Wikipedia suwiki https://su.wikipedia.org/wiki/Tepas MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Média Husus Obrolan Pamaké Obrolan pamaké Wikipedia Obrolan Wikipedia Gambar Obrolan gambar MédiaWiki Obrolan MédiaWiki Citakan Obrolan citakan Pitulung Obrolan pitulung Kategori Obrolan kategori Portal Obrolan portal TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 4 14891 729704 604930 2026-10-04T02:52:22Z Rafka Aditia 29183 ←Ngabolaykeun révisi [[Special:Diff/604930|604930]] ku [[Special:Contributions/2402:9D80:32C:244B:0:0:5568:8D8F|2402:9D80:32C:244B:0:0:5568:8D8F]] ([[User talk:2402:9D80:32C:244B:0:0:5568:8D8F|Obrolan]]) 729704 wikitext text/x-wiki [[Image:demo_wikipedia.JPG|200px|thumb|[[Pamaké:Kandar|Kandar]], panaratas ngadegna Wikipédia édisi Basa Sunda, keur promosi Wikipédia di [[Universitas Indonésia]].]] '''Wikipedia Béwara''' mangrupa kaca keur naon waé nu jadi kamajuan dina [[wikipédia]], hususna wikipédia [[basa Sunda]], nu mimiti nanjeur dina ping [[15 Maret]] [[2004]] dimimitian ku kaca [[Wiktionary]] {{bagéan-pondok}} == Jumlah Artikel== {| border="0" cellspacing="2px" cellpadding="2px" width="100%" |- |-bgcolor="#BECFEB" valign=top align="center" !Jumlah !#Wikipédia<ref>Wikipédia: [[:meta:List_of_Wikipedias|urutan wikipédia Panggedéna]]</ref> !Tanggal !ku Pamaké !bgcolor="#D4D4D4"|Ngaran Artikel |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''1''' |75 |16 Maret 2004 |{{user-c|202.155.37.50}} |[[Wiktionary]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''100''' |56 |21 Juli 2004 |{{user-c|Budhi}} |[[Dispersi statistik]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''1000''' |106 |2 Agustus 2006 |{{user-c|Mssetiadi}} | [[Baktéri]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''2000''' |94 |18 Séptémber 2006 | {{user-c|Mssetiadi}} |[[Planét]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''3000''' |81 |28 Séptémber 2006 | {{user-c|Mssetiadi}} |[[Dayeuh, Cileungsi, Bogor|Dayeuh]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''4000''' |75 |7 Oktober 2006 | {{user-c|TediBot}} |[[Linggasari, Ciamis, Ciamis|Linggasari]] |-bgcolor="#7FFFD4" valign=top align="center" |'''5000''' |69 |11 Oktober 2006 | {{user-c|Mssetiadi}} |[[Sidawangi, Sumber, Cirebon|Sidawangi]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''6000''' |65 |4 Nopémber 2006 | {{user-c|Mssetiadi}} |[[Dukuhtengah, Malébér, Kuningan|Dukuhtengah]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''7000''' |60 |7 Nopémber 2006 | {{user-c|Irwangatot}} |[[15 Maret]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''8000''' |54 |22 Nopémber 2006 | {{user-c|Mssetiadi}} |[[Gunungtandala, Kawalu, Tasikmalaya|Gunungtandala]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''9000''' |64 |12 April 2007 | {{user-c|Kandar}} |[[Dimorfismeu baga-purusa]] |-bgcolor="#7FFFD4" valign=top align="center" |'''10.000''' |60 |13 April 2007 | {{user-c|Kandar}} |[[Mikropon]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''11.000''' |61 |18 Juli 2007 | {{user-c|Mssetiadi}} |[[Jrakahpayung, Tulis, Batang|Jrakahpayung]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''12.000''' |60 |22 Juli 2007 | {{user-c|TediBot}} |[[670 SM]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''13.000''' |59 |5 Agustus 2007 | {{user-c|TediBot}} |[[Klapagading Kulon, Wangon, Banyumas|Klapagading]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''14.000''' |69 |11 Agustus 2008 | {{user-c|Hadiyana}} |[[Gerak muter]] |-bgcolor="#7FFFD4" valign=top align="center" |'''15.000''' |95 |19 Séptémber 2011 | {{user-c|SU32Wahyudi}} |[[Goong buyung]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''16.000''' |93 |14 Nopémber 2011 | {{user-c|SU24Hesti}} |[[Usum halodo]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''17.000''' |92 |3 Maret 2012 | {{user-c|Sersan Mayor Kururu}} |[[Propinsi Nuristan]] |-bgcolor="#E7F5DE" valign=top align="center" |'''18.000''' |105 |31 Méi 2015 | {{user-c|RianeMariana}} |[[Cobék basréng]] |} ==== Katerangan: ==== <references/> <!--:* [[Wikipédia]] [[Basa Sunda|basa sunda]] Dimimitian ping '''[[15 Maret]] [[2004]]'''--> {{clr}} == Statistik == Nurutkeun [[:en:Wikipedia:Multilingual_statistics|Statistik]] [[Wikipédia]] dina [[Basa Sunda]], dina tiap awal bulanna: *Kolom '''*''' nunjukkeun parobahan réngking dibandingkeun jeung taun katukang, '''**''' dibandingkeun jeung bulan katukang. '''A''' hartina anyar, '''-''' hartina heneuweuh parobahan. Artikel anyar, nambah, réngking jeung perbédaan diukur kana sataun atawa bulan kalénder pinuh. '''Béda''' mangrupa tuwuh rélatifna dibandingkeun jeung Wikipédia séjén, contona perbédaan antara bagéan kiwari jeung nu lawas. '''Bagéan anyar''' mangrupa bagéan di antara artikel-artikel anyar. Dina unggal kolom, sapuluh nu hasilna pangalusna diwarnaan <span style="background:#90B090">hejo</span>, sarta panggoréngna diwarnaan <span style="background:#ffA0A0">beureum</span>. {| border="1" cellspacing="0" cellpadding="1" style="text-align: right;" |- style="background: #efefef; text-align: center;"" <th style="background:#efefef;" align="center">Réngking</th> <th style="background:#efefef;" align="center">*</th> <th style="background:#efefef;" align="center">**</th> <th style="background:#efefef;" align="center">Artikel</th> <th style="background:#efefef;" align="center">Artikel <br/>Anyar<br/><small>(taun)</small></th> <th style="background:#efefef;" align="center">Artikel <br/>Anyar<br/><small>(bulan)</small></th> <th style="background:#efefef;" align="center">Nambah<br/><small>(taun)</small></th> <th style="background:#efefef;" align="center">Nambah<br/><small>(bulan)</small></th> <th style="background:#efefef;" align="center">Bagéan</th> <th style="background:#efefef;" align="center">Bagéan<br/>Anyar<br/><small>(taun)</small></th> <th style="background:#efefef;" align="center">Bagéan<br/>Anyar<br/><small>(bulan)</small></th> <th style="background:#efefef;" align="center">Beda<br/><small>(taun)</small></th> <th style="background:#efefef;" align="center">Beda<br/><small>(bulan)</small></th> <th style="background:#efefef;" align="center">BULAN</th> </tr> <tr> <td>?.</td> <td align="center">A</td> <td align="center"">A</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td >anyar</td> <td >anyar</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>Maret 2004</td> </tr> <tr> <td>?.</td> <td align="center">A</td> <td align="center"">A</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td >anyar</td> <td >anyar</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>April 2004</td> </tr> <tr> <td>?.</td> <td align="center">A</td> <td align="center"">A</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td >anyar</td> <td >anyar</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>Mei 2004</td> </tr> <tr> <td>?.</td> <td align="center">A</td> <td align="center"">A</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td >anyar</td> <td >anyar</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>?</td> <td>Juni 2004</td> </tr> <tr> <td>75.</td> <td align="center">A</td> <td align="center"">A</td> <td>23</td> <td>23</td> <td>23</td> <td >anyar</td> <td >anyar</td> <td>0.003%</td> <td>0.004%</td> <td>0.036%</td> <td>+0.003</td> <td>+0.003</td> <td>Juli 2004</td> </tr> <tr> <td align="right">56.</td> <td align="center">A</td> <td align="center" style="background:#90B090;"">+19</td> <td align="right">210</td> <td align="right">210</td> <td align="right">187</td> <td align="right" >anyar</td> <td align="right" style="background:#90B090;">+813%</td> <td align="right">0.024%</td> <td align="right">0.035%</td> <td align="right">0.225%</td> <td align="right">+0.024</td> <td align="right">+0.021</td> <td align="right">Agustus 2004</td> </tr> <tr> <td align="right">56.</td> <td align="center">A</td> <td align="center">-</td> <td align="right">401</td> <td align="right">401</td> <td align="right">191</td> <td align="right" >anyar</td> <td align="right" style="background:#90B090;">+91%</td> <td align="right">0.042%</td> <td align="right">0.062%</td> <td align="right">0.254%</td> <td align="right">+0.042</td> <td align="right">+0.018</td> <td align="right">September 2004</td> </tr> <tr> <td align="right">53.</td> <td align="center">A</td> <td align="center" style="background:#90B090;"">+3</td> <td align="right">557</td> <td align="right">557</td> <td align="right">156</td> <td align="right" >anyar</td> <td align="right" >+39%</td> <td align="right">0.054%</td> <td align="right">0.078%</td> <td align="right">0.170%</td> <td align="right">+0.054</td> <td align="right">+0.011</td> <td align="right">Oktober 2004</td> </tr> <tr> <td align="right">57.</td> <td align="center">A</td> <td align="center" style="background:#ffA0A0;"">-4</td> <td align="right">570</td> <td align="right">570</td> <td align="right">13</td> <td align="right" >anyar</td> <td align="right" >+2%</td> <td align="right">0.051%</td> <td align="right">0.073%</td> <td align="right">0.015%</td> <td align="right">+0.051</td> <td align="right">-0.003</td> <td align="right">Nopember 2004</td> </tr> <tr> <td align="right">57.</td> <td align="center">A</td> <td align="center">-</td> <td align="right">594</td> <td align="right" style="background:#ebf1eb;">594</td> <td align="right" style="background:#f6f8f6;">24</td> <td align="right" >anyar</td> <td align="right" style="background:#ffe4e4;">+4%</td> <td align="right">0.049%</td> <td align="right">0.071%</td> <td align="right">0.025%</td> <td align="right">+0.049</td> <td align="right">-0.002</td> <td align="right">Desember 2004</td> </tr> <tr> <td align="right">59.</td> <td align="center">A</td> <td align="center" style="background:#ffA0A0;"">-2</td> <td align="right">657</td> <td align="right">657</td> <td align="right">63</td> <td align="right" >anyar</td> <td align="right" >+11%</td> <td align="right">0.050%</td> <td align="right">0.074%</td> <td align="right">0.069%</td> <td align="right">+0.050</td> <td align="right">+0.001</td> <td align="right">Januari 2005</td> </tr> <tr> <td align="right">61.</td> <td align="center">A</td> <td align="center" style="background:#ffA0A0;"">-2</td> <td align="right">669</td> <td align="right">669</td> <td align="right">12</td> <td align="right" >anyar</td> <td align="right" >+2%</td> <td align="right">0.048%</td> <td align="right">0.071%</td> <td align="right">0.013%</td> <td align="right">+0.048</td> <td align="right">-0.002</td> <td align="right">Februari 2005</td> </tr> |- | align="right" | 61. | align="center" | A | align="center" | - | align="right" | 684 | align="right" | 684 | align="right" | 15 | align="right" | anyar | align="right" | +2% | align="right" | 0.046% | align="right" | 0.070% | align="right" | 0.017% | align="right" | +0.046 | align="right" | -0.002 | align="right" |Maret 2005 |- |- | align="right" | 63. | align="center" | +6 | align="center" | -2 | align="right" | 711 | align="right" | 701 | align="right" | 27 | align="right" style="background:#90B090;" | +7010% | align="right" | +4% | align="right" | 0.044% | align="right" | 0.070% | align="right" | 0.025% | align="right" | +0.043 | align="right" | -0.001 | align="right" |April 2005 |- |- | align="right" | 67. | align="center" | +1 | align="center" | -4 | align="right" | 732 | align="right" | 716 | align="right" | 21 | align="right" style="background:#90B090;" | +4475% | align="right" | +3% | align="right" | 0.043% | align="right" | 0.068% | align="right" | 0.018% | align="right" | +0.040 | align="right" | -0.002 | align="right" |Mei 2005 |- |- | align="right" | 71. | align="center" | - | align="center" | -4 | align="right" | 760 | align="right" | 744 | align="right" | 28 | align="right" style="background:#90B090;" | +4650% | align="right" | +4% | align="right" | 0.041% | align="right" | 0.066% | align="right" | 0.021% | align="right" | +0.039 | align="right" | -0.002 | align="right" |Juni 2005 |- |- | align="right" | 75. | align="center" | +2 | align="center" | -4 | align="right" | 777 | align="right" | 754 | align="right" | 17 | align="right" | +3278% | align="right" | +2% | align="right" | 0.039% | align="right" | 0.063% | align="right" | 0.012% | align="right" | +0.036 | align="right" | -0.002 | align="right" |Juli 2005 |- | align="right" | 77. | align="center" | -21 | align="center" | -2 | align="right" | 786 | align="right" | 576 | align="right" | 9 | align="right" | +274% | align="right" | +1% | align="right" | 0.037% | align="right" | 0.045% | align="right" | 0.006% | align="right" | +0.013 | align="right" | -0.002 | align="right" |Agustus 2005 |- | align="right" | 77. | align="center" | -21 | align="center" | - | align="right" | 798 | align="right" | 397 | align="right" | 12 | align="right" | +99% | align="right" | +2% | align="right" | 0.034% | align="right" | 0.029% | align="right" | 0.006% | align="right" | -0.008 | align="right" | -0.002 | September 2005 |- | align="right" | 81. | align="center" | -28 | align="center" | -4 | align="right" | 841 | align="right" | 284 | align="right" | 43 | align="right" | +51% | align="right" | +5% | align="right" | 0.033% | align="right" | 0.019% | align="right" | 0.019% | align="right" | -0.021 | align="right" | -0.001 |Oktober 2005 |- | align="right" | 84. | align="center" | -27 | align="center" | -3 | align="right" | 861 | align="right" | 291 | align="right" | 20 | align="right" | +51% | align="right" | +2% | align="right" | 0.031% | align="right" | 0.018% | align="right" | 0.011% | align="right" | -0.019 | align="right" | -0.001 |November 2005 |- | align="right" | 89. | align="center" | -32 | align="center" style="background:#ffA0A0;"| -5 | align="right" | 727 | align="right" | 133 | align="right" | -134 | align="right" | +22% | align="right" style="background:#ffA0A0;" | -16% | align="right" | 0.025% | align="right" | 0.008% | align="right" | -0.084% | align="right" | -0.024 | align="right" | -0.006 |Desember 2005 |- | align="right" | 88. | align="center" | -29 | align="center" | +1 | align="right" | 742 | align="right" | 85 | align="right" | 15 | align="right" | +13% | align="right" | +2% | align="right" | 0.024% | align="right" | 0.005% | align="right" | 0.007% | align="right" | -0.026 | align="right" | -0.001 |Januari 2006 |- | align="right" | 88. | align="center" | -27 | align="center" | - | align="right" | 756 | align="right" | 87 | align="right" | 14 | align="right" | +13% | align="right" | +2% | align="right" | 0.022% | align="right" | 0.004% | align="right" | 0.005% | align="right" | -0.025 | align="right" | -0.002 |Februari 2006 |- | align="right" | 90. | align="center" | -29 | align="center" | -2 | align="right" | 767 | align="right" | 83 | align="right" | 11 | align="right" | +12% | align="right" | +1% | align="right" | 0.021% | align="right" | 0.004% | align="right" | 0.006% | align="right" | -0.024 | align="right" | -0.001 |Maret 2006 |- | align="right" | 92. | align="center" | -29 | align="center" | -2 | align="right" | 795 | align="right" | 84 | align="right" | 28 | align="right" | +12% | align="right" | +4% | align="right" | 0.021% | align="right" | 0.004% | align="right" | 0.012% | align="right" | -0.024 | align="right" | -0.001 |April 2006 |- | align="right" | 96. | align="center" | -29 | align="center" | -4 | align="right" | 821 | align="right" | 89 | align="right" | 26 | align="right" | +12% | align="right" | +3% | align="right" | 0.020% | align="right" | 0.004% | align="right" | 0.011% | align="right" | -0.022 | align="right" | -0.001 |Mei 2006 |- | align="right" | 99. | align="center" | -28 | align="center" | -3 | align="right" | 848 | align="right" | 88 | align="right" | 27 | align="right" | +12% | align="right" | +3% | align="right" | 0.020% | align="right" | 0.004% | align="right" | 0.012% | align="right" | -0.021 | align="right" | -0.000 |Juni 2006 |- | align="right" | 105. | align="center" | -30 | align="center" style="background:#ffA0A0;"| -6 | align="right" | 826 | align="right" | 49 | align="right" | -22 | align="right" style="background:#ffA0A0;" | +6% | align="right" style="background:#ffA0A0;" | -3% | align="right" | 0.018% | align="right" | 0.002% | align="right" | -0.009% | align="right" | -0.021 | align="right" | -0.002 |Juli 2006 |- | align="right" | 105. | align="center" | -28 | align="center" | - | align="right" | 984 | align="right" | 198 | align="right" | 158 | align="right" | +25% | align="right" | +19% | align="right" | 0.021% | align="right" | 0.008% | align="right" | 0.064% | align="right" | -0.016 | align="right" | +0.002 |Agustus 2006 |- | align="right" | 93. | align="center" | -16 | align="center" | +12 | align="right" | 1,700 | align="right" | 902 | align="right" | 716 | align="right" | +113% | align="right" | +73% | align="right" | 0.034% | align="right" | 0.033% | align="right" | 0.233% | align="right" | -0.001 | align="right" | +0.013 |September 2006 |- | align="right" | 80. | align="center" | +1 | align="center" style="background:#90B090;"| +13 | align="right" | 3,337 | align="right" | 2,496 | align="right" | 1,637 | align="right" | +297% | align="right" style="background:#90B090;" | +96% | align="right" | 0.063% | align="right" | 0.091% | align="right" | 0.709% | align="right" | +0.030 | align="right" style="background:#90B090;" | +0.029 |Oktober 2006 |- | align="right" | 65. | align="center" | +19 | align="center" style="background:#90B090;"| +15 | align="right" | 5,702 | align="right" | 4,841 | align="right" | 2,365 | align="right" | +562% | align="right" style="background:#90B090;" | +71% | align="right" | 0.102% | align="right" | 0.171% | align="right" | 0.901% | align="right" | +0.071 | align="right" style="background:#90B090;" | +0.040 | Nopémber 2006 |- | align="right" | 54. | align="center" style="background:#90B090;" | +35 | align="center" style="background:#90B090;"| +11 | align="right" | 8,088 | align="right" | 7,361 | align="right" | 2,386 | align="right" | +1013% | align="right" | +42% | align="right" | 0.139% | align="right" | 0.254% | align="right" | 1.013% | align="right" | +0.114 | align="right" style="background:#90B090;" | +0.037 | Désémber 2006 |- | align="right" | 57. | align="center" style="background:#90B090;" | +31 | align="center" | -3 | align="right" | 8,323 | align="right" | 7,581 | align="right" | 235 | align="right" | +1022% | align="right" | +3% | align="right" | 0.137% | align="right" | 0.256% | align="right" | 0.090% | align="right" | +0.113 | align="right" | -0.002 | Januari 2007 |- | align="right" | 57. | align="center" style="background:#90B090;" | +31 | align="center" | - | align="right" | 8,517 | align="right" | 7,761 | align="right" | 194 | align="right" | +1027% | align="right" | +2% | align="right" | 0.134% | align="right" | 0.262% | align="right" | 0.070% | align="right" | +0.112 | align="right" | -0.003 | Pébruari 2007 |- | align="right" | 61. | align="center" | +29 | align="center" | -4 | align="right" | 8,536 | align="right" | 7,769 | align="right" | 19 | align="right" | +1013% | align="right" | +0% | align="right" | 0.129% | align="right" | 0.255% | align="right" | 0.007% | align="right" | +0.107 | align="right" | -0.006 | Maret 2007 |- | align="right" | 65. | align="center" | +27 | align="center" | -4 | align="right" | 8,580 | align="right" | 7,785 | align="right" | 44 | align="right" | +979% | align="right" | +1% | align="right" | 0.124% | align="right" | 0.251% | align="right" | 0.015% | align="right" | +0.103 | align="right" | -0.005 | April 2007 |- | align="right" | 58. | align="center" | +38 | align="center" | +7 | align="right" | 10,619 | align="right" | 9,798 | align="right" | 2,039 | align="right" | +1193% | align="right" | +24% | align="right" | 0.147% | align="right" | 0.311% | align="right" | 0.725% | align="right" | +0.127 | align="right" style="background:#90B090;" | +0.023 | Méi 2007 |- | align="right" | 61. | align="center" | +38 | align="center" | -3 | align="right" | 10,652 | align="right" | 9,804 | align="right" | 33 | align="right" | +1156% | align="right" | +0% | align="right" | 0.143% | align="right" | 0.309% | align="right" | 0.013% | align="right" | +0.123 | align="right" | -0.005 | Juni 2007 |- | align="right" | 59. | align="center" style="background:#90B090;" | +46 | align="center" | +3 | align="right" | 12,669 | align="right" | 11,685 | align="right" | 1,971 | align="right" | +1188% | align="right" | +18% | align="right" | 0.158% | align="right" | 0.359% | align="right" | 0.681% | align="right" | +0.137 | align="right" style="background:#90B090;" | +0.020 | Agustus 2007 |- | align="right" | 60. | align="center" | +33 | align="center" | -1 | align="right" | 13,016 | align="right" | 11,316 | align="right" | 347 | align="right" | +666% | align="right" | +3% | align="right" | 0.156% | align="right" | 0.348% | align="right" | 0.116% | align="right" | +0.123 | align="right" | -0.002 | September 2007 |- | align="right" | 61. | align="center" | +19 | align="center" | -1 | align="right" | 13,050 | align="right" | 9,713 | align="right" | 34 | align="right" | +291% | align="right" | +0% | align="right" | 0.151% | align="right" | 0.292% | align="right" | 0.011% | align="right" | +0.088 | align="right" | -0.005 | Oktober 2007 |- | align="right" | 62. | align="center" | +3 | align="center" | -1 | align="right" | 13,090 | align="right" | 7,388 | align="right" | 40 | align="right" | +130% | align="right" | +0% | align="right" | 0.147% | align="right" | 0.220% | align="right" | 0.014% | align="right" | +0.044 | align="right" | -0.004 | Nopember 2007 |- | align="right" | 63. | align="center" | -9 | align="center" | -1 | align="right" | 13,155 | align="right" | 5,067 | align="right" | 65 | align="right" | +63% | align="right" | +0% | align="right" | 0.144% | align="right" | 0.151% | align="right" | 0.026% | align="right" | +0.004 | align="right" | -0.003 |Desember 2007 |- | align="right" | 65. | align="center" | -8 | align="center" | -2 | align="right" | 13,354 | align="right" | 5,031 | align="right" | 199 | align="right" | +60% | align="right" | +2% | align="right" | 0.144% | align="right" | 0.155% | align="right" | 0.137% | align="right" | +0.006 | align="right" | -0.000 | Januari 2008 |- | align="right" | 65. | align="center" | -8 | align="center" | - | align="right" | 13,551 | align="right" | 5,034 | align="right" | 197 | align="right" | +59% | align="right" | +1% | align="right" | 0.142% | align="right" | 0.156% | align="right" | 0.078% | align="right" | +0.007 | align="right" | -0.002 | Pébruari 2008 |- | align="right" | 65. | align="center" | -4 | align="center" | - | align="right" | 13,626 | align="right" | 5,090 | align="right" | 75 | align="right" | +60% | align="right" | +1% | align="right" | 0.139% | align="right" | 0.161% | align="right" | 0.032% | align="right" | +0.010 | align="right" | -0.003 | Maret 2008 |- | align="right" | 67. | align="center" | -2 | align="center" | -2 | align="right" | 13,729 | align="right" | 5,149 | align="right" | 103 | align="right" | +60% | align="right" | +1% | align="right" | 0.137% | align="right" | 0.165% | align="right" | 0.042% | align="right" | +0.013 | align="right" | -0.002 | April 2008 |- | align="right" | 67. | align="center" | -9 | align="center" | - | align="right" | 13,771 | align="right" | 3,152 | align="right" | 42 | align="right" | +30% | align="right" | +0% | align="right" | 0.134% | align="right" | 0.103% | align="right" | 0.019% | align="right" | -0.013 | align="right" | -0.003 | Méi 2008 |- | align="right" | 68. | align="center" | -7 | align="center" | -1 | align="right" | 13,808 | align="right" | 3,156 | align="right" | 37 | align="right" | +30% | align="right" | +0% | align="right" | 0.132% | align="right" | 0.104% | align="right" | 0.017% | align="right" | -0.011 | align="right" | -0.003 | Juni 2008 |- | align="right" | 68. | align="center" | -6 | align="center" | - | align="right" | 13,851 | align="right" | 3,153 | align="right" | 43 | align="right" | +29% | align="right" | +0% | align="right" | 0.129% | align="right" | 0.105% | align="right" | 0.018% | align="right" | -0.009 | align="right" | -0.003 | Juli 2008 |} == Tempo ogé == * [[Wikipedia:Sawala|Sawala]] * [[Wikipedia:Panglawungan|Panglawungan]] == Tumbu kaluar == * [http://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaSU.htm Statistik Wikipedia Sunda] [[Kategori:Wikipédia]] [[bg:Уикипедия:Текущи съобщения]] csdm4q1914s8hyijjh0jd090j257uoj 10 32278 729724 602627 2026-10-04T04:02:37Z Rafka Aditia 29183 729724 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Maskapé Indonésia |title = [[Daptar maskapé penerbangan Indonésia|Maskapé penerbangan]] [[Indonésia]] |group1 = Berjadwal |list1 = [[Airfast Indonesia]]{{·w}}[[Auvia Air]]{{·w}}[[Batavia Air]]{{·w}}[[Bayu Indonesia]]{{·w}}[[Citilink]]{{·w}}[[Garuda Indonesia]]{{·w}}[[Indonesia AirAsia]]{{·w}}[[Indonesia Air Transport]]{{·w}}[[Kartika Airlines]]{{·w}}[[Lion Air]]{{·w}}[[Mandala Airlines]]{{·w}}[[Mantrust Asahi Airways]]{{·w}}[[Merpati Nusantara Airlines]]{{·w}}[[Mimika Air]]{{·w}}[[Sabang Merauke Raya Air Charter]]{{·w}}[[Sriwijaya Air]]{{·w}} [[Susi Air]]{{·w}}[[Travel Express]]{{·w}}[[Trigana Air Service]]{{·w}}[[Wings Air]] |group2 = Carter |list2 = [[Bristow Masayu Helicopters]]{{·w}} [[Deraya Air Taxi]]{{·w}} [[Dirgantara Air Service]]{{·w}} [[Gatari Hutama Air Services]]{{·w}} [[Mission Aviation Fellowship]]{{·w}} [[National Air Charter]]{{·w}} [[Nurman Avia]]{{·w}} [[Pelita Air Service]]{{·w}} [[Susi Air]] |group3 = Kargo |list3 = [[Republic Express Airlines]]{{·w}} [[Tri-MG Intra Asia Airlines]] |group4 = Teu beroperasi |list4 = [[Adam Air]]{{·w}} [[Air Efata]]{{·w}} [[Air Paradise International]]{{·w}}[[Asia Avia Megatama]]{{·w}}[[Bali Air]]{{·w}}[[Bouraq Indonesia]]{{·w}}[[Indonesian Airlines]]{{·w}}[[Linus Airways]]{{·w}}[[Jatayu Airlines]]{{·w}} [[Riau Airlines]]{{·w}} [[Sempati Air]]{{·w}} [[Seulawah Nad Air]]{{·w}} [[Star Air]] }}<noinclude> [[Kategori:Citakan navigasi maskapé penerbangan|{{PAGENAME}}]] [[Kategori:Citakan navigasi Indonésia]] </noinclude> dthy3z8p9z4uz9919f7nxskdrsx9gok 10 33032 729784 619082 2026-10-04T10:03:45Z Rafka Aditia 29183 729784 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Message box|tmbox}}<noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> jcav8pdjkvcwg8gc4m0b4gox7yjnxku 0 33671 729699 544596 2026-10-03T22:38:36Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Mahkamah konstitusi]] ka [[Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia]]: Sakumna eusi dina artikel ieu ngarujuk kana Indonésia, henteu dipedar sacara umum 544596 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=April 2017}} [[Gambar:IndonesianConstitutionalCourt.jpg|thumb|300px|right|Gedong Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia di Jakarta]] Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia nyaéta [[lembaga nagara]] anyar dina sistim katatanagaraan Indonésia hasil parobahan [[Undang-undang Dasar]] Nagara Républik [[Indonésia]] taun [[1945]].<ref name="Mahkamah">Mahkamah Konstitusi republik Indonesia.2007. Profil Singkat Mahkamah Konstitusi (booklet).Jakarta.</ref> Salaku organ konstitusi, ieu lembaga dirarancang pikeun jadi pangawal jeung sakaligus napsirkeun Undang-undang Dasar ngaliwatan putusan-putusanana.<ref name="Mahkamah" /> Dina ngalaksanakeun tugas konstitusionalna, Mahkamah Konstitusi ngupayakeun ngawujudna visi kalembagaan, nyaéta ajegna konstitusi dina raraga ngawujudkeun cita nagara hukum jeung démokrasi demi kahirupan kabangsaan jeung kanagaraan anu mibanda martabat.<ref name="Mahkamah" /> Visi éta téh jadi padoman pikeun Mahkamah Konstitusi dina nagjalankeun kakawasaan kahakiman anu diemban sacara merdika tur tanggungjawab saluyu jeung amanat Undang-undang Dasar.<ref name="Mahkamah" /> ==Sajarah Diwangunna Mahkamah Konstitusi == Lambaran munggaran sajarah Mahkamah Konstitusi (MK) nyaéta diadopsina ide mahkamah konstitusi (constitutional court) dina amandemén konstitusi ku [[Majelis Permusyawaratan Rakyat]] (MPR) taun [[2001]] sakumaha dirumuskeun dina katangtuan Pasal 24 ayat (2) jeung Pasal 24C Undang-undang Dasar 1945 hasil parobahan katilu anu disahkeun tanggal 9 Nopémber [[2001]].<ref name="Mahkamah" /> Idé diadegkeunana mahkamah konstitusi mangrupa salah sahiji kamekaran pamikiran hukum jeung kanagaraan modéren anu muncul dina abad ka-20.<ref name="Mahkamah" /> Ditilik tina jihat waktu, nagara Républik Indonésia téh nagara anu ka-78 anu ngadegkeun MK sakaligus nagara munggaran di dunya dina abad ka-21 anu ngadegkeun ieu lembaga.<ref name="Mahkamah" /> Sabari nungguan diadegkeunana MK , MPR netepkeun [[Mahkamah Agung]] (MA) sangkan ngajalankeun fungsi MK pikeun sawatara waktu, nyaéta ti mimiti disahkeunana Pasal III Aturan Peralihan Undang-undang Dasar 1945 hasil parobahan kaopat tanggal 10 Agustus [[2002]].<ref name="Mahkamah" /> Pikeun nyiapkeun aturan sacara gemet ngeunaan MK, [[Dewan Perwakilan Rakyat]] (DPR) jeung Pamaréntah ngabahas [[Rancangan Undang-undang]] Dasar (RUU) ngeunaan MK. Sanggeus dipadungdengkeun kalawan daria, DPR jeung Pamaréntah babarengan nyatujuan disusunna Undang-undang Nomer 24 taun 2003 ngeunaan Mahkamah Konstitusi tanggal 13 Agustus [[2003]], tur disahkeun ku [[Présidén]] poé éta kénéh (Lambaran Nagara Taun 2003 Nomer 98, tambahan Lambaran Nagara nomer 4316).<ref name="Mahkamah" /> Dua poé sanggeusna , dina tanggan 15 Agustus [[2003]], Présidén ngaliwatan Kepres nomer 147/M taun 2003 ngangkat salapan (9) [[hakim konstitusi]] anu munggaran, dituluykeun ku sumpah jabatan para hakim konstitusi di [[Istana Nagara]] tanggal 16 Agustus[[2003]].<ref name="Mahkamah" /> Lambaran lalampahan MK satuluyna nyaéta dilimpahkeunana perkara ti MA ka MK dina tanggal 15 Oktober [[2003]] anu ditanggaraan ku dimimitianana kagiatan MK salaku salah sahiji canggah kakawasaan kahakiman nurutkeun katangtuan [[Undang-undang Dasar 1945]].<ref name="Mahkamah" /> MK mimiti ngalaksanakeun kawenangan, hartina kawenangan MA dina ngalaksanakeun kawenangan MK dieureunan sakumaha diamanatkeun ku Pasal III Aturan Peralihan Undang-undang Dasar 1945.<ref name="Mahkamah" /> ==Kalungguhan, Kawenangan, jeung Kawajiban MK== '''Kalungguhan''' Mahkamah Konstitusi téh salah sahiji lembaga nagara anu ngalaksanakeun kakawasaan kahakiman anu merdika pikeun dicalagarakeunana peradilan guna ajegna nagara hukum jeung kaadilan.<ref name="Mahkamah" /> '''Kawenangan''' Mahkamah Républik Indonésia mibanda opat (4) kawenangan jeung hiji (1) kawajiban sakumaha diatur dina [[Undang-undang Dasar 1945]].<ref name="Mahkamah" /> Mahkamah Konstitusi miboga kawenangan ngayakeun pangadilan dina tingkat munggaran jeung pungkasan anu sipat putusanana final pikeun: #Nguji Undang-undang kana Undang-undang Dasar Nagara Républik Indonésia Taun 1945; #Mutus perkara sengkéta anu jadi kawenangan lembaga nagara anu kawenanganana téh ditangtukeun ku Undang-undang Dasar ; #Mutus ngeunaan dibubarkeunana partéy pulitik, jeung #Mutus pasalingsingan ngeunaan hasil pamilihan umum.<ref name="Mahkamah" /> '''Kawajiban''' Mahkamah Konstitusi wajib méré putusan kana pamadega DPR yén Présiden jeung/ atawa [[Wakil Présiden]] disangka: #Geus ngalagar hukum mangrupa: a. Hianat ka nagara b. Korupsi c. Nyogok d. tindak pidana nu beurat séjénna; #Milampah codéka; jeung/ atawa #Geus henteu nyumponan sarat salaku Présidén jeung/ atawa wakil présidén sakumaha anu dimaksudkeun ku Undang-undang Dasar Nagara Républik Indonésia 1945.<ref name="Mahkamah" /> ==Visi jeung Misi MK== '''Visi Mahkamah Konstitusi''' Ajegna konstitusi dina raraga ngawujudkeun cita nagara hukum jeung démokrasi demi kahirupan kabangsaan jeung kanagaraan anu mibanda martabat.<ref name="Mahkamah" /> '''Misi Mahkamah Konstitusi''' #Ngawujudkeun Mahkamah Konstitusi salaku salah sahiji palaku kakawasaan kahakiman anu modéren jeung bisa dipercaya; #Ngawangun konstituasionalitas Indonésia jeung budaya sadar konstitusi.<ref name="Mahkamah" /> ==Susunan Organisasi jeung Susunan Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia == '''Susunan Organisasi''' Mahkamah konstitusi diwangun ku salapan (9) urang hakim konstitusi anu diajukeun masing-masing tilu (3) urang ku DPR, Présidén, jeung Mahkamah Agung anu ditetepkeun ku putusan Présidén.<ref name="Mahkamah" /> Susunan organisasina diwangun ku saurang pupuhu ngarangkep anggota, saurang wakil pupuhu ngarangkep anggota, jeung tujuh anggota hakim konstitusi.<ref name="Mahkamah" /> Pikeun kalancaran tugas jeung wewenang, MK dibantuan ku hiji Sekretariat Jénderal jeung Kapaniteraan, anu susunan organisasi, fungsi, tugas, jeung wewenangna diatur ku kaputusan Présidén kalawan usul MK.<ref name="Mahkamah" /> Mangsa jabatan hakim Konstitusi nyaéta lima (5) taun tur bisa dipilih deui pikeun sakali mangsa jabatan.<ref name="Mahkamah" /> Sedengkeun pupuhu jeung wakil pupuhu dipilih ti jeung ku hakim konstitusi pikeun mangsa jabatan tilu (3) taun.<ref name="Mahkamah" /> Hakim Konstitusi téh kaasup pajabat nagara.<ref name="Mahkamah" /> ==Susunan Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia Mangsa Jabatan 2003-2008== *Pupuhu : Prof. Dr.[[Jimly Asshiddiqie]], S.H.<ref name="Mahkamah" /> *Wakil Pupuhu : Prof. Dr. H. [[Mohamad Laica Marzuki]], S.H.<ref name="Mahkamah" /> *Anggota : **Prof. Dr. [[Abdul Mukhtie Fadjar]], S.H., MS.<ref name="Mahkamah" /> **Dr.[[Harjono]], S.H., MCL.<ref name="Mahkamah" /> **Letjend TNI (Purn.) H. [[Achmad Roestandi]], S.H.<ref name="Mahkamah" /> **Prof. Dr. H. [[Ahmad Syarifuddin Natabaya]], S.H.,LL.M.<ref name="Mahkamah" /> **[[I Dewa Gede Palguna]], S.H., M.H.<ref name="Mahkamah" /> **[[Soedarsono]], S.H.<ref name="Mahkamah" /> **[[Maruarar Siahaan]], S.H.<ref name="Mahkamah" /> '''Profil Ahmad Fadlil Sumadi, salah saurang Hakim Konstitusi''' Tempat / Tanggal Lahir: Kendal / 22-08-1952<ref name="mah">http://www.mahkamahkonstitusi.go.id/index.php?page=website.Organisasi.ProfileHakim&id=658, diakses tgl 31 Oktober 2011</ref> Agama: Islam<ref name="mah" /> Jabatan: Hakim Konstitusi RI<ref name="mah" /> Atikan: S-3 Hukum Tata Negara Universitas diponogoro Taun 2008-Sekarang (Kandidat Dokter).<ref name="mah" /> S-2 Hukum Universitas Islam Indonésia Yogyakarta Taun 1996<ref name="mah" />; S-1 Syariah IAIN Semarang Taun 1978<ref name="mah" />; Sarjana Muda Syariah Unissula Semarang Taun 1976<ref name="mah" />; Karir: Hakim Konstitusi pada Mahkamah Konstitusi RI Taun 2010-ayeuna<ref name="mah" />; Wakil Ketua Pengadilan Tinggi Agama Yogyakarta Taun 2008-2009<ref name="mah" />; Panitera Mahkamah Konstitusi RI Taun 2003-2008<ref name="mah" />; Hakim Pengadilan Tinggi Agama DKI Jakarta/Sekretaris Wakil Ketua Mahkamah Agung RI Taun 2001-2003<ref name="mah" />; ==Sékretariat Jénderal jeung Kapaniteraan Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia== Sékretariat Jénderal Mk ngajalankeun tugas téknis administratif MK. Sékretariat Jénderal dipingpin ku saurang sékretaris jénderal.<ref name="Mahkamah" /> Kapaniteraan MK ngajalankeun tugas téknis administrasi justisial. Kapaniteraan Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia dipingpin ku saurang panitera.<ref name="Mahkamah" /> *Sékretaris Jénderal MK munggaran: [[Janedjri M. Gaffar]].<ref name="Mahkamah" /> *Panitera MK munggaran: Drs. H. [[Ahmad Fadlil Sumadi]], S.H., M.Hum.<ref name="Mahkamah" /> ==Prosés Perkara di MK== #Ngajukeun ‘permohonan’ perkara; #Ngadaptarkeun perkara; #Ngajadwalkeun sidang; #Pamariksaan awal; #Pamariksaan persidangan; #Putusan.<ref name="Mahkamah" /> '''Catetan''' {{reflist}} {{Pondok}} [[Kategori:Lembaga Nagara]] 8e049imu46ahrziw0lwt2u70in4doop 10 35839 729781 699903 2026-10-04T09:51:58Z Rafka Aditia 29183 729781 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Message box|cmbox}}<noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> 2wg1g94nws2nefrz0o1pxm105lovzoz 0 43071 729750 654826 2026-10-04T04:26:21Z Rafka Aditia 29183 suku → sélér 729750 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=April 2017}} [[File:Lombok, Indonesia (Imagicity 1192).jpg|thumb|200px|Salah Saurang Wanoja Sélér Sasak]] '''Sélér Sasak''' nyaéta salah sahiji sélér nu aya di [[Lombok]], [[Nusa Tenggara Kulon]].<ref name="sasak">[http://www.wacananusantara.org/sejarah-dan-tradisi-suku-sasak/ Sejarah dan Tradisi Suku Sasak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150426085229/http://www.wacananusantara.org/sejarah-dan-tradisi-suku-sasak/ |date=2015-04-26 }} (Diakses tanggal 3 Mei 2015) {{id}}</ref> Asal-usul sélér Sasak disusun ti nu kecap sasak éta sorangan.<ref name="sasak"/> Sacara étimologis, numutkeun [[Goris S]], kecap sasak asalna tina kecap ''sah'' nu hartina '''"indit"''' jeung ''shaka'' nu hartina '''"karuhun"'''.<ref name="sasak"/> Lantaran kitu, sasak ngandung harti '''"indit ka lembur karuhun"'''.<ref name="sasak"/> Tina étimologi éta bisa dihartikeun yén [[karuhun]] sélér Sasak nyaéta turunan [[urang Jawa]] nu dibuktikeun ku aksara Sasak nu aya di masarakat Lombok nu disebut '''"Jejawan"''' nu hartina [[aksara Jawa]].