarémehkeun aturan Allah.<ref name="ihya_ghazali"/> == Akibat pikeun Sosial sarta Ékonomi == Maksiat miboga balukar karuksakan anu kacida legana (''al-madharat al-muta'addiyah''), henteu ngan saukur ngaruksak batin panyabakan sorangan, tapi ogé tatanén masarakat:<ref name="quwwat_qulub">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 2, kaca 15-18.</ref> * '''Karuksakan Ékonomi:''' Prakték maksiat saperti korupsi, riba, sarta manipulasi timbangan dina dagang bisa ngabalukarkeun leungitna barokah tina hasil bumi, sarta mawa karugian sagemblengna pikeun tatanén ékonomi umat.<ref name="fiqh_zuhayli"/> * '''Karuksakan Sosial:''' Maksiat lahiriah saperti paréa-réa bohong (''kadzib''), campur gaul anu ruksak, sarta aniaya ka sasama mahluk bakal ngaleungitkeun rasa aman, rukun, jeung [[ragem]] di lingkungan masarakat, sahingga mawa balukar turna musibah atanapi paceklik.<ref name="tafsir_katsir"/> == Dampak Spiritual sarta Édukasina == Dina kitab [[Ihya Ulumiddin]], disebutkeun yén saban-saban saurang hamba midamel hiji maksiat, mangka bakal tétéla hiji titik hideung dina haténa.<ref name="ihya_ghazali"/> Upami manéhna teu gancang tobat sarta mawas diri, éta titik hideung bakal beuki manceg sarta nutupan sagemblengna kaca spion batinna, sahingga manéhna leungiteun kahormatan diri ('''Muru'ah''') sarta henteu tiasa ngabédakeun deui mana anu haq sarta mana anu bathil.<ref name="quwwat_qulub"/> Pikeun ngubaran sarta ngaberesihan diri tina maksiat, manusa kedah hudang sacara tanginas pikeun midamel tobat anu murni (''Taubatan Nasuha''), mancegkeun deui [[Tauhid]], sarta salawasna ngajaga sipat [[Ikhlas]] sarta [[Syukur]] dina saban léngkah hirupna.<ref name="hikam_ataillah"/> == Tempo Ogé == * [[Akhlak Mazmumah|] * [[Tobat]] * [[Muru'ah]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat ngeunaan Bahaya Maksiat sarta Panyakit Ati. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Tasawuf]] 5lp9eiso6i37lirs7yhnl30hgxmqo9b 709662 709661 2026-05-22T18:27:08Z Dinototosugiarto 11449 /* Tempo Ogé */ 709662 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#fff0f0; border:1px solid #8b0000; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#8b0000; color:white; padding:0.4em;" | Maksiat<br/><small>(معصية)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos Basa | Nyempal, Nolak, Atanapi Ngarempak |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sabalikna tina | Thá'at (طاعة) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Pamérangan Utama | Maksiat Lahir & Maksiat Batin |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Dampak Spiritual | Ati Janten Poék (Rereged Ati) |} '''Maksiat''' (basa Arab: '''معصية''', ''ma'shiyah'') nyaéta sagala rupa tatanén amal, ucapan, atanapi kayakinan anu ngarempak aturan hukum [[Islam]] sarta nolak kana paréntah Gusti Allah SWT sareng [[Nabi Muhammad SAW]].<ref name="lisan_arab">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 15, kaca 68-70.</ref> Kecap maksiat mangrupa sabalikna tina kecap thá'at (طاعة).<ref name="kamus_almunawwir">Munawwir, Ahmad Warson. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia Terlengkap''. Surabaya: Pustaka Progressif. kaca 911.</ref> Dina sawangan élmu [[tasawuf]], hakekat maksiat téh nyaéta lolongna rasa sarta élingna saurang hamba ka Pangéran, sahingga manéhna poho kana jati dirina salaku '''[[Pakarir]]''' anu saéstuna walurat sarta butuh ku rahmat Allah.<ref name="ihya_ghazali">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 3, kaca 5-7.</ref> == Babagian Maksiat == Para ulama ngabagi maksiat janten dua papasingan utama dumasar kana larapanana, nyaéta:<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 132-135.</ref> === 1. Maksiat Lahir (Dhahir) === Maksiat lahir nyaéta sagala rupa kalepatan anu dilakukeun ku anggota badan sahingga tiasa katingal ku batur.<ref>Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2800.</ref> Contona saperti maksiat lisan anu ngalakukeun sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong), ngupat, sarta sumpah palsu, atanapi maksiat padaleman saperti maok, midamel aniaya ka sasama makhluk, sarta milari rejeki anu teu [[Thayyib]] sarta teu halal.<ref name="ihya_ghazali"/> === 2. Maksiat Batin (Qalbi) === Maksiat batin nyaéta panyakit sarta dosa anu nyumput di jero ati (rasa). Maksiat jinis ieu kacida bahayana margi tiasa ngaleungitkeun sagemblengna tatanén amal soléh anu parantos dipidamel.<ref name="hikam_ataillah">Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam''. Kairo: Dar al-Ma'arif. kaca 112.</ref> Conto maksiat batin nyaéta kaasup kana sakabéh '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Akhlak Madzmumah]]''', saperti sipat Hasad (sirik), Takabur (sombong), Ujub (ngarasa hébat sorangan), sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya/harta).<ref name="ihya_ghazali"/> == Dasar Hukum tina Al-Qur'an sarta Hadis == Dina sumber hukum Islam, pasipatan sarta tatanén maksiat téh parantos dilarang kalayan teges sarta tétéla ngaliwatan sababaraha dalil naqli, di antarana: === 1. Dumasar tina Al-Qur'an === Gusti Allah SWT maparin pépéling anu kacida kerasna pikeun sing saha waé anu ngarempak aturan-Na sarta rasul-Na, sakumaha anu tétéla dina '''[[Surah An-Nisa']]''' ayat 14:<ref name="tafsir_katsir_nisa">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 2, kaca 222-223.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #8b0000; border-radius:5px;">'''وَمَن يَعْصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُۥ يُدْخِلْهُ نَارًا خَٰلِدًا فِيهَا وَلَهُۥ عَذَابٌ مُّهِينٌ'''</p> <blockquote> ''“Wa man ya'ṣillāha wa rasūlahū wa yata'adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā wa lahū 'ażābum muhīn.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Sarta sing saha anu maksiat (doraka) ka Allah jeung Rasul-Na sarta ngarémpak katangtosan-katangtosan-Na, niscaya Allah bakal ngasupkeun manéhna kana naraka, bari manéhna langgeng di jerona; sarta manéhna bakal meunang siksa anu kacida hinana." </blockquote> Ayat ieu nuduhkeun yén jalma anu midamel maksiat bari ngalajur nafsu sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya) bakal dileungitkeun sagemblengna barokah hirupna sarta kagentos ku kahinaan di ahérat.<ref name="tafsir_katsir_nisa"/> === 2. Dumasar tina Hadis === [[Nabi Muhammad SAW]] ogé parantos maparin pépéling ngeunaan hakékat maksiat anu tiasa ngaruksak kasucian iman saurang hamba, sakumaha dawuhan Mantenna dina hadis shahih:<ref name="syarah_muslim">An-Nawawi, Abu Zakariya Yahya bin Syaraf. ''Al-Minhaj fi Syarh Shahih Muslim bin al-Hajjaj''. Beirut: Dar Ihya al-Turats al-Arabi. Jilid 2, kaca 41-43.</ref> <blockquote> "Moal jinah saurang jalma anu jinah, nalika manéhna jinah bari kaayaan iman. Sarta moal maok saurang jalma anu maok, nalika manéhna maok bari kaayaan iman."<br/> '''Rujukan:''' Hadis Riwayat '''[[Al-Bukhari]]''' (No. 2475) sareng '''[[Muslim]]''' (No. 57) ti sahabat Abu Hurairah Radhiyallahu 'Anhu. </blockquote> Para ulama syarah hadis negeskeun yén nalika manusa teuneung midamel maksiat lahir (saperti maok atawa jinah) atanapi maksiat lisan saperti sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong), saéstuna cahaya iman dina batinna nuju dilaan sarta dipareuman ku Gusti Allah SWT, sahingga saurang hamba leungiteun hakekat jati diri sarta kahormatanana ('''Muru'ah''').<ref name="syarah_muslim"/> == Tingkatan Dosa dina Maksiat == Dina hukum fikih sarta syariat, tingkatan bahaya jeung balukar maksiat téh dipasing-pasing janten dua tingkatan dosa utama:<ref name="fiqh_zuhayli">Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2910-2915.</ref> # '''Dosa Gedé (Al-Kaba'ir):''' Nyaéta rupa-rupa maksiat anu miboga ancaman hukuman teges di dunya (had) atanapi ancaman siksa naraka sarta bendu Allah di ahérat. Contona nyaéta syirik (nyakutukeun Allah), maéhan jalma tanpa dadasar haq, jinah, sihir, maok, jeung duraka ka kolot.<ref name="fiqh_zuhayli"/> # '''Dosa Leutik (Al-Shagha'ir):''' Nyaéta rupa-rupa maksiat anu teu miboga katangtosan hukuman husus di dunya atawa ancaman sacara éksplisit di ahérat. Tapi, para ulama maparin pépéling yén dosa leutik anu dilakukeun sacara tuluy-tumuluy (''istiqrar'') bisa manceg sarta manah janten dosa gedé alatan sipat ngarémehkeun aturan Allah.<ref name="ihya_ghazali"/> == Akibat pikeun Sosial sarta Ékonomi == Maksiat miboga balukar karuksakan anu kacida legana (''al-madharat al-muta'addiyah''), henteu ngan saukur ngaruksak batin panyabakan sorangan, tapi ogé tatanén masarakat:<ref name="quwwat_qulub">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 2, kaca 15-18.</ref> * '''Karuksakan Ékonomi:''' Prakték maksiat saperti korupsi, riba, sarta manipulasi timbangan dina dagang bisa ngabalukarkeun leungitna barokah tina hasil bumi, sarta mawa karugian sagemblengna pikeun tatanén ékonomi umat.<ref name="fiqh_zuhayli"/> * '''Karuksakan Sosial:''' Maksiat lahiriah saperti paréa-réa bohong (''kadzib''), campur gaul anu ruksak, sarta aniaya ka sasama mahluk bakal ngaleungitkeun rasa aman, rukun, jeung [[ragem]] di lingkungan masarakat, sahingga mawa balukar turna musibah atanapi paceklik.<ref name="tafsir_katsir"/> == Dampak Spiritual sarta Édukasina == Dina kitab [[Ihya Ulumiddin]], disebutkeun yén saban-saban saurang hamba midamel hiji maksiat, mangka bakal tétéla hiji titik hideung dina haténa.<ref name="ihya_ghazali"/> Upami manéhna teu gancang tobat sarta mawas diri, éta titik hideung bakal beuki manceg sarta nutupan sagemblengna kaca spion batinna, sahingga manéhna leungiteun kahormatan diri ('''Muru'ah''') sarta henteu tiasa ngabédakeun deui mana anu haq sarta mana anu bathil.<ref name="quwwat_qulub"/> Pikeun ngubaran sarta ngaberesihan diri tina maksiat, manusa kedah hudang sacara tanginas pikeun midamel tobat anu murni (''Taubatan Nasuha''), mancegkeun deui [[Tauhid]], sarta salawasna ngajaga sipat [[Ikhlas]] sarta [[Syukur]] dina saban léngkah hirupna.<ref name="hikam_ataillah"/> == Tempo Ogé == * [[Akhlak Mazmumah]] * [[Tobat]] * [[Muru'ah]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat ngeunaan Bahaya Maksiat sarta Panyakit Ati. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Tasawuf]] s49z398lhqceexsw52ac4tqgo57d5se 709663 709662 2026-05-22T20:34:49Z Dinototosugiarto 11449 /* Dampak Spiritual sarta Édukasina */ 709663 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#fff0f0; border:1px solid #8b0000; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#8b0000; color:white; padding:0.4em;" | Maksiat<br/><small>(معصية)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos Basa | Nyempal, Nolak, Atanapi Ngarempak |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sabalikna tina | Thá'at (طاعة) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Pamérangan Utama | Maksiat Lahir & Maksiat Batin |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Dampak Spiritual | Ati Janten Poék (Rereged Ati) |} '''Maksiat''' (basa Arab: '''معصية''', ''ma'shiyah'') nyaéta sagala rupa tatanén amal, ucapan, atanapi kayakinan anu ngarempak aturan hukum [[Islam]] sarta nolak kana paréntah Gusti Allah SWT sareng [[Nabi Muhammad SAW]].<ref name="lisan_arab">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 15, kaca 68-70.</ref> Kecap maksiat mangrupa sabalikna tina kecap thá'at (طاعة).<ref name="kamus_almunawwir">Munawwir, Ahmad Warson. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia Terlengkap''. Surabaya: Pustaka Progressif. kaca 911.</ref> Dina sawangan élmu [[tasawuf]], hakekat maksiat téh nyaéta lolongna rasa sarta élingna saurang hamba ka Pangéran, sahingga manéhna poho kana jati dirina salaku '''[[Pakarir]]''' anu saéstuna walurat sarta butuh ku rahmat Allah.<ref name="ihya_ghazali">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 3, kaca 5-7.</ref> == Babagian Maksiat == Para ulama ngabagi maksiat janten dua papasingan utama dumasar kana larapanana, nyaéta:<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 132-135.</ref> === 1. Maksiat Lahir (Dhahir) === Maksiat lahir nyaéta sagala rupa kalepatan anu dilakukeun ku anggota badan sahingga tiasa katingal ku batur.<ref>Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2800.</ref> Contona saperti maksiat lisan anu ngalakukeun sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong), ngupat, sarta sumpah palsu, atanapi maksiat padaleman saperti maok, midamel aniaya ka sasama makhluk, sarta milari rejeki anu teu [[Thayyib]] sarta teu halal.<ref name="ihya_ghazali"/> === 2. Maksiat Batin (Qalbi) === Maksiat batin nyaéta panyakit sarta dosa anu nyumput di jero ati (rasa). Maksiat jinis ieu kacida bahayana margi tiasa ngaleungitkeun sagemblengna tatanén amal soléh anu parantos dipidamel.<ref name="hikam_ataillah">Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam''. Kairo: Dar al-Ma'arif. kaca 112.</ref> Conto maksiat batin nyaéta kaasup kana sakabéh '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Akhlak Madzmumah]]''', saperti sipat Hasad (sirik), Takabur (sombong), Ujub (ngarasa hébat sorangan), sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya/harta).<ref name="ihya_ghazali"/> == Dasar Hukum tina Al-Qur'an sarta Hadis == Dina sumber hukum Islam, pasipatan sarta tatanén maksiat téh parantos dilarang kalayan teges sarta tétéla ngaliwatan sababaraha dalil naqli, di antarana: === 1. Dumasar tina Al-Qur'an === Gusti Allah SWT maparin pépéling anu kacida kerasna pikeun sing saha waé anu ngarempak aturan-Na sarta rasul-Na, sakumaha anu tétéla dina '''[[Surah An-Nisa']]''' ayat 14:<ref name="tafsir_katsir_nisa">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 2, kaca 222-223.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #8b0000; border-radius:5px;">'''وَمَن يَعْصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُۥ يُدْخِلْهُ نَارًا خَٰلِدًا فِيهَا وَلَهُۥ عَذَابٌ مُّهِينٌ'''</p> <blockquote> ''“Wa man ya'ṣillāha wa rasūlahū wa yata'adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā wa lahū 'ażābum muhīn.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Sarta sing saha anu maksiat (doraka) ka Allah jeung Rasul-Na sarta ngarémpak katangtosan-katangtosan-Na, niscaya Allah bakal ngasupkeun manéhna kana naraka, bari manéhna langgeng di jerona; sarta manéhna bakal meunang siksa anu kacida hinana." </blockquote> Ayat ieu nuduhkeun yén jalma anu midamel maksiat bari ngalajur nafsu sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya) bakal dileungitkeun sagemblengna barokah hirupna sarta kagentos ku kahinaan di ahérat.<ref name="tafsir_katsir_nisa"/> === 2. Dumasar tina Hadis === [[Nabi Muhammad SAW]] ogé parantos maparin pépéling ngeunaan hakékat maksiat anu tiasa ngaruksak kasucian iman saurang hamba, sakumaha dawuhan Mantenna dina hadis shahih:<ref name="syarah_muslim">An-Nawawi, Abu Zakariya Yahya bin Syaraf. ''Al-Minhaj fi Syarh Shahih Muslim bin al-Hajjaj''. Beirut: Dar Ihya al-Turats al-Arabi. Jilid 2, kaca 41-43.</ref> <blockquote> "Moal jinah saurang jalma anu jinah, nalika manéhna jinah bari kaayaan iman. Sarta moal maok saurang jalma anu maok, nalika manéhna maok bari kaayaan iman."<br/> '''Rujukan:''' Hadis Riwayat '''[[Al-Bukhari]]''' (No. 2475) sareng '''[[Muslim]]''' (No. 57) ti sahabat Abu Hurairah Radhiyallahu 'Anhu. </blockquote> Para ulama syarah hadis negeskeun yén nalika manusa teuneung midamel maksiat lahir (saperti maok atawa jinah) atanapi maksiat lisan saperti sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong), saéstuna cahaya iman dina batinna nuju dilaan sarta dipareuman ku Gusti Allah SWT, sahingga saurang hamba leungiteun hakekat jati diri sarta kahormatanana ('''Muru'ah''').<ref name="syarah_muslim"/> == Tingkatan Dosa dina Maksiat == Dina hukum fikih sarta syariat, tingkatan bahaya jeung balukar maksiat téh dipasing-pasing janten dua tingkatan dosa utama:<ref name="fiqh_zuhayli">Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2910-2915.</ref> # '''Dosa Gedé (Al-Kaba'ir):''' Nyaéta rupa-rupa maksiat anu miboga ancaman hukuman teges di dunya (had) atanapi ancaman siksa naraka sarta bendu Allah di ahérat. Contona nyaéta syirik (nyakutukeun Allah), maéhan jalma tanpa dadasar haq, jinah, sihir, maok, jeung duraka ka kolot.<ref name="fiqh_zuhayli"/> # '''Dosa Leutik (Al-Shagha'ir):''' Nyaéta rupa-rupa maksiat anu teu miboga katangtosan hukuman husus di dunya atawa ancaman sacara éksplisit di ahérat. Tapi, para ulama maparin pépéling yén dosa leutik anu dilakukeun sacara tuluy-tumuluy (''istiqrar'') bisa manceg sarta manah janten dosa gedé alatan sipat ngarémehkeun aturan Allah.<ref name="ihya_ghazali"/> == Akibat pikeun Sosial sarta Ékonomi == Maksiat miboga balukar karuksakan anu kacida legana (''al-madharat al-muta'addiyah''), henteu ngan saukur ngaruksak batin panyabakan sorangan, tapi ogé tatanén masarakat:<ref name="quwwat_qulub">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 2, kaca 15-18.</ref> * '''Karuksakan Ékonomi:''' Prakték maksiat saperti korupsi, riba, sarta manipulasi timbangan dina dagang bisa ngabalukarkeun leungitna barokah tina hasil bumi, sarta mawa karugian sagemblengna pikeun tatanén ékonomi umat.<ref name="fiqh_zuhayli"/> * '''Karuksakan Sosial:''' Maksiat lahiriah saperti paréa-réa bohong (''kadzib''), campur gaul anu ruksak, sarta aniaya ka sasama mahluk bakal ngaleungitkeun rasa aman, rukun, jeung [[ragem]] di lingkungan masarakat, sahingga mawa balukar turna musibah atanapi paceklik.<ref name="tafsir_katsir"/> == Dampak Spiritual sarta Édukasina == Dina kitab [[Ihya Ulumuddin]], disebutkeun yén saban-saban saurang hamba midamel hiji maksiat, mangka bakal tétéla hiji titik hideung dina haténa.<ref name="ihya_ghazali"/> Upami manéhna teu gancang tobat sarta mawas diri, éta titik hideung bakal beuki manceg sarta nutupan sagemblengna kaca spion batinna, sahingga manéhna leungiteun kahormatan diri ('''Muru'ah''') sarta henteu tiasa ngabédakeun deui mana anu haq sarta mana anu bathil.<ref name="quwwat_qulub"/> Pikeun ngubaran sarta ngaberesihan diri tina maksiat, manusa kedah hudang sacara tanginas pikeun midamel tobat anu murni (''Taubatan Nasuha''), mancegkeun deui [[Tauhid]], sarta salawasna ngajaga sipat [[Ikhlas]] sarta [[Syukur]] dina saban léngkah hirupna.<ref name="hikam_ataillah"/> == Tempo Ogé == * [[Akhlak Mazmumah]] * [[Tobat]] * [[Muru'ah]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat ngeunaan Bahaya Maksiat sarta Panyakit Ati. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Tasawuf]] dnhcffcy4ala2kpkabx2wzzfvb9cg8j 709664 709663 2026-05-22T20:39:41Z Dinototosugiarto 11449 /* 1. Maksiat Lahir (Dhahir) */ 709664 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#fff0f0; border:1px solid #8b0000; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#8b0000; color:white; padding:0.4em;" | Maksiat<br/><small>(معصية)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos Basa | Nyempal, Nolak, Atanapi Ngarempak |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sabalikna tina | Thá'at (طاعة) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Pamérangan Utama | Maksiat Lahir & Maksiat Batin |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Dampak Spiritual | Ati Janten Poék (Rereged Ati) |} '''Maksiat''' (basa Arab: '''معصية''', ''ma'shiyah'') nyaéta sagala rupa tatanén amal, ucapan, atanapi kayakinan anu ngarempak aturan hukum [[Islam]] sarta nolak kana paréntah Gusti Allah SWT sareng [[Nabi Muhammad SAW]].<ref name="lisan_arab">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 15, kaca 68-70.</ref> Kecap maksiat mangrupa sabalikna tina kecap thá'at (طاعة).<ref name="kamus_almunawwir">Munawwir, Ahmad Warson. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia Terlengkap''. Surabaya: Pustaka Progressif. kaca 911.</ref> Dina sawangan élmu [[tasawuf]], hakekat maksiat téh nyaéta lolongna rasa sarta élingna saurang hamba ka Pangéran, sahingga manéhna poho kana jati dirina salaku '''[[Pakarir]]''' anu saéstuna walurat sarta butuh ku rahmat Allah.<ref name="ihya_ghazali">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 3, kaca 5-7.</ref> == Babagian Maksiat == Para ulama ngabagi maksiat janten dua papasingan utama dumasar kana larapanana, nyaéta:<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 132-135.</ref> === 1. Maksiat Lahir (Dhahir) === Maksiat lahir nyaéta sagala rupa kalepatan anu dilakukeun ku anggota badan sahingga tiasa katingal ku batur.<ref>Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2800.</ref> Contona saperti maksiat lisan anu ngalakukeun sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong), ngupat, sarta sumpah palsu, atanapi maksiat padaleman saperti maok, midamel aniaya ka sasama makhluk, sarta milari rejeki anu teu [[Thayyibah|Thayyib]] sarta teu halal.<ref name="ihya_ghazali"/> === 2. Maksiat Batin (Qalbi) === Maksiat batin nyaéta panyakit sarta dosa anu nyumput di jero ati (rasa). Maksiat jinis ieu kacida bahayana margi tiasa ngaleungitkeun sagemblengna tatanén amal soléh anu parantos dipidamel.<ref name="hikam_ataillah">Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam''. Kairo: Dar al-Ma'arif. kaca 112.</ref> Conto maksiat batin nyaéta kaasup kana sakabéh '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Akhlak Madzmumah]]''', saperti sipat Hasad (sirik), Takabur (sombong), Ujub (ngarasa hébat sorangan), sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya/harta).<ref name="ihya_ghazali"/> == Dasar Hukum tina Al-Qur'an sarta Hadis == Dina sumber hukum Islam, pasipatan sarta tatanén maksiat téh parantos dilarang kalayan teges sarta tétéla ngaliwatan sababaraha dalil naqli, di antarana: === 1. Dumasar tina Al-Qur'an === Gusti Allah SWT maparin pépéling anu kacida kerasna pikeun sing saha waé anu ngarempak aturan-Na sarta rasul-Na, sakumaha anu tétéla dina '''[[Surah An-Nisa']]''' ayat 14:<ref name="tafsir_katsir_nisa">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 2, kaca 222-223.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #8b0000; border-radius:5px;">'''وَمَن يَعْصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُۥ يُدْخِلْهُ نَارًا خَٰلِدًا فِيهَا وَلَهُۥ عَذَابٌ مُّهِينٌ'''</p> <blockquote> ''“Wa man ya'ṣillāha wa rasūlahū wa yata'adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā wa lahū 'ażābum muhīn.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Sarta sing saha anu maksiat (doraka) ka Allah jeung Rasul-Na sarta ngarémpak katangtosan-katangtosan-Na, niscaya Allah bakal ngasupkeun manéhna kana naraka, bari manéhna langgeng di jerona; sarta manéhna bakal meunang siksa anu kacida hinana." </blockquote> Ayat ieu nuduhkeun yén jalma anu midamel maksiat bari ngalajur nafsu sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya) bakal dileungitkeun sagemblengna barokah hirupna sarta kagentos ku kahinaan di ahérat.