<ref name="sasak"/> ==Rujukan== {{Reflist}} [[Kategori:Sélér bangsa di Indonésia|Sasak]] ertiizfijqzbh1hm8xwmn6p7rhp2506 729751 729750 2026-10-04T04:26:49Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Suku Sasak]] ka [[Sélér Sasak]] 729750 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=April 2017}} [[File:Lombok, Indonesia (Imagicity 1192).jpg|thumb|200px|Salah Saurang Wanoja Sélér Sasak]] '''Sélér Sasak''' nyaéta salah sahiji sélér nu aya di [[Lombok]], [[Nusa Tenggara Kulon]].<ref name="sasak">[http://www.wacananusantara.org/sejarah-dan-tradisi-suku-sasak/ Sejarah dan Tradisi Suku Sasak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150426085229/http://www.wacananusantara.org/sejarah-dan-tradisi-suku-sasak/ |date=2015-04-26 }} (Diakses tanggal 3 Mei 2015) {{id}}</ref> Asal-usul sélér Sasak disusun ti nu kecap sasak éta sorangan.<ref name="sasak"/> Sacara étimologis, numutkeun [[Goris S]], kecap sasak asalna tina kecap ''sah'' nu hartina '''"indit"''' jeung ''shaka'' nu hartina '''"karuhun"'''.<ref name="sasak"/> Lantaran kitu, sasak ngandung harti '''"indit ka lembur karuhun"'''.<ref name="sasak"/> Tina étimologi éta bisa dihartikeun yén [[karuhun]] sélér Sasak nyaéta turunan [[urang Jawa]] nu dibuktikeun ku aksara Sasak nu aya di masarakat Lombok nu disebut '''"Jejawan"''' nu hartina [[aksara Jawa]].<ref name="sasak"/> ==Rujukan== {{Reflist}} [[Kategori:Sélér bangsa di Indonésia|Sasak]] ertiizfijqzbh1hm8xwmn6p7rhp2506 0 47755 729739 496285 2026-10-04T04:16:22Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Suku Kamoro]] ka [[Sélér Kamoro]] 496285 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=April 2017}} {{Unreferenced}} '''Suku Kamoro''' nyaéta salah sahiji suku nu aya di [[Papua]], perenahna di wilayah [[basisir]] Kabupatén [[Mimika]] Agats nepi ka Jita. [[Suku]] Kamoro kasohor pinter moro, jeung ogé kasohor dina [[ukiran]], nyanyian, [[topéng]]-topéng roh jeung [[tarian]] na. Suku Kamoro ogé ngabogaan ritual nyieun [[gendang]] ngagunakeun [[getih]]. [[Kategori:Sélér bangsa di Papua]] l3n2y68o2paxzrfdi2f2k3yep5fufk1 729744 729739 2026-10-04T04:20:23Z Rafka Aditia 29183 suku → sélér 729744 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=April 2017}} {{Unreferenced}} '''Sélér Kamoro''' nyaéta salah sahiji suku nu aya di [[Papua]], perenahna di wilayah [[basisir]] Kabupatén [[Mimika]] Agats nepi ka Jita. [[Sélér]] Kamoro kasohor pinter moro, jeung ogé kasohor dina [[ukiran]], nyanyian, [[topéng]]-topéng roh jeung [[tarian]] na. Sélér Kamoro ogé ngabogaan ritual nyieun [[gendang]] ngagunakeun [[getih]]. [[Kategori:Sélér bangsa di Papua]] 3jt90zx3w6bt9avomtgca1cg0wjc8li 729746 729744 2026-10-04T04:21:07Z Rafka Aditia 29183 729746 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=April 2017}} {{Unreferenced}} '''Sélér Kamoro''' nyaéta salah sahiji sélér nu aya di [[Papua]], perenahna di wilayah [[basisir]] Kabupatén [[Mimika]] Agats nepi ka Jita. [[Sélér]] Kamoro kasohor pinter moro, jeung ogé kasohor dina [[ukiran]], nyanyian, [[topéng]]-topéng roh jeung [[tarian]] na. Sélér Kamoro ogé ngabogaan ritual nyieun [[gendang]] ngagunakeun [[getih]]. [[Kategori:Sélér bangsa di Papua]] qq9jgtkri52ybvtasgal7lfghizssqr 14 47893 729761 462164 2026-10-04T04:48:26Z Rafka Aditia 29183 Mindahkeun ka [[Kategori:Citakan navigasi Indonésia]] 729761 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Kategori:Citakan navigasi Indonésia]] qc4p1b4j4p43y4sp411p8v5j19x85kw 0 48726 729726 661503 2026-10-04T04:09:29Z Rafka Aditia 29183 suku → sélér 729726 wikitext text/x-wiki {{ethnic group |group = Sélér Gayo |image = [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Een Gajo (Aceh) in bruidskleding naar de adat TMnr 10002771.jpg|125px]] |caption = Potrét Pengantén Lalaki Gayo di Awal Abad ka-20 |poptime = 85.000 - 100.000 |popplace = [[Aceh Tengah]], [[Bener Meriah]] dan [[GayoLues]]. |langs = [[Bahasa Gayo|Gayo]] |rels = [[Islam]] |related = [[Sélér Alas|Alas]], [[Sélér Karo|Karo]] jeung [[Sélér Aceh|Aceh]] }} '''Sélér Gayo''' atawa "urang gunung" nyaéta salah sahiji sélér bangsa nu nyicingan 3 kabupatén di tengah-tengah Provinsi [[Aceh]], Populasina kurang leuwih 85.000 jiwa. Urang Gayo secara mayoritas aya di kabupatén [[Aceh Tengah]] jeung [[Bener Meriah]] (kurang leuwih 20%) jeung [[Gayo Lues]] (kurang leuwih 70%). Sélér Gayo ngageman agama [[Islam]], taat kana agamana jeung maké [[basa Gayo]] pikeun basa sapopoé. == Basa == [[Basa Gayo]] nyaéta basa nu dipaké sapopoé ku masyarakat Sélér Gayo di Kabupatén [[Acéh Tengah]]. [[Basa]] ieu kaasup kelompok basa nu disebut ''Northwest Sumatra-Barrier Islands'' ti rumpun [[basa Austronesia]]. == Marga == Di handap ieu daptar marga-marga nu aya di sélér Gayo: * Ariga * Cibero * Linge * Melala * Munte * Tebe * Alga == Marga == Di handap ieu daptar marga-marga nu aya di sélér Gayo: * Ariga * Cibero * Linge * Melala * Munte * Tebe * Alga == Sajarah == Dina [[abad ka-11]], [[Karajaan Linge]] diadegkeun ku urang Gayo di jaman pamaréntahan Sultan Makhdum Johan Berdaulat Mahmud Syah ti [[Kasultanan Perlak]]. Informasi ieu kapanggih dina katerangan Raja Uyem jeung putrana Raja Ranta, nyaéta Raja Cik Bebesen jeung ti Zainuddin, nyaéta ti raja-raja Kejurun Bukit nu kaduana kungsi ngawasa jadi raja dina mangsa kolonial [[Walanda]]. Raja Linge I, kasebutkeun boga opat anak. Nu cikal awéwé nu ngarana Empu Beru atau Datu Beru, nu lian Sebayak Lingga (Ali Syah), Meurah Johan (Johan Syah) jeung Meurah Lingga (Malamsyah). Sebayak Lingga terus bubuara ka tanah [[Karo]] jeung nyieun karajaan anyar nu kasohor ku Raja Lingga Sibayak. Meurah Johan bubuara ka [[Acéh Besar]] jeung nyieun kerajaanna nu ngarana Lam Krak atawa Lam Oeii atawa Lamuri atawa [[Kasultanan Lamuri]]. Hartina Kasultanan Lamuri di luhur didirikeun ku Meurah Johan sadengkeun Meurah Lingga icing di Linge, [[Gayo]], nu jadi raja Linge turun termurun. Meurah Silu pindah ka wewengkon Pasai jeung jadi jadi pegawé [[Kasultanan Daya]] di Pasai. Meurah Mege dikurebkeun di Wih ni Rayang di Lereng Keramil Paluh di wewengkon Linge, [[Acéh Tengah]]. Sabab pindahna teu kanyahoan. Tapi ceuk riwayat dikisahkeunn Raja Linge leuwih sayang ka bungsuna Meurah Mege. Matak anak-anak nu lianna hayang pindah ti nagara éta.<ref>M. Junus Djamil. 1959. Gajah Putih. Lembaga Kebudayaan Atjeh. Kutaraja</ref> === Dinasti Lingga === # Adi Genali Raja Linge I di [[Gayo]] ## Raja Sebayak Lingga di Tanah Karo. Jadi Raja Karo ## Raja Meurah Johan (pendiri Kasultanan Lamuri) ## Meurah Silu anak ti Meurah Sinabung (pendiri Kasultanan Samudera Pasai), jeung # Raja Linge II alias Marah Lingga di Gayo # Raja Lingga III-XII di Gayo # Raja Lingga XIII nu jadi Amir al-Harb Kasultanan Aceh. Taun [[1533]] kabentuk Karajaan Johor baru di Malaysia nu dipingpin ku Sultan Alauddin Mansyur Syah. Raja Lingga XIII diangkat jadi kabinét di karajaan anyar éta. Turunanana ngadegkeun Kasultanan Lingga di kapuloan Riau, pulo Lingga, nu wilayahna nyéta [[Riau]] ([[Indonésia]]), [[Temasek]] ([[Singapura]]) jeunh saeutik ti wilayah [[Malaysia]]. Raja-raja di Sebayak Lingga Karo teu kanyahoan. Di éra Walanda diangkat deui raja-rajana : # Raja Sendi Sibayak Lingga (pilihan [[Walanda]]) # Raja Kalilong Sibayak Lingga == Kahirupan sosial == Masarakat Gayo hirup dina kelompok leutik nu disebut ''kampong''. Unggal kampong dipingpin ku ''gecik''. Kumpulan sababaraha kampong disebut ''kemukiman'', nu dipingpin ku ''mukim''. Sistem pamaréntahan tradisional mangrupa unsur kapamingpinan nu disebut '''sarak opat''', nyaéta ''reje'' (raja), ''petue'' (petua), ''imem'' (imam), jeung ''rayat'' (rahayat). Sababaraha kemukiman mangrupa bagian ti kacamatan, unsur-unsur kapamingpinana : ''gecik'', ''wakil gecik'', ''imem'', jeung cerdik pandai nu ngawakilkeun rahayat. Hiji kampong biasana dibagi ku sababaraha ''belah'' (klan). Anggota belah ngarasa asalna ti hiji karuhun, silih wawuh, jeung ngembangkeun hubungan nu matuh dina rupa-rupa [[upacara adat]]. == Seni jeung Tarian == * [[Didong]] * Didong Niet * [[Tari Saman]] * [[Tari Bines]] * [[Tari Guel]] * [[Tari Munalu]] * [[Tari Sining]] * [[Tari Turun ku Aih Aunen]] * [[Tari Resam Berume]] * [[Tuah Kukur]] * [[Melengkan]] * [[Dabus]] | [[File:Guel dance.jpg|100px]] |} == Kadaharan Khas == * [[Masam jaeng]] * [[Gutel]] * [[Lepat]] * [[Pulut bekuah]] * [[Cecah]] * [[Pengat]] * [[Gegaloh]] == Galéri == <gallery> File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Gajosche djingki's voor het stampen van padi Sumatra TMnr 10011222.jpg|Orang Gayo file:COLLECTIE TROPENMUSEUM Houtvesters en dragers in een bivak in de Isak-vallei Gajolanden TMnr 60023620.jpg|Urang Gayo File:Danau Laut Tawar.jpg|Danau Laut Tawar, Takengon (Aceh Tengah) </gallery> == Sumber == <references/> == Bacaan Lanjutan == * Bowen, John Richard, 1991,"Sumatran Politics and Poetics : Gayo History, 1900-1989", New Haven : Yale University Press. * Bowen, John Richard, 1993,"Return to Sender: A Muslim Discourse of Sorcery in a Relatively Egalitarian Society, the Gayo of Nothern Sumatra", in C. W. Watson and Roy Ellen (Eds.), Understanding Witchcraft and Sorcery in Southéast Asia, Honolulu-Hawaii: University of Hawaii Press. * Bowen, John Richard, 1993, "Muslims Through Discourse : Religion and Ritual in Gayo Society", Princeton, N.J. : Princeton University Press. * SNOUCK HURGRONJE, C., - Het Gajoland en zijne bewoners. * Ibrahim, Mahmud, 2007, "Mujahid Dataran Tinggi Gayo", Yayasan Maqamammahmuda. * Wiradyana, Ketut dan Setiawan, Taufiqurrahman, 2011, "Gayo Merangkai Identitas", Gudang Penerbit. == Tumbu Luar == * {{id}} [http://www.gayolinge.com Gayo Linge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921131657/https://www.gayolinge.com/ |date=2020-09-21 }} * {{id}} [http://www.pustaka.nad.go.id Pustaka Nad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071123211122/http://pustaka.nad.go.id/ |date=2007-11-23 }} * {{en}} [http://www.gayonese.com Urang Gayo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130415201927/http://www.gayonese.com/ |date=2013-04-15 }} * {{id}} [http://kenigayo.wordpress.com Keni Gayo] * {{id}} [http://www.lintasgayo.com Lintas Gayo] * {{en}} [http://www.youtube.com/Ilovegayo Video Gayo YouTube] [[Kategori:Sélér bangsa di Indonésia]] 4mfrzh2lzmbwjok7vjyg4y80xfrc7vi 729728 729726 2026-10-04T04:10:04Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Suku Gayo]] ka [[Sélér Gayo]] 729726 wikitext text/x-wiki {{ethnic group |group = Sélér Gayo |image = [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Een Gajo (Aceh) in bruidskleding naar de adat TMnr 10002771.jpg|125px]] |caption = Potrét Pengantén Lalaki Gayo di Awal Abad ka-20 |poptime = 85.000 - 100.000 |popplace = [[Aceh Tengah]], [[Bener Meriah]] dan [[GayoLues]]. |langs = [[Bahasa Gayo|Gayo]] |rels = [[Islam]] |related = [[Sélér Alas|Alas]], [[Sélér Karo|Karo]] jeung [[Sélér Aceh|Aceh]] }} '''Sélér Gayo''' atawa "urang gunung" nyaéta salah sahiji sélér bangsa nu nyicingan 3 kabupatén di tengah-tengah Provinsi [[Aceh]], Populasina kurang leuwih 85.000 jiwa. Urang Gayo secara mayoritas aya di kabupatén [[Aceh Tengah]] jeung [[Bener Meriah]] (kurang leuwih 20%) jeung [[Gayo Lues]] (kurang leuwih 70%). Sélér Gayo ngageman agama [[Islam]], taat kana agamana jeung maké [[basa Gayo]] pikeun basa sapopoé. == Basa == [[Basa Gayo]] nyaéta basa nu dipaké sapopoé ku masyarakat Sélér Gayo di Kabupatén [[Acéh Tengah]]. [[Basa]] ieu kaasup kelompok basa nu disebut ''Northwest Sumatra-Barrier Islands'' ti rumpun [[basa Austronesia]]. == Marga == Di handap ieu daptar marga-marga nu aya di sélér Gayo: * Ariga * Cibero * Linge * Melala * Munte * Tebe * Alga == Marga == Di handap ieu daptar marga-marga nu aya di sélér Gayo: * Ariga * Cibero * Linge * Melala * Munte * Tebe * Alga == Sajarah == Dina [[abad ka-11]], [[Karajaan Linge]] diadegkeun ku urang Gayo di jaman pamaréntahan Sultan Makhdum Johan Berdaulat Mahmud Syah ti [[Kasultanan Perlak]]. Informasi ieu kapanggih dina katerangan Raja Uyem jeung putrana Raja Ranta, nyaéta Raja Cik Bebesen jeung ti Zainuddin, nyaéta ti raja-raja Kejurun Bukit nu kaduana kungsi ngawasa jadi raja dina mangsa kolonial [[Walanda]]. Raja Linge I, kasebutkeun boga opat anak. Nu cikal awéwé nu ngarana Empu Beru atau Datu Beru, nu lian Sebayak Lingga (Ali Syah), Meurah Johan (Johan Syah) jeung Meurah Lingga (Malamsyah). Sebayak Lingga terus bubuara ka tanah [[Karo]] jeung nyieun karajaan anyar nu kasohor ku Raja Lingga Sibayak. Meurah Johan bubuara ka [[Acéh Besar]] jeung nyieun kerajaanna nu ngarana Lam Krak atawa Lam Oeii atawa Lamuri atawa [[Kasultanan Lamuri]]. Hartina Kasultanan Lamuri di luhur didirikeun ku Meurah Johan sadengkeun Meurah Lingga icing di Linge, [[Gayo]], nu jadi raja Linge turun termurun. Meurah Silu pindah ka wewengkon Pasai jeung jadi jadi pegawé [[Kasultanan Daya]] di Pasai. Meurah Mege dikurebkeun di Wih ni Rayang di Lereng Keramil Paluh di wewengkon Linge, [[Acéh Tengah]]. Sabab pindahna teu kanyahoan. Tapi ceuk riwayat dikisahkeunn Raja Linge leuwih sayang ka bungsuna Meurah Mege. Matak anak-anak nu lianna hayang pindah ti nagara éta.<ref>M. Junus Djamil. 1959. Gajah Putih. Lembaga Kebudayaan Atjeh. Kutaraja</ref> === Dinasti Lingga === # Adi Genali Raja Linge I di [[Gayo]] ## Raja Sebayak Lingga di Tanah Karo. Jadi Raja Karo ## Raja Meurah Johan (pendiri Kasultanan Lamuri) ## Meurah Silu anak ti Meurah Sinabung (pendiri Kasultanan Samudera Pasai), jeung # Raja Linge II alias Marah Lingga di Gayo # Raja Lingga III-XII di Gayo # Raja Lingga XIII nu jadi Amir al-Harb Kasultanan Aceh. Taun [[1533]] kabentuk Karajaan Johor baru di Malaysia nu dipingpin ku Sultan Alauddin Mansyur Syah. Raja Lingga XIII diangkat jadi kabinét di karajaan anyar éta. Turunanana ngadegkeun Kasultanan Lingga di kapuloan Riau, pulo Lingga, nu wilayahna nyéta [[Riau]] ([[Indonésia]]), [[Temasek]] ([[Singapura]]) jeunh saeutik ti wilayah [[Malaysia]]. Raja-raja di Sebayak Lingga Karo teu kanyahoan. Di éra Walanda diangkat deui raja-rajana : # Raja Sendi Sibayak Lingga (pilihan [[Walanda]]) # Raja Kalilong Sibayak Lingga == Kahirupan sosial == Masarakat Gayo hirup dina kelompok leutik nu disebut ''kampong''. Unggal kampong dipingpin ku ''gecik''. Kumpulan sababaraha kampong disebut ''kemukiman'', nu dipingpin ku ''mukim''. Sistem pamaréntahan tradisional mangrupa unsur kapamingpinan nu disebut '''sarak opat''', nyaéta ''reje'' (raja), ''petue'' (petua), ''imem'' (imam), jeung ''rayat'' (rahayat). Sababaraha kemukiman mangrupa bagian ti kacamatan, unsur-unsur kapamingpinana : ''gecik'', ''wakil gecik'', ''imem'', jeung cerdik pandai nu ngawakilkeun rahayat. Hiji kampong biasana dibagi ku sababaraha ''belah'' (klan). Anggota belah ngarasa asalna ti hiji karuhun, silih wawuh, jeung ngembangkeun hubungan nu matuh dina rupa-rupa [[upacara adat]]. == Seni jeung Tarian == * [[Didong]] * Didong Niet * [[Tari Saman]] * [[Tari Bines]] * [[Tari Guel]] * [[Tari Munalu]] * [[Tari Sining]] * [[Tari Turun ku Aih Aunen]] * [[Tari Resam Berume]] * [[Tuah Kukur]] * [[Melengkan]] * [[Dabus]] | [[File:Guel dance.jpg|100px]] |} == Kadaharan Khas == * [[Masam jaeng]] * [[Gutel]] * [[Lepat]] * [[Pulut bekuah]] * [[Cecah]] * [[Pengat]] * [[Gegaloh]] == Galéri == <gallery> File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Gajosche djingki's voor het stampen van padi Sumatra TMnr 10011222.jpg|Orang Gayo file:COLLECTIE TROPENMUSEUM Houtvesters en dragers in een bivak in de Isak-vallei Gajolanden TMnr 60023620.jpg|Urang Gayo File:Danau Laut Tawar.jpg|Danau Laut Tawar, Takengon (Aceh Tengah) </gallery> == Sumber == <references/> == Bacaan Lanjutan == * Bowen, John Richard, 1991,"Sumatran Politics and Poetics : Gayo History, 1900-1989", New Haven : Yale University Press. * Bowen, John Richard, 1993,"Return to Sender: A Muslim Discourse of Sorcery in a Relatively Egalitarian Society, the Gayo of Nothern Sumatra", in C. W. Watson and Roy Ellen (Eds.), Understanding Witchcraft and Sorcery in Southéast Asia, Honolulu-Hawaii: University of Hawaii Press. * Bowen, John Richard, 1993, "Muslims Through Discourse : Religion and Ritual in Gayo Society", Princeton, N.J. : Princeton University Press. * SNOUCK HURGRONJE, C., - Het Gajoland en zijne bewoners. * Ibrahim, Mahmud, 2007, "Mujahid Dataran Tinggi Gayo", Yayasan Maqamammahmuda. * Wiradyana, Ketut dan Setiawan, Taufiqurrahman, 2011, "Gayo Merangkai Identitas", Gudang Penerbit. == Tumbu Luar == * {{id}} [http://www.gayolinge.com Gayo Linge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921131657/https://www.gayolinge.com/ |date=2020-09-21 }} * {{id}} [http://www.pustaka.nad.go.id Pustaka Nad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071123211122/http://pustaka.nad.go.id/ |date=2007-11-23 }} * {{en}} [http://www.gayonese.com Urang Gayo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130415201927/http://www.gayonese.com/ |date=2013-04-15 }} * {{id}} [http://kenigayo.wordpress.com Keni Gayo] * {{id}} [http://www.lintasgayo.com Lintas Gayo] * {{en}} [http://www.youtube.com/Ilovegayo Video Gayo YouTube] [[Kategori:Sélér bangsa di Indonésia]] 4mfrzh2lzmbwjok7vjyg4y80xfrc7vi 10 48727 729760 602628 2026-10-04T04:46:51Z Rafka Aditia 29183 729760 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Sélér bangsa di Indonésia | listclass = hlist | title =[[Daptar sélér bangsa di Indonésia|Sélér bangsa]] di [[Indonésia]] |state = {{#if:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}}} | list1 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Sumatera]] | list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Aceh|Aceh]] •}} {{nowrap|[[Sélér Akit|Akit]] •}} {{nowrap|[[Sélér Alas|Alas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Anak Dalam|Anak Dalam]] •}} {{nowrap|[[Sélér Aneuk Jamee|Aneuk Jamee]] •}} {{nowrap|[[Sélér Angkola|Angkola]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bangka|Bangka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batak|Batak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batin|Batin]] •}} {{nowrap|[[Sélér Basemah|Basemah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Col|Col]] •}} {{nowrap|[[Sélér Daya|Daya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Duano|Duano]]•}} {{nowrap|[[Sélér Enggano|Enggano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gayo|Gayo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Haji|Haji]] •}} {{nowrap|[[Sélér Haloban|Haloban]] •}} {{nowrap|[[Sélér Jambi|Jambi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kampar|Kampar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Karo|Karo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaur|Kaur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kerinci|Kerinci]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kluet|Kluet]] •}} {{nowrap|[[Sélér Komering|Komering]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laut|Laut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lampung|Lampung]] ([[Sélér Abung|Abung]] • [[Sélér Krui|Krui]] • [[Sélér Pubian|Pubian]] • [[Sélér Ranau|Ranau]] • [[Sélér Sungkai|Sungkai]] ) •}} {{nowrap|[[Sélér Lekon|Lekon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lematang|Lematang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lembak|Lembak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lubu|Lubu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu|Malayu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mandailing|Mandailing]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mentawai|Mentawai]] •}} {{nowrap|[[Urang Minang|Minangkabau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Musi|Musi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nasal|Nasal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nias|Nias]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pakpak|Pakpak]] •}} {{nowrap|[[Malayu Palémbang|Malayu Palémbang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Palémbang|Palémbang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pekal|Pekal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Penesak|Penesak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Petalangan|Petalangan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rawas|Rawas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rejang|Rejang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batak Samosir|Samosir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sekak Bangka|Sekak Bangka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Semendo|Semendo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Serawai|Serawai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sigulai|Sigulai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Simalungun|Simalungun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Simeulue|Simeulue]] •}} {{nowrap|[[Sélér Singkil|Singkil]] •}} {{nowrap|[[Sélér Talang Mamak|Talang Mamak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tamiang|Tamiang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Toba|Toba]] }} </div> }} | list2 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Jawa]] |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|jawa|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Baduy|Baduy]] •}} {{nowrap|[[Sélér Banten|Banten]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bawean|Bawean]] •}} {{nowrap|[[Sélér Betawi|Betawi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Cirebon|Cirebon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Indonésia Peranakan|Indonésia Peranakan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Javindo|Javindo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Jawa|Jawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kangean|Kangean]] •}} {{nowrap|[[Sélér Madura|Madura]] •}} {{nowrap|[[Sélér Osing|Osing]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pecok|Pecok]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sunda|Sunda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tengger|Tengger]] }} </div> }} | list3 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Kapuloan Nusa Tenggara]] |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|bali&nusatenggara|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Abui|Abui]] •}} {{nowrap|[[Sélér Adang|Adang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Adonara|Adonara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Alor|Alor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Amarasi|Amarasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Anakalangu|Anakalangu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Atoni|Atoni]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bali|Bali]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bilba|Bilba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bima|Bima]] •}} {{nowrap|[[Sélér Blagar|Blagar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Boti|Boti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bunak|Bunak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dela-Oenale|Dela-Oenale]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dengka|Dengka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dhao|Dhao]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ende|Ende]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hamap|Hamap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Helong|Helong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ile Ape|Ile Ape]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kabola|Kabola]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kafoa|Kafoa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamang|Kamang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kambera|Kambera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kedang|Kedang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kelon|Kelon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kemak|Kemak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ke'o|Ke'o]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kepo'|Kepo']] •}} {{nowrap|[[Sélér Kodi|Kodi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Komodo|Komodo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kui|Kui]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kula|Kula]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamaholot|Lamaholot]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamalera|Lamalera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamatuka|Lamatuka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamboya|Lamboya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamma|Lamma]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laura|Laura]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lembata Barat|Lembata Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lembata Selatan|Lembata Selatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Levuka|Levuka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lewo Eleng|Lewo Eleng]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lewotobi|Lewotobi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lio|Lio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lole|Lole]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Bali|Malayu Bali]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Kupang|Malayu Kupang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Larantuka|Malayu Larantuka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mamboru|Mamboru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manggarai|Manggarai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nage|Nage]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nedebang|Nedebang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ngada|Ngada]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ngada Timur|Ngada Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Palue|Palue]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rajong|Rajong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rembong|Rembong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Retta|Retta]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ringgou|Ringgou]] •}} {{nowrap|[[Sélér Riung|Riung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rongga|Rongga]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sabu|Sabu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sasak|Sasak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sawila|Sawila]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sika|Sika]] •}} {{nowrap|[[Sélér So'a|So'a]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sumba|Sumba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sumbawa|Sumbawa]] •}} {{nowrap|''[[Sélér Tambora|Tambora]]'' •}} {{nowrap|[[Sélér Tereweng|Tereweng]] •}} {{nowrap|[[Sélér Termanu|Termanu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tetun|Tetun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tewa|Tewa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tii|Tii]] •}} {{nowrap|[[Sélér Uab Meto|Uab Meto]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wae Rana|Wae Rana]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wanukaka|Wanukaka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wejewa|Wejewa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wersing|Wersing]] }} </div> }} | list4 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Kalimantan]] {{smallsup|*}} |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|kalimantan|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Abal|Abal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Agabag|Agabag]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ampanang|Ampanang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Aoheng|Aoheng]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bahau|Bahau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bakati'|Bakati']] •}} {{nowrap|[[Sélér Bekati' Rara|Bekati' Rara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bekati' Sara|Bekati' Sara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bakumpai|Bakumpai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Banjar|Banjar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dayak Basap|Basap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bawo|Bawo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Benyadu'|Benyadu']] •}} {{nowrap|[[Sélér Bentian|Bentian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Benuaq|Benuaq]] •}} {{nowrap|[[Sélér Berau|Berau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bidayuh|Bidayuh]] ([[Sélér Bidayuh Biatah|Biatah]] • [[Sélér Bidayuh Bukar-Sadong|Bukar-Sadong]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Bolongan|Bolongan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bukit|Bukit]] ([[Urang Dayak Pitap|Pitap]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Bukitan|Bukitan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Burusu|Burusu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dusun|Dusun]] ([[Sélér Dusun Deyah|Deyah]] • [[Sélér Dusun Malang|Malang]] • [[Sélér Dusun Witu|Witu]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Embaloh|Embaloh]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iban|Iban]] ([[Sélér Mualang|Mualang]] • [[Sélér Seberuang|Seberuang]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Jangkang|Jangkang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanayatn|Kanayatn]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kayan|Kayan]] ([[Sélér Kayan Busang|Busang]] • [[Sélér Kayan Mahakam|Mahakam]] • [[Sélér Kayan Sungai Kayan|Sungai Kayan]] • [[Sélér Kayan Mendalam|Mendalam]] • [[Sélér Kayan Wahau|Wahau]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Kebahan|Kebahan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kelabit|Kelabit]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kembayan|Kembayan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Keninjal|Keninjal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kenyah|Kenyah]] ([[Sélér Kenyah Kelinyau|Kelinyau]] • [[Sélér Kenyah Wahau|Wahau]] • [[Sélér Lebu' Kulit|Lebu' Kulit]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Kohin|Kohin]] •}} {{nowrap|[[Sélér Krio|Krio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kutai|Kutai]] ([[Sélér Kutai Kota Bangun|Kota Bangun]] • [[Sélér Kutai Tenggarong|Tenggarong]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Lawangan|Lawangan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lengilu|Lengilu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lundayeh|Lun Bawang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maanyan|Ma'anyan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mali|Mali]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dayak Mayau|Mayau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Dayak|Malayu Dayak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Modang|Modang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ngaju|Ngaju]] ([[Sélér Barangas|Barangas]] • [[Sélér Katingan|Katingan]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Okolod|Okolod]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ot Danum|Ot Danum]] ([[Sélér Limbai|Limbai]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Paku|Paku]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pasir|Pasir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dayak Pesaguan|Pesaguan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Punan|Punan]] ([[Sélér Punan Aput|Aput]] • [[Sélér Bukat|Bukat]] • [[Sélér Hovongan|Hovongan]] • [[Sélér Kereho|Kereho]] • [[Sélér Punan Merah|Merah]] • [[Sélér Punan Merap|Merap]] • [[Sélér Punan Tubu|Tubu]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Putoh|Putoh]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ribun|Ribun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sa'ban|Sa'ban]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sambas|Sambas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sanjau Basap|Sanjau Basap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sanggau|Sanggau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Segai|Segai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Selungai Murut|Selungai Murut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Semadang|Semandang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sembakung Murut|Sembakung Murut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Siang Murung|Siang Murung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tagal Murut|Tagal Murut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Taman|Taman]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tausug|Tausug]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tawoyan|Tawoyan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tidung|Tidung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tunjung|Tunjung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Uma' Lasan|Uma' Lasan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Uma' Lung|Uma' Lung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wehea|Wehea]] }} </div> }} | list5 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Sulawesi]] |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|sulawesi|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Andio|Andio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Aralle-Tabulahan|Aralle-Tabulahan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bada|Bada]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bahonsuai|Bahonsuai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bajau|Bajau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Balaesang|Balaesang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Balantak|Balantak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bambam|Bambam]] •}} {{nowrap|[[Sélér Banggai|Banggai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bantik|Bantik]] •}} {{nowrap|[[Sélér Baras|Baras]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batui|Batui]] •}} {{nowrap|[[Sélér Behoa|Behoa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bentong|Bentong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bintauna|Bintauna]] •}} {{nowrap|[[Sélér Boano|Boano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bobongko|Bobongko]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bolango|Bolango]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bonerate|Bonerate]] •}} {{nowrap|[[Sélér Budong-Budong|Budong-Budong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bugis|Bugis]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bungku|Bungku]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buol|Buol]] •}} {{nowrap|[[Sélér Busoa|Busoa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buton|Buton]] •}} {{nowrap|[[Sélér Campalagian|Campalagian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Cia-Cia|Cia-Cia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dakka|Dakka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dampelas|Dampelas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dondo|Dondo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Duri|Duri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Enrekang|Enrekang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gorontalo|Gorontalo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaidipang|Kaidipang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaili|Kaili]] ([[Sélér Kaili Da'a|Kaili Da'a]] • [[Sélér Kaili Ledo|Kaili Ledo]] • [[Sélér Kaili Unde|Kaili Unde]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Kaimbulawa|Kaimbulawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kalao|Kalao]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kalumpang|Kalumpang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamaru|Kamaru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kioko|Kioko]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kodeoha|Kodeoha]] •}} {{nowrap|[[Sélér Konjo Pegunungan|Konjo Pegunungan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Konjo Pesisir|Konjo Pesisir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Koroni|Koroni]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kulisusu|Kulisusu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kumbewaha|Kumbewaha]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laiyolo|Laiyolo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lasalimu|Lasalimu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lauje|Lauje]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lemolang|Lemolang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Liabuku|Liabuku]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lindu|Lindu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lolak|Lolak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Luwu|Luwu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maiwa|Maiwa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Makassar|Makassar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Makassar|Malayu Makassar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manado|Malayu Manado]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malimpung|Malimpung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mamasa|Mamasa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mamuju|Mamuju]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mandar|Mandar]] •}} {{nowrap|[[Malayu