<ref name="tafsir_katsir_nisa"/> === 2. Dumasar tina Hadis === [[Nabi Muhammad SAW]] ogé parantos maparin pépéling ngeunaan hakékat maksiat anu tiasa ngaruksak kasucian iman saurang hamba, sakumaha dawuhan Mantenna dina hadis shahih:<ref name="syarah_muslim">An-Nawawi, Abu Zakariya Yahya bin Syaraf. ''Al-Minhaj fi Syarh Shahih Muslim bin al-Hajjaj''. Beirut: Dar Ihya al-Turats al-Arabi. Jilid 2, kaca 41-43.</ref> <blockquote> "Moal jinah saurang jalma anu jinah, nalika manéhna jinah bari kaayaan iman. Sarta moal maok saurang jalma anu maok, nalika manéhna maok bari kaayaan iman."<br/> '''Rujukan:''' Hadis Riwayat '''[[Al-Bukhari]]''' (No. 2475) sareng '''[[Muslim]]''' (No. 57) ti sahabat Abu Hurairah Radhiyallahu 'Anhu. </blockquote> Para ulama syarah hadis negeskeun yén nalika manusa teuneung midamel maksiat lahir (saperti maok atawa jinah) atanapi maksiat lisan saperti sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong), saéstuna cahaya iman dina batinna nuju dilaan sarta dipareuman ku Gusti Allah SWT, sahingga saurang hamba leungiteun hakekat jati diri sarta kahormatanana ('''Muru'ah''').<ref name="syarah_muslim"/> == Tingkatan Dosa dina Maksiat == Dina hukum fikih sarta syariat, tingkatan bahaya jeung balukar maksiat téh dipasing-pasing janten dua tingkatan dosa utama:<ref name="fiqh_zuhayli">Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2910-2915.</ref> # '''Dosa Gedé (Al-Kaba'ir):''' Nyaéta rupa-rupa maksiat anu miboga ancaman hukuman teges di dunya (had) atanapi ancaman siksa naraka sarta bendu Allah di ahérat. Contona nyaéta syirik (nyakutukeun Allah), maéhan jalma tanpa dadasar haq, jinah, sihir, maok, jeung duraka ka kolot.<ref name="fiqh_zuhayli"/> # '''Dosa Leutik (Al-Shagha'ir):''' Nyaéta rupa-rupa maksiat anu teu miboga katangtosan hukuman husus di dunya atawa ancaman sacara éksplisit di ahérat. Tapi, para ulama maparin pépéling yén dosa leutik anu dilakukeun sacara tuluy-tumuluy (''istiqrar'') bisa manceg sarta manah janten dosa gedé alatan sipat ngarémehkeun aturan Allah.<ref name="ihya_ghazali"/> == Akibat pikeun Sosial sarta Ékonomi == Maksiat miboga balukar karuksakan anu kacida legana (''al-madharat al-muta'addiyah''), henteu ngan saukur ngaruksak batin panyabakan sorangan, tapi ogé tatanén masarakat:<ref name="quwwat_qulub">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 2, kaca 15-18.</ref> * '''Karuksakan Ékonomi:''' Prakték maksiat saperti korupsi, riba, sarta manipulasi timbangan dina dagang bisa ngabalukarkeun leungitna barokah tina hasil bumi, sarta mawa karugian sagemblengna pikeun tatanén ékonomi umat.<ref name="fiqh_zuhayli"/> * '''Karuksakan Sosial:''' Maksiat lahiriah saperti paréa-réa bohong (''kadzib''), campur gaul anu ruksak, sarta aniaya ka sasama mahluk bakal ngaleungitkeun rasa aman, rukun, jeung [[ragem]] di lingkungan masarakat, sahingga mawa balukar turna musibah atanapi paceklik.<ref name="tafsir_katsir"/> == Dampak Spiritual sarta Édukasina == Dina kitab [[Ihya Ulumuddin]], disebutkeun yén saban-saban saurang hamba midamel hiji maksiat, mangka bakal tétéla hiji titik hideung dina haténa.<ref name="ihya_ghazali"/> Upami manéhna teu gancang tobat sarta mawas diri, éta titik hideung bakal beuki manceg sarta nutupan sagemblengna kaca spion batinna, sahingga manéhna leungiteun kahormatan diri ('''Muru'ah''') sarta henteu tiasa ngabédakeun deui mana anu haq sarta mana anu bathil.<ref name="quwwat_qulub"/> Pikeun ngubaran sarta ngaberesihan diri tina maksiat, manusa kedah hudang sacara tanginas pikeun midamel tobat anu murni (''Taubatan Nasuha''), mancegkeun deui [[Tauhid]], sarta salawasna ngajaga sipat [[Ikhlas]] sarta [[Syukur]] dina saban léngkah hirupna.<ref name="hikam_ataillah"/> == Tempo Ogé == * [[Akhlak Mazmumah]] * [[Tobat]] * [[Muru'ah]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat ngeunaan Bahaya Maksiat sarta Panyakit Ati. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Tasawuf]] g9jz1ptiu0u6eip61doolcpxkbvdp6a 0 108589 709678 2026-05-23T03:29:42Z HenriPurwanto 36661 Ngadamel kaca Kacamatan Langensari kalayan data BPS Kota Banjar 2024 709678 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%;" ! colspan="2" | Kacamatan Langensari |- | Nagara || [[Indonésia]] |- | Propinsi || [[Jawa Barat]] |- | Kota || [[Kota Banjar]] |- | Puseur pamaréntahan || Désa Langensari |- | Luas || 32,05 km² |- | Pangeusi (2023) || 60.231 jiwa |- | Kapadetan || 1.879,19 jiwa/km² |- | Pembagian || 4 désa, 2 kelurahan |- | Kode Kemendagri || 32.79.04 |} '''Kacamatan Langensari''' nyaéta hiji [[kacamatan]] di [[Kota Banjar]], [[Jawa Barat]], [[Indonésia]]. Puseur pamaréntahanna aya di [[Désa Langensari]]. == Géografi == Kacamatan Langensari aya kira-kira 15,3 km ka wétan ti puseur Kota Banjar. Wewengkonna wawatesan jeung [[Kabupatén Cilacap]] (Jawa Tengah) di beulah kalér jeung wétan. === Wates wilayah === * Kalér: [[Kabupatén Cilacap]] * Wétan: [[Kabupatén Cilacap]] jeung [[Kabupatén Ciamis]] * Kidul: [[Kabupatén Ciamis]] * Kulon: [[Kacamatan Pataruman]] === Jarak === Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', jarak unggal désa/kelurahan ka ibukota kacamatan sareng ibukota Kota Banjar nyaéta:<ref name="bps2024"/> {| class="wikitable" ! Désa/Kelurahan!! Jarak ka Ibukota Kacamatan (km)!! Jarak ka Ibukota Kota Banjar (km) |- | Kujangsari || 7,5 || 10 |- | Bojongkantong || 5,2 || 8 |- | Rejasari || 2 || 10 |- | Langensari || 0 || 12 |- | Muktisari || 1,8 || 11 |- | Waringinsari || 1,2 || 13 |} == Pembagian administratif == Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', kacamatan ieu ngawengku 4 désa jeung 2 kelurahan kalayan total luas 32,05 km²:<ref name="bps2024"/> {| class="wikitable" ! No!! Désa/Kelurahan!! Status!! Luas (km²)!! Persentase |- | 1 || Rejasari || Désa || 8,19 || 25,55% |- | 2 || Waringinsari || Désa || 7,64 || 23,84% |- | 3 || Langensari || Désa || 4,54 || 14,17% |- | 4 || Kujangsari || Désa || 4,09 || 12,76% |- | 5 || Bojongkantong || Kelurahan || 3,86 || 12,04% |- | 6 || Muktisari || Kelurahan || 3,73 || 11,64% |- | colspan="3" | '''Kacamatan Langensari''' || '''32,05''' || '''100%''' |} == Démografi == Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', data pangeusi taun 2023 kacatet 60.231 jiwa, kalayan rincian 30.652 jiwa laki-laki jeung 29.579 jiwa awéwé.<ref name="bps2024"/> Kalayan luas wilayah 32,05 km², dénsitas pangeusi Kacamatan Langensari nyaéta 1.879,19 jiwa/km². === Sebaran pangeusi per désa/kelurahan === {| class="wikitable" ! Désa/Kelurahan!! Laki-laki!! Awéwé!! Jumlah!! Persentase |- | Kujangsari || 6.270 || 6.085 || 12.355 || 20,52% |- | Bojongkantong || 5.253 || 5.200 || 10.453 || 17,36% |- | Rejasari || 5.506 || 5.327 || 10.833 || 17,99% |- | Langensari || 4.906 || 4.707 || 9.613 || 15,97% |- | Muktisari || 3.643 || 3.459 || 7.102 || 11,80% |- | Waringinsari || 5.074 || 4.801 || 9.875 || 16,40% |- | '''Kacamatan Langensari''' || '''30.652''' || '''29.579''' || '''60.231''' || '''100%''' |} === Sebaran pangeusi per kelompok umur === Kelompok umur 25-29 taun mangrupikeun kelompok panglobana kalayan 5.112 jiwa. Populasi umur produktif 15-64 taun ngahontal 39.770 jiwa atawa 66,00% tina total pangeusi.<ref name="bps2024"/> == Rujukan == <references> <ref name="bps2024">{{cite web |title=Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024 |publisher=BPS Kota Banjar |year=2024 |url=https://banjarkota.bps.go.id/id/publication/2024/09/26/a24188e0a57289654d2fec9c/kecamatan-langensari-dalam-angka-2024.html |access-date=23 Méi 2026 |language=id }}</ref> </references> [[Kategori:Kacamatan di Kota Banjar]] [[Kategori:Kacamatan di Jawa Barat]] p6qiv29tv40eznidp5p1d1r6omdpn80 709679 709678 2026-05-23T04:16:54Z HenriPurwanto 36661 Nambihan bagian "Ngaran": ngajelaskeun sebutan "Langen" pikeun Langensari sareng ngabédakeunana jeung kecap "Langen" dina Kidung Lakbok 709679 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%;" ! colspan="2" | Kacamatan Langensari |- | Nagara || [[Indonésia]] |- | Propinsi || [[Jawa Barat]] |- | Kota || [[Kota Banjar]] |- | Puseur pamaréntahan || Désa Langensari |- | Luas || 32,05 km² |- | Pangeusi (2023) || 60.231 jiwa |- | Kapadetan || 1.879,19 jiwa/km² |- | Pembagian || 4 désa, 2 kelurahan |- | Kode Kemendagri || 32.79.04 |} '''Kacamatan Langensari''' nyaéta hiji [[kacamatan]] di [[Kota Banjar]], [[Jawa Barat]], [[Indonésia]]. Puseur pamaréntahanna aya di [[Désa Langensari]]. == Ngaran == Ngaran resmi kacamatan ieu nyaéta '''Langensari'''. Dina pamakéan sapopoe, masarakat satempat mindeng nyebut kacamatan ieu sacara singket jadi '''Langen''' hungkul. Contona, "rek ka Langen" hartina rek ka Langensari.<ref name="sumber_lisan">Observasi pamakéan lisan masarakat Kacamatan Langensari, Méi 2026.</ref> Sanajan kitu, kecap ''Langen'' dina naskah [[Kidung Lakbok]] miboga harti béda, nyaéta "ngawang-ngawang", sanés nami tempat.<ref name="kidunglakbok1956">M. Karso Prawiraatmadja. 1956. ''Kidung Lakbok''. Bandjar: [penerbit teu kanyahoan]. Bait 25. Tersedia di Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf</ref> == Géografi == Kacamatan Langensari aya kira-kira 15,3 km ka wétan ti puseur Kota Banjar. Wewengkonna wawatesan jeung [[Kabupatén Cilacap]] (Jawa Tengah) di beulah kalér jeung wétan. === Wates wilayah === * Kalér: [[Kabupatén Cilacap]] * Wétan: [[Kabupatén Cilacap]] jeung [[Kabupatén Ciamis]] * Kidul: [[Kabupatén Ciamis]] * Kulon: [[Kacamatan Pataruman]] === Jarak === Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', jarak unggal désa/kelurahan ka ibukota kacamatan sareng ibukota Kota Banjar nyaéta:<ref name="bps2024"/> {| class="wikitable" ! Désa/Kelurahan!! Jarak ka Ibukota Kacamatan (km)!! Jarak ka Ibukota Kota Banjar (km) |- | Kujangsari || 7,5 || 10 |- | Bojongkantong || 5,2 || 8 |- | Rejasari || 2 || 10 |- | Langensari || 0 || 12 |- | Muktisari || 1,8 || 11 |- | Waringinsari || 1,2 || 13 |} == Pembagian administratif == Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', kacamatan ieu ngawengku 4 désa jeung 2 kelurahan kalayan total luas 32,05 km²:<ref name="bps2024"/> {| class="wikitable" ! No!! Désa/Kelurahan!! Status!! Luas (km²)!! Persentase |- | 1 || Rejasari || Désa || 8,19 || 25,55% |- | 2 || Waringinsari || Désa || 7,64 || 23,84% |- | 3 || Langensari || Désa || 4,54 || 14,17% |- | 4 || Kujangsari || Désa || 4,09 || 12,76% |- | 5 || Bojongkantong || Kelurahan || 3,86 || 12,04% |- | 6 || Muktisari || Kelurahan || 3,73 || 11,64% |- | colspan="3" | '''Kacamatan Langensari''' || '''32,05''' || '''100%''' |} == Démografi == Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', data pangeusi taun 2023 kacatet 60.231 jiwa, kalayan rincian 30.652 jiwa laki-laki jeung 29.579 jiwa awéwé.