Bugis|Malayu Bugis]] •}} {{nowrap|[[Sélér Minahasa|Minahasa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moma|Moma]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mongondow|Mongondow]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mori|Mori]] ([[Sélér Mori Atas|Mori Atas]] • [[Sélér Mori Bawah|Mori Bawah]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Moronene|Moronene]] •}} {{nowrap|[[Sélér Muna|Muna]] •}} {{nowrap|[[Sélér Napu|Napu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Padoe|Padoe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pamona|Pamona]] •}} {{nowrap|[[Sélér Panasuan|Panasuan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pancana|Pancana]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pannei|Pannei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pendau|Pendau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Polahi|Polahi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ponosakan|Ponosakan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rahambuu|Rahambuu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rampi|Rampi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ratahan|Ratahan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saluan|Saluan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sangir|Sangir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sarudu|Sarudu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sedoa|Sedoa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seko Padang|Seko Padang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seko Tengah|Seko Tengah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Selayar|Selayar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Suwawa|Suwawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Taje|Taje]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tajio|Tajio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Talaud|Talaud]] •}} {{nowrap|[[Sélér Taloki|Taloki]] •}} {{nowrap|[[Sélér Talondo'|Talondo']] •}} {{nowrap|[[Sélér Toala'|Toala']] •}} {{nowrap|[[Sélér Tolaki|Tolaki]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tomadino|Tomadino]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tombelala|Tombelala]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tombulu|Tombulu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tomini|Tomini]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tondano|Tondano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tonsawang|Tonsawang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tonsea|Tonsea]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tontemboan|Tontemboan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Topoiyo|Topoiyo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Toraja|Toraja]] •}} {{nowrap|[[Sélér Totoli|Totoli]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tukang Besi|Tukang Besi Selatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tukang Besi|Tukang Besi Utara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ulumanda'|Ulumanda']] •}} {{nowrap|[[Sélér Uma|Uma]] •}} {{nowrap|[[Tau Taa Wana|Wana]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waru|Waru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wawonii|Wawonii]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wolio|Wolio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wotu|Wotu]] }} </div> }} | list6 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Kepulauan Maluku]] |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|maluku|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Alfur|Alfur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Alune|Alune]] •}} {{nowrap|[[Sélér Amahai|Amahai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ambelau|Ambelau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Aputai|Aputai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Asilulu|Asilulu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Babar Tenggara|Babar Tenggara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Babar Utara|Babar Utara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Banda|Banda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Barakai|Barakai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bati|Bati]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batuley|Batuley]] •}} {{nowrap|[[Sélér Benggoi|Benggoi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Boano|Boano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bobot|Bobot]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buli|Buli]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buru|Buru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dai|Dai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Damar Barat|Damar Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Damar Timur|Damar Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dawera-Daweloor|Dawera-Daweloor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dobel|Dobel]] •}} {{nowrap|[[Sélér Elpaputih|Elpaputih]] •}} {{nowrap|[[Sélér Emplawas|Emplawas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Fordata|Fordata]] •}} {{nowrap|[[Sélér Galela|Galela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gamkonora|Gamkonora]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gane|Gane]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gebe|Gebe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Geser-Gorom|Geser-Gorom]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gorap|Gorap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Haruku|Haruku]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hitu|Hitu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Horuru|Horuru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hoti|Hoti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Huaulu|Huaulu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hukumina|Hukumina]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hulung|Hulung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ibu (sélér daérah)|Ibu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ili'uun|Ili'uun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Imroing|Imroing]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kadai|Kadai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaibobo|Kaibobo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamarian|Kamarian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kao|Kao]] •}} {{nowrap|[[Sélér Karey|Karey]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kayeli|Kayeli]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kei|Kei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kisar|Kisar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Koba|Koba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kola|Kola]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kompane|Kompane]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kur|Kur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laba|Laba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laha|Laha]] •}} {{nowrap|[[Sélér Larike-Wakasihu|Larike-Wakasihu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Latu|Latu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Leti|Leti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Liana-Seti|Liana-Seti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lisabata-Nuniali|Lisabata-Nuniali]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lisela|Lisela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lola|Lola]] •}} {{nowrap|[[Sélér Loloda|Loloda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lorang|Lorang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Loun|Loun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Luang|Luang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Luhu|Luhu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maba|Maba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Makian Barat|Makian Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Makian Timur|Makian Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Ambon|Malayu Ambon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Bacan|Malayu Bacan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Banda|Malayu Banda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Maluku Kalér|Malayu Maluku Kalér]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mangole|Mangole]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manipa|Manipa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manombai|Manombai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manusela|Manusela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mariri|Mariri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masela Barat|Masela Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masela Tengah|Masela Tengah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masela Timur|Masela Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masiwang|Masiwang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Modole|Modole]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moksela|Moksela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Naka'ela|Naka'ela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nila|Nila]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nuaulu|Nuaulu]] ([[Sélér Naulu Selatan|Naulu Selatan]] • [[Sélér Naulu Utara|Naulu Utara]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Nusa Laut|Nusa Laut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Oirata|Oirata]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pagu|Pagu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Palumata|Palumata]] •}} {{nowrap|[[Sélér Patani|Patani]] •}} {{nowrap|[[Sélér Paulohi|Paulohi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Perai|Perai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Piru|Piru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Roma|Roma]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sahu|Sahu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Salas|Salas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saleman|Saleman]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saparua|Saparua]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sawai|Sawai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seit-Kaitetu|Seit-Kaitetu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Selaru|Selaru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seluwasan|Seluwasan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sepa|Sepa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Serili|Serili]] •}} {{nowrap|[[Sélér Serua|Serua]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sula|Sula]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tabaru|Tabaru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Taliabu|Taliabu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Talur|Talur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tarangan Barat|Tarangan Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tarangan Timur|Tarangan Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tela-Masbuar|Tela-Masbuar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Teluti|Teluti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Teor|Teor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ternate|Ternate]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ternateño|Ternateño]]{{smallsup|1}} •}} {{nowrap|[[Sélér Te'un|Te'un]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tidore|Tidore]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tobelo|Tobelo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tugun|Tugun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Togutil|Togutil]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tulehu|Tulehu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ujir|Ujir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waioli|Waioli]] •}} {{nowrap|[[Sélér Watubela|Watubela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wemale|Wemale]] ([[Sélér Wamale Selatan|Selatan]] • [[Sélér Wamale Utara|Utara]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Yalahatan|Yalahatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yamdena|Yamdena]] }} </div> }} | list7 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Papua]] {{smallsup|*}} |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|papua|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Abinomn|Abinomn]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Abun|Abun]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Aghu|Aghu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Airoran|Airoran]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ambai|Ambai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Amungme|Amungme]] •}} {{nowrap|[[Sélér Anasi|Anasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ansus|Ansus]] •}} {{nowrap|[[Sélér Arandai|Arandai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Arfak|Arfak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Arguni|Arguni]] •}} {{nowrap|[[Sélér As|As]] •}} {{nowrap|[[Sélér Asmat|Asmat]] ([[Sélér Asmat Pantai Kasuari|Asmat Pantai Kasuari]] • [[Sélér Asmat Tengah|Asmat Tengah]] • [[Sélér Asmat Utara|Asmat Utara]] • [[Sélér Asmat Yaosakor|Asmat Yaosakor]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Atohwaim|Atohwaim]] •}} {{nowrap|[[Sélér Auye|Auye]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awbono|Awbono]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awera|Awera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyi|Awyi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Asue|Awyu Asue]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Tengah|Awyu Tengah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Edera|Awyu Edera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Jair|Awyu Jair]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Utara|Awyu Utara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Selatan|Awyu Selatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bagusa|Bagusa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Baham|Baham]] •}} {{nowrap|[[Sélér Barapasi|Barapasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bauzi|Bauzi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bayono|Bayono]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bedoanas|Bedoanas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Beneraf|Beneraf]] •}} {{nowrap|[[Sélér Berik|Berik]] •}} {{nowrap|[[Sélér Betaf|Betaf]] •}} {{nowrap|[[Sélér Biak|Biak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Biga|Biga]] •}} {{nowrap|[[Sélér Biritai|Biritai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bonggo|Bonggo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Burate|Burate]] •}} {{nowrap|[[Sélér Burmeso|Burmeso]] •}} {{nowrap|[[Sélér Burumakok|Burumakok]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buruwai|Buruwai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Busami|Busami]] •}} {{nowrap|[[Sélér Citak|Citak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Citak Tamnim|Citak Tamnim]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dabe|Dabe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Damal|Damal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dani|Dani]] ([[Sélér Dani Lembah Bawah|Dani Lembah Bawah]] • [[Sélér Dani Lembah Tengah|Dani Lembah Tengah]] • [[Sélér Dani Lembah Atas|Dani Lembah Atas]] • [[Sélér Dani Barat|Dani Barat]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Dao|Dao]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dem|Dem]] •}} {{nowrap|[[Sélér Demisa|Demisa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dera|Dera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Diebroud|Diebroud]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dineor|Dineor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Diuwe|Diuwe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Doutai|Doutai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Duriankere|Duriankere]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dusner|Dusner]] •}} {{nowrap|[[Sélér Duvle|Duvle]] •}} {{nowrap|[[Sélér Edopi|Edopi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Eipomek|Eipomek]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ekari|Ekari]] •}} {{nowrap|[[Sélér Elseng|Elseng]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Emem|Emem]] •}} {{nowrap|[[Empur|Empur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Eritai|Eritai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Erokwanas|Erokwanas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Fayu|Fayu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Fedan|Fedan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Foau|Foau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gresi|Gresi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hatam|Hatam]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Hupla|Hupla]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iau|Iau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iha|Iha]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iha Pijin|Iha Pijin]] {{smallsup|4}} •}} {{nowrap|[[Sélér Irarutu|Irarutu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iresin|Iresim]] •}} {{nowrap|[[Sélér Isirawa|Isirawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Itik|Itik]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iwur|Iwur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Jofotek-Bromnya|Jofotek-Bromnya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaburi|Kaburi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kais|Kais]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaiy|Kaiy]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kalabra|Kalabra]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamberau|Kamberau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamoro|Kamoro]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanum Bädi|Kanum Bädi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanum Ngkâlmpw|Kanum Ngkâlmpw]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanum Smärky|Kanum Smärky]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanum Sota|Kanum Sota]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kapauri|Kapauri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaptiau|Kaptiau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Karas|Karas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Karon Dori|Karon Dori]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaure|Kaure]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kauwera|Kauwera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kawe|Kawe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kayagar|Kayagar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kayupulau|Kayupulau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kehu|Kehu]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Kaijar|Keijar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kemberano|Kemberano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kembra|Kembra]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Kemtuik|Kemtuik]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ketengban|Ketengban]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ketum|Ketum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kimaghima|Kimaghima]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kimki|Kimki]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kimyal|Kimyal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kirikiri|Kirikiri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kofei|Kofei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kokoda|Kokoda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kombai|Kombai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Komyandaret|Komyandaret]] •}} {{nowrap|[[Sélér Konda|Konda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Koneraw|Koneraw]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kopkaka|Kopkaka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Korowai|Korowai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Korupun-Sela|Korupun-Sela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kosare|Kosare]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kowiai|Kowiai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kuri|Kuri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kurudu|Kurudu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwer|Kwer]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwerba|Kwerba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwerba Mamberamo|Kwerba Mamberamo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwerisa|Kwerisa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwesten|Kwesten]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwinsu|Kwinsu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Legenyem|Legenyem]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lepki|Lepki]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Liki|Liki]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maden|Maden]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mai Brat|Mai Brat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mairasi|Mairasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maklew|Maklew]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Papua|Malayu Papua]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mander|Mander]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mandobo Atas|Mandobo Atas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mandobo Bawah|Mandobo Bawah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manem|Manem]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manikion|Manikion]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mapia|Mapia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Marau|Marau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Marind|Marind]] •}} {{nowrap|[[Sélér Marind Bian|Marind Bian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masimasi|Masimasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Massep|Massep]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Matbat|Matbat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mawes|Mawes]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ma'ya|Ma'ya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mekwei|Mekwei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Meoswar|Meoswar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mer|Mer]] •}} {{nowrap|[[Sélér Meyah|Meyah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mlap|Mlap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mo|Mo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moi|Moi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Molof|Molof]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Mombum|Mombum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Momina|Momina]] •}} {{nowrap|[[Sélér Momuna|Momuna]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moni|Moni]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mor (Autronesia)|Mor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mor (Trans-Nugini)|Mor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moraid|Morai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Morori|Morori]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moskona|Moskona]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mpur|Mpur]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Munggui|Munggui]] •}} {{nowrap|[[Sélér Murkim|Murkim]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Muyu Utara|Muyu Utara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Muyu Selatan|Muyu Selatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nafri|Nafri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nakai|Nakai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nacla|Nacla]] •}} {{nowrap|[[Sélér Namla|Namla]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Narau|Narau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ndom|Ndom]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nduga|Nduga]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ngalum|Ngalum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nggem|Nggem]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nimboran|Nimboran]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ninggerum|Ninggerum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nipsan|Nipsan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nisa|Nisa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Obokuitai|Obokuitai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Onin|Onin]] •}} {{nowrap|[[Sélér Onin Pijin|Onin Pijin]] {{smallsup|4}} •}} {{nowrap|[[Sélér Ormu|Ormu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Orya|Orya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Papasena|Papasena]] •}} {{nowrap|[[Sélér Papuma|Papuma]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pom|Pom]] •}} {{nowrap|[[Sélér Puragi|Puragi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rasawa|Rasawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Riantana|Riantana]] •}} {{nowrap|[[Sélér Roon|Roon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Samarokena|Samarokena]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saponi|Saponi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sauri|Sauri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sause|Sause]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saweru|Saweru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sawi|Sawi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seget|Seget]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sekar|Sekar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Semimi|Semimi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sempan|Sempan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sentani|Sentani]] •}} {{nowrap|[[Sélér Serui-Laut|Serui-Laut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sikaritai|Sikaritai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Silimo|Silimo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Skou|Skou]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sobei|Sobei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sowanda|Sowanda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sowari|Sowari]] •}} {{nowrap|[[Sélér Suabo|Suabo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sunum|Sunum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tabla|Tabla]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tikat|Taikat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tamagario|Tamagario]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tanahmerah|Tanahmerah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tandia|Tandia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tangko|Tangko]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tarpia|Tarpia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tause|Tause]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tebi|Tebi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tefaro|Tefaro]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tehit|Tehit]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tobati|Tobati]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tofanma|Tofanma]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Towei|Towei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Trimuris|Trimuris]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tsaukambo|Tsaukambo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tunggare|Tunggare]] •}} {{nowrap|[[Sélér Una|Una]] •}} {{nowrap|[[Sélér Uruangnirin|Uruangnirin]] •}} {{nowrap|[[Sélér Usku|Usku]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Viid|Viid]] •}} {{nowrap|[[Sélér Vitou|Vitou]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wabo|Wabo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waigeo|Waigeo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Walak|Walak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wambon|Wambon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wandamen|Wandamen]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wanggom|Wanggom]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wano|Wano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Warembori|Warembori]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wares|Wares]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waris|Waris]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waritai|Waritai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Warkay-Bipim|Warkay-Bipim]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waropen|Waropen]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wauyai|Wauyai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Woi|Woi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wolani|Wolai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Woria|Woria]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yahadian|Yahadian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yale Kosarek|Yale Kosarek]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yali Angguruk|Yali Angguruk]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yali Ninia|Yali Ninia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yali Lembah|Yali Lembah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yaqay|Yaqay]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yarsun|Yarsun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yaur|Yaur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yawa|Yawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yei|Yei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yelmek|Yelmek]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yeretuar|Yeretuar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yetfa|Yetfa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yoke|Yoke]] •}} {{nowrap|[[Sélér Zorop|Zorop]] }} </div> }} | list8 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa lian |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|lain|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap begin}} *[[Walanda Hideung]] *[[Arab-Indonésia]] *[[India-Indonésia]] *[[Jepang Indonésia]] *[[Korea-Indonésia]] *[[Pilipina Indonésia|Pilipina-Indonésia]] *[[Yahudi di Indonésia|Yahudi-Indonésia]] *[[Pakistan-Indonésia]] *[[Éropa-Indonésia]] **[[Urang Indo]] **[[Résimén Württemberg|Jérman-Indonésia]] **[[Bangsa Portugis di Indonésia|Portugis-Indonésia]] **[[Arménia-Indonésia]] **[[Australia-Indonésia]] **[[Bulé Dépok]] *[[Timor Lésté-Indonésia]] *[[Mardijkers]] *[[Urang Koja]] *[[Tionghoa-Indonésia]] **[[Urang Peranakan]] **[[Cina Benteng]] *[[Urang Lamno]] *[[Larantuqueiros]] {{nowrap end}} </div> }} | below = {{nowrap |Tempo ogé: '''[[Pribumi-Nusantara]]'''<br>{{smallsup|*}}'''Catetan''': Kalimantan jeung Papua di dieu ngan saukur anu kaasup dina wewengkon Indonésia.}} }} <noinclude> {{Squad maintenance}} [[Kategori:Citakan navigasi Indonésia]] [[Kategori:Citakan navigasi sélér]] == Référénsi== [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ID Ethnologue] </noinclude> d54yadg4ljiwa1zjyuc4zwiok0he6tl 729762 729760 2026-10-04T04:51:44Z Rafka Aditia 29183 729762 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Sélér bangsa di Indonésia | listclass = hlist | title =[[Daptar sélér bangsa di Indonésia|Sélér bangsa]] di [[Indonésia]] |state = {{#if:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}}} | list1 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Sumatera]] | list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Aceh|Aceh]] •}} {{nowrap|[[Sélér Akit|Akit]] •}} {{nowrap|[[Sélér Alas|Alas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Anak Dalam|Anak Dalam]] •}} {{nowrap|[[Sélér Aneuk Jamee|Aneuk Jamee]] •}} {{nowrap|[[Sélér Angkola|Angkola]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bangka|Bangka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batak|Batak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batin|Batin]] •}} {{nowrap|[[Sélér Basemah|Basemah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Col|Col]] •}} {{nowrap|[[Sélér Daya|Daya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Duano|Duano]]•}} {{nowrap|[[Sélér Enggano|Enggano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gayo|Gayo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Haji|Haji]] •}} {{nowrap|[[Sélér Haloban|Haloban]] •}} {{nowrap|[[Sélér Jambi|Jambi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kampar|Kampar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Karo|Karo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaur|Kaur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kerinci|Kerinci]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kluet|Kluet]] •}} {{nowrap|[[Sélér Komering|Komering]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laut|Laut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lampung|Lampung]] ([[Sélér Abung|Abung]] • [[Sélér Krui|Krui]] • [[Sélér Pubian|Pubian]] • [[Sélér Ranau|Ranau]] • [[Sélér Sungkai|Sungkai]] ) •}} {{nowrap|[[Sélér Lekon|Lekon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lematang|Lematang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lembak|Lembak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lubu|Lubu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu|Malayu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mandailing|Mandailing]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mentawai|Mentawai]] •}} {{nowrap|[[Urang Minang|Minangkabau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Musi|Musi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nasal|Nasal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nias|Nias]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pakpak|Pakpak]] •}} {{nowrap|[[Malayu Palémbang|Malayu Palémbang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Palémbang|Palémbang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pekal|Pekal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Penesak|Penesak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Petalangan|Petalangan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rawas|Rawas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rejang|Rejang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batak Samosir|Samosir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sekak Bangka|Sekak Bangka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Semendo|Semendo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Serawai|Serawai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sigulai|Sigulai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Simalungun|Simalungun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Simeulue|Simeulue]] •}} {{nowrap|[[Sélér Singkil|Singkil]] •}} {{nowrap|[[Sélér Talang Mamak|Talang Mamak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tamiang|Tamiang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Toba|Toba]] }} </div> }} | list2 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Jawa]] |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|jawa|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Baduy|Baduy]] •}} {{nowrap|[[Sélér Banten|Banten]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bawean|Bawean]] •}} {{nowrap|[[Sélér Betawi|Betawi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Cirebon|Cirebon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Indonésia Peranakan|Indonésia Peranakan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Javindo|Javindo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Jawa|Jawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kangean|Kangean]] •}} {{nowrap|[[Sélér Madura|Madura]] •}} {{nowrap|[[Sélér Osing|Osing]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pecok|Pecok]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sunda|Sunda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tengger|Tengger]] }} </div> }} | list3 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Kapuloan Nusa Tenggara]] |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|bali&nusatenggara|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Abui|Abui]] •}} {{nowrap|[[Sélér Adang|Adang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Adonara|Adonara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Alor|Alor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Amarasi|Amarasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Anakalangu|Anakalangu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Atoni|Atoni]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bali|Bali]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bilba|Bilba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bima|Bima]] •}} {{nowrap|[[Sélér Blagar|Blagar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Boti|Boti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bunak|Bunak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dela-Oenale|Dela-Oenale]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dengka|Dengka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dhao|Dhao]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ende|Ende]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hamap|Hamap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Helong|Helong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ile Ape|Ile Ape]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kabola|Kabola]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kafoa|Kafoa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamang|Kamang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kambera|Kambera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kedang|Kedang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kelon|Kelon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kemak|Kemak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ke'o|Ke'o]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kepo'|Kepo']] •}} {{nowrap|[[Sélér Kodi|Kodi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Komodo|Komodo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kui|Kui]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kula|Kula]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamaholot|Lamaholot]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamalera|Lamalera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamatuka|Lamatuka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamboya|Lamboya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lamma|Lamma]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laura|Laura]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lembata Barat|Lembata Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lembata Selatan|Lembata Selatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Levuka|Levuka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lewo Eleng|Lewo Eleng]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lewotobi|Lewotobi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lio|Lio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lole|Lole]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Bali|Malayu Bali]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Kupang|Malayu Kupang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Larantuka|Malayu Larantuka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mamboru|Mamboru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manggarai|Manggarai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nage|Nage]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nedebang|Nedebang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ngada|Ngada]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ngada Timur|Ngada Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Palue|Palue]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rajong|Rajong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rembong|Rembong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Retta|Retta]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ringgou|Ringgou]] •}} {{nowrap|[[Sélér Riung|Riung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rongga|Rongga]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sabu|Sabu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sasak|Sasak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sawila|Sawila]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sika|Sika]] •}} {{nowrap|[[Sélér So'a|So'a]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sumba|Sumba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sumbawa|Sumbawa]] •}} {{nowrap|''[[Sélér Tambora|Tambora]]'' •}} {{nowrap|[[Sélér Tereweng|Tereweng]] •}} {{nowrap|[[Sélér Termanu|Termanu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tetun|Tetun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tewa|Tewa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tii|Tii]] •}} {{nowrap|[[Sélér Uab Meto|Uab Meto]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wae Rana|Wae Rana]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wanukaka|Wanukaka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wejewa|Wejewa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wersing|Wersing]] }} </div> }} | list4 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Kalimantan]] {{smallsup|*}} |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|kalimantan|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Abal|Abal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Agabag|Agabag]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ampanang|Ampanang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Aoheng|Aoheng]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bahau|Bahau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bakati'|Bakati']] •}} {{nowrap|[[Sélér Bekati' Rara|Bekati' Rara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bekati' Sara|Bekati' Sara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bakumpai|Bakumpai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Banjar|Banjar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dayak Basap|Basap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bawo|Bawo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Benyadu'|Benyadu']] •}} {{nowrap|[[Sélér Bentian|Bentian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Benuaq|Benuaq]] •}} {{nowrap|[[Sélér Berau|Berau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bidayuh|Bidayuh]] ([[Sélér Bidayuh Biatah|Biatah]] • [[Sélér Bidayuh Bukar-Sadong|Bukar-Sadong]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Bolongan|Bolongan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bukit|Bukit]] ([[Urang Dayak Pitap|Pitap]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Bukitan|Bukitan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Burusu|Burusu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dusun|Dusun]] ([[Sélér Dusun Deyah|Deyah]] • [[Sélér Dusun Malang|Malang]] • [[Sélér Dusun Witu|Witu]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Embaloh|Embaloh]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iban|Iban]] ([[Sélér Mualang|Mualang]] • [[Sélér Seberuang|Seberuang]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Jangkang|Jangkang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanayatn|Kanayatn]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kayan|Kayan]] ([[Sélér Kayan Busang|Busang]] • [[Sélér Kayan Mahakam|Mahakam]] • [[Sélér Kayan Sungai Kayan|Sungai Kayan]] • [[Sélér Kayan Mendalam|Mendalam]] • [[Sélér Kayan Wahau|Wahau]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Kebahan|Kebahan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kelabit|Kelabit]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kembayan|Kembayan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Keninjal|Keninjal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kenyah|Kenyah]] ([[Sélér Kenyah Kelinyau|Kelinyau]] • [[Sélér Kenyah Wahau|Wahau]] • [[Sélér Lebu' Kulit|Lebu' Kulit]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Kohin|Kohin]] •}} {{nowrap|[[Sélér Krio|Krio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kutai|Kutai]] ([[Sélér Kutai Kota Bangun|Kota Bangun]] • [[Sélér Kutai Tenggarong|Tenggarong]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Lawangan|Lawangan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lengilu|Lengilu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lundayeh|Lun Bawang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maanyan|Ma'anyan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mali|Mali]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dayak Mayau|Mayau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Dayak|Malayu Dayak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Modang|Modang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ngaju|Ngaju]] ([[Sélér Barangas|Barangas]] • [[Sélér Katingan|Katingan]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Okolod|Okolod]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ot Danum|Ot Danum]] ([[Sélér Limbai|Limbai]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Paku|Paku]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pasir|Pasir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dayak Pesaguan|Pesaguan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Punan|Punan]] ([[Sélér Punan Aput|Aput]] • [[Sélér Bukat|Bukat]] • [[Sélér Hovongan|Hovongan]] • [[Sélér Kereho|Kereho]] • [[Sélér Punan Merah|Merah]] • [[Sélér Punan Merap|Merap]] • [[Sélér Punan Tubu|Tubu]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Putoh|Putoh]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ribun|Ribun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sa'ban|Sa'ban]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sambas|Sambas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sanjau Basap|Sanjau Basap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sanggau|Sanggau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Segai|Segai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Selungai Murut|Selungai Murut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Semadang|Semandang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sembakung Murut|Sembakung Murut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Siang Murung|Siang Murung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tagal Murut|Tagal Murut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Taman|Taman]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tausug|Tausug]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tawoyan|Tawoyan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tidung|Tidung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tunjung|Tunjung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Uma' Lasan|Uma' Lasan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Uma' Lung|Uma' Lung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wehea|Wehea]] }} </div> }} | list5 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Sulawesi]] |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|sulawesi|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Andio|Andio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Aralle-Tabulahan|Aralle-Tabulahan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bada|Bada]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bahonsuai|Bahonsuai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bajau|Bajau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Balaesang|Balaesang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Balantak|Balantak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bambam|Bambam]] •}} {{nowrap|[[Sélér Banggai|Banggai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bantik|Bantik]] •}} {{nowrap|[[Sélér Baras|Baras]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batui|Batui]] •}} {{nowrap|[[Sélér Behoa|Behoa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bentong|Bentong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bintauna|Bintauna]] •}} {{nowrap|[[Sélér Boano|Boano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bobongko|Bobongko]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bolango|Bolango]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bonerate|Bonerate]] •}} {{nowrap|[[Sélér Budong-Budong|Budong-Budong]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bugis|Bugis]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bungku|Bungku]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buol|Buol]] •}} {{nowrap|[[Sélér Busoa|Busoa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buton|Buton]] •}} {{nowrap|[[Sélér Campalagian|Campalagian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Cia-Cia|Cia-Cia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dakka|Dakka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dampelas|Dampelas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dondo|Dondo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Duri|Duri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Enrekang|Enrekang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gorontalo|Gorontalo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaidipang|Kaidipang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaili|Kaili]] ([[Sélér Kaili Da'a|Kaili Da'a]] • [[Sélér Kaili Ledo|Kaili Ledo]] • [[Sélér Kaili Unde|Kaili Unde]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Kaimbulawa|Kaimbulawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kalao|Kalao]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kalumpang|Kalumpang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamaru|Kamaru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kioko|Kioko]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kodeoha|Kodeoha]] •}} {{nowrap|[[Sélér Konjo Pegunungan|Konjo Pegunungan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Konjo Pesisir|Konjo Pesisir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Koroni|Koroni]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kulisusu|Kulisusu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kumbewaha|Kumbewaha]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laiyolo|Laiyolo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lasalimu|Lasalimu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lauje|Lauje]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lemolang|Lemolang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Liabuku|Liabuku]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lindu|Lindu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lolak|Lolak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Luwu|Luwu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maiwa|Maiwa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Makassar|Makassar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Makassar|Malayu Makassar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manado|Malayu Manado]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malimpung|Malimpung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mamasa|Mamasa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mamuju|Mamuju]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mandar|Mandar]] •}} {{nowrap|[[Malayu Bugis|Malayu Bugis]] •}} {{nowrap|[[Sélér Minahasa|Minahasa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moma|Moma]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mongondow|Mongondow]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mori|Mori]] ([[Sélér Mori Atas|Mori Atas]] • [[Sélér Mori Bawah|Mori Bawah]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Moronene|Moronene]] •}} {{nowrap|[[Sélér Muna|Muna]] •}} {{nowrap|[[Sélér Napu|Napu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Padoe|Padoe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pamona|Pamona]] •}} {{nowrap|[[Sélér Panasuan|Panasuan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pancana|Pancana]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pannei|Pannei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pendau|Pendau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Polahi|Polahi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ponosakan|Ponosakan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rahambuu|Rahambuu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rampi|Rampi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ratahan|Ratahan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saluan|Saluan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sangir|Sangir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sarudu|Sarudu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sedoa|Sedoa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seko Padang|Seko Padang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seko Tengah|Seko Tengah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Selayar|Selayar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Suwawa|Suwawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Taje|Taje]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tajio|Tajio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Talaud|Talaud]] •}} {{nowrap|[[Sélér Taloki|Taloki]] •}} {{nowrap|[[Sélér Talondo'|Talondo']] •}} {{nowrap|[[Sélér Toala'|Toala']] •}} {{nowrap|[[Sélér Tolaki|Tolaki]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tomadino|Tomadino]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tombelala|Tombelala]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tombulu|Tombulu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tomini|Tomini]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tondano|Tondano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tonsawang|Tonsawang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tonsea|Tonsea]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tontemboan|Tontemboan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Topoiyo|Topoiyo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Toraja|Toraja]] •}} {{nowrap|[[Sélér Totoli|Totoli]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tukang Besi|Tukang Besi Selatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tukang Besi|Tukang Besi Utara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ulumanda'|Ulumanda']] •}} {{nowrap|[[Sélér Uma|Uma]] •}} {{nowrap|[[Tau Taa Wana|Wana]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waru|Waru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wawonii|Wawonii]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wolio|Wolio]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wotu|Wotu]] }} </div> }} | list6 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Kapuloan Maluku]] |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|maluku|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Alfur|Alfur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Alune|Alune]] •}} {{nowrap|[[Sélér Amahai|Amahai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ambelau|Ambelau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Aputai|Aputai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Asilulu|Asilulu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Babar Tenggara|Babar Tenggara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Babar Utara|Babar Utara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Banda|Banda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Barakai|Barakai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bati|Bati]] •}} {{nowrap|[[Sélér Batuley|Batuley]] •}} {{nowrap|[[Sélér Benggoi|Benggoi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Boano|Boano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bobot|Bobot]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buli|Buli]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buru|Buru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dai|Dai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Damar Barat|Damar Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Damar Timur|Damar Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dawera-Daweloor|Dawera-Daweloor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dobel|Dobel]] •}} {{nowrap|[[Sélér Elpaputih|Elpaputih]] •}} {{nowrap|[[Sélér Emplawas|Emplawas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Fordata|Fordata]] •}} {{nowrap|[[Sélér Galela|Galela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gamkonora|Gamkonora]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gane|Gane]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gebe|Gebe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Geser-Gorom|Geser-Gorom]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gorap|Gorap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Haruku|Haruku]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hitu|Hitu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Horuru|Horuru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hoti|Hoti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Huaulu|Huaulu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hukumina|Hukumina]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hulung|Hulung]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ibu (sélér daérah)|Ibu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ili'uun|Ili'uun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Imroing|Imroing]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kadai|Kadai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaibobo|Kaibobo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamarian|Kamarian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kao|Kao]] •}} {{nowrap|[[Sélér Karey|Karey]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kayeli|Kayeli]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kei|Kei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kisar|Kisar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Koba|Koba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kola|Kola]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kompane|Kompane]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kur|Kur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laba|Laba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Laha|Laha]] •}} {{nowrap|[[Sélér Larike-Wakasihu|Larike-Wakasihu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Latu|Latu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Leti|Leti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Liana-Seti|Liana-Seti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lisabata-Nuniali|Lisabata-Nuniali]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lisela|Lisela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lola|Lola]] •}} {{nowrap|[[Sélér Loloda|Loloda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lorang|Lorang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Loun|Loun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Luang|Luang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Luhu|Luhu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maba|Maba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Makian Barat|Makian Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Makian Timur|Makian Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Ambon|Malayu Ambon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Bacan|Malayu Bacan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Banda|Malayu Banda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Maluku Kalér|Malayu Maluku Kalér]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mangole|Mangole]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manipa|Manipa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manombai|Manombai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manusela|Manusela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mariri|Mariri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masela Barat|Masela Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masela Tengah|Masela Tengah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masela Timur|Masela Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masiwang|Masiwang]] •}} {{nowrap|[[Sélér Modole|Modole]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moksela|Moksela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Naka'ela|Naka'ela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nila|Nila]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nuaulu|Nuaulu]] ([[Sélér Naulu Selatan|Naulu Selatan]] • [[Sélér Naulu Utara|Naulu Utara]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Nusa Laut|Nusa Laut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Oirata|Oirata]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pagu|Pagu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Palumata|Palumata]] •}} {{nowrap|[[Sélér Patani|Patani]] •}} {{nowrap|[[Sélér Paulohi|Paulohi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Perai|Perai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Piru|Piru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Roma|Roma]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sahu|Sahu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Salas|Salas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saleman|Saleman]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saparua|Saparua]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sawai|Sawai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seit-Kaitetu|Seit-Kaitetu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Selaru|Selaru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seluwasan|Seluwasan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sepa|Sepa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Serili|Serili]] •}} {{nowrap|[[Sélér Serua|Serua]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sula|Sula]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tabaru|Tabaru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Taliabu|Taliabu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Talur|Talur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tarangan Barat|Tarangan Barat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tarangan Timur|Tarangan Timur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tela-Masbuar|Tela-Masbuar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Teluti|Teluti]] •}} {{nowrap|[[Sélér Teor|Teor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ternate|Ternate]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ternateño|Ternateño]]{{smallsup|1}} •}} {{nowrap|[[Sélér Te'un|Te'un]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tidore|Tidore]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tobelo|Tobelo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tugun|Tugun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Togutil|Togutil]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tulehu|Tulehu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ujir|Ujir]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waioli|Waioli]] •}} {{nowrap|[[Sélér Watubela|Watubela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wemale|Wemale]] ([[Sélér Wamale Selatan|Selatan]] • [[Sélér Wamale Utara|Utara]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Yalahatan|Yalahatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yamdena|Yamdena]] }} </div> }} | list7 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa di [[Papua]] {{smallsup|*}} |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|papua|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap|[[Sélér Abinomn|Abinomn]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Abun|Abun]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Aghu|Aghu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Airoran|Airoran]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ambai|Ambai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Amungme|Amungme]] •}} {{nowrap|[[Sélér Anasi|Anasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ansus|Ansus]] •}} {{nowrap|[[Sélér Arandai|Arandai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Arfak|Arfak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Arguni|Arguni]] •}} {{nowrap|[[Sélér As|As]] •}} {{nowrap|[[Sélér Asmat|Asmat]] ([[Sélér Asmat Pantai Kasuari|Asmat Pantai Kasuari]] • [[Sélér Asmat Tengah|Asmat Tengah]] • [[Sélér Asmat Utara|Asmat Utara]] • [[Sélér Asmat Yaosakor|Asmat Yaosakor]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Atohwaim|Atohwaim]] •}} {{nowrap|[[Sélér Auye|Auye]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awbono|Awbono]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awera|Awera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyi|Awyi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Asue|Awyu Asue]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Tengah|Awyu Tengah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Edera|Awyu Edera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Jair|Awyu Jair]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Utara|Awyu Utara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Awyu Selatan|Awyu Selatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bagusa|Bagusa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Baham|Baham]] •}} {{nowrap|[[Sélér Barapasi|Barapasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bauzi|Bauzi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bayono|Bayono]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bedoanas|Bedoanas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Beneraf|Beneraf]] •}} {{nowrap|[[Sélér Berik|Berik]] •}} {{nowrap|[[Sélér Betaf|Betaf]] •}} {{nowrap|[[Sélér Biak|Biak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Biga|Biga]] •}} {{nowrap|[[Sélér Biritai|Biritai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Bonggo|Bonggo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Burate|Burate]] •}} {{nowrap|[[Sélér Burmeso|Burmeso]] •}} {{nowrap|[[Sélér Burumakok|Burumakok]] •}} {{nowrap|[[Sélér Buruwai|Buruwai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Busami|Busami]] •}} {{nowrap|[[Sélér Citak|Citak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Citak Tamnim|Citak Tamnim]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dabe|Dabe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Damal|Damal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dani|Dani]] ([[Sélér Dani Lembah Bawah|Dani Lembah Bawah]] • [[Sélér Dani Lembah Tengah|Dani Lembah Tengah]] • [[Sélér Dani Lembah Atas|Dani Lembah Atas]] • [[Sélér Dani Barat|Dani Barat]]) •}} {{nowrap|[[Sélér Dao|Dao]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dem|Dem]] •}} {{nowrap|[[Sélér Demisa|Demisa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dera|Dera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Diebroud|Diebroud]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dineor|Dineor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Diuwe|Diuwe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Doutai|Doutai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Duriankere|Duriankere]] •}} {{nowrap|[[Sélér Dusner|Dusner]] •}} {{nowrap|[[Sélér Duvle|Duvle]] •}} {{nowrap|[[Sélér Edopi|Edopi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Eipomek|Eipomek]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ekari|Ekari]] •}} {{nowrap|[[Sélér Elseng|Elseng]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Emem|Emem]] •}} {{nowrap|[[Empur|Empur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Eritai|Eritai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Erokwanas|Erokwanas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Fayu|Fayu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Fedan|Fedan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Foau|Foau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Gresi|Gresi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Hatam|Hatam]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Hupla|Hupla]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iau|Iau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iha|Iha]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iha Pijin|Iha Pijin]] {{smallsup|4}} •}} {{nowrap|[[Sélér Irarutu|Irarutu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iresin|Iresim]] •}} {{nowrap|[[Sélér Isirawa|Isirawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Itik|Itik]] •}} {{nowrap|[[Sélér Iwur|Iwur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Jofotek-Bromnya|Jofotek-Bromnya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaburi|Kaburi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kais|Kais]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaiy|Kaiy]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kalabra|Kalabra]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamberau|Kamberau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kamoro|Kamoro]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanum Bädi|Kanum Bädi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanum Ngkâlmpw|Kanum Ngkâlmpw]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanum Smärky|Kanum Smärky]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kanum Sota|Kanum Sota]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kapauri|Kapauri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaptiau|Kaptiau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Karas|Karas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Karon Dori|Karon Dori]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kaure|Kaure]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kauwera|Kauwera]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kawe|Kawe]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kayagar|Kayagar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kayupulau|Kayupulau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kehu|Kehu]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Kaijar|Keijar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kemberano|Kemberano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kembra|Kembra]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Kemtuik|Kemtuik]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ketengban|Ketengban]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ketum|Ketum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kimaghima|Kimaghima]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kimki|Kimki]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kimyal|Kimyal]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kirikiri|Kirikiri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kofei|Kofei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kokoda|Kokoda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kombai|Kombai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Komyandaret|Komyandaret]] •}} {{nowrap|[[Sélér Konda|Konda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Koneraw|Koneraw]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kopkaka|Kopkaka]] •}} {{nowrap|[[Sélér Korowai|Korowai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Korupun-Sela|Korupun-Sela]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kosare|Kosare]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kowiai|Kowiai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kuri|Kuri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kurudu|Kurudu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwer|Kwer]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwerba|Kwerba]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwerba Mamberamo|Kwerba Mamberamo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwerisa|Kwerisa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwesten|Kwesten]] •}} {{nowrap|[[Sélér Kwinsu|Kwinsu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Legenyem|Legenyem]] •}} {{nowrap|[[Sélér Lepki|Lepki]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Liki|Liki]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maden|Maden]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mai Brat|Mai Brat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mairasi|Mairasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Maklew|Maklew]] •}} {{nowrap|[[Sélér Malayu Papua|Malayu Papua]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mander|Mander]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mandobo Atas|Mandobo Atas]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mandobo Bawah|Mandobo Bawah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manem|Manem]] •}} {{nowrap|[[Sélér Manikion|Manikion]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mapia|Mapia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Marau|Marau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Marind|Marind]] •}} {{nowrap|[[Sélér Marind Bian|Marind Bian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Masimasi|Masimasi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Massep|Massep]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Matbat|Matbat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mawes|Mawes]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ma'ya|Ma'ya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mekwei|Mekwei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Meoswar|Meoswar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mer|Mer]] •}} {{nowrap|[[Sélér Meyah|Meyah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mlap|Mlap]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mo|Mo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moi|Moi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Molof|Molof]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Mombum|Mombum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Momina|Momina]] •}} {{nowrap|[[Sélér Momuna|Momuna]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moni|Moni]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mor (Autronesia)|Mor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mor (Trans-Nugini)|Mor]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moraid|Morai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Morori|Morori]] •}} {{nowrap|[[Sélér Moskona|Moskona]] •}} {{nowrap|[[Sélér Mpur|Mpur]] {{smallsup|3}} •}} {{nowrap|[[Sélér Munggui|Munggui]] •}} {{nowrap|[[Sélér Murkim|Murkim]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Muyu Utara|Muyu Utara]] •}} {{nowrap|[[Sélér Muyu Selatan|Muyu Selatan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nafri|Nafri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nakai|Nakai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nacla|Nacla]] •}} {{nowrap|[[Sélér Namla|Namla]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Narau|Narau]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ndom|Ndom]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nduga|Nduga]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ngalum|Ngalum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nggem|Nggem]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nimboran|Nimboran]] •}} {{nowrap|[[Sélér Ninggerum|Ninggerum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nipsan|Nipsan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Nisa|Nisa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Obokuitai|Obokuitai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Onin|Onin]] •}} {{nowrap|[[Sélér Onin Pijin|Onin Pijin]] {{smallsup|4}} •}} {{nowrap|[[Sélér Ormu|Ormu]] •}} {{nowrap|[[Sélér Orya|Orya]] •}} {{nowrap|[[Sélér Papasena|Papasena]] •}} {{nowrap|[[Sélér Papuma|Papuma]] •}} {{nowrap|[[Sélér Pom|Pom]] •}} {{nowrap|[[Sélér Puragi|Puragi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Rasawa|Rasawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Riantana|Riantana]] •}} {{nowrap|[[Sélér Roon|Roon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Samarokena|Samarokena]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saponi|Saponi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sauri|Sauri]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sause|Sause]] •}} {{nowrap|[[Sélér Saweru|Saweru]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sawi|Sawi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Seget|Seget]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sekar|Sekar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Semimi|Semimi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sempan|Sempan]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sentani|Sentani]] •}} {{nowrap|[[Sélér Serui-Laut|Serui-Laut]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sikaritai|Sikaritai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Silimo|Silimo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Skou|Skou]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sobei|Sobei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sowanda|Sowanda]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sowari|Sowari]] •}} {{nowrap|[[Sélér Suabo|Suabo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Sunum|Sunum]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tabla|Tabla]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tikat|Taikat]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tamagario|Tamagario]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tanahmerah|Tanahmerah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tandia|Tandia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tangko|Tangko]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tarpia|Tarpia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tause|Tause]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tebi|Tebi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tefaro|Tefaro]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tehit|Tehit]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tobati|Tobati]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tofanma|Tofanma]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Towei|Towei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Trimuris|Trimuris]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tsaukambo|Tsaukambo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Tunggare|Tunggare]] •}} {{nowrap|[[Sélér Una|Una]] •}} {{nowrap|[[Sélér Uruangnirin|Uruangnirin]] •}} {{nowrap|[[Sélér Usku|Usku]] {{smallsup|5}} •}} {{nowrap|[[Sélér Viid|Viid]] •}} {{nowrap|[[Sélér Vitou|Vitou]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wabo|Wabo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waigeo|Waigeo]] •}} {{nowrap|[[Sélér Walak|Walak]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wambon|Wambon]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wandamen|Wandamen]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wanggom|Wanggom]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wano|Wano]] •}} {{nowrap|[[Sélér Warembori|Warembori]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wares|Wares]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waris|Waris]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waritai|Waritai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Warkay-Bipim|Warkay-Bipim]] •}} {{nowrap|[[Sélér Waropen|Waropen]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wauyai|Wauyai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Woi|Woi]] •}} {{nowrap|[[Sélér Wolani|Wolai]] •}} {{nowrap|[[Sélér Woria|Woria]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yahadian|Yahadian]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yale Kosarek|Yale Kosarek]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yali Angguruk|Yali Angguruk]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yali Ninia|Yali Ninia]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yali Lembah|Yali Lembah]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yaqay|Yaqay]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yarsun|Yarsun]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yaur|Yaur]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yawa|Yawa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yei|Yei]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yelmek|Yelmek]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yeretuar|Yeretuar]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yetfa|Yetfa]] •}} {{nowrap|[[Sélér Yoke|Yoke]] •}} {{nowrap|[[Sélér Zorop|Zorop]] }} </div> }} | list8 = {{Navbox|child | listclass = hlist | title = Sélér bangsa lian |state = {{#ifeq:{{{tipe<includeonly>|</includeonly>}}}|lain|show|collapsed}} |list1 = <div> {{nowrap begin}} *[[Walanda Hideung]] *[[Arab-Indonésia]] *[[India-Indonésia]] *[[Jepang Indonésia]] *[[Korea-Indonésia]] *[[Pilipina Indonésia|Pilipina-Indonésia]] *[[Yahudi di Indonésia|Yahudi-Indonésia]] *[[Pakistan-Indonésia]] *[[Éropa-Indonésia]] **[[Urang Indo]] **[[Résimén Württemberg|Jérman-Indonésia]] **[[Bangsa Portugis di Indonésia|Portugis-Indonésia]] **[[Arménia-Indonésia]] **[[Australia-Indonésia]] **[[Bulé Dépok]] *[[Timor Lésté-Indonésia]] *[[Mardijkers]] *[[Urang Koja]] *[[Tionghoa-Indonésia]] **[[Urang Peranakan]] **[[Cina Benteng]] *[[Urang Lamno]] *[[Larantuqueiros]] {{nowrap end}} </div> }} | below = {{nowrap |Tempo ogé: '''[[Pribumi-Nusantara]]'''<br>{{smallsup|*}}'''Catetan''': Kalimantan jeung Papua di dieu ngan saukur anu kaasup dina wewengkon Indonésia.}} }} <noinclude> {{Squad maintenance}} [[Kategori:Citakan navigasi Indonésia]] [[Kategori:Citakan navigasi sélér]] == Référénsi== [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=ID Ethnologue] </noinclude> 4lj8sdqme9p787v6xyke6grtvxityif 10 99496 729717 602622 2026-10-04T03:55:06Z Rafka Aditia 29183 729717 wikitext text/x-wiki {{navbox |name = Kabinét Indonésia Maju |title = [[Kabinét Indonésia Maju]] (2019–2024) |above = '''[[Presidén Indonesia|Presiden]]''': [[Joko Widodo]] <nowiki>|</nowiki> '''[[Wakil Présiden Indonesia|Wakil Presiden]]''': [[Ma'ruf Amin]] |listclass = hlist |list1 = * Kementerian di handapeun '''[[Daftar Menteri Koordinator Bidang Politik, Hukum, dan Keamanan Indonesia|Menko Polhukam]]''': [[Mahfud MD|Mohammad Mahfud MD]] |list2 = * '''[[Daftar Menteri Dalam Negeri Indonesia|Mendagri]]''': [[Tito Karnavian]] * '''[[Daftar Menteri Luar Negeri Indonesia|Menlu]]''': [[Retno Marsudi]] * '''[[Daftar Menteri Pertahanan Indonesia|Menhan]]''': [[Prabowo Subianto]]<br> * '''[[Daftar Menteri Hukum dan Hak Asasi Manusia Indonesia|Menkumham]]''': [[Yasonna Laoly]] * '''[[Daftar Menteri Komunikasi dan Informatika Indonesia|Menkominfo]]''': [[Johnny G. Plate|Johnny Gerard Plate]] * '''[[Daftar Menteri Pendayagunaan Aparatur Negara dan Reformasi Birokrasi Indonesia|Menteri PANRB]]''': [[Tjahjo Kumolo]] |list3 = * Kementerian di handapeun '''[[Daftar Menteri Koordinator Bidang Perekonomian Indonesia|Menko Perekonomian]]''': [[Airlangga Hartarto]] |list4= * '''[[Daftar Menteri Keuangan Indonesia|Menkeu]]''': [[Sri Mulyani Indrawati]] * '''[[Daftar Menteri Perindustrian Indonesia|Menperin]]''': [[Agus Gumiwang Kartasasmita]] * '''[[Daftar Menteri Perdagangan Indonesia|Mendag]]''': [[Agus Suparmanto]] * '''[[Daftar Menteri Ketenagakerjaan Indonesia|Menaker]]''': [[Ida Fauziyah]]<br> * '''[[Daftar Menteri Koperasi dan Usaha Kecil dan Menengah Indonesia|Menkop UKM]]''': [[Teten Masduki]] * '''[[Daftar Menteri Badan Usaha Milik Negara Indonesia|Menteri BUMN]]''': [[Erick Thohir]] * '''[[Daftar Menteri Agraria dan Tata Ruang Indonesia|Menteri ATR/Kepala BPN]]''': [[Sofyan Djalil]] * '''[[Daftar Menteri Pertanian Indonesia|Mentan]]''': [[Syahrul Yasin Limpo]] * '''[[Daftar Menteri Riset, Teknologi, dan Badan Riset Inovasi Nasional Indonesia|Menristek/Kepala BRIN]]''': [[Bambang Brodjonegoro]]<br> |list5 = * Kementerian di handapeun '''[[Daftar Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman dan Investasi Indonesia|Menko Kemaritiman jeung Investasi]]''': [[Luhut Binsar Panjaitan]] |list6= * '''[[Daftar Menteri Perhubungan Indonesia|Menhub]]''': [[Budi Karya Sumadi]] * '''[[Daftar Menteri Kelautan dan Perikanan Indonesia|Menteri KP]]''': [[Edhy Prabowo]] * '''[[Daftar Menteri Pariwisata dan Ekonomi Kreatif Indonesia|Menparekraf]]/Kepala [[Badan Pariwisata dan Ekonomi Kreatif|Baparekraf]]''': [[Wishnutama|Wishnutama Kusubandio]]<br> * '''[[Daftar Menteri Energi dan Sumber Daya Mineral Indonesia|Menteri ESDM]]''': [[Arifin Tasrif]] * '''[[Daftar Menteri Pekerjaan Umum dan Perumahan Rakyat Indonesia|Menteri PUPR]]''': [[Basuki Hadimuljono]] * '''[[Daftar Menteri Lingkungan Hidup dan Kehutanan Indonesia|Menteri LHK]]''': [[Siti Nurbaya Bakar]]<br> |list7 = * Kementerian di handapeun '''[[Daftar Menteri Koordinator Bidang Pembangunan Manusia dan Kebudayaan Indonesia|Menko PMK]]''': [[Muhadjir Effendy]] |list8= * '''[[Daftar Menteri Kesehatan Indonesia|Menkes]]''': [[Terawan Agus Putranto]] * '''[[Daftar Menteri Sosial Indonesia|Mensos]]''': [[Juliari Batubara]] * '''[[Daftar Menteri Agama Indonesia|Menag]]''': [[Fachrul Razi]] * '''[[Daftar Menteri Pemberdayaan Perempuan dan Perlindungan Anak Indonesia|Menteri PPPA]]''': [[I Gusti Ayu Bintang Darmawati]]<br> * '''[[Daftar Menteri Desa, Pembangunan Daerah Tertinggal dan Transmigrasi Indonesia|Menteri DPDTT]]''': [[Abdul Halim Iskandar]] * '''[[Daftar Menteri Pemuda dan Olahraga Indonesia|Menpora]]''': [[Zainudin Amali]] * '''[[Daftar Menteri Pendidikan dan Kebudayaan Indonesia|Mendikbud]]''': [[Nadiem Makarim]]<br> |list9 = Menteri jeung pajabat satingkat menteri anu dibawahi langsung ku Presiden: |list10= * '''[[Daftar Kepala Badan Perencanaan Pembangunan Nasional|Menteri PPN/Kepala Bappenas]]''': [[Suharso Monoarfa]] * '''[[Daftar Menteri Sekretaris Negara Indonesia|Mensesneg]]''': [[Pratikno]] * '''[[Daftar Kepala Badan Koordinasi Penanaman Modal|Kepala BKPM]]''': [[Bahlil Lahadalia]] * '''[[Daftar Jaksa Agung Indonesia|Jaksa Agung]]''': [[Arminsyah]] (Plt.), [[ST Burhanuddin]]<br> * '''[[Daftar Panglima Tentara Nasional Indonesia|Panglima TNI]]''': [[Hadi Tjahjanto]] * '''[[Daftar Kepala Kepolisian Negara Republik Indonesia|Kapolri]]''': [[Ari Dono Sukmanto]] (Plt.), [[Idham Azis]] * '''[[Daftar Kepala Staf Kepresidenan Indonesia|Kepala Staf Kepresidenan]]''': [[Moeldoko]] |below = '''[[Sekretaris Kabinet Indonesia|Sekretaris Kabinet]]''': [[Pramono Anung]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Kategori:Citakan navigasi Indonésia]] </noinclude> j6ga9vah2w8bo79wq99vks2qicxzp4m 10 99497 729720 602626 2026-10-04T03:56:12Z Rafka Aditia 29183 729720 wikitext text/x-wiki {{navbox |name = Kabinét Kerja (2014-2019) |title = [[Kabinét Kerja (2014–2019)|Kabinét Kerja]] (2014–2019) |above = '''[[Presidén Indonesia|Presiden]]''': [[Joko Widodo]] <nowiki>|</nowiki> '''[[Wakil Presidén Indonesia|Wakil Presiden]]''': [[Muhammad Jusuf Kalla]] |listclass = hlist |list1 = * Kementerian di handapeun '''[[Daftar Menteri Koordinator Bidang Politik, Hukum, jeung Kaamanan Indonesia|Menko Polhukam]]''': [[Tedjo Edhy Purdijatno]], [[Luhut Binsar Panjaitan]], [[Wiranto]] |list2 = * '''[[Daftar Menteri Dalam Negeri Indonesia|Mendagri]]''': [[Tjahjo Kumolo]] * '''[[Daftar Menteri Luar Negeri Indonesia|Menlu]]''': [[Retno Marsudi]] * '''[[Daftar Menteri Pertahanan Indonesia|Menhan]]''': [[Ryamizard Ryacudu]] * '''[[Daftar Menteri Hukum dan Hak Asasi Manusia Indonesia|Menkumham]]''': [[Yasonna Laoly]] * '''[[Daftar Menteri Komunikasi dan Informatika Indonesia|Menkominfo]]''': [[Rudiantara]] * '''[[Daftar Menteri Pendayagunaan Aparatur Negara dan Reformasi Birokrasi Indonesia|Menteri PANRB]]''': [[Yuddy Chrisnandi]], [[Asman Abnur]], [[Syafruddin (polisi)|Syafruddin]] |list3 = * Kementerian di handapeun '''[[Daftar Menteri Koordinator Bidang Perekonomian Indonesia|Menko Perekonomian]]''': [[Sofyan Djalil]], [[Darmin Nasution]] |list4= * '''[[Daftar Menteri Keuangan Indonesia|Menkeu]]''': [[Bambang Brodjonegoro]], [[Sri Mulyani Indrawati]] * '''[[Daftar Menteri Perindustrian Indonesia|Menperin]]''': [[Saleh Husin]], [[Airlangga Hartarto]] * '''[[Daftar Menteri Perdagangan Indonesia|Mendag]]''': [[Rachmad Gobel]], [[Thomas Trikasih Lembong]], [[Enggartiasto Lukita]] * '''[[Daftar Menteri Ketenagakerjaan Indonesia|Menaker]]''': [[Hanif Dhakiri]] * '''[[Daftar Menteri Koperasi dan Usaha Kecil dan Menengah Indonesia|Menkop UKM]]''': [[Anak Agung Gede Ngurah Puspayoga]] * '''[[Daftar Menteri Badan Usaha Milik Negara Indonesia|Menteri BUMN]]''': [[Rini Soemarno]] * '''[[Daftar Menteri Agraria dan Tata Ruang Indonesia|Menteri ATR/Kepala BPN]]''': [[Ferry Mursyidan Baldan]], [[Sofyan Djalil]] * '''[[Daftar Menteri Lingkungan Hidup dan Kehutanan Indonesia|Menteri LHK]]<!--Daftar Menteri Lingkungan Hidup dan Kehutanan Indonesia-->''': [[Siti Nurbaya Bakar]] * '''[[Daftar Menteri Pertanian Indonesia|Mentan]]''': [[Amran Sulaiman]] * '''[[Daftar Menteri Pekerjaan Umum dan Perumahan Rakyat Indonesia|Menteri PUPR]]''': [[Basuki Hadimuljono]] |list5 = * Kementerian di handapeun '''[[Daftar Menteri Koordinator Bidang Kemaritiman jeung Sumber Daya Indonesia|Menko Kemaritiman dan Sumber Daya]]''': [[Indroyono Soesilo]], [[Rizal Ramli]], [[Luhut Binsar Panjaitan]] |list6= * '''[[Daftar Menteri Perhubungan Indonesia|Menhub]]''': [[Ignasius Jonan]], [[Budi Karya Sumadi]] * '''[[Daftar Menteri Kelautan dan Perikanan Indonesia|Menteri KP]]''': [[Susi Pudjiastuti]] * '''[[Daftar Menteri Pariwisata Indonesia|Menpar]]''': [[Arief Yahya]] * '''[[Daftar Menteri Energi dan Sumber Daya Mineral Indonesia|Menteri ESDM]]''': [[Sudirman Said]], [[Arcandra Tahar]], [[Ignasius Jonan]] |list7 = * Kementerian di handapeun '''[[Daftar Menteri Koordinator Bidang Pembangunan Manusia dan Kebudayaan Indonesia|Menko PMK]]''': [[Puan Maharani]] |list8= * '''[[Daftar Menteri Kesehatan Indonesia|Menkes]]''': [[Nila Moeloek]] * '''[[Daftar Menteri Sosial Indonesia|Mensos]]''': [[Khofifah Indar Parawansa]], [[Idrus Marham]], [[Agus Gumiwang Kartasasmita]] * '''[[Daftar Menteri Agama Indonesia|Menag]]''': [[Lukman Hakim Saifuddin]] * '''[[Daftar Menteri Pemberdayaan Perempuan dan Perlindungan Anak Indonesia|Menteri PPPA]]''': [[Yohana Yembise]]<br> * '''[[Daftar Menteri Desa, Pembangunan Daerah Tertinggal dan Transmigrasi Indonesia|Menteri DPDTT]]''': [[Marwan Ja'far]], [[Eko Putro Sandjojo]] * '''[[Daftar Menteri Pemuda dan Olahraga Indonesia|Menpora]]''': [[Imam Nahrawi]] * '''[[Daftar Menteri Pendidikan dan Kebudayaan Indonesia|Mendikbud]]''': [[Anies Baswedan]], [[Muhadjir Effendy]] * '''[[Daftar Menteri Riset, Teknologi dan Pendidikan Tinggi Indonesia|Menristek & Dikti]]''': [[Muhammad Nasir]]<br> |list9 = Pejabat satingkat menteri: |list10= * '''[[Daftar Menteri Sekretaris Negara Indonesia|Mensesneg]]''': [[Pratikno]] * '''[[Daftar Kepala Badan Perencanaan Pembangunan Nasional|Menteri PPN/Kepala Bappenas]]''': [[Andrinof Chaniago]], [[Sofyan Djalil]], [[Bambang Brodjonegoro]] * '''[[Daftar Jaksa Agung Indonesia|Jaksa Agung]]''': [[Andhi Nirwanto]] (Plt.), [[Muhammad Prasetyo]] * '''[[Daftar Panglima Tentara Nasional Indonesia|Panglima TNI]]''': [[Moeldoko]], [[Gatot Nurmantyo]], [[Hadi Tjahjanto]] * '''[[Daftar Kepala Kepolisian Negara Republik Indonesia|Kapolri]]''': [[Sutarman]], [[Badrodin Haiti]], [[Tito Karnavian]] * '''[[Daftar Kepala Staf Kepresidenan Indonesia|Kepala Staf Kepresidenan]]''': [[Luhut Binsar Panjaitan]], [[Teten Masduki]], [[Moeldoko]] |below = '''[[Sekretaris Kabinet Indonesia|Sekretaris Kabinet]]''': [[Andi Widjajanto]], [[Pramono Anung]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Kategori:Citakan navigasi Indonésia]] </noinclude> 3gl4dmsbqhccu8p9kja784jefsphu0c 0 103172 729734 666466 2026-10-04T04:12:58Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Suku Arfak]] ka [[Sélér Arfak]] 666466 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Tari Tumbu Tanah (1).jpg|jmpl|280x280px|Suku Arfak.]] [[Gambar:Tari Tumbu Tanah (2).jpg|jmpl|280x280px|Suku Arfak.]] [[Gambar:Tari Tumbu Tanah (3).jpg|jmpl|280x280px|Suku Arfak.]] '''Suku Arfak''' nyaéta salah sahiji suku nu aya di [[Kabupatén Manokwari]], [[Papua Kulon]]. == Rujukan == {{refbegin|2}} '''Buku''' * {{Cite book|title=Tarian Tumbu Tanah (Tari Tradisional Masyarakat Arfak di Kabupaten Arfak, Provinsi Papua Barat)|last=Kondologit|first=Enrico Yory|last2=Sawaki|first2=Andi Thompson|publisher=Balai Pelestarian Nilai Budaya Papua dan Amara Books|year=2016|isbn=978-602-6525-10-9|location=Yogyakarta|page=|ref={{sfnref|Kondologit|Sawaki|2016}}}} * {{Cite book|title=Arsitektur Tradisional Suku Arfak di Manokwari|last=Frank|first=Simon Abdi K.|publisher=Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan, Balai Pelestarian Nilai Budaya Jayapura, Papua Kerjasama dengan Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan, Pusat Studi Kawasan Perdesaan, Universitas Cenderawasih, Jayapura, Papua|year=2012|isbn=978-602-7980-01-3|location=Jayapura|page=|ref={{sfnref|Frank|2012}}}} * {{Cite book|title=Irian Jaya: Membangun Masyarakat Majemuk|last=Koentjaraningrat|first=dkk|publisher=Penerbit Djambatan|year=1994|isbn=978-979-4281-70-3|location=Jakarta|page=|ref={{sfnref|Koentjaraningrat, dkk|1994}}}} * {{Cite book|title=Peranan Perempuan Hattam dalam Beberapa Aspek|last=Assa|first=Veibe Ribka|last2=Hapsari|first2=Windy|publisher=Balai Pelestarian Nilai Budaya Papua dan Kepel Press|year=2015|isbn=978-602-3560-62-2|location=Yogyakarta|page=|ref={{sfnref|Assa|Hapsari|2015}}}} '''Jurnal''' * {{Cite journal|last=Aprianto|first=Iwan Dwi|last2=|first2=|year=2019|title=Tari Tumbu Tanah Sebagai Jati Diri Masyarakat Suku Arfak di Manokwari, Papua Barat|url=https://jantra.kemdikbud.go.id/index.php/jantra/article/view/96|journal=Jurnal Jantra|volume=14|issue=2|pages=|doi=|issn=2715-0771|ref={{sfnref|Aprianto|2019}}}} * {{Cite journal|last=Hastanti|first=Baharinawati W.|last2=Yeny|first2=Irma|year=2009|title=Strategi Pengelolaan Cagar Alam Pegunungan Arfak Menurut Kearifan Lokal Masyarakat Arfak di Manokwari Papua Barat|url=http://puspijak.org/uploads/info/2%20BaharinawatIrmayen.pdf|journal=Info Sosial dan Ekonomi Kehutanan|volume=9|issue=1|pages=|doi=|issn=1979-5556|ref={{sfnref|Hastanti|Yeny|2009}}}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402131413/http://puspijak.org/uploads/info/2%20BaharinawatIrmayen.pdf |date=2019-04-02 }} * {{Cite journal|last=Hapsari|first=Windy|year=2016|title=Iwim (Tato) Orang Hatam di Kabupaten Manokwari|url=https://jurnalbpnbbali.kemdikbud.go.id/jurnal/index.php/penelitian/article/view/.../10|journal=Jurnal Penelitian Sejarah dan Nilai Tradisional|volume=23|issue=1|pages=|doi=|issn=2615-3483|ref={{sfnref|Hapsari|2016}}}}{{Dead link|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite journal|last=Hujairin|first=Muhammad, dkk|year=2017|title=Revitalisasi Kearifan Lokal Suku Arfak di Papua Barat dalam Rangka Mendukung Ketahanan Pangan Wilayah|url=http://jurnalprodi.idu.ac.id/index.php/MP/article/view/59/62|journal=Manajemen Pertahanan (Jurnal Pemikiran dan Penelitian Manajemen Pertahanan)|volume=3|issue=1|pages=|doi=|issn=2654-9700|ref={{sfnref|Hujairin, dkk|2017}}}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221027120651/https://jurnalprodi.idu.ac.id/index.php/MP/article/view/59/62 |date=2022-10-27 }} '''Esai''' * {{Cite thesis|last=Hernawan|first=J. Budi|title=Gereja-Gereja di Papua: Menjadi Nabi di Tanah Sendiri?|date=2002|degree=|publisher=Sekretariat Keadilan dan Perdamaian Keuskupan Jayapura|url=http://papuaweb.org/dlib/jr/ipenburg/2002c.pdf|doi=|type=Makalah Seminar|ref={{sfnref|Hernawan|2002}}}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180417062603/http://papuaweb.org/dlib/jr/ipenburg/2002c.pdf|date=2018-04-17}} {{refend}} {{commons category|Suku Arfak}} [[Kategori:Sélér bangsa di Indonésia]] iaeppu92jlemj9p3ccrgip0puq3vghe 729738 729734 2026-10-04T04:15:37Z Rafka Aditia 29183 suku → sélér 729738 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Tari Tumbu Tanah (1).jpg|jmpl|280x280px|Sélér Arfak.]] [[Gambar:Tari Tumbu Tanah (2).jpg|jmpl|280x280px|Sélér Arfak.]] [[Gambar:Tari Tumbu Tanah (3).jpg|jmpl|280x280px|Sélér Arfak.]] '''Sélér Arfak''' nyaéta salah sahiji sélér nu aya di [[Kabupatén Manokwari]], [[Papua Kulon]]. == Rujukan == {{refbegin|2}} === Buku === * {{Cite book|title=Tarian Tumbu Tanah (Tari Tradisional Masyarakat Arfak di Kabupaten Arfak, Provinsi Papua Barat)|last=Kondologit|first=Enrico Yory|last2=Sawaki|first2=Andi Thompson|publisher=Balai Pelestarian Nilai Budaya Papua dan Amara Books|year=2016|isbn=978-602-6525-10-9|location=Yogyakarta|page=|ref={{sfnref|Kondologit|Sawaki|2016}}}} * {{Cite book|title=Arsitektur Tradisional Suku Arfak di Manokwari|last=Frank|first=Simon Abdi K.|publisher=Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan, Balai Pelestarian Nilai Budaya Jayapura, Papua Kerjasama dengan Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan, Pusat Studi Kawasan Perdesaan, Universitas Cenderawasih, Jayapura, Papua|year=2012|isbn=978-602-7980-01-3|location=Jayapura|page=|ref={{sfnref|Frank|2012}}}} * {{Cite book|title=Irian Jaya: Membangun Masyarakat Majemuk|last=Koentjaraningrat|first=dkk|publisher=Penerbit Djambatan|year=1994|isbn=978-979-4281-70-3|location=Jakarta|page=|ref={{sfnref|Koentjaraningrat, dkk|1994}}}} * {{Cite book|title=Peranan Perempuan Hattam dalam Beberapa Aspek|last=Assa|first=Veibe Ribka|last2=Hapsari|first2=Windy|publisher=Balai Pelestarian Nilai Budaya Papua dan Kepel Press|year=2015|isbn=978-602-3560-62-2|location=Yogyakarta|page=|ref={{sfnref|Assa|Hapsari|2015}}}} === Jurnal === * {{Cite journal|last=Aprianto|first=Iwan Dwi|last2=|first2=|year=2019|title=Tari Tumbu Tanah Sebagai Jati Diri Masyarakat Suku Arfak di Manokwari, Papua Barat|url=https://jantra.kemdikbud.go.id/index.php/jantra/article/view/96|journal=Jurnal Jantra|volume=14|issue=2|pages=|doi=|issn=2715-0771|ref={{sfnref|Aprianto|2019}}}} * {{Cite journal|last=Hastanti|first=Baharinawati W.|last2=Yeny|first2=Irma|year=2009|title=Strategi Pengelolaan Cagar Alam Pegunungan Arfak Menurut Kearifan Lokal Masyarakat Arfak di Manokwari Papua Barat|url=http://puspijak.org/uploads/info/2%20BaharinawatIrmayen.pdf|journal=Info Sosial dan Ekonomi Kehutanan|volume=9|issue=1|pages=|doi=|issn=1979-5556|ref={{sfnref|Hastanti|Yeny|2009}}}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402131413/http://puspijak.org/uploads/info/2%20BaharinawatIrmayen.pdf |date=2019-04-02 }} * {{Cite journal|last=Hapsari|first=Windy|year=2016|title=Iwim (Tato) Orang Hatam di Kabupaten Manokwari|url=https://jurnalbpnbbali.kemdikbud.go.id/jurnal/index.php/penelitian/article/view/.../10|journal=Jurnal Penelitian Sejarah dan Nilai Tradisional|volume=23|issue=1|pages=|doi=|issn=2615-3483|ref={{sfnref|Hapsari|2016}}}}{{Dead link|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite journal|last=Hujairin|first=Muhammad, dkk|year=2017|title=Revitalisasi Kearifan Lokal Suku Arfak di Papua Barat dalam Rangka Mendukung Ketahanan Pangan Wilayah|url=http://jurnalprodi.idu.ac.id/index.php/MP/article/view/59/62|journal=Manajemen Pertahanan (Jurnal Pemikiran dan Penelitian Manajemen Pertahanan)|volume=3|issue=1|pages=|doi=|issn=2654-9700|ref={{sfnref|Hujairin, dkk|2017}}}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221027120651/https://jurnalprodi.idu.ac.id/index.php/MP/article/view/59/62 |date=2022-10-27 }} === Esai === * {{Cite thesis|last=Hernawan|first=J. Budi|title=Gereja-Gereja di Papua: Menjadi Nabi di Tanah Sendiri?|date=2002|degree=|publisher=Sekretariat Keadilan dan Perdamaian Keuskupan Jayapura|url=http://papuaweb.org/dlib/jr/ipenburg/2002c.pdf|doi=|type=Makalah Seminar|ref={{sfnref|Hernawan|2002}}}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180417062603/http://papuaweb.org/dlib/jr/ipenburg/2002c.pdf|date=2018-04-17}} {{refend}} {{commons category}} [[Kategori:Sélér bangsa di Indonésia]] 3uuj7cgekvh8sijbsq41ump1ckwxjte 0 109095 729685 2026-10-03T12:59:25Z Noerintan 31373 Nyieun kaca anyar '''Éric Weil''' (/veɪ/; Prancis: [vɛj]; 4 Juni 1904 – 1 Pébruari 1977) téh saurang filsuf Prancis-Jérman nu dipikawanoh lantaran ngamekarkeun téori nu nempatkeun tarékah pikeun ngarti kana kakerasan di puseur filsafat. ==Référénsi== 729685 wikitext text/x-wiki '''Éric Weil''' (/veɪ/; Prancis: [vɛj]; 4 Juni 1904 – 1 Pébruari 1977) téh saurang filsuf Prancis-Jérman nu dipikawanoh lantaran ngamekarkeun téori nu nempatkeun tarékah pikeun ngarti kana kakerasan di puseur filsafat. ==Référénsi== bzvn9m7ka37z755q2sg7oo0xho9fmuz 729686 729685 2026-10-03T13:05:26Z Noerintan 31373 729686 wikitext text/x-wiki '''Éric Weil''' (/veɪ/; Prancis: [vɛj]; 4 Juni 1904 – 1 Pébruari 1977) téh saurang filsuf Prancis-Jérman nu dipikawanoh lantaran ngamekarkeun téori nu nempatkeun tarékah pikeun ngarti kana kakerasan di puseur [[filsafat]].<ref>{{Cite journal|last=Régnier|first=Marcel|last2=Hegel Society of America, in cooperation with the Philosophy Documentation Center|date=1977|title=Memoriam for Eric Weil:|url=http://www.pdcnet.org/oom/service?url_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=&rft.imuse_id=owl_1977_0008_0004_0007_0007&svc_id=info:www.pdcnet.org/collection|journal=Owl of Minerva|volume=8|issue=4|pages=1–1|doi=10.5840/owl1977846|issn=0030-7580}}</ref> Nyebut dirina salaku panganut Kantian pasca-Hegelian, Weil téh inohong penting dina panarimaan Hegel di [[Prancis]] abad ka-20, kitu ogé dina ngahudangkeun deui minat kana Kant di éta nagara. Salaku panulis karya-karya asli nu gedé, ulikan kritis, jeung loba éséy dina [[basa Prancis]] salaku basa adaptasina, ogé dina [[basa Jérman]] jeung [[Basa Inggris|Inggris]], Weil téh saurang akademisi nu aktif sakaligus inteléktual publik. Kalibet dina rupa-rupa momen penting dina kahirupan inteléktual Prancis, contona, Weil jadi pamilon dina kuliah-kuliah kawentar nu dibikeun ku [[Alexandre Kojève]] ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'' karya Hegel, sarta tuluy boga peran penting di jurnal ''Critique'' nalika mimiti ngadeg, tuluy ngajabat jadi salah sahiji éditorna salila sababaraha taun.<ref>{{Cite book|title=Georges Bataille, Éric Weil, À en-tête de Critique. Correspondance (1946-1951).|url=https://www.researchgate.net/publication/299411916_Georges_Bataille_Eric_Weil_A_en-tete_de_Critique_Correspondance_1946-1951|date=2014-01-01|first=Sylvie|last=Patron|first2=Georges|last2=Weil}}</ref> Salaku guru nu boga pangaruh, murid-muridna, kawas Bourdieu, nyatet peran formatif Weil dina kamekaran inteléktual maranéhna.<ref>{{Cite book|title=In other words : essays towards a reflexive sociology|url=http://archive.org/details/inotherwordsessa0000bour|publisher=Cambridge : Polity|date=1990|isbn=978-0-7456-0588-3|last=Internet Archive|first=Pierre}}</ref> Ieu pangaruh ogé nu jadi cikal bakal ngadegna Institut Éric Weil, hiji yayasan jeung perpustakaan panalungtikan nu dijieun ku sakelompok urut muridna sanggeus manéhna maot. ==Référénsi== 72yznaj7en55xl23t2l2qewiehbz8ye 729687 729686 2026-10-03T13:08:46Z Noerintan 31373 729687 wikitext text/x-wiki '''Éric Weil''' (/veɪ/; Prancis: [vɛj]; 4 Juni 1904 – 1 Pébruari 1977) téh saurang filsuf Prancis-Jérman nu dipikawanoh lantaran ngamekarkeun téori nu nempatkeun tarékah pikeun ngarti kana kakerasan di puseur [[filsafat]].<ref>{{Cite journal|last=Régnier|first=Marcel|last2=Hegel Society of America, in cooperation with the Philosophy Documentation Center|date=1977|title=Memoriam for Eric Weil:|url=http://www.pdcnet.org/oom/service?url_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=&rft.imuse_id=owl_1977_0008_0004_0007_0007&svc_id=info:www.pdcnet.org/collection|journal=Owl of Minerva|volume=8|issue=4|pages=1–1|doi=10.5840/owl1977846|issn=0030-7580}}</ref> Nyebut dirina salaku panganut Kantian pasca-Hegelian, Weil téh inohong penting dina panarimaan Hegel di [[Prancis]] abad ka-20, kitu ogé dina ngahudangkeun deui minat kana Kant di éta nagara. Salaku panulis karya-karya asli nu gedé, ulikan kritis, jeung loba éséy dina [[basa Prancis]] salaku basa adaptasina, ogé dina [[basa Jérman]] jeung [[Basa Inggris|Inggris]], Weil téh saurang akademisi nu aktif sakaligus inteléktual publik. Kalibet dina rupa-rupa momen penting dina kahirupan inteléktual Prancis, contona, Weil jadi pamilon dina kuliah-kuliah kawentar nu dibikeun ku [[Alexandre Kojève]] ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'' karya Hegel, sarta tuluy boga peran penting di jurnal ''Critique'' nalika mimiti ngadeg, tuluy ngajabat jadi salah sahiji éditorna salila sababaraha taun.<ref>{{Cite book|title=Georges Bataille, Éric Weil, À en-tête de Critique. Correspondance (1946-1951).|url=https://www.researchgate.net/publication/299411916_Georges_Bataille_Eric_Weil_A_en-tete_de_Critique_Correspondance_1946-1951|date=2014-01-01|first=Sylvie|last=Patron|first2=Georges|last2=Weil}}</ref> Salaku guru nu boga pangaruh, murid-muridna, kawas Bourdieu, nyatet peran formatif Weil dina kamekaran inteléktual maranéhna.<ref>{{Cite book|title=In other words : essays towards a reflexive sociology|url=http://archive.org/details/inotherwordsessa0000bour|publisher=Cambridge : Polity|date=1990|isbn=978-0-7456-0588-3|last=Internet Archive|first=Pierre}}</ref> Ieu pangaruh ogé nu jadi cikal bakal ngadegna Institut Éric Weil, hiji yayasan jeung perpustakaan panalungtikan nu dijieun ku sakelompok urut muridna sanggeus manéhna maot. Salaku pamikir nu sistematis, karya-karya Weil nuturkeun babagian Kant antara filsafat praktis jeung téoritis; pedaran lengkep ngeunaan pamikiranna dimekarkeun dina ''Logique de la philosophie'' (1950), ''Philosophie politique'' (1956), jeung ''Philosophie morale'' (1961). Ieu buku-buku némbongkeun kumaha tarékah pikeun ngarti kana kakerasan ku cara ngasupkeunana kana wangun diskursif (wacana) téh jadi dasar pikeun réfléksi filosofis. Kusabab salawasna aya wangun kakerasan anyar nu tuwuh tina wangun kakerasan heubeul nu geus kaharti jeung kaasupkeun saméméhna, Weil negeskeun pentingna peran sajarah dina wacana filosofis.<ref>{{Cite book|title=Knowing and history : appropriations of Hegel in twentieth-century France|url=http://archive.org/details/knowinghistoryap00roth|publisher=Ithaca : Cornell University Press|date=1988|isbn=978-0-8014-2136-5|last=Internet Archive|first=Michael S.}}</ref> Peran sajarah ieu katempo dina pamikiran pulitik Weil, contona, nalika manéhna nolak pamanggih kontraktualis ngeunaan posisi asli sarta leuwih negeskeun asal-usul formasi pulitik nu boga sajarah, boga kontéks nu husus, jeung mindeng pinuh ku kakerasan, nu biasana dilakukeun ku pamingpin militér nu ngarebut wilayah. Ieu asal-usul sajarah dipaké pikeun ngajelaskeun kumaha tradisi budaya jeung pulitik mindeng diancikan ku wangun-wangun kakerasan kuno nu bisa bijil deui iraha waé atawa bisa méré pangaruh nu nyimpangkeun kana wangunna idéntitas pulitik. ==Référénsi== kx3u8tu99d6u8cvrokx3im0pwkb7spj 729688 729687 2026-10-03T13:11:13Z Noerintan 31373 729688 wikitext text/x-wiki '''Éric Weil''' (/veɪ/; Prancis: [vɛj]; 4 Juni 1904 – 1 Pébruari 1977) téh saurang filsuf Prancis-Jérman nu dipikawanoh lantaran ngamekarkeun téori nu nempatkeun tarékah pikeun ngarti kana kakerasan di puseur [[filsafat]].<ref>{{Cite journal|last=Régnier|first=Marcel|last2=Hegel Society of America, in cooperation with the Philosophy Documentation Center|date=1977|title=Memoriam for Eric Weil:|url=http://www.pdcnet.org/oom/service?url_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=&rft.imuse_id=owl_1977_0008_0004_0007_0007&svc_id=info:www.pdcnet.org/collection|journal=Owl of Minerva|volume=8|issue=4|pages=1–1|doi=10.5840/owl1977846|issn=0030-7580}}</ref> Nyebut dirina salaku panganut Kantian pasca-Hegelian, Weil téh inohong penting dina panarimaan Hegel di [[Prancis]] abad ka-20, kitu ogé dina ngahudangkeun deui minat kana Kant di éta nagara. Salaku panulis karya-karya asli nu gedé, ulikan kritis, jeung loba éséy dina [[basa Prancis]] salaku basa adaptasina, ogé dina [[basa Jérman]] jeung [[Basa Inggris|Inggris]], Weil téh saurang akademisi nu aktif sakaligus inteléktual publik. Kalibet dina rupa-rupa momen penting dina kahirupan inteléktual Prancis, contona, Weil jadi pamilon dina kuliah-kuliah kawentar nu dibikeun ku [[Alexandre Kojève]] ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'' karya Hegel, sarta tuluy boga peran penting di jurnal ''Critique'' nalika mimiti ngadeg, tuluy ngajabat jadi salah sahiji éditorna salila sababaraha taun.<ref>{{Cite book|title=Georges Bataille, Éric Weil, À en-tête de Critique. Correspondance (1946-1951).|url=https://www.researchgate.net/publication/299411916_Georges_Bataille_Eric_Weil_A_en-tete_de_Critique_Correspondance_1946-1951|date=2014-01-01|first=Sylvie|last=Patron|first2=Georges|last2=Weil}}</ref> Salaku guru nu boga pangaruh, murid-muridna, kawas Bourdieu, nyatet peran formatif Weil dina kamekaran inteléktual maranéhna.<ref>{{Cite book|title=In other words : essays towards a reflexive sociology|url=http://archive.org/details/inotherwordsessa0000bour|publisher=Cambridge : Polity|date=1990|isbn=978-0-7456-0588-3|last=Internet Archive|first=Pierre}}</ref> Ieu pangaruh ogé nu jadi cikal bakal ngadegna Institut Éric Weil, hiji yayasan jeung perpustakaan panalungtikan nu dijieun ku sakelompok urut muridna sanggeus manéhna maot. Salaku pamikir nu sistematis, karya-karya Weil nuturkeun babagian Kant antara filsafat praktis jeung téoritis; pedaran lengkep ngeunaan pamikiranna dimekarkeun dina ''Logique de la philosophie'' (1950), ''Philosophie politique'' (1956), jeung ''Philosophie morale'' (1961). Ieu buku-buku némbongkeun kumaha tarékah pikeun ngarti kana kakerasan ku cara ngasupkeunana kana wangun diskursif (wacana) téh jadi dasar pikeun réfléksi filosofis. Kusabab salawasna aya wangun kakerasan anyar nu tuwuh tina wangun kakerasan heubeul nu geus kaharti jeung kaasupkeun saméméhna, Weil negeskeun pentingna peran sajarah dina wacana filosofis.<ref>{{Cite book|title=Knowing and history : appropriations of Hegel in twentieth-century France|url=http://archive.org/details/knowinghistoryap00roth|publisher=Ithaca : Cornell University Press|date=1988|isbn=978-0-8014-2136-5|last=Internet Archive|first=Michael S.