<ref name="bps2024"/> Kalayan luas wilayah 32,05 km², dénsitas pangeusi Kacamatan Langensari nyaéta 1.879,19 jiwa/km². === Sebaran pangeusi per désa/kelurahan === {| class="wikitable" ! Désa/Kelurahan!! Laki-laki!! Awéwé!! Jumlah!! Persentase |- | Kujangsari || 6.270 || 6.085 || 12.355 || 20,52% |- | Bojongkantong || 5.253 || 5.200 || 10.453 || 17,36% |- | Rejasari || 5.506 || 5.327 || 10.833 || 17,99% |- | Langensari || 4.906 || 4.707 || 9.613 || 15,97% |- | Muktisari || 3.643 || 3.459 || 7.102 || 11,80% |- | Waringinsari || 5.074 || 4.801 || 9.875 || 16,40% |- | '''Kacamatan Langensari''' || '''30.652''' || '''29.579''' || '''60.231''' || '''100%''' |} === Sebaran pangeusi per kelompok umur === Kelompok umur 25-29 taun mangrupikeun kelompok panglobana kalayan 5.112 jiwa. Populasi umur produktif 15-64 taun ngahontal 39.770 jiwa atawa 66,00% tina total pangeusi.<ref name="bps2024"/> == Rujukan == <references> <ref name="bps2024">{{cite web |title=Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024 |publisher=BPS Kota Banjar |year=2024 |url=https://banjarkota.bps.go.id/id/publication/2024/09/26/a24188e0a57289654d2fec9c/kecamatan-langensari-dalam-angka-2024.html |access-date=23 Méi 2026 |language=id }}</ref> <ref name="sumber_lisan">Observasi pamakéan lisan masarakat Kacamatan Langensari, Méi 2026.</ref> <ref name="kidunglakbok1956">M. Karso Prawiraatmadja. 1956. ''Kidung Lakbok''. Bandjar: [penerbit teu kanyahoan]. Bait 25. Tersedia di Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf</ref> </references> [[Kategori:Kacamatan di Kota Banjar]] [[Kategori:Kacamatan di Jawa Barat]] ddck6ggy2nn3vl4j1s1hjbguwtntv99 709680 709679 2026-05-23T04:23:07Z HenriPurwanto 36661 Ngamutahirkeun data penerbit Kidung Lakbok dumasar kaca tukang buku asli 709680 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%;" ! colspan="2" | Kacamatan Langensari |- | Nagara || [[Indonésia]] |- | Propinsi || [[Jawa Barat]] |- | Kota || [[Kota Banjar]] |- | Puseur pamaréntahan || Désa Langensari |- | Luas || 32,05 km² |- | Pangeusi (2023) || 60.231 jiwa |- | Kapadetan || 1.879,19 jiwa/km² |- | Pembagian || 4 désa, 2 kelurahan |- | Kode Kemendagri || 32.79.04 |} '''Kacamatan Langensari''' nyaéta hiji [[kacamatan]] di [[Kota Banjar]], [[Jawa Barat]], [[Indonésia]]. Puseur pamaréntahanna aya di [[Désa Langensari]]. == Ngaran == Ngaran resmi kacamatan ieu nyaéta '''Langensari'''. Dina pamakéan sapopoe, masarakat satempat mindeng nyebut kacamatan ieu sacara singket jadi '''Langen''' hungkul. Contona, "rek ka Langen" hartina rek ka Langensari.<ref name="sumber_lisan">Observasi pamakéan lisan masarakat Kacamatan Langensari, Méi 2026.</ref> Sanajan kitu, kecap ''Langen'' dina naskah [[Kidung Lakbok]] miboga harti béda, nyaéta "ngawang-ngawang", sanés nami tempat.<ref name="kidunglakbok1956">M. Karso Prawiraatmadja. 1956. ''Kidung Lakbok''. Bandjar: [penerbit teu kanyahoan]. Bait 25. Tersedia di Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf</ref> == Géografi == Kacamatan Langensari aya kira-kira 15,3 km ka wétan ti puseur Kota Banjar. Wewengkonna wawatesan jeung [[Kabupatén Cilacap]] (Jawa Tengah) di beulah kalér jeung wétan. === Wates wilayah === * Kalér: [[Kabupatén Cilacap]] * Wétan: [[Kabupatén Cilacap]] jeung [[Kabupatén Ciamis]] * Kidul: [[Kabupatén Ciamis]] * Kulon: [[Kacamatan Pataruman]] === Jarak === Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', jarak unggal désa/kelurahan ka ibukota kacamatan sareng ibukota Kota Banjar nyaéta:<ref name="bps2024"/> {| class="wikitable" ! Désa/Kelurahan!! Jarak ka Ibukota Kacamatan (km)!! Jarak ka Ibukota Kota Banjar (km) |- | Kujangsari || 7,5 || 10 |- | Bojongkantong || 5,2 || 8 |- | Rejasari || 2 || 10 |- | Langensari || 0 || 12 |- | Muktisari || 1,8 || 11 |- | Waringinsari || 1,2 || 13 |} == Pembagian administratif == Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', kacamatan ieu ngawengku 4 désa jeung 2 kelurahan kalayan total luas 32,05 km²:<ref name="bps2024"/> {| class="wikitable" ! No!! Désa/Kelurahan!! Status!! Luas (km²)!! Persentase |- | 1 || Rejasari || Désa || 8,19 || 25,55% |- | 2 || Waringinsari || Désa || 7,64 || 23,84% |- | 3 || Langensari || Désa || 4,54 || 14,17% |- | 4 || Kujangsari || Désa || 4,09 || 12,76% |- | 5 || Bojongkantong || Kelurahan || 3,86 || 12,04% |- | 6 || Muktisari || Kelurahan || 3,73 || 11,64% |- | colspan="3" | '''Kacamatan Langensari''' || '''32,05''' || '''100%''' |} == Démografi == Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', data pangeusi taun 2023 kacatet 60.231 jiwa, kalayan rincian 30.652 jiwa laki-laki jeung 29.579 jiwa awéwé.<ref name="bps2024"/> Kalayan luas wilayah 32,05 km², dénsitas pangeusi Kacamatan Langensari nyaéta 1.879,19 jiwa/km². === Sebaran pangeusi per désa/kelurahan === {| class="wikitable" ! Désa/Kelurahan!! Laki-laki!! Awéwé!! Jumlah!! Persentase |- | Kujangsari || 6.270 || 6.085 || 12.355 || 20,52% |- | Bojongkantong || 5.253 || 5.200 || 10.453 || 17,36% |- | Rejasari || 5.506 || 5.327 || 10.833 || 17,99% |- | Langensari || 4.906 || 4.707 || 9.613 || 15,97% |- | Muktisari || 3.643 || 3.459 || 7.102 || 11,80% |- | Waringinsari || 5.074 || 4.801 || 9.875 || 16,40% |- | '''Kacamatan Langensari''' || '''30.652''' || '''29.579''' || '''60.231''' || '''100%''' |} === Sebaran pangeusi per kelompok umur === Kelompok umur 25-29 taun mangrupikeun kelompok panglobana kalayan 5.112 jiwa. Populasi umur produktif 15-64 taun ngahontal 39.770 jiwa atawa 66,00% tina total pangeusi.<ref name="bps2024"/> == Rujukan == <references> <ref name="bps2024">{{cite web |title=Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024 |publisher=BPS Kota Banjar |year=2024 |url=https://banjarkota.bps.go.id/id/publication/2024/09/26/a24188e0a57289654d2fec9c/kecamatan-langensari-dalam-angka-2024.html |access-date=23 Méi 2026 |language=id }}</ref> <ref name="sumber_lisan">Observasi pamakéan lisan masarakat Kacamatan Langensari, Méi 2026.</ref> <ref name="kidunglakbok1956">M. Karso Prawiraatmadja. 1956. ''Kidung Lakbok''. Bandjar: [AGEN PERTJETAKAN & PENERBITAN M. Karso Prawiraatmadja]. Bait 25. Tersedia di Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf</ref> </references> [[Kategori:Kacamatan di Kota Banjar]] [[Kategori:Kacamatan di Jawa Barat]] 3ivmrvajwr5t490ftkrphuelcer277d 709681 709680 2026-05-23T04:33:15Z HenriPurwanto 36661 /* Rujukan */ 709681 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%;" ! colspan="2" | Kacamatan Langensari |- | Nagara || [[Indonésia]] |- | Propinsi || [[Jawa Barat]] |- | Kota || [[Kota Banjar]] |- | Puseur pamaréntahan || Désa Langensari |- | Luas || 32,05 km² |- | Pangeusi (2023) || 60.231 jiwa |- | Kapadetan || 1.879,19 jiwa/km² |- | Pembagian || 4 désa, 2 kelurahan |- | Kode Kemendagri || 32.79.04 |} '''Kacamatan Langensari''' nyaéta hiji [[kacamatan]] di [[Kota Banjar]], [[Jawa Barat]], [[Indonésia]]. Puseur pamaréntahanna aya di [[Désa Langensari]]. == Ngaran == Ngaran resmi kacamatan ieu nyaéta '''Langensari'''. Dina pamakéan sapopoe, masarakat satempat mindeng nyebut kacamatan ieu sacara singket jadi '''Langen''' hungkul. Contona, "rek ka Langen" hartina rek ka Langensari.<ref name="sumber_lisan">Observasi pamakéan lisan masarakat Kacamatan Langensari, Méi 2026.</ref> Sanajan kitu, kecap ''Langen'' dina naskah [[Kidung Lakbok]] miboga harti béda, nyaéta "ngawang-ngawang", sanés nami tempat.<ref name="kidunglakbok1956">M. Karso Prawiraatmadja. 1956. ''Kidung Lakbok''. Bandjar: [penerbit teu kanyahoan]. Bait 25. Tersedia di Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf</ref> == Géografi == Kacamatan Langensari aya kira-kira 15,3 km ka wétan ti puseur Kota Banjar. Wewengkonna wawatesan jeung [[Kabupatén Cilacap]] (Jawa Tengah) di beulah kalér jeung wétan. === Wates wilayah === * Kalér: [[Kabupatén Cilacap]] * Wétan: [[Kabupatén Cilacap]] jeung [[Kabupatén Ciamis]] * Kidul: [[Kabupatén Ciamis]] * Kulon: [[Kacamatan Pataruman]] === Jarak === Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', jarak unggal désa/kelurahan ka ibukota kacamatan sareng ibukota Kota Banjar nyaéta:<ref name="bps2024"/> {| class="wikitable" ! Désa/Kelurahan!! Jarak ka Ibukota Kacamatan (km)!! Jarak ka Ibukota Kota Banjar (km) |- | Kujangsari || 7,5 || 10 |- | Bojongkantong || 5,2 || 8 |- | Rejasari || 2 || 10 |- | Langensari || 0 || 12 |- | Muktisari || 1,8 || 11 |- | Waringinsari || 1,2 || 13 |} == Pembagian administratif == Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', kacamatan ieu ngawengku 4 désa jeung 2 kelurahan kalayan total luas 32,05 km²:<ref name="bps2024"/> {| class="wikitable" ! No!! Désa/Kelurahan!! Status!! Luas (km²)!! Persentase |- | 1 || Rejasari || Désa || 8,19 || 25,55% |- | 2 || Waringinsari || Désa || 7,64 || 23,84% |- | 3 || Langensari || Désa || 4,54 || 14,17% |- | 4 || Kujangsari || Désa || 4,09 || 12,76% |- | 5 || Bojongkantong || Kelurahan || 3,86 || 12,04% |- | 6 || Muktisari || Kelurahan || 3,73 || 11,64% |- | colspan="3" | '''Kacamatan Langensari''' || '''32,05''' || '''100%''' |} == Démografi == Numutkeun ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024'', data pangeusi taun 2023 kacatet 60.231 jiwa, kalayan rincian 30.652 jiwa laki-laki jeung 29.579 jiwa awéwé.<ref name="bps2024"/> Kalayan luas wilayah 32,05 km², dénsitas pangeusi Kacamatan Langensari nyaéta 1.879,19 jiwa/km². === Sebaran pangeusi per désa/kelurahan === {| class="wikitable" ! Désa/Kelurahan!! Laki-laki!! Awéwé!! Jumlah!! Persentase |- | Kujangsari || 6.270 || 6.085 || 12.355 || 20,52% |- | Bojongkantong || 5.253 || 5.200 || 10.453 || 17,36% |- | Rejasari || 5.506 || 5.327 || 10.833 || 17,99% |- | Langensari || 4.906 || 4.707 || 9.613 || 15,97% |- | Muktisari || 3.643 || 3.459 || 7.102 || 11,80% |- | Waringinsari || 5.074 || 4.801 || 9.875 || 16,40% |- | '''Kacamatan Langensari''' || '''30.652''' || '''29.579''' || '''60.231''' || '''100%''' |} === Sebaran pangeusi per kelompok umur === Kelompok umur 25-29 taun mangrupikeun kelompok panglobana kalayan 5.112 jiwa. Populasi umur produktif 15-64 taun ngahontal 39.770 jiwa atawa 66,00% tina total pangeusi.<ref name="bps2024"/> == Rujukan == <references> <ref name="bps2024">{{cite web |title=Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024 |publisher=BPS Kota Banjar |year=2024 |url=https://banjarkota.bps.go.id/id/publication/2024/09/26/a24188e0a57289654d2fec9c/kecamatan-langensari-dalam-angka-2024.html |access-date=23 Méi 2026 |language=id }}</ref> <ref name="sumber_lisan">Observasi pamakéan lisan masarakat Kacamatan Langensari, Méi 2026.</ref> <ref name="kidunglakbok1956">M. Karso Prawiraatmadja. 1956. ''Kidung Lakbok''. Bandjar: AGEN PERTJETAKAN & PENERBITAN M. Karso Prawiraatmadja. Bait 25. Tersedia di Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf</ref> </references> [[Kategori:Kacamatan di Kota Banjar]] [[Kategori:Kacamatan di Jawa Barat]] jbf628jk3unh5nrtp3n1xenw9x7dwwy 0 108590 709682 2026-05-23T04:54:55Z HenriPurwanto 36661 Ngadamel kaca Desa Langensari - tambah sajarah jeung rujukan resmi 709682 wikitext text/x-wiki == Sajarah == Desa Langensari asalna tina wilayah [[Desa Pataruman]] anu harita legana ± 17 km ti Kampung Jelat (Ciroas) nepi ka Kampung Citamiang Desa Cintaratu. Dumasar SK Gubernur Jawa Barat No. 69 Pem VI Des./SK/70 tanggal 16 Maret 1970, Desa Pataruman dipecah jadi dua nyaéta Desa Tambakbaya (ayeuna [[Desa Mulyasari]]) jeung Desa Langensari.<ref name="sejarah_desalangensari"/> Ngaran '''Langensari''' dipilih dumasar kana kasapukan masarakat. Caretaker munggaran anu ngajabat nyaéta Bapak Minhadi, BA ti Staf Pemda Tk. II Ciamis ti 27 April 1970 nepi ka 22 Pébruari 1971.<ref name="sejarah_desalangensari"/> Kaping 28 Oktober 1970 dilaksanakeun Pamilihan Kepala Desa definitif anu dimenangkeun ku Bapak Peltu Santoso. Anjeunna dilantik dina tanggal 22 Pébruari 1971 minangka Kepala Desa Langensari anu kahiji.<ref name="sejarah_desalangensari"/> === Pemekaran === Dumasar SK Gubernur Jawa Barat tanggal 5 Juni 1978 No. 939 Pem/120/SK/78, Desa Langensari dimekarkeun jadi tilu desa:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Desa Rejasari * Desa Langensari * Desa Waringinsari Sanggeus pemekaran éta, Desa Langensari ngawengku opat kampung:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Kampung Langen * Kampung Sukahurip * Kampung Karangmukti * Kampung Sidamukti Dumasar SK Gubernur KDH Tk. I Jawa Barat tanggal 2 Séptémber 1983 No. 146.1/SK.1987-Pemdes 83 jeung SK Bupati Ciamis tanggal 25 Pébruari 1984 No. 08 Pem. 146.1 Des/SK/1984, Desa Langensari dimekarkeun deui jadi dua desa:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Desa Langensari * Desa Muktisari Sanggeus pemekaran kadua, Desa Langensari ngawengku tilu dusun:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Dusun Sukahurip * Dusun Karangmukti * Dusun Sidamulya (hasil pemecahan tina Dusun Sidamukti) Dumasar SK Bupati Ciamis tanggal 16 Januari 1991 No. 1461/SK.20-HUK/1991, dibentuk dusun anyar nyaéta Dusun Sinargalih (tina pecahan Dusun Sukahurip jeung Dusun Karangmukti). Ku kituna Desa Langensari ayeuna ngawengku opat dusun:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Dusun Sukahurip * Dusun Sinargalih * Dusun Karangmukti * Dusun Sidamulya === Kapala Desa === Di handap ieu daptar Kepala Desa Langensari ti mimiti diadegkeun:<ref name="sejarah_desalangensari"/> {| class="wikitable" ! No !! Ngaran !! Masa Jabatan !! Katerangan |- | 1 || Caretaker Minhadi, BA || 1970–1971 || |- | 2 || Peltu Santoso || 1971–1981 || Kepala Desa definitif kahiji |- | 3 || Ibu Suyatun || 1981–1989 || Kepala Desa kadua |- | 4 || Pjs. Engkos Beni || 1989–1990 || |- | 5 || Tugiman || 1990–2000 || Kepala Desa katilu |- | 6 || Pjs. Sasmita, SH || |- | 7 || Pjs. Saryan || |- | 8 || Pjs. Dadang Suharto || |- | 9 || Keriman || 2002–2007 || Kepala Desa kaopat |- | 10 || Plh. Somantri || |- | 11 || Sutopo || 2007–2013 || Kepala Desa kalima |- | 12 || Ibu Yanti || 2013–2019 || Kepala Desa kagenep |} == Rujukan == <references> <ref name="sejarah_desalangensari">{{cite web |title=Sejarah Desa Langensari |website=Website Resmi Desa Langensari |url=https://desalangensari.banjarkota.go.id/index.php/sejarah |access-date=23 Méi 2026 |language=id }}</ref> </references> [[Kategori:Desa di Kota Banjar]] [[Kategori:Kecamatan Langensari]] 09qgj6zn1tjz3r2fdxkyyzce0zf4lb1 709683 709682 2026-05-23T05:12:27Z HenriPurwanto 36661 Nambihan sajarah, rujukan, kategori 709683 wikitext text/x-wiki == Sajarah == Desa Langensari asalna tina wilayah [[Desa Pataruman]] anu harita legana ± 17 km ti Kampung Jelat (Ciroas) nepi ka Kampung Citamiang Desa Cintaratu. Dumasar SK Gubernur Jawa Barat No. 69 Pem VI Des./SK/70 tanggal 16 Maret 1970, Desa Pataruman dipecah jadi dua nyaéta Desa Tambakbaya (ayeuna [[Desa Mulyasari]]) jeung Desa Langensari.<ref name="sejarah_desalangensari"/> Ngaran '''Langensari''' dipilih dumasar kana kasapukan masarakat. Caretaker munggaran anu ngajabat nyaéta Bapak Minhadi, BA ti Staf Pemda Tk. II Ciamis ti 27 April 1970 nepi ka 22 Pébruari 1971.<ref name="sejarah_desalangensari"/> Kaping 28 Oktober 1970 dilaksanakeun Pamilihan Kepala Desa definitif anu dimenangkeun ku Bapak Peltu Santoso. Anjeunna dilantik dina tanggal 22 Pébruari 1971 minangka Kepala Desa Langensari anu kahiji.<ref name="sejarah_desalangensari"/> === Pemekaran === Dumasar SK Gubernur Jawa Barat tanggal 5 Juni 1978 No. 939 Pem/120/SK/78, Desa Langensari dimekarkeun jadi tilu desa:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Desa Rejasari * Desa Langensari * Desa Waringinsari Sanggeus pemekaran éta, Desa Langensari ngawengku opat kampung:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Kampung Langen * Kampung Sukahurip * Kampung Karangmukti * Kampung Sidamukti Dumasar SK Gubernur KDH Tk. I Jawa Barat tanggal 2 Séptémber 1983 No. 146.1/SK.1987-Pemdes 83 jeung SK Bupati Ciamis tanggal 25 Pébruari 1984 No. 08 Pem. 146.1 Des/SK/1984, Desa Langensari dimekarkeun deui jadi dua desa:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Desa Langensari * Desa Muktisari Sanggeus pemekaran kadua, Desa Langensari ngawengku tilu dusun:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Dusun Sukahurip * Dusun Karangmukti * Dusun Sidamulya (hasil pemecahan tina Dusun Sidamukti) Dumasar SK Bupati Ciamis tanggal 16 Januari 1991 No. 1461/SK.20-HUK/1991, dibentuk dusun anyar nyaéta Dusun Sinargalih (tina pecahan Dusun Sukahurip jeung Dusun Karangmukti). Ku kituna Desa Langensari ayeuna ngawengku opat dusun:<ref name="sejarah_desalangensari"/> * Dusun Sukahurip * Dusun Sinargalih * Dusun Karangmukti * Dusun Sidamulya === Kapala Desa === Di handap ieu daptar Kepala Desa Langensari ti mimiti diadegkeun:<ref name="sejarah_desalangensari"/> {| class="wikitable" ! No !! Ngaran !! Masa Jabatan !! Katerangan |- | 1 || Caretaker Minhadi, BA || 1970–1971 || |- | 2 || Peltu Santoso || 1971–1981 || Kepala Desa definitif kahiji |- | 3 || Ibu Suyatun || 1981–1989 || Kepala Desa kadua |- | 4 || Pjs. Engkos Beni || 1989–1990 || |- | 5 || Tugiman || 1990–2000 || Kepala Desa katilu |- | 6 || Pjs. Sasmita, SH || |- | 7 || Pjs. Saryan || |- | 8 || Pjs. Dadang Suharto || |- | 9 || Keriman || 2002–2007 || Kepala Desa kaopat |- | 10 || Plh. Somantri || |- | 11 || Sutopo || 2007–2013 || Kepala Desa kalima |- | 12 || Ibu Yanti || 2013–2019 || Kepala Desa kagenep |} == Démografi == Dumasar data BPS Kota Banjar taun 2023, jumlah penduduk Désa Langensari nyaéta: {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Désa/Kelurahan !! Laki-Laki !! Perempuan !! Jumlah |- | Langensari || 4.906 || 4.707 || 9.613 |} Sumber: BPS Kota Banjar, ''Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024''<ref name="bps2024">{{cite web |title=Kecamatan Langensari Dalam Angka 2024 |website=BPS Kota Banjar |url=https://banjarkota.bps.go.id/ |access-date=23 Méi 2026 |language=id }}</ref> == Rujukan == <references> <ref name="sejarah_desalangensari">{{cite web |title=Sejarah Desa Langensari |website=Website Resmi Desa Langensari |url=https://desalangensari.banjarkota.go.id/index.php/sejarah |access-date=23 Méi 2026 |language=id }}</ref> </references> [[Kategori:Desa di Kota Banjar]] [[Kategori:Kecamatan Langensari]] q6yd9vt1zqsxb93wj8ytmkuk4lcqj41 0 108591 709684 2026-05-23T05:15:49Z Dinototosugiarto 11449 Ngabaladah 709684 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#f0f8ff; border:1px solid #4682b4; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#4682b4; color:white; padding:0.4em;" | Hamba<br/><small>(عبد)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos Basa | Badéga, Kawula, atanapi Abdi |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Istilah Syariat | 'Abd (عبد) / 'Ibad (عباد) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Jati Diri Utama | Walurat & Butuh ku Rahmat |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sipat Puncak | Ikhlas, Syukur, & Thá'at |} '''Hamba''' (basa Arab: '''عبد''', ''‘abd'', jamak: '''عباد''', ''‘ibād'') sacara basa miboga hartos badéga, kawula, atanapi abdi anu masrahkeun sagemblengna hirupna ka dununganana.<ref name="lisan_hamba">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 3, kaca 210-212.</ref> Dina istilah [[Islam]] sarta élmu tasawuf, hamba nyaéta hakekat [[[[Jati Diri|jati diri]]]] sakabéh mahluk (hususna manusa) di payuneun Gusti Allah SWT, salaku mahluk anu teu miboga kakuatan, kabeungharan, sarta hak hakiki iwal tina naon-naon anu parantos dipaparinkeun ku Pangéran.<ref name="ihya_hamba">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 4, kaca 60-63.</ref> Sipat hamba anu saéstuna nyaéta sadar yén dirina mangrupa saurang '''[[Pakarir]]''' anu salawasna walurat sarta butuh ku [[rahmat]] Gusti Allah dina saban keteg jajantungna.<ref name="hikam_hamba"/> == Hakékat Hamba dina Al-Qur'an == Dina [[Al-Qur'an]], Gusti Allah SWT negeskeun yén tujuan utama diciptakeunana manusa sarta jin téh nyaéta ngan saukur pikeun ngawula (janten hamba) sarta ibadah ka Mantenna, sakumaha anu tétéla dina '''[[Surah Adz-Dzariyat|Surat Az-Zariyat]]''' ayat 56:<ref name="tafsir_katsir_zariyat">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 7, kaca 420.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #4682b4; border-radius:5px;">'''وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ'''</p> <blockquote> ''“Wa mā khalaqtul-jinna wal-insa illā liya'budūn.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Jeung Kaula henteu nyiptakeun jin jeung manusa iwal ti supaya maranéhna [[ngawula]] (ibadah) ka Kaula." </blockquote> Salian ti éta, hamba anu parantos ngahontal kasucian batin sarta tingkat [[Ikhlas]] anu luhur meunang jujuluk husus ti Allah, nyaéta ''‘Ibadurrahman'' (hamba-hamba Allah Nu Maha Welas Asih), anu miboga pasipatan handap asor, tebih tina sipat takabur, sarta salawasna ngajaga kahormatan diri ('''[[Muru'ah]]''').<ref name="tafsir_katsir_zariyat"/> == Papasingan Sipat Hamba == Para ulama tasawuf ngabagi kasadaran saurang manusa salaku hamba janten dua tingkatan utama:<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 205-208.</ref> === 1. Hamba Kaayaan (Ibadah Kauniyah) === Ngalumpudan sagemblengna mahluk di alam dunya, boh anu mukmin boh anu [[kafir]], kaasup tatanén [[sato]], pepelakan, sarta alam dunya. Sakabéhna mangrupa hamba Allah margi tunduk kana katangtosan takdir (sunnatullah) sarta teu tiasa leupas tina kakawasaan-Na.<ref name="madarij_salikin">Ibnu Qayyim al-Jauziyyah. ''Madarij al-Salikin''. Kairo: Dar al-Hadith. Jilid 1, kaca 120-123.</ref> === 2. Hamba Pilihan (Ibadah Syar'iyyah) === Nyaéta manusa anu sacara sadar, sapinuhna, sarta sumerah masrahkeun batin sarta lahirna pikeun thá'at kana aturan [[Syaréat Islam]]. Jalma dina tingkatan ieu parantos ngaleungitkeun sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya) sarta ngubaran batinna tina rupa-rupa [[maksiat]] dunya, sahingga saban léngkah hirupna pinuh ku rasa [[Syukur]].<ref name="madarij_salikin"/> == Puncak Ma'rifat saurang Hamba == Puncak kamulyaan saurang hamba nyaéta nalika manéhna teu ngarasa miboga hak milik kana dirina sorangan, kabeungharanana, atanapi amalna.<ref name="hikam_hamba"/> Nalika saurang hamba parantos dugi kana maqam ieu, manéhna bakal bébas tina panyakit ati saperti [[ujub]] sarta [[riya]]. Sabalikna, batinna bakal kagentos ku cahaya [[Tauhid]] anu murni, di mana manéhna ningali yén sagala rupa kanikmatan sarta kahadéan ('''Thayyib''') téh saéstuna murni tina welas asih Gusti Allah SWT, lain kusabab hébatna tatanén amal sorangan.<ref name="quwwat_hamba">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 1, kaca 189.</ref> == Tempo Ogé == * [[Ikhlas]] * [[Muru'ah]] * [[Thayyib]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat ngeunaan Hakekat Ibadah sarta 'Ibadurrahman. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Tasawuf]] rlftjwz0iptyto7pgt5ydw29wji70hb 709685 709684 2026-05-23T05:16:39Z Dinototosugiarto 11449 /* Tempo Ogé */ 709685 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#f0f8ff; border:1px solid #4682b4; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#4682b4; color:white; padding:0.4em;" | Hamba<br/><small>(عبد)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos Basa | Badéga, Kawula, atanapi Abdi |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Istilah Syariat | 'Abd (عبد) / 'Ibad (عباد) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Jati Diri Utama | Walurat & Butuh ku Rahmat |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sipat Puncak | Ikhlas, Syukur, & Thá'at |} '''Hamba''' (basa Arab: '''عبد''', ''‘abd'', jamak: '''عباد''', ''‘ibād'') sacara basa miboga hartos badéga, kawula, atanapi abdi anu masrahkeun sagemblengna hirupna ka dununganana.<ref name="lisan_hamba">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 3, kaca 210-212.</ref> Dina istilah [[Islam]] sarta élmu tasawuf, hamba nyaéta hakekat [[[[Jati Diri|jati diri]]]] sakabéh mahluk (hususna manusa) di payuneun Gusti Allah SWT, salaku mahluk anu teu miboga kakuatan, kabeungharan, sarta hak hakiki iwal tina naon-naon anu parantos dipaparinkeun ku Pangéran.<ref name="ihya_hamba">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 4, kaca 60-63.</ref> Sipat hamba anu saéstuna nyaéta sadar yén dirina mangrupa saurang '''[[Pakarir]]''' anu salawasna walurat sarta butuh ku [[rahmat]] Gusti Allah dina saban keteg jajantungna.<ref name="hikam_hamba"/> == Hakékat Hamba dina Al-Qur'an == Dina [[Al-Qur'an]], Gusti Allah SWT negeskeun yén tujuan utama diciptakeunana manusa sarta jin téh nyaéta ngan saukur pikeun ngawula (janten hamba) sarta ibadah ka Mantenna, sakumaha anu tétéla dina '''[[Surah Adz-Dzariyat|Surat Az-Zariyat]]''' ayat 56:<ref name="tafsir_katsir_zariyat">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 7, kaca 420.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #4682b4; border-radius:5px;">'''وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ'''</p> <blockquote> ''“Wa mā khalaqtul-jinna wal-insa illā liya'budūn.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Jeung Kaula henteu nyiptakeun jin jeung manusa iwal ti supaya maranéhna [[ngawula]] (ibadah) ka Kaula." </blockquote> Salian ti éta, hamba anu parantos ngahontal kasucian batin sarta tingkat [[Ikhlas]] anu luhur meunang jujuluk husus ti Allah, nyaéta ''‘Ibadurrahman'' (hamba-hamba Allah Nu Maha Welas Asih), anu miboga pasipatan handap asor, tebih tina sipat takabur, sarta salawasna ngajaga kahormatan diri ('''[[Muru'ah]]''').<ref name="tafsir_katsir_zariyat"/> == Papasingan Sipat Hamba == Para ulama tasawuf ngabagi kasadaran saurang manusa salaku hamba janten dua tingkatan utama:<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 205-208.</ref> === 1. Hamba Kaayaan (Ibadah Kauniyah) === Ngalumpudan sagemblengna mahluk di alam dunya, boh anu mukmin boh anu [[kafir]], kaasup tatanén [[sato]], pepelakan, sarta alam dunya. Sakabéhna mangrupa hamba Allah margi tunduk kana katangtosan takdir (sunnatullah) sarta teu tiasa leupas tina kakawasaan-Na.<ref name="madarij_salikin">Ibnu Qayyim al-Jauziyyah. ''Madarij al-Salikin''. Kairo: Dar al-Hadith. Jilid 1, kaca 120-123.</ref> === 2. Hamba Pilihan (Ibadah Syar'iyyah) === Nyaéta manusa anu sacara sadar, sapinuhna, sarta sumerah masrahkeun batin sarta lahirna pikeun thá'at kana aturan [[Syaréat Islam]]. Jalma dina tingkatan ieu parantos ngaleungitkeun sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya) sarta ngubaran batinna tina rupa-rupa [[maksiat]] dunya, sahingga saban léngkah hirupna pinuh ku rasa [[Syukur]].<ref name="madarij_salikin"/> == Puncak Ma'rifat saurang Hamba == Puncak kamulyaan saurang hamba nyaéta nalika manéhna teu ngarasa miboga hak milik kana dirina sorangan, kabeungharanana, atanapi amalna.<ref name="hikam_hamba"/> Nalika saurang hamba parantos dugi kana maqam ieu, manéhna bakal bébas tina panyakit ati saperti [[ujub]] sarta [[riya]]. Sabalikna, batinna bakal kagentos ku cahaya [[Tauhid]] anu murni, di mana manéhna ningali yén sagala rupa kanikmatan sarta kahadéan ('''Thayyib''') téh saéstuna murni tina welas asih Gusti Allah SWT, lain kusabab hébatna tatanén amal sorangan.<ref name="quwwat_hamba">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 1, kaca 189.</ref> == Tempo Ogé == * [[Ikhlas]] * [[Muru'ah]] * [[Thayyibah|Thayyib]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat ngeunaan Hakekat Ibadah sarta 'Ibadurrahman. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Tasawuf]] 1hwf32lad9gcoipacqoagrhkgi00p9y 709687 709685 2026-05-23T05:22:00Z Dinototosugiarto 11449 709687 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#f0f8ff; border:1px solid #4682b4; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#4682b4; color:white; padding:0.4em;" | Hamba<br/><small>(عبد)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos Basa | Badéga, Kawula, atanapi Abdi |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Istilah Syariat | 'Abd (عبد) / 'Ibad (عباد) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Jati Diri Utama | Walurat & Butuh ku Rahmat |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Sipat Puncak | Ikhlas, Syukur, & Thá'at |} '''Hamba''' (basa Arab: '''عبد''', ''‘abd'', jamak: '''عباد''', ''‘ibād'') sacara basa miboga hartos badéga, kawula, atanapi abdi anu masrahkeun sagemblengna hirupna ka dununganana.<ref name="lisan_hamba">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 3, kaca 210-212.</ref> Dina istilah [[Islam]] sarta élmu tasawuf, hamba nyaéta hakekat [[Jati Diri|jati diri]] sakabéh mahluk (hususna manusa) di payuneun Gusti Allah SWT, salaku mahluk anu teu miboga kakuatan, kabeungharan, sarta hak hakiki iwal tina naon-naon anu parantos dipaparinkeun ku Pangéran.<ref name="ihya_hamba">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 4, kaca 60-63.</ref> Sipat hamba anu saéstuna nyaéta sadar yén dirina mangrupa saurang '''[[Pakarir]]''' anu salawasna walurat sarta butuh ku [[rahmat]] Gusti Allah dina saban keteg jajantungna.<ref name="hikam_hamba"/> == Hakékat Hamba dina Al-Qur'an == Dina [[Al-Qur'an]], Gusti Allah SWT negeskeun yén tujuan utama diciptakeunana manusa sarta jin téh nyaéta ngan saukur pikeun ngawula (janten hamba) sarta ibadah ka Mantenna, sakumaha anu tétéla dina '''[[Surah Adz-Dzariyat|Surat Az-Zariyat]]''' ayat 56:<ref name="tafsir_katsir_zariyat">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 7, kaca 420.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #4682b4; border-radius:5px;">'''وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ'''</p> <blockquote> ''“Wa mā khalaqtul-jinna wal-insa illā liya'budūn.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Jeung Kaula henteu nyiptakeun jin jeung manusa iwal ti supaya maranéhna [[ngawula]] (ibadah) ka Kaula." </blockquote> Salian ti éta, hamba anu parantos ngahontal kasucian batin sarta tingkat [[Ikhlas]] anu luhur meunang jujuluk husus ti Allah, nyaéta ''‘Ibadurrahman'' (hamba-hamba Allah Nu Maha Welas Asih), anu miboga pasipatan handap asor, tebih tina sipat takabur, sarta salawasna ngajaga kahormatan diri ('''[[Muru'ah]]''').<ref name="tafsir_katsir_zariyat"/> == Papasingan Sipat Hamba == Para ulama tasawuf ngabagi kasadaran saurang manusa salaku hamba janten dua tingkatan utama:<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 205-208.</ref> === 1. Hamba Kaayaan (Ibadah Kauniyah) === Ngalumpudan sagemblengna mahluk di alam dunya, boh anu mukmin boh anu [[kafir]], kaasup tatanén [[sato]], pepelakan, sarta alam dunya. Sakabéhna mangrupa hamba Allah margi tunduk kana katangtosan takdir (sunnatullah) sarta teu tiasa leupas tina kakawasaan-Na.<ref name="madarij_salikin">Ibnu Qayyim al-Jauziyyah. ''Madarij al-Salikin''. Kairo: Dar al-Hadith. Jilid 1, kaca 120-123.</ref> === 2. Hamba Pilihan (Ibadah Syar'iyyah) === Nyaéta manusa anu sacara sadar, sapinuhna, sarta sumerah masrahkeun batin sarta lahirna pikeun thá'at kana aturan [[Syaréat Islam]]. Jalma dina tingkatan ieu parantos ngaleungitkeun sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya) sarta ngubaran batinna tina rupa-rupa [[maksiat]] dunya, sahingga saban léngkah hirupna pinuh ku rasa [[Syukur]].<ref name="madarij_salikin"/> == Puncak Ma'rifat saurang Hamba == Puncak kamulyaan saurang hamba nyaéta nalika manéhna teu ngarasa miboga hak milik kana dirina sorangan, kabeungharanana, atanapi amalna.<ref name="hikam_hamba"/> Nalika saurang hamba parantos dugi kana maqam ieu, manéhna bakal bébas tina panyakit ati saperti [[ujub]] sarta [[riya]]. Sabalikna, batinna bakal kagentos ku cahaya [[Tauhid]] anu murni, di mana manéhna ningali yén sagala rupa kanikmatan sarta kahadéan ('''Thayyib''') téh saéstuna murni tina welas asih Gusti Allah SWT, lain kusabab hébatna tatanén amal sorangan.<ref name="quwwat_hamba">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 1, kaca 189.</ref> == Tempo Ogé == * [[Ikhlas]] * [[Muru'ah]] * [[Thayyibah|Thayyib]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat ngeunaan Hakekat Ibadah sarta 'Ibadurrahman. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Tasawuf]] m4klq232dus0lp7u5on08xyc2ywgcrr 0 108592 709691 2026-05-23T05:30:09Z Dinototosugiarto 11449 Mindahkeun ka [[Kaberkahan]] 709691 wikitext text/x-wiki #Redirect [[Kaberkahan]] elku85kfvw0t837mzqo2ejcpq9gfsd8 0 108593 709692 2026-05-23T05:50:06Z HenriPurwanto 36661 Nyieun kaca Lagu Sunda nganggo rujukan Kompas, CNN, Detik, jeung pajak.go.id 709692 wikitext text/x-wiki '''Lagu Sunda''' nyaéta kumpulan lagu-lagu tradisional anu ngagunakeun [[basa Sunda]]. Lagu-lagu ieu mangrupa bagian tina kabudayaan lisan masarakat [[Urang Sunda|Sunda]] di [[Jawa Barat]].<ref name="kompas2022"/><ref name="cnn2022"/> Lagu Sunda ilaharna dilagukeun dina sagala rupa acara, ti kaulinan barudak, acara adat, nepi ka hiburan sapopoé. Ciri has lagu Sunda diantarana ngagunakeun alat musik tradisional saperti [[kacapi]], [[kendang]], jeung [[angklung]].<ref name="cnn2022"/> Musik daerah miboga fungsi minangka pangiring dina acara pertunjukan, alat komunikasi, jeung média pikeun nepikeun pesen atawa dakwah.<ref name="detik2023"/> == Daptar lagu kasohor == Sababaraha lagu Sunda anu kasohor di antarana:<ref name="kompas2022"/><ref name="cnn2022"/><ref name="detik2023"/> * [[Manuk Dadali]] * [[Bubuy Bulan]] * [[Es Lilin]] * [[Oray-orayan]] * [[Cing Ciripit]] (atawa Cing Cangkeling) * [[Tokecang]] * [[Borondong Garing]] * [[Trang-trang Kolentrang]] * [[Bajing Luncat]] * [[Sabilulungan]] * [[Sorban Palid]] * [[Panon Hideung]] * [[Mojang Priangan]] * [[Tanah Sunda]] == Ajén budaya == Lagu Sunda ilaharna ngandung ajén [[gotong royong]], kabersamaan, jeung kamanusaan. Contona dina lagu '''[[Sabilulungan]]''' anu diciptakeun ku [[Mang Koko]] (Koko Koswara). Kecap ''sabilulungan'' hartina "seia-sekata jeung silih tulungan" atawa "gotong royong".<ref name="pajak2025"/><ref name="detik2023"/> Lirikna ngandung pesen pikeun hirup sauyunan (rukun), silih pikaheman (silih asih), tulung tinulungan (silih tulung), jeung kukuh persatuan.<ref name="pajak2025"/> Lian ti éta, lagu Sunda ogé ngandung ajén [[silih asah, silih asih, silih asuh]] anu nunjukkeun kamatangan budaya masarakat Sunda dina ngajaga hubungan sosial.