}}</ref> Peran sajarah ieu katempo dina pamikiran pulitik Weil, contona, nalika manéhna nolak pamanggih kontraktualis ngeunaan posisi asli sarta leuwih negeskeun asal-usul formasi pulitik nu boga sajarah, boga kontéks nu husus, jeung mindeng pinuh ku kakerasan, nu biasana dilakukeun ku pamingpin militér nu ngarebut wilayah. Ieu asal-usul sajarah dipaké pikeun ngajelaskeun kumaha tradisi budaya jeung pulitik mindeng diancikan ku wangun-wangun kakerasan kuno nu bisa bijil deui iraha waé atawa bisa méré pangaruh nu nyimpangkeun kana wangunna idéntitas pulitik. == Kahirupan awal jeung kasang tukang atikan == Weil lahir tanggal 8 Juni 1904 di kota Parchim di Kekaisaran Jérman, ti pasangan Louis jeung Ida (néé Löwenstein) Weil. Kulawarga Weil téh mangrupa kulawarga Yahudi nu lumayan beunghar. Manéhna ngaliwatan sakabéh masa leutikna di Parchim, di mana manéhna mimitina jadi murid di Parchim Vorschule tuluy di Friedrich-Franz-Gymnasium. Manéhna ngaréngsékeun sakolana di Gymnasium dina musim semi taun 1922 jeung ninggalkeun Parchim pikeun indit ka Sakola Kadokteran di Hamburg. Teu lila sanggeus Weil ngadaptar kuliah di universitas, bapana maot. Papaténna Louis Weil ngabalukarkeun kulawargana ngalaman kasusahan matéri nu terus lumangsung salila masa-masa Weil jadi mahasiswa. Salila Weil kuliah kadokteran, minatna kana filsafat geus katempo pisan: pendaftaran universitasna ti taun 1922 ngawakup salah sahiji kuliah Ernst Cassirer ngeunaan Filsafat Basa. Taun hareupna, Weil pindah ka Bérlin bari tetep neruskeun sakola kadokteranana. Salila dasawarsa saterusna, Weil, nu ayeuna ngagulik filsafat sacara pinuh, bolak-balik antara Hamburg jeung Bérlin sababaraha kali. Di antara Hamburg jeung Bérlin, Weil ngamimitian studi doktoralna jeung ahirna nulis disertasina "Des Pietro Pomponazzi Lehre von dem Menschen und der Welt" di handapeun bimbingan Cassirer. Dina ieu période, manéhna ngamimitian nerbitkeun ulasan jeung artikel, sarta gawé jadi guru privat. Dina ieu période ogé manéhna ngamimitian pergaulan jeung lingkaran di sabudeureun Aby Warburg katut Perpustakaan Warburg. Pindah deui ti Hamburg ka Bérlin dina taun 1930, Weil jadi sekretaris pribadi pikeun filsuf Max Dessoir, jeung kalibet dina penerbitan jurnalna, ''Zeitschrift für Ästhetik und allgemeine Kunstwissenschaft''. Dina taun 1932, Weil nerbitkeun disertasi doktoralna. Salila période nu pinuh ku géjolak ieu, Weil maca ''Mein Kampf'' jeung ngarti kana implikasi pulitik pikeun dirina salaku urang Yahudi, manéhna tuluy ngamimitian néangan pilihan-pilihan di luar nagri. Manéhna hususna ngalamar posisi di University of Puerto Rico, sanajan dina ahirna teu katarima. ==Référénsi== 11n52qro42yg2auw5m1eungwctg63ng 729689 729688 2026-10-03T13:12:55Z Noerintan 31373 729689 wikitext text/x-wiki '''Éric Weil''' (/veɪ/; Prancis: [vɛj]; 4 Juni 1904 – 1 Pébruari 1977) téh saurang filsuf Prancis-Jérman nu dipikawanoh lantaran ngamekarkeun téori nu nempatkeun tarékah pikeun ngarti kana kakerasan di puseur [[filsafat]].<ref>{{Cite journal|last=Régnier|first=Marcel|last2=Hegel Society of America, in cooperation with the Philosophy Documentation Center|date=1977|title=Memoriam for Eric Weil:|url=http://www.pdcnet.org/oom/service?url_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=&rft.imuse_id=owl_1977_0008_0004_0007_0007&svc_id=info:www.pdcnet.org/collection|journal=Owl of Minerva|volume=8|issue=4|pages=1–1|doi=10.5840/owl1977846|issn=0030-7580}}</ref> Nyebut dirina salaku panganut Kantian pasca-Hegelian, Weil téh inohong penting dina panarimaan Hegel di [[Prancis]] abad ka-20, kitu ogé dina ngahudangkeun deui minat kana Kant di éta nagara. Salaku panulis karya-karya asli nu gedé, ulikan kritis, jeung loba éséy dina [[basa Prancis]] salaku basa adaptasina, ogé dina [[basa Jérman]] jeung [[Basa Inggris|Inggris]], Weil téh saurang akademisi nu aktif sakaligus inteléktual publik. Kalibet dina rupa-rupa momen penting dina kahirupan inteléktual Prancis, contona, Weil jadi pamilon dina kuliah-kuliah kawentar nu dibikeun ku [[Alexandre Kojève]] ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'' karya Hegel, sarta tuluy boga peran penting di jurnal ''Critique'' nalika mimiti ngadeg, tuluy ngajabat jadi salah sahiji éditorna salila sababaraha taun.<ref>{{Cite book|title=Georges Bataille, Éric Weil, À en-tête de Critique. Correspondance (1946-1951).|url=https://www.researchgate.net/publication/299411916_Georges_Bataille_Eric_Weil_A_en-tete_de_Critique_Correspondance_1946-1951|date=2014-01-01|first=Sylvie|last=Patron|first2=Georges|last2=Weil}}</ref> Salaku guru nu boga pangaruh, murid-muridna, kawas Bourdieu, nyatet peran formatif Weil dina kamekaran inteléktual maranéhna.<ref>{{Cite book|title=In other words : essays towards a reflexive sociology|url=http://archive.org/details/inotherwordsessa0000bour|publisher=Cambridge : Polity|date=1990|isbn=978-0-7456-0588-3|last=Internet Archive|first=Pierre}}</ref> Ieu pangaruh ogé nu jadi cikal bakal ngadegna Institut Éric Weil, hiji yayasan jeung perpustakaan panalungtikan nu dijieun ku sakelompok urut muridna sanggeus manéhna maot. Salaku pamikir nu sistematis, karya-karya Weil nuturkeun babagian Kant antara filsafat praktis jeung téoritis; pedaran lengkep ngeunaan pamikiranna dimekarkeun dina ''Logique de la philosophie'' (1950), ''Philosophie politique'' (1956), jeung ''Philosophie morale'' (1961). Ieu buku-buku némbongkeun kumaha tarékah pikeun ngarti kana kakerasan ku cara ngasupkeunana kana wangun diskursif (wacana) téh jadi dasar pikeun réfléksi filosofis. Kusabab salawasna aya wangun kakerasan anyar nu tuwuh tina wangun kakerasan heubeul nu geus kaharti jeung kaasupkeun saméméhna, Weil negeskeun pentingna peran sajarah dina wacana filosofis.<ref>{{Cite book|title=Knowing and history : appropriations of Hegel in twentieth-century France|url=http://archive.org/details/knowinghistoryap00roth|publisher=Ithaca : Cornell University Press|date=1988|isbn=978-0-8014-2136-5|last=Internet Archive|first=Michael S.}}</ref> Peran sajarah ieu katempo dina pamikiran pulitik Weil, contona, nalika manéhna nolak pamanggih kontraktualis ngeunaan posisi asli sarta leuwih negeskeun asal-usul formasi pulitik nu boga sajarah, boga kontéks nu husus, jeung mindeng pinuh ku kakerasan, nu biasana dilakukeun ku pamingpin militér nu ngarebut wilayah. Ieu asal-usul sajarah dipaké pikeun ngajelaskeun kumaha tradisi budaya jeung pulitik mindeng diancikan ku wangun-wangun kakerasan kuno nu bisa bijil deui iraha waé atawa bisa méré pangaruh nu nyimpangkeun kana wangunna idéntitas pulitik. == Kahirupan awal jeung kasang tukang atikan == Weil lahir tanggal 8 Juni 1904 di kota Parchim di Kekaisaran Jérman, ti pasangan Louis jeung Ida (néé Löwenstein) Weil. Kulawarga Weil téh mangrupa kulawarga Yahudi nu lumayan beunghar. Manéhna ngaliwatan sakabéh masa leutikna di Parchim, di mana manéhna mimitina jadi murid di Parchim Vorschule tuluy di Friedrich-Franz-Gymnasium. Manéhna ngaréngsékeun sakolana di Gymnasium dina musim semi taun 1922 jeung ninggalkeun Parchim pikeun indit ka Sakola Kadokteran di Hamburg. Teu lila sanggeus Weil ngadaptar kuliah di universitas, bapana maot. Papaténna Louis Weil ngabalukarkeun kulawargana ngalaman kasusahan matéri nu terus lumangsung salila masa-masa Weil jadi mahasiswa. Salila Weil kuliah kadokteran, minatna kana filsafat geus katempo pisan: pendaftaran universitasna ti taun 1922 ngawakup salah sahiji kuliah Ernst Cassirer ngeunaan Filsafat Basa. Taun hareupna, Weil pindah ka Bérlin bari tetep neruskeun sakola kadokteranana. Salila dasawarsa saterusna, Weil, nu ayeuna ngagulik filsafat sacara pinuh, bolak-balik antara Hamburg jeung Bérlin sababaraha kali. Di antara Hamburg jeung Bérlin, Weil ngamimitian studi doktoralna jeung ahirna nulis disertasina "Des Pietro Pomponazzi Lehre von dem Menschen und der Welt" di handapeun bimbingan Cassirer. Dina ieu période, manéhna ngamimitian nerbitkeun ulasan jeung artikel, sarta gawé jadi guru privat. Dina ieu période ogé manéhna ngamimitian pergaulan jeung lingkaran di sabudeureun Aby Warburg katut Perpustakaan Warburg. Pindah deui ti Hamburg ka Bérlin dina taun 1930, Weil jadi sekretaris pribadi pikeun filsuf Max Dessoir, jeung kalibet dina penerbitan jurnalna, ''Zeitschrift für Ästhetik und allgemeine Kunstwissenschaft''. Dina taun 1932, Weil nerbitkeun disertasi doktoralna. Salila période nu pinuh ku géjolak ieu, Weil maca ''Mein Kampf'' jeung ngarti kana implikasi pulitik pikeun dirina salaku urang Yahudi, manéhna tuluy ngamimitian néangan pilihan-pilihan di luar nagri. Manéhna hususna ngalamar posisi di University of Puerto Rico, sanajan dina ahirna teu katarima. == Ngungsi ti Jérman == Dina April 1933, Weil pindah ka Paris. Dina mangsa ieu ogé manéhna mimiti boga hubungan jeung Anne Mendelsohn, sobat dalit Hannah Arendt ti leuleutik, nu sarua mangrupa imigran Jérman katurunan Yahudi. Taun-taun mimitina Weil di Prancis téh bener-bener ripuh; manéhna mindeng pindah-pindah tempat jeung remen kakurangan duit. Tapi sanajan kitu, dina mangsa ieu manéhna jeung Anne kawin, mimitina ngaliwatan upacara sipil di Paris tanggal 16 Oktober 1934, tuluy dituturkeun ku upacara kaagamaan di Luksemburg saminggu ti harita. Luksemburg jadi titik pasamoan antara Weil jeung barayana, lantaran sanggeus ninggalkeun Jérman dina 1933, manéhna embung balik deui ka ditu salila mangtaun-taun. Dina ieu période, sanajan hirupna acan panceg (teu stabil), Weil mimiti ngahiji jeung bunderan kahirupan inteléktual Prancis di Paris. Manéhna pindah warganagara (naturalisasi) jadi warga nagara Prancis jeung neruskeun panalungtikanana ngeunaan humanismeu Renaisans. Manéhna ngahasilkeun ulikanana nu dijudulan "Ficin et Plotin" ngeunaan Néoplatonismeu Marsilio Ficino sarta tarékahna, ngaliwatan karya Plotinus, pikeun ngahijikeun Platonismeu jeung Kristen.[6] Ieu karya tetep can diterbitkeun nepi ka taun 2007. Kira-kira dina mangsa ieu, manéhna ngamimitian pagawéan nu engkéna bakal meuncak jadi buku ''Logique de la philosophie'', minangka réfléksi ngeunaan peran nu dicoo ku kategori filosofis jeung rasionalitas diskursif dina sajarah. Hubunganana jeung Alexandre Koyré, nu ngaranna dipaké salaku dedikasi dina ''Logique de la philosophie'', ogé dimimitian dina ieu mangsa, di mana manéhna rukun gawé bareng Koyré di jurnal ''Recherches Philosophiques'' ti taun 1934 nepi ka 1938. Manéhna miluan seminar Koyré ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'', jeung terus miluan basa éta seminar dicokot alih ku Alexandre Kojève. Koyré ogé nu jadi pambimbing pikeun karya nu dipertahankeun ku Weil di École pratique des hautes études, nyaéta "La critique de l'astrologie chez Pic de la Mirandole" nu manjangkeun ulikanana ngeunaan Renaisans, sangkan manéhna meunang gelar nu satara di Prancis. Kajadian-kajadian di ahir taun 1930-an ngaruksak pisan kahirupan jalma-jalma di sabudeureun Weil. Indungna kapaksa ngajual imah kulawarga di Parchim. Imah dulur awéwéna, Ruth, jeung dahuanana Dr. Siegfried Cohn diranjah tur diacak-acak, sarta Siegfried ditéwak. Taun hareupna, dina 1939, kulawarga Cohn ngirimkeun anak-anak awéwéna ka Walanda sangkan bisa disumputkeun. Ngan ukur Siegfried jeung budak-budak awéwéna éta nu salamet tina perang, bari ngatur kapindahanana ka Australia. ==Référénsi== 9l8fw1m7pfh9kv3rb57agbncbo1mti0 729690 729689 2026-10-03T13:13:32Z Noerintan 31373 /* Ngungsi ti Jérman */ 729690 wikitext text/x-wiki '''Éric Weil''' (/veɪ/; Prancis: [vɛj]; 4 Juni 1904 – 1 Pébruari 1977) téh saurang filsuf Prancis-Jérman nu dipikawanoh lantaran ngamekarkeun téori nu nempatkeun tarékah pikeun ngarti kana kakerasan di puseur [[filsafat]].<ref>{{Cite journal|last=Régnier|first=Marcel|last2=Hegel Society of America, in cooperation with the Philosophy Documentation Center|date=1977|title=Memoriam for Eric Weil:|url=http://www.pdcnet.org/oom/service?url_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=&rft.imuse_id=owl_1977_0008_0004_0007_0007&svc_id=info:www.pdcnet.org/collection|journal=Owl of Minerva|volume=8|issue=4|pages=1–1|doi=10.5840/owl1977846|issn=0030-7580}}</ref> Nyebut dirina salaku panganut Kantian pasca-Hegelian, Weil téh inohong penting dina panarimaan Hegel di [[Prancis]] abad ka-20, kitu ogé dina ngahudangkeun deui minat kana Kant di éta nagara. Salaku panulis karya-karya asli nu gedé, ulikan kritis, jeung loba éséy dina [[basa Prancis]] salaku basa adaptasina, ogé dina [[basa Jérman]] jeung [[Basa Inggris|Inggris]], Weil téh saurang akademisi nu aktif sakaligus inteléktual publik. Kalibet dina rupa-rupa momen penting dina kahirupan inteléktual Prancis, contona, Weil jadi pamilon dina kuliah-kuliah kawentar nu dibikeun ku [[Alexandre Kojève]] ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'' karya Hegel, sarta tuluy boga peran penting di jurnal ''Critique'' nalika mimiti ngadeg, tuluy ngajabat jadi salah sahiji éditorna salila sababaraha taun.<ref>{{Cite book|title=Georges Bataille, Éric Weil, À en-tête de Critique. Correspondance (1946-1951).|url=https://www.researchgate.net/publication/299411916_Georges_Bataille_Eric_Weil_A_en-tete_de_Critique_Correspondance_1946-1951|date=2014-01-01|first=Sylvie|last=Patron|first2=Georges|last2=Weil}}</ref> Salaku guru nu boga pangaruh, murid-muridna, kawas Bourdieu, nyatet peran formatif Weil dina kamekaran inteléktual maranéhna.<ref>{{Cite book|title=In other words : essays towards a reflexive sociology|url=http://archive.org/details/inotherwordsessa0000bour|publisher=Cambridge : Polity|date=1990|isbn=978-0-7456-0588-3|last=Internet Archive|first=Pierre}}</ref> Ieu pangaruh ogé nu jadi cikal bakal ngadegna Institut Éric Weil, hiji yayasan jeung perpustakaan panalungtikan nu dijieun ku sakelompok urut muridna sanggeus manéhna maot. Salaku pamikir nu sistematis, karya-karya Weil nuturkeun babagian Kant antara filsafat praktis jeung téoritis; pedaran lengkep ngeunaan pamikiranna dimekarkeun dina ''Logique de la philosophie'' (1950), ''Philosophie politique'' (1956), jeung ''Philosophie morale'' (1961). Ieu buku-buku némbongkeun kumaha tarékah pikeun ngarti kana kakerasan ku cara ngasupkeunana kana wangun diskursif (wacana) téh jadi dasar pikeun réfléksi filosofis. Kusabab salawasna aya wangun kakerasan anyar nu tuwuh tina wangun kakerasan heubeul nu geus kaharti jeung kaasupkeun saméméhna, Weil negeskeun pentingna peran sajarah dina wacana filosofis.<ref>{{Cite book|title=Knowing and history : appropriations of Hegel in twentieth-century France|url=http://archive.org/details/knowinghistoryap00roth|publisher=Ithaca : Cornell University Press|date=1988|isbn=978-0-8014-2136-5|last=Internet Archive|first=Michael S.}}</ref> Peran sajarah ieu katempo dina pamikiran pulitik Weil, contona, nalika manéhna nolak pamanggih kontraktualis ngeunaan posisi asli sarta leuwih negeskeun asal-usul formasi pulitik nu boga sajarah, boga kontéks nu husus, jeung mindeng pinuh ku kakerasan, nu biasana dilakukeun ku pamingpin militér nu ngarebut wilayah. Ieu asal-usul sajarah dipaké pikeun ngajelaskeun kumaha tradisi budaya jeung pulitik mindeng diancikan ku wangun-wangun kakerasan kuno nu bisa bijil deui iraha waé atawa bisa méré pangaruh nu nyimpangkeun kana wangunna idéntitas pulitik. == Kahirupan awal jeung kasang tukang atikan == Weil lahir tanggal 8 Juni 1904 di kota Parchim di Kekaisaran Jérman, ti pasangan Louis jeung Ida (néé Löwenstein) Weil. Kulawarga Weil téh mangrupa kulawarga Yahudi nu lumayan beunghar. Manéhna ngaliwatan sakabéh masa leutikna di Parchim, di mana manéhna mimitina jadi murid di Parchim Vorschule tuluy di Friedrich-Franz-Gymnasium. Manéhna ngaréngsékeun sakolana di Gymnasium dina musim semi taun 1922 jeung ninggalkeun Parchim pikeun indit ka Sakola Kadokteran di Hamburg. Teu lila sanggeus Weil ngadaptar kuliah di universitas, bapana maot. Papaténna Louis Weil ngabalukarkeun kulawargana ngalaman kasusahan matéri nu terus lumangsung salila masa-masa Weil jadi mahasiswa. Salila Weil kuliah kadokteran, minatna kana filsafat geus katempo pisan: pendaftaran universitasna ti taun 1922 ngawakup salah sahiji kuliah Ernst Cassirer ngeunaan Filsafat Basa. Taun hareupna, Weil pindah ka Bérlin bari tetep neruskeun sakola kadokteranana. Salila dasawarsa saterusna, Weil, nu ayeuna ngagulik filsafat sacara pinuh, bolak-balik antara Hamburg jeung Bérlin sababaraha kali. Di antara Hamburg jeung Bérlin, Weil ngamimitian studi doktoralna jeung ahirna nulis disertasina "Des Pietro Pomponazzi Lehre von dem Menschen und der Welt" di handapeun bimbingan Cassirer. Dina ieu période, manéhna ngamimitian nerbitkeun ulasan jeung artikel, sarta gawé jadi guru privat. Dina ieu période ogé manéhna ngamimitian pergaulan jeung lingkaran di sabudeureun Aby Warburg katut Perpustakaan Warburg. Pindah deui ti Hamburg ka Bérlin dina taun 1930, Weil jadi sekretaris pribadi pikeun filsuf Max Dessoir, jeung kalibet dina penerbitan jurnalna, ''Zeitschrift für Ästhetik und allgemeine Kunstwissenschaft''. Dina taun 1932, Weil nerbitkeun disertasi doktoralna. Salila période nu pinuh ku géjolak ieu, Weil maca ''Mein Kampf'' jeung ngarti kana implikasi pulitik pikeun dirina salaku urang Yahudi, manéhna tuluy ngamimitian néangan pilihan-pilihan di luar nagri. Manéhna hususna ngalamar posisi di University of Puerto Rico, sanajan dina ahirna teu katarima. == Ngungsi ti Jérman == Dina April 1933, Weil pindah ka Paris. Dina mangsa ieu ogé manéhna mimiti boga hubungan jeung Anne Mendelsohn, sobat dalit Hannah Arendt ti leuleutik, nu sarua mangrupa imigran Jérman katurunan Yahudi. Taun-taun mimitina Weil di Prancis téh bener-bener ripuh; manéhna mindeng pindah-pindah tempat jeung remen kakurangan duit. Tapi sanajan kitu, dina mangsa ieu manéhna jeung Anne kawin, mimitina ngaliwatan upacara sipil di Paris tanggal 16 Oktober 1934, tuluy dituturkeun ku upacara kaagamaan di Luksemburg saminggu ti harita. Luksemburg jadi titik pasamoan antara Weil jeung barayana, lantaran sanggeus ninggalkeun Jérman dina 1933, manéhna embung balik deui ka ditu salila mangtaun-taun. Dina ieu période, sanajan hirupna acan panceg (teu stabil), Weil mimiti ngahiji jeung bunderan kahirupan inteléktual Prancis di Paris. Manéhna pindah warganagara (naturalisasi) jadi warga nagara Prancis jeung neruskeun panalungtikanana ngeunaan humanismeu Renaisans. Manéhna ngahasilkeun ulikanana nu dijudulan "Ficin et Plotin" ngeunaan Néoplatonismeu Marsilio Ficino sarta tarékahna, ngaliwatan karya Plotinus, pikeun ngahijikeun Platonismeu jeung Kristen. Ieu karya tetep can diterbitkeun nepi ka taun 2007. Kira-kira dina mangsa ieu, manéhna ngamimitian pagawéan nu engkéna bakal meuncak jadi buku ''Logique de la philosophie'', minangka réfléksi ngeunaan peran nu dicoo ku kategori filosofis jeung rasionalitas diskursif dina sajarah. Hubunganana jeung Alexandre Koyré, nu ngaranna dipaké salaku dedikasi dina ''Logique de la philosophie'', ogé dimimitian dina ieu mangsa, di mana manéhna rukun gawé bareng Koyré di jurnal ''Recherches Philosophiques'' ti taun 1934 nepi ka 1938. Manéhna miluan seminar Koyré ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'', jeung terus miluan basa éta seminar dicokot alih ku Alexandre Kojève. Koyré ogé nu jadi pambimbing pikeun karya nu dipertahankeun ku Weil di École pratique des hautes études, nyaéta "La critique de l'astrologie chez Pic de la Mirandole" nu manjangkeun ulikanana ngeunaan Renaisans, sangkan manéhna meunang gelar nu satara di Prancis. Kajadian-kajadian di ahir taun 1930-an ngaruksak pisan kahirupan jalma-jalma di sabudeureun Weil. Indungna kapaksa ngajual imah kulawarga di Parchim. Imah dulur awéwéna, Ruth, jeung dahuanana Dr. Siegfried Cohn diranjah tur diacak-acak, sarta Siegfried ditéwak. Taun hareupna, dina 1939, kulawarga Cohn ngirimkeun anak-anak awéwéna ka Walanda sangkan bisa disumputkeun. Ngan ukur Siegfried jeung budak-budak awéwéna éta nu salamet tina perang, bari ngatur kapindahanana ka Australia. ==Référénsi== d3nyuzp94z6lxls6luaa4z4kqj7wt89 729691 729690 2026-10-03T13:15:09Z Noerintan 31373 729691 wikitext text/x-wiki '''Éric Weil''' (/veɪ/; Prancis: [vɛj]; 4 Juni 1904 – 1 Pébruari 1977) téh saurang filsuf Prancis-Jérman nu dipikawanoh lantaran ngamekarkeun téori nu nempatkeun tarékah pikeun ngarti kana kakerasan di puseur [[filsafat]].<ref>{{Cite journal|last=Régnier|first=Marcel|last2=Hegel Society of America, in cooperation with the Philosophy Documentation Center|date=1977|title=Memoriam for Eric Weil:|url=http://www.pdcnet.org/oom/service?url_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=&rft.imuse_id=owl_1977_0008_0004_0007_0007&svc_id=info:www.pdcnet.org/collection|journal=Owl of Minerva|volume=8|issue=4|pages=1–1|doi=10.5840/owl1977846|issn=0030-7580}}</ref> Nyebut dirina salaku panganut Kantian pasca-Hegelian, Weil téh inohong penting dina panarimaan Hegel di [[Prancis]] abad ka-20, kitu ogé dina ngahudangkeun deui minat kana Kant di éta nagara. Salaku panulis karya-karya asli nu gedé, ulikan kritis, jeung loba éséy dina [[basa Prancis]] salaku basa adaptasina, ogé dina [[basa Jérman]] jeung [[Basa Inggris|Inggris]], Weil téh saurang akademisi nu aktif sakaligus inteléktual publik. Kalibet dina rupa-rupa momen penting dina kahirupan inteléktual Prancis, contona, Weil jadi pamilon dina kuliah-kuliah kawentar nu dibikeun ku [[Alexandre Kojève]] ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'' karya Hegel, sarta tuluy boga peran penting di jurnal ''Critique'' nalika mimiti ngadeg, tuluy ngajabat jadi salah sahiji éditorna salila sababaraha taun.<ref>{{Cite book|title=Georges Bataille, Éric Weil, À en-tête de Critique. Correspondance (1946-1951).|url=https://www.researchgate.net/publication/299411916_Georges_Bataille_Eric_Weil_A_en-tete_de_Critique_Correspondance_1946-1951|date=2014-01-01|first=Sylvie|last=Patron|first2=Georges|last2=Weil}}</ref> Salaku guru nu boga pangaruh, murid-muridna, kawas Bourdieu, nyatet peran formatif Weil dina kamekaran inteléktual maranéhna.<ref>{{Cite book|title=In other words : essays towards a reflexive sociology|url=http://archive.org/details/inotherwordsessa0000bour|publisher=Cambridge : Polity|date=1990|isbn=978-0-7456-0588-3|last=Internet Archive|first=Pierre}}</ref> Ieu pangaruh ogé nu jadi cikal bakal ngadegna Institut Éric Weil, hiji yayasan jeung perpustakaan panalungtikan nu dijieun ku sakelompok urut muridna sanggeus manéhna maot. Salaku pamikir nu sistematis, karya-karya Weil nuturkeun babagian Kant antara filsafat praktis jeung téoritis; pedaran lengkep ngeunaan pamikiranna dimekarkeun dina ''Logique de la philosophie'' (1950), ''Philosophie politique'' (1956), jeung ''Philosophie morale'' (1961). Ieu buku-buku némbongkeun kumaha tarékah pikeun ngarti kana kakerasan ku cara ngasupkeunana kana wangun diskursif (wacana) téh jadi dasar pikeun réfléksi filosofis. Kusabab salawasna aya wangun kakerasan anyar nu tuwuh tina wangun kakerasan heubeul nu geus kaharti jeung kaasupkeun saméméhna, Weil negeskeun pentingna peran sajarah dina wacana filosofis.<ref>{{Cite book|title=Knowing and history : appropriations of Hegel in twentieth-century France|url=http://archive.org/details/knowinghistoryap00roth|publisher=Ithaca : Cornell University Press|date=1988|isbn=978-0-8014-2136-5|last=Internet Archive|first=Michael S.}}</ref> Peran sajarah ieu katempo dina pamikiran pulitik Weil, contona, nalika manéhna nolak pamanggih kontraktualis ngeunaan posisi asli sarta leuwih negeskeun asal-usul formasi pulitik nu boga sajarah, boga kontéks nu husus, jeung mindeng pinuh ku kakerasan, nu biasana dilakukeun ku pamingpin militér nu ngarebut wilayah. Ieu asal-usul sajarah dipaké pikeun ngajelaskeun kumaha tradisi budaya jeung pulitik mindeng diancikan ku wangun-wangun kakerasan kuno nu bisa bijil deui iraha waé atawa bisa méré pangaruh nu nyimpangkeun kana wangunna idéntitas pulitik. == Kahirupan awal jeung kasang tukang atikan == Weil lahir tanggal 8 Juni 1904 di kota Parchim di Kekaisaran Jérman, ti pasangan Louis jeung Ida (néé Löwenstein) Weil. Kulawarga Weil téh mangrupa kulawarga Yahudi nu lumayan beunghar. Manéhna ngaliwatan sakabéh masa leutikna di Parchim, di mana manéhna mimitina jadi murid di Parchim Vorschule tuluy di Friedrich-Franz-Gymnasium. Manéhna ngaréngsékeun sakolana di Gymnasium dina musim semi taun 1922 jeung ninggalkeun Parchim pikeun indit ka Sakola Kadokteran di Hamburg. Teu lila sanggeus Weil ngadaptar kuliah di universitas, bapana maot. Papaténna Louis Weil ngabalukarkeun kulawargana ngalaman kasusahan matéri nu terus lumangsung salila masa-masa Weil jadi mahasiswa. Salila Weil kuliah kadokteran, minatna kana filsafat geus katempo pisan: pendaftaran universitasna ti taun 1922 ngawakup salah sahiji kuliah Ernst Cassirer ngeunaan Filsafat Basa. Taun hareupna, Weil pindah ka Bérlin bari tetep neruskeun sakola kadokteranana. Salila dasawarsa saterusna, Weil, nu ayeuna ngagulik filsafat sacara pinuh, bolak-balik antara Hamburg jeung Bérlin sababaraha kali. Di antara Hamburg jeung Bérlin, Weil ngamimitian studi doktoralna jeung ahirna nulis disertasina "Des Pietro Pomponazzi Lehre von dem Menschen und der Welt" di handapeun bimbingan Cassirer. Dina ieu période, manéhna ngamimitian nerbitkeun ulasan jeung artikel, sarta gawé jadi guru privat. Dina ieu période ogé manéhna ngamimitian pergaulan jeung lingkaran di sabudeureun Aby Warburg katut Perpustakaan Warburg. Pindah deui ti Hamburg ka Bérlin dina taun 1930, Weil jadi sekretaris pribadi pikeun filsuf Max Dessoir, jeung kalibet dina penerbitan jurnalna, ''Zeitschrift für Ästhetik und allgemeine Kunstwissenschaft''. Dina taun 1932, Weil nerbitkeun disertasi doktoralna. Salila période nu pinuh ku géjolak ieu, Weil maca ''Mein Kampf'' jeung ngarti kana implikasi pulitik pikeun dirina salaku urang Yahudi, manéhna tuluy ngamimitian néangan pilihan-pilihan di luar nagri. Manéhna hususna ngalamar posisi di University of Puerto Rico, sanajan dina ahirna teu katarima. == Ngungsi ti Jérman == Dina April 1933, Weil pindah ka Paris. Dina mangsa ieu ogé manéhna mimiti boga hubungan jeung Anne Mendelsohn, sobat dalit Hannah Arendt ti leuleutik, nu sarua mangrupa imigran Jérman katurunan Yahudi. Taun-taun mimitina Weil di Prancis téh bener-bener ripuh; manéhna mindeng pindah-pindah tempat jeung remen kakurangan duit. Tapi sanajan kitu, dina mangsa ieu manéhna jeung Anne kawin, mimitina ngaliwatan upacara sipil di Paris tanggal 16 Oktober 1934, tuluy dituturkeun ku upacara kaagamaan di Luksemburg saminggu ti harita. Luksemburg jadi titik pasamoan antara Weil jeung barayana, lantaran sanggeus ninggalkeun Jérman dina 1933, manéhna embung balik deui ka ditu salila mangtaun-taun. Dina ieu période, sanajan hirupna acan panceg (teu stabil), Weil mimiti ngahiji jeung bunderan kahirupan inteléktual Prancis di Paris. Manéhna pindah warganagara (naturalisasi) jadi warga nagara Prancis jeung neruskeun panalungtikanana ngeunaan humanismeu Renaisans. Manéhna ngahasilkeun ulikanana nu dijudulan "Ficin et Plotin" ngeunaan Néoplatonismeu Marsilio Ficino sarta tarékahna, ngaliwatan karya Plotinus, pikeun ngahijikeun Platonismeu jeung Kristen. Ieu karya tetep can diterbitkeun nepi ka taun 2007. Kira-kira dina mangsa ieu, manéhna ngamimitian pagawéan nu engkéna bakal meuncak jadi buku ''Logique de la philosophie'', minangka réfléksi ngeunaan peran nu dicoo ku kategori filosofis jeung rasionalitas diskursif dina sajarah. Hubunganana jeung Alexandre Koyré, nu ngaranna dipaké salaku dedikasi dina ''Logique de la philosophie'', ogé dimimitian dina ieu mangsa, di mana manéhna rukun gawé bareng Koyré di jurnal ''Recherches Philosophiques'' ti taun 1934 nepi ka 1938. Manéhna miluan seminar Koyré ngeunaan ''Phenomenology of Spirit'', jeung terus miluan basa éta seminar dicokot alih ku Alexandre Kojève. Koyré ogé nu jadi pambimbing pikeun karya nu dipertahankeun ku Weil di École pratique des hautes études, nyaéta "La critique de l'astrologie chez Pic de la Mirandole" nu manjangkeun ulikanana ngeunaan Renaisans, sangkan manéhna meunang gelar nu satara di Prancis. Kajadian-kajadian di ahir taun 1930-an ngaruksak pisan kahirupan jalma-jalma di sabudeureun Weil. Indungna kapaksa ngajual imah kulawarga di Parchim. Imah dulur awéwéna, Ruth, jeung dahuanana Dr. Siegfried Cohn diranjah tur diacak-acak, sarta Siegfried ditéwak. Taun hareupna, dina 1939, kulawarga Cohn ngirimkeun anak-anak awéwéna ka Walanda sangkan bisa disumputkeun. Ngan ukur Siegfried jeung budak-budak awéwéna éta nu salamet tina perang, bari ngatur kapindahanana ka Australia. == Mangsa perang == Perang Dunya Kadua méré pangaruh nu jero pisan ka Weil, kawas ka loba jalma di generasina. Ieu téh lain ukur lantaran manéhna saurang Yahudi Jérman, nu matak ngarasa leuwih jero batan urang Éropa non-Yahudi kana tekenan mimiti jeung ahir ti rezim Nazi, tapi ogé lantaran ieu perang méré gambaran nu jelas ngeunaan komitmen filosofis, pulitik, jeung kamanusaan Weil. Parobahan dina pamikiranna mémang geus lumangsung saméméh perang. Ieu mangsa nu produktif di Paris nandaan mimitina réfléksi nu engkéna bakal jadi buku ''Logique de la philosophie''. Weil mimiti nyusun téorina ngeunaan kumaha konsép-konsép filosofis anu dasar bisa ngatur jeung ngawangun dunya. Dina ieu karya, Weil nyieun antinomi (pertentangan) dasar antara kabébasan jeung kakerasan, sarta némbongkeun kumaha rasionalitas diskursif téh mangrupa hasil tina interaksi antara éta dua kakuatan. Ieu lantaran, pikeun Weil, rasionalitas diskursif téh mangrupa produk tina ngungkulan kakerasan ngaliwatan interpretasina kana wangun logis tina kontradiksi. ==Référénsi== 9ugh7mokykxrqlmztmr7s637dt8q2rh 0 109096 729692 2026-10-03T18:44:38Z Oceanmuse 22609 Nyieun kaca anyar '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014. Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan... 729692 wikitext text/x-wiki '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014. Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng. Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate. Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. 0d3vdrep0ilu36o3ficu6b6bi4e0yt8 729693 729692 2026-10-03T18:45:08Z Oceanmuse 22609 729693 wikitext text/x-wiki '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014. Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng. Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate. Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Benteng Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Benteng Willemstad nyaéta sagi opat. 3m69fr842glg3mlfifp0rfsu3pr975n 729694 729693 2026-10-03T18:46:06Z Oceanmuse 22609 729694 wikitext text/x-wiki '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng. Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate. Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Benteng Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Benteng Willemstad nyaéta sagi opat. gqn5s55ggvvm68mb0t7ut2tir355jd7 729695 729694 2026-10-03T18:46:23Z Oceanmuse 22609 729695 wikitext text/x-wiki '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng. Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate. Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Benteng Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Benteng Willemstad nyaéta sagi opat. == Rujukan == 0zr6zgz4kgp28blt6thzrpex1waruqq 729696 729695 2026-10-03T18:46:49Z Oceanmuse 22609 729696 wikitext text/x-wiki '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate. Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Benteng Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Benteng Willemstad nyaéta sagi opat. == Rujukan == 3mhluwqfhnl9xfqh367iu0upphkh2d9 729697 729696 2026-10-03T18:47:29Z Oceanmuse 22609 729697 wikitext text/x-wiki '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Benteng Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Benteng Willemstad nyaéta sagi opat. == Rujukan == 7zyvci3td1mxde3cyzs303fxlz2k3um 729698 729697 2026-10-03T18:48:06Z Oceanmuse 22609 729698 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Benteng Willemstad atawa Benteng Takome]] '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Benteng Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Benteng Willemstad nyaéta sagi opat. == Rujukan == 1fki6vsg8gcx8t8iae2kqnprxtesmej 729701 729698 2026-10-03T23:03:51Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Benteng Willemstad]] ka [[Bénténg Willemstad]]: Diluyukeun kana cara ngucapkeunana 729698 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Benteng Willemstad atawa Benteng Takome]] '''Benteng Willemstad''' atawa '''Benteng Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Benteng Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Benteng Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Benteng Willemstad nyaéta sagi opat. == Rujukan == 1fki6vsg8gcx8t8iae2kqnprxtesmej 729703 729701 2026-10-03T23:05:59Z Rafka Aditia 29183 benteng → bénténg 729703 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Bénténg Willemstad atawa Bénténg Takome]] '''Bénténg Willemstad''' atawa '''Bénténg Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Bénténg Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Bénténg Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Bénténg Willemstad nyaéta sagi opat. == Rujukan == g3uiw1cm0ujdxq1on2jkhphm7sh76nt 729705 729703 2026-10-04T03:13:33Z Oceanmuse 22609 729705 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Bénténg Willemstad atawa Bénténg Takome]] '''Bénténg Willemstad''' atawa '''Bénténg Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Bénténg Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Bénténg Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Bénténg Willemstad nyaéta sagi opat. == Sajarah singget pangwangunan bénténg == Benteng Willemstad diwangun dina awal abad ka-17 Masehi dumasar kana paréntah saurang laksamana Walanda nu ngaranna Simon Jansz Hoen. Pangwangunan bénténg ieu dipigawé ku 100 urang prajurit Walanda. Tujuanana pikeun ngajaga wewengkon beulah kalér Pulo Ternate tina serangan Spanyol. Sultan Said Barakati kungsi nganjang ka Benteng Willemstad dina 1 April 1606 nalika eureun heula dina lalampahanana ka Kasultanan Jailolo. Salian ti pikeun kaperluan pertahanan, Benteng Willemstad ogé kungsi dipaké minangka tempat ngumpulkeun jeung dagang cengkéh, nyaéta ti 4 Nopémber 1609. Benteng Willemstad kaasup kana dalapan bénténg sajarah anu masih kénéh aya di Pulo Ternate. Bénténg ieu jadi salah sahiji tapak sajarah ayana bangsa Éropa jeung paséa dina perdagangan bungbu-bungbu di Kapuloan Maluku. Sababaraha ahli sajarah nyindekkeun yén datangna bangsa Éropa ka Maluku raket patalina jeung perdagangan cengkéh. Saméméh bangsa Éropa datang, padagang Arab geus leuwih tiheula daratang ka Maluku, tapi maranéhna henteu ngawangun bénténg saperti anu dilakukeun ku bangsa Éropa. == Rujukan == b6h3ihpfn54x41pbt03fy1ssicypvnq 729706 729705 2026-10-04T03:14:09Z Oceanmuse 22609 /* Sajarah singget pangwangunan bénténg */ 729706 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Bénténg Willemstad atawa Bénténg Takome]] '''Bénténg Willemstad''' atawa '''Bénténg Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Bénténg Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Bénténg Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Bénténg Willemstad nyaéta sagi opat. == Sajarah singget pangwangunan bénténg == Benteng Willemstad diwangun dina awal abad ka-17 Masehi dumasar kana paréntah saurang laksamana Walanda nu ngaranna Simon Jansz Hoen. Pangwangunan bénténg ieu dipigawé ku 100 urang prajurit Walanda. Tujuanana pikeun ngajaga wewengkon beulah kalér Pulo Ternate tina serangan Spanyol. Sultan Said Barakati kungsi nganjang ka Benteng Willemstad dina 1 April 1606 nalika eureun heula dina lalampahanana ka Kasultanan Jailolo. Salian ti pikeun kaperluan pertahanan, Benteng Willemstad ogé kungsi dipaké minangka tempat ngumpulkeun jeung dagang cengkéh, nyaéta ti 4 Nopémber 1609.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=102-103|url-status=live}}</ref> Benteng Willemstad kaasup kana dalapan bénténg sajarah anu masih kénéh aya di Pulo Ternate. Bénténg ieu jadi salah sahiji tapak sajarah ayana bangsa Éropa jeung paséa dina perdagangan bungbu-bungbu di Kapuloan Maluku. Sababaraha ahli sajarah nyindekkeun yén datangna bangsa Éropa ka Maluku raket patalina jeung perdagangan cengkéh. Saméméh bangsa Éropa datang, padagang Arab geus leuwih tiheula daratang ka Maluku, tapi maranéhna henteu ngawangun bénténg saperti anu dilakukeun ku bangsa Éropa. == Rujukan == 56kxs1fsvglrsx13q8zq0vkddflelg6 729707 729706 2026-10-04T03:14:30Z Oceanmuse 22609 /* Sajarah singget pangwangunan bénténg */ 729707 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Bénténg Willemstad atawa Bénténg Takome]] '''Bénténg Willemstad''' atawa '''Bénténg Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Bénténg Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Bénténg Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Bénténg Willemstad nyaéta sagi opat. == Sajarah singget pangwangunan bénténg == Benteng Willemstad diwangun dina awal abad ka-17 Masehi dumasar kana paréntah saurang laksamana Walanda nu ngaranna Simon Jansz Hoen. Pangwangunan bénténg ieu dipigawé ku 100 urang prajurit Walanda. Tujuanana pikeun ngajaga wewengkon beulah kalér Pulo Ternate tina serangan Spanyol. Sultan Said Barakati kungsi nganjang ka Benteng Willemstad dina 1 April 1606 nalika eureun heula dina lalampahanana ka Kasultanan Jailolo. Salian ti pikeun kaperluan pertahanan, Benteng Willemstad ogé kungsi dipaké minangka tempat ngumpulkeun jeung dagang cengkéh, nyaéta ti 4 Nopémber 1609.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=102-103|url-status=live}}</ref> Benteng Willemstad kaasup kana dalapan bénténg sajarah anu masih kénéh aya di Pulo Ternate. Bénténg ieu jadi salah sahiji tapak sajarah ayana bangsa Éropa jeung paséa dina perdagangan bungbu-bungbu di Kapuloan Maluku. Sababaraha ahli sajarah nyindekkeun yén datangna bangsa Éropa ka Maluku raket patalina jeung perdagangan cengkéh. Saméméh bangsa Éropa datang, padagang Arab geus leuwih tiheula daratang ka Maluku, tapi maranéhna henteu ngawangun bénténg saperti anu dilakukeun ku bangsa Éropa.<ref name=":1" /> == Rujukan == bdlcfcjzzg4ylmiru4cgv562owksbw5 729708 729707 2026-10-04T03:15:32Z Oceanmuse 22609 /* Sajarah singget pangwangunan bénténg */ 729708 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Bénténg Willemstad atawa Bénténg Takome]] '''Bénténg Willemstad''' atawa '''Bénténg Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Bénténg Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Bénténg Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Bénténg Willemstad nyaéta sagi opat. == Sajarah singget pangwangunan bénténg == [[Gambar:Jalan Penanda Takome tempat Benteng Willemstad atau Benteng Takome-2.jpg|kiri|jmpl|Jalan Anu Nandaan Bénténg Willemstad atau Bénténg Takome]] Benteng Willemstad diwangun dina awal abad ka-17 Masehi dumasar kana paréntah saurang laksamana Walanda nu ngaranna Simon Jansz Hoen. Pangwangunan bénténg ieu dipigawé ku 100 urang prajurit Walanda. Tujuanana pikeun ngajaga wewengkon beulah kalér Pulo Ternate tina serangan Spanyol. Sultan Said Barakati kungsi nganjang ka Benteng Willemstad dina 1 April 1606 nalika eureun heula dina lalampahanana ka Kasultanan Jailolo. Salian ti pikeun kaperluan pertahanan, Benteng Willemstad ogé kungsi dipaké minangka tempat ngumpulkeun jeung dagang cengkéh, nyaéta ti 4 Nopémber 1609.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=102-103|url-status=live}}</ref> Benteng Willemstad kaasup kana dalapan bénténg sajarah anu masih kénéh aya di Pulo Ternate. Bénténg ieu jadi salah sahiji tapak sajarah ayana bangsa Éropa jeung paséa dina perdagangan bungbu-bungbu di Kapuloan Maluku. Sababaraha ahli sajarah nyindekkeun yén datangna bangsa Éropa ka Maluku raket patalina jeung perdagangan cengkéh. Saméméh bangsa Éropa datang, padagang Arab geus leuwih tiheula daratang ka Maluku, tapi maranéhna henteu ngawangun bénténg saperti anu dilakukeun ku bangsa Éropa.<ref name=":1" /> == Rujukan == on3xe37kifcwraum2fe4tp98h2p0opb 729763 729708 2026-10-04T05:05:08Z Oceanmuse 22609 729763 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Bénténg Willemstad atawa Bénténg Takome]] '''Bénténg Willemstad''' atawa '''Bénténg Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan Ternate Barat, Kota Ternate. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Bénténg Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Bénténg Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Bénténg Willemstad nyaéta sagi opat. == Sajarah singget pangwangunan bénténg == [[Gambar:Jalan Penanda Takome tempat Benteng Willemstad atau Benteng Takome-2.jpg|kiri|jmpl|Jalan Anu Nandaan Bénténg Willemstad atau Bénténg Takome]] Benteng Willemstad diwangun dina awal abad ka-17 Masehi dumasar kana paréntah saurang laksamana Walanda nu ngaranna Simon Jansz Hoen. Pangwangunan bénténg ieu dipigawé ku 100 urang prajurit Walanda. Tujuanana pikeun ngajaga wewengkon beulah kalér Pulo Ternate tina serangan Spanyol. Sultan Said Barakati kungsi nganjang ka Benteng Willemstad dina 1 April 1606 nalika eureun heula dina lalampahanana ka Kasultanan Jailolo. Salian ti pikeun kaperluan pertahanan, Benteng Willemstad ogé kungsi dipaké minangka tempat ngumpulkeun jeung dagang cengkéh, nyaéta ti 4 Nopémber 1609.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=102-103|url-status=live}}</ref> Benteng Willemstad kaasup kana dalapan bénténg sajarah anu masih kénéh aya di Pulo Ternate. Bénténg ieu jadi salah sahiji tapak sajarah ayana bangsa Éropa jeung paséa dina perdagangan bungbu-bungbu di Kapuloan Maluku. Sababaraha ahli sajarah nyindekkeun yén datangna bangsa Éropa ka Maluku raket patalina jeung perdagangan cengkéh. Saméméh bangsa Éropa datang, padagang Arab geus leuwih tiheula daratang ka Maluku, tapi maranéhna henteu ngawangun bénténg saperti anu dilakukeun ku bangsa Éropa.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] 49655z2p07t47xogf87t8mv45dti00s 729777 729763 2026-10-04T05:25:14Z Oceanmuse 22609 729777 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Bénténg Willemstad atawa Bénténg Takome]] '''Bénténg Willemstad''' atawa '''Bénténg Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan [[Ternate Barat]], Kota [[Ternate]], [[Maluku Utara]]. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya Indonésia ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Bénténg Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Bénténg Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Bénténg Willemstad nyaéta sagi opat. == Sajarah singget pangwangunan bénténg == [[Gambar:Jalan Penanda Takome tempat Benteng Willemstad atau Benteng Takome-2.jpg|kiri|jmpl|Jalan Anu Nandaan Bénténg Willemstad atau Bénténg Takome]] Benteng Willemstad diwangun dina awal abad ka-17 Masehi dumasar kana paréntah saurang laksamana Walanda nu ngaranna Simon Jansz Hoen. Pangwangunan bénténg ieu dipigawé ku 100 urang prajurit Walanda. Tujuanana pikeun ngajaga wewengkon beulah kalér Pulo Ternate tina serangan Spanyol. Sultan Said Barakati kungsi nganjang ka Benteng Willemstad dina 1 April 1606 nalika eureun heula dina lalampahanana ka Kasultanan Jailolo. Salian ti pikeun kaperluan pertahanan, Benteng Willemstad ogé kungsi dipaké minangka tempat ngumpulkeun jeung dagang cengkéh, nyaéta ti 4 Nopémber 1609.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=102-103|url-status=live}}</ref> Benteng Willemstad kaasup kana dalapan bénténg sajarah anu masih kénéh aya di Pulo Ternate. Bénténg ieu jadi salah sahiji tapak sajarah ayana bangsa Éropa jeung paséa dina perdagangan bungbu-bungbu di Kapuloan Maluku. Sababaraha ahli sajarah nyindekkeun yén datangna bangsa Éropa ka Maluku raket patalina jeung perdagangan cengkéh. Saméméh bangsa Éropa datang, padagang Arab geus leuwih tiheula daratang ka Maluku, tapi maranéhna henteu ngawangun bénténg saperti anu dilakukeun ku bangsa Éropa.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] 0d41hh5hfxk78djpqjfwbz4rs71rdn0 729778 729777 2026-10-04T05:25:28Z Oceanmuse 22609 729778 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Benteng Willemstad atau Benteng Takome.jpg|jmpl|Bénténg Willemstad atawa Bénténg Takome]] '''Bénténg Willemstad''' atawa '''Bénténg Takome''' nyaéta bénténg anu perenahna di Kalurahan Takome, Kacamatan [[Ternate Barat]], Kota [[Ternate]], [[Maluku Utara]]. Dinas Kabudayaan jeung Pariwisata Kota Ternate ngajukeun bénténg ieu pikeun didaptarkeun minangka salah sahiji cagar budaya [[Indonésia]] ka Kamentrian Pendidikan jeung Kabudayaan. Pendaptaranana dilaksanakeun dina 26 Nopémber 2014.<ref>{{Cite web|title=Benteng Takome (Wlliem Start) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|access-date=11 Juli 2021|archive-date=2021-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711010625/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600013/benteng-takome-wlliem-start|url-status=dead}}</ref> Bénténg Willemstad kaasup salah sahiji bénténg di Pulo Ternate anu masih kénéh aya dina kaayaan gembleng.<ref name=":1">{{Cite web|title=Semua Benteng di Ternate Dibangun demi Cengkih - National Geographic|url=https://nationalgeographic.grid.id/read/13285518/semua-benteng-di-ternate-dibangun-demi-cengkih|website=nationalgeographic.grid.id|language=id|access-date=11 Juli 2021}}</ref> Bénténg ieu perenahna di beulah kalér-kuloneun Pulo Ternate, kira-kira 18 kilométer ti puseur Kota Ternate.<ref>{{Cite book|last=Leirissa, dkk.|date=1999|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/7445/1/TERNATE%20SEBAGAI%20BANDAR%20JALUR%20SUTRA.pdf|title=Ternate Sebagai Bandar Jalur Sutra|location=Jakarta|publisher=Proyek lnventarisasi dan Dokumentasi Sejarah Nasional, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional|pages=43|url-status=live}}</ref> Wewengkonna kaasup Kalurahan Takome. Bénténg Willemstad perenahna deukeut urut walungan anu geus kolot. Luhurna kira-kira 30 méter di luhur beungeut laut. Sabudeureun bénténg aya kebon anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Jarakna ti basisir kira-kira 150 méter. Wangun Bénténg Willemstad nyaéta sagi opat. == Sajarah singget pangwangunan bénténg == [[Gambar:Jalan Penanda Takome tempat Benteng Willemstad atau Benteng Takome-2.jpg|kiri|jmpl|Jalan Anu Nandaan Bénténg Willemstad atau Bénténg Takome]] Benteng Willemstad diwangun dina awal abad ka-17 Masehi dumasar kana paréntah saurang laksamana Walanda nu ngaranna Simon Jansz Hoen. Pangwangunan bénténg ieu dipigawé ku 100 urang prajurit Walanda. Tujuanana pikeun ngajaga wewengkon beulah kalér Pulo Ternate tina serangan Spanyol. Sultan Said Barakati kungsi nganjang ka Benteng Willemstad dina 1 April 1606 nalika eureun heula dina lalampahanana ka Kasultanan Jailolo. Salian ti pikeun kaperluan pertahanan, Benteng Willemstad ogé kungsi dipaké minangka tempat ngumpulkeun jeung dagang cengkéh, nyaéta ti 4 Nopémber 1609.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=102-103|url-status=live}}</ref> Benteng Willemstad kaasup kana dalapan bénténg sajarah anu masih kénéh aya di Pulo Ternate. Bénténg ieu jadi salah sahiji tapak sajarah ayana bangsa Éropa jeung paséa dina perdagangan bungbu-bungbu di Kapuloan Maluku. Sababaraha ahli sajarah nyindekkeun yén datangna bangsa Éropa ka Maluku raket patalina jeung perdagangan cengkéh. Saméméh bangsa Éropa datang, padagang Arab geus leuwih tiheula daratang ka Maluku, tapi maranéhna henteu ngawangun bénténg saperti anu dilakukeun ku bangsa Éropa.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] 5r7op8pv5ndwfzzzqnb9dr7dd6jcuvu 0 109097 729700 2026-10-03T22:38:36Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Mahkamah konstitusi]] ka [[Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia]]: Sakumna eusi dina artikel ieu ngarujuk kana Indonésia, henteu dipedar sacara umum 729700 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Mahkamah Konstitusi Républik Indonésia]] gw0hswxyn6o84snc6isi6ac3j9vjrrn 0 109098 729702 2026-10-03T23:03:51Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Benteng Willemstad]] ka [[Bénténg Willemstad]]: Diluyukeun kana cara ngucapkeunana 729702 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Bénténg Willemstad]] bf93l8rswqr6gvbmj4vhd8ilf9cvait 0 109099 729709 2026-10-04T03:44:45Z Oceanmuse 22609 Nyieun kaca anyar Tugu Merah Putih Mareku perenahna di Kalurahan Mareku, Kacamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kapuloan, Maluku Utara. Ieu tempat jadi saksi sajarah munggaran dikibarkeunana bandéra Beureum Bodas di wewengkon Indonésia beulah wétan, sapoé sanggeus proklamasi kamerdikaan anu ditepikeun ku Présidén Soekarno-Hatta, nyaéta dina 18 Agustus 1945.<ref>{{Cite web|last=Syamsudin|first=La|date=2025-08-18|title=Tidore Peringati Sejarah, Kibarkan MerahPutih Pertama di Indonesia Tim... 729709 wikitext text/x-wiki Tugu Merah Putih Mareku perenahna di Kalurahan Mareku, Kacamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kapuloan, Maluku Utara. Ieu tempat jadi saksi sajarah munggaran dikibarkeunana bandéra Beureum Bodas di wewengkon Indonésia beulah wétan, sapoé sanggeus proklamasi kamerdikaan anu ditepikeun ku Présidén Soekarno-Hatta, nyaéta dina 18 Agustus 1945.<ref>{{Cite web|last=Syamsudin|first=La|date=2025-08-18|title=Tidore Peringati Sejarah, Kibarkan MerahPutih Pertama di Indonesia Timur|url=https://bpmpmalut.kemendikdasmen.go.id/2025/08/tidore-peringati-sejarah/|website=BPMP Maluku Utara|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> Monumén Tugu Merah Putih mangrupa lambang panegasan yén Kota Tidore Kapuloan mangrupa bagian anu teu bisa dipisahkeun tina Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI), sakaligus jadi simbol perjuangan dina sajarah kamerdikaan Républik Indonésia. Unggal taun, masarakat Mareku rutin ngayakeun upacara miéling poé kamerdikaan di éta tempat minangka pangajén ka para tokoh anu geus bajoang ngibarkeun bandéra Beureum Bodas. Dua tokoh anu pangmindengna dipikawanoh dina éta kajadian nyaéta Aminah Sabtu, anu ngajahit bandéra Beureum Bodas, jeung Abdullah Kadir,<ref>{{Cite web|date=2021-08-19|title=Mareku Tidore dan Sejarah Merah Putih di Maluku Utara, Begini Penjelasan Sangaji Laho dan Laisa|url=https://beritadetik.id/2021/08/19/mareku-tidore-dan-sejarah-merah-putih-di-maluku-utara-begini-penjelasan-sangaji-laho-dan-laisa/|website={{!}}{{!}} BeritaDetik.id|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> saurang tokoh nonoman harita anu ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di tengah-tengah tekanan militér Walanda.<ref name=":0">{{Cite web|title=Tanjung Mafutabe Mareku, Saksi Sejarah Merah Putih di Timur Indonesia|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/tanjung-mafutabe-mareku-saksi-sejarah-merah-putih-di-timur-indonesia-1wM92raUIDC|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-08}}</ref> o5upu1fyjnotcfs6rz2a6joial3pbmi 729710 729709 2026-10-04T03:45:01Z Oceanmuse 22609 729710 wikitext text/x-wiki Tugu Merah Putih Mareku perenahna di Kalurahan Mareku, Kacamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kapuloan, Maluku Utara. Ieu tempat jadi saksi sajarah munggaran dikibarkeunana bandéra Beureum Bodas di wewengkon Indonésia beulah wétan, sapoé sanggeus proklamasi kamerdikaan anu ditepikeun ku Présidén Soekarno-Hatta, nyaéta dina 18 Agustus 1945.<ref>{{Cite web|last=Syamsudin|first=La|date=2025-08-18|title=Tidore Peringati Sejarah, Kibarkan MerahPutih Pertama di Indonesia Timur|url=https://bpmpmalut.kemendikdasmen.go.id/2025/08/tidore-peringati-sejarah/|website=BPMP Maluku Utara|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> Monumén Tugu Merah Putih mangrupa lambang panegasan yén Kota Tidore Kapuloan mangrupa bagian anu teu bisa dipisahkeun tina Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI), sakaligus jadi simbol perjuangan dina sajarah kamerdikaan Républik Indonésia. Unggal taun, masarakat Mareku rutin ngayakeun upacara miéling poé kamerdikaan di éta tempat minangka pangajén ka para tokoh anu geus bajoang ngibarkeun bandéra Beureum Bodas. Dua tokoh anu pangmindengna dipikawanoh dina éta kajadian nyaéta Aminah Sabtu, anu ngajahit bandéra Beureum Bodas, jeung Abdullah Kadir,<ref>{{Cite web|date=2021-08-19|title=Mareku Tidore dan Sejarah Merah Putih di Maluku Utara, Begini Penjelasan Sangaji Laho dan Laisa|url=https://beritadetik.id/2021/08/19/mareku-tidore-dan-sejarah-merah-putih-di-maluku-utara-begini-penjelasan-sangaji-laho-dan-laisa/|website={{!}}{{!}} BeritaDetik.id|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> saurang tokoh nonoman harita anu ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di tengah-tengah tekanan militér Walanda.<ref name=":0">{{Cite web|title=Tanjung Mafutabe Mareku, Saksi Sejarah Merah Putih di Timur Indonesia|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/tanjung-mafutabe-mareku-saksi-sejarah-merah-putih-di-timur-indonesia-1wM92raUIDC|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-08}}</ref> == Rujukan == 1065vlttiugegulfbxvvbb1m8wttjxk 729711 729710 2026-10-04T03:46:26Z Oceanmuse 22609 729711 wikitext text/x-wiki Tugu Merah Putih Mareku perenahna di Kalurahan Mareku, Kacamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kapuloan, Maluku Utara. Ieu tempat jadi saksi sajarah munggaran dikibarkeunana bandéra Beureum Bodas di wewengkon Indonésia beulah wétan, sapoé sanggeus proklamasi kamerdikaan anu ditepikeun ku Présidén Soekarno-Hatta, nyaéta dina 18 Agustus 1945.<ref>{{Cite web|last=Syamsudin|first=La|date=2025-08-18|title=Tidore Peringati Sejarah, Kibarkan MerahPutih Pertama di Indonesia Timur|url=https://bpmpmalut.kemendikdasmen.go.id/2025/08/tidore-peringati-sejarah/|website=BPMP Maluku Utara|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> Monumén Tugu Merah Putih mangrupa lambang panegasan yén Kota Tidore Kapuloan mangrupa bagian anu teu bisa dipisahkeun tina Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI), sakaligus jadi simbol perjuangan dina sajarah kamerdikaan Républik Indonésia. Unggal taun, masarakat Mareku rutin ngayakeun upacara miéling poé kamerdikaan di éta tempat minangka pangajén ka para tokoh anu geus bajoang ngibarkeun bandéra Beureum Bodas. Dua tokoh anu pangmindengna dipikawanoh dina éta kajadian nyaéta Aminah Sabtu, anu ngajahit bandéra Beureum Bodas, jeung Abdullah Kadir,<ref>{{Cite web|date=2021-08-19|title=Mareku Tidore dan Sejarah Merah Putih di Maluku Utara, Begini Penjelasan Sangaji Laho dan Laisa|url=https://beritadetik.id/2021/08/19/mareku-tidore-dan-sejarah-merah-putih-di-maluku-utara-begini-penjelasan-sangaji-laho-dan-laisa/|website={{!}}{{!}} BeritaDetik.id|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> saurang tokoh nonoman harita anu ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di tengah-tengah tekanan militér Walanda.<ref name=":0">{{Cite web|title=Tanjung Mafutabe Mareku, Saksi Sejarah Merah Putih di Timur Indonesia|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/tanjung-mafutabe-mareku-saksi-sejarah-merah-putih-di-timur-indonesia-1wM92raUIDC|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-08}}</ref> == Sajarah == Kajadian ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di Tanjung Mafutabe, Mareku, Tidore, disebut lumangsung dina 18 Agustus 1946. Dumasar kana katerangan tokoh adat Mareku, Sangaji Laho, éta kajadian lumangsung nalika wewengkon Tidore masih aya dina pangawasan kolonial Walanda. Anjeunna nyebutkeun yén pulisi kolonial Walanda harita henteu nurunkeun bandéra anu dikibarkeun di Tanjung Mafutabe. Bandéra éta tuluy diturunkeun ku Sultan Tidore, Zainal Abidin Sjah.<ref name=":0" /> Sanggeus nurunkeun bandéra, Zainal Abidin Sjah ngumpulkeun masarakat Sangaji. Dina éta pasamoan, anjeunna nepikeun yén bandéra Beureum Bodas bakal tetep dikibarkeun, tapi ceuk anjeunna harita can waktuna. Nurutkeun Sangaji Laho, sikep éta patali jeung pamadegan Zainal Abidin Sjah ngeunaan kalungguhan wewengkon Tidore dina prosés ngadegna nagara Indonésia.<ref name=":1">{{Cite web|last=Agency|first=ANTARA News|title=Masyarakat Kepulauan Tidore usulkan Sultan Zainal Abidin jadi pahlawan nasional - ANTARA News Ambon, Maluku|url=https://ambon.antaranews.com/berita/75006/masyarakat-kepulauan-tidore-usulkan-sultan-zainal-abidin-jadi-pahlawan-nasional|website=Antara News|access-date=2026-09-10}}</ref> Sangaji Laho ngahubungkeun kajadian ngibarkeun bandéra di Mareku jeung Konferensi Malino anu lumangsung dina Juli 1946. Sanggeus éta konférénsi, Zainal Abidin Sjah disebut milih pikeun ngagabung jeung Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI). Nurutkeun anjeunna, ngibarkeun bandéra di Tanjung Mafutabe mangrupa bagian tina usaha pikeun némbongkeun yén Tidore miboga patalina jeung Indonésia.<ref name=":1" /> == Rujukan == tguebojaown6esx06g87ybkubrcb64q 729712 729711 2026-10-04T03:46:36Z Oceanmuse 22609 729712 wikitext text/x-wiki Tugu Merah Putih Mareku perenahna di Kalurahan Mareku, Kacamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kapuloan, Maluku Utara. Ieu tempat jadi saksi sajarah munggaran dikibarkeunana bandéra Beureum Bodas di wewengkon Indonésia beulah wétan, sapoé sanggeus proklamasi kamerdikaan anu ditepikeun ku Présidén Soekarno-Hatta, nyaéta dina 18 Agustus 1945.<ref>{{Cite web|last=Syamsudin|first=La|date=2025-08-18|title=Tidore Peringati Sejarah, Kibarkan MerahPutih Pertama di Indonesia Timur|url=https://bpmpmalut.kemendikdasmen.go.id/2025/08/tidore-peringati-sejarah/|website=BPMP Maluku Utara|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> Monumén Tugu Merah Putih mangrupa lambang panegasan yén Kota Tidore Kapuloan mangrupa bagian anu teu bisa dipisahkeun tina Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI), sakaligus jadi simbol perjuangan dina sajarah kamerdikaan Républik Indonésia. Unggal taun, masarakat Mareku rutin ngayakeun upacara miéling poé kamerdikaan di éta tempat minangka pangajén ka para tokoh anu geus bajoang ngibarkeun bandéra Beureum Bodas. Dua tokoh anu pangmindengna dipikawanoh dina éta kajadian nyaéta Aminah Sabtu, anu ngajahit bandéra Beureum Bodas, jeung Abdullah Kadir,<ref>{{Cite web|date=2021-08-19|title=Mareku Tidore dan Sejarah Merah Putih di Maluku Utara, Begini Penjelasan Sangaji Laho dan Laisa|url=https://beritadetik.id/2021/08/19/mareku-tidore-dan-sejarah-merah-putih-di-maluku-utara-begini-penjelasan-sangaji-laho-dan-laisa/|website={{!}}{{!}} BeritaDetik.id|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> saurang tokoh nonoman harita anu ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di tengah-tengah tekanan militér Walanda.<ref name=":0">{{Cite web|title=Tanjung Mafutabe Mareku, Saksi Sejarah Merah Putih di Timur Indonesia|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/tanjung-mafutabe-mareku-saksi-sejarah-merah-putih-di-timur-indonesia-1wM92raUIDC|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-08}}</ref> == Sajarah == Kajadian ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di Tanjung Mafutabe, Mareku, Tidore, disebut lumangsung dina 18 Agustus 1946. Dumasar kana katerangan tokoh adat Mareku, Sangaji Laho, éta kajadian lumangsung nalika wewengkon Tidore masih aya dina pangawasan kolonial Walanda. Anjeunna nyebutkeun yén pulisi kolonial Walanda harita henteu nurunkeun bandéra anu dikibarkeun di Tanjung Mafutabe. Bandéra éta tuluy diturunkeun ku Sultan Tidore, Zainal Abidin Sjah.<ref name=":0" /> Sanggeus nurunkeun bandéra, Zainal Abidin Sjah ngumpulkeun masarakat Sangaji. Dina éta pasamoan, anjeunna nepikeun yén bandéra Beureum Bodas bakal tetep dikibarkeun, tapi ceuk anjeunna harita can waktuna. Nurutkeun Sangaji Laho, sikep éta patali jeung pamadegan Zainal Abidin Sjah ngeunaan kalungguhan wewengkon Tidore dina prosés ngadegna nagara Indonésia.<ref name=":1">{{Cite web|last=Agency|first=ANTARA News|title=Masyarakat Kepulauan Tidore usulkan Sultan Zainal Abidin jadi pahlawan nasional - ANTARA News Ambon, Maluku|url=https://ambon.antaranews.com/berita/75006/masyarakat-kepulauan-tidore-usulkan-sultan-zainal-abidin-jadi-pahlawan-nasional|website=Antara News|access-date=2026-09-10}}</ref> Sangaji Laho ngahubungkeun kajadian ngibarkeun bandéra di Mareku jeung Konferensi Malino anu lumangsung dina Juli 1946. Sanggeus éta konférénsi, Zainal Abidin Sjah disebut milih pikeun ngagabung jeung Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI). Nurutkeun anjeunna, ngibarkeun bandéra di Tanjung Mafutabe mangrupa bagian tina usaha pikeun némbongkeun yén Tidore miboga patalina jeung Indonésia.<ref name=":1" /> == Rujukan == mvum44r86ftpd4e1waj7rjdfgu5qd68 729764 729712 2026-10-04T05:05:37Z Oceanmuse 22609 729764 wikitext text/x-wiki Tugu Merah Putih Mareku perenahna di Kalurahan Mareku, Kacamatan Tidore Utara, Kota Tidore Kapuloan, Maluku Utara. Ieu tempat jadi saksi sajarah munggaran dikibarkeunana bandéra Beureum Bodas di wewengkon Indonésia beulah wétan, sapoé sanggeus proklamasi kamerdikaan anu ditepikeun ku Présidén Soekarno-Hatta, nyaéta dina 18 Agustus 1945.<ref>{{Cite web|last=Syamsudin|first=La|date=2025-08-18|title=Tidore Peringati Sejarah, Kibarkan MerahPutih Pertama di Indonesia Timur|url=https://bpmpmalut.kemendikdasmen.go.id/2025/08/tidore-peringati-sejarah/|website=BPMP Maluku Utara|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> Monumén Tugu Merah Putih mangrupa lambang panegasan yén Kota Tidore Kapuloan mangrupa bagian anu teu bisa dipisahkeun tina Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI), sakaligus jadi simbol perjuangan dina sajarah kamerdikaan Républik Indonésia. Unggal taun, masarakat Mareku rutin ngayakeun upacara miéling poé kamerdikaan di éta tempat minangka pangajén ka para tokoh anu geus bajoang ngibarkeun bandéra Beureum Bodas. Dua tokoh anu pangmindengna dipikawanoh dina éta kajadian nyaéta Aminah Sabtu, anu ngajahit bandéra Beureum Bodas, jeung Abdullah Kadir,<ref>{{Cite web|date=2021-08-19|title=Mareku Tidore dan Sejarah Merah Putih di Maluku Utara, Begini Penjelasan Sangaji Laho dan Laisa|url=https://beritadetik.id/2021/08/19/mareku-tidore-dan-sejarah-merah-putih-di-maluku-utara-begini-penjelasan-sangaji-laho-dan-laisa/|website={{!}}{{!}} BeritaDetik.id|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> saurang tokoh nonoman harita anu ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di tengah-tengah tekanan militér Walanda.<ref name=":0">{{Cite web|title=Tanjung Mafutabe Mareku, Saksi Sejarah Merah Putih di Timur Indonesia|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/tanjung-mafutabe-mareku-saksi-sejarah-merah-putih-di-timur-indonesia-1wM92raUIDC|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-08}}</ref> == Sajarah == Kajadian ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di Tanjung Mafutabe, Mareku, Tidore, disebut lumangsung dina 18 Agustus 1946. Dumasar kana katerangan tokoh adat Mareku, Sangaji Laho, éta kajadian lumangsung nalika wewengkon Tidore masih aya dina pangawasan kolonial Walanda. Anjeunna nyebutkeun yén pulisi kolonial Walanda harita henteu nurunkeun bandéra anu dikibarkeun di Tanjung Mafutabe. Bandéra éta tuluy diturunkeun ku Sultan Tidore, Zainal Abidin Sjah.<ref name=":0" /> Sanggeus nurunkeun bandéra, Zainal Abidin Sjah ngumpulkeun masarakat Sangaji. Dina éta pasamoan, anjeunna nepikeun yén bandéra Beureum Bodas bakal tetep dikibarkeun, tapi ceuk anjeunna harita can waktuna. Nurutkeun Sangaji Laho, sikep éta patali jeung pamadegan Zainal Abidin Sjah ngeunaan kalungguhan wewengkon Tidore dina prosés ngadegna nagara Indonésia.<ref name=":1">{{Cite web|last=Agency|first=ANTARA News|title=Masyarakat Kepulauan Tidore usulkan Sultan Zainal Abidin jadi pahlawan nasional - ANTARA News Ambon, Maluku|url=https://ambon.antaranews.com/berita/75006/masyarakat-kepulauan-tidore-usulkan-sultan-zainal-abidin-jadi-pahlawan-nasional|website=Antara News|access-date=2026-09-10}}</ref> Sangaji Laho ngahubungkeun kajadian ngibarkeun bandéra di Mareku jeung Konferensi Malino anu lumangsung dina Juli 1946. Sanggeus éta konférénsi, Zainal Abidin Sjah disebut milih pikeun ngagabung jeung Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI). Nurutkeun anjeunna, ngibarkeun bandéra di Tanjung Mafutabe mangrupa bagian tina usaha pikeun némbongkeun yén Tidore miboga patalina jeung Indonésia.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] a4601biary9o8icl9tii67h0b2p3tzu 729770 729764 2026-10-04T05:22:00Z Oceanmuse 22609 729770 wikitext text/x-wiki Tugu Merah Putih Mareku perenahna di Kalurahan Mareku, [[Kacamatan Tidore Utara]], [[Kota Tidore Kepulauan]], [[Maluku Utara]]. Ieu tempat jadi saksi sajarah munggaran dikibarkeunana bandéra Beureum Bodas di wewengkon Indonésia beulah wétan, sapoé sanggeus proklamasi kamerdikaan anu ditepikeun ku Présidén Soekarno-Hatta, nyaéta dina 18 Agustus 1945.<ref>{{Cite web|last=Syamsudin|first=La|date=2025-08-18|title=Tidore Peringati Sejarah, Kibarkan MerahPutih Pertama di Indonesia Timur|url=https://bpmpmalut.kemendikdasmen.go.id/2025/08/tidore-peringati-sejarah/|website=BPMP Maluku Utara|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> Monumén Tugu Merah Putih mangrupa lambang panegasan yén Kota Tidore Kapuloan mangrupa bagian anu teu bisa dipisahkeun tina Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI), sakaligus jadi simbol perjuangan dina sajarah kamerdikaan Républik Indonésia. Unggal taun, masarakat Mareku rutin ngayakeun upacara miéling poé kamerdikaan di éta tempat minangka pangajén ka para tokoh anu geus bajoang ngibarkeun bandéra Beureum Bodas. Dua tokoh anu pangmindengna dipikawanoh dina éta kajadian nyaéta Aminah Sabtu, anu ngajahit bandéra Beureum Bodas, jeung Abdullah Kadir,<ref>{{Cite web|date=2021-08-19|title=Mareku Tidore dan Sejarah Merah Putih di Maluku Utara, Begini Penjelasan Sangaji Laho dan Laisa|url=https://beritadetik.id/2021/08/19/mareku-tidore-dan-sejarah-merah-putih-di-maluku-utara-begini-penjelasan-sangaji-laho-dan-laisa/|website={{!}}{{!}} BeritaDetik.id|language=id|access-date=2026-09-08}}</ref> saurang tokoh nonoman harita anu ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di tengah-tengah tekanan militér Walanda.<ref name=":0">{{Cite web|title=Tanjung Mafutabe Mareku, Saksi Sejarah Merah Putih di Timur Indonesia|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/tanjung-mafutabe-mareku-saksi-sejarah-merah-putih-di-timur-indonesia-1wM92raUIDC|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-08}}</ref> == Sajarah == Kajadian ngibarkeun bandéra Beureum Bodas di Tanjung Mafutabe, Mareku, Tidore, disebut lumangsung dina 18 Agustus 1946. Dumasar kana katerangan tokoh adat Mareku, Sangaji Laho, éta kajadian lumangsung nalika wewengkon Tidore masih aya dina pangawasan kolonial Walanda. Anjeunna nyebutkeun yén pulisi kolonial Walanda harita henteu nurunkeun bandéra anu dikibarkeun di Tanjung Mafutabe. Bandéra éta tuluy diturunkeun ku Sultan Tidore, Zainal Abidin Sjah.<ref name=":0" /> Sanggeus nurunkeun bandéra, Zainal Abidin Sjah ngumpulkeun masarakat Sangaji. Dina éta pasamoan, anjeunna nepikeun yén bandéra Beureum Bodas bakal tetep dikibarkeun, tapi ceuk anjeunna harita can waktuna. Nurutkeun Sangaji Laho, sikep éta patali jeung pamadegan Zainal Abidin Sjah ngeunaan kalungguhan wewengkon Tidore dina prosés ngadegna nagara Indonésia.<ref name=":1">{{Cite web|last=Agency|first=ANTARA News|title=Masyarakat Kepulauan Tidore usulkan Sultan Zainal Abidin jadi pahlawan nasional - ANTARA News Ambon, Maluku|url=https://ambon.antaranews.com/berita/75006/masyarakat-kepulauan-tidore-usulkan-sultan-zainal-abidin-jadi-pahlawan-nasional|website=Antara News|access-date=2026-09-10}}</ref> Sangaji Laho ngahubungkeun kajadian ngibarkeun bandéra di Mareku jeung Konferensi Malino anu lumangsung dina Juli 1946. Sanggeus éta konférénsi, Zainal Abidin Sjah disebut milih pikeun ngagabung jeung Nagara Kesatuan Républik Indonésia (NKRI). Nurutkeun anjeunna, ngibarkeun bandéra di Tanjung Mafutabe mangrupa bagian tina usaha pikeun némbongkeun yén Tidore miboga patalina jeung Indonésia.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] revf4v55ak4snfpol7g6fsd180zbzw5 0 109100 729713 2026-10-04T03:51:21Z Oceanmuse 22609 Nyieun kaca anyar Sultan Bayanullah ti Ternate (1500–1521) nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486–1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite... 729713 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500–1521) nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486–1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> 6088iykfbsnggfyqpxl5jiniqxznwbd 729714 729713 2026-10-04T03:51:32Z Oceanmuse 22609 729714 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500–1521) nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486–1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> == Rujukan == mkn9jgwce8uxu8l31pm1bso8loqm1w1 729715 729714 2026-10-04T03:52:21Z Oceanmuse 22609 729715 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521) nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> == Rujukan == gy64xjrs9yyezcntamx416i0iot2i71 729716 729715 2026-10-04T03:53:00Z Oceanmuse 22609 729716 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521) nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam. == Rujukan == lmb8xhwd90epicj1jwtlwcs03d7yqp4 729718 729716 2026-10-04T03:55:19Z Oceanmuse 22609 729718 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521) nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> == Rujukan == gf19drlwt85xtyu716yk66pogiktwbv 729719 729718 2026-10-04T03:55:35Z Oceanmuse 22609 729719 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521) nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan. Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku. == Rujukan == cjti2f13whqkq0f6fv25d1dp9f34vxq 729721 729719 2026-10-04T03:57:12Z Oceanmuse 22609 729721 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan. Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku. == Rujukan == autk21kydwj66hy5d217ak26bqrs0u0 729722 729721 2026-10-04T04:01:50Z Oceanmuse 22609 729722 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku. == Rujukan == gm84t6816528wv0rgc34zb9va8lhvk3 729723 729722 2026-10-04T04:02:06Z Oceanmuse 22609 729723 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku.<ref name=":1" /> == Rujukan == kgu9mdaisjc18p88m4vekm8pzfmc4sw 729725 729723 2026-10-04T04:05:17Z Oceanmuse 22609 729725 wikitext text/x-wiki Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku.<ref name=":1" /> {{S-start}} {{Succession box |before = [[Zainal Abidin dari Ternate|Zainal Abidin]] |title = [[Sultan Ternate]] |years = 1500-1521 |after = [[Hidayatullah dari Ternate|Hidayatullah]] }} {{S-end}} == Rujukan == lf93d02y2iebvq6zjaqxiiamxmuf440 729727 729725 2026-10-04T04:09:38Z Oceanmuse 22609 729727 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Kedaton Kesultanan Ternate 02.jpg|jmpl|Kedaton Kesultanan Ternate ]] Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku.<ref name=":1" /> {{S-start}} {{Succession box |before = [[Zainal Abidin dari Ternate|Zainal Abidin]] |title = [[Sultan Ternate]] |years = 1500-1521 |after = [[Hidayatullah dari Ternate|Hidayatullah]] }} {{S-end}} == Rujukan == 4d8jypk9z9edq79cd4wwbcmy803touh 729730 729727 2026-10-04T04:10:26Z Oceanmuse 22609 729730 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Kedaton Kesultanan Ternate 02.jpg|jmpl|Kedaton Kesultanan Ternate ]] Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku.<ref name=":1" /> {{S-start}} {{Succession box |before = [[Zainal Abidin dari Ternate|Zainal Abidin]] |title = [[Sultan Ternate]] |years = 1500-1521 |after = [[Hidayatullah dari Ternate|Hidayatullah]] }} {{S-end}} == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] djfm6oq0afmslwi0ygoree6vb2nqi9c 729765 729730 2026-10-04T05:05:46Z Oceanmuse 22609 729765 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Kedaton Kesultanan Ternate 02.jpg|jmpl|Kedaton Kesultanan Ternate ]] Sultan Bayanullah ti Ternate (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku.<ref name=":1" /> {{S-start}} {{Succession box |before = [[Zainal Abidin dari Ternate|Zainal Abidin]] |title = [[Sultan Ternate]] |years = 1500-1521 |after = [[Hidayatullah dari Ternate|Hidayatullah]] }} {{S-end}} == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] 74cqfjsnk9sykenovjdct9lozeqjiex 729771 729765 2026-10-04T05:22:16Z Oceanmuse 22609 729771 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Kedaton Kesultanan Ternate 02.jpg|jmpl|Kedaton Kesultanan Ternate ]] Sultan Bayanullah ti [[Ternate]] (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal Sultan Zainal Abidin (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku.<ref name=":1" /> {{S-start}} {{Succession box |before = [[Zainal Abidin dari Ternate|Zainal Abidin]] |title = [[Sultan Ternate]] |years = 1500-1521 |after = [[Hidayatullah dari Ternate|Hidayatullah]] }} {{S-end}} == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] sv4k07sjtwzekespbcwregaumggbwma 729772 729771 2026-10-04T05:22:28Z Oceanmuse 22609 729772 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Kedaton Kesultanan Ternate 02.jpg|jmpl|Kedaton Kesultanan Ternate ]] Sultan Bayanullah ti [[Ternate]] (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal [[Sultan Zainal Abidin]] (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di Maluku anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku.<ref name=":1" /> {{S-start}} {{Succession box |before = [[Zainal Abidin dari Ternate|Zainal Abidin]] |title = [[Sultan Ternate]] |years = 1500-1521 |after = [[Hidayatullah dari Ternate|Hidayatullah]] }} {{S-end}} == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] 4yftcump812zuhch1m617i0jetketuq 729773 729772 2026-10-04T05:22:43Z Oceanmuse 22609 729773 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Kedaton Kesultanan Ternate 02.jpg|jmpl|Kedaton Kesultanan Ternate ]] Sultan Bayanullah ti [[Ternate]] (1500-1521)<ref>{{Cite web|url=https://tirto.id/ratu-nukila-dari-ternate-dikriminalisasi-lalu-pindah-agama-cHkp|title=Ratu Nukila dari Ternate: Dikriminalisasi, Lalu Pindah Agama|last=Raditya|first=Iswara N.|website=tirto.id|language=id|accessdate=2026-10-04}}</ref> nyaéta putra cikal [[Sultan Zainal Abidin]] (1486-1500). Ngaran anjeunna mindeng béda-béda dina sababaraha sumber sajarah. Anjeunna ogé sok disebut Sultan Bolief atawa Abu Alif, sedengkeun nalika keur ngora dipikawanoh ku sebutan Kaicil Leliatur. Bayanullah kacida merhatikeunana kana pasualan perkawinan, di antarana ngalarang poligami di lingkungan kasultanan sarta ngalarang ménta waragad perkawinan anu kaleuleuwihi.<ref>{{Cite web|title=Bayanullah, Sultan Ternate Pelopor Anti Poligami|url=https://kumparan.com/ceritamalukuutara/bayanullah-sultan-ternate-pelopor-anti-poligami-1552044533851045235|website=kumparan|language=id-ID|access-date=2026-09-03}}</ref> Bayanullah digedékeun dina lingkungan Islam anu kuat. Ti saprak Ternate resmi jadi karajaan Islam dina mangsa akina, Kolano Marhum (1465-1486), Ternate terus ngalaksanakeun parobahan ku cara ngadopsi rupa-rupa unsur kabudayaan Islam. Sultan Bayanullah neruskeun prosés Islamisasi di [[Maluku]] anu geus dimimitian ku ramana, Sultan Zainal Abidin. Sanggeus netepkeun syariat Islam minangka hukum dasar karajaan, sakumna rahayat Ternate diwajibkeun maké papakéan anu nutupan aurat. Anjeunna ogé nyusun struktur jeung lembaga pamaréntahan anyar anu dumasar kana ajaran Islam, anu saterusna diadopsi ku karajaan-karajaan séjén di Maluku. Léngkah-léngkahna ieu mawa parobahan dina kahirupan kapercayaan masarakat Maluku, tina kapercayaan animisme kana agama monoteistik, nyaéta Islam.