<ref name="pajak2025"/> Conto séjén, lagu '''[[Manuk Dadali]]''' ngagambarkeun lambang nagara [[Garuda Pancasila|Garuda]] anu gagah perkasa, ngandung ajén nasionalisme jeung persatuan Indonesia.<ref name="kompas2022"/><ref name="cnn2022"/> Lagu '''[[Mojang Priangan]]''' diciptakeun ku Iyar Wiarsih jeung Nano Suratno, nyaritakeun kageulisan mojang Bandung.<ref name="detik2023"/> Lagu '''[[Panon Hideung]]''' diciptakeun ku Ismail Marzuki (1936-1937), diadaptasi tina lagu Rusia "Ochi Chernye". Lagu ieu dianggap minangka tonggak kemunculan musik pop Sunda.<ref name="detik2023"/> Lagu '''[[Tanah Sunda]]''' ogé ciptaan Mang Koko, nyaritakeun kakayaan tanah Sunda jeung petuah pikeun ngajaga warisan leluhur.<ref name="detik2023"/> Lagu '''[[Tokecang]]''' populer pisan nepi ka kaluar daerah jeung kungsi jadi soundtrack sinetron anak-anak di televisi nasional. Lirikna nu basajan jeung fun matak loba dipikaresep ku barudak nepi ka déwasa.<ref name="detik2023"/> == Rujukan == <references> <ref name="kompas2022">{{cite web |title = 10 Lagu Daerah Jawa Barat Beserta Lirik dan Maknanya |website = Kompas.com |date = 24 Agustus 2022 |author = Reni Susanti |url = https://regional.kompas.com/read/2022/08/24/114000378/10-lagu-daerah-jawa-barat-beserta-lirik-dan-maknanya |access-date = 23 Méi 2026 |language = id }}</ref> <ref name="cnn2022">{{cite web |title = 7 Lagu Daerah Jawa Barat Beserta Lirik dan Maknanya |website = CNN Indonesia |date = 21 Oktober 2022 |url = https://www.cnnindonesia.com/edukasi/20221021110428-569-863566/7-lagu-daerah-jawa-barat-beserta-lirik-dan-maknanya |access-date = 23 Méi 2026 |language = id }}</ref> <ref name="detik2023">{{cite web |title = Rekomendasi 5 Musik Daerah Sunda Populer, Sabilulungan hingga Tokecang |website = detikJabar |date = 20 Nopémber 2023 |author = Mentari Nurmalia |url = https://www.detik.com/jabar/budaya/d-7044650/rekomendasi-5-musik-daerah-sunda-populer-sabilulungan-hingga-tokecang |access-date = 23 Méi 2026 |language = id }}</ref> <ref name="pajak2025">{{cite web |title = Kearifan Lokal Sunda Sabilulungan dan Kesadaran Pajak |website = pajak.go.id |date = 22 Méi 2025 |author = Amalia Ulfa |url = https://pajak.go.id/id/artikel/kearifan-lokal-sunda-sabilulungan-dan-kesadaran-pajak |access-date = 23 Méi 2026 |language = id }}</ref> </references> [[Kategori:Kabudayaan Sunda]] [[Kategori:Lagu Sunda]] [[Kategori:Kesenian Sunda]] phgpih96ww22egbvme900kp20xh3hwa 0 108594 709693 2026-05-23T06:10:06Z HenriPurwanto 36661 Nyieun kaca Sabilulungan, lengkep jeung lirik, ajén budaya, sarta rujukan ti detikJabar, pajak.go.id, jeung UPI 709693 wikitext text/x-wiki '''Sabilulungan''' nyaéta lagu Sunda ciptaan [[Mang Koko]] (Koko Koswara). Lagu ieu kawentar minangka lambang ajén [[gotong royong]] jeung persatuan masarakat Sunda.<ref name="pajak2025"/><ref name="detik2023"/> == Hartos kecap == Kecap ''sabilulungan'' hartina "seia-sekata jeung silih tulungan" atawa "gotong royong".<ref name="pajak2025"/> Dina budaya Sunda, sabilulungan miboga ajén filosofis anu leuwih jero, nyaéta:<ref name="upi2024"/> * '''Silih asah''' – silih didik, siliht mencerdaskan * '''Silih asih''' – silih asih, saling mengasihi * '''Silih asuh''' – silih bimbing, saling membimbing * '''Silih wawangi''' – silih dukung, saling memberikan dukungan == Lirik lagu == Ieu cutatan lirik lagu Sabilulungan:<ref name="upi2024"/> {{quote| Sabilulungan, urang gotong-royong<br> Sabilulungan, urang silih rojong<br> Sabilulungan, genteng ulah potong<br> Sabilulungan, persatuan tembong<br> <br> Tohaga, rohaka<br> Rempug jukung ngabasmi pasalingsingan<br> <br> Sabilulungan, hirup sauyunan<br> Sabilulungan, silih pikaheman<br> Sabilulungan, tulung tinulungan<br> Sabilulungan, kukuh persatuan<br> <br> Santosa, samakta<br> Teuneung ludeung ngajaring kawibawaan<br> Saihwan, sapaham<br> Nagri nanjung berkah sabilulungan }} Hartina dina Basa Indonésia:<ref name="upi2024"/> * Sabilulungan, urang gotong-royong = Kerja sama, mari kita bergotong royong * Sabilulungan, urang silih rojong = Kerja sama, mari kita saling mendukung * Sabilulungan, genteng ulah potong = Kerja sama, genteng jangan patah * Sabilulungan, persatuan tembong = Kerja sama, perlihatkan persatuan * Tohaga, rohaka = Kuat, perkasa * Hirup sauyunan = Hidup dalam kerukunan * Silih pikaheman = Saling menyayangi * Tulung tinulungan = Saling membantu * Kukuh persatuan = Persatuan yang kuat * Santosa, samakta = Sentosa, sejahtera == Ajén budaya == Lagu Sabilulungan mindeng dipaké dina acara adat, upacara, jeung kagiatan sosial pikeun nguatkeun solidaritas. Ajén [[silih asah, silih asih, silih asuh]] ogé katingali dina lirikna, anu nunjukkeun kamatangan budaya masarakat Sunda dina ngajaga hubungan sosial.<ref name="pajak2025"/> detikJabar nyebatkeun yén lagu ieu jadi salah sahiji rekomendasi musik daerah Sunda populer anu ngagambarkeun solidaritas jeung gotong royong.<ref name="detik2023"/> Dina konteks Islam, semangat sabilulungan saluyu jeung ajén ''ta'awun'' (silih tulung) sakumaha dina QS. Al-Maidah: 2 anu hartina "Tolong-menolonglah kamu dina (ngalakukeun) kebaikan jeun takwa".<ref name="upi2024"/> == Rujukan == <references> <ref name="detik2023">{{cite web |title = Rekomendasi 5 Musik Daerah Sunda Populer, Sabilulungan hingga Tokecang |website = detikJabar |date = 20 Nopémber 2023 |author = Mentari Nurmalia |url = https://www.detik.com/jabar/budaya/d-7044650/rekomendasi-5-musik-daerah-sunda-populer-sabilulungan-hingga-tokecang |access-date = 23 Méi 2026 |language = id }}</ref> <ref name="pajak2025">{{cite web |title = Kearifan Lokal Sunda Sabilulungan dan Kesadaran Pajak |website = pajak.go.id |date = 22 Méi 2025 |author = Amalia Ulfa |url = https://pajak.go.id/id/artikel/kearifan-lokal-sunda-sabilulungan-dan-kesadaran-pajak |access-date = 23 Méi 2026 |language = id }}</ref> <ref name="upi2024">{{cite web |title = Semangat Sabilulungan |website = berita.upi.edu |date = 24 Maret 2024 |author = Dinn Wahyudin |url = https://berita.upi.edu/semangat-sabilulungan/ |access-date = 23 Méi 2026 |language = id }}</ref> </references> [[Kategori:Lagu Sunda]] [[Kategori:Kabudayaan Sunda]] [[Kategori:Karya Mang Koko]] oxamj3oy6dmjcy9r2ya94gufiq3hlgu 0 108595 709696 2026-05-23T10:49:01Z Dinototosugiarto 11449 Ngabaladah 709696 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#fffaf0; border:1px solid #d2691e; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#d2691e; color:white; padding:0.4em;" | Mujahadah<br/><small>(مجاهدة)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hartos Basa | Sungku-sungku, Satekah Polah, Perang |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Objék Utama | Hawa Nafsu & Sétan |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hubungan Maqam | Muka Kaca Spion Batin (Mukasyafah) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Muara Puncak | Istiqamah Dina Thá'at |} '''Mujahadah''' (basa Arab: '''مجاهدة''', ''mujāhadah'') sacara basa miboga hartos mangku-mangku, satekah polah, soson-soson, atanapi perang bébéakan dina ngahontal hiji perkara.<ref name="lisan_mujahadah">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 3, kaca 130-132.</ref> Dina istilah [[Islam]] sarta élmu tasawuf, mujahadah nyaéta tatanén perjuangan batin saurang [[Hamba]] kalayan sagala rupa pangabisa pikeun merangan hawa nafsu, nebihan rupa-rupa [[maksiat]], sarta ngalawan panyasaran sétan sangkan bisa mancegkeun diri dina thá'at ka Gusti Allah SWT.<ref name="ihya_mujahadah">Al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad. ''Ihya Ulumiddin''. Beirut: Dar al-Ma'rifah. Jilid 3, kaca 12-15.</ref> Para ulama negeskeun yén mujahadah mangrupa dadasar utama pikeun ngahontal kasucian batin sarta muka sipat [[Ikhlas]] anu sajati.<ref name="hikam_mujahadah"/> == Dadasar Hukum tina Al-Qur'an == Perjuangan mujahadah ieu parantos diwajibkeun sarta meunang jaminan langsung tina [[Al-Qur'an]] '''[[Surat Al-Ankabut]]''' ayat 69, di mana Gusti Allah maparin jangji bakal maparin pituduh jalan kaom mujahid batin:<ref name="tafsir_katsir_ankabut">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 6, kaca 294.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #d2691e; border-radius:5px;">'''وَٱلَّذِينَ جَٰهَدُوا۟ فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلْمُحْسِنِينَ'''</p> <blockquote> ''“Wallażīna jāhadū fīnā lanahdiyannahum subulanā, wa innallāha lama'al-muḥsinīn.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Jeung jalma-jalma anu bajoang (mujahadah) pikeun (milari karidhoan) Kaula, saéstuna Kaula bakal maparin pituduh ka maranéhna kana jalan-jalan Kaula. Jeung saéstuna Allah téh nyarengan jalma-jalma anu midamel kasaéan." </blockquote> Ayat ieu nuduhkeun yén sing saha waé jalma anu hudang sacara [[ragem]] pikeun merangan rereged atina, mangka Allah bakal ngocorkeun sadaya rupa hakekat kasaéan ('''Thayyib''') sarta hidayah dina saban léngkah hirupna.<ref name="tafsir_katsir_ankabut"/> == Hubungan Mujahadah sareng Riyadah == Dina praktékna, mujahadah henteu tiasa leupas tina tatanén *Riyadah* (latihan batin). Upami riyadah mangrupa bentuk tatanén latihanana (saperti ngalobakeun puasa, dzikir, sarta tahajud), mangka mujahadah mangrupa sumanget perangna pikeun nahan tina kacanduan dunya sarta sipat ngedul.<ref name="quwwat_mujahadah">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 1, kaca 310-312.</ref> Para ulama syarah hadis ogé nyandak dadasar tina dawuhan [[Nabi Muhammad SAW]]: <blockquote> "Ari jalma anu jahid (mujahadah) téh nyaéta jalma anu bajoang merangan nafsuna dina thá'at ka Allah."<br/> '''Rujukan:''' Hadis Riwayat [[At-Tirmidzi]] (No. 1621) sarta Ahmad. </blockquote> == Dampak Spiritual Mujahadah == Dina kitab [[Ihya Ulumiddin]], disebutkeun yén hawa nafsu manusa téh ibarat kuda liar.<ref name="ihya_mujahadah"/> Melalui mujahadah anu istiqamah, éta nafsu bisa dijinakkeun sahingga batin saurang hamba salawasna sadar kana jati dirina salaku '''[[Pakarir]]''' anu walurat sarta butuh ku pitulung Gusti Allah SWT. Hasil pangbadagna tina mujahadah nyaéta bersihna kaca spion batin tina titik hideung urut dosa sarta [[maksiat]], sahingga manusa bisa ngajaga kahormatan diri ('''Muru'ah''') sarta ngahontal tingkatan nafsu *Mutmainnah* (nafsu anu tenang tur ridho).<ref name="hikam_mujahadah"/> == Tempo Ogé == * [[Hamba]] * [[Ngawula]] * [[Pakarir]] * [[Akhlak Madzmumah]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat sarta Tafsir ngeunaan Perjuangan Batin sarta Mujahadah. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Tasawuf]] ca80vqd93q5p6dvij03v3la54ztk6sb 0 108596 709699 2026-05-23T11:16:46Z Dinototosugiarto 11449 Nyieun kaca anyar {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#fff0f5; border:1px solid #c71585; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#c71585; color:white; padding:0.4em;" | Dosa<br/><small>(ذنب / إثم)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Istilah Arab | Dzanbun (ذنب) / Itsmun (إثم) |- ! style="text-align:left; background:#... 709699 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#fff0f5; border:1px solid #c71585; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#c71585; color:white; padding:0.4em;" | Dosa<br/><small>(ذنب / إثم)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Istilah Arab | Dzanbun (ذنب) / Itsmun (إثم) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hakekatna | Sabalikna tina Pahala / Ganjaran |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Balukar Lahir | Ngaruksak Muru'ah & Sosial |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Balukar Batin | Ati Janten Poék (Rereged) |} '''Dosa''' (basa Arab: '''ذنب''', ''dzanbun'' atanapi '''إثم''', ''itsmun'') nyaéta sagala rupa tatanén tina laku lampah, ucapan, atanapi kayakinan saurang manusa anu ngarempak aturan [[Syaréat Islam|syariat]] sarta paréntah Gusti Allah SWT sareng [[Nabi Muhammad SAW]].<ref name="lisan_dosa">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 1, kaca 240-243.</ref> Dina ajaran [[Islam]], dosa mangrupa sabalikna tina ganjaran (pahala).<ref name="kamus_almunawwir">Munawwir, Ahmad Warson. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia Terlengkap''. Surabaya: Pustaka Progressif. kaca 445.</ref> Dina sawangan élmu tasawuf, hakekat dosa téh nyaéta rereged atanapi titik hideung anu napel sarta manceg dina haté saurang [[Hamba]] alatan manéhna kawon ku hawa nafsu sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya), sahingga leungiteun rasa éling ka Pangéran.<ref name="ihya_dosa"/> == Papasingan Dosa dina Syariat == Dina hukum fikih sarta tingkat sarta balukar dosa téh sacara umum dipasing-pasing janten dua tingkatan utama:<ref>Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2910.</ref> === 1. Dosa Gedé (Al-Kaba'ir) === Nyaéta rupa-rupa dosa sarta [[maksiat]] anu miboga ancaman hukuman teges (had) di dunya, atanapi parantos diancam sacara éksplisit ku siksa naraka, bendu Allah, sarta laknat di ahérat.<ref name="kaba_ir_dzahabi">Adz-Dzahabi, Syamsuddin. ''Al-Kaba'ir''. Kairo: Dar al-Hadith. kaca 5-10.</ref> Contona saperti syirik (nyakutukeun Allah), maéhan papada makhluk tanpa dadasar haq, sihir, jinah, maok, sarta duraka ka indung bapa. === 2. Dosa Leutik (Al-Shagha'ir) === Nyaéta rupa-rupa kalepatan anu teu miboga katangtosan hukuman husus di dunya atawa ancaman siksa sacara éksplisit di ahérat. Sanajan kitu, para ulama maparin pépéling yén dosa leutik anu dilakukeun sacara tuluy-tumuluy (''istiqrar'') sarta didadasaran ku sipat ngarémehkeun aturan Allah, mangka statusna bisa manceg janten dosa gedé.<ref name="ihya_dosa"/> == Dadasar Hukum tina Al-Qur'an == Pépéling ngeunaan ayana catetan dosa sarta siksa pikeun jalma-jalma anu ngalajur nafsu parantos tétéla dina '''[[Surat An-Najm]]''' ayat 31:<ref name="tafsir_katsir_najm">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 7, kaca 462.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #c71585; border-radius:5px;">'''لِيَجْزِيَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِيَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى'''</p> <blockquote> ''“Liyajziyallażīna asā'ū bimā 'amilū wa yajziyallażīna aḥsanū bil-ḥusnā.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Supaya Allah maparin balesan (siksa) ka jalma-jalma anu midamel dosa (kajahatanna) luyu sareng naon anu parantos dipidamel ku maranéhna, jeung supaya Mantenna maparin balesan (ganjaran) ka jalma-jalma anu midamel kahadéan ku balesan anu pangsaéna." </blockquote> == Dampak sarta Balukar Dosa == Dosa henteu ngan saukur mawa karugian di ahérat, tapi miboga dampak karuksakan anu kacida nyata di alam dunya, di antarana: * '''Dampak Spiritual:''' Sakumaha dawuhan Rasulullah SAW, saban saurang hamba midamel dosa, bakal tétéla hiji titik hideung dina haténa. Upami manéhna teu gancang [[Tobat]], batinna bakal sagemblengna poék sahingga kaleungitan nurani pikeun ningali mana anu haq sarta mana anu bathil.<ref name="ihya_dosa"/> * '''Dampak Pribadi sarta Muru'ah:''' Jalma anu mindeng midamel dosa, hususna maksiat lisan saperti sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong) sarta aniaya, bakal dilaan sagemblengna kahormatan dirinya ('''Muru'ah''') di payuneun papada manusa sarta makhluk sanésna.<ref name="quwwat_dosa">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 2, kaca 22.</ref> * '''Dampak Sosial sarta Ékonomi:''' Prakték dosa anu dilakukeun sacara [[ragem]] di lingkungan masarakat (saperti korupsi, riba, sarta curang dina timbangan) bisa ngaleungitkeun barokah tina tatanén hasil bumi sarta mawa mamala mangrupa musibah atawa paceklik.<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 240.</ref> == Landong pikeun Ngaberesihan Dosa == Saurang hamba anu sadar yén dirina mangrupa saurang '''[[Pakarir]]''' anu pinuh ku salah sarta dosa kedah gancang hudang pikeun milari landongna. Dosa ka Gusti Allah tiasa dilereskeun sarta dihampura ngaliwatan sarat [[Tobat]] anu murni (''Taubatan Nasuha''), ngalobakeun istighfar, sarta mancegkeun deui rasa [[Syukur]] sarta [[Ikhlas]] dina sagala rupa tatanén amal kahadéan ('''Thayyib''').<ref name="hikam_dosa">Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam''. Kairo: Dar al-Ma'arif. kaca 175.</ref> == Tempo Ogé == * [[Maksiat]] * [[Tobat]] * [[Muru'ah]] * [[Akhlak Madzmumah]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat sarta Tafsir Resmi ngeunaan Catetan Dosa sarta Panto Tobat. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Fikih]] 2v2hwbz2006kd0hf49nira460utjoye 709700 709699 2026-05-23T11:19:47Z Dinototosugiarto 11449 /* Tempo Ogé */ 709700 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:22em; font-size:88%; line-height:1.5em; background:#fff0f5; border:1px solid #c71585; float:right; margin:0 0 1em 1em; padding:0.2em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; font-weight:bold; background:#c71585; color:white; padding:0.4em;" | Dosa<br/><small>(ذنب / إثم)</small> |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Istilah Arab | Dzanbun (ذنب) / Itsmun (إثم) |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Hakekatna | Sabalikna tina Pahala / Ganjaran |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Balukar Lahir | Ngaruksak Muru'ah & Sosial |- ! style="text-align:left; background:#eee;" | Balukar Batin | Ati Janten Poék (Rereged) |} '''Dosa''' (basa Arab: '''ذنب''', ''dzanbun'' atanapi '''إثم''', ''itsmun'') nyaéta sagala rupa tatanén tina laku lampah, ucapan, atanapi kayakinan saurang manusa anu ngarempak aturan [[Syaréat Islam|syariat]] sarta paréntah Gusti Allah SWT sareng [[Nabi Muhammad SAW]].<ref name="lisan_dosa">Ibnu Manzhur. ''Lisan al-Arab''. Beirut: Dar Sader. Jilid 1, kaca 240-243.</ref> Dina ajaran [[Islam]], dosa mangrupa sabalikna tina ganjaran (pahala).<ref name="kamus_almunawwir">Munawwir, Ahmad Warson. (1997). ''Kamus Al-Munawwir Arab-Indonesia Terlengkap''. Surabaya: Pustaka Progressif. kaca 445.</ref> Dina sawangan élmu tasawuf, hakekat dosa téh nyaéta rereged atanapi titik hideung anu napel sarta manceg dina haté saurang [[Hamba]] alatan manéhna kawon ku hawa nafsu sarta sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Tamah]]''' (hawek dunya), sahingga leungiteun rasa éling ka Pangéran.<ref name="ihya_dosa"/> == Papasingan Dosa dina Syariat == Dina hukum fikih sarta tingkat sarta balukar dosa téh sacara umum dipasing-pasing janten dua tingkatan utama:<ref>Al-Zuhayli, Wahbah. ''Al-Fiqh al-Islami wa Adillatuhu''. Damaskus: Dar al-Fikr. Jilid 4, kaca 2910.</ref> === 1. Dosa Gedé (Al-Kaba'ir) === Nyaéta rupa-rupa dosa sarta [[maksiat]] anu miboga ancaman hukuman teges (had) di dunya, atanapi parantos diancam sacara éksplisit ku siksa naraka, bendu Allah, sarta laknat di ahérat.<ref name="kaba_ir_dzahabi">Adz-Dzahabi, Syamsuddin. ''Al-Kaba'ir''. Kairo: Dar al-Hadith. kaca 5-10.</ref> Contona saperti syirik (nyakutukeun Allah), maéhan papada makhluk tanpa dadasar haq, sihir, jinah, maok, sarta duraka ka indung bapa. === 2. Dosa Leutik (Al-Shagha'ir) === Nyaéta rupa-rupa kalepatan anu teu miboga katangtosan hukuman husus di dunya atawa ancaman siksa sacara éksplisit di ahérat. Sanajan kitu, para ulama maparin pépéling yén dosa leutik anu dilakukeun sacara tuluy-tumuluy (''istiqrar'') sarta didadasaran ku sipat ngarémehkeun aturan Allah, mangka statusna bisa manceg janten dosa gedé.<ref name="ihya_dosa"/> == Dadasar Hukum tina Al-Qur'an == Pépéling ngeunaan ayana catetan dosa sarta siksa pikeun jalma-jalma anu ngalajur nafsu parantos tétéla dina '''[[Surat An-Najm]]''' ayat 31:<ref name="tafsir_katsir_najm">Ibnu Katsir, Ismail bin Umar. (1999). ''Tafsir al-Qur'an al-Azhim''. Riad: Dar Taybah. Jilid 7, kaca 462.</ref> <p style="text-align:center; font-size:135%; line-height:2.5em; background:#fafafa; padding:12px; border:1px solid #c71585; border-radius:5px;">'''لِيَجْزِيَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِيَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى'''</p> <blockquote> ''“Liyajziyallażīna asā'ū bimā 'amilū wa yajziyallażīna aḥsanū bil-ḥusnā.”''<br/> '''Hartosna dina Basa Sunda:'''<br/> "Supaya Allah maparin balesan (siksa) ka jalma-jalma anu midamel dosa (kajahatanna) luyu sareng naon anu parantos dipidamel ku maranéhna, jeung supaya Mantenna maparin balesan (ganjaran) ka jalma-jalma anu midamel kahadéan ku balesan anu pangsaéna." </blockquote> == Dampak sarta Balukar Dosa == Dosa henteu ngan saukur mawa karugian di ahérat, tapi miboga dampak karuksakan anu kacida nyata di alam dunya, di antarana: * '''Dampak Spiritual:''' Sakumaha dawuhan Rasulullah SAW, saban saurang hamba midamel dosa, bakal tétéla hiji titik hideung dina haténa. Upami manéhna teu gancang [[Tobat]], batinna bakal sagemblengna poék sahingga kaleungitan nurani pikeun ningali mana anu haq sarta mana anu bathil.<ref name="ihya_dosa"/> * '''Dampak Pribadi sarta Muru'ah:''' Jalma anu mindeng midamel dosa, hususna maksiat lisan saperti sipat '''[[Kategori:Akhlak madzmumah|Kadzib]]''' (bohong) sarta aniaya, bakal dilaan sagemblengna kahormatan dirinya ('''Muru'ah''') di payuneun papada manusa sarta makhluk sanésna.<ref name="quwwat_dosa">Abu Talib al-Makki. ''Qut al-Qulub''. Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah. Jilid 2, kaca 22.</ref> * '''Dampak Sosial sarta Ékonomi:''' Prakték dosa anu dilakukeun sacara [[ragem]] di lingkungan masarakat (saperti korupsi, riba, sarta curang dina timbangan) bisa ngaleungitkeun barokah tina tatanén hasil bumi sarta mawa mamala mangrupa musibah atawa paceklik.<ref>Ibn Qudamah al-Maqdisi. (2002). ''Mukhtashar Minhaj al-Qashidin''. Damaskus: Dar al-Khair. kaca 240.</ref> == Landong pikeun Ngaberesihan Dosa == Saurang hamba anu sadar yén dirina mangrupa saurang '''[[Pakarir]]''' anu pinuh ku salah sarta dosa kedah gancang hudang pikeun milari landongna. Dosa ka Gusti Allah tiasa dilereskeun sarta dihampura ngaliwatan sarat [[Tobat]] anu murni (''Taubatan Nasuha''), ngalobakeun istighfar, sarta mancegkeun deui rasa [[Syukur]] sarta [[Ikhlas]] dina sagala rupa tatanén amal kahadéan ('''Thayyib''').<ref name="hikam_dosa">Ibn Ata'illah al-Iskandari. ''Al-Hikam''. Kairo: Dar al-Ma'arif. kaca 175.</ref> == Tempo Ogé == * [[Maksiat]] * [[Tobat]] * [[Muru'ah]] * [[Akhlak Mazmumah|Akhlak Madzmumah]] == Tumbu Kaluar == * [https://quran.kemenag.go.id/ Qur'an Kemenag RI] - Rujukan Ayat sarta Tafsir Resmi ngeunaan Catetan Dosa sarta Panto Tobat. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Islam]] [[Kategori:Fikih]] qpbuzx7oe2p97e71auj61vqirgobx9p