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/04/28/180000379/sultan-bayanullah-raja-ternate-yang-menerima-portugis|title=Sultan Bayanullah, Raja Ternate yang Menerima Portugis|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=28 April 2023}}</ref> Sultan Bayanullah ogé dipikawanoh minangka sultan anu mikacinta élmu pangaweruh sarta gedé jasana dina kamekaran Islam di wewengkon Nusantara beulah wétan, utamana Kapuloan Maluku. Saperti ramana, anjeunna mindeng ngondang guru-guru Muslim pikeun ngajar di Kasultanan Ternate. Anjeunna ogé daék diajar rupa-rupa élmu ti bangsa deungeun anu daratang, di antarana ngeunaan pakarang, stratégi perang, kapal laut, téknik pangwangunan, jeung widang séjénna. Dina mangsa pamaréntahanana, urang Éropa munggaran daratang ka Maluku, nyaéta Ludovico Varthema (Lodewijk de Bartomo) dina 1506. Dina 1511, armada Portugis pikeun kahiji kalina anjog ka Maluku di handapeun pamingpin Francisco Serrão. Kadatangan Portugis anu mimitina boga tujuan dagang éta disambut hadé ku Sultan Bayanullah. Malah, urang Portugis dibéré kalungguhan minangka panaséhat karajaan.<ref name=":1" /> Léngkah anu sarupa ogé dilakukeun ku mitohana sakaligus sainganana, nyaéta Sultan Almansur (1500–1526) ti Kasultanan Tidore, anu ngalakukeun hal sarupa ka bangsa Spanyol. Sultan Bayanullah kacida mikaresepna ka bangsa Portugis nepi ka méré hak-hak husus dina widang perdagangan. Kawijakan ieu dina mangsa saterusna mawa akibat goréng pikeun putra-putrana jeung karajaanna. Sultan Bayanullah pupus dina 1522. Pupusna anjeunna ninggalkeun ahli waris anu masih kénéh ngora, kaayaan anu méré kasempetan pikeun Portugis milu campur dina pulitik di Maluku.<ref name=":1" /> {{S-start}} {{Succession box |before = [[Zainal Abidin dari Ternate|Zainal Abidin]] |title = [[Sultan Ternate]] |years = 1500-1521 |after = [[Hidayatullah dari Ternate|Hidayatullah]] }} {{S-end}} == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] 6pl07tndskbyo2jvmjichyad4o1jc70 0 109101 729729 2026-10-04T04:10:04Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Suku Gayo]] ka [[Sélér Gayo]] 729729 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Sélér Gayo]] iqieqpca3giv7pe8oc6cxy70k3nno5z 0 109102 729731 2026-10-04T04:11:19Z Oceanmuse 22609 Nyieun kaca anyar Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate. 729731 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate. krj9yniu8m147tzxq03oabef25kentq 729732 729731 2026-10-04T04:12:32Z Oceanmuse 22609 729732 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> ozzke17dq3jihkqesogwtdco4e5cyfb 729733 729732 2026-10-04T04:12:42Z Oceanmuse 22609 729733 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Rujukan == en0hg5tjszhqi6fsrsm909dyweqarl8 729736 729733 2026-10-04T04:13:45Z Oceanmuse 22609 729736 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka. Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan. == Rujukan == 6gisetey0z72ipzsq04f9ss9gfmqk0r 729737 729736 2026-10-04T04:14:12Z Oceanmuse 22609 729737 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=105-106|url-status=live}}</ref> Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan. == Rujukan == fhxoz2zcqm333w0014epgs94b5ekt80 729741 729737 2026-10-04T04:16:37Z Oceanmuse 22609 729741 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=105-106|url-status=live}}</ref> Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan.<ref name=":1">{{Cite web|title=Benteng Sentosa (Kota Naka) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711005706/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|archive-date=2021-07-11|access-date=11 Juli 2021|url-status=dead}}</ref> == Rujukan == idhbms66c4hdouy0hhk9l8d5t1byi9j 729742 729741 2026-10-04T04:17:59Z Oceanmuse 22609 729742 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=105-106|url-status=live}}</ref> Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan.<ref name=":1">{{Cite web|title=Benteng Sentosa (Kota Naka) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711005706/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|archive-date=2021-07-11|access-date=11 Juli 2021|url-status=dead}}</ref> == Wangun jeung ukuran == Benteng Sentosa wangunna sagi opat kalayan legana henteu pati gedé. Bénténg ieu diwangun dina luhurna 25 méter di luhur beungeut laut. Tembok bagian luar jeung bagian jero bénténg rata-rata jangkungna 1,5 méter. Di bagian jerona aya imah leutik anu miboga arsitéktur modéren. Bagian hareup témbok bénténg geus dijadikeun hiasan témbok anu wangunna kawas témbok kolam di taman modéren. Di beulah kalér bénténg aya parit anu ngalir ka kolam mata cai Santosa. Benteng Sentosa miboga tilu selekoh pakarang di beulah kalér. Wangunan Benteng Sentosa leuwih luhur tibatan Kedaton Sultan Ternate. Bahan wangunan anu dipaké pikeun ngawangun bénténg nyaéta susunan batu kali anu dihijikeun ku spési. Wangun bénténg nyaéta sagi opat kalayan panjang unggal sisina 20 × 20 méter. Sababaraha bagian témbokna ngahontal jangkungna 5 méter, sedengkeun kandel témbokna 0,55 méter. == Rujukan == 4bg8dovccg9iuzsu6skwf70y41dapde 729743 729742 2026-10-04T04:19:17Z Oceanmuse 22609 /* Wangun jeung ukuran */ 729743 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=105-106|url-status=live}}</ref> Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan.<ref name=":1">{{Cite web|title=Benteng Sentosa (Kota Naka) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711005706/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|archive-date=2021-07-11|access-date=11 Juli 2021|url-status=dead}}</ref> == Wangun jeung ukuran == Benteng Sentosa wangunna sagi opat kalayan legana henteu pati gedé. Bénténg ieu diwangun dina luhurna 25 méter di luhur beungeut laut. Tembok bagian luar jeung bagian jero bénténg rata-rata jangkungna 1,5 méter.<ref name=":0" /> Di bagian jerona aya imah leutik anu miboga arsitéktur modéren.<ref name=":0" /> Bagian utara benteng terdapat [[parit]] yang mengalir menuju kolam [[mata air]] Santosa. Benteng Santosa mempunyai 3 [[selekoh]] [[senjata]] di bagian utara.<ref name=":0" /> Bagian hareup témbok bénténg geus dijadikeun hiasan témbok anu wangunna kawas témbok kolam di taman modéren. Di beulah kalér bénténg aya parit anu ngalir ka kolam mata cai Santosa. Benteng Sentosa miboga tilu selekoh pakarang di beulah kalér. Wangunan Benteng Sentosa leuwih luhur tibatan Kedaton Sultan Ternate. Bahan wangunan anu dipaké pikeun ngawangun bénténg nyaéta susunan batu kali anu dihijikeun ku spési. Wangun bénténg nyaéta sagi opat kalayan panjang unggal sisina 20 × 20 méter. Sababaraha bagian témbokna ngahontal jangkungna 5 méter, sedengkeun kandel témbokna 0,55 méter.<ref name=":1" /> == Rujukan == 914l3ezejgm9gh89u0cnw1cwkank7wz 729745 729743 2026-10-04T04:20:40Z Oceanmuse 22609 729745 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == [[Gambar:Reruntuhan Benteng Kastela-1.jpg|jmpl|Reruntuhan Benteng Kastela]] Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=105-106|url-status=live}}</ref> Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan.<ref name=":1">{{Cite web|title=Benteng Sentosa (Kota Naka) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711005706/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|archive-date=2021-07-11|access-date=11 Juli 2021|url-status=dead}}</ref> == Wangun jeung ukuran == Benteng Sentosa wangunna sagi opat kalayan legana henteu pati gedé. Bénténg ieu diwangun dina luhurna 25 méter di luhur beungeut laut. Tembok bagian luar jeung bagian jero bénténg rata-rata jangkungna 1,5 méter.<ref name=":0" /> Di bagian jerona aya imah leutik anu miboga arsitéktur modéren.<ref name=":0" /> Bagian utara benteng terdapat [[parit]] yang mengalir menuju kolam [[mata air]] Santosa. Benteng Santosa mempunyai 3 [[selekoh]] [[senjata]] di bagian utara.<ref name=":0" /> Bagian hareup témbok bénténg geus dijadikeun hiasan témbok anu wangunna kawas témbok kolam di taman modéren. Di beulah kalér bénténg aya parit anu ngalir ka kolam mata cai Santosa. Benteng Sentosa miboga tilu selekoh pakarang di beulah kalér. Wangunan Benteng Sentosa leuwih luhur tibatan Kedaton Sultan Ternate. Bahan wangunan anu dipaké pikeun ngawangun bénténg nyaéta susunan batu kali anu dihijikeun ku spési. Wangun bénténg nyaéta sagi opat kalayan panjang unggal sisina 20 × 20 méter. Sababaraha bagian témbokna ngahontal jangkungna 5 méter, sedengkeun kandel témbokna 0,55 méter.<ref name=":1" /> == Rujukan == fzts9q3t5wkdez3qc83a4cezypn7mgl 729766 729745 2026-10-04T05:05:56Z Oceanmuse 22609 729766 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan Soa Sio, Kacamatan Ternate Utara, Kota Ternate, Provinsi Maluku Utara, Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == [[Gambar:Reruntuhan Benteng Kastela-1.jpg|jmpl|Reruntuhan Benteng Kastela]] Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=105-106|url-status=live}}</ref> Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan.<ref name=":1">{{Cite web|title=Benteng Sentosa (Kota Naka) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711005706/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|archive-date=2021-07-11|access-date=11 Juli 2021|url-status=dead}}</ref> == Wangun jeung ukuran == Benteng Sentosa wangunna sagi opat kalayan legana henteu pati gedé. Bénténg ieu diwangun dina luhurna 25 méter di luhur beungeut laut. Tembok bagian luar jeung bagian jero bénténg rata-rata jangkungna 1,5 méter.<ref name=":0" /> Di bagian jerona aya imah leutik anu miboga arsitéktur modéren.<ref name=":0" /> Bagian utara benteng terdapat [[parit]] yang mengalir menuju kolam [[mata air]] Santosa. Benteng Santosa mempunyai 3 [[selekoh]] [[senjata]] di bagian utara.<ref name=":0" /> Bagian hareup témbok bénténg geus dijadikeun hiasan témbok anu wangunna kawas témbok kolam di taman modéren. Di beulah kalér bénténg aya parit anu ngalir ka kolam mata cai Santosa. Benteng Sentosa miboga tilu selekoh pakarang di beulah kalér. Wangunan Benteng Sentosa leuwih luhur tibatan Kedaton Sultan Ternate. Bahan wangunan anu dipaké pikeun ngawangun bénténg nyaéta susunan batu kali anu dihijikeun ku spési. Wangun bénténg nyaéta sagi opat kalayan panjang unggal sisina 20 × 20 méter. Sababaraha bagian témbokna ngahontal jangkungna 5 méter, sedengkeun kandel témbokna 0,55 méter.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] cnekysqp4u4wndnzeja7j39ssdi1biv 729774 729766 2026-10-04T05:23:50Z Oceanmuse 22609 729774 wikitext text/x-wiki Benteng Sentosa nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan [[Soa Sio]], Kecamatan [[Ternate Utara]], Kota [[Ternate]], Provinsi [[Maluku Utara]], Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == [[Gambar:Reruntuhan Benteng Kastela-1.jpg|jmpl|Reruntuhan Benteng Kastela]] Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=105-106|url-status=live}}</ref> Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan.<ref name=":1">{{Cite web|title=Benteng Sentosa (Kota Naka) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711005706/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|archive-date=2021-07-11|access-date=11 Juli 2021|url-status=dead}}</ref> == Wangun jeung ukuran == Benteng Sentosa wangunna sagi opat kalayan legana henteu pati gedé. Bénténg ieu diwangun dina luhurna 25 méter di luhur beungeut laut. Tembok bagian luar jeung bagian jero bénténg rata-rata jangkungna 1,5 méter.<ref name=":0" /> Di bagian jerona aya imah leutik anu miboga arsitéktur modéren.<ref name=":0" /> Bagian utara benteng terdapat [[parit]] yang mengalir menuju kolam [[mata air]] Santosa. Benteng Santosa mempunyai 3 [[selekoh]] [[senjata]] di bagian utara.<ref name=":0" /> Bagian hareup témbok bénténg geus dijadikeun hiasan témbok anu wangunna kawas témbok kolam di taman modéren. Di beulah kalér bénténg aya parit anu ngalir ka kolam mata cai Santosa. Benteng Sentosa miboga tilu selekoh pakarang di beulah kalér. Wangunan Benteng Sentosa leuwih luhur tibatan Kedaton Sultan Ternate. Bahan wangunan anu dipaké pikeun ngawangun bénténg nyaéta susunan batu kali anu dihijikeun ku spési. Wangun bénténg nyaéta sagi opat kalayan panjang unggal sisina 20 × 20 méter. Sababaraha bagian témbokna ngahontal jangkungna 5 méter, sedengkeun kandel témbokna 0,55 méter.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] ba6f0nhc7gxnk2v5xjsccvydjx4l21x 729775 729774 2026-10-04T05:24:11Z Oceanmuse 22609 729775 wikitext text/x-wiki [[Benteng Sentosa]] nyaéta hiji bénténg anu perenahna di Kalurahan [[Soa Sio]], Kecamatan [[Ternate Utara]], Kota [[Ternate]], Provinsi [[Maluku Utara]], Indonésia. Lokasi Benteng Sentosa aya di tukangeun Kedaton Sultan Ternate. Bénténg ieu diwangun ku Pamaréntah Hindia Walanda pikeun kaperluan pertahanan sarta ngawasan kagiatan pamaréntahan Kasultanan Ternate.<ref>{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/31/235500779/benteng-sentosa-mata-mata-belanda-di-kesultanan-ternate|title=Benteng Sentosa, Mata-Mata Belanda di Kesultanan Ternate|last=Lestari Ningsih|first=Widya|date=31 Agustus 2023}}</ref> == Pangwangunan == [[Gambar:Reruntuhan Benteng Kastela-1.jpg|jmpl|Reruntuhan Benteng Kastela]] Ngaran séjén pikeun Benteng Sentosa nyaéta Benteng Kota Naka.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://repositori.kemdikbud.go.id/2053/1/Buku%20Benteng2.pdf|title=Benteng Dulu, Kini dan Esok|location=Yogyakarta|publisher=Kepel Press|isbn=978-602-1228-65-4|editor-last=Adrisijanti|editor-first=Inajati|pages=105-106|url-status=live}}</ref> Pangwangunan Benteng Sentosa dilaksanakeun di bagian tukangeun Keraton Ternate. Benteng Sentosa diwangun dina abad ka-18 Masehi ku pamaréntah Hindia Walanda. Tujuan pangwangunan bénténg ieu aya dua. Kahiji, pikeun ngajalin hubungan jeung Kasultanan Ternate. Kadua, pikeun ngawasan kagiatan masarakat pribumi jeung urang asing séjénna. Ayana Benteng Sentosa ngajadikeun unggal léngkah Sultan Ternate anu patali jeung urusan pamaréntahan, boh di jero boh di luar nagri, leuwih gampang diawaskeun. Salian ti éta, Walanda ogé ngagunakeun Benteng Sentosa pikeun kaperluan pertahanan.<ref name=":1">{{Cite web|title=Benteng Sentosa (Kota Naka) - Sistem Registrasi Nasional Cagar Budaya|url=http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|website=cagarbudaya.kemdikbud.go.id|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711005706/http://cagarbudaya.kemdikbud.go.id/cagarbudaya/detail/PO2014112600016/benteng-sentosa-kota-naka|archive-date=2021-07-11|access-date=11 Juli 2021|url-status=dead}}</ref> == Wangun jeung ukuran == Benteng Sentosa wangunna sagi opat kalayan legana henteu pati gedé. Bénténg ieu diwangun dina luhurna 25 méter di luhur beungeut laut. Tembok bagian luar jeung bagian jero bénténg rata-rata jangkungna 1,5 méter.<ref name=":0" /> Di bagian jerona aya imah leutik anu miboga arsitéktur modéren.<ref name=":0" /> Bagian utara benteng terdapat [[parit]] yang mengalir menuju kolam [[mata air]] Santosa. Benteng Santosa mempunyai 3 [[selekoh]] [[senjata]] di bagian utara.<ref name=":0" /> Bagian hareup témbok bénténg geus dijadikeun hiasan témbok anu wangunna kawas témbok kolam di taman modéren. Di beulah kalér bénténg aya parit anu ngalir ka kolam mata cai Santosa. Benteng Sentosa miboga tilu selekoh pakarang di beulah kalér. Wangunan Benteng Sentosa leuwih luhur tibatan Kedaton Sultan Ternate. Bahan wangunan anu dipaké pikeun ngawangun bénténg nyaéta susunan batu kali anu dihijikeun ku spési. Wangun bénténg nyaéta sagi opat kalayan panjang unggal sisina 20 × 20 méter. Sababaraha bagian témbokna ngahontal jangkungna 5 méter, sedengkeun kandel témbokna 0,55 méter.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] opn22iu463viveuyvn8zitkwhks6uiw 0 109103 729735 2026-10-04T04:12:59Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Suku Arfak]] ka [[Sélér Arfak]] 729735 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Sélér Arfak]] 1hw75wb201mr9iawjg6u3lcl5ey3jx2 0 109104 729740 2026-10-04T04:16:22Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Suku Kamoro]] ka [[Sélér Kamoro]] 729740 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Sélér Kamoro]] 3gyc8yghgiojmbizysz1rg52eovivz5 0 109105 729747 2026-10-04T04:25:18Z Oceanmuse 22609 Nyieun kaca anyar '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah. Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung... 729747 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah. Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat. jde83rkn0kgwbmpbabtdtn2lej12f5e 729748 729747 2026-10-04T04:25:54Z Oceanmuse 22609 729748 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> rpaeiqqu93uww1bz17nu8ozt1retu7i 729749 729748 2026-10-04T04:26:08Z Oceanmuse 22609 729749 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> == Rujukan == rz7q1v32pw25imsjbxcchcmfzo0yocf 729755 729749 2026-10-04T04:41:18Z Oceanmuse 22609 729755 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> Dina taun 1982, tempat neundeun Al-Qur'an Tua ieu kungsi kahuruan anu ngaduruk sakabéh wangunan jeung barang-barang peninggalan Lang Gogo. Sanajan kitu, nurutkeun béja anu sumebar, Al-Qur'an éta tetep gembleng sarta kajaga.<ref name=":0" /> == Rujukan == 97b3svvgqjkc6qsxpmbgdfp63jfox96 729756 729755 2026-10-04T04:41:46Z Oceanmuse 22609 729756 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> Dina taun 1982, tempat neundeun Al-Qur'an Tua ieu kungsi kahuruan anu ngaduruk sakabéh wangunan jeung barang-barang peninggalan Lang Gogo. Sanajan kitu, nurutkeun béja anu sumebar, Al-Qur'an éta tetep gembleng sarta kajaga.<ref name=":0" /> == Panalungtikan kana barang sajarah == Dumasar kana panalungtikan Pusat Penelitian Arkeologi Nasional Jakarta dina taun 1979 anu dilakukeun ku A. Cholid Sodrie dina makalah anu judulna ''"Al-Quran Kuna di Ternate"'', Al-Qur'an ieu disebut ditulis ku al-Faqih as-Salih 'Afifuddin Abdul Bakri bin Abdullah al-Adni sarta réngsé dina 7 Zulkaidah 1050 H (18 Pébruari 1641 M). Naskah ieu miboga tilu kolofon anu ditalungtik deui ku Ali Akbar dina taun 2010. Dumasar kana panalungtikan éta, naskah ieu lain mangrupa mushaf pangkolotna di Nusantara. Aya dua mushaf anu disalin saméméhna, nyaéta mushaf anu disimpen di Perpustakaan Nasional Républik Indonésia (1731 M) jeung mushaf di Masjid Sultan Riau di Penyengat (1753 M). Samentara éta, mushaf ieu disebut disalin dina 9 Zulhijah 1185 H (14 Maret 1772 M). == Rujukan == l327bi18gbw3fi6ow7hbfr2o05y8vfj 729757 729756 2026-10-04T04:42:19Z Oceanmuse 22609 729757 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> Dina taun 1982, tempat neundeun Al-Qur'an Tua ieu kungsi kahuruan anu ngaduruk sakabéh wangunan jeung barang-barang peninggalan Lang Gogo. Sanajan kitu, nurutkeun béja anu sumebar, Al-Qur'an éta tetep gembleng sarta kajaga.<ref name=":0" /> == Panalungtikan kana barang sajarah == Dumasar kana panalungtikan Pusat Penelitian Arkeologi Nasional Jakarta dina taun 1979 anu dilakukeun ku A. Cholid Sodrie dina makalah anu judulna ''"Al-Quran Kuna di Ternate"'', Al-Qur'an ieu disebut ditulis ku al-Faqih as-Salih 'Afifuddin Abdul Bakri bin Abdullah al-Adni sarta réngsé dina 7 Zulkaidah 1050 H (18 Pébruari 1641 M).<ref>{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref> Naskah ieu miboga tilu kolofon anu ditalungtik deui ku Ali Akbar dina taun 2010. Dumasar kana panalungtikan éta, naskah ieu lain mangrupa mushaf pangkolotna di Nusantara. Aya dua mushaf anu disalin saméméhna, nyaéta mushaf anu disimpen di Perpustakaan Nasional Républik Indonésia (1731 M) jeung mushaf di Masjid Sultan Riau di Penyengat (1753 M). Samentara éta, mushaf ieu disebut disalin dina 9 Zulhijah 1185 H (14 Maret 1772 M).<ref>{{Cite journal|last=Akbar|first=Ali|title=Mushaf Sultan Ternate Tertua di Nusantara?: Menelaah Ulang Kolofon|url=https://www.academia.edu/26460866/Mushaf_Sultan_Ternate_Tertua_di_Nusantara_Menelaah_Ulang_Kolofon}}</ref> == Rujukan == 23c7m21zhg38wq9gv0f5et7ifszfdtc 729758 729757 2026-10-04T04:43:22Z Oceanmuse 22609 729758 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> Dina taun 1982, tempat neundeun Al-Qur'an Tua ieu kungsi kahuruan anu ngaduruk sakabéh wangunan jeung barang-barang peninggalan Lang Gogo. Sanajan kitu, nurutkeun béja anu sumebar, Al-Qur'an éta tetep gembleng sarta kajaga.<ref name=":0" /> == Panalungtikan kana barang sajarah == Dumasar kana panalungtikan Pusat Penelitian Arkeologi Nasional Jakarta dina taun 1979 anu dilakukeun ku A. Cholid Sodrie dina makalah anu judulna ''"Al-Quran Kuna di Ternate"'', Al-Qur'an ieu disebut ditulis ku al-Faqih as-Salih 'Afifuddin Abdul Bakri bin Abdullah al-Adni sarta réngsé dina 7 Zulkaidah 1050 H (18 Pébruari 1641 M).<ref>{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref> Naskah ieu miboga tilu kolofon anu ditalungtik deui ku Ali Akbar dina taun 2010. Dumasar kana panalungtikan éta, naskah ieu lain mangrupa mushaf pangkolotna di Nusantara. Aya dua mushaf anu disalin saméméhna, nyaéta mushaf anu disimpen di Perpustakaan Nasional Républik Indonésia (1731 M) jeung mushaf di Masjid Sultan Riau di Penyengat (1753 M). Samentara éta, mushaf ieu disebut disalin dina 9 Zulhijah 1185 H (14 Maret 1772 M).<ref>{{Cite journal|last=Akbar|first=Ali|title=Mushaf Sultan Ternate Tertua di Nusantara?: Menelaah Ulang Kolofon|url=https://www.academia.edu/26460866/Mushaf_Sultan_Ternate_Tertua_di_Nusantara_Menelaah_Ulang_Kolofon}}</ref> Dina panalungtikan barang-barang sajarah, hasil kajian bisa robah saluyu jeung kapanggihna informasi atawa bukti anyar. Hasil panalungtikan anu saméméhna dianggap minangka hiji kacindekan bisa ditafsirkeun deui sanggeus aya panalungtikan anu leuwih jero. Hal ieu ogé lumangsung dina kajian mushaf Al-Qur'an Nusantara, kaasup kana manuskrip Mushaf Sultan Ternate. Mushaf ieu saméméhna dianggap minangka mushaf pangkolotna anu kapanggih di wewengkon Nusantara. Tapi, kira-kira tilu puluh taun saterusna, kacindekan éta ditilik deui. Parobahan kacindekan ieu lain lantaran kapanggih mushaf séjén anu umurna leuwih kolot, tapi lantaran ayana dua kolofon dina manuskrip éta, nyaéta kolofon dina bagian awal jeung kolofon dina bagian ahir. Ayana dua kolofon éta ngahasilkeun informasi anyar anu ngajadikeun umur Mushaf Al-Qur'an Ternate perlu ditalungtik deui. == Rujukan == bphyafh0ye9kfho916ddnvrkimzk5wr 729759 729758 2026-10-04T04:43:54Z Oceanmuse 22609 729759 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> Dina taun 1982, tempat neundeun Al-Qur'an Tua ieu kungsi kahuruan anu ngaduruk sakabéh wangunan jeung barang-barang peninggalan Lang Gogo. Sanajan kitu, nurutkeun béja anu sumebar, Al-Qur'an éta tetep gembleng sarta kajaga.<ref name=":0" /> == Panalungtikan kana barang sajarah == Dumasar kana panalungtikan Pusat Penelitian Arkeologi Nasional Jakarta dina taun 1979 anu dilakukeun ku A. Cholid Sodrie dina makalah anu judulna ''"Al-Quran Kuna di Ternate"'', Al-Qur'an ieu disebut ditulis ku al-Faqih as-Salih 'Afifuddin Abdul Bakri bin Abdullah al-Adni sarta réngsé dina 7 Zulkaidah 1050 H (18 Pébruari 1641 M).<ref>{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref> Naskah ieu miboga tilu kolofon anu ditalungtik deui ku Ali Akbar dina taun 2010. Dumasar kana panalungtikan éta, naskah ieu lain mangrupa mushaf pangkolotna di Nusantara. Aya dua mushaf anu disalin saméméhna, nyaéta mushaf anu disimpen di Perpustakaan Nasional Républik Indonésia (1731 M) jeung mushaf di Masjid Sultan Riau di Penyengat (1753 M). Samentara éta, mushaf ieu disebut disalin dina 9 Zulhijah 1185 H (14 Maret 1772 M).<ref>{{Cite journal|last=Akbar|first=Ali|title=Mushaf Sultan Ternate Tertua di Nusantara?: Menelaah Ulang Kolofon|url=https://www.academia.edu/26460866/Mushaf_Sultan_Ternate_Tertua_di_Nusantara_Menelaah_Ulang_Kolofon}}</ref> Dina panalungtikan barang-barang sajarah, hasil kajian bisa robah saluyu jeung kapanggihna informasi atawa bukti anyar. Hasil panalungtikan anu saméméhna dianggap minangka hiji kacindekan bisa ditafsirkeun deui sanggeus aya panalungtikan anu leuwih jero. Hal ieu ogé lumangsung dina kajian mushaf Al-Qur'an Nusantara, kaasup kana manuskrip Mushaf Sultan Ternate.<ref name=":1">{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref> Mushaf ieu saméméhna dianggap minangka mushaf pangkolotna anu kapanggih di wewengkon Nusantara. Tapi, kira-kira tilu puluh taun saterusna, kacindekan éta ditilik deui. Parobahan kacindekan ieu lain lantaran kapanggih mushaf séjén anu umurna leuwih kolot, tapi lantaran ayana dua kolofon dina manuskrip éta, nyaéta kolofon dina bagian awal jeung kolofon dina bagian ahir. Ayana dua kolofon éta ngahasilkeun informasi anyar anu ngajadikeun umur Mushaf Al-Qur'an Ternate perlu ditalungtik deui.<ref name=":1" /> == Rujukan == 2u4fcjh5jrp6r3ivyn3j9w98u7x1qio 729767 729759 2026-10-04T05:06:05Z Oceanmuse 22609 729767 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, Nusa Tenggara Timur (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> Dina taun 1982, tempat neundeun Al-Qur'an Tua ieu kungsi kahuruan anu ngaduruk sakabéh wangunan jeung barang-barang peninggalan Lang Gogo. Sanajan kitu, nurutkeun béja anu sumebar, Al-Qur'an éta tetep gembleng sarta kajaga.<ref name=":0" /> == Panalungtikan kana barang sajarah == Dumasar kana panalungtikan Pusat Penelitian Arkeologi Nasional Jakarta dina taun 1979 anu dilakukeun ku A. Cholid Sodrie dina makalah anu judulna ''"Al-Quran Kuna di Ternate"'', Al-Qur'an ieu disebut ditulis ku al-Faqih as-Salih 'Afifuddin Abdul Bakri bin Abdullah al-Adni sarta réngsé dina 7 Zulkaidah 1050 H (18 Pébruari 1641 M).<ref>{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref> Naskah ieu miboga tilu kolofon anu ditalungtik deui ku Ali Akbar dina taun 2010. Dumasar kana panalungtikan éta, naskah ieu lain mangrupa mushaf pangkolotna di Nusantara. Aya dua mushaf anu disalin saméméhna, nyaéta mushaf anu disimpen di Perpustakaan Nasional Républik Indonésia (1731 M) jeung mushaf di Masjid Sultan Riau di Penyengat (1753 M). Samentara éta, mushaf ieu disebut disalin dina 9 Zulhijah 1185 H (14 Maret 1772 M).<ref>{{Cite journal|last=Akbar|first=Ali|title=Mushaf Sultan Ternate Tertua di Nusantara?: Menelaah Ulang Kolofon|url=https://www.academia.edu/26460866/Mushaf_Sultan_Ternate_Tertua_di_Nusantara_Menelaah_Ulang_Kolofon}}</ref> Dina panalungtikan barang-barang sajarah, hasil kajian bisa robah saluyu jeung kapanggihna informasi atawa bukti anyar. Hasil panalungtikan anu saméméhna dianggap minangka hiji kacindekan bisa ditafsirkeun deui sanggeus aya panalungtikan anu leuwih jero. Hal ieu ogé lumangsung dina kajian mushaf Al-Qur'an Nusantara, kaasup kana manuskrip Mushaf Sultan Ternate.<ref name=":1">{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref> Mushaf ieu saméméhna dianggap minangka mushaf pangkolotna anu kapanggih di wewengkon Nusantara. Tapi, kira-kira tilu puluh taun saterusna, kacindekan éta ditilik deui. Parobahan kacindekan ieu lain lantaran kapanggih mushaf séjén anu umurna leuwih kolot, tapi lantaran ayana dua kolofon dina manuskrip éta, nyaéta kolofon dina bagian awal jeung kolofon dina bagian ahir. Ayana dua kolofon éta ngahasilkeun informasi anyar anu ngajadikeun umur Mushaf Al-Qur'an Ternate perlu ditalungtik deui.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] nfba2g7eb25wt6um8ipihfn8arfagga 729776 729767 2026-10-04T05:24:27Z Oceanmuse 22609 729776 wikitext text/x-wiki '''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, [[Nusa Tenggara Timur]] (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> Dina taun 1982, tempat neundeun Al-Qur'an Tua ieu kungsi kahuruan anu ngaduruk sakabéh wangunan jeung barang-barang peninggalan Lang Gogo. Sanajan kitu, nurutkeun béja anu sumebar, Al-Qur'an éta tetep gembleng sarta kajaga.<ref name=":0" /> == Panalungtikan kana barang sajarah == Dumasar kana panalungtikan Pusat Penelitian Arkeologi Nasional Jakarta dina taun 1979 anu dilakukeun ku A. Cholid Sodrie dina makalah anu judulna ''"Al-Quran Kuna di Ternate"'', Al-Qur'an ieu disebut ditulis ku al-Faqih as-Salih 'Afifuddin Abdul Bakri bin Abdullah al-Adni sarta réngsé dina 7 Zulkaidah 1050 H (18 Pébruari 1641 M).<ref>{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref> Naskah ieu miboga tilu kolofon anu ditalungtik deui ku Ali Akbar dina taun 2010. Dumasar kana panalungtikan éta, naskah ieu lain mangrupa mushaf pangkolotna di Nusantara. Aya dua mushaf anu disalin saméméhna, nyaéta mushaf anu disimpen di Perpustakaan Nasional Républik Indonésia (1731 M) jeung mushaf di Masjid Sultan Riau di Penyengat (1753 M). Samentara éta, mushaf ieu disebut disalin dina 9 Zulhijah 1185 H (14 Maret 1772 M).<ref>{{Cite journal|last=Akbar|first=Ali|title=Mushaf Sultan Ternate Tertua di Nusantara?: Menelaah Ulang Kolofon|url=https://www.academia.edu/26460866/Mushaf_Sultan_Ternate_Tertua_di_Nusantara_Menelaah_Ulang_Kolofon}}</ref> Dina panalungtikan barang-barang sajarah, hasil kajian bisa robah saluyu jeung kapanggihna informasi atawa bukti anyar. Hasil panalungtikan anu saméméhna dianggap minangka hiji kacindekan bisa ditafsirkeun deui sanggeus aya panalungtikan anu leuwih jero. Hal ieu ogé lumangsung dina kajian mushaf Al-Qur'an Nusantara, kaasup kana manuskrip Mushaf Sultan Ternate.<ref name=":1">{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref> Mushaf ieu saméméhna dianggap minangka mushaf pangkolotna anu kapanggih di wewengkon Nusantara. Tapi, kira-kira tilu puluh taun saterusna, kacindekan éta ditilik deui. Parobahan kacindekan ieu lain lantaran kapanggih mushaf séjén anu umurna leuwih kolot, tapi lantaran ayana dua kolofon dina manuskrip éta, nyaéta kolofon dina bagian awal jeung kolofon dina bagian ahir. Ayana dua kolofon éta ngahasilkeun informasi anyar anu ngajadikeun umur Mushaf Al-Qur'an Ternate perlu ditalungtik deui.<ref name=":1" /> == Rujukan == [[Category:WikiRempah]] [[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]] [[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]] csj5c7m86cji9uqbuh7u64wp1dnablc 0 109106 729752 2026-10-04T04:26:49Z Rafka Aditia 29183 Rafka Aditia mindahkeun kaca [[Suku Sasak]] ka [[Sélér Sasak]] 729752 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Sélér Sasak]] 65dcch2v2vz0cx0ndixwjd6mkgdkhbz 0 109107 729753 2026-10-04T04:36:43Z Rafka Aditia 29183 Mindahkeun ka [[Urang Malayu]] 729753 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Urang Malayu]] cg3pps0xcu112cw8rqqxumsyfhdk65u 0 109108 729754 2026-10-04T04:37:35Z Rafka Aditia 29183 Mindahkeun ka [[Urang Malayu]] 729754 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Urang Malayu]] cg3pps0xcu112cw8rqqxumsyfhdk65u 14 109109 729768 2026-10-04T05:09:53Z Oceanmuse 22609 Nyieun kaca anyar Kopdar [[m:WikiRempah|WikiRempah]] Palembang jeung Photowalk WikiRempah Palembang museur kana pelestarian jeung mekarkeun pangaweruh ngeunaan sajarah jeung budaya di Palembang ngaliwatan rupa-rupa proyék Wikimedia anu aya di wewengkon Sumatra Selatan. Ieu kagiatan diwujudkeun dina wangun kopdar anu ngalibetkeun para kontributor Komunitas Wikimedia Palembang. 729768 wikitext text/x-wiki Kopdar [[m:WikiRempah|WikiRempah]] Palembang jeung Photowalk WikiRempah Palembang museur kana pelestarian jeung mekarkeun pangaweruh ngeunaan sajarah jeung budaya di Palembang ngaliwatan rupa-rupa proyék Wikimedia anu aya di wewengkon Sumatra Selatan. Ieu kagiatan diwujudkeun dina wangun kopdar anu ngalibetkeun para kontributor Komunitas Wikimedia Palembang. gq00rt2hvnf1fjrgg145wtvpplrwxlo 14 109110 729769 2026-10-04T05:10:09Z Oceanmuse 22609 Nyieun kaca anyar Kopdar [[m:WikiRempah|WikiRempah]] Palembang jeung Photowalk WikiRempah Palembang museur kana pelestarian jeung mekarkeun pangaweruh ngeunaan sajarah jeung budaya di Palembang ngaliwatan rupa-rupa proyék Wikimedia anu aya di wewengkon Sumatra Selatan. Ieu kagiatan diwujudkeun dina wangun kopdar anu ngalibetkeun para kontributor Komunitas Wikimedia Palembang. 729769 wikitext text/x-wiki Kopdar [[m:WikiRempah|WikiRempah]] Palembang jeung Photowalk WikiRempah Palembang museur kana pelestarian jeung mekarkeun pangaweruh ngeunaan sajarah jeung budaya di Palembang ngaliwatan rupa-rupa proyék Wikimedia anu aya di wewengkon Sumatra Selatan. Ieu kagiatan diwujudkeun dina wangun kopdar anu ngalibetkeun para kontributor Komunitas Wikimedia Palembang. gq00rt2hvnf1fjrgg145wtvpplrwxlo 10 109111 729779 2026-10-04T09:12:02Z Rafka Aditia 29183 Mindahkeun ka [[Citakan:Possibly empty category]] 729779 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Citakan:Possibly empty category]] cvd8bniiywbgt2euaaucrsf89i0xs5v 14 109112 729780 2026-10-04T09:15:27Z Rafka Aditia 29183 Nyieun kaca anyar {{Empty category}} {{Wikipedia category |hidden=yes |tracking=yes}} [[Kategori:Pamiaraan Wikipedia]] 729780 wikitext text/x-wiki {{Empty category}} {{Wikipedia category |hidden=yes |tracking=yes}} [[Kategori:Pamiaraan Wikipedia]] p71ej3ndm555mybxnh9zt1g1n87qyne 10 109113 729782 2026-10-04T09:52:30Z Rafka Aditia 29183 Kaca dokuméntasi anyar 729782 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Masukan kategori pada bagian bawah yang sudah ditandai di halaman ini. Untuk interwiki gunakan Wikidata (lihat [[Wikipedia:Wikidata]]) --> <!-- {{High-risk|8.000+}} --> {{Lua|Module:Message box}} {{Mbox templates}} Templat ini adalah templat meta {{tl|Cmbox}} (['''C''']ategory ['''m''']essage ['''box''']). Templat ini digunakan untuk membuat templat kotak pesan seperti {{tl|Category diffuse}} untuk halaman kategori. Ini menawarkan beberapa warna berbeda, menggunakan gambar default jika tidak ada parameter gambar yang diberikan, dan memiliki beberapa fitur lain. Templat ini bekerja hampir persis seperti {{tl|Ambox}} dan menggunakan parameter yang sama. === Penggunaan === Contoh sederhana: <pre> {{cmbox | text = Some text.}} </pre> {{cmbox | text = Some text.}} Contoh yang kompleks: <pre> {{cmbox | type = style | image = [[File:Emblem-question-yellow.svg|40px]] | style = width: 400px; | textstyle = color: red; font-weight: bold; font-style: italic; | text = The message body text. }} </pre> {{cmbox | type = style | image = [[File:Emblem-question-yellow.svg|40px]] | style = width: 400px; | textstyle = color: red; font-weight: bold; font-style: italic; | text = The message body text. }} <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox | | <!-- Tambahkan kategori di bawah baris ini, untuk interwiki gunakan Wikidata --> [[Kategori:Citakan kotak talatah]] [[Kategori:Citakan rohang ngaran kategori|*]] }}</includeonly> 1xn91ak3z0y9rnhr6m529ibqz057mvl 828 109114 729783 2026-10-04T10:02:19Z Rafka Aditia 29183 Nyieun kaca anyar /* {{pp|small=y}} */ .tmbox { margin: 4px 0; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; box-sizing: border-box; } /* For the "small=yes" option. */ .tmbox.mbox-small { font-size: 88%; line-height: 1.25em; } .tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } .tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } .tmbox-content { border... 729783 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ .tmbox { margin: 4px 0; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; box-sizing: border-box; } /* For the "small=yes" option. */ .tmbox.mbox-small { font-size: 88%; line-height: 1.25em; } .tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } .tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } .tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } .tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } .tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } .tmbox .mbox-text { border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; width: 100%; } .tmbox .mbox-image { border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; text-align: center; } .tmbox .mbox-imageright { border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; text-align: center; } /* An empty narrow cell */ .tmbox .mbox-empty-cell { border: none; padding: 0; width: 1px; } /* keep synced with each other type of message box as this isn't qualified */ .mbox-invalid-type { text-align: center; } @media (min-width: 720px) { .tmbox { margin: 4px 10%; } .tmbox.mbox-small { /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; width: 238px; } } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .tmbox { background-color: #2e2505; /* Dark brown, same hue/saturation as light */ } html.skin-theme-clientpref-night .tmbox-speedy { background-color: #310402; /* Dark red, same hue/saturation as light */ } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .tmbox { background-color: #2e2505; /* Dark brown, same hue/saturation as light */ } html.skin-theme-clientpref-os .tmbox-speedy { background-color: #310402; /* Dark red, same hue/saturation as light */ } } /** T367463 */ body.skin--responsive table.tmbox img { max-width: none !important; } ffh2lypp0mcty5c7j53ntmwywlflceo